Industrieel automatiseren: van food tot defensie
Slim technisch beheer in de klas en op school
AI en installaties: hype of gamechanger?
Netcongestie te slim af: 3 haalbare oplossingen Magazine van
Toekomst
Er is bijna geen andere branche waarin de veranderingen zó snel gaan als in de elektrotechniek. Van netcongestie tot industriële automatisering; onze engineers en monteurs zoeken iedere dag naar oplossingen voor uitdagingen die een paar jaar geleden vaak nog niet eens bestonden. En dan heb ik het nog niet over de razendsnelle opkomst van AI gehad.
Bij Leertouwer omarmen we die verandering volledig. We willen niet alleen meebewegen, maar vooral ook de kansen volop benutten. Dat lukt alleen als je nieuwsgierig blijft en jezelf steeds uitdaagt: kan het ook anders? Minstens zo belangrijk is wat mij betreft samenwerking. De slimste oplossingen ontwikkel je met partners die óók niets liever dan vooruit willen.
Mijn
In dit magazine ontdek je hoe we als systeemintegrator vandaag al werken aan de installaties van morgen. Ik wens je veel leesplezier!
René van der Boon
Directeur Leertouwer Colofon
Interne coördinatie: Cora Koppelaar & Nieko Versteeg
Concept & copy: Hiemstra Media
Ontwerp: Studio Doen
Fotografie: Pauw Media, Fabian Boot Fotografie, archief
Drukwerk: Van Hout Print | Sign
©2025, Leertouwer. Dit magazine is met zorg gemaakt. Wil je teksten of foto’s overnemen? Neem dan even contact op om dat te bespreken.
Veilig, met respect voor vroeger
De kolossale Centrale Markthal in Amsterdam kent een rijke geschiedenis en vormde ruim tachtig jaar het centrum van de Amsterdamse voedselhandel. Nu het gebouw een nieuwe bestemming krijgt als creatieve hub met 16.000 m2 aan kantoor- en evenementenruimte, was voor eigenaar BOEi een volwaardige brandmeldinstallatie onmisbaar.
Het iconische Amsterdamse monument moest zijn industriële karakter behouden, dus willekeurig gaten boren was uit den boze. De oplossing werd gevonden in het wegwerken van installaties in gesloten buissystemen, waardoor de authentieke uitstraling intact bleef.
In de westzijde installeerde Leertouwer circa 150 slimme rookmelders, die hun intelligentie danken aan het vermogen om onderscheid te maken tussen echte rook en stof. Dat was nodig, want van schone kantoorruimtes tot stoffige werkplaatsen en ateliers; ze moesten geschikt zijn voor ruimtes met een scala aan verschillende stofrisico’s. Een cloudmodule maakt remote monitoring mogelijk, wat handig blijkt nu steeds meer huurders zich in het pand hebben gevestigd. De melders testen zichzelf automatisch, wat onderhoud revolutionair vereenvoudigt. Ook de noodverlichting in de loopbrug draagt Leertouwers handtekening. Van veiligheid tot beleving in één iconisch monument.
Jong geleerd, is oud gedaan
Je kunt kinderen niet vroeg genoeg enthousiast maken voor een toekomst in de techniek. Daarom gaven we een gastles op basisschool De Vuursteen in Ede, waarbij leerlingen zelf een elektrisch circuit maakten om twee lampjes te laten branden. Je vindt ons ook regelmatig op middelbare scholen en bij mbo-instellingen, waar we bijdragen aan het enthousiasmeren en opleiden van een nieuwe generatie technici.
Een nieuwe look die energie geeft
De wereld om ons heen verandert snel, onze technische oplossingen zijn steeds slimmer en we innoveren volop om de werelden van techniek, ICT en duurzaamheid verder samen te brengen. Die energie en innovatiedrang willen we nog meer uitstralen naar buiten en dus krijgt onze visuele identiteit een refresh! In de inrichting van ons pand hebben we vorig jaar al een grote stap gezet. De volgende stap is een doorvertaling naar andere plekken waar je ons logo en merk tegenkomt. Het moet modern zijn, maar wel herkenbaar en passend bij onze ambities en kernwaarden. Hoe dat eruit komt te zien? Dat blijft nog even spannend. Maar deze sneakpreview geeft je alvast een eerste indruk van ons nieuwe ‘jasje’.
Tweede leven voor bedrijfskleding
Wat doe je met werkbroeken, shirts, jassen en andere bedrijfskleding die niet meer representatief is om te dragen? Bij Leertouwer houden we niet van weggooien. Daarom laten we onze bedrijfskleding recyclen. Zo krijgen onze outfits een tweede leven als bijvoorbeeld garens waarmee nieuwe tassen of kleding worden gemaakt. We laten onze kleding bewust recyclen in Europa. Dat scheelt veel transportkilometers. Zo zorgen we er bovendien voor dat de groeiende (afval)berg van tweedehands kleding in Afrika door ons niet nóg groter wordt.
Signaleer inbrekers vóórdat ze binnen zijn
Waarschijnlijk is jouw bedrijf al beveiligd met een alarminstallatie. Mooi, maar die reageert pas als iemand binnen is. Wil je inbrekers liever buiten houden? Dan is de installatie van thermische camerabeveiliging een slimme stap.
Zo’n camera registreert geen gewone beelden, maar warmteverschillen. Daardoor zie je zelfs in het donker of bij dichte mist precies wat er gebeurt. Een inbreker die ‘s nachts over je terrein loopt, valt direct op omdat zijn lichaamstemperatuur hoger is dan de omgeving. Moderne thermische camera’s zijn bovendien slim: ze herkennen het verschil tussen mens, dier of bewegende takken. Dat voorkomt onnodige meldingen.
Bij Leertouwer passen we deze techniek vaak toe als aanvulling op een inbraakmeldinstallatie. Vooral bij risicolocaties biedt het de juiste balans tussen veiligheid en kosten. De camera’s worden aan het pand gemonteerd, zonder graafwerk, en zijn nauwelijks uit te schakelen. Zo creëer je eenvoudig een 360°-beveiligingsschil rond je terrein. We vertellen je er graag meer over!
Rendement van zonnestroom
Bij AG Transport in Ede draait een nieuw energiesysteem dat zonnestroom opslaat in slimme accusystemen. De systemen voeden het bedrijfspand én de laders voor de elektrische trucks van het transportbedrijf. En dankzij slimme inregeling levert de eigen zonnestroom nu zelfs geld op.
Het energieopslagsysteem omvat vier compacte battery units met een strakke verdeler en koperwerk. Hierdoor laden de e-trucks primair op eigen opgewekte energie. Is er een energieoverschot, dan kan dit worden verhandeld aan andere partijen die hun trucks komen laden. De businesscase is doorgerekend en levert een aantoonbaar positief rendement op. Met dit fundament is AG Transport klaar voor groei in elektrisch rijden, terwijl het bedrijf zijn energieverbruik verduurzaamt én grip houdt op kosten. Voor Leertouwer is dit opnieuw een voorbeeld van energie- en laadoplossingen die praktisch schaalbaar zijn in de logistiek. De opzet bewijst dat je met slimme sturing en energieopslag het net ontlast, pieken afvlakt en operationele kosten verlaagt, zonder concessies te doen aan veiligheid of continuïteit. Volgende stap: data benutten om laadprofielen verder te optimaliseren en onderhoud voorspelbaar te maken.
Interview | beheer
Slim onderhoud voor het onderwijs
Als school steek je geld natuurlijk het liefst in onderwijs, maar
tegelijkertijd is het belangrijk dat je gebouwen veilig en technisch up-to-date zijn. Hoe vind je de balans? Bert Jansen en Addy Hekking delen hun lessen over beheer en onderhoud in het onderwijs.
“We gaan voor een optimale installatie, tegen de laagste kosten”
Bert Jansen
Manager
service en onderhoud
Stel je voor: het is dinsdagochtend en je hebt net 28 stuiterende kleuters aan het werk gezet, als het brandalarm gaat. Naar het schoolplein dus, waar je in de stromende regen staat te verkleumen. Terwijl je telt of je niemand mist, hangt Sem huilend aan je been omdat zijn knuffel nog binnen ligt. Na een kwartier blijkt: loos alarm, de brandmeldinstallatie had weer eens kuren.
Les in een verouderd gebouw
Voor meesters en juffen in het basisonderwijs is het geen ondenkbeeldig scenario. De gemiddelde basisschool in Nederland is 40 jaar oud. Dan zou het gebouw eigenlijk gerenoveerd of vervangen moeten worden, maar dat gebeurt in de praktijk gemiddeld pas na 69 jaar.
Ondertussen moeten scholen zelf het onderhoud regelen, ook van de installaties.
Alleen is het geld dat ze daarvoor krijgen vaak niet toereikend. Gemiddeld leggen schoolbesturen er zo’n 15% op toe, blijkt uit de sectorale routekaart voor de verduurzaming van schoolgebouwen.
Onderhoud zonder verstoring
Kan het ook anders? Ja, stelt Bert Jansen. Hij is manager service en onderhoud bij Leertouwer. Leertouwer verzorgt service, beheer en onderhoud voor 6 scholenkoepels met samen meer dan 60 basisscholen in Midden-Nederland het onderhoud van de brandmeldinstallatie, inbraakmeldinstallatie, noodverlichtingsinstallatie en de elektrotechnische installatie.
“Onze monteurs komen maandelijks op school om de verplichte brandmeldcontroles uit te voeren. Dat doen we meestal in de loop van de middag als de kinderen naar huis zijn, zodat we de
“Elke euro die niet naar onderhoud hoeft, kan naar het onderwijs”
Addy Hekking Beheert vastgoed namens meerdere scholenkoepels
lessen niet verstoren. Het onderhoud aan de installaties voeren we om die reden ook zoveel mogelijk in de vakanties uit. Tussendoor staan we paraat om eventuele storingen zo snel mogelijk te verhelpen”, vertelt Jansen.
Vooruitkijken en meedenken met scholen Kern van de Leertouwer-aanpak? Die schuilt in monitoren en vooruitkijken. “Na elke onderhoudsronde maken we een managementrapportage waarin we niet alleen beschrijven wat we gedaan hebben, maar ook aandachtspunten meegeven. Als we bijvoorbeeld steeds accu’s van de noodverlichting moeten vervangen, is dat een signaal dat de installatie slecht begint te worden.”
De managementrapportages en aanbevelingen vormen voor scholenkoepels een belangrijke bouwsteen voor de meerjarenonderhoudsplannen.
Leertouwer voorziet schoolbesturen daarbij van gedetailleerde adviezen en
kostenramingen. “Je kan als installateur zeggen: fijn, een storing, dan kunnen we een factuur sturen. Maar ons doel is juist om die factuur te voorkomen. We adviseren scholen daarom bijvoorbeeld om te investeren in het op afstand beheerbaar maken van een installatie, waardoor we minder vaak op locatie hoeven te komen. Schieten we onszelf daarmee in de voet? Misschien wel, maar we geloven dat als je in het belang van de school denkt, dat de beste basis is voor een duurzame samenwerking.”
Veel expertise, snel schakelen
Eén van de scholenkoepels waarvoor Leertouwer het onderhoud verzorgt, is de Stichting Katholiek Onderwijs VeluweVallei (SKOVV). De koepel telt 11 scholen, verspreid over 6 gemeenten. Addy Hekking van Bouwcalc Ede regelt voor SKOVV alles wat met huisvesting en
“We verzamelen heel veel data, waardoor we steeds beter kunnen voorspellen wanneer onderhoud nodig is”
facilitair beheer te maken heeft. Zodoende schakelt hij ook periodiek met Leertouwer over het onderhoud van installaties.
Hij is enthousiast over de samenwerking met Leertouwer. “Dat begint natuurlijk bij de kennis en kunde die ze hebben als het gaat om de verschillende installaties. Het is handig dat dat allemaal bij één partij zit, waardoor ik één aanspreekpunt heb en het onderhoud van de verschillende
installaties ook efficiënt achter elkaar gepland kan worden. Verder schakelen ze altijd heel snel bij storingen. Dan staat er altijd in no time iemand op het schoolplein. Maar ik waardeer ook zeker dat ze met mij meedenken”, zegt Hekking. Een voorbeeld? “Als school kun je elke euro natuurlijk maar één keer uitgeven, dus dat wil je zo slim mogelijk doen. Leertouwer komt dan met oplossingen waardoor bijvoorbeeld een alarminstallatie langer kan blijven functioneren, zodat er eerst een andere investering gedaan kan worden. Je merkt ook echt dat ze samen met mij
“Onderhoud vindt zoveel mogelijk plaats in de vakanties, zodat we lessen of colleges niet verstoren”
willen zoeken naar hoe er zoveel mogelijk geld voor het onderwijs beschikbaar blijft. Dat is prettig”, geeft Hekking aan.
Voorspellend onderhoud
De komende jaren wil Leertouwer haar partnerrol voor scholen(koepels) verder uitbouwen. Data gaan daarin een belangrijke rol spelen. “We leggen steeds meer onderhoudsdata vast over installaties en kunnen ook steeds meer installaties op afstand monitoren. Hoe meer data we hebben, hoe duidelijker je datapatronen gaat zien en hoe beter we kunnen voorspellen wanneer een installatie onderhoud nodig heeft. Met de opkomst van AI verwachten we de komende jaren hier hele mooie stappen in te kunnen zetten, die uiteindelijk allemaal
bijdragen aan dat ene doel: een optimale installatie, tegen de laagste kosten”, vertelt Bert Jansen.
Een andere belangrijke ontwikkeling is de verdere elektrificering van scholen. Ook scholen verbruiken steeds meer stroom: van digibord tot warmtepomp. Of wekken die zelf op met zonnepanelen op het dak, om de energiekosten te beheersen.
“Er wordt steeds meer gevraagd van de elektrotechnische installatie van een school, die zal moeten meegroeien met de tijd”, zegt Hekking.
“De installaties zelf worden bovendien steeds complexer. Daarmee groeit het belang van een installatiepartner die echt naast je school staat. Ik ken op hoofdlijnen de installaties van onze verschillende scholen, maar niet tot in detail. Leertouwer wel en dat is fijn, want als er iets aan de hand is hebben ze aan een half woord genoeg om het op te lossen.”
Beheer & onderhoud voor het onderwijs
ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIE
BRANDMELD INSTALLATIE
INBRAAKMELD INSTALLATIE
NOODVERLICHTING INSTALLATIE
CAMERA INSTALLATIE
Opdrachtgevers
67
Basisscholen
TOEGANGSCONTROLE SYSTEEM
8 Middelbare scholen en hoger onderwijs instellingen
500 servicerapporten per jaar
1.100 uur aan onderhoud per jaar
Techniek van nu looks van vroeger
Toen dorpsicoon Den Eikenboom dreigde te verloederen, greep ondernemer Fred Janssen in. Hij liet het Loenense restaurant en hotel restaureren door vakkundige bedrijven zoals Leertouwer.
Het resultaat: een authentiek pand boordevol slimme technische oplossingen.
Den Eikenboom is een hotel, restaurant en evenementenlocatie in Loenen. Het monumentale pand is volledig gerestaureerd, waarbij Leertouwer de e-installaties voor haar rekening nam.
deneikenboom.nl
Al sinds 1803 is Den Eikenboom een begrip in Loenen. Gelegen op een strategisch kruispunt tussen Duitsland en de Harderwijkse
Zuiderzeehaven, fungeert de boerderij met herberg meer dan tweehonderd jaar lang als pleisterplaats voor handelaren, dorpsbewoners en toeristen.
Verval van een dorpsicoon
Maar dan slaat de tijd toe. Den Eikenboom komt leeg te staan en met de jaren verpaupert het dorpsicoon steeds wat verder. Fred Janssen, die al langer bij het pand betrokken was, koopt in 2017 het monument om het voor Loenen te behouden en ontwikkelt plannen om het statige pand in de oude glorie te herstellen als hotel, restaurant en vergaderlocatie.
Dat heeft wat voeten in de aarde. De voorgevel wordt nagenoeg steen voor steen opnieuw opgebouwd en het interieur
wordt teruggebracht naar de situatie uit 1910. De kelder wordt verdiept, oude vloeren vervangen en historische details hersteld. Leertouwer is vanaf het prille begin betrokken en denkt in het bouwteam vanuit installatieperspectief mee over de restauratie.
“Later gingen we ook zelf aan de slag. We hebben de volledige elektrotechnische installatie vernieuwd: van de hoofdverdeler tot de laatste wandcontactdoos. Ook installeerden we het toegangscontrolesysteem en de inbraak- en brandmeldinstallatie, brachten we, zowel binnen als buiten, nieuwe duurzame LED-verlichting aan en plaatsten we laadpalen op het parkeerterrein”, vertelt Wilco van den Kamp, projectleider bij Leertouwer.
Slimme techniek in monumentaal jasje Het resultaat is een ‘ouderwets’ mooi pand, boordevol moderne technische
oplossingen. Zo zijn meerdere deuren voorzien van draadloze sloten. Medewerkers kunnen ze openen of juist sluiten via een touchpanel achter de bar: geen gedoe meer met sleutels of pasjes.
Kom je ‘s ochtends als eerste Den Eikenboom binnen? Dan kun je met één druk op de knop alle verlichting aanzetten. Doe je ‘s avonds laat het alarm van het restaurant erop? Dan valt door een signaal naar het magneetcontact van
“Loenen heeft na de renovatie haar geliefde
Den Eikenboom terug. Net als vroeger, maar slimmer dan ooit”
de brandmeldinstallatie, automatisch de tussendeur naar het hotel dicht en in het slot. Allemaal via het KNX-systeem dat Leertouwer ontwierp.
“Via zo’n systeem kunnen verschillende installaties en apparaten als het ware met elkaar praten”, vertelt Wilko. “Daardoor kun je allerlei slimme regelingen maken die zorgen voor gemak of zekerheid. Zo kan je in een pand als Den Eikenboom, met allerlei ruimtes, snel vergeten om ergens een buitendeur dicht te doen. Wij hebben het zo ingeregeld dat je dan het alarm niet kan inschakelen. Ook kunnen de eigenaren op hun smartphone checken wat er aan de hand is als er een alarm afgaat.”
Verstoppertje met sensoren
Van die moderne technische snufjes zie je verrassend genoeg niets als je Den Eikenboom binnenloopt. En dat is niet toevallig, legt Wilko uit. “Opdrachtgever Fred Janssen stelde hoge eisen aan de uitstraling van het pand. Hij wilde de
esthetiek niet verstoren met hedendaagse technieken vol in het zicht. Daarom zijn we tot het uiterste gegaan om de monumentale uitstraling van het pand te bewaren. Zo hebben we op de Deel – de voormalige koeienstal die nu dienstdoet als ruimte voor feesten en recepties – de nok verlicht met strips die zijn weggewerkt in de houten spanten. De aannemer heeft daarvoor gleuven gefreesd aan de bovenkant van de balken waar wij de spanningsrails en verlichting in konden plaatsen.”
Alarm op oude sluitbalken
De grote houten deuren van diezelfde
Deel? Die worden net als tweehonderd jaar geleden vergrendeld met een zware sluitbalk. Maar in de balk werkte Leertouwer kleine magneetcontacten weg, die verbonden zijn met de inbraakmeldinstallatie. “Dat is toch veel mooier dan wanneer je hier een modern slot plaatst?”
Ook de beveiligingsinstallaties zijn vrijwel onzichtbaar weggewerkt. De sirenes van de brandmeldinstallatie zitten achter de lambrisering. Rookmelders zijn ingebouwd in armaturen of slim verborgen achter lampen. En in de Linnenkamer is het aspiratiesysteem dat continu lucht aanzuigt om rook te detecteren, geluiddicht weggewerkt in een stoere stalen kast.
Verlichting van de smid
Waar installaties wél zichtbaar mogen zijn, is gekozen voor een klassieke look. Kabelbuizen zijn geschilderd in staalkleur en bevestigd met ouderwetse beugels en schroeven, alsof ze in de jaren vijftig zijn aangelegd. En zowel binnen als buiten vind je hypermoderne LED-verlichting in armaturen die speciaal door een smid gemaakt zijn: met een karakteristieke historische look.
Zo kreeg Loenen langzaam maar zeker haar geliefde ontmoetingsplek terug. Een plek waar verhalen rondgaan en herinneringen voor het leven worden gemaakt. Net als vroeger, maar slimmer dan ooit.
SMART GUYS
De meest geniale technische oplossingen? Die worden vaak achter de schermen bedacht door stille, drijvende krachten. Maak kennis
met drie Leertouwer-collega’s die met hun ervaring, kennis en innovatievermogen elke dag een verschil maken!
‘Slimme software, simpele bediening’
Naam: Stefan Meurs
Leeftijd: 40 jaar
Functie: Softwareontwikkelaar
Werkt bij Leertouwer sinds: 2012
“Met software probeer ik complexe techniek toegankelijk te maken. Voor iedereen. Of het nu gaat om zorgapparatuur of energiemanagement: mijn doel is altijd dat de gebruiker er moeiteloos mee aan de slag kan.
Neem de zorg, daar worden slimme camera’s gebruikt die in de gaten houden of iemand uit bed komt. Superhandig, maar ook ingewikkeld. Zo’n camera heeft soms honderden instellingen. En wat wil een zorgmedewerker? Gewoon een vinkje zetten: geef me een seintje als meneer Jansen uit kamer 4 uit bed komt. In één project moest het systeem al een melding geven als iemand nog maar met de benen over de rand van het bed zat. Een camera zó
nauwkeurig laten instellen door een zorgmedewerker was een behoorlijke uitdaging, maar het is gelukt!
Een ander voorbeeld? Een opdrachtgever wilde meer grip op zijn stroomverbruik. Voor de medewerkers in zijn bedrijfshal wilde hij in één oogopslag inzichtelijk hebben of er extra machines ingeschakeld kunnen worden, zonder de hoofdaansluiting te overbelasten. We maakten een eenvoudig en visueel dashboard, waarmee in een oogopslag beoordeeld kan worden of het stroomverbruik nog binnen de veilige marges zit.
De variëteit bij Leertouwer maakt mijn werk extra boeiend. We hebben klanten in zóveel verschillende sectoren en na 12,5 jaar vind ik mijn werk nog steeds leuk. Soms te leuk… Dan baal ik echt als het vijf uur is. Het liefst werk ik dan nog een paar uurtjes door. Als ik een idee heb en ‘s avonds naar huis ga in de wetenschap dat mijn idee gaat werken, dan haal ik daar ontzettend veel voldoening uit.”
‘Met logica structuur aanbrengen’
Naam: Wijnand Kleijweg
Leeftijd: 52 jaar
Functie: Hardware en software engineer
Werkt bij Leertouwer sinds: 1990
“Ik werk aan industriële automatisering. Dat betekent: machines efficiënter laten werken en processen slimmer maken.”
“Bij Leertouwer programmeer ik PLC’s, computers die productielijnen aansturen. Soms begin ik met een blanco vel. Geen beschrijving, alleen een klantvraag. Het meest uitdagend is als wij zelf het proces en de mechaniek moeten analyseren. Pas daarna ontwerpen we de besturing op basis van de klantwensen; veilig, logisch en intuïtief. Daarvoor analyseer ik soms wekenlang een machine op locatie.
Ik ben in 1990 begonnen als monteur. Daarna werd ik hardware engineer en uiteindelijk software engineer. Dankzij die combinatie begrijp ik de techniek van binnenuit. Als je iets programmeert, moet je snappen wat er fysiek gebeurt. Mijn werk is een samenspel van elektrotechniek, hydrauliek, pneumatiek en normering. Een voorbeeld? Voor een klant in de metaalverwerkende industrie ontwierp ik de nieuwe besturing van een bestaande lijn. Alles was verouderd, geen documentatie. Ik heb het hele systeem doorgelicht en de functies stap voor stap opnieuw ontworpen tot een logische, gestandaardiseerde besturing.
Kennisoverdracht vind ik belangrijk. Niet omdat ik alles weet, maar omdat we betere oplossingen bouwen als we onze inzichten delen. Daarom probeer ik collega’s mee te nemen in het waarom achter keuzes. Want systemen veranderen en software ook, maar logica en vakmanschap blijven altijd relevant.”
‘Ik denk nog niet aan stoppen’
Naam: Geerling uit de Bosch
Leeftijd: 65 jaar
Functie: Chef-monteur data, telecom en glasvezel
Werkt bij Leertouwer sinds: 2002
“Een rommelige kabel of loshangend snoer? Voor mij is dat ondenkbaar. Er komt spanning over zo’n datakabel. Zit er een knik in, dan wordt het warm. En warmte vervoert geen data. Al ruim twintig jaar perfectioneer ik patchkasten bij klanten van Leertouwer. Netjes is niet alleen mooi. Het werkt gewoon beter.”
“Patchkasten zijn een veilige opslagplaats voor netwerkapparatuur als servers, patchpanelen, switches, en meer. Ik krijg ze vaak toegewezen omdat ik bekend sta om mijn secure manier van werken. En dat vind ik prima. Als chef-monteur data, telecom en glasvezel weet ik hoe belangrijk een strak afgewerkte kast is. Dat moet geen spaghetti worden. Wat dat betekent? Kabels logisch gebundeld,
zonder knikken of kronkels. Het is zichtwerk. Maar belangrijker nog: het is het kloppend hart van het bedrijf. Als er een keer storing is, moet je meteen de juiste kabel kunnen vinden. En als er ergens een rare kromming zit, kan de spanning zó hoog oplopen dat je signaalverlies krijgt. Dat moet je niet willen. Dat doe ik niet alleen natuurlijk. Ik ben één schakel in het grotere geheel. Bij Leertouwer werken veel collega’s die net zo secuur zijn als ik. Werk je netjes, dan word je teruggevraagd als bedrijf. Eén van mijn vaste klanten is MOBA in Barneveld, waar ik al jaren meewerk aan vernieuwing van de data-installaties. Hun systemen worden steeds sneller, wifi moet overal dekkend zijn. Elk jaar pas ik wel iets aan. Ha, daar heb je Geerling weer, zeggen ze dan.
Ondanks mijn 65 jaar denk ik nog niet aan stoppen. Ik moet nog twee jaar, maar misschien plak ik er wat aan vast. Als ik me goed blijf voelen, waarom niet? Ik heb het hier naar m’n zin. En als ik een kast achterlaat waar ik trots op ben, dan rij ik met een glimlach naar huis.”
3 slimme oplossingen voor netcongestie
netcongestie
Energy Expert
Ik heb een batterij nodig, denken veel bedrijven die last hebben van netcongestie. Maar is dat wel zo?
Wie energieproblemen slim wil tackelen, kan volgens Jesper Mulder beter eerst een pas op de plaats maken...
Jesper is adviseur bij Leertouwer en houdt zich intensief bezig met oplossingen voor complexe energievraagstukken. De laatste jaren ziet hij hoe steeds meer bedrijven tegen de grenzen van hun gecontracteerde vermogen aanlopen, waardoor ze niet verder kunnen groeien of verduurzamen.
“Met dezelfde snelheid zie je het aantal spelers in de markt toenemen die zeggen dat ze je hierbij kunnen helpen. Vaak bieden ze één type oplossing die ze overal toepassen, bijvoorbeeld een energieopslagsysteem. Terwijl het maar de vraag is of je dat écht nodig hebt.”
Slimmer regelen
Zo kan je soms met kleine ingrepen al netcongestieproblemen oplossen. “Ik snap goed dat je schrikt als je een brief van
de netbeheerder krijgt waarin staat dat je over jouw gecontracteerde vermogen bent gegaan. Ik zie in de praktijk dat bij veel bedrijven het vaak maar om een paar korte momenten op de dag gaat dat ze nét boven hun limiet komen.”
Zo’n moment is vaak de ochtendspits, als iedereen tegelijkertijd aan het werk gaat en alle machines in je bedrijf aan gaan. “Vaak zie je dat tegelijkertijd ook de warmtepompen op vol vermogen werken om je gebouw te verwarmen. Door die twee uur eerder al geleidelijk aan te zetten, spreid je het energieverbruik van je warmtepompen en blijf je misschien net onder je vermogensgrens.”
“Ik snap dat je schrikt als je een brief van de netbeheerder krijgt, maar als je gaat meten, weet je pas of het echt een groot probleem is”
Nog een voorbeeld: tijdens die ochtendspits hangen collega’s allemaal tegelijk hun auto aan de laadpaal. “Vaak hebben ze hun auto pas om vijf uur weer nodig als ze naar huis gaan. Door in de ochtend load balancing toe te passen krijgen de laadpalen tijdelijk minder vermogen en houd je meer over voor andere processen. Zonder dat iemand er wat van merkt. Dit passen we eigenlijk standaard toe in onze laadoplossingen”
Sturen op gedrag
Kom je er niet met het slim inregelen van installaties? Dan kan gedragssturing ook een oplossing zijn. Een mooi voorbeeld vind je bij EeStairs in Barneveld. De trappenproducent nam in 2025 een extra productiehal in gebruik, maar kon hiervoor net als veel andere bedrijven in Nederland
geen zwaardere aansluiting krijgen. Door niet alle compressoren, lasapparaten en andere machines tegelijkertijd te gebruiken, bleek het voor EeStairs toch mogelijk om uit te breiden. Leertouwer hielp daarbij door EeStairs realtime inzicht te geven in het energieverbruik. Hiervoor hangt tegenwoordig in iedere productiehal een groot dashboard, met een groot percentage dat precies laat zien welk deel van de vermogenscapaciteit gebruikt wordt.
Het dashboard helpt de trappenmakers om bewust na te denken: wanneer doe ik een bewerking die veel stroom vraagt? De signaalkleuren maken dat nog makkelijker. Groen betekent dat je lekker aan de slag kan, bij oranje moet je opletten en rood betekent dat je even geen machine kunt
aanzetten die veel stroom gebruikt. Met energie-inzicht op halniveau kan EeStairs bovendien de productie slim plannen en sturen.
Energieopslag
Helpt het slim inregelen van installaties en het sturen van gebruik niet voldoende? Dan is inderdaad het moment aangebroken om over een energieopslagsysteem na te denken. “De meest eenvoudige toepassing is een batterijsysteem die je gebruikt om je vermogens-pieken op te vangen. Je gebruikt dan dus opgeslagen stroom op de momenten dat je over je gecontracteerde vermogen dreigt te gaan”, vertelt Jesper.
In sommige gevallen is ook dat niet toereikend. Wie tegenwoordig nieuw bouwt, krijgt bijvoorbeeld vaak alleen
nog maar een 3x80A aansluiting en een gecontracteerd vermogen van 50 kW. Het valt niet mee om daar een business mee te runnen. In zulke situaties helpt Leertouwer bedrijven om (bijna) onafhankelijk van het energienetwerk te worden.
Een voorbeeld vind je in Flevoland, bij een gloednieuw distributiecentrum met twee grote hallen. Op het eerste dak liggen 1.660 en het andere 1.550 zonnepanelen. Die zijn gekoppeld aan vier energieopslagsystemen, ieder met een capaciteit van 515 kWh en een hoog laad- en ontlaadvermogen van 200 kVA. Schijnt de zon niet én zijn de energieopslagsystemen bijna leeg? Dan springen de generatoren bij.
Helaas mag het distributiecentrum van de netbeheerder geen energie terugleveren wanneer de energieopslagsystemen vol zitten. Leertouwer lost dat op door de omvormers van de zonnepanelen aan te sturen vanuit het energiemanagementsysteem (EMS). Hierdoor is het mogelijk om de panelen gecontroleerd te begrenzen in plaats van volledig af te schakelen. Leertouwer kan het complete energiesysteem op afstand monitoren en beheren. Ook krijgt de brandstofleverancier voor de generatoren automatisch een alert wanneer het brandstofniveau in de opslagtanks onder een bepaald niveau komt.
“Welk probleem wil je oplossen, hoe ziet je energiehuishouding er nu uit en wat zijn je ambities? Dat moet je eerst scherp hebben”
Lees de volledige
Wil je meer weten over de slimme netcongestieoplossing voor het distributiecentrum in Flevoland? Op onze website gaan we samen met PV-Projecten en ABATO Motoren dieper in op de techniek en de samenwerking. Ontdek bijvoorbeeld aan welke eisen een dieselaangedreven generatorset moet voldoen om het net te ondersteunen.
Geen one-size-fits-all
Als er één ding is wat deze casussen laten zien? Dan is het dat een one-size-fits-alloplossing voor netcongestie niet bestaat. “Daarom doen we bij Leertouwer altijd eerst een stap terug”, zegt Mulder. “We kijken samen welk probleem je precies wilt oplossen, brengen in kaart hoe je energiehuishouding er nu uitziet en sparren over je plannen voor de toekomst.”
Pas daarna kan je namelijk bepalen welke oplossing het beste past bij jouw bedrijf. “Misschien is dat inderdaad een energieopslagsysteem, maar hoe mooi is het als je die investering niet hoeft te doen? En als je dan toch die batterij aanschaft, wil je natuurlijk wel dat het batterijmanagementsysteem een beetje toekomstbestendig is en je niet over een paar jaar tegen grenzen aanloopt. Als onafhankelijke installateur zijn we niet gebonden aan één leverancier of merk. Er zijn tientallen verschillende energiemanagementsystemen (EMS) en energieopslagsystemen (EOS) op de markt.
Naast onze technische oplossingen adviseren wij ook over de PGS37-1 (Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen), die specifiek van toepassing is op
grote energieopslagsystemen. Zowel installatietechnisch als organisatorisch begeleiden wij bedrijven bij het voldoen aan deze richtlijn, die verplicht wordt gesteld bij systemen met een capaciteit boven de 20 kWh. Omgevingsdiensten en verzekeraars eisen naleving van deze norm, waardoor tijdig advies en een juiste aanpak essentieel zijn.”
Integratie geborgd Een ander voordeel wanneer je Leertouwer vroegtijdig aan tafel vraagt, is dat de integratie met je elektrotechnische installatie geborgd is. Leertouwer pakt elk energieopslagproject grondig en toekomstgericht aan. “Wij nemen altijd de huidige staat van uw verdeler en bekabeling zorgvuldig onder de loep. Door onze deskundigheid integreren wij nieuwe vermogens moeiteloos in uw bestaande
installatie en denken wij proactief mee over uitbreidingen op de lange termijn. Bovendien zorgen wij voor een betrouwbare en nette aanleg van databekabeling, zodat slimme systemen nu én in de toekomst optimaal samenwerken.”
Als systeemintegrator kan Leertouwer je bovendien helpen om alle systemen in je pand – van laadpalen tot luchtbehandeling en van verwarmingsinstallatie tot airco – aan elkaar te koppelen. “Juist bij netcongestieproblemen is die integrale aanpak cruciaal. Anders loop je de kans dat je met de ene oplossing het volgende probleem veroorzaakt.”
Projectupdates
‘Champagne-licht voor wijnkantoor’
Opdrachtgever: Salentein
Waar: Nijkerk
Leertouwer heeft de verlichting van de oranjerie op Landgoed Salentein vervangen. Dat gebeurde in stijl: er hangen nu op maat gemaakte armaturen met zwarte en champagnekleurige accenten.
De oranjerie bevat verschillende kantoor- en vergaderruimtes. Van hieruit worden de bekende Argentijnse Salentein-wijnen geïmporteerd en gedistribueerd naar tientallen landen over de hele wereld.
De oude verlichting? Die slurpte energie en een deel van de tl-buizen werkte niet meer. Vervangen had wat voeten in de aarde, want de lichtlijnen waren bij de bouw ingestuukt. Er was dus maatwerk nodig.
Leertouwer bezocht met de verlichtingsleverancier de oranjerie om een plan te maken en Salentein te adviseren. Vervolgens is als test één ruimte ingericht met de nieuwe lichtlijn, voordat de volledige vervanging van start ging.
Dat gebeurde in nauwe afstemming met de gebruikers van de kantoorruimten, om overlast te voorkomen. Niet alleen de 22 lichtlijnen binnen kregen een duurzame upgrade. Dat geldt ook voor de spots bij de entree en in de luifel die de oranjerie ‘s avonds sfeervol verlichten.
“Maatwerk zorgt hier voor een
Projectupdates
In recordtijd elektra voor logistieke hub
Opdrachtgever: Bouwbedrijf Van de Ven en Zeppelin Power
Waar: Almere
Prologis, een internationale logistieke vastgoedspeler, liet in Almere een hypermodern en duurzaam warehouse van ruim 22.000 m2 bouwen. Leertouwer realiseerde er in drie maanden tijd alle elektrotechnische installaties.
In opdracht van hoofdaannemer
Bouwbedrijf Van de Ven plaatsten we twee hoofdverdeelkasten, diverse onderverdelers, brachten we alle bekabeling en kabelgoten aan en monteerden we de railkokers voor acculaadstations. Verder brachten we ledverlichting aan, die door bewegingsmelders bediend worden, plaatsten we twaalf dubbele laadpalen op het parkeerterrein en verzorgden we de besturing en intercomverbinding van de slagboom. Bijzonder aan dit project?
Het distributiecentrum heeft ondanks een 3x80 ampère-aansluiting toch een adequate energievoorziening voor logistieke dienstverleners die het pand willen huren. We ondersteunden Zeppelin Power bij de realisatie van deze off-grid energievoorziening door middel van een microgrid.
Spil in het microgrid is een switchgear, een soort hoofdverdeler die op het terrein in een container zit. Leertouwer voorzag deze van aluminium bekabeling vanuit de switchgear naar accu’s, diesel- en gasgeneratoren, naar het laagspanningsgedeelte van de traforuimte en naar de beide hoofdverdeelkasten in het gebouw. En de bekabelingen voor zonnepanelen werden aangebracht.
Ook bijzonder was dat er extra aanvullende aardingsvoorzieningen gemaakt moesten worden op het dak en op de sandwichpanelengevel. Een aanvullende eis om hier te mogen bouwen, omdat er dicht bij hoogspanningskabels gebouwd werden.
Eén gezamenlijk brein voor licht, screens, airco en verwarming
Opdrachtgever: Polskamp Meat Industrie Waar: Ermelo
De kantine en vergaderzalen van Polskamp Meat Industrie? Die waren toe aan een upgrade. Leertouwer greep de verbouwing aan om achter de schermen de installaties slimmer te maken.
We realiseerden hiervoor een KNX-systeem. Met zo’n systeem kunnen verschillende installaties met elkaar communiceren. Handig als je zoals Polskamp vloerverwarming, radiatoren én airco’s hebt die samen moeten zorgen voor een aangenaam binnenklimaat.
We regelden het zo in dat de vloerverwarming zorgt voor een comfortabele basis en de radiatoren bijspringen als medewerkers het tijdelijk warmer willen hebben. Zet je de airco aan? Dan gaat de verwarming automatisch uit. De installaties kunnen elkaar dus niet tegenwerken.
Ook de aansturing van de screens en de nieuwe LED-verlichting loopt via het KNX-systeem. Het
praktische voordeel: elke ruimte heeft nu nog maar één bedieningspaneel, in plaats van meerdere kastjes en knoppen. De nieuwe verlichting is voorzien van DALI-sturing. Dat voorkomt knipperingen, dimt mooi geleidelijk en maakt het mogelijk om met één druk op de knop te switchen tussen verschillende, voorgeprogrammeerde lichtscenario’s.
CHE koppelt verlichting met
gebouwbeheer
Opdrachtgever: CHE
Waar: Ede
De Christelijke Hogeschool Ede (CHE) nam deze zomer een flinke stap in verduurzaming. In het PRISMA-gebouw verving Leertouwer de complete conventionele verlichting door energiezuinige LED-armaturen.
De nieuwe verlichting is volledig intelligent aangestuurd, met bewegingssensoren, daglichtregeling en tijdschema’s. Daardoor brandt er alleen licht waar en wanneer het nodig is. Het systeem schakelt automatisch in bij beweging en dimt of schakelt uit als een ruimte tijdelijk niet gebruikt wordt. Hetzelfde geldt voor de fietsenstalling: zodra een student aan komt fietsen, springt het licht aan.
Opvallend is de koppeling tussen de verlichting en het gebouwbeheersysteem. Als in een lokaal het licht aangaat, activeert dat ook het ventilatieen koelsysteem. Het resultaat: een comfortabel binnenklimaat met zo min mogelijk verspilling. De werkzaamheden vonden grotendeels plaats tijdens de zomervakantie. In de weken daarvoor werden al voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd, zoals bekabeling en de eerste montage. Dankzij goed overleg met de CHE, kon dit deels tijdens de laatste lesweken, zonder overlast voor studenten en medewerkers. Op deze manier konden we alle werkzaamheden voor het begin van het nieuwe schooljaar afronden.
“Hij doet het niet.” Dat horen we regelmatig bij Leertouwer. Een storing van een machine, een installatie of een apparaat zit natuurlijk ook in een klein hoekje. Geen probleem: we lossen het graag voor je op.
Soms levert dat grappige situaties op. Zo mocht ik pas uitvogelen waarom de frituurpan het niet deed bij een klant waar wij het installatiewerk verzorgen. Uit een meting in de meterkast kwam niets geks: de spanning stond er gewoon op. Verder zoeken dus in de gloednieuwe keuken, die net geplaatst was. Ik checkte alle mogelijke oorzaken, zonder succes. Uiteindelijk bleef er nog maar één optie over: de net vastgekitte plinten losmaken om de bekabeling te checken. Daar lag een keurig opgerolde stekker, vlak voor het stopcontact. Die was de keukenmonteur even vergeten in te pluggen…
Waarom ik je dit vertel? Omdat het typerend is voor Leertouwer. Het maakt niet uit wie een probleem heeft veroorzaakt, wat telt is dat het wordt opgelost. En daarvoor gaan we graag een stapje verder. Het zit ook in de genen van collega’s, merk ik: elkaar helpen. Toen ik hier net werkte, werd ik op sleeptouw genomen door een ervaren monteur. Die nam de tijd voor me, legde alles uit, stelde me voor aan mensen. Daardoor voelde ik me direct thuis. Inmiddels werk ik hier alweer ruim een jaar en nog steeds merk ik wekelijks dat collega’s altijd voor je klaarstaan. Zo stond ik laatst in een foodfabriek, waar een blower moest worden aangesloten. Mijn chefmonteur Jan was die dag vrij, maar toen ik even vastliep loodste hij me er via de telefoon doorheen.
Omgekeerd probeer ik er te zijn voor stagiairs. Je kan ze natuurlijk de rotklusjes geven, maar hoe leuk is het om zelf kabels te trekken, een wanddoos te plaatsen, de kabels aan te sluiten en daarna een lasdop te maken? Ik laat ze het proberen, waarbij ik natuurlijk meekijk en ze waar nodig tips geef of iets voordoe.
Allemaal in de hoop dat ze net als ik ervaren: wat een mooi vak is dit! Een vak waarin je lekker bezig bent met je handen, maar ook steeds je hoofd erbij moet houden. Want het werkt pas als élk draadje precies goed zit. En oh ja, als je de stekker in het stopcontact stopt...
Marnix de Graaf, Elektromonteur
VIJF vragen over:
Industriële
Sander van
Dijk, Accountmanager Industrie
1
Wat doet Leertouwer in industriële automatisering?
Simpel gezegd helpen we productiebedrijven om betrouwbaarder en efficiënter te produceren. We zoeken eerst samen naar technische oplossingen die aansluiten bij de behoeften en de processen van de klant. Vervolgens ontwerpen en realiseren we de industriële automatisering, waarbij de opdrachtgever steeds betrokken blijft.
2
Kan je een voorbeeld geven van zo’n automatiseringsproject?
Zeker. Voor een sauzenfabrikant koppelden we productieprocessen. Op de ene plek in de fabriek wordt de saus in de fles gegoten, verderop gaat de dop erop. Wij zorgen dat de fles van A naar B gaat, waarbij we het transport helemaal automatiseren. Een ander voorbeeld? Voor een automotive producent ontmantelen we een productielijn voor reserveonderdelen in Duitsland. Die lijn bouwen we in Nederland weer op, waarbij we de hardware, software en interface aanpassen aan de Nederlandse standaarden en wensen van deze opdrachtgever.
3 Ook Defensie klopt bij Leertouwer aan. Hoe zit dat?
Klopt, we renoveren bij een grote kazerne de doelstellingsinstallaties. Dat zijn installaties die militairen gebruiken om hun schietvaardigheden te trainen. In totaal gaat het om zo’n 260 statische en bewegende installaties, verspreid over 4 schietbanen. We ontwikkelen een modulaire oplossing die geschikt is voor doelstellingsinstallaties van verschillende leveranciers en eenvoudig en eenduidig te bedienen is door gebruikers. In dit project werken we integraal samen met het Rijksvastgoedbedrijf en bouwen infrapartners. Ook benutten we de kennis van Defensie en leveranciers van
doelstellingsinstallaties om te komen tot een optimaal eindresultaat.
4
Hoe is Leertouwer bezig met AI-camerabeveiliging?
De krapte op de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat bedrijven bewuster bezig zijn met het borgen van productieprocessen.
Door handelingen te automatiseren neemt bijvoorbeeld de continuïteit van de productie toe. En door interfaces te maken met instructies voor instellingen en bedieningen, wordt het makkelijker om nieuwe medewerkers te instrueren. Een tweede belangrijke ontwikkeling is dat we met bedrijven kijken hoe ze machinedata kunnen gebruiken. Die data kan je bijvoorbeeld inzetten om productieprocessen te verbeteren. Maar ook om stilstand te voorkomen door machineonderhoud te voorspellen en slim in te plannen. AI gaat daar een belangrijke rol in spelen. Een derde ontwikkeling is dat we met productiebedrijven nadenken over oplossingen voor netcongestie. Hoe kun je voor je productielijnen automatisch op de slimst mogelijke manier gebruikmaken van de energie die je zelf opwekt en opslaat?
Dan heb je het over energiesturing in combinatie met automatisering.
5Hoe ziet de business unit eruit die zich hiermee bezighoudt?
Ik heb zo’n 40 collega’s die zich bezighouden met industriële automatisering. Het gaat om een mix van jonge talenten en ervaren technici. Van programmeurs tot engineers en van monteurs tot servicetechnici. Ons doel? We willen voor onze opdrachtgevers een duurzame partner zijn die ze ontzorgt bij alle vraagstukken op het gebied van energie en automatisering. Zodat zij zich kunnen focussen op hun corebusiness: de productie.
Meer weten?
E: sandervandijk@leertouwer.nl
T: 085 483 0196
ketensKippen,en kilovolts
Een slachterij verbouwen terwijl de productie doorgaat? Met
duizenden kippen per uur, tonnen bekabeling en installaties
die tot op de millimeter moeten kloppen? Dan komt het aan op
vakmanschap en perfecte afstemming tussen alle disciplines.
Pluimveeverwerking
Jan van Ee in Stroe is opgericht in 1930 en verwerkt dagelijks op grote schaal vleeskuikens tot kipproducten.
Sinds 2021 is het bedrijf onderdeel van VTM
Quality Services Holland.
OJe hebt een partner nodig die technisch meedenkt, snel schakelt en onder druk presteert. Bij de renovatie van slachterij Jan van Ee in Stroe was Leertouwer precies dat: de rechterhand die het mogelijk maakte.
De slachterij in Stroe is sinds 2021 in handen van VTM Quality Services Holland, een groep die zijn oorsprong vindt in het ambachtelijke fileerwerk. Wat begon met het fileren van kippenborsten op een zelfontwikkelde lijn, groeide uit tot een internationale dienstverlener die bij grote pluimveeverwerkers in binnen- en buitenland verantwoordelijk is voor één specifiek onderdeel van het slachtproces: zoveel mogelijk rendement halen uit elke kipfilet. Toen de kans zich voordeed om een eigen slachterij over te nemen, grepen de oprichters die met beide handen aan. Sindsdien is VTM niet alleen toeleverancier, maar ook producent en verantwoordelijk voor het volledige proces, van slacht tot verkoop.
Een fabriek die blijft draaien
In de slachterij van Jan van Ee draait alles om efficiëntie en precisie. Dagelijks passeren
hier tot 9.000 kippen per uur de lijn: verdoofd, ingeslapen, geplukt, gekoeld, opgeknipt en verwerkt tot onderdelen of complete grillers. En straks moeten dat er 12.000 worden. De lijn is er technisch al klaar voor, maar de vergunning laat nog op zich wachten. Zodra die er is, kan het tempo omhoog en kunnen de werkshifts juist korter: een verbetering voor mens én machine. Om die groei mogelijk te maken, wordt de fabriek stap voor stap vernieuwd. Mét behoud van productie. Geen eenvoudige klus.
Leertouwer tekende voor de complete elektrotechnische vernieuwing van de fabriek. Geen standaardklus, want het bestaande systeem moest blijven draaien terwijl er op volle kracht gebouwd werd aan een nieuwe infrastructuur. Nieuwe voedingssystemen, aangepaste schakelkasten, een compleet nieuw middenspanningsnet, én een daktrafo van 10.000 volt: alles werd onder hoge tijdsdruk gerealiseerd. “We hebben het hele bedrijf elektrotechnisch opnieuw opgebouwd”, zegt Ed van de Braak, projectleider vanuit Leertouwer. “Van de trafo’s tot de machineaansluitingen, van de verlichting tot de slimme verdelers: alles is vernieuwd.”
Kiezen voor vertrouwen en capaciteit Waarom Leertouwer? Voor VTM was dat geen moeilijke keuze. “We hadden een kleinere huisinstallateur, maar dit project was simpelweg te groot”, vertelt Jurgen de Graaf. “We zochten een partij die kon opschalen, meedacht en het overzicht hield.” De regionale nabijheid speelde mee – Barneveld ligt dicht bij Stroe – maar doorslaggevend waren de referenties en de eerste indruk. “Ik heb wat navraag gedaan bij andere klanten, die waren heel positief. Dat gaf vertrouwen.”
“Doordat de middenspanning nu veel dichter bij de verdelers zit, zijn er minder dikke kabels nodig. Dat scheelde tonnen aan materiaal en installatiekosten”
Slimme keuzes, grote impact
Dat Leertouwer niet alleen uitvoerde, maar ook actief meedacht, maakte het verschil, vindt Jurgen de Graaf. “Neem die daktrafo. Dat is een suggestie van Ed geweest. Geen standaardkeuze, maar wél een slimme. Doordat de middenspanning nu veel dichter bij de verdelers zit, hoef je minder dikke kabels te trekken. Dat scheelt letterlijk tonnen aan materiaal en installatiekosten.” Het voorbeeld staat niet op zichzelf. “Er is continu meegedacht. Niet alleen op technisch vlak, maar ook qua planning. Wat kan wanneer, hoe houden we het draaiend, hoe testen we onderdelen van het systeem al vóór de uiteindelijke omschakeling? Dat is echt projectmatig werken.”
De grootste uitdaging? Werken terwijl de fabriek volop in bedrijf bleef. “De ene lijn draaide gewoon door, terwijl we de andere aan het vernieuwen waren”, zegt Ed. “Dat betekent schuiven met voeding, slimme tijdelijke installaties maken en strak afstemmen met andere disciplines: koeltechniek, mechanisch, water en riool. Je werkt met een treintje: als één wagon stilvalt, loopt alles vast.”
De dag van de waarheid
Op 5 mei was het zover: de oude slachtlijn ging uit, de nieuwe moest live. Alles was getest, maar dit was het moment waarop alles samenkwam. “Je hebt dan één dag om de switch te maken”, zegt Ed. “Dat is spannend. Maar doordat we onderdelen vooraf al in fases getest hadden, verliep die overgang uiteindelijk vlekkeloos.” De koelinstallaties draaiden al weken, de kettingen waren ingelopen. Een belangrijke rol daarin was weggelegd voor chefmonteurs Jan Willem Wagtho en Jan-Jaap Schreuder. Door hun inzet en coördinatie op de werkvloer verliep de omschakeling strak volgens planning. “Alles viel op z’n plek.”
Bij een project van deze schaal is vertrouwen cruciaal. “We hebben veel op regie gedaan”, zegt Jurgen. “Dat werkt alleen als je elkaar vertrouwt en eerlijk bent over keuzes en gevolgen. Ook als het een keer misgaat.” Die wederzijdse openheid is voor hem net zo belangrijk als techniek. “Je bouwt samen aan iets wat over tien jaar nog steeds moet werken.”
De grootste technische hordes zijn inmiddels genomen. De fileerderij volgt als laatste. Daarna worden ook de kantoren vernieuwd. De ambitie is helder: een moderne, efficiënte en energiezuinige fabriek die klaar is voor de toekomst. Jurgen: “We zijn er nog niet, maar wat er nu staat, daar zijn we al heel trots op.”
12.000
Kippen per uur kan de nieuwe productielijn van Jan van Ee verwerken.
…chef-monteur Kelvin Schipper
Kelvin Schipper is op de bouw in Wijk bij Duurstede volop in de weer met kabelgoten, lichtlijnen en gevelverlichting. Samen met zijn collega’s werkt hij aan de elektrotechnische installatie van een nieuw bedrijfsverzamelgebouw: vijf units van twintig bij twaalf meter, met kantoorruimte.
Hij begon in 2019 bij Leertouwer als monteur en dit is zijn tweede grote project waar hij zelfstandig de verantwoordelijkheid voor draagt. Als beginnend chefmonteur is hij niet alleen bezig met monteren, hij is ook aanspreekpunt op locatie. “Ik regel het materiaal, overleg met de werkvoorbereiding, stuur collega’s aan en houd de voortgang in de gaten.” En toch: het liefst is hij gewoon aan
het werk. “Zelf iets maken vind ik het leukst. Op kleinere projecten kan dat gelukkig ook goed.” Of hij het naar zijn zin heeft? “Zeker! Je hebt hier veel afwisseling in projecten en het klikt met de collega’s, zowel op de bouw als op kantoor. En als je vragen hebt, zijn er genoeg mensen die je willen helpen. Je doet het met elkaar, dat geeft een fijn gevoel.”
Op de bouw starten we de dag met het bespreken van de werkverdeling. Daarna gaat iedereen aan de slag. Op de bouwtekening zie je precies waar bijvoorbeeld wandcontactdozen of lichtpunten moeten komen.
In deze uitsparingen worden installatiedozen –ook wel hollewanddozen genoemd – geplaatst. Ze vormen de basis voor wandcontactdozen, schakelaars en andere aansluitpunten. Er komen er meer dan 100, maar als je eenmaal de slag te pakken hebt, gaat het lekker vlot!
Even bellen met de werkvoorbereiding, er lijkt iets niet helemaal te kloppen op de tekening. Snel checken, dan blijft het tempo er lekker in.
Elke dag stap ik in de Caddy en rij ik naar de bouw. Ik heb er eigenlijk altijd zin in; lekker aan de slag en aan het eind van de dag heb je dan iets moois gemaakt.
Niet alleen binnen, ook buiten moet alles straks kloppen. Aan de gevel monteren we lampen die de parkeerplaats goed verlichten.
Tijd om de lichtlijnen aan te brengen onder de verdiepingsvloeren. In totaal worden er vier gemonteerd per unit.
Om op hoogte te werken hebben we natuurlijk professioneel materieel. Veiligheid staat altijd voorop, dus ik zorg dat ik goed gezekerd ben. Nog even checken en dan kunnen we de lucht in!
Kabelgoten ophangen?
Leuk! Lekker fysiek werk, maar wel precies. Je wilt dat het er netjes uitziet, en alles moet natuurlijk op de goede plek zitten.
Je herkent het vast: een medewerker gaat uit dienst en weken later besef je dat hij de sleutel van jouw bedrijfspand nooit heeft ingeleverd. En zeg eens eerlijk: vervang jij alle sloten als een collega zijn sleutelbos is kwijtgeraakt?
Dacht ik al. Dat is nog steeds de praktijk bij veel bedrijven. Toegangscontrole is er vaak nog traditioneel geregeld met een sleutelplan. Er is een hoofdsleutel die je overal brengt, speciale sleutels voor bijvoorbeeld serverruimtes en meer gangbare sleutels voor bijvoorbeeld toegangsdeuren.
Dat kan tegenwoordig veel slimmer, met digitale toegangscontrole. Daarbij geef je medewerkers gericht toegang via een pasje, tag of hun smartphone. Voor ruimtes met een hoger beveiligingsniveau kun je een extra controlestap toevoegen, zoals een code of zelfs gezichtsherkenning. Zo’n toegangscontrolesysteem heeft verschillende voordelen. Allereerst ben je veel flexibeler. Je kunt zelf toegang geven, intrekken of aanpassen met een muisklik. Handig nu medewerkers steeds sneller van baan wisselen. En leveranciers? Die stuur je een digitale sleutel per mail waardoor ze in een specifiek tijdslot zelfstandig jouw slagboom kunnen passeren.
Een ander voordeel is dat je kunt achterhalen wie er in welke ruimte is geweest. Is er iets verdwenen uit de technische ruimte? Je weet precies wie daar vorige week dinsdag naar binnen is gegaan. Eventueel kun je een toegangscontrolesysteem ook koppelen aan een aanwezigheidsregistratiesysteem, waardoor je bij calamiteiten altijd weet wie er in jouw pand zijn. Wij helpen je graag om de oplossing samen te stellen die het beste bij jouw situatie past. Dat kan een bekabeld systeem zijn, maar er zijn ook draadloze varianten tegenwoordig. Zeker voor mkb-bedrijven vaak een slimme, betaalbare keuze. Eventuele bouwkundige aanpassingen, zoals het plaatsen van deurdrangers en het vervangen van een klink voor een knop? Regelen we voor je. En als systeemintegrator zorgen we ook voor de koppeling met de brandmeldinstallatie, zodat nooddeuren automatisch opengaan bij brand.
Meer weten?
E: rijkdejong@leertouwer.nl T: 085 483 0163
Rijk de Jong, Adviseur beveiliging
Kunstmatige intelligentie verovert in razend tempo ons leven. Maar
wat kan je er eigenlijk mee in de installatiebranche? Nieko Versteeg en Carola van de Craats vertellen hoe Leertouwer stap voor stap steeds meer gebruik maakt van AI.
‘AI en installatie: hoe verandert kunstmatige intelligentie het vak?
AI nieuw? Dat valt mee. Onze inmiddels gepensioneerde collega Henk Hazeleger schreef jaren geleden al in zijn blogs over machine learning, kunstmatige intelligentie en algoritmes. Ver voor de opkomst voor chatGPT en andere bekende AI-tools.
IOp zoek naar een recept voor vanavond? Inspiratie voor vakantiebestemmingen? Praktische tips voor het onderhoud van je huis of tuin? Jarenlang Googelden we de antwoorden bij elkaar. Maar we ruilen de zoekmachine steeds vaker in voor ChatGPT. Elke seconde worden er 29.000 berichten naar de AI-tool verstuurd.
Ook op de werkvloer is AI bezig aan een razendsnelle opmars. Een rapport samenvatten, de tekst van een mailtje wat netter formuleren of sparren over een projectaanpak? Ook dat doen we steeds vaker met behulp van kunstmatige intelligentie, blijkt uit onderzoek van OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT.
Revolutionair
“Ik herinner me nog dat ik in 2022 op tv de lancering van ChatGPT zag. Mijn mond viel open. Ik besefte de impact toen nog niet, maar zag al wel: dit is revolutionair”, vertelt Nieko Versteeg, marketing- en communicatiemanager bij Leertouwer. Ook is hij lid van de stuurgroep die de uitrol van AI binnen Leertouwer coördineert.
“Als je AI niet omarmt, word je ingehaald. Tegelijkertijd is AI niet dé oplossing voor alles. Je moet verkennen hoe AI kan bijdragen aan de strategische doelen van jouw bedrijf en welke toepassingen bij jouw organisatie passen. Dat is wat we in het afgelopen jaar binnen Leertouwer gedaan hebben”, vertelt programmamanager en mede-stuurgroeplid Carola van de Craats.
“AI
gaat niet meer weg. Daarom is het belangrijk dat iedereen binnen Leertouwer aangehaakt blijft”
Nieko Versteeg Marketing & Communicatiemanager bij Leertouwer
Leuker en zinniger
De conclusie in een notendop: er liggen voor Leertouwer op de korte termijn vooral kansen om repeterende, routinematige taken met AI uit te voeren. Dat zorgt ervoor dat medewerkers meer tijd overhouden voor werk dat ze leuker vinden én meer waarde toevoegt voor klanten of collega’s.
Een voorbeeld? Leertouwer doet jaarlijks mee aan een groot aantal aanbestedingen. Het doorworstelen van alle aanbestedingsdocumenten kostte calculators en sales-collega’s dagen tijd. Nu doet AI het voorwerk, zoals het op een rij zetten van alle eisen en signaleren van risico’s. Daardoor is er meer tijd voor het schrijven van een gericht aanbestedingsplan.
Van belletje naar kennisbot
En een volgende, nog veel bredere AItoepassing is in de maak. Het gaat om een interne kennisbot waar je als Leertouwer-medewerker technische vragen aan kunt stellen. “Denk bijvoorbeeld aan hoe we iets aansluiten of hoe we een bepaalde norm interpreteren. Nu zoek je documenten op intranet of je belt een
“Met onze AI-kennisbot kunnen medewerkers straks als het ware in één keer een vraag stellen aan alle 170 collega’s, zonder dat ze iemand storen”
collega om te overleggen. Iedereen is even uit z’n concentratie. Met een interne
kennisbot kun je als het ware in één keer een vraag stellen aan alle 170 Leertouwercollega’s, zonder ze te storen”, vertelt Nieko.
De AI-bot werkt met een database waarin alle technische documentatie van Leertouwer is opgenomen. Op termijn moet dat aangevuld worden met waardevolle kennis die nu nog in hoofden van collega’s zit. “Het antwoord is dus alleen gebaseerd op informatie die we zelf gecheckt hebben: klopt het, is het up-todate? De bot mag geen informatie ergens anders vandaan halen of verzinnen. En het blijft altijd belangrijk om zelf na te denken of te checken: is dit een logisch antwoord. Maar dat is eigenlijk niet anders dan wanneer je iets aan een collega vraagt”, vertelt Carola.
Sneller opleiden, breder inzetbaar Zo’n kennisbot bespaart Leertouwercollega’s niet alleen veel tijd, het opent ook een wereld aan mogelijkheden. “AI geeft het antwoord net zo makkelijk in bijvoorbeeld het Oekraïens, waardoor het voor ons makkelijker wordt om technisch personeel uit het buitenland in te zetten. En met assistentie van AI kan je als allround monteur straks waarschijnlijk zelfstandig complex installatiewerk uitvoeren dat nu nog door een specialist gedaan wordt. Dat maakt ons flexibeler”, vervolgt Carola.
Het is een must in een vergrijzende branche waar nu al een groot tekort is aan vakmensen. De komende jaren zijn er tienduizenden nieuwe technici nodig. Kan AI nog meer doen om die krapte op de arbeidsmarkt een beetje kleiner te maken? Ja, verwacht Nieko. “Wat we nu om ons heen zien zijn stand-alone toepassingen van generatieve AI. De volgende stap is de integratie van AI en robotica: je krijgt dan agents die zelfstandig taken gaan uitvoeren.”
Gamechanger in service
Hoe die toepassingen er precies uit gaan
zien, is nog lastig te voorspellen. Maar het is goed denkbaar dat AI op termijn (semi-) zelfstandig kan calculeren of engineeren.
“Maar ook in het veld gaan we AI-robots zien, denk ik. In de bouw bestaat al een AI-gestuurde metselrobot, waarom zou er niet een robot ontwikkeld kunnen worden die je helpt bij bijvoorbeeld installatiewerk op lastig bereikbare of gevaarlijke plekken”, vraagt Nieko zich af.
Ook als het gaat om service, wordt AI naar verwachting een gamechanger in de installatiebranche. Waar nu nog vaak onderhoud op vaste momenten plaatsvindt, zal dat in de toekomst steeds vaker gebeuren op basis van data uit een installatie, machinelijn of systeem.
Nieko: “AI is bij uitstek geschikt in het herkennen van patronen in data. Dat is de basis voor predictive maintenance,
Wat is AI precies?
Artificial Intelligence is een verzameling van technologieën die ervoor zorgt dat een computer taken kan uitvoeren waarvoor normaal gesproken menselijke intelligentie nodig is. Denk bijvoorbeeld aan leren, redeneren, problemen oplossen, spraak- en beeldherkenning en besluitvorming. Er zijn verschillende soorten AI. De meest bekende is generatieve AI: kunstmatige intelligentie waarmee je nieuwe dingen kunt creëren zoals tekst, beeld of muziek. Maar ook achter de gepersonaliseerde aanbevelingen voor series of films op Netflix zit bijvoorbeeld een vorm van AI.
waarmee je enerzijds storingen voor bent en tegelijkertijd niet onnodig onderhoud uitvoert.”
Iedereen AI-vaardig
De komende jaren staan voor Leertouwer in het teken van leren, ontwikkelen en groeien als het om AI gaat. “Als organisatie hebben we gezegd: we vinden het belangrijk dat iedereen AI-vaardig is.
Eigenlijk net zoals we ervan uitgaan dat je kunt werken met een computer. Daarom investeren we bijvoorbeeld in de uitrol van Microsoft CoPilot-licenties zodat collega’s hun eigen AI-assistent kunnen trainen. Ook bieden we trainingen aan over hoe je AI kunt inzetten, maar ook hoe je de output van AI beoordeelt en doorvraagt”, vertelt Carola.
De interesse voor AI binnen Leertouwer?
Die is groot, merkt Nieko. “Toen we op een avond een vrijwillige bijeenkomst organiseerden over AI, zat het ramvol. Tegelijkertijd zit er verschil in het tempo waarin collega’s AI omarmen en ermee gaan werken. Dat is ook prima, waarbij we het wel belangrijk vinden dat iedereen aangehaakt blijft. Want AI gaat niet meer weg.”
Techniek die gezien wordenmag
Het TechCentrum van het Hoornbeeck College is geen doorsnee onderwijsgebouw. Opvallende boomstammen in de gevel trekken de aandacht. Ook de techniek binnen is bewust niet verstopt, maar juist open en inzichtelijk ontworpen. Alles ademt hier transparantie, functionaliteit en toekomstgerichtheid.
Met het TechCentrum geeft het Hoornbeeck College samen met het bedrijfsleven het technisch onderwijs een impuls. Basisschoolleerlingen volgen er workshops en belevingsdagen, middelbare scholieren ontdekken er welke techniekrichting bij hen past en studenten van het Hoornbeeck College leren er over techniek in de praktijk.
Leertouwer kreeg de opdracht voor het volledige elektrotechnische pakket: verlichting, brandmelden inbraakinstallatie, cameratoezicht en meer. “Een compleet project mét tal van duurzame keuzes”, vertelt projectleider Dirk Dirksen.
Zo is het gebouw grotendeels demontabel: een houten constructie, verbonden met bouten en moeren. “Onderdelen zijn later herbruikbaar, volledig in lijn met circulair bouwen.” Ook bij de installatie is daarop ingespeeld. Kabelgoten zijn hergebruikt en zo geplaatst dat nogmaals hergebruik mogelijk is. “Duurzaam én praktisch.”
Circulair bouwen
De toegepaste techniek mag gezien worden. Letterlijk. Kabels, leidingen en systemen zijn bewust zichtbaar gemonteerd. “Zo wordt het gebouw zelf een leermiddel. Studenten zien hoe alles werkt, in plaats van dat het is weggestopt achter een plafond.” Voor branddetectie zijn twee slimme technieken toegepast. Een aspiratiesysteem ‘beproeft’ via één rode leiding continu de lucht op rookdeeltjes, veel subtieler én sneller dan losse melders. Daarnaast is gekozen voor infrarood beamdetectie: onzichtbare laserstralen scannen de ruimte en slaan alarm zodra rook de straal onderbreekt.
Innovatieve installaties
Ontwerper en bouwadviseur Cor de Wit, die ook docent bouwkunde is aan het Hoornbeeck College, was daarmee op verschillende manieren bij het project betrokken. “Mijn dubbelrol maakte het mogelijk om snel te schakelen tussen onderwijskundige wensen en technische realiteit”, vertelt hij. “Zo konden we samen met Leertouwer vanaf het eerste ontwerpstadium nadenken over duurzame keuzes en innovatieve installaties. Die intensieve samenwerking heeft echt bijgedragen aan de kwaliteit van het eindresultaat.”
Cor waardeert vooral de manier waarop Leertouwer duurzaamheid in praktijk bracht. “Dirk kwam zelf met ideeën om bestaande materialen opnieuw te gebruiken en dacht actief mee over slimme, energiezuinige oplossingen.”
Ook de transparantie en het tempo van schakelen vielen op. “Het voelde echt als een gezamenlijk project. Met één doel: een leeromgeving neerzetten die zowel technisch als maatschappelijk vooruitkijkt.”
Studenten droegen zelf bij aan het TechCentrum: ze maakten het hekwerk langs de balustrade en plaatsten houten planken tegen de binnenwanden. Cor: “Dat maakt ons onderwijs betekenisvol: studenten leren niet alleen óver techniek, maar dragen er zelf fysiek aan bij.”
Wat eerst niet paste, werd een knap staaltje maatwerk.
De hoofdverdeler (links) en onderverdeler (rechts) zijn na herontwerp naadloos ingepast - een voorbeeld van flexibel denken en doen.
Deze rode leidingen zuigen constant lucht aan voor analyse. Ze maken deel uit van een slim aspiratiesysteem dat rook detecteert voordat je iets ruikt.
Alle netwerkkabels komen samen in de patchkast. Glasvezel en aarding zijn netjes en zichtbaar weggewerkt: een visitekaartje van technische precisie.
Dirk Dirksen (projectleider Leertouwer) en Cor de Wit (bouwkundig ontwerper en docent bij het Hoornbeeck College) in het nieuwe TechCentrum. Een intensieve samenwerking die techniek en onderwijs bij elkaar bracht.
Vandaag een werkbank, morgen een lesopstelling; deze spanningsrail past zich moeiteloos aan, zonder gedoe met nieuwe bekabeling.
Strak weggewerkt in de gevel en toch alert aanwezig: de camera’s bewaken het pand zonder op te vallen.
Beugels in lijn, sokjes recht, goten strak: dit is zichtwerk op zijn best. Monteurs maakten er met zorg een visueel visitekaartje van.
Van fles tot plafondpaneel: deze gerecyclede PET-delen dempen geluid en dragen bij aan een circulaire bouwpraktijk.
Geen batterijen, maar slimme condensatoren. Deze noodverlichting gaat lang mee én vergt weinig onderhoud.
Wat normaal verdwijnt achter plafondplaten en wanden, is hier met opzet zichtbaar gelaten. Onderwijs begint bij zien, snappen en doen.
&Ballonnen brandmelders
MIJN ENERGIE
Waar krijg je energie van in je werk én prive? Dat vertellen
Leertouwercollega’s in deze rubriek.
Het is traditie in Barneveld. Vier zomeravonden per jaar komen duizenden mensen naar de koewei achter Kasteel de Schaffelaar om tientallen luchtballonnen te zien opstijgen. Van simpele reclameballonnen tot de mooiste special shapes uit binnen- en buitenland.
Regelen, sjouwen en opbouwen
Maar vóór het zover is, moet er wekenlang van alles geregeld worden. Hans is coördinator Programma en Terreininrichting van Ballonfiësta Barneveld, één van de grootste ballonevenementen van Nederland. “Op papier is dat best een droge functie. In praktijk: regelen, sjouwen, opbouwen, afbreken, en vooral: zorgen dat het klopt.”
Dat laatste is ook precies wat hij in zijn werk doet als projectleider bij
Leertouwer, waar hij gespecialiseerd is in brandmeldinstallaties. Hans begon ooit als servicemonteur, maakte later de overstap naar projectcoördinatie, en groeide door naar zijn huidige rol. “Mijn werk is de laatste jaren minder fysiek geworden, maar het blijft techniek. De systemen die we maken moeten kloppen. Je wil niet dat een zorginstelling ontruimd moet worden door een vals alarm, of erger: dat een systeem faalt als het erop aankomt.”
Passie voor precisie
Hij voelt zich net zo thuis tussen de ballonvaarders als tussen de elektrotechniek. Hans Blijleven werkt als projectleider brandmeldinstallaties en is daarnaast al twintig jaar een vaste kracht achter de schermen van de Ballonfiësta Barneveld. Rustig, precies en altijd met het grotere plaatje in beeld. “Ik hoef niet op de voorgrond, als het maar werkt.” &
De precisie die hij in zijn werk nodig heeft, komt bij de Ballonfiësta goed van pas. “Er komen duizenden bezoekers, tientallen ballonnen en complete teams bij elkaar op een veld. Dat moet veilig en soepel verlopen. Denk aan de stroomvoorziening, het opstellen van de voertuigen, plek voor de horeca, looproutes, toiletten; het hele
plaatje.” Hans lacht: “En als het misgaat, word ik gebeld.”
Sinds 2005 is hij betrokken bij het evenement. Na diverse vrijwilligerstaken raakte hij via een Leertouwer-collega betrokken bij de op- en afbouw. Daarna rolde hij vanzelf in het coördinatieteam.
“Zien wat er fout kan gaan en dat voor zijn. Dat is misschien wel het beste wat ik kan”
Inmiddels kent hij het terrein als zijn broekzak. “We beginnen meestal in april met de voorbereidingen. Overleggen met leveranciers, contact met de gemeente, plattegronden maken, draaiboeken vullen. Vlak voor het evenement maak ik lange dagen, maar dat hoort erbij. En het geeft energie als alles samenkomt.”
Waar hij bij Leertouwer samenwerkt met installateurs, leveranciers en eindgebruikers, werkt hij bij de Ballonfiësta grotendeels met vrijwilligers. “Dat is anders, maar ook mooi. Iedereen komt voor z’n plezier, dat merk je. En ook daar geldt: het moet gewoon goed geregeld zijn.” Zijn technische achtergrond helpt, zegt hij, maar belangrijker is overzicht houden. “Zien waar iets fout kan gaan, en dat voor zijn. Dat is misschien wel wat ik het beste kan. Wat me vooral trekt aan het werk is de dynamiek. Een Ballonfiësta-avond is altijd spannend omdat je te maken hebt met allerlei factoren, waaronder het weer. Je weet nooit hoe het gaat lopen. Van daarop inspelen krijg ik energie. Daarin ligt ook mijn kracht.”
Rustgevend en indrukwekkend
Hoewel hij zichzelf niet als ‘ballonfanaat’ ziet, is hij inmiddels wel besmet met het virus. “Ik ben geen piloot, maar ik ben natuurlijk wel meermaals meegevaren. Die stilte daarboven, die rust, dat uitzicht. Dat is enorm indrukwekkend.” Toch hoeft het voor hem allemaal niet te zweven. “Ik ben best nuchter. Laat mij maar gewoon mijn werk doen.” Of dat nu op een zorglocatie is waar hij een brandmeldproject oplevert, of tussen de gasbranders en foodtrucks in Barneveld; Hans is op zijn plek. “Ik hoef niet op de voorgrond. Als het allemaal klopt, heb ik het goed gedaan.”
➜
FAST FOR WARD
De techniek staat nooit stil. Dus hoe jong of oud je ook bent?
Er valt altijd wat nieuws te leren. Drie knappe koppen van Leertouwer vertellen over hoe ze zich steeds blijven ontwikkelen.
Nieuwe generatie lichtdenkers
Naam: Arjan Hovius
Leeftijd: 32 jaar
Functie: verlichtingsexpert
Werkt bij Leertouwer sinds: 2015
“Ik ben me tijdens mijn opleiding gaan verdiepen in verlichting. Dat vakgebied trok me meteen aan: het is technisch, maar ook creatief: je moet telkens een oplossing bedenken die past bij de ruimte en het gebruik. Sinds 2024 mag ik mezelf officieel European Lighting Expert noemen, een Europees erkende titel voor lichtprofessionals. Ik ben er trots op dat Leertouwer dat niveau kan bieden aan klanten.
Veel mensen denken dat verlichting gewoon ‘aan of uit’ is. Maar het gaat om comfort, veiligheid en energiegebruik. Bij projecten letten we daarom op alles: lichtverdeling, verblinding, onderhoud, en natuurlijk op de normen, zoals de NEN-EN 12464-1 voor werkplekverlichting. Door efficiënte aansturing, zoals slim schakelen en een daglichtafhankelijke lichtregeling, kun je besparen. Soms kijken we samen met de klant hoe bestaande installaties slimmer ingezet kunnen worden. Verlichting is geen sluitpost, het is een kans om kwaliteit toe te voegen.
Ik probeer binnen Leertouwer niet alleen te adviseren, maar ook kennis te delen. Verlichting raakt aan zoveel andere vakgebieden, zoals elektrotechniek, gebouwbeheer, comfort, sfeer en duurzaamheid. Daar wil ik anderen in meenemen. We kunnen met slimme keuzes echt het verschil maken voor gebruikers én voor het energieverbruik.”
Van rode knop naar rode draad
Naam: Jacco Maassen
Leeftijd: 26 jaar
Functie: servicetechnicus brandmeldinstallaties
Werkt bij Leertouwer sinds: 2022
“Ik begon ooit bij de utiliteit, maar dat bood te weinig dynamiek voor mij. De overstap naar brandbeveiliging bracht daar verandering in. Na even proeven aan maandelijkse controles wist ik het meteen: dit is mijn werk. Regelgeving, precisie, alarmen; het komt allemaal heel nauw. Je moet er een scherp oog voor hebben, verantwoordelijkheid durven nemen en goed kunnen denken in systemen. Maar juist dat maakt het voor mij zo interessant. Inmiddels stel ik brandmeldinstallaties in bedrijf, verhelp storingen en voer onderhoud uit. Storingen vind ik het leukst. Je weet nooit precies wat je aantreft en moet je ter plekke logisch nadenken. Bij een basisschool heb ik laatst in het weekend een storing verholpen aan een brandalarm dat steeds afging. Bleek dat er een defect was aan een handmelder, waardoor het alarm telkens opnieuw werd geactiveerd. Dan is het zaak om snel te schakelen en het systeem weer stil te krijgen. Het mooiste? Dat ik me bij Leertouwer heb kunnen ontwikkelen tot waar ik nu sta. Onlangs rondde ik de opleiding ‘Projecteringsdeskundige brandmeldinstallaties’ af. Zo leer ik ook de ontwerpen rekenkant van het vak goed kennen. Juist die combinatie van praktijk en theorie maakt het extra interessant. Dat is het mooie: bij Leertouwer kijken ze naar wat bij je past en krijg je de ruimte om daarin te groeien.”
Omscholen van events naar elektrotechniek
Naam: Wouter Klip
Leeftijd: 33 jaar
Functie: monteur utiliteitsbouw
Werkt bij Leertouwer sinds: 2022
“Ik werkte jarenlang als zelfstandig ondernemer in de evenementenbouw. Heftige dagen opbouwen, afbreken, tenten, tribunes, beursvloeren… Fysiek zwaar werk, vaak onregelmatig, altijd onderweg en weinig privéleven. Toen corona kwam, lag alles in één keer stil en was mijn agenda plots leeggeveegd. Geen werk, geen inkomen. Dat was het keerpunt: wil ik dit straks weer of durf ik iets nieuws te beginnen? Elektrotechniek had altijd al mijn interesse, dus ik begon me te oriënteren op omscholing en ben bedrijven gaan aanschrijven. Via Leertouwer kon ik instappen in een BBL-traject. Dat voelde meteen goed: leren en werken tegelijk, en écht iets opbouwen.
Inmiddels heb ik het diploma ‘Eerste monteur elektrotechnische installaties in de gebouwde omgeving’ gehaald en werk ik op een datacenterproject in Diemen. Een mooie plek: alles wat je maakt, is zichtbaar. Dus het moet netjes, strak en logisch opgebouwd zijn. Daar zit uitdaging in. En ik wil verder. Ik oriënteer me nu op de MIT-E-opleiding, niveau 5. Theoretisch valt er nog genoeg te leren.
Wat ik waardeer bij Leertouwer is dat ze meedenken. Als jij initiatief toont, krijg je de ruimte en het vertrouwen om te groeien. Dat geeft energie. Ik ben hier helemaal op mijn plek en achteraf was mijn switch de beste beslissing ooit. Mijn tip voor twijfelaars: gewoon doen! Twijfel je, dan zit je sowieso al niet meer op je plek. En monteurs? Die zijn goud waard. Werkzekerheid gegarandeerd!”
Het is met recht opmerkelijk te noemen: een klant en leverancier die zó goed op elkaar zijn ingespeeld dat elke installatie voelt als teamwerk. Aaff en Leertouwer werken al decennialang samen. En dat zie je terug in elk pand van het ondernemende accountantskantoor.
Al 25 jaar partners in crime en kabels
Aaff is een accountantskantoor met meer dan 50 vestigingen. Het kantoor is ontstaan uit een fusie tussen ABAB en Alfa Accountants. Samen beschikken ze over 180 jaar ervaring in accountancy en advies. Bij aaff werken 2.000 medewerkers, die allemaal co-eigenaar zijn.
De samenwerking tussen aaff en Leertouwer begon ruim 25 jaar geleden met een telefoonaansluiting in Barneveld. Inmiddels verzorgt Leertouwer de elektrotechnische werkzaamheden voor circa 20 kantoren boven de rivieren in Nederland.
Allemaal verschillende panden. Maar zou je er de patchkasten open trekken? Dan zie je overal hetzelfde beeld. “Of je nu in Buitenpost staat of in Wageningen”, vertelt Dietrick Kroneman, verantwoordelijk voor facilitair en vastgoed bij aaff.
Anti-spaghetti methode
Samen met Leertouwer ontwikkelde aaff namelijk jaren geleden op een kladje een kleurenpatroon voor de bekabeling en inrichting van de kasten. “Meestal zie je een berg kabels in een hoek en daarachter een kast. Bij ons is dat ondenkbaar”, zegt Dietrick. “Het is overzichtelijk, gestructureerd.”
Het kladje van toen, is vandaag de dag de norm in alle kantoren. En niet alleen de patchkasten zijn een toonbeeld van orde en structuur. Dat geldt ook voor alle documentatie van installaties. “Als ik nu de
tekeningen nodig heb van de e-installatie van een bepaalde verdieping van een specifiek pand, heb ik die niet alleen zo voor me, maar dan is die tekening ook up-to-date.”
Die gestructureerde werkwijze heeft grote voordelen. Zo kan elke monteur van Leertouwer blindelings de weg vinden in de installaties van aaff. En is er ergens een storing? Dan kan Dietrick soms zelf het probleem al oplossen, zonder dat er een monteur van Leertouwer hoeft langs te komen. “Dan kijken we samen via Facetime in de documentatie en weten we exact welke stekker we moeten hebben.”
“De monteurs van Leertouwer zijn hier kind aan huis. We weten precies wat we aan elkaar hebben”
Soms speelt de documentatie van Leertouwer zelfs een rol in het oplossen van problemen die helemaal niet met elektrotechniek te maken hebben. Een voorbeeld? “We liepen er een keer tegenaan dat we in een kantoor de wifi-dekking niet op orde kregen. Onze ICT-afdeling vroeg of wij eens mee wilden kijken. Op basis van de installatietekeningen – waarin wij al rekening hadden gehouden met wifipunten – kwamen we er achter dat er één accesspoint miste. Zo kon het probleem alsnog opgelost worden.”
Kind aan huis
Structuur en overzicht vormen dus een belangrijke pijler in de samenwerking.
Maar misschien nog wel belangrijker, is het wederzijdse vertrouwen dat in een kwart eeuw tijd groeide tussen aaff en Leertouwer. “Sommige monteurs van Leertouwer komen al zo lang op onze locaties, dat het bijna voelt alsof ze bij ons op de loonlijst staan. We weten precies hoe ze werken en hebben onderling aan een half woord genoeg”, vertelt Dietrick.
Een mooi voorbeeld van hoe hecht het partnership is? Soms staan Leertouwer monteurs zij aan zij te werken met medewerkers van aaff. “Een aantal jaar geleden waren we een nieuwe vestiging in Zutphen aan het inrichten. Het was allemaal behoorlijk kruip-door-sluip-door. Dan kom je soms gewoon even handen tekort als monteur. Dan klim ik of één van mijn
collega’s gewoon op een trap om kabels aan te geven. We doen het echt samen!”
Vertrouwen boven contracten “Wat deze samenwerking uniek maakt, is dat alleen de basisafspraken op papier zijn vastgelegd, net als een service level agreement. Maar verder werken we op vertrouwen en gunnen we elkaar wat”, zegt Rijk de Jong, die binnen Leertouwer Dietricks vaste contactpersoon is. “Toen we in coronatijd bijvoorbeeld bij veel klanten niet meer terechtkonden, haalde aaff werk naar voren om ons aan de gang te houden.” Of zoals Dietrick het zegt: “Je kunt alles dichttimmeren of je werkt gewoon goed samen. Wij doen dat laatste. En dat bevalt al 25 jaar uitstekend.”
Onze missie Duurzaam verbinden
Door verbindingen te maken tussen processen, informatie en technologie helpen wij onze klanten om hun bedrijfsdoelstellingen te realiseren. Wij kiezen altijd voor duurzame, hoogwaardige en geïntegreerde technische oplossingen en diensten. Zo dragen we bij aan een duurzame woon-, werk- en leefomgeving.
Wij nemen verantwoordelijkheid op lange termijn voor een goede werking van de installaties die wij opleveren. Duurzaam is ook het kenmerk van de relatie die we met onze opdrachtgevers, relaties en medewerkers opbouwen.