De Havenloods uitvaartspecial wk07 2022

Uitvaart Special

Hoe vertel je je kinderen dat afscheid nemen bij het leven hoort? En dat het normaal is om daar verdriet bij te hebben?

Afscheid nemen van een dierbare is vreselijk moeilijk. En dat is natuurlijk helemaal zo als er kinderen bij betrokken zijn. Hoe vertel je een kind dat iemand overleden is? En neem je je kind mee naar de uitvaart?

Mariëlle Verbaas is al jaren uitvaartverzorgster en heeft de manier waarop kinderen bij het rouwproces worden betrokken zien veranderen. “Ik ben nu 54 en toen ik zelf jong was, werd er heel anders met kinderen omgegaan dan nu. Ik denk dat ik een jaar of zeven was toen mijn opa overleed. Op die leeftijd weet je dat er iets aan de hand is met papa en mama, maar niet wat precies. Ik ben toen niet mee naar de uitvaart gegaan. Ouders willen kinderen vaak hun verdriet niet laten zien, ze beschermen. Maar achteraf had ik er zeker bij willen zijn.”

“Ik heb het er ook vaak over met mijn dochter, ze is pedagoog. Je kunt het beste gewoon altijd eerlijk zijn

tegen je kind. Het risico bestaat dat een kind anders zelf iets verzint, of denkt dat het zijn of haar schuld is dat er zo’n verdriet in huis is. Het is ook leerzaam om met de dood om te gaan. Dat hoort nu eenmaal bij het leven. Daarom is het ook goed als een kind weet wat afscheid nemen is, bijvoorbeeld als een huisdier komt te overlijden.”

Hoe je omgaat met kinderen is één van de belangrijkste zaken waar Verbaas mee te maken heeft in het begeleiden van mensen rond de uitvaart van een dierbare. Al is er nog veel en veel meer natuurlijk. Verbaas is bij ongeveer alles betrokken, Van de dag na het overlijden tot de uitvaart zelf, plus nog een nagesprek. “Van de rouwkaarten tot de bloemen, van het uitzoeken van de kist tot de muziek. En de locatie natuurlijk. Daar worden mensen steeds creatiever in. Iedereen wil op z’n eigen manier afscheid nemen, mijn taak is om daarbij te helpen.”

Massaal afscheid

Onlangs nog nam het legioen van Feyenoord op indrukwekkende wijze afscheid van Wim Jansen, zoals ook Coen Moulijn in 2011 door duizenden mensen vaarwel werd gezegd. Zéér indrukwekkend was de rouwstoet na de moord op Pim Fortuyn in 2002 naar de kathedraal aan de Mathenesserlaan. In 1917 was ook er al zo’n massaal afscheid, van politicus Hendrik Spiekman. Spiekman overleed op

43-jarige leeftijd aan leukemie en dat bracht een grote schok teweeg in de stad. Zelden of nooit is er in Rotterdam zo’n groot afscheid geweest. De werkloze arbeiders kregen vrij van stempelen; tienduizenden toeschouwers stonden langs de kant en in de stoet zelf liepen meer dan 5000 mensen mee. In 1922 kreeg Spiekman een monument aan het P.C. Hooftplein in Spangen.

Terwijl mensen vaak druk zijn met hun verdriet is het aan Verbaas om de grote lijnen in de gaten te houden. En de details. Om te zorgen dat er niets over het hoofd wordt gezien. “Ik vraag altijd aan kinderen hoe zij zich voelen, wat ze graag zouden willen. Als ze een jaar of drie, vier of jonger zijn herinneren kinderen zich later niet veel van zo’n gebeurtenis, maar als ze ouder zijn wel. Het is zaak dat zo goed mogelijk te begeleiden, zodat kinderen er later geen last van krijgen.”

Het is altijd aan de ouders zelf hoe hun kind erbij betrokken wordt. Verbaas: “Zij kennen hun kind het beste. Vaak voelt een kind al aan dat er iets aan de hand is. Wacht daarom niet te lang met het overbrengen van de verdrietige boodschap. Soms zeg je het zelf voor het eerst hardop en hoor je jezelf de woorden uitspreken. Dat kan pijnlijk zijn. Als je bang bent dat emoties de overhand nemen, vraag dan of iemand die dichtbij staat ook bij het gesprek wil zijn. Die kan het indien nodig overnemen.”

Als de dag van de uitvaart nadert, vraagt Verbaas natuurlijk aan alle betrokken wat hun wensen zijn. Ook aan de kinderen. “Ik neem het stapje voor stapje met ze door, in Jip

en Janneke-taal. Willen ze zelf bloemen uitkiezen? Een tekening maken die in de kist meegaat? Soms gaat het om het overlijden van een ander kind, een broertje of zusje. Dan kunnen we een speciaal kistje uitkiezen, met vlinders als schroeven. En dan zelf de kist beschilderen, er een tekening op maken, een afscheidsbrief schrijven. Heel belangrijk is om een kind te vragen wat hij of zij zélf nog voor vragen heeft. Wat cremeren is bijvoorbeeld, dat is toch vaak eng. Dan vertel ik dat er helemaal geen vlammen aan te pas komen, dat het meer een hele hete oven is.”

Verbaas Uitvaart bestaat nu vijf jaar. Sinds 2008 was Mariëlle Verbaas werkzaam als gediplomeerd uitvaartverzorgster in Zuid-Holland en in 2016 is ze als zelfstandige aan de slag gegaan als uitvaartondernemer. “Ik heb het vak geleerd tijdens de opleiding Uitvaartverzorgster bij Docendo. Tegenwoordig ben ik examinator bij die opleiding. Daarnaast heb ik veel praktijkervaring opgedaan bij grote uitvaartondernemers. Door mijn vrijwilligerswerk in een hospice weet ik hoe ik naasten zoveel mogelijk kan ondersteunen, ook voorafgaand aan een overlijden.”

Verbaas werkt in de hele regio. Sinds

kort heeft ze in samenwerking met een andere partij zelf een plek waar mensen hun dierbare kunnen opbaren voor een laatste afscheid, aan de Zetangel 30 in de wijk Zalmplaat. “Maar opbaren kan tegenwoordig overal hoor. Ik heb ook meegemaakt dat de schoonouders van een overleden hun tuinhuisje ter beschikking stelden.”

Ook de uitvaart wordt door mensen steeds meer op een eigen manier ingevuld. “In een café van een kroegeigenaar bijvoorbeeld, en ik heb ook eens een uitvaart in het theater begeleid. En in het Kasteel van Rhoon, of op een woonboot. Eigenlijk is alles mogelijk. Het gaat erom wat iemand voor z’n dood heeft aangegeven graag te willen. En dat een uitvaart de sfeer heeft van hoe iemands leven was.”

Want dat laatste, daar gaat het om. “Afscheid nemen hoort bij het leven. Dat probeer ik kinderen ook altijd mee te geven. dat ze best verdriet mogen hebben. Dat is heel normaal. En dat het leven er is om te leven, zoals mijn eigen moeder altijd zei.”

Wat Mariëlle Verbaas allemaal voor je kan betekenen rond de uitvaart lees je op verbaasuitvaart.nl.

St. Laurentius voor rust en bezinning

Rotterdam – De R.K. Begraafplaats en Crematorium St. Laurentius aan de Nieuwe Crooswijkseweg werd in 1867-1869 aangelegd op de voormalige buitenplaats Groenendaal en is sinds een aantal jaren ook Gemeentelijk Monument.

Het terrein ligt midden in de stad, centraal in de wijk Nieuw Crooswijk. In de loop der jaren is St. Laurentius niet alleen voor Rooms-katholieken een gedenkwaardige begraafplaats

geworden, maar ook voor andersgezinden. St. Laurentius heeft een apart kinderhof. Ook is er een fraaie ‘groene’ urnentuin. Opvallend zijn verder onder andere de neoromaanse grafkapel met koepel en engelenbeelden voor snoepwarenfabrikant

C. Jamin en het beeld De Engel van de Rotterdamse beeldhouwer Henri (Han) Rehm bij het graf van familie

L. Jamin.

St. Laurentius organiseert jaarlijks activiteiten, die voor iedereen toe-

gankelijk zijn. Bij de activiteiten wordt rekening gehouden met de specifieke bevolkingsgroepen, die hun overledenen op St. Laurentius begraven hebben, zoals veel Kaapverdianen, Surinamers en in toenemende mate Oost-Europeanen. Niet alleen nabestaanden maar ook anderen weten de weg naar St. Laurentius in Crooswijk te vinden voor spirituele of culturele activiteiten of voor een wandeling over het terrein op zoek naar rust en bezinning.

St.LaurentiusheeftinhonderdvijftigjaareenheeleigenplekveroverdindebuurtenindestadRotterdam.

Begraafplaats Crooswijk rijk aan groen en historie

Rotterdam – Algemene Begraafplaats Crooswijk is een van de mooiste groene gebieden van Rotterdam. Een verrassend en veelzijdig park met een belangrijke historie. De monumenten en graftekens vertellen niet alleen over de mensen die er begraven liggen, maar ook over wat er zich in de wereld afspeelde.

Tot de negentiende eeuw was het de gewoonte dat de doden in en rond kerken begraven werden. In 1827 werd het begraven binnen de bebouwde kom verboden. De

begraafplaats op het terrein van de buitenplaats het Huis te Krooswijck is in juli 1832 in gebruik genomen. Sinds 1915 is een nieuwe entree in gebruik aan de Kerkhoflaan. In 1996 is Begraafplaats Crooswijk een Rijksmonument geworden. Begraafplaats Crooswijk heeft een apart gedeelte ingericht voor begrafenissen van de sterk gegroeide islamitische bevolking. Wie wil kan een prachtige wandeling over Algemene Begraafplaats Crooswijk maken, die start bij de hoofdingang en ongeveer twee uur duurt. Een boekje met routebeschrijving wijst de weg.

Eenverrassendgroenenveelzijdigparkopdezebegraafplaats.

Rotterdamse gemeentelijke begraafplaatsen

Rotterdam, een wereldstad. Een smeltkroes van culturen, geloven en eigenzinnigheid. Deze diversiteit is terug te zien op de 11 begraafplaatsen en het crematorium van de gemeente Rotterdam. Onze locaties onderscheiden zich door hun eigen sfeer. Van groot en weids naar ingetogen en met een dorps karakter.

Elke uitvaart is uniek en uw wensen vormen onze uitgangspunten. Zo kunnen op de gemeentelijke begraafplaatsen graven voor onbepaalde tijd gekocht worden. En naast algemene graven, ook particuliere graven voor 15 jaar of 30 jaar die desgewenst telkens met 5 jaar (natuurgedeelte Hofwijk uitgezonderd) verlengd kunnen worden.

Onze begraafplaatsen zijn de begraafplaatsen Pernis & Oud-Pernis, Oudeland & OudHoogvliet, Rozenburg, Hoek van Holland, Oud-Overschie & Oud-Schiebroek, Hofwijk (ook crematorium), Crooswijk en de Zuiderbegraafplaats. Op alle

locaties werken wij met aandacht en respect voor mensen, graven en de natuur. We lichten hier onze 3 grootste locaties uit maar bezoek gerust eens één van onze begraafplaatsen bij u in de buurt. Want begraafplaatsen zijn meer dan een laatste rustplaats alleen. De gemeentelijke begraafplaatsen zijn ook groene oases waar u naar toe kunt zonder een graf te bezoeken.

Begraafplaats en crematorium

Hofwijk

Steeds meer mensen willen in de natuur begraven worden. Hofwijk biedt met een apart natuurgedeelte een plek waar natuur en tijdloosheid sleutelwoorden zijn. Met minimale inspanning van de mens gaat de natuur hier haar gang. Een uitvaart op het natuurgedeelte wordt op natuurvriendelijke wijze uitgevoerd.

Ook bijzonder op Hofwijk is het herdenkingsmonument ‘De Gever’, een monument ter nagedachtenis aan mensen die

nabestaanden toch een eigen plek om hun dierbare te gedenken.

Vuurdiensten zijn ook mogelijk op Hofwijk. Het uitvoeren van dit Hindoestaanse ritueel kan in de Witte Kapel, een apart gebouw in huiselijke sfeer voor intieme afscheidsdiensten. Verder heeft Hofwijk, naast reguliere vakken, ook Katholieke vakken en een vak voor Islamitisch begraven.

Begraafplaats Crooswijk Begraafplaats Crooswijk (uit 1832) is onze oudste gemeentelijke begraafplaats en heeft een monumentale status. Dat is goed te zien aan de bijzondere kunstwerken en monumenten op de begraafplaats. Er is een boekje met een wandelroute die u langs allerlei bijzondere groene en culturele aspecten op de begraafplaats leidt. Dit boekje is gratis verkrijgbaar op de begraafplaats of te downloaden vanaf www.rotterdam.nl/uitvaart.

Zo herbergt de kapel van begraafplaats Crooswijk het kunstwerk ‘Het Pad van de Vogels’: glazen panelen met daarin tot wol vervilte doeken die het ritme van het levenspad op reis naar het hiernamaals verbeelden. De poort van Crooswijk, aan de achterkant van de begraafplaats, was vroeger de hoofdingang van de begraafplaats. Een logische plek, zo aan de Rotte, want overledenen werden destijds ook per schuit aangevoerd.

Recentelijk is een nieuwe steiger aangelegd. Wie weet, misschien wordt de steiger in de toekomst weer voor uitvaarten gebruikt. Ook Crooswijk heeft, naast reguliere vakken, Katholieke en Islamitische vakken.

De Zuiderbegraafplaats

Op de Zuiderbegraafplaats, de grootste gemeentelijke begraafplaats op de Zuidoever, kunnen mensen vanuit allerlei culturen en geloofsovertuigingen terecht. Zo zijn er naast de reguliere vakken, ook eigen gedeeltes voor Katholieken, Chinezen, Islamieten, Pakistaanse Islamieten, Javaanse Westbidders. Soennieten en Ahmadiyya.

Uniek op de Zuiderbegraafplaats is het Feyenoordvak (voor begraven en uitstrooien) met hetzelfde gras als waarvan de grasmat in de Kuip is gemaakt. Het strooiveld symboliseert, met de lijnen van de supportersvakken in het stadion en de 4 lichtmasten in de hoeken, het stadion.

Op de Zuiderbegraafplaats staat ook de Hartenbus, een speciale brievenbus die nooit wordt geleegd en waarin iedereen een berichtje voor een dierbare kan posten.

Meer informatie over de Rotterdamse gemeentelijke begraafplaats en het crematorium staat op www.rotterdam.nl/uitvaart of contact ons via info@begraafplaatsen. rotterdam.nl of 010 – 489 34 34.

‘Wij staan altijd voor u klaar.’

Ons ervaren team helpt u graag om het afscheid altijd persoonlijk en bijzonder te maken. Voor leden en ieder ander. Ga voor informatie naar dela.nl/rotterdam of bel 010 499 20 45 voor een persoonlijk gesprek.

“Als ik iets kan doen ...”

... is een veelgehoorde opmerking in tijden van ziekte. En ja, bij het Familiehuis Daniel den Hoed kun je echt iets doen voor kankerpatiënten en hun familie. Daar maak je het verschil tussen ‘alleen’ en ‘samen’ in moeilijke tijden. Jij bent de warme gastvrouw of gastheer die zorgt voor een schoon en gezellig ‘tweede thuis’ dichtbij het ziekenhuis. Je geeft een paar uur per week en je krijgt daar dankbaarheid en voldoening voor terug.

Goetze e