Duur zaam h e i d L e e ft!! ALBLASSERWAARD
DONDERDAG 2 OKTOBER 2014 JAARGANG 35 NO. 40 LLL#=:I@DCI6@I#CA
Groen licht Vianen voor windmolens K>6C:C De gemeenteraad van Vianen is dinsdagavond met de kleinst mogelijke meerderheid akkoord gegaan met de komst van drie megagrote windturbines langs de A2 in de polder Autena bij Hagestein. VVD, PvdA, SGP en ten slotte ook de voltallige fractie van het CDA stemden rond middernacht in een hoofdelijke stemming voor.
Lokaal Alert, D66, ChristenUnie en de nieuwe fractie Stem van Vianen (Iris de Liefde) waren tegen. De windturbines, met een tiphoogte van 165 meter, zullen worden neergezet in opdracht van energiemaatschappij Eneco.
voedselbank
Inzamelactie eten ĩĢĵĪĬīġ Voedselbank Giessenlanden-Zederik houdt vrijdag 3 oktober een voedselinzamelingsactie in de Spar supermarkt in Lexmond. De ingeleverde producten worden door de Voedselbank gebruikt om voedselpakketten samen te stellen. Iedere week voorziet de Voedselbank ruim honderd gezinnen van een pakket met levensmiddelen. Voor meer informatie:
q WWW.VOEDSELBANKGIESSENLANDEN-ZEDE-
9Z \ZbZZciZ BdaZclVVgY hiVeiZ dcaVc\h \gdiZcYZZah dkZg de ZaZ`ig^hX] kZgkdZg! odVah YZoZ GZcVjai Il^oon# :Zc Vgi^`Za hiVVi kZgYZgde ^c YZ heZX^Va#
FOTO: GEURT MOUTHAAN
RIK.NL
Gebiedsplatform ontvangt CDA-ers įĢĤĦĬ Een delegatie van Zuid-Hollandse CDA’ers, onder wie lijsttrekker voor de Provinciale Statenverkiezingen Adri Bom, Tweede Kamerlid Peter Oskam, gedeputeerde Govert Veldhuijzen en Statenleden een aantal projecten van het Gebiedsplatform Alblasserwaard/Vijfheerenlanden. Het bezoek start in het Streeknatuurcentrum Alblasserwaard in Papendrecht, waar een toelichting wordt gegeven op de projecten van de gebiedscoöperatie Alblasserpoort. Vervolgens wordt een bezoek gebracht aan de Achterkade tussen Noordeloos en Langerak. Het herstel van deze en andere historische kades wordt gerealiseerd samen met de provincie ZuidHolland. Ten slotte wordt op boerderij Gijbeland in Bleskensgraaf het bezoek afgesloten met een gesprek met het kernteam van het Gebiedsplatform en vertegenwoordigers van de verschillende organisaties. Het Gebiedsplatform wordt gevormd door 26 organisaties uit het maatschappelijk middenveld van de regio die door middel van activiteiten en projecten de regio verder ontwikkelen en versterken.
Vierde symposium Blauwzaam
Meeliften met windmolens
Betrouwbaar adres Alles over wol bij voor zonnepanelen woldag Schaapskooi
Oud-politica Femke Halsema is 9 oktober één van de sprekers tijdens het vierde symposium van Stichting Blauwzaam. De schrijfster, oud-fractievoorzitter van GroenLinks, neemt de aanwezigen mee in haar visie op onder meer duurzaam ondernemen en verantwoordelijkheid nemen in de keten. Het symposium is in het gebouw van Unit 4 in Sliedrecht. De aanvang is 15.30 uur. Onderdeel van de bijeenkomst is het ondertekenen van een energieconvenant.
Namens de Coöperatieve Energiewinkel Vijfheerenlanden in oprichting zoekt Jos van Oosten naar participanten in het toekomstige windmolenpark langs de A2 bij Vianen. “Wij zijn met Eneco overeengekomen dat we één van molens mogen exploiteren. Voor de investeerders verwachten we een jaarlijks rendement van 6 procent. Gezien de sterk slinkende en vervuilende fossiele brandstoffen moeten we zoeken naar andere vormen van energie.”
Twee Alblasserwaardse bedrijven sloegen onlangs de handen ineen om voor particulieren in de streek een betrouwbaar adres te realiseren. Debion BioEnergie, al jarenlang actief op deze markt, verkoopt zijn producten via de winkel van EP Van Houwelingen, op de Vuilendam in Brandwijk. Kwaliteit bieden en op de lange termijn garanderen dat zonnepanelen zonder veel omkijken hun werk blijven doen, dat is de insteek van de ondernemers Marien Harrewijn en Thomas Verhoef.
symposium
31
windmolens
33
samenwerking
35
De Schoonebeeker schapen van Huug en Cocky Hagoort hebben prachtige en ook warme wol. De naderende winter is een mooi moment voor een bezoek aan Schaapskooi Ottoland, bijvoorbeeld om te leren vilten of spinnen. Op zaterdag 18 oktober houdt Schaapskooi Ottoland van 10.00 tot 16.00 uur een woldag. Cocky: “Alles wat je met wol kunt doen komt op die dag aan de orde, van wol verven met natuurlijke materialen tot spinnen, weven en vilten.”
schaapskooi
36
BLAUWZAAM SYMPOSIUM IV www.facebook.com/ alblasserwaard.nieuws
Bijna duizend zonnepanelen Molenwaard In het najaar van 2013 startte Molenwaard samen met 23 andere gemeenten in Zuid-Holland de groepsaankoop zonnepanelen SamenZonneEnergie. Dit heeft geleid tot 971 geïnstalleerde zonnepanelen op de daken van Molenwaard. ‘Hiermee wordt jaarlijks ruim 218.000 kWh opgewekt en ruim 124.500 kg CO2 minder uitgestoten’, stelt de gemeente in een persbericht. ‘Molenwaard heeft hiermee een grote stap gezet naar meer duurzaamheid in de regio.’ Op 3 oktober start de volgende groepsaankoop van SamenZonneEnergie waarvoor alle inwoners van Zuid-Holland zich weer kunnen inschrijven. ‘Deze groepsaankoop belooft veel nieuwe zonnepanelensystemen, omdat circa 35 gemeenten in de provincie de actie starten, de grootste actie ooit.’ Voor meer informatie: www.SamenZonneEnergie.nl.
Duurzaam ondernemen is goed - Duurzaam ondernemen is leuk Dát laten wij je zien - Met plezier… veel plezier Op het BlauwZaam Symposium IV 9 oktober 2014 SCHRIJF JE NU IN OP WWW.BLAUWZAAM.NL
Een dagje boer zijn
BDA:CL66G9
īĬĬįġĢĩĬĬİ Melkveebedrijf De Ravenshoek, Tiendweg 8 in Noordeloos, houdt zaterdag 11 oktober een ‘Doe als een boer-dag’. Tussen 10.00 en 17.00 uur kunnen bezoekers rondkijken op het melkveebedrijf; de boer verzorgt rondleidingen. Kinderen kunnen pony rijden, deelnemen aan een boerenzeskamp, zich laten schminken en dieren knuffelen. Drinken is gratis.
‘Samen reduceren brandstofverbruik’ <GDDI"6BB:GH In en bij het kantoor van Mourik Groot-Ammers BV vindt donderdag 13 november een bijeenkomst plaats met als thema ‘Samen reduceren van brandstofverbruik. Aan bod komen de onderwerpen ‘Efficiënt werken en rijden’ en ‘Braninstorm doel initiatief’. Sprekers zijn Henk-Jan Elbert van VVCR (die onder meer praktische tips geeft voor zuiniger rijden) en Gerda de Raad van Will2Sustain. Zij gaat in op al opgedane ervaringen op het gebied van het reduceren van brandstofverbruik. De aanvang is 8.30 uur. De bijeenkomst is rond 11.15 uur afgelopen. Het adres is Voorstraat 67 in Groot-Ammers. Aanmelden kan via Geert Jan Prins, prins@will2sustain.com. Voor meer informatie: WWW.BLAUWZAAM.NL
q
Duurzaamheid Leeft!! Ook reclame kan duurzaam zijn Bleskensgraaf – Met onder meer pvc-vrije folie om auto’s te beletteren en te ‘wrappen’, energiezuinige led-verlichting en reclamezuilen met zonnepanelen geeft LBS Media de duurzaamheid van de reclamewereld een zet in de goede richting. Reclame en duurzaam ondernemen, het gaat in de praktijk nog weinig samen. Danny Stam, eigenaar van LBS Media in Bleskensgraaf, kan daarvan meespreken. Grote opdrachtgevers zoals Unilever of Eneco eisen zelfs van hun leveranciers een MVO beleid”, weet hij uit ervaring. “Duurzaamheid staat in de reclamebranche nog in de kinderschoenen. Velen zijn er nog totaal niet mee bezig. Zelf vind ik het heel belangrijk; je moet bereid zijn om te investeren in de toekomst van je kinderen.” De Bleskensgraafse ondernemer – die aan de weg timmerde met onder meer een levensgroot tennisracket op de Coolsingel en de vele meters hoge afbeeldingen van Beatrix en Willem-Alexander op het gebouw van Nationale Nederlanden, beide in Rotterdam – brengt zijn idealen onder meer in de praktijk met nieuwe pvc-vrije folie van 3M. “Bij de verbranding van de gebruikelijk folie mét pvc, komen er schadelijke stoffen in het milieu terecht. Bij deze folie is daarvan geen sprake.” De mogelijkheden van het product van 3M zijn in ieder geval eindeloos. Met foto’s laat Stam zien hoe een paardentrailer omgetoverd wordt tot een prachtige rijdende reclame voor de opdrachtgeefster. “En het voelt goed om te weten dat je zulke mooie eindproducten met milieuvriendelijk materiaal bereikt.” Overigens: het
beletteren en bestickeren van auto’s is verre van de enige tak van sport waar LBS Media zich mee bezighoudt. “Wij zijn op z’n sterkst wanneer we een totaalpakket verzorgen voor klanten, waarin we alle huisstijl-uitingen meenemen.” Peugeot Maar ook andere reclame-uitingen lenen zich er voor om op een ‘groene’ manier bedrijven en artikelen te promoten. LBS media is voorkeursleverancier van Peugeot Nederland en richt door geheel Nederland de showrooms en terreinen in “Neem bijvoorbeeld de verlichte chromen leeuwen van het logo van Peugeot in de showrooms. Door middel van led-verlichting zijn deze - zonder veel stroom te gebruiken - dag en nacht verlicht”. Ook voor de reclamezuil en gevelreclame van het pand van Montapacking in Molenaarsgraaf is gebruik gemaakt van energiezuinige led-verlichting. En wat
ook kan: dergelijke zuilen voorzien van zonnepanelen.” LBS Media Abbekesdoel 5a Bleskensgraaf T : 06-29518617 E : info@lbsmedia.eu I : www.lbsmedia.eu
Met een totaalpakket energie besparen Bleskensgraaf – Niet simpelweg zonnepanelen installeren, maar kijken naar een totaalpakket aan maatregelen om het energieverbruik van een (nieuwe) woning of bedrijfspand terug te dringen. Dat is de aanpak van Wemmers Installatiebedrijf.
licht aan en uit te laten gaan toenemen. Daar gaat het in de toekomst ook steeds meer naar toe: zelfregulerende woningen en bedrijfspanden. Als werknemers of bewoners er niet zijn, wordt het gebruik en verbruik van apparaten en installaties hier op afgestemd.”
“Inmiddels is wel duidelijk dat er op gebied van het verlagen van het energieverbruik heel veel mogelijk is”, stelt eigenaar Gerard Wemmers. “We zitten nu in de fase van ‘doen,’ het slim en zinvol toepassen van de mogelijkheden. Tegelijkertijd worden bij nieuwbouw de eisen steeds hoger. Langzamerhand werken we in Nederland naar energieneutrale panden toe. Wij hebben alles in huis om daarop in te spelen, zowel wat betreft het aanbod van producten als kennis en jarenlange evaring. Wemmers Installatiebedrijf biedt een totaalpakket aan.”
Ervaring Betrouwbaar, de garantie van kwaliteit en dichtbij; dat zijn kernwoorden bij het Bleskensgraafse installatiebedrijf. Met tientallen jaren ervaring in de rugzak is Wemmers Installatiebedrijf de ideale partner om bij nieuwbouw of bij de aanpak van een bestaand pand in te schakelen.
Meedenken met klanten staat daarbij centraal. Het komt nog regelmatig voor dat mensen voor duizenden euro’s aan zonnepanelen op hun dak willen leggen, terwijl andere opties als het verbeteren van de isolatie de energierekening nog veel lager kan maken. “Daarin geven wij deskundig en betrouwbaar advies”, knikt Gerard. Sensoren Hij vervolgt: “Wat wij in de praktijk zien, is dat de afzonderlijke systemen steeds meer in elkaar grijpen. Neem de zonwering: als die via sensoren naar beneden gaan voordat het binnen warm wordt, hoeft de airco niet aan te slaan. Zo laten we met slimme techniek het energieverbruik dalen. Bij particulieren zie je bijvoorbeeld het gebruik van aanwezigheidssensoren om het
Zelf bracht de onderneming in het kantoorpand met onder meer warmte- en koude opslag uit de bodem en led-verlichting verschillende energiebesparende maatregelen aan. Gerard: “We weten dus hoe het in de praktijk werkt. Onze brede kennis op het gebied van installatiewerk is een groot voordeel. Wij kunnen particulieren en het midden- en kleinbedrijf op allerlei manieren helpen om stappen te zetten in het terugdringen van hun energiever-
bruik. En we kiezen daarbij voor de persoonlijke aanpak; ter plekke de situatie bekijken, in overleg naar de beste en meest betaalbare oplossing toewerken. Je moet elkaar in de ogen kunnen kijken.”
Wemmers Installatiebedrijf Van Beukelaarweg 1 T : 0184-691445 I : info@wemmers-bv.nl E : www.wemmers-bv.nl
Donderdag 2 oktober 2014
in het nieuws
LEES ONS
‘LIKE’ ONS
VOLG ONS
BEKIJK ONS
WWW.HETKONTAKT.NL
29 duurzaamheid leeft
Elektrische auto’s
Gemeente maakt overstap naar ‘groen’ vervoer
Molenwaard kiest voor elektrisch Molenwaard kiest bij het vervoer van de eigen medewerkers vrijwel volledig voor elektrisch. Onlangs nam het college de nieuwe auto’s officieel in gebruik.
Harm Bodewes, directeur van Transfer-Solutions uit Leerdam, werd met zijn bedrijf lid van BlauwZaam. Op donderdag 9 oktober is hij aanwezig op het symposium over duurzaam ondernemen.
1
ĪĬĩĢīĴĞĞįġ En dan blijkt dat de speelse jongen niet steeds springlevend is bij de collegeleden. De kans om zo’n elektrische Volkswagen Up of een Renault Twizzy uit te proberen, laten burgemeester Dirk van der Borg en de wethouders Dirk Heijkoop, Fatih Özdere en Kees Boender niet aan zich voorbijgaan. Met merkbaar plezier wijden ze de elektrische voertuigen in. Sterker nog, de overige aanwezigen vragen zich op een gegeven moment wat ongerust af of het Molenwaardse college wel weer op tijd terugkeert van de eerste rit in
de polder. Eenmaal terug vertelt wethouder Heijkoop dat Molenwaard een bewuste keuze gemaakt heeft voor de elektrische vierwielers. “Het contract voor de auto’s die we hadden liep af. In het kader van duurzaamheid zijn we op zoek gegaan naar zo groen mogelijke auto’s en daarbij kwamen de Volkswagen Ups en de Renault Twizzy in beeld.” De ambtenaren en gemeentebestuurders gebruiken de auto’s onder meer om naar afspraken toe te gaan. De relatief kleine afstanden passen bij de
actieradius van het elektrisch vervoer. “Voor langere afstanden hebben we nog twee traditionele auto’s met een benzinemotor. De auto’s zijn geleverd door AA lease uit Dordrecht, waarbij is afgesproken dat onderhoud bij lokale bedrijven gebeurt.” Ook is de gemeente Molenwaard, net als de andere gemeenten in de regio, nog steeds bezig om een keten aan openbare laadpalen op te zetten. Soepel loop dat nog niet, stelt Heijkoop: “Met name de financiering is een probleem. We hebben een partner nodig
die ze neerzet en exploiteert. In NieuwLekkerland en Brandwijk staan overiges al wel openbare laadpalen.” Naast de auto’s kijkt Molenwaard ook naar tweewielers. “We onderzoeken of we een pilot project met elektrische fietsen op kunnen zetten. Als Molenwaard houden we er geen vaste locatie als een gemeentehuis op na. Dan moet je zorgen dat je medewerkers op een duurzame manier mobiel kunnen zijn.” Geurt Mouthaan
Waarom werd u lid van BlauwZaam?
Harm: ‘Wat ik heel goed vind is het uitgangspunt: verbeter de wereld, begin bij jezelf. Je kunt maatschappelijk verantwoord ondernemen met de mond belijden, maar het is belangrijker wat je doet. We zijn aangesloten bij BlauwZaam om onszelf te dwingen verbeteringen door te voeren.’
2
Hoe zien die verbeteringen eruit?
Harm: ‘In het hele pand hebben we de tl-verlichting vervangen door led-verlichting. Ook rijden we in elektrische en hybride auto’s. We zijn een ict-bedrijf, onze mensen rijden het hele land door. Ook hebben we gekozen voor energieleverancier Green Choice en zijn onze kerstpakketten Fair Trade.’
3
Het vervangen van alle verlichting, dat is duur.
Harm: ‘Dat kostte 30.000 euro, maar we verdienen het in een aantal jaren terug op de stroomrekening.’
4
Wat zijn jullie voor een bedrijf?
Harm: ‘Een ict-bedrijf met 130 medewerkers, een van de grootste werkgevers in Leerdam. We ontwikkelen systemen bij de klant en beheren die op afstand. Ook hebben wij een eigen opleidingscentrum waar we dagelijks systeemontwikkelaars opleiden.’
5
Wat motiveert u om naar het symposium te gaan?
Harm: ‘Je ontmoet er andere ondernemers, kunt van elkaar leren, ideeën uitwisselen. Van onze werkgroep maatschappelijk verantwoord ondernemen gaat er ook iemand mee.’
9Z lZi]djYZgh @ZZh 7dZcYZg Zc ;Vi^] yoYZgZ ]ZWWZc ]Zi eg^bV cVVg ]jc o^c ^c YZ ZaZ`ig^hX]Z Kda`hlV\Zc#
FOTO: GEURT MOUTHAAN
EnergieConvenant I: 1755 ton CO2 minder įĢĤĦĬ In drie jaar tijd wisten 25 ondernemers uit de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden hun CO2-uitstoot jaarlijks met 1755 ton terug te dringen.
ben zelfs meer dan dertig procent CO2 gereduceerd. Bij vier bedrijven steeg de absolute CO2-uitstoot. “Dat we in totaal de tien procent niet haalden heeft vooral te maken met de reken-
wijze”, licht Rolia Wiggelinkhuijsen, bestuurslid van de Stichting Blauwzaam, toe. “Wij zijn uitgegaan van absolute aantallen. Als je de uitkomsten relateert aan bijvoorbeeld de omzet-
Een resultaat dat feestelijk werd onderstreept met de uitreiking van de eerste Milieu-certificaten door Monika Milz. Als voorzitter van de Green Deals gaf ze de oorkondes namens het Ministerie van Economische Zaken aan de deelnemende bedrijven. Een uitreiking die plaatsvond in Langerak, in het hoofdkantoor van de Korevaar Groep. Tijdens het eerste symposium van de Stichting Blauwzaam spraken de 25 ondernemers af om in drie jaar tijd het energieverbruik/CO2-uitstoot met tien procent terug te brengen. Uiteindelijk bleef de teller stilstaan op ongeveer 4,5 procent. Omgerekend komt dat neer op het terugbrengen van de CO2-uitstoot met jaarlijks 1755 ton. Omzetten Vijftig procent van de deelnemers heeft de doelstelling van tien procent besparing gehaald. Vijf van hen heb-
Bdc^`V B^ao dkZg]VcY^\i YZ ddg`dcYZ VVc 6g^Z @dgZkVVg#
ten en de gereden kilometers, dan blijken we ruim boven de tien procent te komen. Onder meer de groei van een bedrijf, waar wij uiteraard positief tegenover staan, betekent ook meer energieverbruik. Die gegevens nemen we de volgende keer wel mee in de berekeningen.” De onderlinge band tussen de ondernemers werd door de activiteiten vanuit Blauwzaam versterkt, onderstreept Rolia Wiggelinkhuijsen. “Dat is eigenlijk het leukst”, lacht ze. “Op dat gebied hebben we misschien nog wel de meeste winst geboekt. Ondernemers die nu contacten met elkaar hebben, bij elkaar binnenlopen. Die onderlinge goodwill is ook een gevolg van onze activiteiten. Uiteindelijk draagt het allemaal bij aan het verder verduurzamen van de regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden.” Tijdens het vierde symposium van Stichting Blauwzaam, op donderdag 9 oktober in Sliedrecht, wordt overigens het vierde EnergieConvenant getekend, waarbij onder meer de gemeente Gorinchem een handtekening plaatst.
Duurzaamheid Leeft!! (/(.75Ζ6&+ 5Ζ-'(1
MITSUBISHI STELT DE NORM
Nieuw bij Van Zessen: de Mitsubishi i-MiEV Lexmond – De wereld verandert! Verandert u mee? Autobedrijf Van Zessen in Lexmond zeer zeker. “Drie jaar geleden verkochten we onze eerste elektrische auto’s; inmiddels rijden er meer dan 150 elektrisch-hybride Mitsubishi’s in de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden�, vertelt eigenaar Paul van Zessen.
Č? ELMWHOOLQJ VANAF
â‚Ź 19.990,-
Duurzaamheid in de praktijk, dat kom je bij het Lexmondse bedrijf volop tegen. De zeer populaire Mitsubishi Outlander PHEV is daarvan een goed voorbeeld. Na de hausse van vorig jaar loopt dit elektrisch-hybride voertuig nog steeds goed. Paul van Zessen: “Wat meespeelt is dat de fiscale voordelen zeker nog vijf jaar van kracht zullen zijn.�
Č? ELMWHOOLQJ Č? /HDVHWDULHI Čœ YLD 0RELHO /HDVLQJ VANAF
â‚Ź 39.990,AUTOBEDRIJF VAN ZESSEN Ambachtsweg 6, 4128 LC LEXMOND, Tel. 0347 - 35 80 00 www.zessen.nl
Prijs incl. BPM/BTW, tenzij anders vermeld, excl. recyclingbijdrage, kosten rijklaarmaken af-Amstelveen. Afgebeeld model kan DIZLMNHQ YDQ GH VWDQGDDUGVSHFLȴFDWLHV 'H 0LWVXELVKL 2XWODQGHU 3+(9 ZRUGW JHOHYHUG PHW MDDU 0XOWLJDUDQWLH 0LWVXELVKL $VVLVWDQFH 3DFNDJH ΖPS 0061 % 9 $PVWHOYHHQ FRQWDFW#PPVQ QO :LM]LJLQJHQ YRRUEHKRXGHQ
PrivĂŠ-gebruik Het gaat bij de Outlander om een forse vierwieler, die grotendeels voor zakelijk gebruik wordt aangeschaft. Voor degenen die een kleinere auto voor privĂŠ-gebruik zoeken, heeft Autobedrijf Van Zessen een zeer aantrekkelijk elektrisch voertuig: de Mitsu-
bishi i-MiEV. “Qua prijsklasse – hij kost nog geen 20.000 euro – is deze voor particuliere markt zeker interessant. Maar ook als lease wagen is het een aantrekkelijke auto.â€? Strategisch Naast de genoemde duurzame voertuigen bracht Autobedrijf Van Zessen duurzaamheid ook in de praktijk met het teruggaan naar ĂŠĂŠn vestiging. “Voor ons gaat het deels om ideologie, maar daarnaast om puur economisch strategisch denken. Wij kijken hoe we onze kosten terug kunnen brengen en luisteren goed naar wat onze klanten willen. Daarop inspelen gaat naadloos over in duurzaam ondernemen. De wereld verandert en wij veranderen mee.â€?
Autobedrijf Van Zessen Ambachtsweg 6 Lexmond T : 0347-358000 E : info@zesse.nl I : www.zessen.nl
De zonnige kant van Brandstoffenhandel Van Zessen Lexmond – Al ruim een jaar is het tankstation van Brandstoffenhandel Van Zessen in Lexmond voorzien van een serie zonnepanelen. Eigenaar Roel de With wil zo zijn bijdrage leveren aan een duurzamere wereld. Brandstoffenhandel Van Zessen is het adres voor voor alle motorbrandstoffen en leverancier van gasflessen, professionele autoreinigingsmiddelen en autoproducten. De With: “Wij beschikken over twee wasboxen, waar automobilisten hun auto zelf, krasvrij kunnen wassen.� Op de begane grond draait het bij het tankstation van Roel de With dus vooral om fossiele brandstoffen. Desondanks hoef je niet ver te zoeken om te zien dat er ook gebruik gemaakt worden van andere energievormen. Voor de groene kant van Brandstoffenhandel Van Zessen in Lexmond moet je letterlijk het dak op. Daar liggen zonnepanelen om op een duurzame manier energie binnen te halen voor het bedrijf aan de kruising van de Nieuwe Rijksweg en de A27. “Voor mij was dit een manier om de energielasten naar beneden te brengen. Ik verbruik hier op het tankstation de nodige stroom. De zonnepanelen halen niet alle energie binnen� Toch waren de euro’s zeker niet de enige motivatie voor de Lexmondse ondernemer. De With: “Aan de andere kant doe ik het niet voor het geld. Je hebt ook een verantwoordelijkheid voor je omgeving, voor de generaties die na je komen. Daarvoor moet je investeren in andere vormen van energie.� Laadpalen Laadpalen voor elektrische auto’s, dat is voor zijn tankstation geen haalbare kaart, stelt Roel de With. “Ik heb
het wel overwogen, zeker nadat Autobedrijf Van Zessen in Lexmond eind vorig jaar 150 hybride auto’s verkocht. Maar elektrische en hybride auto’s worden vooral gebruikt voor woon-werkverkeer. Thuis of op het werk worden ze dan opgeladen, dus voor mij loont die investering van het aanbrengen van laadpalen om snel accu’s op te laden niet.�
Brandstoffenhandel Van Zessen Driemolensweg 2 in Lexmond T : 0347-342110 E : info@brandstoffenhandelvanzessen.nl I : www.brandstoffenhandelvanzessen.nl
BLAUWZAAM SYMPOSIUM IV: DONDERDAG 9 OKTOBER Neem deel aan het vierde symposium en ontdek hoe leuk duurzaam ondernemen is!
Duurzaam ondernemen is goed. Duurzaam ondernemen is leuk. En dĂĄt laten wij je zien. In BlauwZaam zijn meer dan 100 regionale partijen actief. Ondernemers, organisaties en alle gemeenten uit de regio Alblasserwaard / Vijfheerenlanden zetten zich samen in om bewust te ondernemen vanuit het hart en met het oog gericht op de toekomst en alle zaken die met die toekomst te maken hebben. Het doel? Die toekomst een stukje gezonder dan nu kunnen overdragen aan ons nageslacht. Dat bereiken die partijen door samen initiatieven te ontplooien die duurzaam ondernemen in de breedste zin van het woord mogelijk maken. Initiatieven als goed omgaan met personeelsleden en hen een toekomst bieden. Kennis delen middels kennissessies en expertises onderbrengen in diverse werkgroepen. Dat leidt tot meetbare resultaten als energiebesparingen. Dat leidt tot zichtbare resultaten als het Groene Lint.
GASTSPREEKSTER FEMKE HALSEMA
BLAUWZAAM SYMPOSIUM IV BIJ UNIT4 Op 9 oktober organiseert BlauwZaam haar 4e symposium in het pand van Unit 4 in Sliedrecht. Het Symposium start om 15.30 uur en wordt om 18.00 afgesloten met een buffet en netwerkborrel. U bent van harte uitgenodigd deel te nemen.
Femke Halsema geeft tijdens het BlauwZaam Symposium IV haar visie op duurzaam ondernemen en een duurzame economie.
Meld u aan via de website www.blauwzaam.nl
BLAUWZAAM ENERGIECONVENANT IV EEN FEIT DANKZIJ DE GEMEENTE GORINCHEM
PROGRAMMA Dagvoorzitter: Lennart Graaff, is partner van Bloc Unit4, de locatie van het BlauwZaam Symposium IV 15.30 uur 16.00 uur XXU 16.30 uur
17.20 17.40 17.55 18.00 19.30 19.45
uur uur uur uur uur uur
Ontvangst Welkom door voorzitter 3UHPLqUH %ODXZ=DDP GH ¿ OP HHQ VSHHO¿ OP RYHU %ODXZ=DDP Femke Halsema neemt ons mee in haar visie op BlauwZaam Ondernemen en een BlauwZame Economie. Korte break – voorgerecht Unit 4 & Vooruitgedacht Aan de slag: wat is jouw statement? Buffet Afscheid Piet Spruijtenburg Afsluiting
EÊn van die activiteiten is het Energieconvenant, dit jaar de vierde editie van dit toppunt van samenwerken. De deelnemers aan het energieconvenant werken aan de gezamenlijke doelstelling om in de komende drie jaren (2014-2015-2016) minimaal 10% energie te besparen en/of duurzaam op te wekken ten opzichte van 2013. Samenwerking in de regio is de sleutel naar een duurzame regio. Het is belangrijk dat de opdrachtgevers en ketenpartners het belang inzien en vragen om energiebesparingsmaatregelen. Het convenant kan daaraan bijdragen. Elk energieconvenant kent een kartrekker. Bij dit vierde energieconvenant heeft de Gemeente Gorinchem zich opgeworpen als kartrekker en met succes! Tijdens het 4e Symposium zullen opnieuw 25 deelnemers hun handtekening plaatsen! Samen is leuker dan alleen. Daarom zullen de deelnemers kennis en ervaringen uitwisselen op het gebied van energiebesparing en duurzaamheid. Hiervoor worden een aantal kennisthema’s gekozen met per thema een of meerdere deelnemers die het initiatief zullen nemen om kennis en ervaringen te delen.
WWW.BLAUWZAAM.NL
DE AANGESLOTEN DEELNEMERS VAN AB Midden Nederland B.V. Aditech Alb.Swijnenburg Transport B.V. Architectenbureau Bikker Asfalt Productie Hoogblokland Aspect - ICT B.V. Autobedrijs Van Zessen Avans Hogeschool AV Zorggroep Avelingengroep Bayards Aluminium Constructie B.V. Betonmortelcentrale De Lek B.V. Bevazet BV BM van Houwelingen BV Boer B.V. C.M. Baars & Zn. B.V. Coachend Paard ComPar Communicatiepartners Croon TBI Da Vinci College DB Holding BV De Blauwe Deel De Chines Schouw De Groot Drukkerij BV De Jong Fruit De Kuiper Noordeloos B.V. De Schildkamp Den Hartog BV Den Hartog Rietbedrijf EM kantoorsystemen B.V. ETB J.van Houwelingen BV GCC G.M.Damsteegt B.V. Gemeente Giessenlanden Gemeente Gorinchem Gemeente Leerdam Gemeente Zederik GG, administratie, controling, consultancy G&G tuin- en parkmachines Goed Wonen Zederik Gravure 85 BV
Sliedrecht Gorinchem Ottoland Groot-Ammers Hoogblokland Hardinxveld-Giessendam Lexmond s Hertogenbosch/Breda Ameide Gorinchem Nieuw-Lekkerland Groot-Ammers Brandwijk Hardinxveld-Giessendam Meerkerk Nieuwland Oud-Alblas Hoornaar Gorinchem Gorinchem Nieuw-Lekkerland Leerdam Giessenburg Goudriaan Leerbroek Noordeloos Leerdam Groot-Ammers Leerdam Leerdam Molenaarsgraaf Gorinchem Oud-Alblas Hoornaar Gorinchem Leerdam Meerkerk Nieuw-Lekkerland Schoonrewoerd Lexmond Hei-en Boeicop
Green4solutions Hans den Baat Olieproducten Harrewijn BV Debion duurzame energietechniek Harrewijn Brandstofmanagement Heerenlanden college Heikopperhof Hoek en Blok Accountants B.V. Hokra Below The Line BV Hol Installatietechniek B.V. Hoogwerkercentrum Nederland BV Horden Hoveniersbedrijf Van Rosmalen Insigne BV Bloc BV J.W. de Lange B.V. JG Systeembouw BV MijnDakJouwDak Kia Van Muilwijk KlantKontakt De Klerk BV Kleurrijk Wonen Klimaatservice Holland BV Koncerna Marketingadvies KoreNet BV Kroon Transport Alblasserdam B.V. Kwakernaak BV La Ligne Coiffures Landschapsbeheer Zuid-Holland Landwinkel LTO Lumeco MB cathering Meerkerk Houtbouw Meis Brandbeveliging Merford Min.EZ, Landbouw en Innovatie Modehuis A. Zwijnenburg B.V. Montapacking B.V. Mourik Groot-Ammers BV Nationale Bomenbank BV
Gorinchem Gorinchem Giessenburg Giessenburg Leerdam Hei-en Boeicop Sliedrecht Noordeloos Nieuw-Lekkerland Groot-Ammers Schoonrewoerd Gorinchem Bleskensgraaf Leiden Nieuw-Lekkerland Groot-Ammers Alblasserdam Schelluinen Groot-Ammers Werkendam Leerdam Hardinxveld Giessendam Roosendaal Groot-Ammers Alblasserdam Groot Ammers Gorinchem Waddinxveen Schoonrewoerd Hei-en Boeicop Hendrik Ido Ambacht Hoornaar Hardinxveld Giessendam Gorinchem Gorinchem Den Haag Meerkerk Gorinchem Groot-Ammers Bleskensgraaf
NedStaal Point to Point Communicatie Prócount adviseurs en accountants BV ProMissie Bedrijfsoverdracht B.V. Rabobank Vijfheerenlanden Reinigingsdienst Waardlanden Rietveld B.V. Salon Modern & Europa Hairstyling Speciaalbakkerij Van der Grijn BV Stichting Gorinchemse Sportaccommodaties Caribabad Stichting Openbaar Verenigd Onderwijs Stichting Stimular Suntechnics Supermarkt Dagwinkel Tastemakers B.V. Transfer-Solutions B.V. Tredion ICT & Telecom Triple Ee Vakgarage van t Hoog Van der Vlist Zwaartransport B.V. Van der Wal - interieurs Van Noord Accountants/Belastingadviseurs Verhoef Infra B.V. Vink Schilderwerken Vink Transport B.V. Volt Electro Groep Vreugdenhil Dairy Foods Waterschap Rivierenland Wellantcollege Ottoland/Gorinchem Wemmers Tanktransport BV Wemmers-installatiebedrijf B.V. WFC Foodsafety Will2Sustain Zon & Zo B.V. ZuivelcoÜperatie De Graafstroom Green4Solutions Party&More NVWA EnergiecoÜperatie DE KNOTWILG Den Hâneker
Alblasserdam Gorinchem Meerkerk Groot-Ammers Leerdam Gorinchem Giessenburg Groot-Ammers Groot-Ammers Gorinchem Gorinchem Rotterdam Gorinchem Schoonrewoerd Groot-Ammers Leerdam Gorinchem Arnhem Groot Ammers Groot-Ammers Leerdam Leerdam Langerak Meerkerk Molenaarsgraaf Leerdam Gorinchem Tiel Houten Bleskensgraaf Bleskensgraaf Arkel Oldebroek Alblasserdam Meerkerk Gorinchem Oud Alblas Papendrecht Everdingen Groot Ammers
Wethouders over duurzaamheid De wethouders die duurzaamheid in hun portefeuille hebben komen geregeld bijeen om de regionale ontwikkelingen door te nemen. In gesprek zijn Wim van der Leij; gemeente Leerdam, Dirk Heijkoop; gemeente Molenwaard, Arjen Rijsdijk; gemeente Gorinchem, Goof Bos; gemeente Zederik en Bert Snoek; gemeente Giessenlanden.
Waar besteden jullie regionaal aandacht aan? Wim van der Leij: We hebben gezamenlijk een regionale woonvisie opgesteld. In 2020 willen we 5000 woningen energiezuinig hebben in de particuliere woningvoorraad. We hebben met heel Zuid-Holland Zuid een energie convenant opgesteld en vanuit de VNG krijgen we voor deze duurzame ambitie subsidie toegekend. Dirk Heijkoop: Het energieconvenant dat we hebben opgesteld in samenwerking met Blauwzaam is ook een mooi voorbeeld. We dagen bedrijven uit om in drie jaar tijd 10% te besparen op energie. De gemeenten faciliteren dit met een milieubarometer. Een goede bijkomstigheid is dat de deelnemende bedrijven ervaringen uitwisselen en er hierdoor een nieuw netwerk ontstaat van duurzame bedrijven. Arjen Rijsdijk: Naast de woonvisie hebben we ook een Transformatievisie Merwedezone 2030. Hierin staan alle kansen per gemeente om te verduurzamen. Lang niet elke gemeente kan en wil dezelfde aanpassingen op het gebied van duurzaamheid doorvoeren. Zo hebben Giessenlanden en Gorinchem windenmolens op hun gebied staan. En aan biomassa wordt weer aandacht gegeven in Molenwaard en Leerdam. Goof Bos: Het scheiden en inzamelen van afval wordt ook regionaal opgepakt. Dit gaan we realiseren met een systeem van omgekeerde inzameling: het ophalen van diverse gescheiden afvalstromen wordt verbeterd, waardoor er minder restafval ontstaat. Dit betekent dat er meer grondstoffen ontstaan die hergebruikt kunnen worden. Dirk Heijkoop: We gaan werken aan het inzetten van snoeihout dat in onze regio vrijkomt uit natuur- en landschapsonderhoud voor de verwarming van woningen. Bert Snoek: Waar we regionaal kunnen optrekken doen we dat en we proberen elkaar daarbij zoveel mogelijk te versterken. Aandachtsvelden daarbij zijn: een duurzaam gebouwde omgeving, duurzaamheidseducatie, duurzame mobiliteit, duurzaam ondernemen, duurzame energie opwekking en het verduurzamen van onze eigen organisaties.
Dirk Heijkoop: half oktober nemen we zeven 100% elektrische dienstauto’s in gebruik. We monitoren ons eigen energieverbruik met behulp van slimme meters en we kopen groen gas en elektriciteit in. Molenwaard zet hiermee in op duurzaamheid. Arjen Rijsdijk: Wij zijn op dit moment al ons vastgoed aan het doorlichten en aan het verduurzamen. We gaan een systeem opzetten voor monitoring van energie en proberen bij het reguliere onderhoud zoveel mogelijk energiebesparing en duurzame energie te realiseren. Wim van der Leij: Een mooi voorbeeld is onze nieuwe brandweerkazerne. Deze wordt energiezuinig gebouwd. Er worden zonnepanelen geplaatst en we maken gebruik van aardwarmte. Verder stimuleer ik het gebruik van de fiets. Zelf doe ik zo veel mogelijk op de fiets en ik probeer altijd op locaties af te spreken waar men of op de fiets of met het openbaar vervoer heen kan komen. Goof Bos: Interessant om te vermelden is dat voor het woon- en werkverkeer de grens van fietsafstanden is opgerekt nu de e-fiets op de markt is gekomen. Eerst lag de grens op 15km, nu is deze verschoven naar 30km. En dat leidt weer tot nadenken over goede fietsverbindingen en snelfietsroutes. Bert Snoek: We meten jaarlijks onze milieubelasting door middel van de Milieubarometer. Hierin wordt niet alleen naar energieverbruik gekeken, maar bij-
De gemeenten Molenwaard, Zederik, Giessenlanden, Gorinchem en Leerdam stimuleren graag de vermindering van het gebruik van fossiele energiebronnen.
In totaal hebben 1773 huishoudens uit Zuid-Holland zich ingeschreven, waarvan 324 huishoudens uit onze vijf gemeenten! De uiteindelijke winnaar van de veiling was leverancier SolarNRG. Het bod van SolarNRG was 23% lager dan het gemiddelde bod in de openingsronde van de veiling. Een prachtig aanbod, vond een groot aantal deelnemers. Want de afgelopen maanden zijn er door deze actie maar liefst 18967 zonnepanelen geplaatst in heel Zuid-Holland. De panelen samen wekken jaarlijks bijna 4,3 mega watt aan energie op. Dit betekent een CO2 uitstoot reductie van 2432 ton per jaar. Wij hopen dat zien plaatsen, doet plaatsen en dat met deze actie een mooie impuls gegeven is aan het vergroten van het gebruik van “onze” zon.
Wat doen jullie persoonlijk aan duurzaamheid? Wim van der Leij: Je moet gewoon het goede voorbeeld geven. Zoals ik net al zei, ik fiets veel. Maar ik heb ook zonnepanelen op m’n dak liggen. En met nog vier maanden te gaan verdien ik mijn elektriciteitskosten volledig terug dit jaar. Goof Bos: Ik beleg in duurzame beleggingsfondsen; belangrijk voor nu en later. Dirk Heijkoop: Ik heb in het voorjaar mijn huis volledig opnieuw geïsoleerd, van m’n vloer, de gevel tot aan m’n dak aan toe. Ik ben van label G naar A geklommen! Ik heb me direct opgegeven voor de wedstrijd ‘duurzaamste wethouder van Nederland’. Bert Snoek: Ik probeer thuis volop in te zetten op het scheiden van afval in de diverse containers. Met verlichting en andere apparatuur in onze woning ben ik kritisch. Dat bewustzijn probeer ik ook op mijn vrouw en kinderen over te brengen. En dat lukt volgens mij best goed. Arjen Rijsdijk: Ik heb 8 verschillende bakken thuis staan waarin ik mijn afval scheid. En natuurlijk het thema duurzaamheid uitdragen zoveel je kunt!
vlnr: Wim van der Leij, Dirk Heijkoop, Theo Boerman (wethouder Hardinxveld-Giessendam, komt niet voor in artikel), Goof Bos, Arjen Rijsdijk. Niet op de foto Bert Snoek.
Zonnepanelenveiling SamenZonneEnergie groot succes! Samen met andere Zuid-Hollandse gemeenten hebben wij het afgelopen najaar meegewerkt aan een speciale zonnepanelenveiling voor onze inwoners. Deze veiling is georganiseerd door iChoosr onder de naam SamenZonneEnergie.
voorbeeld ook naar grondstoffen en waterverbruik. Hier zijn al een aantal verrassende energiebesparingsmogelijkheden voor onze eigen organisatie uit voort gekomen. Waar we als gemeente trots op zijn is dat we de komende jaren alle openbare verlichting zullen vervangen door energiezuinige LED-verlichting. Dit levert een enorme energiebesparing op.
Hoe maken jullie duurzaamheid concreet binnen jullie eigen organisatie?
Nieuwe ronde Komend najaar volgt een nieuwe veiling ronde. Houdt hiervoor de gemeentepagina van uw gemeente in de gaten of ga naar www.samenzonneenergie.nl. Meedoen aan een veiling is één van de mogelijkheden, maar in onze regio zijn ook tal van gespecialiseerde zonnepanelen leveranciers waar u terecht kunt voor de aanschaf van dit mooie duurzame product. Zij staan klaar voor u om advies te geven en de door u gewenste panelen te leveren. Op 3 oktober start de volgende groepsaankoop van SamenZonneEnergie waarvoor alle inwoners van ZuidHolland zich kunnen inschrijven. Deze groepsaankoop belooft veel nieuwe zonnepanelensystemen, omdat circa 35 gemeenten in de provincie de actie starten, de grootste actie ooit! Op www.SamenZonneEnergie.nl kunt u meer informatie vinden en uw gegevens alvast invullen, zodat u op de hoogte wordt gehouden over de volgende groepsaankoop.
Voordelen van zonnepanelen N N N N N N N N
Makkelijke en snelle installatie Na installatie wordt er direct elektriciteit opgewekt Besparing op energiekosten Lange levensduur. Zonnepanelen gaan circa 25-30 jaar mee Eenmalige investering die zichzelf terugverdient in ongeveer 8 jaar Minder afhankelijk van een energieleverancier en de prijsontwikkeling op de energiemarkt Woning is aantrekkelijker op woningmarkt Milieuvriendelijk
Wat je nog niet wist N Zonnepanelen hebben weinig onderhoud nodig. Af en toe controleren op hardnekkig vuil is voldoende N Als je met de zonnepanelen meer elektriciteit opwekt dan verbruikt, zie je de “meter” terugdraaien N Zonnepanelen wekken het hele jaar door elektriciteit op uit zonlicht. Ook in de winter en als het bewolkt is N Zonnepanelen zijn de enige apparaten die geen elektriciteit verbruiken maar produceren N Met zonnepanelen bespaar je meer op je energierekening dan je aan rente krijgt op een spaarrekening op de bank
Zij maken gebruik van zonne-energie Zonnepanelen sportcomplex Poortzicht Nieuwpoort. De gemeente Molenwaard heeft 340 zonnepanelen op het dak van het nieuwe sportcomplex Poortzicht in Nieuwpoort laten plaatsen. De zonnepanelen wekken voldoende stroom op om het hele complex te voorzien van groene stroom. Teveel opgewekte zonnestroom wordt aan de naastgelegen brede school geleverd. In de hal van het complex hangt een scherm waarop de bezoekers kunnen zien hoeveel energie er is opgewekt en wat de algemene besparingen zijn.
Zonnepanelen op Bethelkerk, Leerdam. De vervanging van het dak van de Bethelkerk is aangegrepen om over te gaan op zonne-energie. Sindsdien liggen er in de vorm van een kruis 39 zonnepanelen op het zuidelijke dakhelling. De heer Martin Kool verteld er enthousiast over. “De opbrengst van de panelen is goed voor het jaarlijkse stroomverbruik. De terugverdientijd van de investering is geschat op 12 jaar. En met de verwachting dat de panelen 25 jaar zullen meegaan betekent het dat we nog vele jaren gebruik kunnen maken van gratis duurzame stroom!”.
Smartflower in Lexmond. John van der Ham, inwoner van Lexmond, heeft bij de herinrichting van zijn perceel aan het Lakerveld ruimte gemaakt voor een innovatieve, duurzame manier van energieopwekking: een smartflower. Deze ‘bloem’ ontvouwt zich als de zon opkomt tot een grote zonnebloem en richt zich automatisch naar de zon en draait de hele dag mee met de stand van de zon. Met een solaroppervlak van circa 18 m2 wordt de energie van de zon maximaal omgezet in elektriciteit. De smartflower levert genoeg stroom voor een gemiddeld huishouden.
De panelen leveren de totale hoeveelheid stroom die de gymzaal gemiddeld per jaar gebruikt. Na de terugverdientijd van 4 jaar hebben we dus geen stroomkosten meer voor dit gebouw. De komende jaren gaat de gemeente haar panden waar mogelijk vaker aanpassen met dit soort duurzame maatregelen”, aldus wethouder Rijsdijk.
WOORDZOEKER
Begraafplaats Giessenburg De begraafplaats in Giessenburg beschikte tot het voorjaar van 2014 niet over een elektriciteitsvoorziening. De gemeente Giessenlanden wilde hier verandering in brengen en heeft gekozen voor een duurzame oplossing in de vorm van een stand-alone zonnepanelen installatie met laadfunctie, waardoor de begraafplaats zelfvoorzienend is geworden en ook alle keukenapparatuur op zonne-energie werkt. Gymzaal aan het Heerenlaantje, Gorinchem Er zijn 28 zonnepanelen geplaatst op het dak van de gymzaal aan het Heerenlaantje. “Dit is weer een mijlpaal op weg naar een milieuvriendelijker Gorinchem.
O A X E C O L O G I E D
U D A F V A L R S T I L
D U A S T R O O M M I D
Aarde AfvalBak CO2 Dubbelglas Duurzaamheid Ecologie
P W I N D E N E R G I E
A O 2 A B E L H H 2 O K
Evenwicht Fiets Gas Groen H2O Hergebruik
Welk woord van bovenstaande lijst vindt u niet terug in de woordzoeker?
P Z O N N E P A N E E L
I S P A A R L A M P F I
E A N G R G C G W P I M
R G R O E N A O L B E A
Klimaat Lamp Oudpapier Schaars Spaarlamp Stil
E S C H A A R S 2 A T A
H E R G E B R U I K S T
Stroom Windenergie Zonnepaneel
Stuur uw oplossing naar j.bijkerk@leerdam.nl en maak kans op één van de 25 energiescans!
Unieke impuls voor duurzame economie Vijfheerenlanden Everdingen – Een verrassende en hele interessante wending. Zo noemt Jos van Oosten (51) de uitkomst van zijn gesprekken met Eneco over het windmolenpark bij Vianen. Dat één van de drie windmolens een echte coöperatieve molen kan worden is geweldig nieuws! Met zo’n eigen molen kunnen we op een economisch interessante manier bijdragen aan een beter Vijfheerenlanden! Opkomen voor het milieu hoeft geen geld te kosten, het kan ook renderen, en dat doen windmolens. Namens de Coöperatieve Energiewinkel Vijfheerenlanden in oprichting zoekt Jos van Oosten naar participanten in het toekomstige windmolenpark langs de A2. Wij zijn met Eneco overeengekomen dat we één van de drie molens mogen exploiteren. Voor de investeerders verwachten we een jaarlijks rendement van 6 procent. Gezien de sterk slinkende en vervuilende fossiele brandstoffen moeten we zoeken naar andere vormen van energie.” “Evenals kernenergie is de winning van schaliegas niet het meest aantrekkelijke alternatief. Ik ben zelf geen grote voorstander van windenergie, maar zie dat als een interessante oplossing voor pakweg de komende twintig à dertig jaar. Tegen die tijd zijn we weer een heel eind verder, hebben die windmolens hun geld opgebracht en kunnen ze weer gedemonteerd worden zonder blijvende schade voor de omgeving.” In de Vijfheerenlanden wonen omstreeks 20.000 gezinnen die allemaal jaarlijks een energienota van gemiddeld 2.000 euro betalen. “Dat geld, ieder jaar 40 miljoen euro, gaat nu naar de grote energieleveranciers en verdwijnt uit de lokale economie. Energiewinkel geeft de mogelijkheid om met die geldstroom verstandig te handelen met het oog op onze kinderen en kleinkinderen. Deze eerste windmolen is een belangrijke stap om dat tij te keren, om meer zelf te kunnen bepalen wat we belangrijk vinden voor een duurzame toekomst. Kortom: goed rentmeesterschap!” Op 16 september, één dag voor de inspreekavond in het stadhuis, is een akkoord bereikt met Eneco over de mogelijkheid voor volledig participatie in het Vianense windpark ten aanzien van één van de drie molens, vertelt Jos van Oosten. Daarbij gaat het niet om het kopen van obligaties maar om eigendom. Onze coöperatie krijgt daar-
door medezeggenschap in de aanschaf en het onderhoud, en zal zich bijvoorbeeld uitspreken voor de meest geruisarme turbine. Hoe eerder we mee kunnen doen, hoe meer invloed we uit kunnen oefenen. Zo kunnen we ook daadwerkelijk opkomen voor de belangen van Vianen. Door en voor, dat is het mooie van een coöperatieve molen. Heel anders dan vanaf de zijlijn via inspraakavonden proberen een tanker van koers te veranderen.” Jos van Oosten wil zo snel mogelijk stappen maken. Binnen een half jaar moet duidelijk zijn of er binnen de gemeenschap voldoende financieel draagvlak is. Op korte termijn worden gesprekken gevoerd met onder meer De Windvogel, een van de coöperaties die al een windmolen exploiteert, en Rescoop, een overkoepelende organisatie met veel kunde, kennis en netwerken om beginnende coöperaties een vliegende start te geven. Meer over de ambitie, aanpak, activiteiten en aanmelding op de website www.energiewinkel.org.
Duurzaamheid Leeft!! Isoleren brengt meer op dan het kost REGIO – Arjan Damsteeg uit Nieuw-Lekkerland kan met enthousiasme vertellen over de voordelen van goede woningisolatie. “Mensen met een tussenwoning besparen al snel 20 procent op hun gasverbruik, mensen met een vrijstaande woning tot 35 procent.” Met de lage spaarrente is isoleren interessanter dan sparen, vertelt hij.
Damsteeg is medewerker vastgoed bij Woningstichting Omnivera en heeft een bouwkundig adviesbureau dat energiescans uitvoert en adviezen geeft over isoleren en energiebesparing. Hij merkt dat mensen soms nog vooroordelen hebben als het gaat over isoleren. “In het verleden zijn hiermee fouten gemaakt, met schimmelvorming in de woning als gevolg. Het probleem was dat muren met goedkoop materiaal werden geïsoleerd en dat de vloeren werden vergeten. Het vocht uit de kruipruimte trok op en kon niet meer naar buiten. Je moet dus bij de vloer beginnen, om het vocht tegen te houden. Dankzij de energiebesparing verdien je de investering terug. Bij een tussenwoning kost het isoleren van een vloer 1500 tot 2000 euro.” Lagere maandlasten Er zijn verschillende doelgroepen die op korte termijn voordeel halen uit isoleren. “Starters kunnen hun hypotheek iets verhogen om te investeren in isolatie. De investering kunnen ze afschrijven over de volle looptijd van hun hypotheek. Doordat de energiekosten
meteen lager uitvallen, zijn ze jaarlijks per saldo minder geld kwijt. Maar ook andere doelgroepen doen er verstandig aan hun woning energiezuiniger te maken. Ook voor hen geldt dat de maandlasten lager worden.” Ook de aanschaf van zonnepanelen promoot Damsteeg. “Op je spaarrekening brengt je geld 1,1 procent rente op. Maar uit je investering in zonnepanelen haal je al snel 11 procent. Dat is dus tien keer zoveel als de renteopbrengst bij de bank.” Plattegrond Op de website www.energielabelatlas.nl kan iedereen in één oogopslag zien hoe energiezuinig zijn huis is, maar ook woningen van anderen kun je op de online plattegrond checken. De Rijksoverheid en Bouwend Nederland willen burgers met deze site stimuleren om in actie te komen. Wie ziet dat zijn huis op de plattegrond rood gekleurd is, doet er verstandig aan snel met isoleren te beginnen. Groen gekleurde woningen zijn al behoorlijk geïsoleerd, terwijl oranje en gele vlakjes aangeven dat er nog een grote verbetering mogelijk is. Waarom vindt Damsteeg het onderwerp belangrijk? “Ik merk bij mijn dagelijks werk dat er veel mensen zijn die moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Jammer dat er te veel geld door de muren verdwijnt, in de vorm van warmte. De woningcorporaties werken aan het verbeteren van de energieprestaties van huurwoningen. Om mensen met een eigen huis te helpen, heb ik woninglabelcheck.nl in het leven geroepen. Mensen kunnen mij inhuren voor advies.”
De vele duurzame kanten van De Groot Drukkerij Goudriaan – Al jaren zet De Groot Drukkerij zich in om de werkwijze zo duurzaam mogelijk te maken. Inmiddels is deze manier van werken vrijwel in het hele Goudriaanse bedrijf terug te vinden. De uitdaging voor volgend jaar: volledig CO2-neutraal worden. De oorkonde heeft al een mooie plek in het kantoor van directeur Anton de Groot gekregen. Samen met 24 andere ondernemers uit de Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden ondertekende hij drie jaar geleden het EnergieConvenant van de Stichting Blauwzaam. Onlangs kregen zij de oorkonde omdat in de vastgestelde termijn de gezamenlijke CO2-uitstoot jaarlijks met 1755 ton is teruggebracht. Anton de Groot: “Ons bedrijf is in die jaren gegroeid, dus in totaal zijn we meer energie gaan verbruiken. Maar per eenheid product is de hoeveel energieverbruik wel gedaald.” Vooral efficiënt werken, het standaardiseren van de werkwijze waardoor optimaal gebruik van de machines en grondstoffen wordt gemaakt, leverde daar een belangrijke bijdrage aan. “Het mes snijdt zo aan meer kanten. We zijn veel minder tijd kwijt aan het afhandelen van opdrachten, we hoeven minder in te kopen doordat we minder weggooien en we verbruiken minder energie.” Papier De Groot Drukkerij kijkt op het gebied van duurzaamheid verder dan de eigen onderneming. Ook bij de keuze voor leveranciers wordt nagegaan hoe zij hiermee omgaan. “Uiteraard is papier voor ons belangrijk. Meer dan negentig procent van wat wij kopen is
FSC-gecertificeerd. De fabrikanten met wie wij zaken doen houden er lange termijn-cycli op na, waardoor zij meer bomen poten dan dat er gekapt worden voor de productie van papier.” Er zijn nog meer voorbeelden te noemen, zoals het uitbesteden van het vervoer. “We laten dat steeds meer door gespecialiseerde vervoersbedrijven doen. Als we zelf gaan, brengen we producten weg en rijden we vaak met een lege wagen weer terug. Of neem het steeds verder scheiden en hergebruiken van afvalstromen. Vrijwel al ons afval gaat voor hergebruik terug naar de leverancier. Samen met andere drukkerijen willen we daarnaast het overgebleven aluminium bij één partij brengen, zodat het daar weer klaargemaakt wordt voor productie.”
Voor 2015 staat er een volgende uitdaging op de planning: volledig CO2-neutraal worden. In de praktijk komt dat neer op bijvoorbeeld het investeren in het opwekken van duurzame energie op andere plekken. “We gaan aan de slag om dat te onderzoeken. Het moet verantwoord en betrouwbaar zijn. Zeker ook omdat opdrachtgevers, vooral overheden en waterschappen, hier veel waarde aan hechten. Het is een belangrijke meerwaarde om opdrachten binnen te halen.” De Groot Drukkerij Zuidzijde 131 Goudriaan T : 0183-583333 E : info@degrootdruk.nl I : www.degrootdruk.nl
Duurzaamheid Leeft!! Een betrouwbaar adres voor zonnepanelen Brandwijk/Giessenburg – Particulieren een winkel in de buurt geven waar ze terechtkunnen voor zonnepanelen; EP van Houwelingen in Brandwijk en Debion BioEnergie uit Giessenburg sloegen om dat voor elkaar te krijgen de handen ineen. Betrouwbaar en dichtbij, dat staat centraal. Cowboys, die zijn er meer dan genoeg op de markt van zonnepanelen. Maar het gezegde ‘goedkoop is duurkoop’ gaat ook hiervoor vaak op. Kwaliteit bieden en op de lange termijn garanderen dat zonnepanelen zonder veel omkijken hun werk blijven doen, dat is de insteek van Marien Harrewijn van Debion Bio-Energie en Thomas Verhoef van EP van Houwelingen. “Wij wilden de markt opgaan met zonnepanelen en zochten daarvoor een betrouwbare partner in de nabije omgevingâ€?, vertelt Thomas. De zoektocht was al na een paar kilometer afgelopen; Debion Bio-Energie in Giessenburg bleek de ideale kompaan. Het voorstel om samen te gaan werken kwam precies op het goede moment. Marien: “Doordat Debion veel werk heeft aan het voorzien van vooral agrarische bedrijfspanden van zonnepanelen, is er minder tijd om de particuliere markt goed te bedienen. Nu we onze producten bij EP van Houwelingen neer kunnen zetten, voorzien we toch in die behoefte. Het is een ideale mix: de jarenlange ervaring die wij als Debion met zonnepanelen hebben ĂŠn EP van
Zonnepanelen kan iedereen leveren...
Houwelingen als betrouwbaar adres in de Alblasserwaard, waar je naar toe kunt gaan voor advies en voor het verhelpen van problemen.� Winkel In de winkel op de Vuilendam kunnen klanten terecht om zich te laten voorlichten over wat in hun situatie de beste oplossing is. Thomas: “Uiteraard gaan we ook bij de mensen thuis kijken hoe het er in werkelijkheid uitziet. Maar vooral voor particulieren is het belangrijk dat er een plek is waar je zo binnen kunt lopen om vragen te stellen. Het is een laagdrempelige manier van werken.� Overigens zijn beide bedrijven ook op andere vlakken bezig met duurzaam omgaan met energie. “Met name op het gebied van koelen en vriezen loont het de moeite om oudere apparaten door nieuwe te vervangen�, stelt Thomas. “De aanschafkosten heb je binnen
wij leveren kwaliteit. Debion S lar
Zonnepanelen koop je vertrouwd dichtbij!
Voor bedrijven ĂŠn particulieren.
korte tijd terugverdiend.� Debion Bio-Energie houdt zich naast zonnepanelen ook bezig met met name hout als groene energiebron. “En we zijn nu bezig om in de streek een project op te zetten, waarbij de warmte van melk gebruikt wordt om onder meer het woongedeelte van een boerderij te kunnen verwarmen�, vult Marien aan. Voor meer informatie: www.debionbioenergie.nl of www.epvanhouwelingen.nl.
Goed voor de portemonnee en milieu
Agrarisch met asbestsanering subsidie:
“Asbest eraf, zonnepanelen erop� # ! # ++ # # # # " " !
Debion
Debion Duurzame Energie-Techniek Ambachtsweg 9 3381 LN Giessenburg Tel. +31 (0)184-651262 Tel. +31 (0)6 13753684
www.debionenergie.nl
Van Houwelingen EP:Van Houwelingen Gijbelandsedijk 127 - Brandwijk - T (0184) 64 12 92 - www.epvanhouwelingen.nl - info@epvanhouwelingen.nl
Duurzaamheid Leeft!! Schaapskooi verwerkt wol van eigen schapen OTTOLAND - De Schoonebeeker schapen van Huug en Cocky Hagoort hebben prachtige en ook warme wol. De naderende winter is een mooi moment voor een bezoek aan Schaapskooi Ottoland, bijvoorbeeld om te leren vilten of spinnen. Toen de schaapskooi jaren geleden voor het eerst de kudde had geschoren, gingen Huug en Cocky op zoek naar mogelijkheden voor gebruik van de wol. Cocky: “Je kunt natuurlijk een opkoper bellen. Dan gaat de wol naar China en komt het verwerkt weer terug naar Europa. Maar dan worden er heel veel kilometers gemaakt en dat willen wij niet. We kiezen voor een duurzame manier van werken. Daarom besloten we de wol zelf te verkopen en ook workshops te verzorgen voor het verwerken van wol. Als in de periode rond Pinksteren de schapen worden geschoren, kunnen bezoekers een schaap aanwijzen. Als ze vinden dat die een mooi jasje heeft, kunnen ze die vacht bestellen.”
sen of zadeldek wil vilten kan eveneens in de schaapskooi terecht. Voor groepen verzorgen Cocky en Ingeborg ook middagen waarop deelnemers een bloem, telefoonhoesje of kussentje kunnen vilten. “De groepen houden we klein: meestal werken we met acht deelnemers, tien is het maximum. We willen iedereen voldoende aandacht geven. Voor kinderen bieden we workshops naaldvilten aan.” Schapenvlees Wie wel graag een mooie vacht of een viltproduct wil kopen, maar geen tijd heeft voor een workshop, kan in de winkel van de schaapskooi terecht. Daar is ook schapenkaas en schapenvlees verkrijgbaar. Het vlees komt
van de Schoonebeker schapen van de eigen kudde. Slager Simon Muilwijk uit Ameide verwerkt het vlees. Er is keuze uit onder andere stoofvlees, filetlapjes, lamsbout en gekruide worstjes. Op zaterdag 18 oktober houdt Schaapskooi Ottoland van 10.00 tot 16.00 uur een woldag. “Alles wat je met wol kunt doen komt op die dag aan de orde, van wol verven met natuurlijke materialen tot spinnen, weven en vilten.” Er zijn allerlei kramen, er zijn lekkernijen te koop en Te Old Men Fergus zorgt voor muziek. De entree is gratis, voor workshops wordt een kleine vergoeding gevraagd. Meer informatie: www.schaapskooiottoland.nl.
Hele vacht Schaapskooi Ottoland verzorgt onder andere de workshop ‘vilten uit de vacht’. Cocky legt een vacht op tafel, vers van het schaap. “Wij laten de vachten er in één keer af scheren, dat kost wat meer tijd, maar daardoor kun je hem in zijn geheel wassen en verwerken.” Omdat de wol slechts losjes aan elkaar zit, is het nodig de basis te vervilten. Dit is een eeuwenoud proces waarbij met water en zeep door wrijving een hechte structuur ontstaat. De vacht is daarna makkelijk te wassen, zelfs in de wasmachine. Samen met vrijwilligster Ingeborg verzorgt Cocky ook workshops spinnen, vilten en weven. Wie een sjaal, kus-
Wilgenhoeve laat kinderen weer op bezoek komen bij hun ouders Hei- en Boeicop – Er komt voor velen een moment waarop een vader of moeder of beiden niet meer zelfstandig thuis kunnen wonen. Zeker in een tijd waarin verzorgingshuizen de deuren sluiten, is De Wilgenhoeve in Hei- en Boeicop een ideaal alternatief. Eip en Carla Aantjes bieden in deze particuliere woonzorgvoorziening samen met hun team een nieuw en goed verzorgd thuis aan. Middenin de polder, in het prachtige boerderijenlint van Hei- en Boeicop, is De Wilgenhoeve te vinden. Omgeven door een prachtige tuin en landelijk gelegen is het geen standaardplek voor een zorginstelling. Maar De Wilgenhoeve is dan ook verre van
standaard. In een zo huiselijk mogelijke omgeving krijgen bewoners hier 24 uur per dag aandacht en zorg. “En bijzonder is ook dat echtparen van wie de man en de vrouw niet dezelfde zorgindicatie hebben toch bij elkaar in één appartement kunnen wonen”, vullen Eip en Carla Aantjes aan. Jarenlang knokte het stel om hun droom, De Wilgenhoeve, realiteit te laten worden. De afgelopen jaren bleek hun gelijk: de achttien huurappartementen voor hulpbehoevende en dementerende ouderen in Hei- en Boeicop voorzagen en voorzien in een behoefte. Zeker in een tijd waarin verzorgingshuizen de lat steeds hoger moeten leggen of de deuren sluiten. “Vaak horen we: hadden we dit maar eerder geweten. Veel mensen kiezen er pas laat of te laat voor om hun thuissituatie achter te laten en naar een zorginstelling te gaan. Maar als ze hier eenmaal zijn, is het voor zowel ouders als kinderen een uitkomst. We hebben meegemaakt dat oude mensen van de ene naar de andere instelling werden gesleept, voordat ze uiteindelijk hier terechtkwamen. Kinderen die altijd voor hun ouders moesten zorgen, kunnen nu gewoon weer op bezoek komen. De waardering die je daarvoor krijgt, dat geeft zoveel werkvreugde.” Stopwatches De Wilgenhoeve biedt zorg op een kleinschalige basis. Die kleinschalige insteek zorgt ervoor dat de bewoners volop persoonlijke aandacht en een respectvolle benadering krijgen. Stopwatches zul je tevergeefs zoeken bij de medewerkers. “Wij nemen hier de tijd voor mensen. Zorg verlenen gaat bij ons veel verder dan alleen de medische kant. Wij willen hier een familiesfeer creëren. De betrokkenheid op elkaar is groot. Tegelijkertijd is de zorg die we bieden van een hoog niveau. We beschikken over zeer deskundig en goed gekwalificeerd personeel. Daarnaast hebben we de beschikking over externe deskundigen, zoals een ouderenpsychiater, die we als dat nodig is in kunnen schakelen.” De Wilgenhoeve Particuliere woonzorg Hei- en Boeicopseweg 66 in Hei- en Boeicop T : 0345 565 020 E : info@dewilgenhoeve.nl I : www.dewilgenhoeve.nl
Duurzaamheid Leeft!! Besparingsadvies helpt klant in woud van energiekosten I.D.E.A. helpt klanten inzicht in hun verbruik en mogelijke besparing te krijgen en houdt op 17 en 18 oktober Open Huis om de nieuwe voorlichtingsruimte te introduceren. Particulieren en bedrijven geven voor hun energieverbruik nog onnodig teveel geld uit. Dat is de overtuiging én de ervaring van I.D.E.A. Nederland in Gorinchem. Vaak blijkt na een energieverbruiksscan dat al met simpele ingrepen een snelle verbetering van het energieverbruik, dus een financiële besparing, behaald kan worden. Voorlichtingsruimte helpt met beeldvorming Erik Bek van I.D.E.A Nederland: “In gesprekken met en inspecties bij particuliere en zakelijke klanten merken wij bijna altijd dat er een – aanzienlijke - energiebesparing mogelijk is. Vaak al met simpele ingrepen qua isolatie, verouderde apparatuur en moderne installaties. Maar we horen ook vaak dat mensen zich geen beeld kunnen vormen. Er is zoveel op de markt en er zijn zoveel subsidieregelingen die men niet kent. Dat was voor ons de reden om bij ons kantoor een specifieke voorlichtingsruimte in te richten. Hier laten we de verschillen tussen verouderde en moderne apparatuur zien en kunnen we de oplossingen die wij voorstellen duidelijk uitleggen. Op vrijdag 17 oktober a.s. nodigen we zakelijke relaties van 15.00 tot 19.00 uur uit voor ons Open Huis; op zaterdag 18 oktober van 10.00 tot 15:00 uur zijn particuliere klanten van harte welkom. Het is een open huis voor iedereen die op energie geld wil besparen. Wij richten ons op huiseigenaren, woningbouwverenigingen, VVE’s en grote en kleine
bedrijven in een straal van zo’n 50 km rondom Gorinchem.” Besparingsadvies levert geld op “Aan de basis van het besparingsadvies ligt altijd een gesprek met inspectie”, vervolgt Michel Deelen, compagnon van Erik Bek. “Wij werken volgens een vaste methode om het EPA, Energie Prestatie Advies, vast te stellen. We beoordelen huis of bedrijfspand letterlijk van onder tot bo-
ven; inclusief alle apparatuur. Daarna nemen we samen met de klant de I.D.E.A.-Besparingsreis van acht stappen door. Zowel qua isolatie als apparatuur zijn er vaak forse besparingen haalbaar. Soms door een kleine investering, maar dat levert binnen afzienbare tijd tóch geld op. Waarbij de klant bepaalt wat hij zelf wil (laten) uitvoeren en waarbij hij ons de regie wil geven. In ieder geval maken wij inzichtelijk wat er waar gebeuren kan om kosten te besparen. En dat voordeel kan zoals gezegd aanzienlijk zijn.”
Tijd om uw energierekeningen te verlagen! EPA advies (Energie Prestatie Advies)
Installatietechnische verbeteringen Twijfelt u of u onnodig geld uitgeeft aan uw energierekening? Tijd om het écht uit te zoeken.
5
1
Kies voor het Energie Prestatie Advies (E.P.A.) van
6
I.D.E.A. Nederland. Wij meten alles na, van onder tot
Inzet duurzame producten
boven. Ontdek waar en hoe u thuis of in het bedrijf effectief geld verdient op uw energienota.
Doe de Besparingsreis in 8 stappen. Stap 1 is een uitgebreide energieverbruiksscan
2
(E.P.A.). Wij vertellen u de verbeterpunten, inclusief
Plan van aanpak
4
een Plan van Aanpak. Wat u zelf kunt doen, moet u
Monitoring/ bewustwording
niet laten. Voor andere zaken helpen wij met een offerte. Doel: (veel) besparen op energie en kiezen
7 Offerte
3
voor moderne oplossingen. Gevolg: geld verdienen
8
Goodhouse keeping
én zuiniger omspringen met grondstoffen.
OPEN HUIS I.D.E.A. NEDERLAND op 18 oktober a.s. Laat u alles vertellen over het Energie Prestatie Advies. Dankzij een scan weet u waar het ‘lekt’ in huis of bedrijfspand (€ 95,- voor woningen). Kom naar de nieuwe voorlichtingsruimte en het Open Huis van I.D.E.A. Nederland. Ook enkele van onze A-merk leveranciers zijn aanwezig. Haarweg 11 ~ 4205 NC Gorinchem ~ www.idea-nederland.nl
Kom naar ons Open Huis en laat u informeren op zaterdag 18 oktober van 10.00-15.00 uur.
Duurzaamheid Leeft!!
De Lek Beton, uw duurzame leverancier van species, als het gaat om: 1. Betrouwbaarheid van levering 2. Kwaliteit van het product 3. Arbeidsveiligheid 4. Hetgebruik Secundaire grondstoffen 5. Terugdringen van de CO2 emissie
Betonmortelcentrale De Lek bv Schoonhovenseveer 3a - 2964 GB Groot-Ammers T (0184) 60 17 33 - F (0184) 60 10 39 E info@delekbeton.nl - www.delekbeton.nl
óók een
steentje PM-Wasservice biedt ‘mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt’ een passende werkplek, waar zij zich prettig voelen en kunnen ontplooien. Daarnaast investeren wij €0,50 van elk gereinigd voertuig in een schoonwater-voorziening of in de bouw van waterputten in landen waar ontwikkeling nodig is. Wij wassen uw voertuig superschoon, zonder krassen en zonder water. We gaan zorgvuldig met de hand te werk. Bent u benieuwd naar deze unieke methode? Maak dan een afspraak en ervaar het zelf!
Actiecoupon n*
N PINNE jk mogeli
Personenauto nú: € 9.95 €15.Bedrijfsbus en SUV nú: € 17.- € 23.* Buitenzijde incl. velgen. Deze actie is geldig t/m 31 januari 2015 en uitsluitend tegen inlevering van deze actiecoupon. Niet geldig met andere kortingsacties. Op deze actie zijn de algemene voorwaarden van toepassing.
Doe k dus oo mee!