Prezentacje plakatowe prac oryginalnych Zjazd PTOHD

Interdyscyplinarne podejście w onkologii i hematologii dziecięce j

1.1. Nacieki skórne jako manifestacja ostrej białaczki limfoblastycznej – opis dwóch przypadków

K. Gawle-Krawczyk1,*, M. Matysiak1 1 Klinika Onkologii, Hematologii Dzieciecej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ul. Żwirgi i Wigury 63A, 02-091 Warszawa *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: karolinagawle@gmail.com Słowa kluczowe: ostra białaczka limfoblastyczna, białaczka skóry, zmiany skórne WSTĘP Ostra białaczka limfoblastyczna jest chorobą uogólnioną, uważaną za pierwotnie rozsianą, mogącą doprowadzić do zajęcia każdego narządu organizmu. Białaczką skóry (ang. Leukemia cutis) nazywamy naciekanie przez komórki białaczkowe naskórka, skóry właściwej, tkanki podskórnej, manifestujące się klinicznie wykwitami o bardzo różnorodnej morfologii i barwie. Zmiany te mogą być rozsiane lub zlokalizowane. Częściej opisywane są u chorych na ostrą białaczkę szpikową (10% przypadków), a rzadziej w ostrej białaczce limfoblastycznej (1-3%). U 95% pacjentów z naciekami w skórze obserwowane są jednocześnie nieprawidłowości w morfologii. CEL PRACY Przedstawiamy dwa przypadki białaczki, w których początek choroby manifestował się zmianami skórnymi, potwierdzonymi histopatologicznie jako nacieki z komórek białaczkowych. MATERIAŁY i METODY 3-letnia dziewczynka zgłosiła się do pediatry z powodu nasilających się niebolesnych i nieswędzących rozsianych zmian skórnych o charakterze plamisto-grudkowym, obserwowanych od dwóch tygodni przed wizytą Starsze wykwity przybierały charakter sinych, wypukłych, twardych guzków. Poza tym obserwowano u dziecka nasilające się od kilku dni pogorszenie apetytu, bóle brzucha oraz bóle głowy. W badaniu przedmiotowym nie stwierdzono zmian. W morfologii krwi obwodowej WBC 13,45 tys/µl, Plt 20 tys/µl, Hgb 6,9 g/dl. Drugą pacjentką była 9-miesięczna dziewczynka przyjęta do SOR z powodu wykwitów skórnych o charakterze sinawo-brunatnych guzków, palpacyjnie twardych, niebolesnych. Od około dwóch tygodni przed hospitalizacją niemowlę było apatyczne, z osłabionym apetytem, nie gorączkowało. W badaniu przedmiotowym stwierdzono hepatosplenomegalię. W morfologii krwi obwodowej WBC 529 tys/ µl, Hgb 6,6g/dl, Plt 28 tys/µl. WYNIKI U obu dziewczynek rozpoznano ostrą białaczkę limfoblastyczną B-komórkową, a w badaniu histopatologicznym pobranych od nich wycinków skóry potwierdzono nacieki o morfologii komórek blastycznych. Dziewczynki leczone były zgodnie z obowiązującym protokołem AIEOP BFM ALL 2017. W trakcie indukcji remisji obserwowano stopniowe ustąpienie zmian. Obecnie dziewczynki są w pełnej remisji, bez zmian skórnych. WNIOSKI W diagnostyce różnicowej nietypowych wykwitów skórnych o charakterze grudek, plamek, guzków należy brać pod uwagę ostrą białaczkę limfoblastyczną.

1.2. Zakażenia gronkowcowe u dzieci leczonych w polskich pediatrycznych ośrodkach hematologii i onkologii lub przeszczepienia komórek krwiotwórczych w latach 2012-2021

Krzysztof Czyżewski1,*, Kamila Jaremek1, Magdalena Dziedzic1, Mariusz Wysocki1, Patrycja ZalasWięcek2, Olga Zając-Spychała3, Jacek Wachowiak3, Anna Szmydki-Baran4, Łukasz Hutnik4, Michał Matysiak4, Agnieszka Gietka5, Olga Gryniewicz-Kwiatkowska5, Bożenna Dembowska-Bagińska5, Katarzyna Semczuk6, Katarzyna Dzierżanowska-Fangrat6, Wojciech Czogała7, Walentyna Balwierz7, Iwona Żak8, Renata Tomaszewska9, Tomasz Szczepański9, Ewa Bień10, Ninela Irga-Jaworska10, Katarzyna Machnik11, Justyna Urbańska-Rakus11, Sonia Pająk11, Marcin Płonowski12, Maryna Krawczuk-Rybak12, Aleksandra Królak13, Tomasz Ociepa13, Tomasz Urasiński13, Paweł Wawryków14, Jarosław Peregud-Pogorzelski14, Tomasz Brzeski15, Katarzyna Myćko15, Hanna Mańko-Glińska15, Wanda Badowska15, Agnieszka Urbanek-Dądela16, Grażyna Karolczyk16, Weronika Stolpa17, Katarzyna Skowron-Kandzia17, Agnieszka Mizia-Malarz17, Filip Pierlejewski18, Wojciech Młynarski18, Jakub Musiał19, Radosław Chaber19, Joanna Zawitkowska20, Agnieszka Zaucha-Prażmo20, Katarzyna Drabko20, Liliana Chełmecka-Wiktorczyk21, Jolanta Goździk21, Jowita Frączkiewicz22, Małgorzata SalamonowiczBodzioch22, Marek Ussowicz22, Bernarda Kazanowska22, Krzysztof Kałwak22, Jan Styczyński1 1 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum w Bydgoszcz, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu; Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy 2 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu; Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy 3 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 4 Klinika Onkologii, Hematologii Dziecięcej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa 5 Klinika Onkologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa 6 Zakład Mikrobiologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa 7 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy, Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 8 Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy, Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 9 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 10 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 11 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E. Hankego, Chorzów 12 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 13 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 14 Klinika Pediatrii, Onkologii i Immunologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 15 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej, Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 16 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, II Klinika Pediatrii, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 17 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 18 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 19 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny, Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów 20 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 21 Ośrodek Transplantacji Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie, Katedra Immunologii i Transplantologii Klinicznej, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 22 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław *Autor prezentujący i do korespondencji

Adres email: k.czyzewski@cm.umk.pl Słowa kluczowe: dzieci, gronkowce, Staphylococcus, powikłania infekcyjne, zakażenia bakteryjne, transplantacja komórek krwiotwórczych CEL: Ocena występowania zakażeń gronkowcowych u pacjentów leczonych w oddziałach hematoonkologii dziecięcej (PHO) oraz poddanych przeszczepieniu komórek krwiotwórczych (HCT) w latach 2012-2019. METODYKA: Retrospektywnej analizie poddano 9133 dzieci z rozpoznanymi de novo chorobami hematoonkologicznymi (PHO) oraz 1697 dzieci po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych (HCT) w latach 2012-2022, u których potwierdzono mikrobiologicznie zakażenie gronkowcowe (SI). WYNIKI: Częstość kumulacyjna SI w PHO wyniosła 13,56% (1239/9133) a w HCT 13,6% (231/1697). W latach 2020-2021 w PHO stwierdzono wzrost liczby zakażeń gronkowcowych w stosunku do lat 2012-2018 (OR=1,5; 95%CI=1,39-1,83, p<0,0001), natomiast w HCT utrzymywała się na podobnym poziomiegrada. Najczęściej izolowanym patogenem w oddziałach PHO i HCT był Staphylococcus epidermidis. W latach 2012-2022 przeżycie zakażeń wynosiło: 96,5% (1417/1468) w PHO i 94,5% (280/296) HCT. W PHO zgony wystąpiły w przebiegu 3,47% (51/1468) zakażeń gronkowcami, a w HCT w przebiegu 5,4% (16/296) zakażeń gronkowcami. Mediana czasu leczenia zakażeń wyniosła 10 dni (3-95 dni) w PHO oraz 11 dni (4-104 dni) w HCT. Zgony związane z niepowodzeniem terapii zakażeń w PHO wystąpiły po 1-69 dniach (mediana 9 dni) leczenia, a w HCT po 3-33 dniach (mediana 18 dni) leczenia. WNIOSKI: Częstość występowania zakażeń gronkowcami wśród pacjentów oddziałów PHO i HCT nie różni się w sposób istotny statystycznie. Wyleczenie zakażeń osiągnięto w 96,5% pacjentów PHO i w 94,5% HCT. W latach 2020-2021 w stosunku do lat 2012-2019 obserwuje się wzrost częstości zachorowań na zakażenia gronkowcowe w oddziałach PHO, natomiast w oddziałach HCT częstość zachorowań utrzymuje się na porównywalnym poziomie.

1.3. Zakażenia bakteryjne u dzieci leczonych z powodu zwojaka zarodkowego współczulnego w latach 20202021 – raport Polskiej Grupy ds. Zakażeń

Wojciech Czogała1,*, Szymon Skoczeń1, Joanna Klepacka2, Małgorzata Salamonowicz-Bodzioch3, Krzysztof Kałwak3, Bernarda Kazanowska3, Grażyna Wróbel3, Jacek Wachowiak4, Ninela IrgaJaworska5, Ewa Bień5, Olga Gryniewicz-Kwiatkowska6, Agnieszka Gietka6, Katarzyna DzierżanowskaFangrat7, Katarzyna Semczuk7, Weronika Stolpa8, Katarzyna Skowron-Kandzia8, Agnieszka MiziaMalarz8, Jakub Musiał9, Radosław Chaber9, Paweł Wawryków10, Jarosław Peregud-Pogorzelski10, Filip Pierlejewski11, Wojciech Młynarski11, Krzysztof Czyżewski12, Magdalen Dziedzic12, Kamila Jaremek12, Mariusz Wysocki12, Marcin Płonowski13, Maryna Krawczuk-Rybak13, Tomasz Brzeski14, Katarzyna Mycko14, Hanna Mańko-Glińska14, Wanda Badowska14, Joanna Zawitkowska15, Katarzyna Drabko15, Agnieszka Urbanek-Dądela16, Grażyna Karolczyk16, Renata Tomaszewska17, Tomasz Szczepański17, Justyna Urbańska-Rakus18, Sonia Pająk18, Katarzyna Machnik18, Jan Styczyński12, Olga Zając-Spychała4 1 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Instytut Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 2 Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 3 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 4 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 5 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 6 Klinika Onkologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa 7 Zakład Mikrobiologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa 8 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 9 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów 10 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 11 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 12 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 13 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 14 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Olsztyn 15 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 16 Oddział Hematologiczno-Onkologiczny, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 17 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 18 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E. Hankego, Chorzów *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: wojciech.czogala@uj.edu.pl Słowa kluczowe: zakażenia bakteryjne, zwojak zarodkowy współczulny Wstęp Celem pracy była charakterystyka zakażeń bakteryjnych (ZB) u dzieci leczony z powodu zwojaka zarodkowego współczulnego (neuroblastoma – NBL) w ośrodkach onkologii dziecięcej w Polsce w latach 2020-2021. Pacjenci i metody Do badania włączono 167 pacjentów, w tym 81 chłopców i 86 dziewcząt w wieku 0,1-17 (mediana 1,6) lat leczonych w analizowanym okresie z powodu NBL. U 80 (43%) z nich rozpoznano co najmniej 1 epizod ZB potwierdzonego badaniem mikrobiologicznym. Łącznie stwierdzono 139 epizodów takich zakażeń. Mediana okresu obserwacji wyniosła 16 (2,2-59) miesięcy. Wyniki

Większość udokumentowanych ZB dotyczyło krwi (60%), przewodu pokarmowego (18%) i moczu (14%). Stwierdzono nieznaczną przewagę zakażeń bakteriami Gram-dodatnimi (57,5%), wśród nich 67% były wywołane przez Staphylococcaceae, 14% przez Clostridiaceae, 10% przez Enterococcaceae, 5% przez Streptococcaceae. Zakażenia bakteriami Gram-ujemnymi stanowiły 42,5% ZB, były wywołane najczęściej przez Enterobacteriaceae (72%) i Pseudomonadaceae (18%). Wśród zakażeń krwi 71% stanowiły zakażenia bakteriami Gram-dodatnimi, w tym większość wywołana przez Staphylococcaceae (84%), 29% stanowiły zakażenia bakteriami Gram-ujemny, wśród których przeważały Enterobacteriaceae (58%) i Pseudomonadaceae (21%). W hodowlach stolca stwierdzono taki sam odsetek patogenów Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Wśród bakterii Gram-dodatnich dominowały Clostridiaceae (77%), wśród patogenów Gram-ujemnych przeważały Enterobacteriacae (85%). Zakażenie moczu spowodowane były głównie bakteriami Gram-ujemnymi (92%), w tym przede wszystkim Enterobacteriacae (94%). Grupa pacjentów, u których wystąpił epizod ZN nie różniła się istotnie od grupy pacjentów bez zakażenia pod względem wieku (p=0,662) ani rozkładu płci (p=0,757). Nie stwierdzono istotnych różnic prawdopodobieństwa 2-leniego przeżycia całkowitego pomiędzy grupą pacjentów z ZB i bez tego powikłania (0,94 vs 0,96, p=0,537). Wnioski Nie stwierdzono wpływu wieku ani płci na wystąpienie ZB u pacjentów leczonych z powodu NBL. Wystąpienie ZB nie wpływało na wyniki leczenia w analizowanej grupie pacjentów.

1.4. Wtórna oporna białaczka limfoblastyczna u pacjenta z zespołem Li-Fraumeni

Katarzyna Smalisz1,*, Julia Białowąs2, Jolanta Goździk3, Iwona Malinowska1, Michał Matysiak1, 1 Klinika Onkologii, Hematologii, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii, Warszawa 2 studentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, wydział lekarski 3 Klinika Przeszczepiania Komórek Krwiotwórczych, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy, Kraków *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: ksmalisz@wum.edu.pl Słowa kluczowe: zespół Li-Fraumeni, rak splotu naczyniówkowego, ostra białaczka limfoblastyczna Tkomórkowa WSTĘP Zespół Li-Fraumeni dziedziczony jest w sposób autosomalny dominujący. Mutacje genu TP53, związane są z predyspozycją do występowania nowotworów: guzów mózgu, mięsaków, raków kory nadnerczy, białaczek i innych. Ryzyko zachorowania na nowotwory do 20 r.ż. wynosi 30-40%. OMÓWIENIE PRZYPADKU 5-letni chłopiec, został przyjęty do szpitala z powodu gorączki, limfadenopatii i pancytopenii. W wywiadzie: w 4 mc. życia u chłopca rozpoznano Choroid plexus carcinoma (WHO GIII).Ze względu na rozpoznanie wykonano badania genetyczne stwierdzając heterozygotyczną mutację c.469G>A w genie TP53. Przeprowadzono badania genetyczne u rodziców stwierdzając również zespół Li-Fraumeni u ojca chłopca-ojciec leczony z powodu raka prostaty, a następnie glioblastoma multiforme. Przy przyjęciu do szpitala chłopiec w stanie ogólnym dość dobrym, w badaniu przedmiotowym: bladość skóry z cechami skazy krwotocznej, lifadenopatia lewostronna nadobojczykowa, hepato- i splenomegalia. Cechy zespołu żyły głównej górnej: wytrzeszcz oczu, znaczny obrzęk twarzy i szyi. W RTG klatki piersiowej obecny guz śródpiersia. Ze względu na bardzo szybkie pogarszanie się stanu dziecka wykonano pilną biopsję węzłów chłonnych i szpiku stwierdzając naciek T-limfoblastyczny, włączono sterydoterapię na ratunek życia. Nie stwierdzono zajęcia OUN. Chemioterapia wg AIEOP BFM 2017. Chłopiec zakwalifikowany do grupy HR. Przed HR2 cechy wznowy molekularnej w PCR-MRD. Zadecydowano o włączeniu chemioterapii II linii wg IntReALL2010 –HIB+wenetoklaks z powodu wysoko dodatniego Bcl-2. Z powodu dodatniego MRD intensyfikowano chemioterapię- VP/CF/Nelarabina, następnie topotekan+winorelbina+tiotepa+nelarabina. Chłopiec zakwalifikowany do allo MUD HSCT, kondycjonowanie Bu/VP/CF, aktualnie w pancytopenii po HSCT. WNIOSKI: -Wtórne nowotwory są często oporne na chemioterapię. -Leczenie wenetoklaksem jest dobrze tolerowane i zwiększyło szanse pacjenta na wyleczenie -Rokowanie u w/w pacjenta pozostaje niepewne ze względu na ryzyko nawrotu przebytych nowotworów oraz ryzyko pojawienia się kolejnych, związanych z zespołem Li-Fraumeni oraz wtórnych po leczeniu onkologicznym, jak wtórny zespół mielodysplatyczny i ostra białaczka szpikowa

1.5. Kaposiform hemangioendothelioma (KHE) u dzieci w Polsce w latach 2007-2021 – raport Sekcji ds. Anomalii Naczyniowych u Dzieci PPGGL PTOHD

M.A. Krawczyk1, A. Kłosowska1, A. Gabrych1, A. Kaczorowska1, M. Styczewska2, N. Irga-Jawroska1, D. Wyrzykowski3, O. Rutynowska4, A. Brożyna4, B. Dembowska-Bagińska4, B. Kazanowska5, E LatosGrażyńska5, K. Kałwak5, J. Zieliński6, W. Młynarski6, G. Karolczyk7, S. Skoczeń8, W. Balwierz8, J. Nurzyńska-Flak9, K. Drabko9, M. Płonowski10, M. Krawczuk-Rybak10, P. Wawryków11, J. PeregudPogorzelski11, A. Raciborska12, D. Januszkiewicz-Lewandowska13, J. Wachowiak13, Ewa Bień1,* 1 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Gdański Uniwersytet Medyczny 2 The English Division Pediatric Oncology Scientific Circle, Gdański Uniwersytet Medyczny 3 Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dzieci i Młodzieży, Gdański Uniwersytet Medyczny 4 Klinika Onkologii, Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka“, Warszawa 5 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu 6 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi 7 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Wojewódzki Szpital Zespolony w Kielcach, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, II Klinika Pediatrii 8 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie, Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum 9 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 10 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku 11 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie 12 Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży, Instytut Matki i Dziecka w Warszawie 13 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: ewa.bien@gumed.edu.pl Słowa kluczowe: Kaposiform Hemangioendothelioma, KHE, zespół Kasabacha-Merritt, sirolimus, guz naczyniowy WSTĘP: Kaposiform hemangioendothelioma (KHE) jest rzadkim, miejscowo złośliwym guzem naczyniowym, rozpoznawanym najczęściej u niemowląt. Częstym i groźnym powikłaniem KHE jest zespół Kasabacha-Meritt (KMS), objawiający się koagulopatią ze zużycia oraz trombocytopenią. Nie istnieją jednoznaczne wytyczne leczenia KHE – w większości rozległych zmian istotną rolę odgrywa leczenie systemowe. CEL: Analiza manifestacji klinicznych, zastosowanych metod terapii i wyników leczenia u dzieci z KHE leczonych w ośrodkach PTOHD w latach 2007-2021. MATERIAŁ I METODY: Retrospektywnie przeanalizowano dane kliniczne 26 dzieci z KHE leczonych w 12 ośrodkach PTOHD w latach 2007-2021. WYNIKI: Wiek pacjentów w momencie rozpoznania wynosił 8 dni - 6,5 roku (mediana 2,5 miesiąca). Zagrażający życiu KMS stwierdzono u 18 dzieci (69,2%). Większość KHE (11/25, 44%) była rozległa i zajmowała kończynę górną, górną część klatki piersiowej i/lub dolną część szyi. Rozpoznanie KHE wymagało biopsji guza u 6 pacjentów, wyjściowo bez KMS. U większości pacjentów zdiagnozowanych do roku 2015 włącznie (17/18, 94%) w leczeniu pierwszej linii zastosowano cytostatyki (winkrystyna, cyklofosfamid) i/lub glikokortykosteroidy (GKS) systemowo. U 6 pacjentów stosowano dodatkowo tiklopidynę, u 2 radioterapię i/lub propranolol. U 7/18 (39%) dzieci z KHE leczonych do roku 2015 chemio- i sterydoterapią wystąpiła wznowa (u 4 późna). W leczeniu wznów zastosowano sirolimus z dobrym efektem. U 8 dzieci, u których rozpoznanie KHE postawiono po roku 2016, w I linii leczenia stosowano sirolimus w monoterapii lub w skojarzeniu z GKS (4) lub winkrystynę i GKS z przejściem na sirolimus (3). Tylko w 1 przypadku KHE leczono propranololem i zabiegami embolizacji naczyń guza.

WNIOSKI: Diagnostyka i terapia KHE u dzieci stanowią nierzadko duży problem decyzyjny, ponieważ brak jest jednolitych wytycznych postępowania. Aby zoptymalizować leczenie KHE u dzieci w Polsce, w czerwcu 2021 w ramach PPGGL PTOHD powołano Sekcję Anomalii Naczyniowych u dzieci. Jej celem jest ujednolicenie wytycznych terapeutycznych oraz regularna działalność edukacyjna i popularyzująca wiedzę na temat KHE i aktualnych metod terapii.

1.6. Zakażenia bakteryjne po leczeniu rytuksymabem u pacjentów poddanych transplantacji komórek krwiotwórczych w Polsce w latach 2012 – 2021 – raport Polskiej Grupy ds. Powikłań Infekcyjnych

O. Zając-Spychała¹,*, J. Wachowiak¹, K. Czyżewski2, M. Dziedzic2, K. Jaremek2, M. Wysocki2, P. ZalasWięcek3, J. Frączkiewicz4, M. Salamonowicz-Bodzioch4, M. Ussowicz4, K. Kałwak4, L. ChełmeckaWiktorczyk5, J. Goździk⁵, A. Zaucha-Prażmo⁶, K. Drabko⁶, J. Styczyński2 ¹ Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 2 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 3 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 4 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław ⁵ Ośrodek Transplantacji USD, Katedra Immunologii i Transplantologii Klinicznej, Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński, Kraków ⁶ Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: olga_zajac@wp.pl Cel Celem pracy była ocena częstości i profilu zakażeń bakteryjnych (ZB) występujących po leczeniu rytuksymabem u pacjentów poddanych transplantacji komórek krwiotwórczych (TKK) w ośrodkach PPGdsTKK w latach 20122021 Pacjenci i metoda W analizowanym okresie czasu wykonano łącznie 1279 allo-TKK, po których obserwowano ogółem 266 świeżych zakażeń/reaktywacji wirusa EBV wymagających leczenia rytuksymabem. Leczenie to zastosowano u 253 pacjentów (101 dziewcząt, 152 chłopców) w wieku 0.1-19.1 (mediana: 8.9) lat w czasie 0-826 (mediana: 72) dni po allo-TKK. Wyniki W badanej grupie stwierdzono łącznie 154 (średnio: 0.6/pacjenta) epizody ZB u 72 pacjentów (28.5%; 28 dziewcząt, 44 chłopców; p=0.981) w wieku 0.1-19.1 (mediana: 7.3) lat (p=0.619) w czasie 3-807 (mediana: 156) dni po allo-TKK. Dominowały zakażenia krwi (44.2%) oraz zakażenia układu moczowego (27.9%) oraz zakażenia wywołane głównie przez bakterie Gram-ujemne (53.9%). Najczęściej stwierdzanymi patogenami były Enterobacteriaceae (40.9%), Enterococcaceae (13.0%) oraz Clostridiaceae (11.0%). Szczepy wielooporne odpowiadały za 34.4% epizodów ZB. Spośród 72 pacjentów po allo-TKK leczonych rytuksymabem u 43.1% ZB było poprzedzone objawami ostrej choroby przeszczep przeciw gospodarzowi (st. II – IV). Wnioski 1. Częstość ZB po leczeniu rytuksymabem u pacjentów poddanych allo-TKK jest niewielka. 2. Dominującym czynnikiem etiologicznym ZB były bakterie pochodzące z mikroflory przewodu pokarmowego. 3. Ponad 1/3 ZB była wywołana szczepami wieloopornymi.

1.7. Zakażenia u dzieci i młodzieży z de novo ostrą białaczką szpikową w latach 2018 – 2019 – raport Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Powikłań Infekcyjnych

O. Zając-Spychała¹,*, J. Wachowiak¹, A. Szmydki-Baran², Ł. Hutnik², M. Matysiak², M. SalamonowiczBodzioch³, J. Frączkiewicz³, K. Kałwak³, K. Czyżewski4, M. Dziedzic4, K. Jaremek4, M. Wysocki4, P. ZalasWięcek5, W. Czogała⁶, W. Balwierz⁶, I. Żak7, F. Pierlejewski8, W. Młynarski8, J. Musiał9, R. Chaber9, A. Królak10, T. Ociepa10, T. Urasiński10, N. Irga-Jaworska11, E. Bień11, W. Stolpa¹2, K. Skowron-Kandzia¹2, A. Mizia-Malarz12, A. Urbanek-Dądela¹3, G. Karolczyk13, T. Brzeski¹4, K. Mycko14, H. Mańko-Glińska14, W. Badowska14, M. Płonowski¹5, M. Krawczuk-Rybak15, J. Zawitkowska16, K. Drabko16, R. Tomaszewska17, T. Szczepański17, J. Styczyński4 ¹ Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań ² Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa ³ Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław ⁴ Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz ⁵ Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz ⁶ Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków ⁷ Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków ⁸ Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź ⁹ Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów ¹⁰ Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin ¹¹ Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk ¹² Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice ¹³ Oddział Hematologiczno-Onkologiczny, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce ¹⁴ Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Olsztyn 15 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 16 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin ¹7 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: olga_zajac@wp.pl Cel Celem pracy była ocena ryzyka wystąpienia zakażeń u pacjentów z ostrą białaczką szpikową (AML) leczonych w ośrodkach PPGdsLBiCh w latach 2018-2021 Pacjenci i metoda Analizie poddano 216 pacjentów (101 dziewcząt i 115 chłopców) w wieku 0.0-17.9 (mediana: 8.1) lat, u których w latach 2018-2019 rozpoznano AML. Co najmniej jeden epizod zakażenia stwierdzono u 146 (67.6%) pacjentów (72 dziewcząt, 74 chłopców) w wieku 0.1-17.9 (med. 7.6) lat. W badanej grupie łącznie zdiagnozowano 523 epizody zakażenia (średnio 2.4/pacjenta), w tym 66.9% stanowiły zakażenia bakteryjne (ZB), 18.0% - grzybicze (ZG) i 15.1% - wirusowe (ZW). Wyniki Ogółem stwierdzono 350 epizodów ZB u 124 pacjentów w wieku 0.4-17.9 (mediana: 6.9) lat. Dominowały zakażenia krwi (50.3%). Najczęstszym czynnikiem etiologicznym były bakterie Gram-ujemne (3.1%), a zwłaszcza Enterobacteriaceae (44.6%). Czas od diagnozy do wystąpienia pierwszego epizodu ZB wynosił 1-709 (mediana: 89) dni. Rozkład płci oraz wieku w populacji pacjentów ze stwierdzonym ZB były porównywalne do pacjentów z AML bez powikłań infekcyjnym (odpowiednio p=0.698 oraz p=0.542). U 57 pacjentów w wieku 0.1-17.8 (mediana: 4.3) lat stwierdzono 79 epizodów ZW, głównie wywołane przez SARS-CoV-2 (21.5%) oraz adenowirusy (16.5%). Czas do wystąpienia ZW wynosił 9-359 (mediana: 71) dni.

Rozkład płci pacjentów ze zdiagnozowanym ZW był porównywalny do pacjentów bez zakażenia (p=0.594), natomiast ich wiek był istotnie niższy (p=0.042). W analizowanej grupie stwierdzono 94 epizodów ZG u 66 pacjentów w wieku 0.4-17.9 (mediana: 6.9). Czas do wystąpienia ZG wynosił 1-347 (mediana: 75) dni (p=0.516). Wiek (p=0.889) oraz płeć (p=0.631) pacjentów z ZG były porównywalne do pacjentów bez zakażenia. Prawdopodobieństwo przeżycia było porównywalne dla pacjentów ze stwierdzonym epizodem infekcyjnym oraz bez zakażenia (p=0.312). Wnioski: 1. Większość pacjentów leczonych z powodu AML ma powikłania infekcyjne. 2. Płeć nie jest czynnikiem ryzyka zakażeń, natomiast młodszy wiek predysponuje do wystąpienia ZW. 3. Czas do wystąpienia poszczególnych rodzajów zakażeń był porównywalny. 4. Powikłania infekcyjne nie wpływają istotnie na pogorszenie przeżycia pacjentów z AML.

1.8. Powikłania infekcyjne u pacjentów z pierwotnymi niedoborami odporności poddanych transplantacji komórek krwiotwórczych w Polsce w latach 2012 – 2021 – raport Polskiej Grupy ds. Powikłań Infekcyjnych

O. Zając-Spychała¹,*, A. Zaucha-Prażmo², J. Wachowiak¹, J. Zawitkowska², K. Drabko², J. Frączkiewicz³, M. Salamonowicz-Bodzioch³, M. Ussowicz3, K. Kałwak³, L. Chełmecka-Wiktorczyk4, J. Goździk4, K. Czyżewski5, M. Dziedzic5, K. Jaremek5, M. Wysocki5, P. Zalas-Więcek6, J. Styczyński5 ¹ Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań ² Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin ³ Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław ⁴ Ośrodek Transplantacji USD, Katedra Immunologii i Transplantologii Klinicznej, Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński, Kraków 5 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 6 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: olga_zajac@wp.pl Cel Celem pracy była ocena częstości i profilu zakażeń występujących u pacjentów z pierwotnymi niedoborami odporności (PNO) poddanych transplantacji komórek krwiotwórczych (TKK) w ośrodkach PPGdsTKK w latach 2012-2021. Pacjenci i metoda W latach 2012 – 2021 u pacjentów z PNO wykonano łącznie 177 allo-TKK, po których obserwowano łącznie 269 epizodów infekcyjnych (EI) u 92 (52.0%) pacjentów z PNO w wieku 0.1-17.7 (mediana 1.8) lat, w tym u 32 (34.8%) pacjentów z ciężkim złożonym niedoborem odporności (SCID) oraz 60 (65.2%) pacjentów z innymi niż SCID PNO (p=0.698). Wyniki Wśród zdiagnozowanych EI stwierdzono 126 (46.8%) zakażeń bakteryjnych (ZB), 119 (44.2%) zakażeń wirusowych (ZW) oraz 24 (9.0%) zakażenia grzybicze (ZG). U 55 pacjentów (29 ze SCID oraz 26 z nie-SCID PNO) stwierdzono 126 epizodów ZB (56 u pacjentów ze SCID, 70 u pacjentów z innymi PNO), głównie zakażenia przewodu pokarmowego (44; 34.9%), zakażenia krwi (39; 31.0%) oraz zakażenia układu moczowego (21; 16.7%). U pacjentów ze SCID dominowały zakażenia przewodu pokarmowego (25; 44.6%), podczas gdy pacjentów z innymi PNO dominowały zakażenia krwi (32; 45.7%; p=0.029). Lokalizacja ZB różniła się w zależności od dawcy TKK (p=0.042). Przeważały ZB wywołane przez szczepy Gram-dodatnie (69; 54.8%). Profil ZB był porównywalny u pacjentów ze SCID i innymi PNO (p=0.316) oraz niezależnie od rodzaju dawcy TKK (p=0.285). Zakażenia szczepami wieloopornymi stanowiły 41.3%. U 66 pacjentów stwierdzono 119 (średnio 1.8/pacjenta) epizody ZW. Najczęściej stwierdzano CMV (32; 26.9%), EBV (21; 17.6%) i BKV (19; 16.0%). ZG prawdopodobne/pewne rozpoznano w 24 przypadkach u 12 pacjentów (średnio 2.0/pacjenta), w tym jedną pewną aspergilozę płucną oraz 23 przypadki prawdopodobnego ZG. Wnioski 1. Częstość powikłań infekcyjnych u pacjentów z PNO po TKK nie zależała od rodzaju PNO, ale od dawcy TKK. 2. Etiologia zakażeń bakteryjnych była porównywalna, ale ich rodzaj zależał od typu PNO i dawcy TKK. 3. Wśród powikłań infekcyjnych o etiologii bakteryjnej dominowały szczepy Gram-dodatnie, a patogeny wielooporne były odpowiedzialne za blisko połowę epizodów.

1.9. Zakażenia u dzieci i młodzieży z chłoniakami w Polsce w latach 2018 – 2021 – raport Polskiej Grupy ds. Zakażeń

O. Zając-Spychała¹,*, J. Wachowiak¹, N. Irga-Jaworska2, E. Bień2, A. Szmydki-Baran3, Ł. Hutnik3, M. Matysiak3, W. Stolpa4, K. Skowron-Kandzia4, A. Mizia-Malarz4, K. Czyżewski5, M. Dziedzic5, K. Jaremek5, M. Wysocki5, P. Zalas-Więcek6, M. Salamonowicz-Bodzioch7, J. Frączkiewicz7, G. Wróbel7, B. Kazanowska7, K. Kałwak7, F. Pierlejewski8, W. Młynarski8, W. Czogała9, W. Balwierz9, A. Królak10, T. Ociepa10, T. Urasiński10, A. Urbanek-Dądela¹1, G. Karolczyk11, R. Tomaszewska¹2, T. Szczepański12, J. Zawitkowska13, K. Drabko13, T. Brzeski¹4, K. Mycko14, H. Mańko-Glińska14, W. Badowska14, J. Musiał¹5, R. Chaber¹5, J. Urbańska-Rakus16, S. Pająk16, K. Machnik16, M. Płonowski¹7, M. Krawczuk-Rybak¹7, J. Styczyński5 ¹ Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań ² Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk ³ Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa ⁴ Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice ⁵ Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz ⁶ Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz ⁷ Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław ⁸ Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź ⁹ Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków ¹⁰ Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin ¹¹ Oddział Hematologiczno-Onkologiczny, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce ¹² Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze ¹³ Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin ¹⁴ Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Olsztyn ¹⁵ Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów ¹⁶ Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E. Hankego, Chorzów 17 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: olga_zajac@wp.pl Wstęp Celem pracy była ocena ryzyka wystąpienia zakażeń u pacjentów leczonych z powodu rozpoznanych de novo chłoniaków nieziarniczych (NHL) oraz choroby Hodgkina (HD) w ośrodkach PPGdsLBiCh w latach 2018-2021. Pacjenci i metody Spośród 560 analizowanych pacjentów (K:M = 183:377) w wieku 0.1-18.0 (mediana: 13.1) lat, u których w latach 2018-2021 rozpoznano chłoniaki (NHL – 251, HD – 309), co najmniej jeden epizod zakażenia stwierdzono u 245 pacjentów (44.8%; K:M = 113:132) w wieku 0.1-18.0 (mediana: 11.2) lat, w tym NHL – 174 (71.0%), HD – 71 (29.0%; p<0.001). Łącznie zdiagnozowano 491 epizodów zakażenia (NHL – 368; HD – 123), w tym 346 (70.5%) zakażenia bakteryjne (ZB), 88 (17.9%) – wirusowe (ZW) i 57 (11.6%) – grzybicze (ZG). Wyniki U pacjentów z NHL dominowały ZB (75.2%), które stwierdzono u 130 pacjentów w wieku 0.7-17.7 (mediana: 10.2) lat. Najczęściej występowały zakażenia krwi (42.5%) oraz przewodu pokarmowego (36.4%), a wśród patogenów przeważały bakterie Gram-ujemne, głównie Enterobacteriaceae (48.1%). Rozkład płci oraz wieku w populacji pacjentów ze stwierdzonym ZB były porównywalne do pacjentów z NHL bez powikłań infekcyjnym (odpowiednio p=0.217 oraz p=0.638). U 38 pacjentów w wieku 0.1-16.9 (mediana: 9.7) lat stwierdzono 57 epizodów ZW, głównie wywołane przez SARS-CoV-2 (17.5%). Wiek (p=0.645) oraz płeć (p=0.327) pacjentów z ZW były porównywalne do pacjentów bez infekcji. W analizowanej grupie stwierdzono 42 epizody ZG u 32

pacjentów w wieku 0.4-18.0 (mediana: 12.7). Wiek (p=0.241) oraz płeć (p=0.624) pacjentów z ZG były porównywalne do pacjentów bez zakażenia. Prawdopodobieństwo przeżycia pacjentów z NHL było porównywalne u tych ze stwierdzonym epizodem infekcyjnym oraz bez zakażenia (p=0.312). Wśród pacjentów z HD stwierdzono 77 epizodów ZB u 53 pacjentów w wieku 0.3-18.0 (mediana: 12.2) lat. Dominowały zakażenia krwi (37.4%) oraz przewodu pokarmowego (29.5%). Przeważały zakażenia bakteriami Gram-ujemnymi, wśród których dominowały Enterobacteriaceae (42.8). Rozkład płci oraz wieku w populacji pacjentów ze stwierdzonym ZB były porównywalne do pacjentów z HD bez powikłań infekcyjnym (odpowiednio p=0.724 oraz p=0.429). U 29 pacjentów w wieku 1.7-17.8 (mediana: 13.4) lat stwierdzono 31 epizodów ZW, głównie wywołane przez SARS-CoV-2 (35.5%). Wiek (p=0.252) oraz płeć (p=0.678) pacjentów z HD nie predysponowały do wystąpienia ZW. Ponadto stwierdzono 15 epizodów ZG u 12 pacjentów. Wiek (p=0.745) oraz płeć (p=0.327) pacjentów z ZG były porównywalne do pacjentów bez infekcji. Prawdopodobieństwo przeżycia pacjentów ze stwierdzonym zakażeniem oraz bez powikłań infekcyjnych wynosiło 100%. Wnioski: 1. Ryzyko powikłań infekcyjnych jest istotnie wyższe u pacjentów z NHL niż HD. 2. Płeć oraz wieku pacjentów nie predysponuje do wystąpienia zakażenia. 3. Powikłania infekcyjne nie wpływają na przeżycie pacjentów z chłoniakami.

1.10. Zakażenia Acinetobacter spp. u dzieci leczonych z powodu choroby nowotworowej w Polsce w latach 2012-2021

O. Zając-Spychała1,*, J. Wachowiak1, K. Czyżewski2, M. Dziedzic2, K. Jaremek2, M. Wysocki2, P. ZalasWięcek3, W. Czogała4, W. Balwierz4, M. Salamonowicz-Bodzioch5, J. Frączkiewicz5, K. Kałwak5, A. Królak6, T. Ociepa6, T. Urasiński6, F. Pierlejewski7, W. Młynarski7, J. Urbańska-Rakus8, S. Pająk8, K. Machnik8, A. Szmydki-Baran9, Ł. Hutnik9, M. Matysiak9, M. Płonowski10, M. Krawczuk-Rybak10, T. Brzeski11, K. Mycko11, H. Mańko-Glińska11, W. Badowska11, W. Stolpa12, K. Skowron-Kandzia12, A. Mizia-Malarz12, E. Bień13, N. Irga-Jaworska13, R. Tomaszewska14, T. Szczepański14, J. Musiał15, R. Chaber15, A. Urbanek-Dądela16, G. Karolczyk16, O. Gryniewicz-Kwiatkowska17, A. Gietka17, B. Dembowska-Bagińska17, J. Styczyński2 1 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 2 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 3 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 4 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 5 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 6 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 7 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 8 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E. Hankego, Chorzów 9 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa 10 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 11 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 12 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 13 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 14 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 15 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów 16 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, II Klinika Pediatrii, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 17 Klinika Onkologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: olga_zajac@wp.pl Wstęp: Bakterie z rodzaju Acinetobacter spp. są istotnym patogenem odpowiadającym za zakażenia wewnątrzszpitalne, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością. Wśród tego rodzaju bakterii bardzo często obserwuje się mechanizmy wielolekooporności (multidrug resistance, MDR) na większość stosowanych antybiotyków, w tym oporność na karbapenemy. Cel: Celem pracy była analiza częstości występowania zakażeń wywołanych przez Acinetobacter spp. ze szczególnym uwzględnieniem szczepów MDR, ich profilu oraz wyników leczenia w latach 2012-2021 w Polsce. Pacjenci i metoda: Analizie poddano 9133 dzieci < 18 r.ż., u których w latach 2012-2021 rozpoznano chorobę nowotworową. W tej grupie stwierdzono łącznie 8772 epizody zakażeń bakteryjnych. Wyniki:

Zakażenie wywołane przez Acinetobacter spp. rozpoznano w 105 (1.2%) przypadkach zakażenia u 84 pacjentów w wieku 0.1-16.7 (mediana: 5) lat. W większości byli to pacjenci z nowotworami układu krwiotwórczego, głównie ostrą białaczką limfoblastyczną (27; 32.1%). Dominowały zakażenia krwi (70; 66.7%). Wielolekooporność stwierdzono w 46 (43.8%) przypadkach, w tym w 14 (13.3%) występowała oporność na karbapenemy. W analizowanej grupie zmarło dwoje dzieci, u których stwierdzono zakażenie krwi wywołane Acintebacter spp. opornym na karbapenemy. Wnioski: Zakażenia wywołane bakteriami z rodzaju Acintebacter są rzadko rozpoznawane w pediatrycznej populacji pacjentów leczonych onkologicznie, jednak ze względu na wysokie ryzyko zakażenia krwi oraz częste występowanie wielolekooporności tych szczepów, należy dążyć do szybkiej identyfikacji mikrobiologiczne patogenu i jego lekowrażliwości w każdym przypadku, gdy zachodzi podejrzenie infekcji wywołanej tym rodzajem bakterii.

1.11. How to treat a child with a concurrent diagnosis of leukemia and generalized mucormycosis? Case report.

Patrycja Sosnowska-Sienkiewicz1,*, Kinga Błaszczyk2, Honorata Kubisiak-Rzepczyk3, Przemysław Mańkowski1, Danuta Januszkiewicz-Lewandowska4,** 1 Department of Pediatric Surgery, Traumatology and Urology, Poznan University of Medical Sciences, Poland 2 Department of Medical Diagnostic, Poznan, Poland 3 Department of Dermatology Poznan University of Medical Sciences, Poznan, Poland 4 Department of Pediatric Oncology, Hematology and Transplantology, Poznan University of Medical Sciences, Poznan, Poland *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: danuta.januszkiewicz@ump.edu.pl Słowa kluczowe: child, acute lymphoblastic leukemia, fungal infection, mucormycosis Mucormycosis is a rare but a devastating and lifethreatening fungal infection caused by fungi of the order Mucorales usually in immunocompromised patients. Depending on the organs and tissues involved, there are sinus, pulmonary, gastrointestinal, orbital, cerebral, cutaneous and disseminated mucormycosis. Only sporadic cases of hepatic mucormycosis have been described. Hence, we present a complicated therapeutic management in a 16-month-old child with leukemia and mucormycosis localized initially in the perianal region, further spread to the liver and small intestine, with secondary infiltration through the continuity of the diaphragm, pleura and lung with accompanying pleural effusion. The collaboration of a multidisciplinary team and appropriate therapy gave a chance not only to save the patients’ life, but to carry out anticancer treatment, which resulted in leukemia remission. A 6-month course of isavuconazole and amphotericin B liposomal as well as surgical treatment led to the cure of the fungal infection.

1.12. Ciężka wrodzona neutropenia, a brak infekcji. Jak to jest możliwe?

Damian Krzyżanowski1,*, Weronika Dobrewa1, Joanna Madzio1, Bartłomiej Pawlik1, Zuzanna Rydzyńska1, Dawid Grzela1, Katarzyna Bąbol-Pokora1, Jarosław Zieliński1, Wojciech Młynarski1, 1 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: damian.krzyzanowski@umed.lodz.pl Słowa kluczowe: neutropenia wrodzona, defekt genetyczny, CRISPR/Cas9, inżynieria komórkowa, terapia celowana, TCIRG1 Wstęp Ciężka wrodzona neutropenia (SCN) jest rzadkim zaburzeniem układu krwiotwórczego. Charakteryzuje się obniżoną ilością neutrofili we krwi (ANC<500/µl) i predysponuje do ciężkich, nawracających infekcji bakteryjnych, a nawet transformacji białaczkowej. Pomimo zidentyfikowania kilkudziesięciu wariantów genetycznych odpowiedzialnych za podłoże genetyczne choroby u ponad 30% przypadków etiologia pozostaje nieznana. Heterozygotyczne mutacje w genie TCIRG1 kodującym podjednostkę a3 wakuolarnej pompy protonowej zostały ostatnio powiązane z wrodzoną neutropenią. Jak dotąd patomechanizm choroby wywołany ww. mutacją nie został poznany. Cele Celem pracy jest stworzenie modelu badawczego opartego na wykorzystaniu pluripotentnych komórek macierzystych (iPS) pochodzących od pacjentów z mutacją w genie TCIRG1, próba naprawy mutacji w ww. komórkach za pomocą techniki CRISPR/Cas9 oraz ocena ekspresji różnych transkryptów TCIRG1 w komórkach krwi. Materiały i metody Dwóch pacjentów z ciężką neutropenią – syn i ojciec (odpowiednio lat 6 i 38) z mutacją w genie TCIRG1 w pozycji NM_006019.3:c.[2405G>A];[=], NP_006010.2:p.[(Arg802Gln)];[(=)] zostało zrekrutowanych. Pacjenci mimo SCN nie mają ciężkich objawów choroby oraz nawracających infekcji bakteryjnych, i co ciekawe, mają ANC poniżej 500/µl. Od pacjentów pobrano mocz i wyizolowano komórki nabłonkowe, które następnie poddano reprogramowaniu w kierunku komórek iPS. Następnie iPS poddano próbie naprawy mutacji za pomocą systemu CRISPR/Cas9. W tym celu wprowadzono do komórek na drodze nukleofekcji specyficzne sgRNA w połączeniu z białkiem eSpCas9 i matrycę HDR do naprawy mutacji. Wyniki Z sukcesem wygenerowano komórki iPS z moczu pobranego od jednego z pacjentów i naprawiono mutację w genie TCIRG1 z wydajnością około 10% tworząc tym samym doskonały model do badań patomechanizmu choroby. Wynik potwierdzono sekwencjonowaniem Sangera. Badanie ekspresji podjednostek TCIRG1 w komórkach krwi wykazało ich wysoki poziom w neutrofilach, a najwyższy isoA. Wnioski Stworzony model badawczy iPS z mutacją w genie TCIRG1 i podjęcie próby naprawy ww. defektu oraz przedstawienie profilu ekspresyjnego podjednostek TCIRG1 w komórkach krwi mogą posłużyć do oceny patomechanizmu choroby, a w przyszłości pozwolić na zaproponowanie protokołu leczenia celowanego molekularnie dla pacjentów z ciężką neutropenią o podłożu genetycznym.

1.13. Zastosowanie Denosumabu w leczeniu osteoblastoma – opis przypadku

Julia Kołodrubiec1,*, Justyna Kowalkiewicz1, Sylwia Berner- Pietrasiak1, Małgorzata Stolarska1, Joanna Trelińska1, Wojciech Kloc2, Wojciech Młynarski1 1 Klinika Pediatrii Onkologii i Hematologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 2 Oddział Neurochirurgii, Szpital im M. Kopernika w Gdańsku *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: julia.kolodrubiec@gmail.com Słowa kluczowe: osteoblastoma, denosumab Wstęp: Osteoblastoma jest rzadkim, łagodnym nowotworem kości. Lokalizacja w kręgosłupie stanowi około 40% przypadków. Objawy kliniczne osteoblastoma zależą od lokalizacji i rozmiarów guza, najczęściej są to nieustępujący ból, sztywność kręgosłupa, skolioza oraz deficyty neurologiczne. Podstawą leczenia pozostaje zabieg chirurgiczny. Nie ma skutecznych metod leczenia guzów nieoperacyjnych. Denosumab jest przeciwciałem monoklonalnym skierowanie przeciwko RANKL (ligand receptora aktywującego jądrowy czynnika NF-kappa B), którego mechanizm działania polega na hamowaniu powstawania, funkcjonowania i przeżycia osteoklastów. Lek ten jest stosowany w leczeniu osteoporozay, zapobieganiu powikłaniom kostnym w przerzutów guzów litych oraz od niedawna w leczeniu nieoperacyjnego guza olbrzymiokomórkowego kości. Istnieją pojedyncze opisy przypadków dotyczące zastosowania tego leku w leczeniu osteoblastoma. W pracy przedstawiono opisu przypadku 14-letniego pacjenta z rozpoznanym osteoblastoma agressive type odcinka C2-C5 kręgosłupa. Zmiana penetrowała do światła kanału kręgowego oraz do przestrzeni przygardłowej ze zwężeniem światła dolnego gardła i krtani. Ze względu na wzmożone unaczynienie guza oraz trudności z dostępem chirurgicznym, pacjent został zdyskwalifikowany z pierwotnego zabiegu operacyjnego. Po dwóch cyklach chemioterapii neoadjuwantowej (wg Programu EURAMOS-1) stwierdzono znaczną progresję guza, z zajęciem i kompresją rdzenia kręgowego, przemieszczeniem gardła dolnego, nagłośni i krtani. Dziecko było ponownie zdyskwalifikowane z zabiegu operacyjnego. Podjęto decyzję o terapii Denosumabem. Po podaży czterech dawek leku (120mg/dawkę), stwierdzono zahamowanie wzrostu guza z tendencją do zmniejszania wielkości. Ostatecznie pacjent został zakwalifikowany do zabiegu operacyjnego. Przeprowadzono rozległą resekcję kostną ze wstawieniem implantów kręgów odcinka szyjnego kręgosłupa oraz jego stabilizacją. Zabieg powikłany był udarem móżdżku spowodowanym śródoperacyjną embolizacją tętnicy kręgowej prawej. Aktualnie pacjent jest w trakcie rehabilitacji, utrzymują się osłabienie siły mięśniowej po stronie prawej, anizokoria oraz opadanie kącika ust po stronie prawej. Wnioski: Krótkotrwała terapia Denosumabem guza o charakterze osteoblastoma może mieć wpływ na ograniczenie progresji choroby oraz poprzez zmianę morfologii guza ułatwić jego resekcję chirurgiczną.

1.14. Zastosowanie Blinatumomabu z następowym przeszczepieniem komórek macierzystych szpiku kostnego u pacjenta z ciężkimi toksycznościami w trakcie leczenia indukcyjnego ostrej białaczki limfoblastycznej

Karolina Parysek-Wójcik1, Katarzyna Karska1,**, Monika Lejman2, Joanna Zawitkowska1,* 1 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 2 Samodzielena Pracownia Diagnostyki Genetycznej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: katarzynaannakarska@gmail.com Słowa kluczowe: ostra białaczka limfoblastyczna, Blinatumomab, powikłania chemioterapii Opis przypadku klinicznego: Prezentujemy przypadek chłopca w wieku 9 lat, który został przyjęty do Kliniki w Lublinie z powodu podejrzenia choroby rozrostowej układu krwiotwórczego. Wstępne objawy w postaci wybroczyn na skórze, senności, gorączki wystąpiły 2 tygodnie przed hospitalizacją. W wykonanej morfologii krwi obwodowej stwierdzono: Hb- 11,9g%, Ht-34,3%, L-7500/µl, s-710/µl, Tr-29000/µl. Na podstawie mielogramu i oceny cytometrycznej szpiku kostnego rozpoznano ostrą białaczkę limfoblastyczną pre-B common (+). Rutynowe badania genetyczne z wykorzystaniem metody FISH na obecność BCR/ABL1, KMT2A, ETV6/RUNX1 oraz TCF3 wymagane w obecnym protokole leczenia nie wykazały rearanżacji chromosomowych. Kariotyp somatyczny wykazał hiperdiploidię: 54,XY,+X,+4,+4,+9,+14,+18,+21,+21[17]/46,XY[4]. Badanie z wykorzystaniem mikromacierzy nie wykazało statusu IKZF1plus. Po 22 dobie fazy indukcyjnej wystąpiły ciężkie powikłania pod postacią: ostrego zapalenia trzustki, cukrzycy posterydowej, niedrożności porażennej jelit, posocznicy o etiologii Pseudomonas aeruginosa, zmiany martwiczej na małżowinie usznej prawej, zaburzeń elektrolitowych i niedoczynności kory nadnerczy prowadzących do zespołu demielinizacji osmotycznej mostu, masywnej polineuropatii obwodowej, głębokiej aplazji szpiku kostnego oraz zaburzeń w układzie hemostazy. Powyższe powikłania spowodowały trzymiesięczną przerwę w chemioterapii. Po ustabilizowaniu stanu klinicznego chłopca, wykonano badanie szpiku kostnego, PCR-MRD wynosiło >5x10-4. Odstąpiono od dalszej chemioterapii i zadecydowano o leczeniu Blinatumomabem (BLINCYTO). Pacjent otrzymał trzy cykle leczenia. Pierwszy wlew BLICYTO powikłany był ciężką infekcją oraz nadciśnieniem tętniczym, co spowodowało skrócenie podania leku do 3 tygodni. Kontrolne badanie PCR-MRD szpiku kostnego było ujemne. W trakcie drugiego wlewu wystąpiło zakażenie RSV, ale wlew został ukończony. Trzeci podanie leku chłopiec tolerował dobrze. W trakcie wlewów BLICYTO chłopiec miał wykonywaną punkcję lędźwiową z podaniem methotrexatu. Po zakończeniu trzeciego wlewu Blinatumomabu chłopca zakwalifikowano do HSCT. Obecnie chłopiec pozostaje w remisji i jest w trakcie procedury przygotowującej do HSCT. Wnioski: Podsumowując, liczne powikłania po sterydo- i chemioterapii mogą wynikać z obniżonej tolerancji pacjenta na leki oraz ich przedłużonego metabolizmu i eliminacji z ustroju. Dzięki ciągłemu rozwojowi wiedzy nad genomem komórki nowotworowej, możliwy jest dostęp do nowych opcji terapeutycznych.

1.15. Zapalenie wyrostka robaczkowego o etiologii grzybiczej u chłopca z ostrą białaczką limfoblastyczną

K. Gawle-Krawczyk1,*, K. Pawelec1, M. Matysiak1 1 Klinika Onkologii, Hematologii Dzieciecej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ul. Żwirki i Wigury 63A, 02-091 Warszawa *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: karolinagawle@gmail.com Słowa kluczowe: ostra białaczka limfoblastyczna, aspergiloza, grzybica, zapalenie wyrostka robaczkowego WSTĘP Jednymi z najcięższych powikłań w trakcie leczenia onkologicznego, szczególnie w okresie neutropenii, są zakażenia grzybicze, wywoływane przez grzyby pleśniowe z rodzaju Aspergillus. Inwazyjna aspergiloza jest śmiertelną rozsianą chorobą u osób z immunosupresją. Pierwotne zakażenie w 96-98% dotyczy tkanki płucnej i następuje drogą inhalacyjną prowadząc do wtórnego rozsiewu do innych narządów. Izolowane ogniska ograniczone jedynie do jelit i wyrostka robaczkowego w piśmiennictwie opisywane są ekstremalnie rzadko. CEL PRACY Celem pracy jest zwrócenie uwagi na to, że zapalenie wyrostka robaczkowego u chorych z immunosupresją może mieć nietypowy, przewlekający się przebieg kliniczny, również o etiologii grzybiczej. MATERIAŁ I METODY Przedstawiamy przypadek 12-letniego chłopca z ostrą białaczką limfoblastyczną T-komórkową, u którego po bloku chemioterapii, w okresie agranulocytozy, podczas rutynowych badań zaobserwowano wzrost wykładników zapalnych. Chłopiec nie gorączkował, był w dobrym stanie ogólnym, a przeprowadzona szeroka diagnostyka nie wykazywała ogniska zakażenia bakteryjnego ani grzybiczego. Mimo stosowania szerokospektralnej empirycznej antybiotykoterapii przeciwbakteryjnej (Meropenem, Wankomycyna) oraz przeciwgrzybiczej (Mykafungina, następnie Amfoterycyna B), obserwowano narastanie CRP przy jednocześnie niskiej prokalcytoninie. Dopiero dwa tygodnie po pierwszym wzroście CRP chłopiec zgłosił ból brzucha, a w badaniu przedmiotowym uwagę zwracała tkliwość nad całą jamą brzuszną. Na podstawie USG jamy brzusznej rozpoznano ostre zapalenie wyrostka robaczkowego i zakwalifikowano pacjenta do zabiegu appendektomii w trybie pilnym. Zabieg i okres pooperacyjny przebiegły bez komplikacji. WYNIKI W badaniu histopatologicznym wyrostka robaczkowego opisano liczne kolonie kropidlaka. Po operacji kontynuowano leczenie przeciwgrzybicze (Amfoterycyna B, Vorikonazol) uzyskując spadek CRP. Łącznie terapia trwała 9 tygodni. Nie obserwowano ognisk grzybicy w innych narządach. Dalsze leczenie onkologiczne chłopca przebiegało planowo. WNIOSKI Przedstawiony przypadek kliniczny wskazuje, że w grupie osób z immunosupresją zapalenie wyrostka robaczkowego może mieć bardzo nietypowy, podstępny przebieg kliniczny. W diagnostyce różnicowej należy więc brać pod uwagę także etiologię grzybiczą, w tym grzybami pleśniowymi, pomimo braku innych ewidentnych oznak inwazyjnej aspergilozy.

1.16. Indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste pacjentów z wrodzonymi defektami hematopoezy w tworzeniu modeli różnicowania komórek krwiotwórczych in vitro

Dawid P Grzela1,*, Zuzanna Rydzyńska2, Joanna Madzio2, Wojciech Młynarski2 1 (1)Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Uniwersyteckie Centrum Pediatrii im. Marii Konopnickiej ul. Sporna 36/50, 91-738 Łódź (2)Pracownia Regulacji Transkrypcyjnej, Instytut Biologii Medycznej Polskiej Akademii Nauk, ul. Lodowa 106, 93-232 Łódź 2 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Uniwersyteckie Centrum Pediatrii im. Marii Konopnickiej ul. Sporna 36/50, 91-738 Łódź *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: dawid.grzela@umed.lodz.pl Słowa kluczowe: Komórki macierzyste, komórki iPS, otrzymywanie komórek hematopoetycznych i progenitorowych, różnicowanie komórek Wstęp Indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste (iPSC) to komórki otrzymane z komórek somatycznych, w których metodami inżynierii genetycznej dokonano „przeprogramowania” epigenomu, wprowadzając je w stan pluripotencji. Komórki takie posiadają zdolność różnicowania się w każdy rodzaj komórek tworzący dojrzały organizm, dzięki czemu mogą one zostać wykorzystane w medycynie regeneracyjnej, tworzenia modeli chorób oraz do lepszego zrozumienia mechanizmów fizjologicznych, np. tworzenia linii rozwojowych układu krwiotwórczego. Cel Celem pracy było otrzymanie komórek iPS w warunkach hodowlanych wolnych od czynników ksenogenicznych, a następnie różnicowanie ich do komórek hematopoetycznych, prekursorów mieloidalnych, oraz ostatecznie do granulocytów. Materiały i metody Nabłonkowe komórki dróg moczowych wyizolowano z próbek moczu, a mezenchymalne komórki zrębu pozyskano z biopsji aspiracyjnej szpiku kostnego. Pochodziły one od dwóch pacjentów z mutacjami w genie CLBP, pacjenta z zespołem Shwachmana-Diamonda oraz od pacjenta bez zdiagnozowanych defektów genetycznych. Komórki te poddano konwersji do stanu pluripotencji przy pomocy wektorów episomalnych niosących czynniki reprogramujące, a następnie scharakteryzowano je pod kątem obecności białek markerowych i zdolności do różnicowania się w komórki trzech listków zarodkowych. Indukcję komórek płytki mezodermy bocznej przeprowadzono w obecności czynników FGF2 i BMP4, do specyfikacji hematopoetycznych komórek progenitorowych użyto VEGF, SCF oraz IL-3, a proces dojrzewania komórek prekursorowych przebiegał w obecności IL-3 oraz G-CSF. Wyniki Komórki nabłonkowe dróg moczowych wykazały ~150X wyższą efektywność reprogramowania w stosunku do komórek MSC, a także zwiększoną kinetykę formacji kolonii iPSC o 7-10 dni. Indukowane komórki wykazały morfologię charakterystyczną dla embrionalnych komórek macierzystych, ekspresję czynników transkrypcyjnych i markerów powierzchniowych takich jak Oct3/4, Nanog, Tra-1-60. Otrzymane komórki iPS wykazały także potencjał do różnicowania się do komórek ektodermy, mezodermy i endodermy. Ukierunkowane różnicowanie komórek iPS do granulocytów wykazało obecność CD34/CD45-pozytywnych hematopoetycznych komórek progenitorowych, CD13-pozytywnych komórek w populacji prekursorów mieloidalnych, a także obecność segmentowanych jąder komórkowych w terminalnie zróżnicowanych komórkach. Wnioski

Różnicowanie komórek iPS do komórek morfotycznych krwi oraz ich prekursorów posiada potencjał do wykorzystania w aplikacjach terapeutycznych oraz do lepszego zrozumienia działania układu krwiotwórczego.

1.17. Rozsiana grzybica układowa Trichosporon asahii u pacjentki z T komórkową ostrą białaczką limfoblastyczną

Marta Malczewska1, Jacek Karski2, Jolanta Stefaniak3, Matylda Resztak4, Monika Lejman5, Joanna Zawitkowska6,* 1 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Lublinie 2 Klinika Ortopedii i Rehabilitacji Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 3 Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Lublinie 4 Katedra i Zakład Farmacji Fizycznej i Farmakokinetyki Collegium Pharmaceuticum w Poznaniu 5 Samodzielna Pracownia Diagnostyki Genetycznej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 6 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: jzawitkowska1971@gmail.com Słowa kluczowe: Trichosporon asahii, ostra białaczka limfoblastyczna, chemioterapia Prezentujemy przypadek 14-letniej dziewczynki z padaczką przyjętej do Kliniki w Lublinie z powodu podejrzenia choroby rozrostowej układu krwiotwórczego. W chwili przyjęcia stan dziewczynki był ciężki. W badaniach obrazowych: masywny guz w śródpiersiu, zagrażająca tamponada serca, płyn w jamie opłucnej. W badaniach laboratoryjnych: Hb- 12,3g%, Ht-36,8%, L-17 270/μl, s-5400/μl, Tr-28800/μl. Na podstawie badania szpiku kostnego rozpoznano ostrą białaczkę limfoblastyczną T-komórkową. Rozpoczęto leczenie zgodnie z obowiązującym programem terapeutycznym. W profilaktyce przeciwgrzybiczej zastosowano Mycofunginę. Po włączeniu leczenia cytoredukcyjnego doszło do zespołu lizy guza, pacjentka wymagała dializoterapii. Do 22 doby pacjentka kontynuowała leczenie, następnie doszło do masywnego krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, powikłanego wstrząsem i napadem padaczkowym. Na podstawie wyników badań obrazowych u pacjentki rozpoznano zespół PRES oraz grzybicę płuc. Do leczenia włączono AmBisome. Powyższe powikłania były przyczyną 19-dniowej przerwy w chemioterapii. Po ustabilizowaniu się stanu dziewczynki podano leki z 29 doby. Następnie u pacjentki rozpoznano bezobjawową infekcję COVID-19. Po uzyskaniu ujemnego wyniku testu w kierunku COVID-19, kontynuowano chemioterapię. Wynik PCR-MRD TP1: ujemny. Po 42 dobie leczenia u pacjentki wystąpiła głęboka aplazja szpiku kostnego oraz hiperbilirubinemia. Dziewczynka gorączkowała, pojawiły się silne bóle i obrzęki stawów kolanowych i łokciowego prawego. W TK klatki piersiowej uwidoczniono nową zmianę opisywaną jako zmianę podopłucnową w płucu prawym. W badaniach laboratoryjnych stwierdzono wysokie parametry stanu zapalnego. W badaniu USG stawów uwidoczniono płyn w w/w stawach. Zadecydowano o punkcji stawów kolanowych i łokciowego, pobrany płyn wysłano na badania ogólne, posiew oraz badania PCR w kierunku bakterii, grzybów i wirusów. Pobrano krew, mocz, kał, płyn mózgowo-rdzeniowy i szpik na posiew. Wynik posiewu płynu pobranego z każdego ze stawów i moczu: Trichosporon asahii. Do leczenia włączono Worikonazol, odstawiając Amfoterycynę B. Do tej pory pacjentka dobrze toleruje leczenie. Monitorujemy stężenie leku w surowicy krwi. Obserwujemy poprawę stanu klinicznego dziecka. W związku ze zwiększoną dostępnością leków przeciwgrzybiczych częstość oportunistycznych infekcji grzybiczych szybko wzrasta.

1.18. Profil zakażeń wirusowych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną w latach 2020-2021 – raport Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Leczenia Białaczek i Chłoniaków

Joanna Zawitkowska1,*, Agnieszka Zaucha-Prażmo1, Katarzyna Drabko1, Krzysztof Czyżewski2, Magdalena Dziedzic2, Kamila Jaremek2, Mariusz Wysocki2, Jan Styczyński2, Patrycja Zalas-Więcek3, Anna Szmydki-Baran4, Łukasz Hutnik4, Michał Matysiak4, Wojciech Czogała5, Walentyna Balwierz5, Iwona Żak6, Olga Zając-Spychała7, Jacek Wachowiak7, Małgorzata Salamonowicz-Bodzioch8, Bernarda Kazanowska8, Grażyna Wróbel8, Krzysztof Kałwak8, Renata Tomaszewska9, Tomasz Szczepański9, Marcin Płonowski10, Maryla Krawczuk-Rybak10, Aleksandra Królak11, Tomasz Ociepa11, Tomasz Urasiński11, Filip Pierlejewski12, Wojciech Młynarski12, Justyna Urbańska-Rakus13, Katarzyna Machnik13, Sonia Pająk13, Wanda Badowska14, Tomasz Brzeski14, Katarzyna Mycko14, Hanna MańkoGlińska14, Agnieszka Urbanek-Dądela15, Grażyna Karolczyk15, Agnieszka Mizia-Malarz16, Weronika Stolpa16, Katarzyna Skowron-Kandzia16, Radosław Chaber17, Jakub Musiał17 1 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 2 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 3 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 4 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa 5 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 6 Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 7 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 8 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 9 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 10 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 11 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 12 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 13 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E.Hankego, Chorzów 14 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 15 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, II Klinika Pediatrii, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 16 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 17 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: jzawitkowska1971@gmail.com Słowa kluczowe: zakażenia wirusowe, chemioterapia, ostra białaczka limfoblastyczna Wstęp. W obecnie publikowanych badaniach, śmiertelność związana z leczeniem (TRM) ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u dzieci wynosi 2-4%. Główną przyczyną TRM są nadal infekcje. Intensywna chemioterapia, neutropenia, stosowanie cewników centralnych, a także pandemia wiąże się z wyższym stopniem zachorowalność i śmiertelność związanych z infekcją. Cel. Analiza zachorowalności, epidemiologii, profilu zakażeń wirusowych oraz śmiertelności u dzieci z ALL leczonych w ośrodkach hematologii dziecięcej w Polsce. Materiał i metody. Badaną grupę stanowiło 192 pacjentów z ALL w wieku od 1 do 18 r.ż., w tym 112 (58,3%) chłopców oraz 80 (41,7%) dziewczynek leczonych w latach 2020-2021. Najczęściej występowały zakażenia

wirusowe: SARS-CoV-2 (23%), Rhinovirus (18%), RSV (14%). Analizę przeprowadzono w programie statystycznym R (wersja 4.2.2), α = 0,05. Analizowanych pacjentów podzielono na dwie grupy – pacjentów z jednym zakażeniem i pacjentów z więcej niż jednym zakażeniem. Pacjenci z jednym lub więcej niż jednym zakażeniem wirusowym nie różnili się w proporcji kobiet w obu grupach (kobiety stanowiły 46% w jednej grupie z zakażeniem wirusowym i 34% w więcej niż jednej grupie z zakażeniem wirusowym; p = 0,156). Dwóch pacjentów zmarło z powodu infekcji (1% całej grupy), jednak jeden z nich miał więcej niż jedną infekcję. Nie stwierdzono istotnej zależności między zgonem a liczbą zakażeń (p > 0,999). Obaj pacjenci zmarli z powodu zakażenia COVID-19, ale jeden z nich miał również zakażenie BKV. Czas od rozpoznania infekcji do zgonu dla pacjenta, który zmarł tylko z powodu COVID wyniósł 53 dni, a dla drugiego pacjenta: czas od rozpoznania BKV do zgonu – 14 dni, od rozpoznania COVID do zgonu – 51 dni. Wyniki. Biorąc pod uwagę fakt, że w ciągu ostatnich dwóch lat zakażenie COVID19 było najczęstszą przyczyną powikłań infekcyjnych u dzieci z ALL oraz zgonów, główny nacisk należy położyć na edukację i szczepienia rodzin oraz personelu medycznego zajmującego się pacjentami z obniżoną odpornością.

1.19. Analiza zakażeń u pacjentów z ciężką postacią anemii aplastycznej leczonych w polskich ośrodkach onkohematologii dziecięcej oraz poddanych HSCT w latach 2020-2021 wg raportu grupy ds zakażeń PTOiHD

Anna Szmydki-Baran1,*, Łukasz Hutnik1, Michał Matysiak1, Jowita Frączkiewicz2, Ewa Gorczyńska2, Małgorzata Salamonowicz-Bodzioch2, Bernarda Kazanowska2, Grażyna Wróbel2, Krzysztof Kałwak2, Krzysztof Czyżewski3, Magdalena Dziedzic3, Kamila Jaremek3, Mariusz Wysocki3, Patrycja ZalasWięcek4, Joanna Zawitkowska5, Agnieszka Zaucha-Prażmo5, Katarzyna Drabko5, Jacek Wachowiak6, Filip Pierlejewski7, Wojciech Młynarski7, Liliana Chełmecka-Wiktorczyk8, Jolanta Goździk8, Jakub Musiał9, Radosław Chaber9, Jan Styczyński3, Olga Zając-Spychała6 1 Katedra i Klinika Onkologii, Hematologii Dziecięcej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii WUM 2 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 3 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 4 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 5 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 6 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 7 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 8 Ośrodek Transplantacji Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie, Katedra Immunologii i Transplantologii Klinicznej, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 9 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: aszmydki@tlen.pl Słowa kluczowe: SAA, HSCT, dzieci, zakażenia Wstęp. Pacjenci z ciężką postacią anemii aplastycznej (SAA) są szczególnie narażeni na rozwój zakażeń, co wpływa na realizację leczenia oraz jego wynik z uwzględnieniem procedury przeszczepowej. Cel. Analiza retrospektywna zakażeń u dzieci z SAA w 6 ośrodkach onkohematologii dziecięcej oraz 5 transplantologii dziecięcej w Polsce w latach 2020-2021. Materiały i metody. Analizowano 52 zakażenia u 16 pacjentów z SAA leczonych IST oraz 37 zakażeń u 26 chorych z SAA poddanych HSCT. Oceniono częstość zakażeń, ich lokalizację, rodzaj terapii, czas jej trwania oraz wynik leczenia. Wyniki: U 23,5% pacjentów z SAA nie zdiagnozowano zakażeń. Wśród chorych z zakażeniami 64,7% miało zakażenia bakteryjne, 41,2% grzybicze, 23,5% wirusowe. 17,6% pacjentów z SAA zmarło z powodu infekcji bakteryjnych. Wśród zakażeń bakteryjnych dominowały posocznice (28,3%) oraz infekcje ran i tkanki podskórnej (15,1%). Średni czas od diagnozy SAA do potwierdzenia zakażenia bakteryjnego wynosił 78 dni. Średni czas antybiotykoterapii wynosił 15,9 dnia. AlloHSCT wykonano 29 dzieci z SAA. U 3 z nich nie stwierdzono zakażeń. U 34,5% pacjentów po HSCT zdiagnozowano zakażenie bakteryjne, u 41,4% wirusowe, a u 6,9% grzybicze. 6,9% dzieci po HSCT zmarło z powodu zakażenia. Reaktywacje EBV stwierdzono u 33,3%, CMV 22,2%, a BKV 38,9%. Średni czas do wystąpienia zakażenia bakteryjnego po HSCT z powodu SAA wynosił 13,5 dnia, wirusowego 484 i grzybiczego 25,5 dnia Wnioski: 1. U dzieci z SAA po IST dominują zakażenia bakteryjne podczas gdy po HSCT wirusowe.

2. Z uwagi na późny czas wystąpienia zakażenia bakteryjnego u dzieci z SAA wskazana jest wnikliwa ich obserwacja i diagnostyka.

1.20. Stan zdrowia i jakość życia osób dorosłych po przebytej w dzieciństwie chorobie nowotworowej

Patrycja Gierszon1,*, Marzena Samardakiewicz1 1 Katedra i Zakład Psychologii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: patrycja.gierszon@umlub.pl Słowa kluczowe: stan zdrowia, jakość życia, choroba nowotworowa Stan zdrowia i jakość życia osób dorosłych po przebytej w dzieciństwie chorobie nowotworowej Wstęp: Zdrowiem określa się stan dobrostanu obejmujący zarówno obszar fizyczny, umysłowy i społeczny człowieka Jakość życia jest natomiast definiowana jako postrzeganie przez jednostkę swojej pozycji życiowej w kontekście kultury i systemów wartości, w których żyje oraz w odniesieniu do jej celów, oczekiwań, standardów i obaw. Cel pracy: Celem pracy jest przedstawienie stanu zdrowi i jakości życia osób dorosłych po przebytej w dzieciństwie chorobie nowotworowej. Materiał i metody: Badania zostały przeprowadzone na terenie Polski i trwały od czerwca 2020 roku do stycznia 2021 roku. Następnie zebrane wyniki poddano analizie statystycznej w programie IBM SPSS Statistics 26. W badaniu udział wzięło 600 respondentów. Połowę spośród nich stanowiły osoby, które w dzieciństwie przeszły chorobę nowotworową. Drugą połowę, grupę kontrolną, osoby, które nie przeszły w dzieciństwie choroby nowotworowej. Narzędziami badawczymi był autorski kwestionariusz ankiety, SF36, GHQ 28, Drabina Cantrilla oraz termometr distresu. Ankiety różniły się ilością pytań w zależności od specyfiki badanej grupy. Wyniki: Zarówno w grupie badanej (78%), jak i kontrolnej (80,3%) przeważają kobiety. Regularnie badania kontrolne wykonuje ponad połowa osób z grupy badanej 66% i 42,7% z grupy kontrolnej. Badania wykazały, że im większe niepokój i bezsenność, zaburzenia funkcjonowania oraz zaburzenia ogółem, tym niższa ogólna jakość życia. Analiza wykazała także, że im większy doświadczany stres, tym większe ograniczenia w zakresie aktywności społecznej oraz w wymiarze psychicznym ogółem. Wnioski: Badania wykazały, że im większy doświadczany stres, tym niższa jakość życia. U dzieci, u których w starszym wieku zdiagnozowano chorobę, symptomy depresji są większe. Co więcej, stan zdrowia i jakość życia w grupie badanej jest niższy, niż w grupie kontrolnej, jednak co ciekawe, to osoby z grupy kontrolnej gorzej radzą sobie ze stresem, niż te z grupy badanej.

1.21. FUZJA EWS-WT1 JAKO POTWIERDZENIE ROZPOZNANIA DESMOPLASTIC SMALL ROUND CELL TUMOR. PREZNTACJA PRZYPADKU 6-LETNIEGO CHŁOPCA LECZONEGO Z POWODU DSRCT W OŚRODKU OLSZTYŃSKIM

Tomasz Brzeski1,*, Wanda Badowska1, Magdalena Misiukiewicz2, Aleksandra Sejda2, Marta RuskańBakun2, Anna Szleszyńska-Górny3, Jadwiga Węcławek-Tompol4, Bernarda Kazanowska4 1 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 2 Zakład Histopatologii Wieku Rozwojowego z Pracownią Sekcyjną, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 3 Pracownia Rezonansu Magnetycznego LUX-MED przy Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie 4 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: siwyed@wp.pl Słowa kluczowe: DSRCT, FUZJA EWS-WT1 WSTĘP: Ustalenie rozpoznania rzadkich guzów z rodziny STS często nastręcza wielu trudności. Nierzadko w celu postawienia właściwej diagnozy niezbędne są badania molekularne tkanki guza. CEL: Prezentacja przypadku pacjenta z DSRCT MATERIAŁ I METODY: Wyniki badań obrazowych, histopatologicznych i molekularnych. WYNIKI: Chłopiec w wieku 6 lat został przyjęty z powodu palpacyjnie wyczuwalnych mnogich guzów jamy brzusznej. W MRI jamy brzuszne opisano: liczne masy patologiczne w jamie brzusznej i miednicy, patologiczne węzły chłonne nadprzeponowo, cechy nacieku otrzewnej i opłucnej oraz ściany klatki piersiowej. Ogniska przerzutowe w kościach. W TK klatki piersiowej: polimorficzne zmiany o charterze przerzutowym do płuc i opłucnej oraz węzłów chłonnych. W PET-CT: aktywny metabolicznie proces rozrostowy obejmujący węzły chłonne i zmiany naciekowe klatki piersiowej, jamy brzusznej, miednicy i kości. W biopsjach aspiracyjnych szpiku kostnego potwierdzono obecność przerzutów nowotworowych. W badaniu histopatologicznym materiału pobranego z jamy brzusznej rozpoznano: desmoplastic small round cell tumor (DSRCT). Staging - IV stadium. Chłopiec został zakwalifikowany do leczenia wg CWS-SoTiSaR – protokół CEVAIE. Weryfikacja rozpoznania przez patologa referencyjnego: profil immunohistochemiczny pozwala na wykluczenie rozrostu typu Ewing's Sarcoma Family tumor, ale nie potwierdza też desmoplastic small round cell tumor. Dodatni odczyn z surowicy a-BCOR może wskazywać na niezróżnicowany guz typu small cell sarcoma, prawdopodobnie z rodziny BCOR sarcoma. Konieczne rozszerzone badania genetyczne. W celu ostatecznej identyfikacji choroby niezbędne było wykonanie badań genetycznych z tkanki guza. Wykryto fuzję EWS-WT1 charakterystyczną dla rozpoznania DSRCT – potwierdzono rozpoznanie. Chłopiec kontynuował chemioterapię wg CEVAIE, w PET-CT po 25. tygodniach leczenia opisano całkowitą regresję morfologiczną i metaboliczną opisywanych poprzednio zmian. Aktualnie chłopiec kontynuuje chemioterapię podtrzymującą remisję O-TI/TE. WNIOSKI: Fuzja EWS-WT1 jest charakterystyczna dla desmoplastic small round cell tumor. Wykonanie badań molekularnych z tkanki guza jest możliwe w Polsce, ale dość trudno dostępne. Pomimo coraz bardziej zaawansowanych metod diagnostyki oraz dobrych wyników początkowego leczenia, rokowanie odległe jest. 5letni OS wynosi ok. 15%.

1.22. Mezenchymalne komórki macierzyste różnicowane z indukowanych pluripotencjalnych komórek macierzystych jako nowe narzędzie w terapii komórkowej

Marta Kot1,*, Aleksandra Ulman1, Patrycja Malawska1, Marcin Majka1 1 Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, Instytut Pediatrii, Zakład Transplantologii, Kraków *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: marta.kot@uj.edu.pl Słowa kluczowe: komórki iPS, indukowane mezenchymalne komórki macierzyste, terapia komórkowa, medycyna regeneracyjna Wstęp Mezenchymalne komórki macierzyste (MSC) to samoodnawiające się, niewyspecjalizowane, multipotencjalne komórki zdolne do różnicowania w różne typy komórek. Ze względu na ich aktywność sekrecyjną, zwłaszcza sekrecję czynników immunomodulacyjnych, zdolność do migracji oraz zasiedlania uszkodzonych tkanek, MSC są obecnie najczęściej stosowanymi komórkami macierzystymi w medycynie regeneracyjnej. Stosowanie MSC izolowanych z dorosłych tkanek obarczone jest często ograniczeniami wynikającymi z pozyskania ich niewystarczającej liczby oraz obniżonej zdolności do proliferacji i sekrecji, co ma istotny wpływ na ich właściwości terapeutyczne (m.in. na efektywne wydzielanie czynników bioaktywnych). Cel Celem pracy było uzyskanie mezenchymalnych komórek macierzystych (iMSC) in vitro w wyniku różnicowania indukowanych pluripotencjalnych komórek macierzystych (iPS). Następnie porównaliśmy właściwości otrzymanych iMSC z pierwotnymi MSC wyizolowanymi z Galarety Whartona (WJ-MSC). Materiały i Metody Zastosowaliśmy protokół oparty na podłożu różnicującym wzbogaconym ludzkim lizatem płytkowym (bez składników odzwierzęcych; xeno-free). Zbadaliśmy właściwości iMSCs pod kątem: cech morfologicznych (techniki mikroskopowe), ekspresji markerów powierzchniowych (cytometria przepływowa), potencjału do różnicowania, ekspresji wybranych czynników (RT-PCR) i proliferacji (testu BrdU). Oceniliśmy również stopień starzenia się populacji (senescencję komórkową) za pomocą testu aktywności β-galaktozydazy (SA-β-gal). Wyniki Otrzymane przez nas iMSC spełniają minimalne kryteria określone dla MSC przez Międzynarodowe Towarzystwo Terapii Komórkowej (ISCT). Komórki adherują do podłoża, wykazują morfologię podobną do fibroblastów oraz zdolność do trójliniowego różnicowania w kierunku adipocytów, osteoblastów i chondrocytów. Ponad 90% komórek było pozytywnych dla CD73, CD90, CD105 oraz CD146 (marker progenitorów MSC), a jednocześnie nie wykazywały ekspresji antygenów: CD45, CD14, CD19, CD34, CD3. Podczas długotrwałej ekspansji iMSC utrzymują wysoki potencjał proliferacji oraz bardzo niski stopień senescencji szacowany nieznaczną liczbą komórek SA-β-gal dodatnich. Czystość uzyskanych populacji oceniono na podstawie zmniejszonej ekspresji OCT-4, SOX-2, Nanog i EpCAM w porównaniu z populacją komórek iPS. Wnioski Stosunkowo łatwy proces pozyskiwania iMSC o właściwościach podobnych do pierwotnych MSC, otwiera szerokie możliwości ich zastosowania w medycynie regeneracyjnej jako gotowego allogenicznego leku komórkowego, np. w leczeniu GVHD. Praca finansowana z grantu: 2018/29/B/NZ5/00915 z Narodowego Centrum Nauki.

1.23. Przypadek ostrej białaczki limfoblastycznej T-komórkowej u pacjenta z zespołem niestabilności chromosomowej Nijmegen

Magdalena Stelmach1, Borys Styka1,*, Paulina Skowera1, Mariusz Babicz1, Dorota Winnicka2, Małgorzata Lesiuk3, Joanna Zawitkowska3, Katarzyna Wojciechowska4, Monika Lejman5 1 Dział Diagnostyki Genetycznej Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Lublinie 2 Dział Diagnostyki Genetycznej Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Lublinie, Samodzielna Pracownia Diagnostyki Genetycznej, II Katedry Pediatrii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie 3 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, II Katedry Pediatrii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie 4 Samodzielna Pracownia Diagnostyki Genetycznej, II Katedry Pediatrii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie 5 Samodzielna Pracownia Diagnostyki Genetycznej, II Katedry Pediatrii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, Dział Diagnostyki Genetycznej Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Lublinie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: borys.styka@wp.pl Słowa kluczowe: Ostra białaczka limfoblastyczna T-komórkowa (T-ALL), Zespół Nijmegen, badanie cytogenetyczne szpiku kostnego, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ (FISH), badanie mikromacierzy Wstęp: Zespół Nijmegen (NBS) jest rzadką chorobą dziedziczoną autosomalnie recesywnie, charakteryzującą się samoistną niestabilnością chromosomową z predyspozycją do niedoboru odporności i rozwoju nowotworów złośliwych. Cel pracy: Celem pracy jest prezentacja przypadku pacjenta z NBS, u którego rozwinęła się ostra białaczka limfoblastyczna T-komórkowa (T-ALL). Materiał i metody: Materiałem do badań genetycznych był szpik kostny pobrany od 4-letniej dziewczynki z leukocytozą 16 000/µl z odsetkiem blastów 65,2%. W ramach rutynowej diagnostyki genetycznej wykonano badania kariotypu, FISH oraz mikromacierzy Cytoscan HD. Wyniki: Uzyskane wyniki badań ujawniły złożony kariotyp żeński: 46,XX,i(8)(q10),der(11)t(11;?)(q?21;q?),der(?)t(?;11)(?;q13)[7]/46,XX[40].ish i(8)(q10)(wcp8+),der(11)t(11;19)(wcp11+,wcp19+),der(12)t(12;19)(wcp12+,wcp19+),der(19)t(11;19)(wcp11+,w cp19+),der(19)t(?17,19)(wcp19+), der(?)t(12;?)(wcp12+)[20] arr[GRCh37]5p15.33p12(113576_42815782)x3,5q21.1q35.3(102634516_180719789)x1,8p23.3p11.1(158048_4 3420832)x1,8q11.1q24.3(46913605_146295771)x3,11q13.3q13.4(68530114_74616205)x1,11q13.4q14.1(7462 4675_82081454)x3,11q14.1q21(84111134_95929223)x1,12p13.31p12.1(9776888_23594097)x1,16p13.3(1965 26_1972816)x1,16q12.1q22.1(49648630_67664717)x1,19p13.3q13.11(260911_34253702)x3,19q13.2(4141684 8_43039238)x1,19q13.31q13.32(43804761_46817580)x3,19q13.32q13.33(46980879_48131268)x1 Wnioski: W badaniu metodą FISH nie stwierdzono rearanżacji BCR::ABL1 oraz KMT2A. Badanie cytogenetyczne GTG wykazało złożony kariotyp somatyczny obejmujący liczne aberracje chromosomowe, które zostały potwierdzone sondami malującymi chromosom 8, 11, 19. Część zmian nie została zidentyfikowana badaniami GTG oraz FISH. Analiza mikromacierzy ujawniła dodatkowe zmiany w kariotypie: dup(5)(pterp12), del(5)(q21.1qter), del(8p), dup(8q), del(11)(q13.3q13.4), dup(11)(q13.4q14.1), del(11)(q14.1q21), (11)(q21qter), del(12)(p13.31p12.1), del(16)(p13.3), del(16)(q12.1q22.1), (17?), dup(19)(pterq13.32). Wykorzystując kolejne sondy malujące potwierdzono translokację pomiędzy chromosomami 11 i 19, obecność chromosomu pochodnego 19 złożonego z chromosomu 19 i 12 oraz chromosomu pochodnego 12 z niezidentyfikowanym chromosomem. Zespół Nijmegen predysponuje do wystąpienia złożonych zmian w kariotypie przy zachorowaniu na chorobę nowotworową. Dlatego u takich pacjentów istotne jest kompleksowe podejście metodologiczne w celu wykrycia wszystkich nieprawidłowości.

1.24. Leczenie skojarzone dzieci chorych na czaszkogardlaki

Aleksandra Napieralska1,*, Marek Mandera2, Ryszard Sordyl2, Sławomir Blamek1 1 Zakład Radioterapii, Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie Państwowy Instytut Badawczy Oddział w Gliwicach, Gliwice 2 Klinika Neurochirurgii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: olanapieralska@gmail.com Słowa kluczowe: czaszkogardlaki, guzy mózgu, leczenie skojarzone Cel: Analiza wyników leczenia w grupie dzieci chorych na czaszkogardlaki Materiał/Metody: Retrospektywna ocena dzieci leczonych z powodu czaszkogardlaka w latach 1971-2018. W analizie statystycznej wykorzystano metodę Kaplana-Meiera oraz model proporcjonalnego ryzyka Coxa. Wyniki: Badana grupa to 41chorych z medianą wieku 12lat w czasie diagnozy. Do najczęstszych pierwotnych objawów należały: bóle głowy(63%), nudności/wymioty(37%), zaburzenia widzenia(44%) oraz zaburzenia endokrynologiczne(20%). U 40 badanych leczenie rozpoczęto od zabiegu, ale tylko u 20 z nich była to jedyna operacja. Dwa, trzy i pięć zabiegów przeprowadzono odpowiednio w 12, 6 i 2 przypadkach. Zastawkę założono u 13chorych. Po zabiegu deficyty endokrynologiczne były obecne u 72%, a zaburzenia widzenia u 57%chorych. Radioterapię (RT) przeprowadzono u 38chorych, a u 40% była ona elementem skojarzonego leczenia pierwotnego. W przypadku 13chorych zastosowano RT stereotaktyczną, a mediana dawki frakcyjnej (df) i całkowitej (dc) wyniosła 6Gy i 16Gy. U 25chorych zastosowano RT konwencjonalną (mediana df i dc-1,8Gy i 54Gy), skojarzoną u 4 z nich ze stereotaktycznym boostem dawką 1x5-6Gy). Powikłania po RT wystąpiły u 13chorych, a najczęstsze były zaburzenia endokrynologiczne (4chorych), powikłania naczyniowe (3chorych) i wtórny nowotwór w polu RT (2chorych). Mediana okresu obserwacji od rozpoznania i od zakończenia RT wyniosła odpowiednio 13 i 11lat. W trakcie tego okresu zmarło 6chorych, a 5-,10- i 15-letnie przeżycie całkowite od daty rozpoznania wyniosło 97%,92% i 92%. Jedynym czynnikiem rokowniczym, który miał wpływ na przeżycie całkowite był brak zaburzeń endokrynologicznych przed leczeniem operacyjnym(p=0.006). Efekt RT oceniono u 35chorych uzyskując stagnację u 19 i częściową regresję u 16dzieci. Progresję po RT zdiagnozowano u 9chorych, a mediana czasu przeżycia bez progresji choroby wyniosła 7,1lat. Pięcio-i 10-letni czas przeżycia bez progresji choroby wyniósł 85% i 71%. W leczeniu wznowy powtórna RT była zastosowana u 5chorych. Wnioski: Skojarzone leczenie operacyjne i radioterapia pozwalają na uzyskanie wieloletnich wyleczeń w grupie chorych na czaszkogardlaki. Ocena wpływu zaburzeń endokrynologicznych i czasu ich powstania na wyniki leczenia w tej grupie wymaga dalszej analizy.

1.25. Zespół Kasabacha-Merritt – prezentacja przypadku i omówienie opcji terapeutycznych

K. Mycko1,*, T. Janowicz2, W. Choiński2, W. Badowska1 1 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 2 Oddział Kliniczny Chirurgii i Urologii Dziecięcej z Ośrodkiem Leczenia Zmian Naczyniowych Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego w Olsztynie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: katarzynamycko@tlen.pl Słowa kluczowe: zespół Kasabacha-Merritt, małopłytkowość, koagulopatia, hemangioendothelioma, syrolimus Zespół Kasabacha-Merritt to opisana w 1940 r. koagulopatia ze zużycia, której podłożem jest guz naczyniowy, najczęściej guz Kaposiego (70% przypadków) lub naczyniak olbrzymi. Choroba zwykle rozwija się u niemowląt, większość guzów położona jest podskórnie lub w strukturach głębokich, głównie w obrębie kończyn, tułowia, twarzy lub szyi. Według klasyfikacji ISSVA dla anomalii naczyniowych są to guzy o pośrednim stopniu złośliwości i złośliwe miejscowo. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się ciężką małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczną oraz zaburzenia koagulologiczne. Leczenie obejmuje: leczenie substytucyjne w celu opanowania zaburzeń krzepnięcia oraz leczenie mające na celu zmniejszenie wielkości guza: farmakoterapia ( najczęściej proponowane są glikokortykosterydy, winkrystyna, inhibitor szlaku mTOR, betablokery oraz leki hamujące agregację płytek), przeztętnicza embolizacja naczyń guza, radioterapia lub chirurgiczne usunięcie guza. Prezentujemy dziewczynkę, która została przyjęta do Oddziału Onkologii i Hematologii w Olsztynie w wieku 4 miesięcy z powodu małopłytkowości, zaburzeń krzepnięcia oraz rozległej struktury patologicznej klatki piersiowej. Na podstawie wywiadu, obrazu klinicznego oraz badań laboratoryjnych i obrazowych wysunięto rozpoznanie zespołu Kasabacha-Merritt (ang. Kasabach-Merritt syndrome, KMS). Wobec progresji zmiany w krótkim czasie, braku możliwości radykalnej operacji oraz ryzyka rozwinięcia zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego i mikroangiopatycznej niedokrwistości hemolitycznej zadecydowano o konieczności podjęcia leczenia farmakologicznego. Dziewczynka otrzymała propranolol i encorton oraz w cotygodniowych odstępach winkrystynę (łącznie 5 dawek). Po 5 tygodniach leczenia osiągnięto poprawę liczby płytek krwi i koagulogramu. Ze względu na niesatysfakcjonujący efekt leczenia zadecydowano o rozpoczęciu terapii siroliomusem uzyskując wyraźne zmniejszenie wielkości guza. Niestety z powodu ciężkich działań ubocznych sirulimus odstawiono po 5 miesiącach terapii, pozostawiając jedynie propranolol, który dziewczynka otrzymywała aż do zabiegu operacyjnego w 13 miesiącu życia. Masę resztkową usunięto z marginesem tkanek zdrowych, rozpoznanie histopatologiczne: Kaposiform haemangioendothelioma. W wykonanym kontrolnym NMR nie stwierdzono cech wznowy. Terapia rapamycyną przynosi dobre efekty kliniczne jednak nie jest pozbawiona działań niepożądanych. Leczenie zespołu Kasacha-Meritt powinno być prowadzone w zespole wielospecjalistycznym z udziałem onkologa i chirurga dziecięcego.

1.26. Różnicowanie zmian łagodnych i złośliwych w układzie kostno – szkieletowym u dzieci. Wskazania do leczenia chirurgicznego

Iwona Malesza, T.Walenta, B.Pachuta, K.Bronowicki, A. Szymborska, W. Jasica, M.Rychłowska, A. Raciborska1,* 1 Instytut Matki i Dziecka Warszawa Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: ijmalesza@gmail.com Słowa kluczowe: leczenie chirurgiczne, biopsja, różnicowanie zmian łagodnych i złośliwych Większość guzów kości u dzieci to zmiany łagodne. Istnieje duża różnorodność zmian dotyczących rosnącego układu szkieletowego. Na podstawie badań obrazowych można z pewnym prawdopodobieństwem różnicować zmiany łagodne kości, pierwotne nowotwory złośliwe kości, nie zapominając przy tym o zmianach przerzutowych do układu kostnego. Część zmian łagodnych jak torbiel aneuryzmatyczna, może być zmianą wtórną, maskującą rosnący nowotwór złośliwy bądź towarzyszącą rozrostowi złośliwemu. W przypadku wątpliwości kluczowe znaczenie w różnicowaniu złośliwych nowotworów kości ma wykonanie biopsji otwartej i badania histopatologicznego. Przegląd wskazań do interwencji chirurgicznej w różnicowaniu zmian łagodnych i złośliwych w układzie kostno – szkieletowym u pacjentów pediatrycznych na podstawie doświadczeń Kliniki Onkologii i Chirurgii Onkologicznej IMID.

1.27. Terapia CAR-T w leczeniu neuroblastomy

Marcin Majka1,*, Paweł Konieczny1, Monika Nowakowska2, Anna Wieczorek3, Szymon Skoczeń3, Walentyna Balwierz3 1 Zakład Transplantologii, Instytut Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 2 Zakład Transplantologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy, Kraków 3 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy, Kraków *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: marcin.majka@uj.edu.pl Słowa kluczowe: CAR-T, neuroblastoma, terapia komórkowa Wstęp Neuroblastoma (NB) z 6-11 przypadkami na milion dzieci rocznie należy uznać za rzadki nowotwór. W Polsce 70-80 dzieci jest rozpoznawanych rocznie. Rzadkie nowotwory, u dzieci i młodzieży, stanowią istotny problem dla środowiska klinicznego ze względu na brak skutecznych terapii. Dlatego UE ogłosiła niedawno nowy program walki z rzadkimi nowotworami, zwany Rare Cancer Agenda 2030. Standardowe leczenie pacjentów z NB obejmuje powtarzające się cykle chemioterapii połączone z operacją, autologicznym przeszczepem komórek macierzystych, radioterapią i immunoterapią. Rokowanie w przypadku guzów niskiego ryzyka jest zwykle dobre. Jednak pacjenci, u których zdiagnozowano guzy o wysokim stopniu złośliwości (stadium III i IV) oraz chorobę przerzutową, stanowią największe wyzwanie kliniczne. Dla tych pacjentów 5-letnie przeżycie wynosi mniej niż 60%. Dlatego pilnie potrzebne są badania prowadzące do opracowania nowych strategii terapeutycznych w NB. Chimeryczny receptor antygenowy (CAR) stał się bardzo obiecującym narzędziem w leczeniu nowotworów układu krwiotwórczego, a ostatnio także guzów litych. Limfocyty T zmodyfikowane CAR (komórki CAT-T) celują w antygeny powierzchniowe niezależnie od głównego układu zgodności tkankowej i zabijają komórki nowotworowe. Po scharakteryzowaniu i ekspansji ex vivo, komórki CAR-T poddaje się ponownej infuzji pacjentowi. Cel Opracowanie autorskiego leczenia komórkami CAR-T dla pacjentów z NB. Materiały i Metody Do przygotowania wektora lentiwirusowego wykorzystany zostanie plasmid CAR drugiej generacji wiążący GD2 i rozpoznawany przez przeciwciało 14g2a. W badaniach wykorzystane zostaną linie NB CHP-134, HTB-11 oraz Jurkat oraz ludzkie komórki otrzymane w mysim modelu ksenoprzeszczepu komórek pochodzących od pacjentów – model PDX. Wyniki: Oznaczono poziom GD2 w wybranych liniach neuroblastomy. Wytworzono, na bazie plazmidu CAR oraz plazmidów pomocniczych cząsteczki wektora lentiwirusowe. Oceniono zdolność komórek Jurkat to transdukcji wektorem lentiwirusowym. Oceniono zdolność transdukcji prawidłowych limfocytów T wektorem lentiwirusowym. Wnioski: Wykorzystanie metody CAR-T może prowadzić do znaczącego zwiększenia skuteczności leczenia neuroblastomy w zaawansowanej postaci. GD2 jest dobrym celem terapii z wykorzystaniem CAR-T.

1.28. Czynnik transkrypcyjny SNAIL1 jako potencjalny cel terapii w leczeniu mięsaka prążkowanokomórkowego

Marcin Majka1,*, Paweł Konieczny1, Klaudia Skrzypek2, Marta Kot1, Szymon Skoczeń3 1 Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, Instytut Pediatrii, Zakład Transplantologii, Kraków 2 niwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, Instytut Pediatrii, Zakład Transplantologii, Kraków 3 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy, Kraków *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: marcin.majka@uj.edu.pl Słowa kluczowe: mięsak prążkowanokomórkowy, czynnik transkrypcyjny SNAIL1, nukleotydy antysensowne, różnicowanie Wstęp Mięsak prążkowanokomórkowy (Rhabdomyosarcoma – RMS) jest guzem mezenchymalnym tkanek miękkich u dzieci, wywodzącym się z wczesnych komórek pochodzenia miogennego lub mezenchymalnego. Ekspresja czynnika transkrypcyjnego SNAIL1 jest podwyższona w podtypie pęcherzykowym RMS (ARMS), charakteryzującym się niskim stanem zróżnicowania miogenicznego i wysoką agresywnością. Cel Określenie czynnika transkrypcyjnego SNAIL1 jako potencjalnego celu terapeutycznego Materiały i Metody W badaniach wykorzystano linie RMS – RH30, Rh41. Użyto wektorów lentiwirusowych i interferencji RNA w celu zmniejszenia ekspresji SNAIL1. Do oceny poziomu ekspresji genów na poziomie RNA wykorzystano metodę RT-PCR w czasie rzeczywistym a do oceny poziomu białek metodę western blot. Wyniki: U pacjentów z RMS poziom SNAIL1 wzrasta wraz z wyższym stopniem zaawansowania. Ponadto poziom SNAIL1 ujemnie koreluje z ekspresją MYF5. Różnicowanie ludzkich komórek ARMS zmniejsza poziom SNAIL1 a wyciszanie go w komórkach ARMS hamuje proliferację i indukuje różnicowanie in vitro, a w warunkach in vivo całkowicie znosi wzrost ludzkich ksenoprzeszczepów ARMS. Wyciszanie SNAIL1 indukuje różnicowanie miogeniczne poprzez regulację w górę czynników miogennych i specyficznych dla mięśni mikroRNA, takich jak miR-206. SNAIL1 wiąże się z promotorem MYF5, hamując jego ekspresję. SNAIL wypiera MYOD z sekwencji Ebox (CANNTG), które są związane z genami wyrażanymi podczas różnicowania i G/C bogatymi w ich centralne dinukleotydy. Wyciszanie SNAIL1 za pomocą nukleotydów antysensownych powoduje zahamowanie proliferacji oraz obumieranie komórek RMS. Towarzyszy temu obniżenie poziomu STAT1, który jest związany z proliferacja i różnicowaniem wczesnych komórek mięśni szkieletowych. Wnioski: Wyciszanie genu SNAIL1 indukuje różnicowanie komórek RMS poprzez regulację różnych czynników miogennych. Tym samym nasze dane wskazują, że SNAIL jest kluczowym regulatorem różnicowania miogennego i nowym obiecującym celem dla przyszłych terapii ARMS. Praca finansowana z grantu: 2018/29/B/NZ5/00915 Narodowego Centrum Nauki.

1.29. ZASTOSOWANIE LETERMOWIRU W PROFILAKTYCE INFEKCJI WIRUSEM CYTOMEGALII U DZIECI PO PRZESZCZEPIENIU KOMÓREK KRWIOTWÓRCZYCH

M. Richert-Przygońska1,**, K. Jaremek1,*, R. Dębski1, J. Konieczek1, M. Łęcka1, M.Dziedzic1, T. Bogiel2, M. Wysocki1, K. Czyżewski1, J. Styczyński1 1 Klinika Pediatrii Hematologii i Onkologii CM UMK w Bydgoszczy 2 Zakład Mikrobiologii CM UMK w Bydgoszczy *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: monika_richert@yahoo.com Słowa kluczowe: cytomegalia, profilaktyka, przeszczepienie, dzieci WSTĘP: Zakażenie wirusem cytomegalii (CMV) jest jedną z najczęstszych przyczyn śmiertelności u pacjentów po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych (HCT). Biorcy przeszczepów allogenicznych (allo-HCT) znajdują się w grupie najwyższego ryzyka wystąpienia klinicznie istotnej reaktywacji zakażenia CMV. Letermowir został zatwierdzony do profilaktycznego zastosowania u dorosłych chorych CMV seropozytywnych. Dane dotyczące pacjentów pediatrycznych są bardzo ograniczone. CEL PRACY: Jednoośrodkowa analiza zastosowania letermowiru w profilaktyce infekcji CMV u dzieci po alloHCT. PACJENCI I METODY: Retrospektywnie dokonano analizy porównawczej w grupie badanej CMV seropozytywnych pacjentów pediatrycznych, otrzymujących letermowir jako profilaktykę pierwotną infekcji CMV po allo-HCT (N=13), z historyczną grupą kontrolną (N=26). Nie odnotowano różnic w zakresie podstawowej charakterystyki demograficznej i klinicznej obu analizowanych grup. WYNIKI: 12/13 pacjentów z grupy badanej otrzymywało letermowir od dnia +1 po HCT, u 1 pacjenta zastosowano wtórną profilaktykę infekcji CMV od dnia +18. Zakres stosowanych profilaktycznie doustnych dawek letermowiru wynosił od 120mg-480 mg/ dobę, w zależności od wagi pacjenta i jednoczasowej podaży cyklosporyny. W trakcie terapii letermowirem nie odnotowano żadnego przypadku reaktywacji zakażenia CMV. Częstość występowania reaktywacji zakażenia CMV była istotnie wyższa w grupie historycznej (p<0.001). Nie odnotowano istotnych działań niepożądanych terapii letermowirem. 3/13 pacjentów z grupy badanej zmarło z przyczyn niezwiązanych z zakażeniem CMV. WNIOSKI: Zastosowanie letermowiru jest skuteczną i dobrze tolerowaną metodą profilaktyki CMV u dzieci po allo-HCT. W porównaniu z danymi historycznymi zastosowanie letermowiru zmniejszyło liczbę reaktywacji CMV u dzieci.

1.30. Leczenie inwazyjnej choroby grzybiczej u 16 letniej pacjentki z ostrą białaczką szpikową w świetle aktualnych wytycznych – opis przypadku

Wioletta Bal1,*, Monika Radwańska2, Aneta Kowal3, Kornelia Łach3, Radosław Chaber1 1 Katedra Pediatrii, Instytut Nauk Medycznych, Kolegium Nauk Medycznych, Uniwersytet Rzeszowski; Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Kliniczny Szpital Wojewódzki nr 2 w Rzeszowie 2 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Kliniczny Szpital Wojewódzki nr 2 w Rzeszowie 3 Instytut Nauk Medycznych, Kolegium Nauk Medycznych, Uniwersytet Rzeszowski *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: balwioletta@gmail.com Słowa kluczowe: IFD, grzybica płuc, amfoterycyna B Wstęp: Inwazyjna choroba grzybicza (IFD) jest jednym z najpoważniejszych powikłań leczenia przeciwnowotworowego. Jest to częste zagrażające życiu powikłanie immunosupresji. Jednym z największych wyzwań jest ograniczenie występowania zakażeń grzybiczych oraz ich wczesna diagnostyka i leczenie. Równie ważne jest opracowanie leku przeciwgrzybiczego o szerokim spektrum, wolnego od objawów ubocznych, niewymagającego długotrwałego stosowania. Cel: Przedstawienie przypadku klinicznego 16-letniej dziewczynki z rozpoznaną ostrą białaczką szpikową (AML) leczonej lipidową amfoterycyną B (ABLC) z powodu prawdopodobnej grzybicy płuc. Materiał i metody: W celu opisania przypadku przeanalizowano dokumentację medyczną i wyniki badań pacjentki. Wyniki: 16-letnia dziewczynka leczona z powodu AML (typ M1/M2) została przyjęta do Kliniki z powodu gorączki po kolejnym cyklu chemioterapii (cykl AI). W wykonanych badaniach początkowo miernie podwyższone parametry stanu zapalnego, pancytopenia w krwi – włączono emipiryczną antybiotykoterapię. Z uwagi na utrzymującą się gorączkę oraz pojawienie się bólu w ok. lewej łopatki wykonano badanie KT klatki piersiowej. Na podstawie obrazu klinicznego rozpoznano możliwą grzybicę płuca lewego. Rozpoczęto terapię ABLC. Po 6 tygodniach wykonano kontrolne badanie KT. Uwidoczniono dalszą progresję zmian grzybiczych w płucu lewym. Z uwagi na rozległość nacieku stwierdzono brak możliwości leczenia operacyjnego. Wykonano diagnostyczną bronchoskopię z pobraniem BAL – wyniki badań mikrobiologicznych ujemne. Kontynuowano leczenie ABLC. Po 14 tygodniach od rozpoczęcia leczenia przeciwgrzybiczego wykonano kolejne kontrolne badania KT, które uwidoczniło całkowitą regresję uprzednio opisywanych zmian zapalnych w płucu lewym. Odstąpiono od leczenia operacyjnego. Leczenie kontynuowano worikonazolem. Wnioski: U pacjentów wysokiego ryzyka rekomenduje się stosowanie profilaktyki przeciwgrzybiczej. Jeśli pomimo jej zastosowania dojdzie do rozwoju IFD należy włączyć leczenie empiryczne a następnie celowane. Terapią empiryczną jest włączenie po 96 godzinach od pojawienia się gorączki leczenia antymikotycznego u chorych w neutropenii, u których nie nastąpiła poprawa pomimo antybiotykoterapii szerokospektralnej. Aby terapia empiryczna była skuteczna, należy włączyć ją możliwie jak najszybciej – przy podejrzeniu inwazyjnego zakażenia grzybiczego. Aktualne wytyczne nie precyzują jasno jak długo powinna trwać terapia empiryczna oraz jak powinna wyglądać deeskalacja leczenia.

1.31. Profil zakażeń wirusem EBV w polskich ośrodkach onkologii i hematologii dziecięcej

Lek. Wioletta Bal1,*, Dr hab. Radosław Chaber1, Dr Jakub Musiał2, Prof. dr hab. Mariusz Wysocki3, Dr hab. Krzysztof Czyżewski, prof. UMK3, Dr Magdalena Dziedzic3, Dr Kamila Jaremek3, Dr med. Patrycja Zalas-Więcek4, Prof. dr hab. Tomasz Urasiński5, Dr hab. Tomasz Ociepa5, Dr Aleksandra Królak5, Prof. dr hab. Jarosław Peregud-Pogorzelski6, Dr med. Paweł Wawryków6, Prof. dr hab. Jacek Wachowiak7, Dr n. med. Wanda Badowska8, Dr Tomasz Brzeski8, Dr Katarzyna Mycko8, Dr Hanna Mańko-Glińska8, Prof. dr hab. Michał Matysiak9, Dr Anna Szmydki-Baran9, Dr Łukasz Hutnik9, Prof. dr hab. Jan Styczyński3, Dr hab. Olga Zając-Spychała7 1 Katedra Pediatrii, Instytut Nauk Medycznych, Kolegium Nauk Medycznych, Uniwersytet Rzeszowski; Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Kliniczny Szpital Wojewódzki nr 2 w Rzeszowie 2 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2 w Rzeszowie 3 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 4 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 5 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej 6 Klinika Pediatrii i Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 7 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 8 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 9 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: balwioletta@gmail.com Słowa kluczowe: EBV, zakażenia, wyleczalność, rytuksymab Wstęp: Zakażenia są jednym z głównych powikłań terapii przeciwnowotworowej w pediatrycznych oddziałach hematologii i onkologii oraz zabiegu przeszczepienia komórek macierzystych szpiku kostnego (HSCT). Zakażenia EBV pojawiają się najczęściej w postaci DNA-emii, której może towarzyszyć gorączka i limfadenopatia. Najcięższą postacią zakażenia EBV jest poprzeszczepowy zespół limfoproliferacyjny. Wczesna diagnostyka PCR oraz rytuksymab w terapii wyprzedzającej i celowanej spowodowały, że choroba ta jest uleczalna w 70–80% przypadków. Cel: Celem pracy jest analiza profilu zakażeń wirusem EBV w polskich pediatrycznych ośrodkach onkologii i hematologii oraz przeszczepiania komórek macierzystych szpiku kostnego w latach 2020-2021. Materiał i metody: Analizą objęto wszystkich pacjentów leczonych z powodu chorób nowotworowych i hematologicznych w 18 ośrodkach hematologii i onkologii dziecięcej oraz w 5 pediatrycznych ośrodkach przeszczepiania komórek macierzystych szpiku kostnego. Analizie zostały poddane dane o wystąpieniu zakażenia i jego leczeniu. Wszystkie zakażenia wirusowe potwierdzono metodą PCR. Wyniki: W analizowanym okresie stwierdzono 350 zakażeń wirusowych, z czego 11 (3,1%) to zakażenia wirusem EBV. W 4 przypadkach infekcje EBV wystąpiły u pacjentów po allo-HSCT. U 3 pacjentów rozpoznano AML, u 2 chłoniaka Hodgkina, u 2 chłoniaka nieziarniczego, u 1 HLH oraz u 1 hepatoblastomę. W terapii zakażeń EBV w pierwszej linii stosowano przeciwciało monoklonalne anty -CD20 (rytuksymab). Dwóch pacjentów pozostawiono w obserwacji bez żadnego leczenia. Całkowite wyleczenie uzyskano u 7 z 8 pacjentów leczonych rytuksymabem. Jeden pacjent zmarł z powodu progresji choroby. Wnioski: Zakażenia EBV są obecnie raczej rzadkim powikłaniem w polskich ośrodkach onkologii i hematologii dziecięcej i

dotyczą głównie pacjentów poddanych procedurze HSCT. Terapią pierwszego rzutu jest zastosowanie rytuksymabu. Wyniki leczenia są dobre.

1.32. Rekonstytucja komórek T pamięci oraz limfocytów naiwnych po chemioterapii indukcyjnej w ostrej białaczce limfoblastycznej u dzieci

Dorota Pawlik-Gwozdecka1,*, Justyna Sakowska2, Maciej Zieliński2, Piotr Trzonkowski2, Nina IrgaJaworska1, Maciej Niedźwiecki1 1 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Gdański Uniwersytet Medyczny 2 Katedra i Zakład Immunologii Medycznej, Gdański Uniwersytet Medyczny *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: dorota.pawlik-gwozdecka@gumed.edu.pl Wstęp: Subpopulacje limfocytów T pamięci są przedmiotem rosnącego zainteresowania w kontekście immunoterapii chorób nowotworowych. Wbrew powszechnej opinii, konwencjonalna chemioterapia ma nie tylko supresyjny wpływ na układ odpornościowy. Obecnie przyjmuje się, że niektóre cytostatyki mogą wzmacniać reakcje układu immunologicznego w mechanizmach odpowiedzi przeciwnowotworowej. Dokładne poznanie interakcji między immuno- a chemioterapią jest kluczem do poprawy wyników leczenia pacjentów onkologicznych oraz zmniejszenia powikłań. Celem naszego badania było sprawdzenie w jaki sposób chemioterapia indukcyjna stosowana w ostrej białaczce u dzieci wpływa na zmiany w rozkładzie limfocytów T pamięci, zdolnych do zapamiętywania odpowiedzi przeciwnowotworowej. Materiały i metody: Przy użyciu cytometrii przepływowej wykonano analizę komórek T pamięci centralnej i efektorowej oraz limfocytów T naiwnych wraz z podziałem na subpopulacje CD4+ oraz CD8+. Badanie przeprowadzono w grupie 19 dzieci z nowo rozpoznaną białaczką limfoblastyczną B-komórkową w dniu rozpoznania oraz w 33 dobie leczenia. Wyniki: U pacjentów przed i po chemioterapii wystąpił spadek bezwzględnej liczby leukocytów oraz wszystkich frakcji badanych komórek w tym limfocytów T pamięci i naiwnych CD4+ oraz CD8+. W badanych subpopulacjach obserwowano zmienny rozkład fenotypu limfocytów pamięci centralnej CD4+ oraz pamięci efektorowej CD4+ tzn. stwierdzono wyższy odsetek danych limfocytów po chemioterapii. Obserwowano również zmniejszony odsetek limfocytów naiwnych CD4+ w stosunku do badania przed zastosowaniem chemioterapii. Poziomy limfocytów pamięci centralnej i efektorowej a także limfocyty naiwne CD8+ przed i po leczeniu indukcyjnym nie wykazywały różnic istotnych statystycznie. Wnioski: Na podstawie powyższych wyników możemy sugerować, że limfopenia spowodowana kombinacją cytostatyków stosowanych w chemioterapii indukcyjnej w dziecięcej ALL wpływa na odnowę limfocytów T. Tym samym powoduje zwiększenie odsetka regenerujących się komórek T CD4+ pamięci centralnej i efektorowej (proliferacja obwodowa?) oraz zmniejszenie frakcji komórek naiwnych T CD4+. Stosowana chemioterapia pozostaje bez wpływu na odsetek subpopulacji limfocytów T CD8+ pamięci i naiwnych. Powyższe wyniki mogą wpłynąć na opracowanie nowych protokołów terapeutycznych opartych na chemioterapii uzupełnionej immunoterapią.

1.33. Optymalizacja dawkowania amikacyny u onkologicznych pacjentów pediatrycznych

Małgorzata Szafarz1, Wojciech Czogała2, Walentyna Balwierz2, Szymon Skoczeń2,* 1 Zakład Farmakokinetyki i Farmacji Fizycznej, Wydział Farmaceutyczny UJ CM 2 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Instytut Pediatrii, Collegium Medicum UJ *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: szymon.skoczen@uj.edu.pl Słowa kluczowe: Zakażenia, nowotwory, dzieci, aminoglikozydy, optymalizacja dawkowania Wstęp: Neutropenia i gorączka neutropeniczna pozostają jedną z dominujących przyczyn zmniejszenia skuteczności leczenia onkologicznego. Powodują opóźnienie podawania kolejnych cykli leczenia, redukcję dawki chemioterapii, zwiększoną śmiertelność oraz przedłużony pobyt w szpitalu chorych leczonych onkologicznie. Tylko u 20–30% pacjentów udaje się zidentyfikować odpowiedzialny patogen, najczęściej są to ziarenkowce Gram-dodatnie, w dalszej kolejności pałeczki jelitowe Enterobacterales (np. Escherichia, Klebsiella) oraz pałeczki Gram-ujemne niefermentujące (np. Pseudomonas). Jako terapię empiryczną stosujemy piperacylinę z tazobaktamem, w niektórych przypadkach dodatkowo z aminoglikozydem. Cel: Celem pracy była optymalizacja dawkowania amikacyny u pacjentów onkologicznych pod względem skuteczności i bezpieczeństwa jej stosowania. W schemacie dawkowania raz dziennie jako cel terapeutyczny ustalono stężenie maksymalne (1h po zakończeniu wlewu) w granicach 30-40 mg/L – skuteczność, przy jednoczesnym zapewnieniu przynajmniej 4h okresu kiedy stężenie amikacyny we krwi jest poniżej 1 mg/L – bezpieczeństwo. Materiał i metody: Stężenia amikacyny w surowicy krwi pacjentów oznaczano w ramach rutynowych badań. Próbki pobierano w dwóch punktach czasowych w fazie eliminacji najczęściej 1h oraz 8-12h po zakończeniu godzinnego wlewu. Parametry farmakokinetyczne liczono metodą Sawchuka-Zaske lub z wykorzystaniem programu do analizy farmakokinetycznej Monolix version 2019R1 (Antony, France: Lixoft SAS, 2019). Wyniki: Po podaniu najczęściej stosowanej dawki (15 mg/kg raz na dobę) w 80% przypadków (24/30) nie osiągnięto celu terapeutycznego, a w 53% przypadków (16/30) stężenie maksymalne (Cmax) było poniżej 20 mg/L. Osiągnięcie terapeutycznej wartości Cmax wymagało zwiększenia dawki dobowej do 20-30 mg/kg. Krótki okres półtrwania amikacyny u większości dzieci umożliwiał jednoczesne osiągnięcie drugiego celu jakim były odpowiednio niskie wartości stężenia minimalnego. Wnioski: Efekt bakteriobójczy antybiotyków aminoglikozydowych jest wprost proporcjonalny do wartości Cmax, a indeksem farmakokinetyczno/ farmakodynamicznym jest stosunek Cmax/MIC (wartość optymalna wynosi 8-10). W ośrodkach w których istnieje możliwość monitorowania stężenia amikacyny we krwi powinno się rozważyć stosowanie dawki początkowej powyżej 15 mg/kg/dobę.

1.34. Epidemiologia zakażeń u pacjentów pediatrycznych z guzami kości w latach 2012-2022

Krzysztof Czyżewski1,*, Kamila Jaremek1, Magda Dziedzic1, Mariusz Wysocki1, Patrycja Zalas-Więcek2, Olga Zając-Spychała3, Jacek Wachowiak3, Anna Szmydki-Baran4, Łukasz Hutnik4, Michał Matysiak4, Agnieszka Gietka5, Olga Gryniewicz-Kwiatkowska5, Bożenna Dembowska-Bagińska5, Katarzyna Semczuk6, Katarzyna Dzierżanowska-Fangrat6, Wojciech Czogała7, Walentyna Balwierz7, Iwona Żak9, Renata Tomaszewska10, Tomasz Szczepański10, Ewa Bień11, Ninela Irga-Jaworska11, Katarzyna Machnik12, Justyna Urbańska-Rakus12, Sonia Pająk12, Marcin Płonowski13, Maryna Krawczuk-Rybak13, Aleksandra Królak14, Tomasz Ociepa14, Tomasz Urasiński14, Paweł Wawryków15, Jarosław PeregudPogorzelski15, Tomasz Brzeski16, Katarzyna Myćko16, Hanna Mańko-Glińska16, Wanda Badowska16, Agnieszka Urbanek-Dądela17, Grażyna Karolczyk17, Weronika Stolpa18, Katarzyna Skowron-Kandzia18, Agnieszka Mizia-Malarz18, Filip Pierlejewski19, Wojciech Młynarski19, Jakub Musiał20, Radosław Chaber20, Joanna Zawitkowska21, Katarzyna Drabko21, Liliana Chełmecka-Wiktorczyk22, Jolanta Goździk22, Małgorzata Salamonowicz-Bodzioch23, Jowita Frączkiewicz23, Bernarda Kazanowska23, Krzysztof Kałwak23, Jan Styczyński1 1 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum w Bydgoszcz, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu; Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy 2 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu; Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy 3 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 4 Klinika Onkologii, Hematologii Dziecięcej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa 5 Klinika Onkologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa 6 Zakład Mikrobiologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa 7 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy, Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 9 Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 10 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 11 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 12 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E. Hankego, Chorzów 13 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 14 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 15 Klinika Pediatrii, Onkologii i Immunologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 16 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej, Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 17 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, II Klinika Pediatrii, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce; Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, II Klinika Pediatrii, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 18 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 19 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 20 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny, Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów 21 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 22 Ośrodek Transplantacji Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie, Katedra Immunologii i Transplantologii Klinicznej, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 23 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław

*Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: k.czyzewski@cm.umk.pl Słowa kluczowe: bakteryjne, zakażenia grzybicze, zakażenia wirusowe, guzy kości, dzieci WSTĘP: Pacjenci z guzami kości są poddawani intensywnej chemioterapii, której powikłaniem jest neutropenia i stan immunosupresji. CEL PRACY: Analiza zakażeń bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych u dzieci z guzami kości. PACJENCI I METODYKA: Retrospektywna analiza 234 (140 z mięsakiem Ewinga(ES), 94 z mięsakiem kościopochodnym(OSA) )dzieci z nowo rozpoznanymi guzami kości w latach 2012-2021, w 16 ośrodkach onkologii dziecięcej w Polsce. WYNIKI: Zakażenia wystąpiły u 110/234(47,0%) dzieci, w tym u 72/140(51,4%) z ES i 38/94(40,4%) z OSA. Mediana wieku: 13,9 lat (1 miesiąc-22 lat). ZAKAŻENIA BAKTERYJNE. Stwierdzono łącznie 198 epizodów 122 w ES, 76 w OSA. Czas od rozpoznania do pierwszego zakażenia: 5,0 miesięcy. Bakterie izolowano z moczu(70), krwi(66), kału(55), z rany(17), gardła(1), spojówek(1), miejsca implantacji cewnika centralnego(1), płynu stawowego (1). Najczęściej izolowano: E.coli(43), Staphylococcus spp.(46), Klebsiella spp.(31), Clostridioles dificille(29), P.aeruginosa(20). Medina terapii: 10 dni(1-46). W 98,0%(193/197) leczenie zakończyło się sukcesem. Nie obserwowano zgonów w latach 2018-2022. Kumulacyjna częstość zakażeń (2012-2022): 51,4%(ES), 40,4%(OSA) (OR 1,56, p=0,1, NS). W latach 2020-2021 vs. 2012-2019 stwierdzono istotny 2,8-krotny spadek zakażeń w ES (p=0,017; 95%CI=1,2-6,4) i 3,1-krotny wzrost w OSA(p=0,0215, 95%CI=1,2-8,2). ZAKAŻENIA GRZYBICZE (IFI). Stwierdzono 9 epizodów IFI (3 prawdopodobne, 6 możliwe) pod postacią ZUM(2) i zapalenia płuc(7). Czas do zakażenia: 0,6-12 miesiąca. Czas terapii: 7-104 dni, przeżycie 100%. IFI. ZAKAŻENIA WIRUSOWE. Stwierdzono 26 zakażeń u 22 pacjentów: 13/140(9,3%) w ES oraz 9/94(9,6%) w OSA (p=ns), które wystąpiły po 2 tygodniach-13 miesięcy od rozpoznania: SARS-CoV-2(8), rotawirus(6), grypy(2), adenowirus(2), HHV6(1), norowirus(2), RSV(1), grypa(1), HSV+grypa(1), VZV(1). Stosowano: acyklovir (HHV6-8 dni, HSV-5dni, VZV-5 dni), oseltamivir (grypa, 5 dni), w infekcjach przewodu pokarmowego i SARS-CoV-2 leczenie objawowe. Zgon obserwowano u 1/8(12,5%) pacjentów z zakażeniem SARS-CoV-2(pacjent z ES). WNIOSKI: U dzieci z guzami kości stwierdza się wysoką częstość powikłań bakteryjnych. W latach 2020-2022 nastąpił dalszy, znaczący spadek zakażeń bakteryjnych u pacjentów z ES, natomiast wzrost u pacjent z OSA. Zakażenia grzybicze i wirusowe u pacjentów z guzami kości mają charakter epizodyczny.

1.35. Strategie postępowania terapeutycznego w przypadku guzów o charakterze fibromatosis aggressiva u pacjentów pediatrycznych

Krzysztof Bronowicki1,*, Iwona Malesza1, Bartosz Pachuta1, Tomasz Walenta1, Anna Raciborska1 1 Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży, Instytut Matki i Dziecka, ul. Marcina Kasprzaka 17a, 01-211 Warszawa *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: krzbronowicki@imid.med.pl Słowa kluczowe: fibromatosis aggressiva, desmoid tumor Leczenie dzieci z guzami typu fibromatosis aggressiva/FA/ stanowi nadal duży problem terapeutyczy. Celem pracy było zaprezentowanie możliwych propozycji postępowania terapeutycznego zwłaszcza w przypadku guzów których rozmiary bądź niekorzystna anatomicznie lokalizacja, uniemożliwiają wykonanie doszczętnej resekcji chirurgicznej bez okaleczenia pacjenta. Analizie poddano pacjentów pacjentów z guzami typu FA, leczonych w IMID w latach 1998-2022. Oceniano następujące dane kliniczne: lokalizację zmian (kończyny, tułów), rozmiar i położenie guza w stosunku do ważnych struktur naczyniowo-nerwowych (korzystne i niekorzystne), rodzaje zastosowanego leczenia (chirurgiczne- resekcje doszczętne mikroskopowo R0, niedoszczętne mikroskopowo R1 i makroskopowo R2, chemioterapia-CHT, radioterapia XRT, personalizowane) oraz uzyskane wyniki leczenia – całkowita remisja (CR),stabilizacja (SD), częściowa regresja (PR), progresja (PD). W grupie 21/22 pt (1-17 lat, średnio 11,15 lat, średni okres obserwacji 6,45 lat) miało lokalizację kończynową guza, 1pt tułów. 15/22 pt było leczonych chirurgicznie: R0-5pt (5 CR), R1-10pt (5SD,3CR,2PD). Biopsję wykonano u 7/22pt (6SD,1PR). Niekorzystne czynniki chirurgiczne stwierdzono u 10/22pt (2CR,6SD,2PD). CHT stosowano u 9/22pt (2CR,5SD,2PD), XRT u 3/22pt (1CR,2SD), leczenie personalizowane (Tamoksyfen, Meloxicam) u 5/22pt (5SD). Wznowy msc. wystąpiły u 10/22pt po resekcjach R1( 5SD,3CR,2PD). W grupie 22pt 8 osiągnęło CR,11 SD,1 PR, 2PD. Wnioski W przypadku guzów FA kluczowe znaczenie ma unikanie okaleczających zabiegów chirurgicznych. W takich przypadkach jako zadowalający wynik leczenia należy rozumieć uzyskanie przynajmniej SD. W przypadku stwierdzanej PD uzasadnione jest stosowanie leczenia systemowego lub personalizowanego.

1.36. Dwa nowotwory u dzieczynki z melanocytozą nerwowoskórną – opis przypadku

Hanna Mańko-Glińska1,*, Józef Matel2, Wojciech Choiński2, Wanda Badowska1 1 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 2 Kliniczny Oddział Chirurgii i Urologii Dziecięcej z Ośrodkiem Leczenia Zmian Naczyniowych Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego w Olsztynie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: haniam@autograf.pl Słowa kluczowe: melanoza nerwowoskórna, rhabdomyosarcoma, czerniak, spektrum wad Dandy-Walkera Melanoza nerwowoskórna to rzadka choroba z grupy fakomatoz, charakteryzująca się ogniskowym lub rozsianym rozplemem melanocytów, w skórze i oponach miękkich. Uważa się, że zespół wynika z zaburzenia w morfogenezie neuroektodermy zarodkowej. W obrazie klinicznym oprócz rozległych zmian skórnych mogą występować objawy, które świadczą o zajęciu OUN: wodogłowie, zespół wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, afazja, niedowład połowiczy, napady padaczkowe, objawy psychiczne. Kolejnym problamem u dzieci z melanozą nerwowo-skórną jest wybitnie zwiększone ryzyko wystąpienia czerniaka, zarówno w postaci skórnej jak i w OUN. Przedstawiamy przypadek dziewczynki, u której po urodzeniu stwierdzono olbrzymie znamię melanocytowe obejmujące tułów i proksymalne odcinki kończyn, ze zmianą guzowatą w okolicy lędźwiowej oraz z licznymi znamionami satelitarnymi. W okresie noworodkowym wykonano neuroobrazowanie - rozpoznano spektrum wad rozwojowych Dandy-Walker, wentrikulomegalię, zmiany melanocytowe na namiocie móżdżku po str. prawej oraz w robaku i prawej półkuli móżdżku, w kolejnych badaniach stwierdzano progresję .W 4 miesiącu życia jedna ze zmian guzowatych na plecach, wcześniej oceniana badaniem histopatologicznym i immunohistochemicznym jako łagodny rozrosty melanocytów zaczęła gwałtownie się powiększać.. Badaniem histologicznym w wycinku guza stwierdzono utkanie mięsaka prążkowanokomórkowego rhabdomyosarcoma embryonale, dodatkowo stwierdzono ogniska przerzutowe w powłokach brzusznych, w miednicy, w węzłacyh chłonnych. Dziewczynkę leczono wg Protokołu chemioterapii CWS, ramię CEVAIE z dobrym efektem. Po 10 miesiącach chemioterapii nastąpiło znaczne pogorszenie stanu neurologicznego, stwierdzono cechy wodogłowia obturacyjnego, założono układ drenujący komorowo-otrzewnowy uzyskując przejściową stabilizację stanu neurologicznego. Kontynuowano chemioterapię podtrzymującą. Po kilku tygodniach stan neurologiczny dziewczynki uległ dalszemu pogorszeniu, dodatkowo w prawej okolicy nadobojczykowej pojawił się pakiet węzłów chłonnych, z towarzyszącym przesiękiem w jamie opłucnej i otrzewnej. W badaniu hitopatologicznym węzła chłonnego i płynu przesiękowego z opłucnej rozpoznano czerniaka. Wobec bardzo ciężkiego stanu dziecka i stopnia rosiania choroby nowotowrowej nie podjęto chemioterapii, dziewczynka zmarła po kolejnych 2 dobach. Jest to pierwszy opis pacjenta z melanocytozą nerowoskórną, u którego rozpoznano dwa nowotowory.

1.37. Ostry zespół piersiowy u dziewczynki z niedokrwistością sierpowatokrwinkową – wyzwania diagnostyczne

Patrycja Marciniak-Stępak1,*, Magdalena Samborska1, Agnieszka Wziątek1, Katarzyna Derwich1 1 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: pmarciniak@ump.edu.pl Słowa kluczowe: niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, hemoglobinopatia, ostry zespół piersiowy, ból Wstęp: Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa (sickle cell disease, SCD), mimo iż zaliczana do chorób rzadkich, jest najczęściej występującą dziedziczną hemoglobinopatią, związaną z obecnością nieprawidłowej hemoglobiny (HbS). Nosicielami mutacji jest 20-40% czarnych mieszkańców Afryki tropikalnej; w Europie występuje rzadko, stąd doświadczenie kliniczne jest ograniczone. Objawy SCD wynikają z przewlekłej niedokrwistości hemolitycznej oraz tworzenia zatorów i zakrzepów w mikrokrążeniu (veno-occlusive crisis, VOC) - niedokrwienie tkanek, powoduje silny ostry i przewlekły ból oraz uszkodzenie narządów wewnętrznych. Cele: Przedstawienie trudności napotkanych podczas postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w przypadku ostrego zespołu piersiowego (acute chest syndrome, ACS) u pacjentki z SCD. Pacjenci i metody: Pacjentka 11-letnia z SCD przyjęta do Kliniki Kardiologii Dziecięcej z powodu silnego bólu pleców i klatki piersiowej. Po diagnostyce kardiologicznej została przekazana do Kliniki Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej celem kontynuacji leczenia. Przy przyjęciu stan średni, tachykardia, wysiłek oddechowy, hepatosplenomegalia. W toku diagnostyki różnicowej wykluczono zatorowość płucną. Rozpoznano kryzę bólową w postaci ACS. Włączono antybiotykoterapię i heparynę drobnocząsteczkową, przetoczono KKCz, zintensyfikowano leczenie przeciwbólowe uzyskując stopniową stabilizację stanu pacjentki. Dalsze leczenie, po modyfikacjach leczenia przeciwbólowego, prowadzone jest w warunkach ambulatoryjnych. Wyniki: SCD to choroba przewlekła, która istotnie zaburza funkcjonowanie i wpływa na długość i jakość życia. Postępowanie jest wielotorowe obejmując terapię hydroksymocznikiem, leczenie objawów hemolizy (hiperbilirubinemia, niedokrwistość), profilaktykę zakażeń oraz ewentualne leczenie chelatujące. Istotne znaczenie ma leczenie bólu ostrego oraz przewlekłego. Obiecujące wyniki wskazują na korzyści z immunoterapii (kryzalizumab) ograniczającej VOC. Szansą dla niektórych pacjentów jest także allotransplantacja komórek krwiotwórczych. Wnioski: Objawy ACS mogą sugerować inne zaburzenia opóźniając prawidłowe postępowanie terapeutyczne a należy pamiętać, iż ACS jest główną przyczyną śmiertelności w SCD. Mimo, że SCD w Polsce jest chorobą rzadką, z uwagi na coraz większe zróżnicowanie rasowe społeczeństwa, należy zwiększać świadomość nt. tej choroby wśród hematologów dziecięcych, aby zapewnić pacjentom odpowiednią opiekę.

1.38. Projekt badania doświadczeń pacjentów pediatrycznych i ich opiekunów na oddziałach Hematologii i Onkologii Dziecięcej jako nowy nurt miar jakości opieki zdrowotnej w Polsce

mgr Katarzyna Wiśniewska1,* 1 Uniwersytet Medyczny w Lublinie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: k.melichwisniewska@gmail.com Słowa kluczowe: opieka zdrowotna, miary doświadczeń, jakość, Patient Experiece Wstęp: Projekt ustawy o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta wdraża potrzebę identyfikowania priorytetowych obszarów do poprawy jakości i bezpieczeństwa udzielanych świadczeń zdrowotnych. Wprowadza wymóg badania opinii, doświadczeń i satysfakcji pacjentów na podstawie zwalidowanego kwestionariusza, budując tym samym solidne podstawy zarządzania w systemie ochrony zdrowia. Zmiany oparte na międzynarodowych standardach oraz koncepcji Patient Experience - która dostrzega w „doświadczeniu” pacjenta i opiekuna element integralnej misji opieki zdrowotnej - to wskaźnik budowy reputacji i pozycji rynkowej usługodawców systemu opieki wpisując się tym samym w nowy nurt systemu zarządzania jakością w opiece zdrowotnej w Polsce. Cel: Celem pracy jest wprowadzenie do dyskursu w opiece onkologicznej i hematologicznej strategii zarządzania opartej na koncepcji Patient Experience w zakresie badania miar doświadczeń pacjentów pediatrycznych na oddziałach Hematologii i Onkologii Dziecięcej w Polsce w celu poprawy jakości opieki zdrowotnej. Materiał i metody: Projekt badania oparty jest na wdrożeniu polskiej adaptacji amerykańskiego narzędzia ankiety CAHPS Child Hospital Survey (Child HCAHPS), służącego do oceny dostawców i systemów opieki zdrowotnej w szpitalach pediatrycznych, oraz przeprowadzenie badania na reprezentatywnej próbie badawczej, co może wykazać dane, dzięki którym możliwe będzie zbudowanie rekomendacji nt. działań i systemowych interwencji mających na celu podwyższenie jakości doświadczeń pacjenta i opiekunów na Oddziałach Hematologii i Onkologii Dziecięcej w Polsce. Wnioski: Badanie z wykorzystaniem zwalidowanego kwestionariusza ankiety Child- HCAHPS może ukształtować trzy strategiczne cele w poprawie jakości opieki hemato-onkologicznej jak i ogólno-pediatrycznej w Polsce: 1) Weryfikacja doświadczeń dzieci i ich opiekunów może stanowić czynnik prowadzący do podwyższenia jakości opieki zdrowotnej skoncentrowanej na pacjencie i rodzinie. 2) Dokonanie statystycznych analiz porównawczych usług pediatrycznych na poziomie krajowym umożliwi porównanie z wynikami innych krajów. 3) Zwiększanie odpowiedzialności świadczeniodawcy za pobyt pacjenta w placówce szpitalnej, za doświadczenie związane z kontaktem z opieką zdrowotną oraz zidentyfikowanie obszarów do poprawy i doskonalenia jakości i bezpieczeństwa.

1.39. Limfohistiocytoza hemofagocytarna w zespołu Chediak-Higashi – od badania włosa do allotransplantacji komórek macierzystych

Sylwia Berner-Pietrasiak1,*, Filip Pierlejewski1, Andriy Sopilnyak1, Katarzyna Bobeff1, Julia Kołodrubiec1, Justyna Kowalkiewicz1, Małgorzata Stolarska1, Joanna Trelińska1, Tomasz Górski1, Elżbieta Łoś1, Weronika Dobrewa1, Katarzyna Bąbol-Pokora1, Krzysztof Kałwak2, Wojciech Młynarski1 1 Klinika Pediatrii Onkologii i Hematologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 2 Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej we Wrocławiu *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: sylwiaberner@gmail.com Słowa kluczowe: HLH, Zespół Chediak-Higashi, CHS1/LYST Wstęp: Zespół Chediak-Higashi (CHS) (MIM #214500; ORPHA167) jest rzadkim, uwarunkowanym genetycznie zespołem zaburzeń odporności. W ostatnim dwudziestoleciu na całym świecie opisano zaledwie około 500 przypadków wystąpienia tego zaburzenia. W większości przypadków (50 – 85%) pacjentów z rozpoznaniem tego zaburzenia dochodzi do fazy akceleracji pod postacią hemofagozytozy limfohistiocytarnej (HLH). Cel pracy: Omówienie procesu terapueutyczno-diagnostycznego u pacjentki z nawrotowym zespołem HLH na podłożu CHS. Opis przypadku: Pacjentka została przekazana do Kliniki z Oddziału Chorób Zakaźnych z powodu splenomegalii, leukopenii, neutropenii i małopłytkowości. W wywiadzie ustalono, że jest objęta opieką okulistyczną i dermatologiczną z powodu albinizmu oczno-skórnego. Dodatkowo często (6-10x/rok) przechodziła infekcje o trudnej do ustalenia etiologii i nietypowym przebiegu. Wśród wielu badań diagnostycznych w Klinice wykonano trichoskopię stwierdzając obecność charakterystycznego obrazu skupisk melaniny sugerującą zespół Griscelli. W mielogramie stwierdzono obecność charakterystycznych ziarnistości patologicznych i wtrętów w komórkach wszystkich szeregów morfologicznie najbardziej odpowiadających anomalii Chediaka-Higashiego. Badanie genetyczne szpiku metodą NGS pozwoliło na wykrycie biallelicznego defektu genu CHS1/LYST (NM_000081.4:C.[6077dupA];[5214+3_5214+6del]. W trakcie pierwszej hospitalizacji w Klinice pacjentka nie spełniła kryteriów rozpoznania HLH-2004. Jednak w kolejnym epizodzie infekcyjnym doszło do akceleracji objawów klinicznych i stwierdzono obecność 5/8 kryteriów zespołu HLH. Rozpoczęto terapię systemową zgodnie z Programem HLH-2004. Po uzyskaniu remisji objawów HLH pacjentka w trybie pilnym została przygotowywana do przeszczepienia komórek macierzystych szpiku kostnego od zgodnego dawcy spokrewnionego (MFD) w Klinice Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej we Wrocławiu. Zabieg miał miejsce we wrześniu 2021 roku. Wnioski: Rozpoznanie HLH u pacjentki z fenotypowymi cechami CHS wymagało przeprowadzenia złożonych, pozarutynowych procedur diagnostycznych. Po potwierdzeniu podłoża genetycznego w postaci mutacji CHS1/LYST pacjenci wymagają pilnej kwalifikacji do transplantacji komórek macierzystych szpiku kostnego. Należy podkreślić rolę diagnostyki genetycznej w możliwie wczesnym diagnozowaniu złożonych zaburzeń odporności u dzieci o charakterystycznym fenotypie, a także wskazania do zintensyfikowanej terapii systemowej w sytuacji wystąpienia HLH.

1.40. Aktywizacja i rehabilitacja dzieci onkologicznie chorych wspomagana ćwiczeniami z użyciem nowoczesnych technologii

Wojciech Czogała1,*, Elżbieta Szymańska2, Angelika Ogarek3, Karolina Szymańska4, Szymon Skoczeń1 1 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Instytut Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 2 Wydział Wychowania Fizycznego i Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie 3 Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie, Wydział Rehabilitacji Ruchowej 4 Akademia Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie, Wydział Turystyki i Rekreacji *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: wojciech.czogala@uj.edu.pl Słowa kluczowe: rehabilitacja, aktywizacja pacjentów, winkrystyna, ostra białaczka limfoblastyczna Wstęp: Stosowanie winkrystyny w leczeniu onkologicznym niesie duże ryzyko upośledzenia funkcji motorycznych pacjentów. Te z kolei powodują obniżenie jakości życia dziecka w czasie i po zakończeniu terapii. Aktywność fizyczna proponowana pacjentom onkologicznym może oddziaływać pozytywnie na funkcjonowanie fizyczne (motoryka duża, napięcie mięśniowe, przewodzenie nerwowe), emocjonalne (poziom odczuwanego stresu), społeczne (relacje interpersonalne) i poznawcze (pamięć, uwaga). Cel: Celem badań była pilotażowa ocena możliwości rejestracji bezpośrednich i pośrednich efektów programu ćwiczeń fizycznych wspomaganych nowoczesnymi technologiami dla jakości życia dzieci w czasie leczenia onkologicznego z zastosowaniem winkrystyny. Oceniano zakres, w jakim aktywność fizyczna wspomaga proces rehabilitacji dzieci leczonych onkologicznie, obciążonych ryzykiem wystąpienia powikłań po winkrystynie, związanych z funkcjonowaniem motorycznym. Materiał i metody: Do badania włączono 6 pacjentów leczonych z powodu ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL). Do oceny wykorzystano ActiGraph - system do monitorowania aktywności fizycznej pozwalający na rejestrację codziennej aktywności fizycznej w tym ilości wykonywanych kroków, wydatkowania energii oraz okresów snu. W połączeniu z oprogramowaniem ActiLife urządzenie oferuje najbardziej zaawansowany system do gromadzenia danych, badania i analizy parametrów aktywności fizycznej oraz okresów snu. Urządzenia ActiGraph pozwala na dokładną 24 godzinną rejestrację. Wyniki: U 6 dzieci z ALL w indukcji oraz reindukcji rejestrowano następujące parametry: całkowity czas snu (Total sleep time - TST), latencja snu (Sleep latency SL), czuwanie wtrącone (Wake after sleep onset - WASO), wydajność snu (Sleep efficiency - SE), automatyczna detekcja snu, całkowity wydatek energetyczny wyrażony w kilokaloriach (kcal) oraz jako równoważnik metaboliczny (MET – metabolic rate), liczba wykonanych kroków, poziom intensywności wysiłku fizycznego, zapis tętna w postaci interwałów R-R (odległości pomiędzy dwoma skurczami serca), rejestracja pozycji ciała, poziom oświetlenia otoczenia. Wnioski: System może być wykorzystywany do precyzyjnej oceny zaburzeń aktywności wybranej grupy dzieci leczonych winkrystyną, co umożliwi optymalizację rehabilitacji w tej grupie pacjentów.

1.41. Wrodzone aberracje genetyczne predysponujące do nowotworów jajnika u dzieci – obserwacje Kliniki Pediatrii, Onkologii i Hematologii UM w Łodzi

Karolina Krajewska1,*, Bartosz Szmyd1, Agata Pastorczak1, Julia Kołodrubiec1, Elżbieta Sałacińska-Łoś1, Józef Kobos2, Małgorzata Nowak1, Filip Pierlejewski1, Wojciech Młynarski1, Joanna Trelińska1 1 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii UM w Łodzi 2 Zakład Diagnostyki Patomorfologicznej CSK UCP UM w Łodzi *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: kalin2000@wp.pl Słowa kluczowe: nowotwór jajnika, dzieci, onkologia, mutacja germinalna, genetyka Guzy jajnika są rzadką grupą nowotworów w populacji dziecięcej. Znane są jednak defekty genetyczne, których nosicielstwo predysponuje do rozwoju nowotworu jajnika w wieku rozwojowym, należą do nich: zaburzenia różnicowania płci, zespoły uwarunkowane dysfunkcją genu WT1, zespół Peutz-Jeghers, czy mutacje genu DICER1 lub SMARCA4. Celem pracy była analiza przebiegu diagnostyki i leczenia pacjentek z rozpoznanymi guzami jajnika oraz zespołem genetycznej predyspozycji do tych nowotworów leczonych w Klinice Pediatrii, Onkologii i Hematologii UM w Łodzi w ciągu ostatnich 10 lat. Przeanalizowano dane kliniczne dotyczące 15 dzieci fenotypowo płci żeńskiej z rozpoznanym w latach 20122022 nowotworem jajnika i leczonych zgodnie z Programem TGM 95. Diagnostyka genetyczna obejmowała analizę kariotypu oraz sekwencjonowanie metodą Sangera i NGS. U 15 dzieci o fenotypie żeńskim rozpoznano guza jajnika, w tym u 3 pacjentek zdiagnozowano również guza drugiej gonady (18 rozpoznanych nowotworów u 15 dzieci). Histopatologicznie rozpoznano: potworniaki niedojrzałe - 6/18, dysgerminoma - 4/18, gonadoblastoma – 4, mieszany guz germinalny – 1/18, raka drobnokomórkowego jajnika typu hiperkalcemicznego - 1/18 oraz guza z komórek Sertoliego-Leydiga - 1/18. Do poradnictwa genetycznego zakwalifikowano 8/15 dzieci: dodatni wywiad rodzinny w kierunku nowotworów piersi i gonad – 4, nietypowa histopatologia nowotworu – 4 dzieci. U sześciorga dzieci potwierdzono genetyczną predyspozycję do nowotworu: w 3 przypadkach była to niezgodność między płcią chromosomową, a płcią fenotypową: zespół czystej dysgenezji gonad z kariotypem 46,XY u 1 pacjentki oraz kariotyp 45,XY, der(13;14) (q10;q10)mat. ish(SRYx1) u dwóch sióstr. U dwojga dzieci stwierdzono obecność zespołu predyspozycji do nowotworzenia związanej z dysfunkcją genu DICER1, a u jednej pacjentki wykryto mutację w genie SMARCA4. Ponadto jedna z pacjentek miała już rozpoznany zespół Turnera z kariotypem mozaikowym (46,XX/46,XY) przed zdiagnozowaniem obustronnej gonadoblastomy w dysgenetycznych gonadach. Przeprowadzona analiza zwraca uwagę na wysoki odsetek guzów jajnika uwarunkowanych wrodzonym podłożem genetycznym i wskazuje na potrzebę wykonywania badań genetycznych u wszystkich pacjentek pediatrycznych z tym rozpoznaniem.

1.42. Infantile chorioncarcinoma – rzadka, lecz gwałtownie przebiegająca, o poważnym rokowaniu, jednostka chorobowa

Stefanowicz J1,Rosińska B2, Jezierska M1, Badowska W3, Chaber R4, Cieślak M5, Dasiewicz M6, Januszkiewicz – Lewadowska D7, Karolczyk G8, Leszczyńska E9, Malinowska I5, Nurzyńska – Flak J10, Nykiel M11, Peszyńska – Białczyk K12, Pobudejska-Pieniążek A13, Raciborska A14, Trelińska J15, Wawryków P16, Więckowska J17 Ośrodki Polskiej Pediatrycznej Grupy Guzów Litych 1 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Gdański Uniwersytet Medyczny, UCK w Gdańsku 2 Ponadregionalne Centrum Onkologii Dziecięcej ,,Przylądek Nadziei”, Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Jana Mikulicza-Radeckiego 3 Oddział Kliniczny Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w Olsztynie im. Prof. dr Stanisława Popowskiego w Olsztynie 4 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Kliniczny Szpital Wojewódzki nr 2 im. św. Jadwigi Królowej w Rzeszowie 5 Katedra i Klinika Onkologii, Hematologii Dziecięcej, Dziecięcy Szpital Kliniczny im. Polikarpa Brudzińskiego Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego 6 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie 7 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 8 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Wojewódzki Szpital Zespolony w Kielcach 9 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. Ludwika Zamenhofa w Białystoku 10 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Lublinie 11 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Zespół Szpitali Miejskich w Chorzowie 12 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Szpital Uniwersytecki im. dr Antoniego Jurasza w Bydgoszczy 13 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 im. prof. S. Szyszko Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, Zabrze 14 Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży, Instytut Matki i Dziecka w Warszawie 15 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Uniwersyteckie Centrum Pediatrii, Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 16 Klinika Pediatrii, Onkologii i Immunologii Dziecięcej, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 PUM im. prof. Tadeusza Sokołowskiego w Szczecinie 17 Klinika Onkologii, Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: jstefanowicz@gumed.edu.pl Słowa kluczowe: infantile choriocarcinoma, noworodki, niemowlęta Infantile chorioncarcinoma jest niezwykle rzadko występujacą jednostką chorobową o poważnym rokowaniu, wymagającą natychmiastowego rozpoznania i leczenia. Uważa się, że najczęściej choroba jest nabyta przez łożysko z ogniska chorioncarcinoma, które powstało w łożysku jako wariant ciążowej choroby trofoblastycznej. Mediana wieku rozpoznania wynosi 1 miesiąc (zakres 0 do 5 miesięcy). Do typowych objawów należą: głęboka niedokrwistość, nieprawidłowy rozwój, hepatomegalia, drgawki. Krwioplucie i niewydolność oddechowa występują rzadko. Chrakterystyczne jest istotne podwyższenie wartości β-HCG (często > 1x106 IU/L). Przebieg nowotworu często jest niezwykle burzliwy, z tego powodu konieczna jest natychmiastowa wielolekowa chemioterapia. Leczenie opiera sie o chemioterapię, zaleca sie również resekcję mas resztkowych. W przypadku rozpoznania infantile chorioncarcinoma u dziecka, z powodu wysokiego ryzyka kosmówczaka u matki, konieczne jest wykonanie badań u matki. Przedstawiamy przypadek, obecnie 5-miesiecznego niemowlęcia, z rozpoznaniem infantile chorioncarcinoma, z

wysokimi wartościami β-HCG, przerzutami do płuc, mózgu i wątroby. Dziecko w 4. tygodniu życia zostało przyjęte do Kliniki z powodu głębokiej niedokrwistości, mniejszej aktywności i gorszego łaknienia. Dziecko z C4P1 (3 poronienia w pierwszych tygodniach ciąży), urodzone drogą cięcia cesarskiego z powodu infekcji COVID 19 u matki, w 37 hbd, z masą ciała 2900 g, skala Apgar 8/8 punktów. W badaniach diagnostycznych stwierdzono: w TK w obu płucach kilka litych zmian wielkości do 12 mm sugerujących meta oraz istotną hepatomegalię - wątroba znacznie powiększona, dolny biegun płata prawego sięgający do talerza biodrowego, płat lewy otaczający od przodu śledzionę, w obrębie wątroby liczne niejednorodne zmiany ogniskowe wielkości do 5.4 cm. W MR w prawym płacie czołowym obecne policykliczne ognisko o wymiarach: 1.5 x 1.1 x 1.6 cm. Przy przyjęciu poziom β-HCG 1 023 519.6 mIU/ml, maksymalny 2 710 759 mIU/ml. Na podstawie obrazu klinicznego, wyników badań laboratoryjnych i obrazowych rozpoznano infantile choriocarcinoma, W leczeniu zastosowano chemioterapię – karboplatyna i etopozyd uzyskując stabilizację stanu ogólnego i częściową odpowiedź na leczenie. Obecnie dziecko kontynuuje chemioterapię.

1.43. WPŁYW LECZENIA G-CSF NA FUNKCJE IMMUNOLOGICZNE NEUTROFILI U PACJENTÓW Z CIĘŻKĄ WRODZONĄ NEUTROPENIĄ

Justyna Folkert1,*, Stanisław Malicki2, Barbara Chruścicka-Smaga1, Damian Krzyżanowski3, Szymon Janczar3, Olga Wegner3, Joanna Kozieł1, Joanna Madzio1, Florian Veillard1, Wojciech Młynarski3, Jan Potempa1 1 Uniwersytet Jagielloński, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Zakład Mikrobiologii, ul. Gronostajowa 7A, 30-387 Kraków 2 Uniwersytet Jagielloński, Małopolskie Centrum Biotechnologii, ul. Gronostajowa 7, 30-387 Kraków 3 Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Sporna 36/50, 91-738 Łódź *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: justyna.folkert@uj.edu.pl Słowa kluczowe: neutropenia, G-CSF, SCN Ciężka wrodzona neutropenia (SCN) to grupa rzadkich chorób wrodzonych, które wpływają na mielopoezę i charakteryzują się obniżoną liczbą neutrofili. Niedobór organizmu w komórki pełniące kluczową rolę w eliminacji patogenów zwiększa ryzyko infekcji bakteryjnych, które w skrajnym przypadku mogą prowadzić do zagrażającej życiu sepsy. W celu przywrócenia prawidłowej liczby granulocytów obojętnochłonnych pacjenci z SCN poddawani są terapii z wykorzystaniem rekombinowanych granulocytarnych czynników wzrostu (G-CSF). G-CSF odpowiedzialny jest za stymulację produkcji i zwiększenie aktywności prekursorów oraz dojrzałych neutrofili, aby efektywnie usuwały drobnoustroje z organizmu. Leczenie G-CSF zwiększa liczbę neutrofili w organizmie, jednak obecnie brakuje pełnej charakterystyki wpływu tej terapii u pacjentów z SCN na funkcje biologiczne granulocytów obwodowych. W niniejszej pracy podjęto próbę porównania funkcjonalności neutrofili uzyskanych od nieletnich pacjentów z SCN poddanych leczeniu G-CSF oraz nieleczonych tą terapią, jak również neutrofili pochodzących od zdrowych dawców. Jak dotąd przeanalizowano grupę składającą się z 7 osób nieleczonych, 5 leczonych G-CSF oraz zdrowych dawców. Przeprowadzone analizy potwierdziły wzrost liczby neutrofili u pacjentów poddanych terapii G-CSF względem osób nieleczonych. Jednocześnie zaobserwowano, iż pod wpływem leczenia komórki te wykazują wyższą zdolność formowania pułapek neutrofilowych NETs, jednak poprawie nie ulega odpowiedź chemotaktyczna neutrofilii oraz produkcja białek o aktywności przeciwbakteryjnej, takich jak mieloperoksydaza (MPO), laktoferyna (LTF), defensyny i alarminy (HMGB1). Parametry te są obniżone u pacjentów z SCN zarówno leczonych, jak i nieleczonych w odniesieniu do zdrowych dawców, co może wskazywać, iż zmniejszona liczba neutrofili nie stanowi jedynego powodu osłabionej odporności organizmu. Pacjenci chorujący na ciężką wrodzoną neutropenię narażeni są na powikłania będące wynikiem infekcji bakteryjnych i grzybowych, z którymi nie są w stanie walczyć ze względu na niedobór funkcjonalnych neutrofili. Przeprowadzone badania wskazują, iż stosowany G-CSF u pacjentów z SCN nie tylko stymuluje produkcję neutrofilii, ale ma także znaczące właściwości immunomodulacyjne.

1.44. Analiza epidemiologii oraz przebiegu klinicznego wirusowych infekcji dróg oddechowych u dzieci i nastolatków leczonych z powodu chorób nowotworowych w latach 2020-2021r.

Małgorzata Salamonowicz-Bodzioch1,*, Jowita Frączkiewicz1, Grażyna Wróbel1, Bernarda Kazanowska1, Krzysztof Kałwak1, Wojciech Czogała2, Walentyna Balwierz2, Iwona Żak3, Ninela IrgaJaworska4, Ewa Bień4, Jacek Wachowiak5, Anna Szmydki-Baran6, Łukasz Hutnik6, Michał Matysiak6, Filip Pierlejewski7, Wojciech Młynarski7, Weronika Stolpa8, Katarzyna Skowron-Kandzia8, Agnieszka Mizia-Malarz8, Krzysztof Czyżewski9, Magdalena Dziedzic9, Kamila Jaremek9, Mariusz Wysocki9, Patrycja Zalas-Więcek10, Jakub Musiał11, Radosław Chaber11, Joanna Zawitkowska12, Katarzyna Drabko12, Paweł Wawryków13, Jarosław Peregud-Pogorzelski13, Marcin Płonowski14, Maryna Krawczuk-Rybak14, Renata Tomaszewska15, Tomasz Szczepański15, Tomasz Brzeski16, Katarzyna Mycko16, Hanna Mańko-Glińska16, Wanda Badowska16, Agnieszka Urbanek-Dądela17, Grażyna Karolczyk17, Aleksandra Królak18, Tomasz Ociepa18, Tomasz Urasiński18, Justyna Urbańska-Rakus19, Sonia Pająk19, Katarzyna Machnik19, Jan Styczyński9, Olga Zając-Spychała5 1 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 2 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 3 Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 4 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 5 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 6 Katedra i Klinika Onkologii, Hematologii Dziecięcej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii WUM 7 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 8 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 9 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 10 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 11 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów 12 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 13 Klinika Pediatrii i Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 14 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 15 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 16 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 17 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, II Klinika Pediatrii, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 18 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Szczecin 19 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E.Hankego, Chorzów *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: msalamonowicz@poczta.onet.pl Słowa kluczowe: zakażenie dróg oddechowych, Rhinovirus, Coronavirus, Paragrypa Wstęp. Infekcje wirusowe dróg oddechowych występują u dzieci z chorobami nowotworowymi, będąc czasem konsekwencją leczenia, niejednokrotnie powodując opóźnienie w realizacji dalszej terapii. W dobie pandemii, każda infekcja dróg oddechowym wymaga bardzo dokładnej diagnostyki i różnicowania z COVID-19 . Cel. Celem pracy była analiza częstości występowania wirusowych zakażeń dolnych i górnych dróg oddechowych u dzieci poddawanych chemioterapii (z wyłączeniem infekcji COVID-19), a także

ocena przebiegu klinicznego zakażenia. Metody. Do wieloośrodkowej analizy włączono 1893 pacjentów pediatrycznych, u których w terminie od 1. stycznia 2020 r. do 31. grudnia 2021 r. postawiono rozpoznanie choroby nowotworowej. Pacjenci pochodzili z 17 Ośrodków Onkologii i Hematologii Dziecięcej. Wyniki. Wirusowe Infekcje dróg oddechowych rozwinęło w sumie 12% pacjentów (n=235).W badanej grupie było 129 chłopców oraz 106 dziewczynek, średni wiek wyniósł 5 lat, 11/12. Średni czas do wystąpienia infekcji wynosił 6 miesięcy. Najczęstszymi patogenami były : RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) (28%, n=66), Rhinovirus (25%, n=58), Paragrypa 3 (8%, n=19), Paragrypa 4 (6%, n=14 ), Grypa A (5,5%, n=13 ), zakażenia Coronavirusem innym niż COVID 19 (5,5%, n=13) oraz infekcje mieszane (19%, n=45). Infekcje występowały najczęściej u dzieci z rozpoznaniem ostrej białaczki limfoblastycznej (n=144), ostrej białaczki nielimfoblastycznej (n=19), oraz z niektórymi guzami litymi : neuroblastomą (n=14), guzem Wilmsa (n=13). Głównymi objawami klinicznymi zakażenia była gorączka oraz kaszel. U większości pacjentów stosowano leczenie objawowe, u 12 chorych podawano Oseltamivir, u 5 antybiotyki z powodu nadkażenia bakteryjnego, a u 4 chorych zastosowano wlew z immunoglobulin. W całej analizowanej grupie stwierdzono 6 zgonów, w tym tylko 1 związany bezpośrednio z wirusową infekcją dróg oddechowych. Pozostałe były spowodowane infekcjami bakteryjnymi (n=2) i progresją choroby podstawowej (n=3). Wnioski. Infekcje dróg oddechowych( z wykluczeniem COVID-19) stanowią umiarkowanie częste powikłanie leczenia onkologicznego, powodując przedłużone hospitalizacje, jednak rzadko prowadzą do śmierci pacjenta. Wśród infekcji dominują RSV, Rhinovirus a także zakażenia mieszane kilkoma wirusami.

1.45. Niedobór witaminy D u pacjentów ze świeżo rozpoznaną ostrą białaczką limfoblastyczną – epidemiologia i wpływ na przebieg leczenia indukcyjnego

Anna Małecka1,*, Ninela Irga-Jaworska1 1 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: a.malecka@gumed.edu.pl Słowa kluczowe: ALL, witamina D, indukcja Wstęp: Niedobór witaminy D (VDD) jest powszechnym zjawiskiem wśród populacji dzieci w Polsce. Dzieci chorujące na ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL) są szczególnie narażone na VDD, a także na typowe dla niego powikłania. Cel: Ocena stężenia 25(OH)D w momencie rozpoznania ALL oraz zależności między tym stężeniem a odpowiedzią na leczenie indukcyjne oraz wczesne powikłania terapii. Materiał i metody: Badaniem prospektywnym objęto wszystkich pacjentów z nowo rozpoznaną ALL w okresie od maja 2017 do listopada 2020 (59 dzieci) od momentu rozpoznania do zakończenia indukcji (33. doba). Analizę podzielono na trzy obszary: czynniki potencjalnie wpływające na stężenie witaminy D, ocena zależności między stanem zaopatrzenia w witaminę D a odpowiedzią na leczenie indukcyjne i wystąpieniem powikłań terapii. Wyniki: U 36% pacjentów stwierdzono niedobór witaminy D w momencie rozpoznania choroby. U pacjentów z optymalnym stężeniem witaminy D obserwowano niższe stężenie trombocytów (p=0.015) w momencie rozpoznania, dodatkowo pacjenci z tej grupy znacznie częściej wymagali przetoczenia koncentratu płytek (p=0.018). Ponadto, wśród pacjentów z optymalnym stężeniem witaminy D częściej stwierdzano hiperdiploidię w badaniu kariotypu (p=0.014), a w immunofenotypizacji potwierdzano pochodzenie z linii B (p=0.01). Nie wykazano związku między stężeniem 25(OH)D i najczęstszymi powikłaniami leczenia indukcyjnego. Nie obserwowano związku między zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej a stężeniem witaminy D, nie potwierdzono zależności między stężeniem 25(OH)D a hiperfosfatemią ani częstością wystąpienia ostrego zespołu lizy guza. Wnioski: Niedobór witaminy D jest powszechnym problemem wśród populacji dzieci leczonych z powodu ALL od momentu rozpoznania. Suplementacja witaminą D wydaje się być bezpieczna w trakcie leczenia indukcyjnego. Zaplanowano dalsze badania dotyczące wpływu stężenia witaminy D na przebieg leczenia ALL.

1.46. ANALIZA 100 RESEKCJI WĄTROBY U DZIECI - WYNIKI I TECHNIKA OPERACYJNA - JEDNOOŚRODKOWE DOŚWIADCZENIE Z OKRESU 20 LAT

Hanna Garnier1,*, Maciej Murawski1, Katarzyna Sinacka2, Ewa Iżycka-Świeszewska3, Piotr Czauderna1 1 Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dzieci i Młodzieży Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego 2 Zakład Radiologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego 3 Katedra Patologii i Neuropatologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: garnier@gumed.edu.pl Słowa kluczowe: hepatoblastoma, resekcja wątroby, nowotwór wątroby WSTĘP: Resekcja wątroby jest złożonym zabiegiem wysokiego ryzyka, zwykle wykonywanym w wybranych wysokospecjalistycznych ośrodkach. Całkowite usunięcie guza jest obecnie standardem postępowania w przypadku wątrobiaka zarodkowego (HBL) i raka wątrobowokomórkowego (HCC), a także wielu łagodnych guzów wątroby. MATERIAŁ I METODY: W latach 2001 – 2021 w Klinice Chirurgii i Urologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego zoperowano metodą otwartą lub laparoskopową 100 pacjentów z guzem wątroby, [stosunek mężczyzn do kobiet 61/39; mediana wieku 52,7 miesięcy (zakres 3-458 miesięcy)]. WYNIKI: Głównym wskazaniem do zabiegu był wątrobiak zarodkowy (Hepatoblastoma) (n=71). Wykonano 8 poszerzonych lewostronnych hemihepatektomii, 19 lewostronnych hemihepatektomii, 21 poszerzonych prawostronnych hemihepatektomii, 31 prawostronnych hemihepatektomii i 21 resekcji segmentarnych. Powikłania wystąpiły u 9/25 (36% przyp.) pacjentów operowanych przy użyciu noża wodnego i 16/25 (64% przyp.) przy użyciu innych narzędzi. Najczęściej obserwowanym powikłaniem był zaciek żółci w miejscu resekcji (n=14). Mediana czasu operacji wyniosła 404 minuty w pierwszej dekadzie oraz 362 minuty w drugiej dekadzie. Hospitalizacja pooperacyjna wynosiła około 10 dni (zakres 5-21 dni) u pacjentów bez powikłań i 28 dni (zakres 11-68 dni), gdy wystąpiły powikłania. U pacjentów leczonych z powodu nowotworu wątroby margines resekcji chirurgicznej był ujemny w badaniu histopatologicznym w 99 przyp./100. WNIOSKI: Na przestrzeni lat odnotowaliśmy poprawę naszych wyników leczenia (zmniejszony odsetek powikłań, skrócony czas operacji) dzięki lepszej technice operacyjnej (obecnie ograniczone preparowanie wnęki wątroby) połączone z użyciem noża wodnego oraz narzędzi zamykających naczynia typu „BiClamp”) oraz postępom w opiece okołooperacyjnej, przeprowadzaniu znieczulenia i nowoczesnym technologiom (użycie noża wodnego oraz narzędzi zamykających naczynia typu „BiClamp”) . Ze względu na złożoność operacji, resekcje wątroby powinny być przeprowadzane w wyspecjalizowanych ośrodkach, które mają duże doświadczenie w tego typu zabiegach.

1.47. Podwyściółkowe gwiaździaki olbrzymiokomórkowe w stwardnieniu guzowatym, nowe możliwości leczenia dzieci

Katarzyna Garus1,*, Szymon Skoczeń2, Agnieszka Jelińska3, Walentyna Balwierz2 1 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej USD w Krakowie 2 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej USD w Krakowie, Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej Instytutu Pediatrii UJ CM 3 NZOZ, Medyczne Centrum Diagnostyczne VOXEL *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: kgarus15@gmail.com Słowa kluczowe: Stwardnienie guzowate, guzy SEGA, geny supresorowe, Ewerolimus Wprowadzenie. Stwardnienie guzowate (SG) należy do fakomatoz. Charakteryzuje się obecnością zmian skórnych, guzków nienowotworowych w różnych częściach ciała oraz zmian nowotworowych w OUN i padaczką. Dziedziczy się autosomalnie dominująco, 70% to mutacje sporadyczne. Zmiany dotyczą genów supresorowych: TSC1 (9q34, hamartyna) lub TSC2 (16p13.3, tuberyna). Choroba ma charakter przewlekły i postępujący. Rozpoznaje się ją na podstawie kryteriów diagnostycznych, uwzględniających 20 różnych objawów. Badanie genetyczne potwierdza, ale nie wyklucza rozpoznania. Do zmian zagrażających życiu należą podwyściółkowe gwiaździaki olbrzymiokomórkowe (SEGA) rozwijające się w mózgu oraz naczyniakomięśniakotłuszczaki nerek (AML). W leczeniu guzów SEGA oraz guzów nerek typu AML do niedawna dostępne były tylko metody chirurgiczne. W październiku 2017 r. wprowadzono program lekowy z zastosowaniem ewerolimusu (inhibitor mTOR) dla dzieci z niekwalifikującymi się do leczenia operacyjnego guzami SEGA. Celem pracy jest przedstawienie opisu pacjentów z guzami SEGA leczonymi ewerolimusem. Opis przypadków. Obecnie Klinika obejmuje leczeniem ewerolimusem 5 pacjentów w wieku 4 - 23 lat, obserwowanych od 3,7 do 9,5 lat (2 pacjentów leczonych od 2012 r. w Łodzi w ramach badania klinicznego, 1 pacjentka leczona w Warszawie w Klinice Neurologii od 3. miesiąca życia). W 4 przypadkach uzyskano stabilizację choroby, w 1 częściową regresję guzków siatkówki. U 4 dzieci nie obserwowano poważnych objawów ubocznych terapii. U jednej dziewczynki okresowo zmniejszano dawki leku lub czasowo go odstawiano ze względu na zapalenie jamie ustnej. Komentarz. Zaletą leczenia ewerolimusem pacjentów z SG i guzami SEGA jest korzystny wpływ na regresję guzów SEGA, ale także na inne objawy choroby (padaczka, AML, inne hamartoma, zmiany skórne), wadą – brak możliwości całkowitego wyleczenia oraz ryzyko wystąpienia objawów niepożądanych stosowanej przez całe życie imuunoterapii.

1.48. W jakim wieku napromieniane są dzieci? – doświadczenia własne Dolnośląskiego Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii we Wrocławiu

Aleksandra Sztuder1,*, Agata Szulc2, Iga Skrzypczyńska2, Adam Maciejczyk1 1 Dolnośląskie Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu 2 Dolnośląskie Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: a.sztuder@gmail.com Słowa kluczowe: wiek, radioterapia WSTĘP – w Dolnośląskim Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii napromieniane są dzieci leczone w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu - Klinice Onkologii i Hematologii Dziecięcej PRZYLĄDEK NADZIEI. CEL – celem pracy była ocena wieku dzieci napromienianych w Dolnośląskim Centrum Onkologii, Pulmonologii i Hematologii w latach 2002-2022. MATERIAŁ I METODY Analizie retrospektywnej poddano dane pacjentów pediatrycznych napromienianych w latach 20022022. WYNIKI – w latach 2002 – 2022 w Dolnośląskim Centrum Onkologii, Pulmonologii I Hematologii radioterapii poddano 656 dzieci w wieku od 1-18 lat, średnio 10 lat. W latach 2002-2006 napromieniono 116 dzieci, a średnia wieku wynosiła 11 lat; w latach 2007-2011 182 dzieci, średnia 11 lat; w latach 2012-2016 187 dzieci, średnia 10 lat; natomiast w 2017-2021 170 dzieci; średnia 8 lat. WNIOSKI – w 5-letnich interwałach czasowych liczba napromienianych dzieci nie uległa znaczącym różnicom od 2007 roku, obniżyła się natomiast średnia wieku dzieci napromienianych.

1.49. POWIKŁANIA INFEKCYJNE U PACJENTÓW Z MIĘSAKAMI TKANEK MIĘKKICH (STS) LECZONYCH W 17 POLSKICH OŚRODKACH ONKOLOGII I HEMATOLOGII DZIECIĘCEJ Tomasz Brzeski1, Wanda Badowska1, Katarzyna Mycko1, Hanna Mańko-Glińska1, Ninela Irga-Jaworska2, Ewa Bień2, Wojciech Młynarski3, Filip Pierlejewski3, Michał Matysiak4, Anna Szmydki-Baran4, Łukasz Hutnik4, Jacek Wachowiak5, Krzysztof Kałwak6, Małgorzata Salamonowicz-Bodzioch6, Bernarda Kazanowska6, Grażyna Wróbel6, Mariusz Wysocki7, Krzysztof Czyżewski7, Magdalena Dziedzic7, Kamila Jaremek7, Patrycja ZalasWięcek8, Walentyna Balwierz9, Wojciech Czogała9, Iwona Żak10, Jarosław Peregud-Pogorzelski11, Paweł Wawryków11, Tomasz Szczepański12, Renata Tomaszewska12, Agnieszka Mizia-Malarz13, Weronika Stolpa13, Katarzyna Skowron-Kandzia13, Grażyna Karolczyk14, Agnieszka Urbanek-Dądela14, Maryna Krawczuk-Rybak15, Marcin Płonowski15, Radosław Chaber16, Jakub Musiał16, Katarzyna Machnik17, Justyna Urbańska-Rakus17, Sonia Pająk17, Katarzyna Drabko18, Joanna Zawitkowska18, Olga Gryniewicz-Kwiatkowska19, Agnieszka Gietka19, Katarzyna Dzierżanowska-Fangrat20, Katarzyna Semczuk20, Jan Styczyński7, Olga Zając-Spychała5 1

Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum

Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 2

Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk

3

Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź

4

Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa

5

Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań

6

Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław

7

Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz

8

Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz

9

Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum,

Uniwersytet Jagielloński, Kraków 10

Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

11

Klinika Pediatrii i Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin

12

Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze

13

Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice

14

Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, II Klinika Pediatrii, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki

Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 15

Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok

16

Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki

Nr 2, Rzeszów 17

Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E.Hankego,

Chorzów 18

Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin

19

Klinika Onkologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa

20

Zakład Mikrobiologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: siwyed@wp.pl WSTĘP: Zakażenia są jednym z najpoważniejszych powikłań towarzyszących leczeniu przeciwnowotworowemu. Problem ten dotyczy także dużej części dzieci leczonych z powodu STS.

CEL: Wieloośrodkowe badanie mające na celu analizę zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych u pacjentów leczonych w 17 ośrodkach zrzeszonych w PTOiHD. MATERIAŁ I METODY: Analiza danych zebranych z 17 ośrodków onkologii i hematologii dziecięcej. WYNIKI: W latach 2020-2021 w 17 ośrodkach PTOiHD leczono 136 dzieci z mięsakami tkanek miękkich (63 dziewczynki, 73 chłopców). Łącznie wystąpiło 188 zakażeń o potwierdzonej etiologii, w tym 135 zakażeń bakteryjnych (71,8%), 42 wirusowe (22,3%), 11 zakażeń grzybiczych (5,9%). U 54 pacjentów (39,7%) odnotowano 135 zakażeń bakteryjnych z potwierdzonym patogenem. Wśród zakażeń bakteryjnych 44 zakażenia dotyczyły krwi (32,6%), 40 moczu (29,6%), 37 kału (27,4%), 9 zakażeń dotyczyło ran (6,6%), inne zakażenia stanowiły niecałe 3%. Wśród zakażeń bakteryjnych krwi, 29 spowodowanych było bakterią Gram dodatnią (65,9%), najczęściej o etiologii gronkowcowej 22 zakażenia (50%), a 15 Gram ujemną (34,1%), najczęściej E.coli – 8 zakażeń (18,2%). W etiologii ZUM najczęściej stwierdzano E.coli (40%). W zakażeniach bakteryjnych kału większość stanowiło zakażenie Clostridium difficile (54,1%). W porównaniu do lat poprzednich zanotowano znaczący wzrost zakażeń wirusowych. W badanym okresie zgłoszono 42 infekcje wirusowe, w porównaniu do 8 infekcji wirusowych zgłoszonych w latach 2018-2019 – wzrost o 425% . Zdiagnozowano 20 przypadków zakażenia SARS CoV-2 (47,6%). Zgłoszono 11 infekcji grzybiczych, 3 z nich to rozpoznanie pewne, z czego 2 dotyczyły odcewnikowych zakażeń krwi, a 1 ZUM. Wszystkie zakażenia pewne spowodowane były przez Candida spp. 2 zakażenia grzybicze uznano za prawdopodobne, za czym przemawiał obraz HRCT, pozostałe to rozpoznania możliwe. Odnotowano 8 zgonów, jednak ich przyczyną była progresja choroby. WNIOSKI: Zdecydowaną większość zakażeń stanowiły infekcje bakteryjne. Zwraca uwagę znaczy przyrost infekcji wirusowych, co pozostaje w związku przyczynowo-czasowym z pandemią COVID-19. Rzeczywisty odsetek zakażeń u pacjentów z STS jest wyższy, ale w części przypadków, pomimo starannej diagnostyki, nie udaje się ustalić czynnika etiologicznego, pomimo objawów

Nowoczesna diagnostyka w onkologii i hematologii dziecięcej 2.1. CLPB nie jedno ma oblicze - gradient objawów klinicznych

Weronika Dobrewa1,*, Joanna Madzio1,**, Magdalena Wojdalska1, Iwona Dachowska-Kałwak2, Krzysztof Kałwak2, Marcin Hennig3, Katarzyna Bąbol-Pokora1, Wojciech Młynarski1, 1 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi 2 KlinikaTransplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, Ponadregionalne Centrum Onkologii Dziecięcej "Przylądek Nadziei" 3 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: madzio.joanna@gmail.com Słowa kluczowe: CLPB, neutropenia, kwasica 3-metyloglutakonowa (3-MGA-uria) WSTĘP Gen CLPB koduje peptydazę kazeinolityczną która należy do ATP-az pełniących rolę mitochondrialnych białek opiekuńczych. Bialleliczne mutacje w CLPB są związane z zespołem kwasicy 3-metyloglutakonowej, zaćmą, objawami neurologicznymi oraz neutropenią, natomiast warianty heterozygotyczne odpowiedzialne są za występowanie neutropenii wrodzonej. CEL Ocena ciężkości objawów klinicznych u pacjentów z heterozygotycznymi oraz biallelicznymi mutacjami w genie CLPB na podstawie metaanalizy. MATERIAŁY I METODY Do badania włączono 3 pacjentów wraz z rodzinami (n=6) zdiagnozowanych metodą NGS w ramach projektu FixNet oraz 53 wcześniej opublikowane przypadki. Zaproponowano system scoringowy uwzględniający m.in. objawy neurologiczne, dysfunkcje układu nerwowomięśniowego, zaburzenia metaboliczne oraz wystąpienie neutropenii, MDS/AML lub zgonu. Posłużył on do oceny obrazu klinicznego pacjentów w zależności od lokalizacji oraz typu mutacji. W celu predykcji struktury uszkodzonego białka oraz wizualizacji zmian w obrębie genu użyto narzędzi 3D SWISS-MODEL oraz MutationMapper. WYNIKI Zidentyfikowano trzech pacjentów z mutacjami w obrębie genu CLPB: bialleliczną zmianę NP_110440.1:p.[(Arg417*)];[(Arg408Gly)] oraz nieopisane wcześniej w literaturze warianty heterozygotyczne typu missense: NP_110440.1:p.[(Arg629Cys)];[(=)], NP_110440.1:p.[(Arg327Trp)];[(=)]. Najwyższy score, odzwierciedlający najcięższy stan klinicznych został odnotowany u pacjentów z mutacjami w domenie ankyrynowej. Analiza poszczególnych objawów wykazała, że 6/7 przypadków miała ciężkie opóźnienie rozwojowe i intelektualne, wszyscy mieli 3-MGA-urię oraz neutropenię, 2/7 rozwinęło AML/MDS, 6/7 zmarło, w tym 4 w wieku niemowlęcym. Zgodnie z dotychczasową wiedzą u pacjentów z mutacjami biallelicznymi, kliniczny przebieg choroby jest cięższy niż u heterozygot. Ciekawym wyjątkiem jest rodzeństwo z biallelicznymi mutacjami w domenie D2 u których kwasica przebiega bez żadnych dodatkowych objawów. WNIOSKI Przeprowadzona analiza wykazuje, że zmiany w domenie ankyrynowej, a nie jak dotąd sądzono wyłącznie w domenie ATPazowej, skutkują najcięższym fenotypem. Ponadto mutacje w wariancie hetrozygotycznym poza domanemi aktywnymi mogą być odpowiedzialne za rozwój neutropenii wrodzonej, co dotychczas nie zostało opisane w literaturze. Odnotowane także ciężki przebieg kwasicy 3-metyloglutakonowej i zgon pacjenta. Wszyscy pacjenci z mutacjami w CLPB mają wyższe ryzyko rozwoju MDS/AML, niezależnie od ciężkości objawów klinicznych, lokalizacji i typu mutacji.

2.2. Wybrane elementy mikrośrodowiska nowotworu (MMP-2, MMP-7, TIMP-2, CXCL-9, CXCL-10) w surowicy pacjentów pediatrycznych z ostrą białaczką limfoblastyczną

Aleksandra Kaczorowska1,*, Joanna Stefanowicz1, Natalia Miękus-Purwin2, Anna Owczarzak3, Małgorzata Wojciechowska1, Anna Gabrych1, Ninela Irga-Jaworska1, Sylwia Małgorzewicz4 1 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii 2 Zakład Chemii Farmaceutycznej GUMED 3 Zakład Żywienia Klinicznego i Dietetyki 4 Katedra i Zakład Żywienia Klinicznego i Dietetyki *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: olamiekus@gmail.com Słowa kluczowe: ostra białaczka limfoblastyczna; mikrośrodowisko nowotworo; metaloproteinazy; chemokiny Współczesne możliwości technologiczne pozwalają na coraz dokładniejsze zrozumienie procesów biologicznych prowadzących do rozwoju nowotworu. Szczególną uwagę badaczy skupia mikrośrodowisko nowotworu (TME – tumor microenvironment). W jego skład wchodzą m.in. macierz pozakomórkowa, komórki układu immunologicznego i liczne substancje wydzielane przez te komórki. Jednym z najistotniejszych czynników sprzyjających rozwojowi i progresji nowotworów jest zniszczenie elementów macierzy pozakomórkowej. Najważniejszymi substancjami biorącymi udział w regulacji procesu degradacji macierzy pozakomórkowej są metaloproteinazy macierzy pozakomórkowej (MMP) i ich inhibitory (TIMP). W procesie migracji komórek nowotworowych kluczową rolę odgrywają chemokiny. Do realizacji prezentowanej pracy spośród wielu składowych mikrośrodowiska nowotworu wybrano pięć:MMP-2, MMP-7, TIMP-2, CXCL-9 i CXCL-10. Celem pracy była odpowiedź na pytania: czy u pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) dochodzi do zaburzenia poziomów wybranych składowych TME w surowicy, a – tym samym – czy mogłyby one spełnić rolę markerów oceny odpowiedzi na leczenie oraz czy są czynnikami ryzyka rozwoju/progresji ALL u dzieci. W latach 2018-2021 w Klinice Pediatrii, Hematologii i Onkologii GUMed i UCK w Gdańsku zebrano materiał biologiczny 31 pacjentów z rozpoznaniem ALL. Próbki krwi pobierano przed rozpoczęciem leczenia, następnie w 33 dobie leczenia i na zakończenie leczenia. Na przeprowadzenie badania uzyskano zgodę Niezależnej Komisji Bioetycznej ds. Badań Naukowych przy GUMed. Wyniki wskazują, że poziomy MMP-2, MMP-7 i TIMP-2 nie zmieniły się statystycznie istotnie przed i w trakcie leczenia pacjentów z ALL. Statystycznie zamienny okazał się spadek poziomu CXCL-9 oraz CXCL-10 w surowicy pacjentów w 33 dobie leczenia. W literaturze medycznej podobne dane dotyczące chemokin uzyskiwano w materiale ze szpiku kostnego pacjentów z ALL. W przeprowadzonym badaniu dowiedliśmy, że surowica jest również wartościowym materiałem do oceny tych substancji, szczególnie z uwagi na mniej inwazyjne uzyskiwanie materiału biologicznego. Wnioski: CXCL-9 i CXCL-10 mogłyby posłużyć jako jeden z markerów monitorowania odpowiedzi na leczenie i potencjalny marker wznowy ALL u pacjentów pediatrycznych. Nie potwierdzono roli MMP-2, MMP-7 i TIMP-2 w ocenie odpowiedzi na leczenie u dzieci z ALL.

2.3. Występowanie aberracji genu TOX w dziecięcej ostrej białaczce limfoblastycznej z prekursorowych komórek B (BCP-ALL)

Zuzanna Maria Urbańska1,*, Monika Lejman2, Kinga Ostrowska1, Karolina Miarka-Walczyk1, Borys Styka2, Wojciech Młynarski1, Agata Pastorczak1,** 1 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii; Uniwersytet Medyczny w Łodzi ul. Sporna 36/50, 91-738 Łódź 2 Samodzielna Pracownia Diagnostyki Genetycznej II Katedry Pediatrii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie ul. Antoniego Gębali 6, 20-093 Lublin *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: zuzanna.urbanska@umed.lodz.pl Słowa kluczowe: TOX, B-komórkowa ostra białaczka limfoblastyczna, pediatria, zaburzenia genetyczne, ekspresja genu Wstęp Czynnik transkrypcyjny Tox reguluje stabilność genomu wpływając na proces naprawy pęknięć DNA. Jego nieprawidłowa nadekspresja w niektórych nowotworach hematologicznych może być potencjalnie celem immunoterapii. Rola czynnika tox nie została opisana w kontekście BCP-ALL. Cel Ocena profilu ekspresji oraz częstości występowania aberracji w obrębie genu TOX w podtypach molekularnych BCP-ALL. Materiał i metody Analizę przeprowadzono w materiale genetycznym (DNA, RNA) wyizolowanym z komórek nowotworowych z dnia diagnozy ALL od 438 dzieci leczonych wg protokołu AIEOP BFM-2017. W celu identyfikacji wariantów strukturalnych, rearanżacji oraz zmian sekwencji wykorzystano mikromacierze SNP oraz sekwencjonowanie RNA. Poziom ekspresji genu TOX w podtypach BCP-ALL określono wykorzystując Rq-PCR. Wyniki W badanej grupie zidentyfikowano 10 pacjentów z monoalleliczną delecją genu TOX oraz jeden przypadek delecji biallelicznej. Utrata TOX najczęściej dotyczyła eksonu 1 (n=9) oraz eksonów 1-3 (n=2). Grupę badaną rozszerzono włączając dwóch pacjentów z monoalleliczną delecją eksonu 1 TOX leczonych wg protokołu ALL-IC BFM2009. Kwalifikacja do podtypu molekularnego BCP-ALL z delecją TOX wykazała, iż najczęstszy był podtyp B-other (n=9), resztę stanowiły: ETV6::RUNX1, Ph-like, iAMP21 i hiperdiploidia. Zaobserwowano następujące aberracje towarzyszące utracie TOX: dic (9;17), monosomię chromosomu 7 z t(2;16), trisomię oraz tetrasomię chromosomu 21 i iAMP21. Najistotniejsze współistniejące mikrodelecje obejmowały geny: CDKN2A/B (n=7), PAX5 (n=6), IKZF1 (n=3) (spełniające kryterium profilu mikrodelecji IKZF1plus) oraz w pojedynczych przypadkach HLF, TP53, PMS2, XRCC3, RAG1 i RAG2. Zidentyfikowano również fuzję genową ETV6::IKZF1 oraz zmiany punktowe: PAX5(NM_016734.3):c.1174T>C,p.Ter392Argext*111, PMS2(NM_000535.7):c.1939A>T,p.Lys647Ter, JAK2(NM_004972.4):c.2624C>A,p.Thr875Asn. Poziom ekspresji TOX w podtypach molekularnych BCP-ALL zbadano w grupie 120 pacjentów. Wysoki profil ekspresji odnotowano w podtypie ETV6::RUNX1 oraz ALL z mutacjami w genach rodziny RAS, niski w podtypach:TCF3::PBX1 i iAMP21. U 10 pacjentów z delecją TOX zaobserwowano tendencję do wyższego poziomu ekspresji w porównaniu do białaczek bez defektu. Wnioski Zaobserwowano współistnienie dotychczas nieopisywanej w BCP-ALL delecji TOX z rzadkimi markerami genetycznymi o niekorzystnym rokowaniu, takich jak profil mikrodelecji IKZF1plus oraz iAMP21. Ponadto, ekspresja genu TOX istotnie różniła się między podtypami molekularnymi BCP-ALL.

2.4. Molekularne zróżnicowanie nowotworów mieloproliferacyjnych Philadelphia-ujemnych o genotypie „triple-negative” u polskich pacjentów pediatrycznych

Katarzyna Bąbol-Pokora1,*, Kamila Wypyszczak1, Jolanta Skalska-Sadowska2, Jerzy Windyga3, Anna Małecka4, Krzysztof Czyżewski5, Jarosław Zieliński1, Magdalena Cienkusz6, Marek Ussowicz7, Sonia Pająk8, Magdalena Wojdalska1, Jacek Wachowiak2, Wojciech Młynarski1 1 Klinika Pediatrii Onkologii i Hematologii UM w Łodzi 2 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej UM w Poznaniu 3 Klinika Hematologii i Transfuzjologii IHIT w Warszawie 4 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii UCK w Gdańsku 5 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii CM UMK w Bydgoszczy 6 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej UM w Lublinie 7 Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej UM we Wrocławiu 8 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej ZSM w Chorzowie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: katarzyna.babol-pokora@umed.lodz.pl Słowa kluczowe: Mieloproliferacje, MPN Ph-uj, triple-negative, NGS, PV, PMF, ET Wstęp Nowotwory mieloproliferacyjne (MPN) Philadelphia-ujemne, do których należą czerwienica prawdziwa (PV), nadpłytkowość samoistna (ET) oraz pierwotna mielofibroza (PMF), są powodowane zmianami somatycznymi aktywującymi szlak JAK-STAT w komórkach macierzystych szpiku. Do mutacji kanonicznych należą defekty genu JAK2 (najczęściej V617F), CALR oraz MPL (najczęściej W515L/K). Blisko 10% pacjentów z MPN jest jednak charakteryzowanych jako „triple-negative” ze względu na brak defektów JAK2/CALR/MPL. Znalezienie zmian genetycznych predysponujących do mieloproliferacji w tej grupie pacjentów może mieć znaczenie dla postępowania terapeutycznego. Cel Celem badania było znalezienie defektów molekularnych innych niż znane mutacje kanoniczne, które mogą predysponować do nowotworów mieloproliferacyjnych. Materiał i metody Materiał pobrano od 50 pacjentów pediatrycznych z rozpoznaniem MPN Philadelphia–ujemnych, negatywnych pod względem typowych defektów w genach JAK2, MPL i CALR. Do badania wykorzystano metodę celowanego sekwencjonowania nowej generacji (targeted-NGS) w panelu 5200 genów o udowodnionym znaczeniu dla patogenezy zaburzeń hematologicznych, immunologicznych czy predyspozycji do nowotworzenia. Wyniki W badanej grupie ujawniono łącznie 80 zmian patogennych lub potencjalnie patogennych, zarówno o charakterze germinalnym jak i somatycznym. Najwięcej zmian ujawniono w genach powiązanych z patogenezą sferocytozy wrodzonej (20%), dysfunkcji płytek (14%) oraz zaburzeń hemostazy (11%), a także zaburzeń regulacji immunologicznej i niedokrwistości. U 4 pacjentów z PV rozpoznano erytrocytozę wrodzoną na podłożu zmian w genach VHL, EPAS1 lub EGLN1. U 3 pacjentów z podejrzeniem PMF ujawniono defekty genów TERT, SRC i PARN, prowadzące do dyskeratozy wrodzonej. U 9 pacjentów ujawniono ponadto zmiany w genach JAK2 oraz CALR, w tym kanoniczne defekty somatyczne, które nie zostały oznaczone we wcześniejszych badaniach. Wnioski Przeprowadzone badania pokazały spektrum mutacji występujących u pacjentów MPN Ph-ujemnych potrójnie negatywnych, wykazały konieczność stosowania w procesie diagnostycznym metod wysokoprzepustowych, umożliwiających identyfikację zmian klonalnych. Wyniki wskazały ponadto na możliwość występowania zmian typu gain of function (GOF) w genach, dla których dotychczas jedynie utrata funkcji była znanym mechanizmem patogenezy.

2.5. „Primum non nocere” – zasady postępowania z pacjentami podejrzewanymi o pierwotne, złośliwe nowotwory kości Andrzej Szafrański1,* 1 Instytut – Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Klinika Onkologii; Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1 Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego im. Prof. Tadeusza Sokołowskiego *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: a.szafranski@ipczd.pl Słowa kluczowe: guzy kości, diagnostyka, biopsja W pracy autor przedstawia współcześnie obowiązujące zasady postępowania w przypadku podejrzenia pierwotnego złośliwego nowotworu kości u dzieci, młodzieży i młodych dorosłych. Ich przestrzeganie ma olbrzymi wpływ na dalsze losy pacjenta, jego szanse na wyleczenie, rodzaj możliwego do wykonania zabiegu operacyjnego. Współczesna onkologia ortopedyczna w większości przypadków pozwala na wykonanie zabiegu oszczędzającego kończynę. Nowoczesne leczenie pierwotnych złośliwych nowotworów kości składa się z leczenia skojarzonego, obejmującego chemioterapię neoadjuwantową, leczenie chirurgiczne, niejednokrotnie radioterapię i chemioterapię adjuwantową. Zastosowanie tego schematu pozwala na osiąganie coraz lepszych wyników leczenia, zarówno pod względem liczby wyleczonych chorych, jak i pod względem ich sprawności psychofizycznej. Nowoczesne technologie wytwarzania endoprotez onkologicznych , oparte na technice druku 3D pozwalają praktycznie na zastąpienie sztucznym implantem każdej kości w organizmie człowieka. Warunkiem osiągnięcia sukcesu polegającego na wyzdrowieniu maksymalnie sprawnego pacjenta jest nie popełnienie błędów na żadnym z etapów leczenia. Najistotniejszy jest jednak pierwszy kontakt z pacjentem, ponieważ od czasu uzyskania wyniku badania histopatologicznego zależy cały proces leczniczy i może mieć wpływ na losy chorego. Wreszcie samo wykonanie biopsji, jej rodzaj, sposób zaplanowania cięcia, pobranie materiału są elementami bardzo ważnymi wywierającymi wpływ na rokowanie pacjenta. Często diagnoza stawiana jest dopiero kiedy dojdzie do złamania patologicznego w obrębie guza, a pacjent trafia na ostry dyżur chirurgiczny. Sposób zaopatrzenia złamania może mieć również bezpośredni wpływ na możliwość uratowania chorej kończyny. Autor na licznych przykładach z ponad 28 letniej praktyki w zakresie ortopedii onkologicznej przedstawia wszystkie wyżej wymienione aspekty i podaje gotowy algorytm postępowania diagnostycznoleczniczego w przypadku podejrzenia u pacjenta pierwotnego, złośliwego guza kości. Zamiast wniosków należy przyjąć ww algorytm i starać się przestrzegać dwóch kardynalnych zasad ortopedii onkologicznej: 1. Biopsji nie powinien wykonywać najmłodszy (najmniej doświadczony) członek zespołu lekarskiego. 2. Ideałem jest jeśli biopsję wykonuje chirurg mający wykształcenie onkologiczne i doświadczenie w leczeniu guzów kości, a najlepiej przy spełnieniu powyższych warunków, jeśli wykona ją chirurg będący głównym operatorem podczas usuwania ogniska pierwotnego i rekonstrukcji powstałego ubytku.

2.6. Analiza subpopulacji komórek immunokompetentnych krwi obwodowej za pomocą wysokorozdzielczej cytometrii masowej u pacjentów z ciężką neutropenią wrodzoną

Bartłomiej Pawlik1,*, Aleksandra Oszer2, Aleksandra Makowiecka3, Joanna Madzio4, Damian Krzyżanowski4, Zuzanna Rydzyńska4, Magdalena Kaczor5, Marcin Poręba3, Wojciech Młynarski4, 1 1Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi / Studium Medycyny Molekularnej, Warszawski Uniwersytet Medyczny 2 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi / Międzynarodowa Szkoła Doktorska Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 3 Katedra Chemii Biologicznej i Bioobrazowania, Politechnika Wrocławska 4 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi 5 Klinika Pediatrii, Żywienia i Chorób Metabolicznych, Instytut "Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka", Warszawa *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: bartlomiej.pawlik@umed.lodz.pl Słowa kluczowe: ciężka neutropenia wrodzona (SCN), glikogenoza Ib (GSD 1b), cytometria masowa (CyTOF), immunofenotypowanie Wstęp Ciężkie wrodzone neutropenie (SCN) są heterogenną grupą rzadkich pierwotnych niedoborów odporności. Ponadto, ciężka neutropenia jest obecna w pierwotnych zespołach metabolicznych np. w glikogenozie Ib. Zespoły te mogą być związane z zaburzeniami immunologicznymi o różnym fenotypie. Cel Zdefiniowanie różnic w zaburzeniach subpopulacji komórek immunokompetentnych w zależności od rodzaju mutacji predysponującej do rozwoju SCN. Materiał i metody Do badania włączono pacjentów z ciężką neutropenią (n = 9; mutacja TCIRG1 n = 2, mutacja ELANE n = 2, mutacja SRP54 n = 1 oraz mutacja SLC37A4 n = 4), a także grupę zdrowych osób (n = 69). Krew pełną wyznakowano panelem przeciwciał monoklonalnych (MaxPar Direct Immune Profiling Assay, Fluidigm). Pomiar odsetka subpopulacji komórek układu odpornościowego przeprowadzono na cytometrze masowym (Helios, CyTOF, Fluidigm). W celu identyfikacji różnic zastosowano porównania pomiędzy grupami komórek immunokompetentnych pacjentów i grupy kontrolnej, dopasowanej względem wieku i płci. Wyniki W grupie pacjentów z SCN zaobserwowano różnorodne zaburzenia subpopulacji limfocytów. Szczególną uwagę zwracają pacjenci z mutacją TCIRG1, którzy charakteryzowali się zwiększonym odsetkiem komórek swoistej odpowiedzi cytotoksycznej (efektorowe limfocyty terminalne CD8 (CD3+ CD66b- CD19- CD8+ CD4- CD14- CD16TCRgd- CD123- CD11c- CCR7- CD27-) i limfocyty pamięci CD8 (CD3+ CD66b- CD19- CD8+ CD4- CD14- CD161TCRgd- CD123- CD11c- CCR7dim CD27dim)) oraz wzrostem odsetka limfocytów T gamma delta (CD66b- CD3+ CD8dim/- CD4- CD14- TCRgd dim/+). U pacjentów z glikogenozą Ib zaobserwowano wzrost odsetka terminalnych limfocytów efektorowych CD4 (CD66b- CD3+ CD8- CD4+ CD14- TCRgd- CD11c- CCR7- CD27CD45RAdim/-), przy jednoczesnym obniżeniu odsetka komórek T regulatorowych (CD25+ CCR4+ CD127-). Mutacja ELANE charakteryzowała się 11-krotnym zwiększeniem odsetka eozynofilii (CD14- CD3- CD19- HLA-DRCD294+ CD66bdim/+), natomiast defekt SRP54 prowadził do silnego obniżenia odsetka komórek swoistej odpowiedzi zarówno w klasie CD8, jak i CD4. Wnioski Wykorzystujac cytometrię masową jednoczesne znakowanie 31 antygenów powierzchniowych pozwoliło na identyfikację 38 podtypów komórek immunokompetentnych w jednej próbce krwi pełnej. Wykorzystując tą metodę pokazano, że SCN są grupą zróżnicowanych zaburzeń odporności.

2.7. Biomarkery cukrzycy a ryzyko wystąpienia zespołu metabolicznego u dzieci po zakończonym leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej

Katarzyna Konończuk1, Katarzyna Muszyńska-Rosłan1, Karolina Konstantynowicz-Nowicka2, Maryna Krawczuk-Rybak1, Adrian Chabowski2, Eryk Latoch1,* 1 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku 2 Zakład Fizjologii, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: eryklatoch@gmail.com Słowa kluczowe: zespół metaboliczny, ozdrowieńcy, ostra białaczka limfoblastyczna Postępy w zakresie diagnostyki i leczenia znacząco zwiększyły całkowite przeżycie dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL). Jednak ze względu na stosowaną w dzieciństwie terapię przeciwnowotworową ozdrowieńcy stanowią grupę zwiększonego ryzyka rozwoju chorób cywilizacyjnych. Szczególną uwagę zwraca się na wczesne wykrywanie zaburzeń prowadzących do rozwoju zespołu metabolicznego (ZM). Celem pracy było zbadanie stężenia 9 potencjalnych markerów cukrzycy (C-peptyd, grelina, GIP, glukagon, insulina, PAI-1, rezystyna, leptyna, wisfatyna) oraz cech zespołu metabolicznego u ozdrowieńców wiele lat po zakończonym leczeniu z powodu ALL. Do badania włączono 56 pacjentów w wieku 12.36 5.15 lat. Do oceny stężenia biomarkerów cukrzycy użyto zestawu Bio-Plex Pro Human Diabetes 10-Plex Panel. Ozdrowieńcy wykazywali statystycznie wyższe stężenie GIP (p=0.026), glukagonu (p=0.001), leptyny (p=0.022) i PAI-1 (p=0.047), natomiast stężenie greliny było u nich niższe (p<0.001) w porównaniu z grupą kontrolną. Ponadto ozdrowieńcy z prawidłowym BMI wykazywali wyższe stężenie GIP (p=0.005) i niższe stężenie greliny (p<0.001) w porównaniu ze zdrowymi rówieśnikami. Co najmniej jeden czynnik ryzyka MetS występował u 58.9% ozdrowieńców. Wykazano u nich istotnie wyższe stężenie peptydu C (p=0.028), leptyny (p=0.003) i PAI-1 (p=0.034) w porównaniu z ozdrowieńcami, którzy nie spełniali żadnych kryteriów ZM. Podsumowując, ozdrowieńcy po zakończonym leczeniu z powodu ALL stanowią grupę zwiększonego ryzyka wystąpienia zaburzeń metabolizmu węglowodanów. Zrozumienie patogenezy zespołu metabolicznego po leczeniu choroby nowotworowej oraz możliwość oceny biomarkerów cukrzycy w celu wykrycia zaburzeń przemiany węglowodanów wydaje się kluczowe w strategii zapobiegania zespołowi metabolicznemu u dzieci po zakończonym leczeniu z powodu ostrej białaczki limfoblastycznej.

2.8. Beta-2-mikrogobulina w moczu – nieinwazyjny biomarker uszkodzenia nerek u pacjentów leczonych w dzieciństwie z powodu choroby nowotworowej

Eryk Latoch1,*, Katarzyna Konończuk1, Katarzyna Taranta-Janusz2, Katarzyna Muszyńska-Rosłan1, Magdalena Sawicka3, Anna Wasilewska2, Maryna Krawczuk-Rybak1 1 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku 2 Klinika Pediatrii i Nefrologii, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku 3 Zakład Analizy i Bioanalizy Leków, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: eryklatoch@gmail.com Słowa kluczowe: nefrotoksyczność, ostra białaczka limfoblastyczna, beta-2-mikroglobulina Celem pracy była ocena stężenia beta-2-mikrogobuliny (β2M) w moczu u pacjentów leczonych w dzieciństwie z powodu choroby nowotworowej oraz ustalenie przydatności β2M w wykrywaniu nefrotoksyczności związanej ze stosowaniem w dzieciństwie leczeniem. Grupę badaną stanowiło 165 ozdrowieńców z choroby nowotworowej (CCS). Stwierdzono, że pacjenci wiele lat po zakończeniu leczenia wykazywali istotnie wyższe stężenie β2M w moczu (p<0.001) oraz wskaźnika β2M/kreatyniny (Cr) (p<0.05) w porównaniu do zdrowych rówieśników. Spośród wszystkich pacjentów 24 (14.5%) miało obniżony eGFR (<90mL/min/1.73m2). Wykazano dodatnią korelację między współczynnikiem β2M/Cr a BMI (coef. 14.48, p=0.046). Ponadto wyższe stężenie β2M obserwowano u dzieci z dłuższym okresem obserwacji po leczeniu (powyżej 5 lat). Osoby z obniżonym eGFR wykazywały wyższe stężenie β2M w moczu (20.06±21.56 ng/mL vs. 8.55±3.65 ng/mL, p=0.007) w porównaniu ze zdrowymi rówieśnikami. U 12 (7.2%) pacjentów stwierdzono hiperfiltrację z towarzyszącym wyższym stężeniem β2M w moczu w porównaniu z grupą kontrolną (46.33±93.11 vs. 8.55±3.65 ng/mL, p=0.029). Przeprowadzona analiza nie wykazała związku pomiędzy potencjalnymi czynnikami ryzyka związanymi z leczeniem, takimi jak chemioterapia, chirurgia, radioterapia, a stężeniem β2M. Potwierdzono natomiast istotny związek pomiędzy stosowaniem radioterapii na obszary podprzeponowe a zmniejszeniem eGFR (p<0.05). Beta-2-mikrogobulina może odgrywać istotną rolę w subklinicznym uszkodzeniu nerek u pacjentów, którzy w dzieciństwie byli leczeni z powodu nowotworu. Konieczne jednak są dalsze badania prospektywne potwierdzające przydatność β2M i jej rolę jako nieinwazyjnego biomarkera nefrotoksyczności

2.9. Immunologiczne wykładniki przewlekłego stanu zapalnego oraz przedwczesnego starzenia się komórek u pacjentów leczonych w dzieciństwie z powodu ostrej białaczki limfoblastycznej

Eryk Latoch1,*, Katarzyna Konończuk1, Karolina Konstantynowicz-Nowicka2, Katarzyna MuszyńskaRosłan1, Adrian Chabowski2, Maryna Krawczuk-Rybak1 1 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku 2 Zakład Fizjologii, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: eryklatoch@gmail.com Słowa kluczowe: zapalenie, przedwczesne starzenie się, ostra białaczka limfoblastyczną, ozdrowieńcy Leczenie przeciwnowotworowe stosowane w dzieciństwie istotnie wypływa na zwiększenie chorobowości wiele lat po zakończeniu terapii. Wielu autorów podkreśla, że przewlekły stan zapalny prowadzi do przedwczesnego starzenia się komórek u osób, które były leczone w dzieciństwie z powodu nowotworów złośliwych, jednakże dostępne badania są bardzo ograniczone. Do najczęstszych chorób występujących u ozdrowieńców, które pojawiają się przedwcześnie, należą choroby układu krążenia, otyłość, zespół metaboliczny, osteoporoza i niepłodność. Celem pracy była ocena stężenia 51 cytokin u ozdrowieńców leczonych w dzieciństwie z powodu ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL), którzy w chwili badania nie prezentowali żadnych objawów chorobowych. Do pilotowego badania włączono 56 osób w wieku 16.11 (SD 3.98) lat. Grupę kontrolną stanowiło 20 zdrowych rówieśników. Do oznaczenia 48 cytokin i 3 izoform TGF-β użyto testu Bio-Plex Pro Human Cytokine Screening 48-Plex Panel Assay oraz Bio-Plex TGF-β Assay. Spośród 51 badanych cytokin, stężenie 33 było istotnie statystycznie wyższe w grupie badanej w porównaniu z grupą kontrolną (p<0.05). W grupie ozdrowieńców stwierdzono również wyższe stężenia wszystkich cytokin prozapalnych, w tym IL-1, IL-6, IL-12, IL-17, IL-18, TNF alfa i MCP-1. U pacjentów leczonych zgodnie z protokołem dla grupy wysokiego ryzyka obserwowano wyższe stężenie IL-18 w porównaniu z pacjentami niskiego i pośredniego ryzyka (p<0.05). Zwiększone stężenie IL-1, IL-6, IL-12, IL-17, LIF, M-CSF, CSF i VEGF obserwowano u młodszych pacjentów w chwili diagnozy (poniżej 5 lat) w porównaniu z dziećmi leczonymi powyżej 5 roku życia (p<0.05). Nie stwierdzono istotnego wpływu cytostatyków na stężenia badanych cytokin. Podsumowując, u dzieci i młodych dorosłych, leczonych w dzieciństwie z powodu ALL, pomimo niestwierdzania jakichkolwiek chorób współistniejących w chwili badania, zaobserwowano obecność czynników świadczących o przewlekłym stanie zapalnym na poziomie komórkowym o niskim stopniu nasilenia. Może to tłumaczyć przedwczesne starzenie się i wcześniejsze występowanie chorób cywilizacyjnych w tej grupie pacjentów.

2.10. Zmiana ekspresji antygenów na komórkach blastycznych u pacjentów pediatrycznych z ostrą białaczką limfoblastyczną z komórek prekursorowych limfocytów B (BCP-ALL) po zastosowaniu immunoterapii

Weronika Hajzler1,*, Łukasz Słota1, Łukasz Sędek2, Jan Kulis1, Bartosz Perkowski1, Michał Matysiak3, Ninela Irga-Jaworska4, Katarzyna Derwich5, Mariusz Wysocki6, Maryna Krawczuk-Rybak7, Tomasz Ociepa8, Grażyna Karolczyk9, Agnieszka Mizia-Malarz10, Katarzyna Machnik11, Wanda Badowska12, Radosław Chaber13, Jerzy Kowalczyk14, Wojciech Młynarski15, Krzysztof Kałwak16, Tomasz Szczepański1 1 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach 2 Katedra Mikrobiologii i Immunologii, Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach 3 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Warszawski Uniwersytet Medyczny 4 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Gdański Uniwersytet Medyczny 5 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 6 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Collegium Medicum w Bydgoszczy 7 Klinika Onkologii i Hematologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku 8 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie 9 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Wojewódzki Szpital Zespolony w Kielcach, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, II Klinika Pediatrii 10 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 11 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Zespół Szpitali Miejskich w Chorzowie 12 Oddział Kliniczny Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. Prof. Stanisława Popowskiego w Olsztynie 13 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Kliniczny Szpital Wojewódzki nr 2 im. św. Jadwigi Królowej w Rzeszowie 14 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 15 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Uniwersyteckie Centrum Pediatrii, Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 16 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: hajzlerweronika@gmail.com Słowa kluczowe: ostra białaczka limfoblastyczna (ALL), minimalna choroba resztkowa (MRD), immunoterapia, CAR-T, blinatumomab Wstęp: Zastosowanie immunoterapii w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z komórek prekursorowych limfocytów B (BCP-ALL) znacząco zwiększyło szanse na uzyskanie remisji. Blinatumomab jest przeciwciałem bispecyficznym angażującym cytotoksyczne limfocyty T do niszczenia komórek posiadających ekspresję antygenu CD19, w tym komórek blastycznych. Tisagenlecleucel to zastosowanie limfocytów T pacjenta z ekspresją chimerycznego receptora antygenowego (CAR-T), które rozpoznają i eliminują komórki białaczkowe. Niekorzystnym zjawiskiem obserwowanym po zastosowaniu immunoterapii są wznowy z utratą przez komórki blastyczne antygenu CD19, co stanowi istotny problem w monitorowaniu minimalnej choroby resztkowej (MRD). Różnorodność markerów ocenianych na blastach zwiększa powodzenie w monitorowaniu MRD u pacjentów z wdrożoną immunoterapią. Cel: Ocena zmiany ekspresji antygenów na komórkach blastycznych u pacjentów pediatrycznych z BCP-ALL po zastosowaniu immunoterapii. Materiał i metody: Badaniem objęto 19 pacjentów Polskiej Grupy Pediatrycznej ds. Leczenia Białaczek i Chłoniaków z rozpoznaną oporną na leczenie BCP-ALL. U 9 z nich zidentyfikowano MRD po zastosowaniu

immunoterapii. Przy zastosowaniu wieloparametrycznej cytometrii przepływowej w dniu diagnozy lub rozpoznania wznowy oceniano ekspresję markerów powierzchniowych takich jak CD19, CD10, CD20, CD34, CD22, CD38, CD72 oraz CD73. Poziom ekspresji tych antygenów porównano po zastosowaniu leczenia blinatumomabem lub terapią CAR-T. Wyniki: Spośród 9 pacjentów z pozytywną MRD po zastosowaniu immunoterapii, u 7 zaobserwowano nieznaczne zmiany w ekspresji badanych markerów powierzchniowych (m.in. CD20, CD10, CD34, CD22 i CD38). U 3 pacjentów stwierdzono stopniowy spadek ekspresji antygenu CD19, aż do jego całkowitego zaniku w późniejszych punktach czasowych. U jednego z tych pacjentów, pozytywna ekspresja antygenu CD19 zachowała się na prawidłowych komórkach prekursorowych limfocytów B, przy braku ekspresji na komórkach białaczkowych. U 4 pacjentów odnotowano stabilną ekspresje antygenów CD72 i CD73 przez cały okres monitorowania leczenia, w punktach czasowych zarówno przed jak i po immunoterapii. Wnioski: Zastosowanie immunoterapii może wpływać na zmiany ekspresji antygenów na komórkach blastycznych, w szczególności na ekspresję antygenu, który jest celem immunoterapii. Z tego względu konieczne jest poszukiwanie nowych markerów, które będą służyć oznaczaniu MRD u tych pacjentów.

2.11. Utrata heterozygotyczności całych chromosomów u pacjentów z B-komórkową ostrą białaczką limfoblastyczną

Monika Lejman1,*, Borys Styka1, Joanna Zawitkowska2, Agata Pastorczak3, Zuzanna Urbańska3, Joanna Taha3, Wojciech Młynarski3, Tomasz Szczepański4, Jerzy Kowalczyk2 1 Samodzielna Pracownia Diagnostyki Genetycznej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 2 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 3 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Uniwersyteckie Centrum Pediatrii im. Marii Konopnickiej, Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 4 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: monika.lejman@umlub.pl Słowa kluczowe: CN-LOH, mikromacierze SNP, dziecięca ostra białaczka limfoblastyczna Wstęp: Nieprawidłowości genetyczne, takie jak hiperdiploidalność i hipodiploidalność, wpływają na wyniki leczenia B komórkowej ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci (BCP-ALL). Trisomie i tetrasomię chromosomów są cechą charakterystyczną hiperdiploidalnej (>47 chromosomów) ALL u dzieci. Badania w ALL pokazują, że mikromacierz SNP może ujawnić neutralną pod względem kopii utratę heterozygotyczności (CN-LOH) chromosomu disomicznego w kariotypie hiperdiploidalnym. Identyfikacja nawracających CN-LOH nasuwa pytanie o ich kliniczny wpływ na białaczkę dziecięcą. Celem pracy była identyfikacja somatycznych anomalii dotyczących utraty heterozygotyczności całych chromosomów. Materiały i metody: Grupę badaną stanowili pacjenci pediatryczni z rozpoznaniem BCP-ALL leczeni w 16 ośrodkach w Polsce leczeni według Protokołu AIEOP BFM 2017 (n=250). Materiałem badanym było DNA wyizolowane z białaczkowych komórek szpiku kostnego z momentu diagnozy białaczki. W ramach rutynowych badań genetycznych wykonano: FISH na obecność rearanżacji BCR/ABL1, KMT2A, ETV6/RUNX1 oraz TCF3, kariotyp somatyczny na metafazach z hodowli 24 godzinnej bez stymulacji oraz mikromacierze SNP w celu określenia statusu IKZF1plus. Wyniki: W badanej grupie zidentyfikowano utratę heterozygotyczności chromosomu disomicznego u 20 pacjentów (13 dziewczynek i 7 chłopców, średnia wieku w chwili diagnozy – 4,9). Modalna liczba chromosomów wynosiła od 47-59 dla kariotypu. Tetrasomia dotyczyła głównie 21, 18 i sporadycznie 8 i 14 pary chromosomów. Utrata heterozygotyczności dotyczyła przede wszystkim chromosomów 11, 1, 13, 3, 15, 16, 12, 20. U 7 pacjentów zaobserwowano utratę heterozygotyczności obejmującą większość chromosomów disomicznych. U dwóch pacjentów potwierdzono występowanie klonu hipodiploidalnego potwierdzonego metodą cytogenetyki klasycznej. Monoalleliczne delecje genów CDKN2A/2B, MLLT3, MTAP były najczęściej obserwowaną zmianą w zakresie liczby kopii genów. Wszyscy pacjenci kontynuują leczenie lub pozostają w remisji. Wnioski: W literaturze nie ma wystarczająco obszernych badań, które opisywałyby wyniki leczenia pacjentów z CN-LOH chromosomu disomicznego w kariotypie hiperdiploidalnym. Nasze wyniki wskazują, że przegląd prognostyczny pacjentów z kariotypem hiperdiploidalnym CN-LOH wydaje się stosunkowo obiecujący. Dalsza prospektywna obserwacja zdarzeń w badanej kohorcie jest niezbędna do oceny wartości prognostycznej kariotypu hiperdiploidalnego CN-LOH.

2.12. Diagnostyka genetyczna zmian patogennych w genie GATA1 u dzieci z zespołem Downa i zaburzeniami proliferacji szpiku - porównanie techniki sekwencjonowania DNA metodą Sangera i sekwencjonowania nowej generacji (NGS)

Teofila Książek1,**, Małgorzata Czogała2,*, Przemysław Kaczówka3, Barbara Sikorska-Fic4, Anna Rodziewicz-Konarska5, Jolanta Skalska-Sadowska6, Katarzyna Muszyńska-Rosłan7, Natalia Bartoszewicz8, Agnieszka Mizia-Malarz9, Walentyna Balwierz2, Szymon Skoczeń2 1 Zakład Genetyki Medycznej, Katedra Pediatrii, Instytut Pediatrii, Wydział Lekarski, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Laboratorium Cytogenetyki i Genetyki Molekularnej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie 2 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Instytut Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 3 Laboratorium Cytogenetyki i Genetyki Molekularnej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie 4 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Uniwersytetu Medycznego w Warszawie 5 Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, Ponadregionalne Centrum Onkologii Dziecięcej „Przylądek Nadziei”, Wrocław 6 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu 7 Klinika Onkologii Dziecięcej i Hematologii Uniwersytet Medyczny w Białymstoku 8 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Collegium Medicum w Bydgoszczy 9 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka im. św. Jana Pawła II, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 6 Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: teofilaksiazek@o2.pl Słowa kluczowe: ostra białaczka szpikowa, GATA1, Zespół Downa, sekwencjonowania DNA metodą Sangera, sekwencjonowanie nowej generacji WSTĘP U osób z zespołem Downa występuje zwiększone ryzyko wystąpienia ostrej białaczki. Według klasyfikacji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) opublikowanej w 2017 roku zaburzenia proliferacji szpiku linii mieloidalnej związane z zespołem Downa stanowią osobną kategorię, do której zalicza się przejściową nieprawidłową mielopoezę (TAM) oraz ostrą białaczkę szpikową u dzieci z zespołem Downa (ML-DS). W obu przypadkach ważnym aspektem wykonywanej diagnostyki genetycznej jest oznaczenie statusu zmian patogennych w genie GATA1. CEL Celem pracy było porównanie dwóch metod diagnostycznych wykrywających zmiany patogenne w genie GATA1 w nieprawidłowej proliferacji szpiku w zespole Downa. MATERIAŁ I METODY Materiał badawczy stanowiły próbki szpiku lub krwi obwodowej 10 pacjentów z zespołem Downa z podejrzeniem białaczki (TAM lub ML-DS). Z zabezpieczonego materiału izolowano genomowe DNA z komórek mononuklearnych systemem QuickGene-Mini80 (Kurabo Industrie). Następnie wykonano sekwencjonowanie eksonów 2-4 genu GATA1 metodą Sangera z użyciem dideoksynukloetydów znakowanych fluorescencyjnie z rozdziałem na aparacie Applied Biosystems 3500 Genetic Analyzer (Thermo Fisher Scientific). Obecność mutacji oceniano także sekwencjonowaniem nowej generacji NGS zestawem Archer VariantPlex Core Myeloid na platformie Ilumina. WYNIKI U 5/10 pacjentów oznaczono obecność wariantów patogennych w genie GATA1 techniką klasycznego sekwencjonowania metodą Sangera. Analiza NGS ujawniła obecność mutacji aż u 7/10 pacjentów. Prawidłowy wyniki w zakresie badanej sekwencji w obu badaniach powtórzył się u dwójki pacjentów. U trojga kolejnych dzieci negatywny wynik sekwencjonowania sangerowskiego był spowodowany bardzo niski odsetkiem wykrywanego wariantu patogennego w wyniku NGS. Natomiast przypadek pacjenta, u którego nie wykryto

mutacji w badaniu NGS, a stwierdzono ją w klasycznym sekwencjonowaniu, związany był z położeniem i wielkością zmiany nukleotydowej, wykraczającej poza granice zmian badanych techniką NGS. WNIOSKI W przypadku obu stosowanych metod diagnostyki genetycznej należy pamiętać o ich możliwościach i ograniczeniach. Czulszą metodą jest badanie NGS, które pozwoliło ujawnić obecność mutacji w większej grupie pacjentów. Jednak w przypadku tego badania należy rozważyć analizę całego regionu genu GATA1, tak by zminimalizować ryzyko otrzymania wyników fałszywie negatywnych.

2.13. Wykorzystanie metody mikromacierzy tkankowej w diagnostyce immunohistochemicznej mięsaka mieloidalnego u dzieci i młodzieży

Magdalena Samborska1,*, Patrycja Marciniak-Stępak1, Malgorzata Barańska1, Jolanta SkalskaSadowska1, Jacek Wachowiak1, Małgorzata Czogała2, Walentyna Balwierz2, Sylwia Kołtan3, Katarzyna Peszyńska3, Mariusz Wysocki3, Tomasz Ociepa4, Tomasz Urasiński4, Grażyna Wróbel5, Jadwiga Węcławek-Tompol5, Bogna Ukielska-Hoffmann5, Alicja Chybicka5, Anna Kitszel6, Maryna KrawczukRybak6, Anna Szmydki-Baran7, Iwona Malinowska7, Michał Matysiak7, Agnieszka Mizia-Malarz8, Renata Tomaszewska9, Tomasz Szczepański9, Agnieszka Chodała-Grzywacz10, Grażyna Karolczyk10, Lucyna Maciejka-Kembłowska11, Ninela Irga-Jaworska11, Wanda Badowska12, Michał Dopierała13, Paweł Kurzawa13, Monika Krzyżaniak14, Katarzyna Derwich1 1 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 2 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie 3 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Szpital Kliniczny im. dr Antoniego Jurasza w Bydgoszczy 4 Klinika Pediatrii, Hematoonkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie 5 Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Ponadregionalne Centrum Onkologii Dziecięcej ,,Przylądek Nadziei” we Wrocławiu 6 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii Uniwersyteckiego Dziecięcego Szpitala Klinicznego im. L. Zamenhofa w Białymstoku 7 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Samodzielny Publiczny Dziecięcy Szpital Kliniczny w Warszawie 8 Klinika Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka im. Jana Pawła II w Katowicach 9 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej w Zabrzu, Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 1 im. prof. S. Szyszko Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach 10 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Wojewódzki Szpital Zespolony w Kielcach 11 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku 12 Oddział Kliniczny Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w Olsztynie 13 Zakład Patomorfologii, Szpital Kliniczny im. K. Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 14 Zakład Patologii Onkologicznej, Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: samborska.magda@gmail.com Słowa kluczowe: mięsak mieloidalny, mikromacierze tkankowe, dzieci Wstęp: Mięsak mieloidalny (myeloid sarcoma, MS) to złośliwy guz o lokalizacji pozaszpikowej, występujący u pacjentów z ostrą białaczką szpikową (acute myeloid leukemia, AML), zespołem mielodysplastycznym (myelodysplastic syndrome, MDS) przewlekłą białaczką szpikową (chronic myeloid leukemia, CML) lub najrzadziej, w postaci izolowanej, bez zajęcia szpiku kostnego. Kluczową rolę w ustaleniu właściwego rozpoznania MS odgrywa analiza immunohistochemiczna. Metoda mikromacierzy tkankowych (tissue microarray, TMA) stanowi cenne narzędzie badawcze w onkologii - umożliwia oceniającemu zaobserwowanie reakcji z wieloma przeciwciałami w tym samym fragmencie guza, co w konsekwencji znacznie poprawia jakość i precyzję badania. Cele: Analiza immunohistochemiczna wybranych preparatów MS metodą mikromacierzy tkankowej. Opracowanie panelu przeciwciał służącego do ustalenia właściwego rozpoznania MS u dzieci. Pacjenci i metody: Ocenę TMA wykonano wykorzystując bloczki parafinowe 7 pacjentów z rozpoznaniem MS. Oceniono reakcję z 21 wybranymi przeciwciałami. Za dodatnią reakcję uznano wybarwienie powyżej 10% komórek nacieku.

Wyniki: U 100% pacjentów uzyskano dodatnią reakcję z CD43, u 4/7 pacjentów z CD68, u 6/7 pacjentów z CD163, CD45, CD33, u 4/7 pacjentów z CD68. Tylko w jednym przypadku stwierdzono dodatnią reakcję z CD34. Spośród markerów charakterystycznych dla limfocytów T: dodatnia reakcja z CD4 obecna była u 6/7 pacjentów, z CD3 u 4/7 pacjentów. W 4/7 preparatów stwierdzono dodatnią reakcję z CD99. U 5/7 pacjentów stwierdzono pozytywną reakcję z CD14 i CD15. Wnioski: W podstawowym panelu diagnostycznym powinny znaleźć się przeciwciała CD43, CD68, CD45, CD33, CD163. Dodatnie markery charakterystyczne dla limfocytów T mogą nasuwać mylne podejrzenie chłoniaka limfoblastycznego - czynnikiem wskazującym na diagnozę MS jest stwierdzenie jednoczesnej obecności markerów mieloidalnych. Na uwagę zasługują dodatnia reakcja z CD14 (5/7) oraz CD15 (5/7) - markery te mogłyby się stać istotnym czynnikiem ułatwiającym różnicowanie MS z chłoniakami limfoblastycznymi. Dodatnia reakcja z CD99 (4/7) potwierdza trudności z różnicowaniem MS z nowotworami drobnookragłokomórkowymi. Metoda TMA może być przydatnym narzędziem badawczym, umożliwiającym opracowanie skutecznej ścieżki diagnostyki różnicowej MS u dzieci.

2.14. Znaczenie analizy molekularnej w ocenie ryzyka przebiegu ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci

Patryk Jawoszek1,*, B. Styka2, P. Skowera3, M. Lejman2, A. Zaucha-Prażmo4 1 Szkoła Doktorska, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 2 Samodzielna Pracownia Diagnostyki Genetycznej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 3 2Samodzielna Pracownia Diagnostyki Genetycznej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 4 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej Uniwersytet Medyczny w Lublinie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: patryk.jawoszek@gmail.com Słowa kluczowe: ALL, genotypowanie, NGS, SNP Wstęp Badania molekularne odgrywają aktualnie kluczową rolę w stratyfikacji ryzyka przebiegu ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) w populacji pediatrycznej. Możliwość wykonania badań SNP microarray oraz NGS-RNA sequencing wiąże się z adekwatną kwalifikacją pacjentów do grup ryzyka oraz pozwala wprowadzać leczenie celowane. Stwierdzenie niekorzystnych rearanżacji genowych w momencie diagnostyki wstępnej skutkuje zastosowaniem najskuteczniejszego leczenia od samego początku choroby. Cel Celem pracy jest przedstawienie znaczenia takiej stratyfikacji na podstawie opisu pacjenta, u którego w momencie rozpoznania choroby, wyżej wymienione metody genotypowania nie były jeszcze dostępne. Zgodnie z obowiązującymi w tym czasie protokołami leczenia (ALLIC-BFM 2009) przyporządkowanie do odpowiedniej grupy ryzyka miało miejsce z użyciem oceny odpowiedzi na leczenie oraz kariotypowania metodą FISH. Materiały i metody W przypadku opisywanego pacjenta diagnostyka zalecana w aktualnych w owym czasie protokołach nie wskazywała na obecność czynników ciężkiego przebiegu choroby. Brak dostępu do genotypowania uniemożliwił leczenie celowane. W czasie pojawiania się kolejnych wznów choroby, wykorzystanie najnowszych osiągnięć genotypowania pozwoliło na identyfikację czynników genetycznych mogących mieć wpływ na przebieg choroby. Wnioski Użycie nowoczesnych metod analizy molekularnej już w chwili rozpoznania ALL w populacji pediatrycznej daje możliwość precyzyjnego wyboru leczenia. Wprowadzenie adekwatnego postępowania w odpowiednim momencie skutkuje poprawą skuteczności leczenia czy też skróceniem go. Dlatego tak ważne jest aby wykorzystywać najnowsze zdobycze medycyny przeciwko niezwykle ciężkiej chorobie jaką jest ostra białaczka limfoblastyczna u dzieci.

2.15. Chemokiny związane z receptorem CXCR3 mogą być markerem niskiego ryzyka zakażenia u pacjentów onkologicznych w okresie neutropenii

Małgorzata Nowak1,*, Katarzyna Bobeff1, Krystyna Wyka1, Justyna Walenciak1, Wojciech Młynarski1, Joanna Trelińska1 1 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: m.kruk777@gmail.com Słowa kluczowe: infekcje, neutropenia, FUO, CXCR3 WSTĘP: Neutropenia jest głównym czynnikiem ryzyka infekcji u pacjentów leczonych chemioterapią z powodu chorób nowotworowych. W związku ze skąpoobjawowym przebiegiem zakażeń w okresie neutropenii, poszukuje się nowych laboratoryjnych marketów infekcji. Cel pracy: Ocena przydatności oznaczania chemokin (CXCL9 - MIG, CXCL10 - IP-10, CXCL11 - I-TAC) w przewidywaniu infekcji u dzieci leczonych onkologicznie w okresie neutropenii oraz ich porównanie ze standardowymi markerami zakażeń. MATERIAŁ I METODY: Do badania kwalifikowano dzieci leczone z powodu choroby nowotworowej, u których stwierdzono gorączkę lub inne cechy infekcji w okresie neutropenii (ANC<500/mm3). Przeprowadzano badanie przedmiotowe, wykonywano badania mikrobiologiczne, oznaczano stężenie białka C-reaktywnego (CRP), prokalcytoniny (PCT) oraz chemokin MIG, IP-10 oraz I-TAC przy pierwszej gorączce (punkt 1) oraz między 12.24. godziną od pierwszego pobrania (punkt 2). Epizody infekcyjne zostały podzielone na 2 grupy: A – gorączka nieznanego pochodzenia (FUO) lub gorączka niezwiązana z infekcją (n=34); B – wszystkie zakażenia udokumentowane mikrobiologicznie lub klinicznie (n=66); WYNIKI: Analizie poddano 100 epizodów infekcyjnych u 62 pacjentów (24 dziewczynki, 38 chłopców), mediana wieku: 9,79 lat (4,9 – 13,65). Analiza dokonana pomiędzy grupami A vs B wykazała istotnie niższe wartości I-TAC1 (p=0.03), IP-10-1 (p=0.04), IP-10-2 (p=0.05) w grupie A (mediany odpowiednio: 48,64 vs 70,99 pg/ml; 59,95 vs 96,84 pg/ml; 102,40 vs 149,39 pg/ml). Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic pomiędzy grupami w stężeniu CRP, PCT, MIG w żadnym z punktów czasowych. Wyznaczono krzywe ROC dla analizowanych parametrów w pierwszym punkcie czasowym. Uzyskano najlepsze odcięcie, dokładność i AUC dla I-TAC1 = 33,34 pg/ml, AUC = 0,637 (p = 0,02). Stężenie IP-10 = 63,3 pg/ml identyfikowało pacjentów z niskim ryzykiem infekcji (p=0,03 i AUC = 0,624). Wśród badanych markerów I-TAC1 charakteryzuje się najwyższą czułością 87,9%, przy swoistości 41,2% WNIOSEK: Wybrane chemokiny prozapalne (I-TAC, IP10) pozwalają na wyróżnienie grupy o najniższym ryzyku zakażenia w grupie pacjentów onkologicznych z gorączką w okresie neutropenii.

2.16. Ocena przydatności sekwencjonowania całego eksomu u pacjentów z nietypową manifestacją kliniczną chorób hematologicznych

Wojciech Czogała1,*, Aleksandra Wieczorek1, Michał Korostyński2, Marcin Piechota2, Wojciech Kowalczyk3, Karol Miklusiak3, Agnieszka Łazarczyk3, Walentyna Balwierz1, Szymon Skoczeń1 1 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Instytut Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 2 Zakład Neurofarmakologii Molekularnej, Instytut Farmakologii Polskie Akademii Nauk, Kraków 3 Studenckie Koło Naukowe, Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Instytut Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: wojciech.czogala@uj.edu.pl Słowa kluczowe: WES, NGS, genetyka kliniczna Wstęp: Sekwencjonowanie całego eksomu (WES, ang. whole-exome sequencing) to metoda pozwalające na poznanie sekwencji części kodującej ludzkiego genomu. Bazuje ona na technologii NGS (ang. Next Generation Sequencing), czyli sekwencjonowaniu następnej generacji. WES to metoda uważana za czułą do wykrywania genetycznego podłoża chorób. Jej dostępność wzrasta, dlatego istotna jest identyfikacja przypadków, w których jej zastosowanie będzie uzasadnione. Cel: Celem badania była ocena korzyści płynących z wykonania badania WES u pacjentów pediatrycznych oraz młodych dorosłych z chorobami hematologicznymi o nietypowym obrazie klinicznym lub z objawami współistniejącymi sugerującymi podłoże genetyczne. Materiały i metody: Badaniu poddano 26 pacjentów w wieku 1,4-20 lat. Pobrano próbki krwi obwodowej, z których wyizolowano DNA, a następnie wykonano sekwencjonowanie całego eksomu. Po przeprowadzeniu procedury kontroli jakościowej, odczyty zostały uporządkowane względem genomu referencyjnego GRCh38. Następnie dobrano zakres analizy tak, aby u każdego pacjenta obejmował wszystkie geny potencjalnie związane z obserwowanymi objawami. Patogenność wykrytych wariantów była oceniana z wykorzystaniem informacji takich jak częstość występowania, sposób dziedziczenia, szacowany wpływ na funkcję produktu białkowego, czy porównanie ze znanymi wariantami patogennymi. Dane te były pozyskiwane z baz internetowych, m.in. ClinVar, 1000Genomes, gnomAD, MITOMAP, SnpEff, HPO. Wyniki: Analiza pozwoliła na wykrycie wariantów patogennych u 19 pacjentów (73,1%). Na jednego pacjenta przypadło średnio 1,3 ± 1,2 wariantu patogennego oraz 5 ± 2,7 wariantu sklasyfikowanego jako patogenny lub prawdopodobnie patogenny. Wśród wariantów patogennych i prawdopodobnie patogennych znalazły się zarówno takie odpowiadające obserwowanym objawom, jak i tzw. znaleziska przypadkowe. Wnioski: Wykrycie wariantów patogennych lub prawdopodobnie patogennych w wykonanych analizach WES pozwoliło u części pacjentów zidentyfikować przyczynę obserwowanych objawów lub wskazało na konieczność przyszłej obserwacji oraz poradnictwa genetycznego. W celu jednoznacznej oceny zasadności wykonywania WES w hematologii dziecięcej potrzebne są dalsze badania skupiające się na poszczególnych jednostkach chorobowych oraz biorące pod uwagę relację koszt-efekt.

2.17. Limfocyty B regulatorowe ( Breg ) w ostrej białaczce limfoblastycznej u dzieci – badania wstępne

Maciej Niedźwiecki1,*, Maciej Zieliński2, Ninela Irga-Jaworska1, Dorota Pawlik-Gwozdecka1, Piotr Trzonkowski2 1 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii; Gdański Uniwersytet Medyczny 2 Zakład Immunologii Klinicznej i Transplantologii, Gdański Uniwersytet Medyczny *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: maciej.niedzwiecki@gumed.edu.pl Słowa kluczowe: ALL, Breg, czynniki prognostyczne, dzieci Wprowadzenie: Prowadzone w ostatnich latach badania nad wpływek komórek regulatorowych linii T i B wskazują na znamienne ich znaczenie w powstaniu oraz progresji różnych nowotworów. Limfocyty regulatorowe linii B ( Breg ) mogą hamować stymulację limfocytów T CD4+ lub uwalniać cytokiny w celu zahamowania odpowiedzi immunologicznej i ułatwienia progresji nowotworu. Nieznane jest ich znaczenie w ostrych białaczkach, spośród których najczęstszą w wieku dziecięcym jest ostra białaczka limfoblastyczna (ALL). Dotychczasowe badania wskazują, że zwiększony odsetek Breg w AML i nowotworach przewodu pokarmowego wiązał się z krótszym czasem przeżycia pacjentów. Cel, materiał i metody: Celem pracy była ocena odsetka komórek Breg w grupie dzieci z rozpoznaniem ALL na różnych etapach leczenia oraz próba oceny ich korelacji z uznanymi czynnikami prognostycznymi. Szpik kostny i krew obwodową pobrano w momencie rozpoznania od 42 pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną leczoną według Protokołu BFM SG ALL-IC BFM 2002 (n = 1) oraz Protokołu ALL IC-BFM 2009 (n = 41). W ocenie ilości komórek Breg w badanym materiale zastosowano wielokolorową cytometrię przepływową. Jako populację komórek Breg uznano komórki o fenotypie CD19+CD24highCD38high oraz CD19+CD24highCD27+ Następnie uzyskane wyniki odnoszono do znanych czynników prognostycznych w tej grupie dzieci. Wyniki: W analizowanej grupie dzieci stwierdzono znamienne statystycznie różnice w ilości komórek Breg na różnych etapach leczenia oraz ich korelację z czynnikami prognostycznymi. W badaniu wskazano dwie grupy pacjentów, z niskimi i wysokimi odsetkami Breg i porównano w tych grupach cechy biologiczne białaczek oraz ich odpowiedź na zastosowane leczenie. Wnioski: Ze względu na małą ilość próbek poddanych analizie uzyskane wyniki wymagają potwierdzenia na dużej ilości pacjentów z ALL. Niemniej podobnie jak w innych nowotworach również w przypadku ALL mają one znaczenie w inicjacji nowotworzenia oraz w odpowiedzi na leczenie. Stąd Breg mogą być istotnym celem terapii immunologicznych w onkologii.

2.18. Trudności diagnostyczno-terapeutyczne pozaszpikowej postaci białaczki czystoczerwonokrwinkowej u dziecka– doświadczenia ośrodka

Lucyna Maciejka-Kembłowska1,*, Marta Kozłowska1, Ninela Irga-Jaworska1, Krzysztof Lewandowski2, Patrycja Goczewska2, Grzegorz Rymkiewicz3, Marcin Chmielewski3 1 Katedra i Klinika Pediatrii , Hematologii i Onkologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego 2 Laboratorium Hematologii Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku 3 Pracownia Cytometrii Przepływowej Zakładu Patomorfologii Nowotworów Narodowego Instytutu Onkologii im.Marii Skłodowskiej -Curie Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: lucynamaciejka@gumed.edu.pl Słowa kluczowe: czystoczerwonokrwinkowa białaczka, sarcoma myelocyticum w CUN ,izolowana postać AML u dzieci Trudności diagnostyczno-terapeutyczne pozaszpikowej postaci białaczki czystoczerwonokrwinkowej u dziecka– doświadczenia ośrodka. Wstęp U 4-letniego chłopca rozpoznano białaczkę czystoczerwonokrwinkową (PEL – pure erythroid leukemia)z izolowaną postacią w CUN. Cel Przedstawienie trudności diagnostycznych i terapeutycznych pozaszpikowej PEL u dziecka. Materiał i metody Pierwszymi objawami u dotąd zdrowego chłopca były zaburzenia równowagi, niedowład prawostronny i napady padaczkowe. Początkowo hospitalizowany był w Klinice Neurologii Rozwojowej UCK gdzie otrzymał leczenie objawowe. W badaniu MRI głowy opisano zmiany naciekowe w obrębie opon oraz mózgowia. W pierwszym badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) pleocytoza wyniosła 70, obecne były formy niezróżncowane. Cytomorfologia, rozmaz i badanie biochemiczne nie przybliżyły rozpoznania. Chłopca przekazano do CZD, gdzie immunofenotyp leukoblastów określono przy pleocytozie 7 używając szerszego panelu przeciwciał monoklonalnych. Badanie molekularne w kierunku translokacji t(1;16)(p31;q24)NFIA/CBFA2T3 jest w toku. Diagnostyka obrazowa(TK wielomiejscowe, USG) i biopsja szpiku nie wykazały innych ognisk choroby. Pacjent rozpoczął leczenie zgodnie z aktualnie obowiązującym protokołem AML-BFM 2019. Po drugiej punkcji lędźwiowej uzyskano normalizację PMR. Po pierwszym bloku chemioterapii obserwowano powikłania infekcyjne: typhlitis i grzybicę inwazyjną płuc. W literaturze opisano dwa podobne przypadki. Ze względu na oporność leczenia i progresję podejmowane były próby intensyfikacji chemioterapii. Ostatecznie zauważono, że agresywne leczenie -jak dla grupy wysokiego ryzyka, czy zastosowanie terapii dla guzów CUN, radioterapii leczniczej i /lub allotransplantacji, jest konieczne. Zasadnicze znaczenie odegrało jednak leczenie dokanałowe, bardziej intensywne niż w protokole terapeutycznym. Wyniki Pacjent po pierwszej indukcji uzyskał remisję kliniczna i radiologiczną, tj prawie całkowitą regresję zmian w MRI głowy. Jednak przed drugą indukcją w kontrolnym badaniu PMR stwierdzono progresję - pleocytoza wyniosła 30 (90% stanowiły patologiczne erytroblasty). Wnioski Mając na uwadze niepowodzenia lecznicze na świecie u z dzieci z izolowanym myeloid sarcoma CUN istotne są: leczenie dokanałowe, chemioterapia penetrująca do CUN i radioterapia, należy jednak uwzględnić ryzyko powikłań. Wielodyscyplinarna współpraca i doświadczenie ośrodków w kraju i na świecie na każdym etapie terapii jest niezbędne.

2.19. Spektroskopia w podczerwieni jako potencjalny marker diagnostyczny medulloblastoma u dzieci

Kornelia Łach1,**, Aneta Kowal2, Marta Perek-Polnik3, Paweł Jakubczyk4, Christopher Arthur5, Wioletta Bal6, Monika Drogosiewicz3, Bożenna Bagińska-Dembowska3, Wiesława Grajkowska7, Józef Cebulski8, Radosław Chaber6,* 1 Katedra Pediatrii, Instytut Nauk Medycznych Uniwesytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2 Szkoła Doktorska, Instytut Nauk Medycznych Uniwesytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 3 Klinika Onkologii Instytutu „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”, Warszawa 4 Kolegium Nauk Przyrodniczych, Instytut Nauk Fizycznych, Katedra Badań Biofizycznych i Strukturalnych Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 5 School of Chemistry, University of Bristol, Bristol 6 Klinika Onkohematologii Dziecięcej Klinicznego Szpitala Wojewódzkiego nr 2 im. Św. Jadwigi Królowej oraz w Rzeszowie oraz Katedra Pediatrii, Instytut Nauk Medycznych Uniwesytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 7 Zakład Patologii Instytutu „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”, Warszawa 8 Centrum Innowacji i Transferu Wiedzy Techniczno-Przyrodniczej, Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: kolach@ur.edu.pl Słowa kluczowe: rdzeniak zarodkowy, medulloblastoma, spektroskopia w podczerwieni FTIR Wstęp: Medulloblastoma (MB) jest najczęściej występującym złośliwym nowotworem ośrodkowego układu nerwowego u dzieci. Widmo uzyskane za pomocą spektroskopii w podczerwieni z transformacją Fouriera (FTIR) pozwala uzyskać informację o całościowym składzie biochemicznym próbek biologicznych. Cel: Celem badania było poszukiwanie potencjalnych różnic w widmach FTIR pomiędzy różnymi podtypami histologicznymi MB oraz z prawidłową tkanką mózgowia, które mogłyby zostać wykorzystane jako potencjalny marker diagnostyczny w tym nowotworze. Pozwoliłoby to na obiektywizację i skrócenie czasu diagnostyki MB. Materiał i metody:. Do badania włączono 40 dzieci leczonych w Klinice Onkologii IP-CZD w Warszawie w latach 2010-2019, ze zdiagnozowaną MB. Zakres wieku wynosił (1,5-21,5, mediana 7,8 lat), chłopcy/dziewczęta 31/9. Grupę kontrolną stanowiła prawidłowa tkanka mózgowia pobrana od 4 dzieci diagnozowanych z innych przyczyn niż choroba nowotworowa. Do analizy spektroskopowej FTIR wykorzystano tkanki utrwalone w formalinie, a następnie zatopione w parafinie. Do pomiaru użyto spektroskopu Vertex 70v z firmy Bruker. Wycinki badano w technice osłabionego całkowitego odbicia w średnim zakresie podczerwieni, przy wykorzystaniu jednoodbiciowej przystawki ATR z kryształem diamentowym. Liczba skanów 32 na 2 cm-1. Analizę widmową przeprowadzono w zakresie 800-3500 cm-1. Wyniki: Analiza głównych składowych (PCA) oraz hierarchiczna analiza skupień (HCA) wykazała istotne różnice w składzie chemicznym pomiędzy MB a prawidłową tkanką mózgowia. Najważniejsze z nich dotyczyły zakresu 800-1800 cm-1 (tzw. „fingerprint region” ), który odpowiada kwasom nukleinowym i białkom. Zmiany te były najbardziej wyrażone w typie desmoplastyczno/guzkowym MB. Podobne różnice ujawniła analiza ilościowa konformacji białek (α-helisy, β-kartki i innych) w paśmie amidowym I oraz analiza dynamiki absorbancji, która wskazała na zakres widma 1714 – 1716 cm-1 (kwasy nukleinowe), na podstawie którego można rozróżnić MB od tkanki prawidłowej ze 100% dokładnością. Wnioski: Widma spektroskopii FTIR istotnie różnią się pomiędzy MB a prawidłową tkanką mózgowia. Uzasadnia to kontynuowanie badań dot. potencjalnego wykorzystania spektroskopii FTIR jako markera diagnostycznego w tym nowotworze.

2.20. Stężenie ferrytyny oraz saturacja transferyny jako marker niedoboru żelaza u dzieci przedszkolnych (2-5 rż)

mgr Aneta Kowal1,*, mgr inż. Kornelia Łach2, lek. med. Wioletta Bal3, mgr Marcin Matysiak4, dr hab. n. med. Radosław Chaber, prof.UR3 1 Szkoła Doktorska, Uniwersytet Rzeszowski 2 Katedra Pediatrii, Instytut Nauk Medycznych, Uniwersytet Rzeszowski 3 Katedra Pediatrii, Instytut Nauk Medycznych, Uniwersytet Rzeszowski, Klinika Onkohematologii Dziecięcej. Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2 im. Św. Jadwigi Królowej w Rzeszowie 4 Kliniczny Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej. Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2 im. Św. Jadwigi Królowej w Rzeszowie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: anet.kow@wp.pl Słowa kluczowe: Niedobór żelaza, niedokrwistość mikrocytarna, TfS, ferrytyna. Wstęp. Stężenie ferrytyny (FER) w surowicy uznaje się za najbardziej wiarygodny marker zasobów żelaza (Fe) w organizmie w rutynowej praktyce klinicznej. Do chwili obecnej nie ustalono jednoznacznie minimalnego stężenia FER u dzieci przedszkolnych, który jednoznacznie definiowałby niedobór Fe. Relatywnie wysoki koszt oznaczenia FER i brak refundacji powoduje, że niedobór Fe często jest diagnozowany za pomocą stężenia wolnego Fe i zdolności wiązania Fe. Celem niniejszego badania było określenie zgodności rozpoznania niedoboru Fe u dzieci 2-5 rż z wykorzystaniem parametru saturacji transferryny TfS oraz za pomocą stężenia FER. Materiał i metody. Do badania włączono 73 dzieci 2-5 rż, przyjmowanych w poradni i na oddziale hematologii dziecięcej w latach 2017-2020, u których wykonano oznaczenia morfologii i gospodarki żelazowej z różnych wskazań. Wyniki. Ogółem wykonano 114 oznaczeń morfologii i gospodarki Fe. Średnie stężenie ferrytyny wynosiło 27,65 ug/L (3,9-149,6 µg/l) średnia TfS – 19,28% (3,46-46,55%). Niedokrwistość mikrocytarną (NM) rozpoznano w 23 (20,18%) oznaczeniach. Według przyjętych kryteriów niedobór żelaza na podstawie niskich wartości FER rozpoznano w 23 (20,18%) oznaczeniach, a na podstawie obniżonej TfS w 11 (9,65%) oznaczeniach. W 4 (13,33%) przypadkach niedobór żelaza był zgodny w obu metodach, w 19 (63,33%) przypadkach wystąpił tylko w metodzie z wykorzystaniem FER oraz w 7 (23,33%) tylko przy wykorzystaniu TfS. W grupie dzieci z obniżonym stężeniem FER (wg WHO < 12 ug/L; n=23) w 5 (21,74%) przypadkach zdiagnozowano NM, a w grupie z prawidłowym poziomem FER (> 12 ug/L; n=91) - w 18 (19,78%) przypadkach. Wnioski. W grupie dzieci przedszkolnych obniżona TfS nie może być alternatywą dla stężenia ferrytyny jako markera niedoboru żelaza. Duża częstość występowania NM w grupie FER>12 ug/L wskazuje na duże trudności w ustaleniu wartości granicznych zakresu norm dla FER i stężenia Hb w tej grupie wiekowej

Status quo et quo vadis w onkologii dziecięcej 3.1. Wykorzystanie technologii edycji genów CRISPR-CAS9 w celu korekcji mutacji genu ELANE w indukowanych komórkach macierzystych pacjentów z neutropenią wrodzoną

Zuzanna Rydzyńska1,*, Dawid Grzela2, Damian Krzyżanowski1, Bartłomiej Pawlik1, Wojciech Młynarski1, Joanna Madzio1,** 1 1. Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Uniwersyteckie Centrum Pediatrii im. Marii Konopnickiej ul. Sporna 36/50, 91-738 Łódź 2 1.Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Centralny Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Uniwersyteckie Centrum Pediatrii im. Marii Konopnickiej ul. Sporna 36/50, 91-738 Łódź, 2. Pracownia Regulacji Transkrypcyjnej, Instytut Biologii Medycznej Polskiej Akademii Nauk, ul. Lodowa 106, 93-232 Łódź *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: joanna.madzio@umed.lodz.pl Słowa kluczowe: elastaza neutrofilowa, neutropenia wrodzona, terapia celowana, indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste, CRISPR/Cas9 Wprowadzenie: Mutacje w genie ELANE kodującym elastazę neutrofilową są odpowiedziane za ponad połowę przypadków wrodzonej neutropenii. Defekty genetyczne w ELANE mogą dawać fenotyp w postaci neutropenii ciężkiej lub cyklicznej oraz są związane z wyższym ryzykiem transformacji białaczkowej. Cele: Celem pracy wykorzystanie technologii edycji genów CRISPR-CAS9 do naprawy mutacji genu ELANE w pluripotencjalnych komórkach macierzystych (iPSC) pochodzących od pacjentów z wrodzoną neutropenią. Materiały i Metody: Do projektu zrekrutowano trzech pacjentów z mutacjami w obrębie genu ELANE – dwóch pacjentów ze stałą, znacznie zmniejszoną liczbą krążących granulocytów obojętnochłonnych (< 0,5 G/l) i jedną pacjentkę z regularnymi oscylacjami liczby neutrofili. U pacjenta z mutacją w pozycji c.163T>C p.Cys55Arg w piątym roku życia wykryto nową zmianę w genie dla receptora G-CSF, co może predysponować do rozwinięcia białaczki. Komórki nabłonkowe izolowane z moczu od pacjentów z mutacjami w obrębie genu ELANE w pozycjach: c.163T>C p.Cys55Arg, c.597+1G>C V190_F199del oraz c.640G>C Gly214Arg zostały poddane próbie przeprogramowania do indukowanych pluripotencjalnych komórek macierzystych, a następnie przy użyciu nowoczesnego systemu CRISPR/Cas9 poddane próbie naprawy mutacji sprawczych. Wyniki: Spośród trzech zrekrutowanych pacjentów, z sukcesem wygenerowano komórki iPSC od dwóch pacjentów z mutacjami w pozycji: c.163T>C p.Cys55Arg oraz c.597+1G>C V190_F199del. W komórkach od pacjenta z mutacją w Cys55Arg naprawiono defekt genetyczny w 4 z 30 przebadanych kolonii komórkowych. Dodatkowo, do dalszych badań funkcjonalnych, wygenerowano homozygotyczny wariant p.Cys55Arg ELANE, który może służyć jako unikalny model do badania aktywności elastazy neutrofilowej. Wnioski: Procedura wykorzysująca naprawione komórki iPSC pochodzące od pacjentów z neutropenią wrodzoną może dać początek nowoczesnej terapii komórkowej dostosowanej indywidualnie do pacjentów.

3.2. Blinatumomab w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej – doświadczenie Kliniki Pediatrii, Hematologii i Onkologii Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku

Małgorzata Wojciechowska1,*, Barbara Bogomas-Woźnicka1, Marcin Hennig1, Ninela Irga-Jaworska1 1 Klinika Pediatrii, Hematologii I Onkologii UCK w Gdańsku *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: wojciechowska88@gumed.edu.pl Słowa kluczowe: blinatumomab, ALL Wstęp: Blinatumomab to stosowane w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z komórek prekursorowych linii B przeciwciało bispecyficzne, które rozpoznaje antygen CD19 występujący na limfoblastach, a także CD3 obecną na prawidłowych limfocytach T, które są odpowiedzialne za niszczenie komórek nowotworowych. Cel: Celem pracy jest analiza przebiegu leczenia pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną z ekspresją CD19, u których zdecydowano się na zastosowanie blinatumomabu. Badaniem objęto dzieci hospitalizowane w Klinice Pediatrii, Hematologii i Onkologii UCK w Gdańsku w latach 2016-2021. Zaprezentowano doświadczenie autorów w zakresie prowadzenia terapii. Materiał i metody: W latach 2016-2021 w Klinice Pediatrii, Hematologii i Onkologii UCK w Gdańsku blinatumomab otrzymało trzynastu pacjentów, w tym dwoje niemowląt. Wyniki: 13 pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną B-komórkową, w tym dwoje z wrodzoną postacią choroby i 9 ze wznową choroby, zostało zakwalifikowanych do leczenia blinatumomabem z powodu dodatniej choroby resztkowej po standardowej chemioterapii lub jako leczenie „pomostowe” przed allotransplantacją komórek krwiotwórczych. W Klinice zrealizowano łącznie dziewiętnaście 28-dniowowych cykli leczenia blinatumomabem u 11 pacjentów. Większość pacjentów otrzymała jeden lub dwa kursy, najwięcej (7) cykli otrzymała pacjentka z wrodzoną postacią ALL, wszystkie cykle przebiegły z dobrą tolerancją. Po zakończeniu leczenia u wszystkich chorych obserwowano negatywizację MRD. 10 dzieci nadal pozostaje w remisji choroby nowotworowej, 1 pacjent zginął z powodu progresji wrodzonej białaczki. Dwie pacjentki z wznową ALL wymagały przerwania terapii blinatumomabem z powodu ciężkich powikłań neurologicznych. U 14-letniej dziewczynki w czwartej dobie leczenia wystąpiły 2 napady drgawkowe, natomiast u 16-letniej pacjentki w pierwszej dobie terapii rozpoznano neurotoksyczność III stopnia oraz zespół uwalniania cytokin z hipotensją. Obie dziewczynki zostały zdyskwalifikowane z dalszego leczenia blinatumomabem. Wnioski: Blinatumomab jest skuteczny w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej B-komórkowej CD19+. Terapia wydaje się być bezpieczna. Ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest największe w pierwszych dobach leczenia, dlatego zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego w tym czasie pacjent powinien przebywać w szpitalu.

3.3. Wznowy ostrych białaczek limfoblastycznych u dzieci i młodzieży - w materiale jednego ośrodka

Weronika Stolpa1,*, Magdalena Zapała2, Bartosz Zwiernik2, Joanna Sordyl1, Agnieszka Mizia-Malarz3,** 1 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka, Katowice, ul. Medyków 16 2 Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Wydział Nauk Medycznych w Katowicach 3 Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka, Katowice, ul. Medyków 16 *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: a.mzia@hotmail.com Słowa kluczowe: ostra białaczka limfoblastyczna, wznowa, przeżycie WSTĘP: Ostra białaczka limfoblastyczna (acute lymphoblastic leukemia, ALL) jest najczęstszym nowotworem u dzieci i młodzieży. Pomimo intensywnej chemioterapii wznowy ALL, rozpoznawane u 15-20% pacjentów, pozostają wyzwaniem terapeutycznym. Rokowanie u dzieci ze wznową ALL jest niekorzystne, a odsetek wyleczalności waha się między 30-50%. CEL: Celem pracy była analiza przypadków ze wznowami ALL u pacjentów leczonych w naszym ośrodku oraz ocena przeżycia w korelacji z czynnikami ryzyka. MATERIAŁY I METODY: Analizie retrospektywnej poddano 125 dzieci hospitalizowanych w latach 2000-2018 w Oddziale Onkologii, Hematologii i Chemioterapii GCZDz, SUM w Katowicach, z powodu rozpoznanej ALL. Analiza uwzględniała charakterystykę kliniczną, czynniki ryzyka wznowy, typ wznowy, okres wolny od wznowy, a także przeżycie. WYNIKI: W 19 przypadkach (15.2%) doszło do wznowy choroby. Średnia wieku wyniosła 6,6 lat z przewagą płci żeńskiej. 84.3% wznów dotyczyła ALL linii B-komórkowej (podtyp common). Najczęstsze były izolowane wznowy szpikowe (52.6%). Pod względem czasu wystąpienia wznowy najczęstsze były wznowy wczesne (63.1%). U 3 pacjentów (15.8 %) wykazano obecność zmian genetycznych o znaczeniu rokowniczym: 2x t (12;22) (wznowa wczesna i wznowa późna),1x hypodiploidia (wznowa wczesna). U pacjentów ze wznową wczesną i późną odnotowano odpowiednio u 25% i 75% 5-letnie przeżycia. Wśród pacjentów ze wznowami bardzo wczesnymi, żaden pacjent nie osiągnął 5-letniego przeżycia. Średnia całkowitego przeżycia dla pacjentów ze wznową późną wynosiła 97.0 miesięcy (mediana 101.5 miesiąca). 1 pacjent z I wznową wczesną i II wznową bardzo wczesną po allo-HSCT, po zastosowaniu terapii p-ciałami monoklonalnymi uzyskał remisję choroby i poddany został procedurze CAR-T terapii. Pozostaje ponad rok remisji choroby. 13 pacjentów (68.4%) z wznową ALL zmarło z powodu progresji choroby lub powikłań poprzeszczepowych. WNIOSKI: 1. Najistotniejszymi czynnikami wpływającymi na przeżycie u pacjentów z ALL są czas wystąpienia oraz lokalizacja wznowy ALL. 2. Zastosowanie nowych terapii (przeciwciała monoklonalne, poliklonalne, immunoterapia CAR-T) może mieć wpływ na poprawę przeżyć wśród pacjentów ze wznowami opornymi na leczenie cytostatykami.

3.4. Ciężka postać wrodzonego niedoboru czynnika V z krwawieniem do centralnego systemu nerwowego, analiza przypadku i przegląd literatury

Weronika Stolpa1,*, Olimpia Zajdel-Cwynar1, Aleksandra Kiermasz1, Agnieszka Mizia-Malarz2,** 1 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka, Katowice, ul. Medyków 16 2 Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka, Katowice, ul. Medyków 16 *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: a.mzia@hotmail.com Słowa kluczowe: niedobór czynnika V, krwawienie do CSN, niemowlę Wstęp: Osoczowy czynnik krzepnięcia V (Factor V; FV) jest glikoproteiną syntetyzowaną przez hepatocyty oraz megakariocyty. Gen kodujący czynnik V (FV gen) znajduje się na długim ramieniu chromosomu 1 w regionie 23. Odgrywa on zarówno rolę prokoagulacyjną - aktywowany przez trombinę FVa jest kofaktorem w reakcji aktywacji protrombiny przez czynnik Xa co ma kluczowe znacznie dla formowania skrzepu, jak i rolę antykoagulacyjną, stymulując inaktywację czynnika VIIIa przez aktywowane białko C. Wrodzony, izolowany niedobór czynnika V jest niezwykle rzadką skazą krwotoczną występującą z częstością jeden na milion w ogólnej populacji, dziedziczoną w sposób autosomalny recesywny. Głębokie niedobory FV może, szczególnie u małych dzieci, zaskutkować krwawieniem do CSN. W wynikach badań laboratoryjnych oceniających układ krzepnięcia, zarówno czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT) jak i czas protrombinowy (PT) są przedłużone. O rozpoznaniu decyduje wykazanie obniżonej aktywności czynnika w badaniu metodą koagulacyjną. Potwierdzeniem rozpoznania są wyniki badań genetycznych. Cel pracy: Celem pracy jest analiza przebiegu klinicznego, diagnostyki i terapii opublikowanych przypadków niemowląt z głębokim niedoborem czynnika V i krwawieniami do CSN z uwzględnieniem własnego doświadczenia. Materiał Przedstawiamy, na podstawie dostępnej literatury, analizę przypadków niemowląt z głębokimi niedoborami FV oraz krwawieniami do CSN oraz naszą pacjentkę z obciążonym wywiadem rodzinnym (zgon brata w 4 dobie życia, poronienia u matki), u której w 4 miesiącu życia wystąpiło masywne krwawienie do OUN. U dziecka rozpoznano ciężki niedobór czynnika V (aktywność 0,9%), potwierdzone badaniem genetycznym (dwie heterozygotyczne zamiany typu missense w genie FV). Wnioski: 1. Powikłania krwotoczne u noworodków i niemowląt wymagają poszerzania diagnostyki hematologicznej o oznaczenie aktywności osoczowych czynników krzepnięcia celem wdrożenia właściwego postępowania terapeutycznego. 2. Rodziny z rozpoznanymi rzadkimi skazami krwotocznymi wymagają objęcia opieką hematologiczną i genetyczną.

3.5. Zastosowanie aplikacji florio Haemo w leczeniu pacjentów z hemofilią B

J. Kulik1,*, K. Grzeszkiewicz1, P. Łaguna1, M. Matysiak1 1 Katedra i Klinika Onkologii, Hematologii Dziecięcej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii WUM *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: joanna.kulik@uckwum.pl Słowa kluczowe: hemofilia B, profilaktyka krwawień, farmakokinetyka Wstęp Długoterminowa profilaktyka krwawień jest aktualnie standardem leczenia chorych na hemofilię. Celem jej jest stworzenie pacjentom możliwości bezpiecznego podejmowania wybranych aktywności fizycznych oraz zapewnienie jakości życia porównywalnej z jakością życia osób zdrowych. Ryzyko krwawień u pacjentów z hemofilią zależy od stopnia niedoboru czynnika krzepnięcia, rodzaju mutacji, innych współistniejących zaburzeń w układzie krzepnięcia, stylu życia pacjenta, stanu jego stawów oraz od indywidualnego profilu farmakokinetyki podawanego koncentratu czynnika krzepnięcia. Dostęp do programów internetowych wykorzystujących statystykę bayesowską pozwala na opracowanie profilu farmakokinetyki danego koncentratu brakującego czynnika krzepnięcia na podstawie jedynie 2-3 próbek krwi pobranych od pacjenta. Ustalony na tej podstawie schemat profilaktyki udostępniany jest pacjentowi dzięki aplikacjom na telefon. Jedną z dostępnych aplikacji jest florio HAEMO. Dzięki tym danym pacjent może samodzielnie lub wraz lekarzem dokonać modyfikacji dawek brakującego czynnika krzepnięcia lub też częstości jego podawania. Cel Porównanie skuteczności dotychczasowych schematów profilaktyki z profilaktyką personalizowaną u pacjentów z ciężką postacią hemofilii B. Materiał i metody Do badania włączono 11 chorych na ciężką hemofilię B w wieku od 5 do 17 lat. Okres obserwacji wynosił od 6 do12 miesięcy. Profile farmakokinetyki stworzono u nich przy pomocy WAPPS-hemo i udostępniono w aplikacji florio HAEMO. Wyniki Dzięki możliwości symulacji różnych schematów profilaktyki za pomocą programu WAPPS-hemo, u 5 pacjentów zachowano dotychczasowy schemat profilaktyki, a u 6 zwiększono częstotliwość wstrzyknięć dostosowując ją do aktywności ruchowej pacjentów. Po wdrożeniu zmodyfikowanych schematów profilaktyki obserwowano u tych chorych zmniejszenie ilości krwawień oraz wyraźną poprawę jakości życia. Wnioski Dzięki spersonalizowanej profilaktyce możliwe jest dokładniejsze ustalanie dawkowania koncentratu brakującego czynnika krzepnięcia. Spersonalizowana profilaktyka krwawień u chorych na hemofilię B zapewnia im bezpieczeństwo przy podejmowaniu codziennych aktywności oraz wpływa na optymalizację wysokości dawek i częstości wstrzyknięć koncentratu brakującego czynnika krzepnięcia.

3.6. Ocena poczucia własnej skuteczności u rodziców dzieci chorych na hemofilię w Polsce

K. Koch1,**, M. Rusek,1, P. Łaguna,1,*, M. Matysiak1 1 Katedra i Klinika Onkologii, Hematologii Dziecięcej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: pawelaguna@onet.eu Słowa kluczowe: choroba rzadka, hemofilia, konpleksowa opieka psychologiczna WSTĘP Hemofilia jest rzadką, wrodzoną skazą krwotoczną, spowodowaną obniżonym stężeniem lub brakiem specyficznych czynników krzepnięcia. Hemofilia to przewlekła choroba, która dotyka nie tylko pacjenta, ale jest problemem dotyczącym całej rodziny. Pojęciem, które może pomóc w zrozumieniu, jak rodzice radzą sobie z wyzwaniami związanymi z przewlekłą chorobą dziecka, jest poczucie własnej skuteczności (SE). Definicja SE obejmuje przekonanie, że dana osoba jest w stanie podjąć pewne działania prowadzące do osiągnięcia określonego celu. Silne poczucie własnej skuteczności sprawia, że osoba podchodzi do trudnych zadań, jak do wyzwań, z którymi jest w stanie sobie poradzić. MATERIAŁY I METODY Badanie zostało przeprowadzone przez Klinikę Onkologii, Hematologii Dziecięcej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Grupa badana: Grupę badaną stanowiło 76 rodziców dzieci chorych na hemofilię w wieku 7-18 lat - 46 matek i 30 ojców. Grupa kontrolna: Grupa kontrolna składała się z 63 rodziców zdrowych chłopców - 25 ojców i 38 matek. Kryterium włączenia do grupy kontrolnej dla rodziców było posiadanie syna w wieku 7-18 lat, który nie cierpi na żadną chorobę przewlekłą ani nie jest niepełnosprawny intelektualnie. WYNIKI Poczucie SE matek i ojców w grupie badanej: Stwierdzono istotną statystycznie różnicę (p = 0,05) między matkami i ojcami dzieci z hemofilią. Ojcowie dzieci z hemofilią mają wyższy poziom poczucia SE niż matki. SE matek w grupie badanej i kontrolnej: Nie stwierdzono różnic między matkami w grupie badanej i kontrolnej pod względem SE. SE ojców w grupie badanej i kontrolnej: Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic pod względem SE między ojcami dzieci z hemofilią, a grupą ojców zdrowych dzieci. WNIOSKI Kompleksowa opieka psychologiczna powinna dotyczyć nie tylko dzieci chorujących na hemofilię, ale również obejmować ich rodziny.

3.7. Krwawienia z przewodu pokarmowego u dzieci z hemofilią A lub B - badanie wieloośrodkowe

O. Piotrowska1,*, H. Kluk1, A. Królak2, K. Drabko3, I. Woźnica-Karczmarz3, W. Badowska4, T. Szczepański5, I. Rurańska5, K. Kałwak6, E. Latos-Grażyńska6, N. Irga-Jaworska7, M. Niedźwiecki7, R. Chaber8, M. Radwańska8, M. Krawczuk-Rybak9, Ł. Dakowicz9, T. Urasiński2, T. Ociepa2 1 Studenckie Koło Naukowe Hemato-Onkologii Dziecięcej, Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin 2 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin 3 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 4 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Collegium Medicum Uniwersytetu WarmińskoMazurskiego, Olsztyn 5 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 6 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 7 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 8 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów 9 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: oliw.piotrowska@gmail.com Słowa kluczowe: hemofilia, krwawienie z przewodu pokarmowego, dzieci Wstęp: Hemofilia jest wrodzoną skazą krwotoczną wywołaną niedoborem czynnika VIII lub IX i prowadzi do zwiększonego ryzyka krwawień. Częstość i przebieg krwawienia do przewodu pokarmowego u dzieci z hemofilią nie są dobrze poznane. Cel: Określenie częstości występowania krwawienia z przewodu pokarmowego u dzieci z hemofilią leczonych w 8 Regionalnych Ośrodkach Leczenia Hemofilii i Pokrewnych Skaz Krwotocznych dla Dzieci w Polsce. Materiał i metody: Do badania włączono 197 pacjentów (162-hemofilia A i 35-hemofilia B) w wieku od 1 do 23 r.ż., u których w okresie od 01.01.2017 do 31.12.2021 prowadzono profilaktykę krwawień. 124 pacjentów objętych było profilaktyką pierwotną, 73 wtórną. U 8 pacjentów wykazano obecność inhibitora, z tego 2 z nich otrzymywała preparat FEIBA, a 6 emicizumab. Wyniki: W analizowanym okresie zidentyfikowano 3 przypadki krwawienia z przewodu pokarmowego u dzieci z hemofilią: 1 przypadek krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego, 2 przypadki krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego. W 2 przypadkach współwystępowała choroba wrzodowa. Dwóch pacjentów, u których doszło do krwawienia z przewodu pokarmowego było pacjentami z hemofilią A, jeden z hemofilią B. 2 pacjentów z krwawieniem było w trakcie profilaktyki pierwotnej, jeden wtórnej i żaden z nich nie miał inhibitora. U 2 pacjentów krwawienie określono jako ciężkie i wymagali oni transfuzji KKCz. Średni czas hospitalizacji z powodu krwawienia wynosił 10,66 dni. U żadnego z pacjentów nie doszło do nawrotu krwawienia w kolejnych 12 miesiącach. Średnia roczna liczba krwawień do przewodu pokarmowego w analizowanej grupie wyniosła 0,003/pacjenta/rok. Wnioski: Częstość występowania krwawienia z przewodu pokarmowego u dzieci z hemofilią jest relatywnie niska. W uwzględnionej w badaniu kohorcie krwawienie z przewodu pokarmowego w większości przypadków charakteryzowało się ciężkim przebiegiem i może być wynikiem współwystępującej choroby wrzodowej. Konieczne jest przeprowadzenie prospektywnego badania obejmującego wszystkie Ośrodki Leczenia Hemofilii i Pokrewnych Skaz Krwotocznych dla Dzieci w Polsce.

3.8. Aseptyczne zapalenie opon mózgowo rdzeniowych jako działanie uboczne stosowania dożylnych immunoglobulin u pacjentów z ITP

Małgorzata Sawicka-Żukowska1,*, Anna Krętowska-Grunwald1, Maryna Krawczuk-Rybak1 1 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: malgorzata.sawicka-zukowska@umb.edu.pl Słowa kluczowe: małopłytkowość immunologiczna, ITP, immunoglobuliny, zapalenie opon Preparaty dożylnych immunoglobulin są szeroko wykorzystywane w terapii wielu schorzeń u dzieci, w hematologii dziecięcej przede wszystkim w leczeniu małopłytkowości immunologicznej (ITP). W ITP wykorzystuje się efekt immunomodulacyjny wyższych dawek immunoglobulin. Biorąc pod uwagę powszechne stosowanie preparatów immunoglobulin wystąpienie działań ubocznych jest nieuniknione. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy, wzrost ciepłoty ciała oraz reakcje nadwrażliwości. Aseptyczne zapalenie opon mózgowych jest rzadko występującym powikłaniem leczenia immunoglobulinami (0,067% wszystkich infuzji IvIg podawanych z różnych przyczyn). Prezentujemy trzy przypadki (dwóch dziewczynek w wieku 13 i 4 lata i jednego chłopca w wieku 7 lat) aseptycznego zapalenia opon mózgowordzeniowych jako działania niepożądanego terapii ITP immunoglobulinami podawanymi dożylnie. Wszyscy pacjenci byli leczeni preparatami immunoglobulin przed wystąpieniem aktualnego epizodu. U wszystkich dzieci obserwowano wystąpienie silnych bólów głowy, wymiotów, sztywności karku oraz nadwrażliwości na światło. Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego potwierdziło rozpoznanie aseptycznego zapalenia opon mózgowordzeniowych z cytozą odpowiednio 670 komórek u pierwszej pacjentki, 1010 komórek u drugiej oraz 1148 komórek u chłopca. Stężenie białka C-reaktywnego w dwóch pierwszych przypadkach było w zakresie norm, w trzecim zaś miernie podwyższone. Leukocytoza w trakcie wystąpienia objawów zapalenia opon podwyższona powyżej 15x 10^3/uL u wszystkich pacjentów. Wszyscy pacjenci otrzymali leczenie objawowe, obserwowano dość szybkie ustąpienie objawów i poprawę stanu ogólnego. Od czasu wystąpienia epizodu zapalenia opon pacjenci pozostają jedynie pod opieką ambulatoryjną poradni hematologicznej, wartości płytek krwi utrzymują się w zakresie norm. Pacjenci nie wymagali ponownego leczenia małopłytkowości.

3.9. ZAKAŻENIA U DZIECI Z HISTIOCYTOZĄ Z KOMÓREK LANGERHANSA LECZONYCH W OŚRODKACH PTOHD W LATACH 2018-2019 I 2020-2021 – RAPORT GRUPY DS. ZAKAŻEŃ PTOHD

Ewa Bień1,*, N. Irga-Jaworska1, A. Mizia-Malarz2, W. Stolpa2, K. Skowron-Kandzia2, K. Kałwak3, M. Salamonowicz-Bodzioch3, B. Kazanowska3, G. Wróbel3, W. Balwierz4, W. Czogała4, I. Żak5, R. Chaber6, J. Musiał6, M. Wysocki7, K. Czyżewski7, M. Dziedzic7, K. Jaremek7, P. Zalas-Więcek8, J. Wachowiak9, W. Młynarski10, F. Pierlejewski10, T. Urasiński11, T. Ociepa11, A. Królak11, M. Matysiak12, A. SzmydkiBaran12, Ł. Hutnik12, T. Szczepański13, R. Tomaszewska13, M. Krawczuk-Rybak14, M. Płonowski14, K. Machnik15, J. Urbańska-Rakus15, S. Pająk15, G. Karolczyk16, A. Urbanek-Dądela16, K. Drabko17, J. Zawitkowska17, W. Badowska18, T. Brzeski18, K. Mycko18, H. Mańko-Glińska18, B. DembowskaBagińska19, O. Gryniewicz-Kwiatkowska19, A. Gietka19, K. Dzierżanowska-Fangrat20, K. Semczuk20, J. Styczyński7, O. Zając-Spychała9 1 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Gdański Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 2 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 3 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 4 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 5 Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 6 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów 7 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 8 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 9 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 10 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 11 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Pomorski Uniwersytet w Szczecinie, Szczecin 12 Katedra i Klinika Onkologii, Hematologii Dziecięcej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa 13 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 14 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 15 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E. Hankego, Chorzów 16 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, II Klinika Pediatrii, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 17 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 18 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 19 Klinika Onkologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa 20 Zakład Mikrobiologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: ewa.bien@gumed.edu.pl Słowa kluczowe: LCH, powikłania infekcyjne, sterydoterapia, chemioterapia Wstęp: Zaawansowanie i przebieg histiocytozy z komórek Langerhansa (LCH) u dzieci zależy od liczby i rodzaju zajętych narządów i układów, a to przekłada się na intensywność i długość leczenia. Skojarzona sterydo- i chemioterapia

predysponować mogą do powikłań infekcyjnych. Cel: Ocena etiologii i częstości występowania powikłań infekcyjnych u dzieci leczonych z powodu LCH w ośrodkach Polskiego Towarzystwa Hematologii i Onkologii Dziecięcej (PTOHD) w latach 2018-2019 i 2020-2021. Materiał i metody: Retrospektywnej analizie poddano liczbę i rodzaj zakażeń występujących u 27 dzieci z LCH (dz/chł: 15/12, wiek 1 tydz.-17,5 lat, mediana 3,25 lat) leczonych w latach 2018-2019 oraz 27 dzieci (dz/chł: 9/18, wiek 0,3-22 lat, mediana 7 lat) leczonych w okresie pandemii SARS-CoV-2 (2020-2021). Wyniki: W okresie 2018-2019 powikłania infekcyjne wystąpiły u 6/27 dzieci z LCH (22%). Stwierdzono u nich 11 epizodów zakażeń bakteryjnych: krwi (3), układu moczowego (3), tunelu cewnika centralnego (1) i tkanek miękkich (4). Dwa epizody (gronkowcowe zakażenie krwi i tunelu cewnika centralnego) były spowodowane szczepami metycylinoopornymi. Pozostałe zakażenia były wywołane przez bakterie wielowrażliwe. U jednego pacjenta stwierdzono nawracające zakażenia o etiologii Pseudomonas aeruginosa (uszy) i Staphylococcus aureus (spojówki, gardło). W okresie 2018-2019 rozpoznano 1 zakażenie wirusowe (grypa B leczona oseltamiwirem) oraz 1 prawdopodobne inwazyjne zakażenie (IFI) płuc, leczone worikonazolem. W okresie 2020-2021 powikłania stwierdzono u 4/27 (14,8%) pacjentów. Zarejestrowano 2 epizody zakażeń bakteryjnych (1 zakażenie krwi o etiologii Microccocus luteus, szczep wielowrażliwy, 1 ZUM E. coli ESBL+ u dziecka z uogólnioną wielonarządową LCH, z kolonizacją p.pokarmowego tym szczepem). U 1 dziecka stwierdzono paragrypę typu 3 z jednoczasowym zakażeniem adenowirusowym, u kolejnego COVID-19 o łagodnym przebiegu. W obu analizowanych okresach nie stwierdzono zgonów z powodu powikłań infekcyjnych. Wnioski: W obu analizowanych okresach powikłania infekcyjne wystąpiły u około 20% dzieci z LCH, głównie z postacią wieloukładową i zajęciem narządów ryzyka. Dominują zakażenia bakteryjne, wywołane zwykle szczepami wielowrażliwymi i przebiegające typowo. Zakażenia wirusowe stwierdzane są sporadycznie, a IFI – bardzo rzadko.

3.10. INWAZYJNE ZAKAŻENIA GRZYBICZE W ODDZIAŁACH PRZESZCZEPOWYCH PPGDSPKK – ANALIZA 10LETNIA

Jowita Frączkiewicz1,*, Małgorzata Salamonowicz-Bodzioch1, Marek Ussowicz1, Krzysztof Czyżewski2, Olga Zając-Spychała3, Agnieszka Zaucha-Prażmo4, Liliana Chełmecka-Wiktorczyk5, Łukasz Hutnik6, Magdalena Dziedzic2, Kamila Jeremek2, Patrycja Zalas-Więcek7, Mariusz Wysocki2, Jacek Wachowiak3, Katarzyna Drabko4, Jolanta Goździk5, Michał Matysiak6, Krzysztof Kałwak1, Jan Styczyński2 1 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 2 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 3 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 4 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 5 Ośrodek Transplantacji Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie, Katedra Immunologii i Transplantologii Klinicznej, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 6 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa 7 Katedra Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: jowitafr@gmail.com Słowa kluczowe: Inwazyjna choroba grzybicza, HSCT, profilaktyka Wstęp: Inwazyjna choroba grzybicza (IFD) stanowi jedno z najpoważniejszych powikłań u pacjentów poddawanych procedurze transplantacji komórek krwiotwórczych (HSCT). Do jej rozwoju przyczynia się długotrwała granulocytopenia, przewlekła sterydoterapia oraz długotrwałe leczenie immunosupresyjne. W ostatnich latach obserwuje się spadkową tendencję występowania IFD, co jest związane z postępem w profilaktyce i leczeniu zakażeń grzybiczych. Biorąc pod uwagę obraz kliniczny, markery biologiczne, badanie mykologiczne i histopatologiczne wyróżnia się trzy poziomy rozpoznania IFD: możliwą, prawdopodobną i pewną. Celem pracy jest analiza częstości występowania IFD u pacjentów po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych leczonych w pięciu ośrodkach PPGdsPKK (Wrocław, Bydgoszcz, Kraków, Lublin, Poznań) w latach 2011–2021. Materiał i wyniki: W latach 2020-2021 spośród 303 pacjentów poddanych transplantacji u 30 (9.8%) stwierdzono wystąpienie inwazyjnej grzybicy. Rozpoznanie pewnej IFD dotyczyło 11/303 przypadków (3.2%); prawdopodobnej 4/303 przypadków (1.3%); możliwej 16/303 przypadków (5.2%). Identyfikację mykologiczną u 13 pacjentów. Wśród czynników etiologicznych obserwowano: Aspergillus u 4 chorych, Candida u 4 pacjentów, Fusarium (1), Saprochaete (2) Cryptococcus (2). Profilaktykę przeciwgrzybiczą stosowano u 28/30 pacjentów z IFD. W analizowanej grupie odnotowano 7 zgonów, w tym 3 z powodu inwazyjnej grzybicy. Wnioski: Na podstawie 10-letniej analizy zakażeń IFD u pacjentów po HSCT można zaobserwować stały spadek odsetka zakażeń grzybiczych. Procent zakażeń IFD w latach 2012-2013 wynosił 24%, w latach 2014-2015-20%, w latach 2016-2017-14%, w latach 2018-2019-15%, natomiast w ostatnim okresie poddanym analizie, czyli w latach 2020-2021-9,8%. Obniżenie liczby zakażeń związane jest z intensywnie stosowaną profilaktyką przeciwgrzybiczą, coraz bardziej doskonałą diagnostyką i możliwościami terapeutycznymi.

3.11. Reaktywacja CMV u pacjentów poddanych alloHSCT leczonych w oddziałach przeszczepowych PPGDSPKK

Jowita Frączkiewicz1,*, Małgorzata Salamonowicz-Bodzioch1, Marek Ussowicz1, Krzysztof Czyżewski2, Olga Zając-Spychała3, Agnieszka Zaucha-Prażmo4, Liliana Chełmecka-Wiktorczyk5, Łukasz Hutnik6, Magdalena Dziedzic2, Kamila Jaremek2, Patrycja Zalas-Więcek7, Mariusz Wysocki2, Jacek Wachowiak3, Katarzyna Drabko4, Jolanta Goździk5, Michał Matysiak6, Krzysztof Kałwak1, Jan Styczyński2 1 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 2 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 3 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 4 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 5 Ośrodek Transplantacji Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie, Katedra Immunologii i Transplantologii Klinicznej, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 6 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa 7 Katedra Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: jowitafr@gmail.com Słowa kluczowe: CMV, HSCT, reaktywacja, profilaktyka Wstęp: Reaktywacja wirusa cytomegalii (CMV) jest jednym z najczęstszych i zagrażających życiu powikłań infekcyjnych u pacjentów poddawanych procedurze transplantacji komórek krwiotwórczych (HSCT). Decyzje terapeutyczne powinny brać pod uwagę indywidualny profil ryzyka choroby CMV, rekonstytucję limfocytów T swoistą dla CMV, potencjalną oporność na leki przeciwwirusowe, a także możliwość zastosowania coraz bardziej dostępnej profilaktyki przeciw CMV. Celem pracy jest analiza częstości występowania reaktywacji CMV u pacjentów po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych leczonych w pięciu ośrodkach PPGdsPKK (Wrocław, Bydgoszcz, Kraków, Lublin, Poznań) w latach 2020-2021. Metody i wyniki: Spośród 303 pacjentów poddanych w latach 2020-2021 procedurze HSCT u 83 stwierdzono zakażenie CMV (27%). Rozpoznanie reaktywacji CMV definiowano na podstawie wiremii >1000 kopii/ml (ocena metodą qPCR) najczęściej ocenianej przynajmniej raz w tygodniu. Serostatus dawca-biorca stwierdzono odpowiednio: D+/B+ u 60%; D-/B+ u 30%; D+/B- u 5% oraz D-/B- u 5% pacjentów. Istotnym czynnikiem ryzyka w analizowanej grupie było wystąpienie aGvHD. W analizowanej grupie 6 chorych (7.2%) nie otrzymało leczenia. Terapię z zastosowaniem gancykowiru zastosowano u 41 (49.5%) dzieci, foscawirem w I linii leczenia u 8 (9.6%) pacjentów, natomiast w II linii leczenia u 21 (25%) dzieci. U 4 (5%) pacjentów zastosowano cidofowir, u 3 (3.7%) letermowir w skojarzeniu z gancyklowirem lub foskawirem. W analizowanej grupie zmarło 14 pacjentów (16%), z czego u jednego chorego przyczyną zgonu był CMV. Wnioski: Regularne monitorowanie wiremii CMV metodą PCR oraz zastosowanie preemptywnej terapii jest kluczowym postępowaniem u chorych po HSCT. U chorych z wysokim ryzykiem zakażenia wdrożenie postępowania profilaktycznego przeciwko CMV z zastosowaniem coraz bardziej dostępnego letermowiru powinno być rozważone oraz poddane dalszej analizie.

3.12. Ocena minimalnej choroby resztkowej w ostrej białaczce o mieszanym immunofenotypie – raport Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Leczenia Białaczek i Chłoniaków

Olga Zając-Spychała¹,*, Łukasz Sędek2, Tomasz Szczepański3, Ninela Irga-Jaworska4, Katarzyna Muszyńska-Rosłan5, Maryna Krawczuk-Rybak5, Joanna Zawitkowska6, Katarzyna Drabko6, Magdalena Ćwiklińska7, Walentyna Balwierz7, Agnieszka Mizia-Malarz8, Wanda Badowska9, Elżbieta Kamieńska10, Tomasz Urasiński10, Aneta Kaczorowska11, Krzysztof Kałwak11, Mariusz Wysocki12, Katarzyna Machnik¹3, Michał Matysiak¹4, Wojciech Młynarski¹5, Grażyna Karolczyk¹6, Radosław Chaber¹7, Jacek Wachowiak¹ 1 Klinika Onkologii, Hematologii I Transplantologii UM, Poznań ² Katedra i Zakład Mikrobiologii i Immunologii , Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach 3 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach 4 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii UM, Gdańsk 5 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej UM, Białystok 6 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej UM, Lublin 7 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, UJ, Kraków 8 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 9 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Olsztyn 10 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 11 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 12 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, UMK, Bydgoszcz ¹3 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E. Hankego, Chorzów ¹4 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii UM, Warszawa ¹5 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź ¹6 Oddział Hematologiczno-Onkologiczny, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce ¹7 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: olga_zajac@wp.pl

Wprowadzenie Ostra białaczka o mieszanym immunofenotypie (MPAL) stanowi rzadko rozpoznawany u dzieci i młodzieży podtyp białaczki. Rzadkość występowania MPAL, a ponadto niejednoznaczne kryteria diagnostyczne modyfikowane w kolejnych klasyfikacjach WHO sprawia, że wciąż brakuje jednoznacznych algorytmów diagnostyczno-terapeutycznych zapewniających poprawę rokowania w tej grupie chorych. Cel Celem pracy była analiza minimalnej choroby resztkowej (MRD) i jej wpływu na występowanie niepowodzeń leczenia u w u dzieci i młodzieży <18 r.ż. leczonych z powodu MPAL w ośrodkach PPGdsLBiCh w latach 2007–2021. Pacjenci i metoda W analizowanym okresie czasu ostrą białaczkę rozpoznano u 3820 dzieci < 18 r.ż., z czego MPAL stwierdzono u 44 (1,2%) pacjentów w wieku 0.1–16.9 (mediana 8.8) lat. W badanej grupie najczęściej stwierdzano immunofenotyp My+T-ALL (52.3%), następnie My+BCP-ALL(38.6%) oraz My+T+BCP-ALL(4.5%), B+T-ALL (2.3%) oraz AUL (2.3%). Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych z dalszej analizy wykluczono dwóch pacjentów. Wyniki

Mediana liczby leukocytów w chwili rozpoznania choroby wynosiła 92.0 x 10⁹/L. Dwudziestu dziewięciu (69.0%) pacjentów rozpoczęło leczenie wg protokołu jak dla ALL, a 13 (31.0%) jak dla AML. Wśród pacjentów leczonych jak ALL w 15. leczenia tylko 8 pacjentów uzyskało MRD <10%, a w 33 dobie 65.5% (w tym 24.1% pacjentów miało MRD ujemne, tj. <0.01%). Pięcioro (17.2%) pacjentów miało wciąż wykrywalną MRD w kolejnym punkcie czasowym, tj. przed rozpoczęciem leczenia konsolidującego. U wszystkich pacjentów z utrzymującą się dodatnią MRD wykonano transplantację komórek krwiotwórczych, jednak mimo to u 4/5 doszło do wznowy choroby. Wszyscy ci pacjenci zmarli (progresja, n=2; powikłanie, n=2). Wśród pacjentów z MPAL, którzy rozpoczęli leczenie jak AML, w 28. dobie leczenia ujemne MRD uzyskał tylko jeden pacjent, a po drugim cyklu leczenia, 30.8% pacjentów miało ujemny poziom choroby resztkowej. Wszyscy pacjenci, którzy nie uzyskali ujemnej MRD po leczeniu indukującym remisję zginęli z powodu progresji opornej MPAL. Niezależnie od zastosowanego leczenia pierwszej linii, pacjenci z dodatnim MRD na zakończenie leczenia indukującego remisję mieli gorsze przeżycie w porównaniu z tymi, którzy mieli MRD ujemne. Wśród pacjentów leczonych jak ALL, dodatni poziom MRD w 33.dobie terapii wiązał się z istotnie niższym przeżyciem wolnym od niekorzystnych zdarzeń (HR = 3.93, p=0.021) oraz całkowitym przeżyciem (HR = 2.18, p=0.011). Wnioski U dzieci z MPAL wcześniejsza negatywizacja MRD wiązała się z niższym ryzykiem występowania niepowodzeń leczenia i lepszym rokowaniem. Niezbędne są dalsze, prospektywne i wieloośrodkowe badania do ustalenia poziomów MRD mających znaczenie diagnostyczne oraz do ustalenia optymalnej strategii postępowania u pacjentów z dodatnią chorobą resztkową.

3.13. Stan zdrowia i odległe następstwa transplantacji komórek krwiotwórczych u dzieci: raport Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Odległych Następstw Leczenia Przeciwnowotworowego

O. Zając-Spychała1, E. Latoch2, J. Wachowiak1, M. Zubowska3, W. Młynarski3, T. Stachowicz-Stencel4, J. Stefanowicz4, D. Sławińska5, K. Drabko5, J. Skalska-Sadowska1, W. Badowska6, K. Garus7, S. Skoczeń7, A. Pobudejska-Pieniążek8, T. Szczepański8, K. Machnik9, A. Panasiuk10, D. Sęga-Pondel10, I. Malesza11, A. Raciborska11, K. Zielezińska12, T. Urasiński12, A. Mizia-Malarz13, A. Kołtan14, M. Wysocki14, M. Wołowiec15, M. Matysiak15, M. Krawczuk-Rybak2 1 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 2 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 3 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 4 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 5 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 6 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 7 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 8 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 9 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E. Hankego, Chorzów 10 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 11 Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 12 Klinika Pediatrii i Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 13 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 14 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 15 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: olga_zajac@wp.pl

WSTĘP Transplantacja macierzystych komórek układu krwiotwórczego (TKK) jest leczeniem z wyboru w wybranych nowotworowych i nienowotworowych chorobach wieku dziecięcego. W ostatnich latach obserwujemy ciągłą poprawę wyników leczenia z wykorzystaniem TKK, stąd populacja dzieci wyleczonych dzięki TKK stale rośnie i tym samym konieczne jest monitorowanie jej odległych następstw. CEL Celem pracy była ocena przy użyciu klasyfikacji CTCAE występowania i stopnia nasilenia odległych następstw TKK przeprowadzonej u dzieci i młodzieży w Polsce w latach 1999 – 2016. PACJENCI I METODA W ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych oceniono 140 pacjentów (54 dziewcząt, 86 chłopców) w wieku 1.3-17.6 (mediana 6.8) poddanych TKK, w tym 55 po auto-TKK i 85 po allo-TKK, którzy zostali zarejestrowani w bazie oceniającej odległe następstwa leczenia przeciwnowotworowego u dzieci. WYNIKI Mediana czasu od zakończenia leczenia do momentu oceny wynosiła 6.7 (2.7-13.8) lat. Rozkład pacjentów w zależności od choroby podstawowej prezentował się następująco: ostre białaczki – 70 (50.0%), chłoniaki - 14 (10.0%), złośliwe guzy lite – 52 (37.1%), inne rozpoznania – 4 (2.9%). U 131/140 (93.6%) pacjentów, w tym u 48 (87.3%) po auto-TKK i 83 (97.6%; p=0.747) po allo-TKK, wystąpiło przynajmniej 1 niekorzystne zdarzenie zdrowotne. Łącznie w całej analizowanej grupie zarejestrowano 643 zdarzenia niepożądane, od 1 do 12 zdarzeń na jednego ozdrowieńca. W całej grupie dominowały powikłania skórne (42.9%), zaburzenia wzrastania (38.6%), zaburzania ze strony układu moczowego (32.9%) oraz zaburzenia hormonalne tarczycy (30.0%). Profil

odległych powikłań różnił się w zależności od rodzaju przeprowadzonej transplantacji (p=0.011). U pacjentów poddanych allo-TKK najczęściej spostrzegano zaburzenia wzrastania (60.0%), powikłania ze strony układu krążenia oraz skórne (po 32.9%), podczas gdy po auto-TKK dominowały powikłania skórne (58.2%), zaburzenia układu moczowego (47.3%) oraz mięśniowo-szkieletowego (38.2%). WNIOSKI U niemal wszystkich pacjentów poddanych TKK obserwowano co najmniej jedno, a najczęściej więcej niż jedno odległe następstwo zastosowanego leczenia. Częstość obserwowanych powikłań jest równa po auto- i allo-TKK, jednak profil skutków ubocznych zależy od rodzaju przeprowadzonej transplantacji.

Status quo et quo vadis w hematologii dziecięcej

4.1. Ocena czynników ryzyka wystąpienia zespołu pozakrzepowego u dzieci

Katarzyna Smalisz1,*, Paweł Łaguna1, Michał Matysiak1 1 Klinika Onkologii, Hematologii, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii, Warszawa *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: ksmalisz@wum.edu.pl Słowa kluczowe: zakrzepica, dzieci, trombofilia, zespół pozakrzepowy Ocena czynników predysponujących do wystąpienia zakrzepicy u dzieci. Zakrzepica występuje u dzieci znacznie rzadziej niż u dorosłych. Przeanalizowano 70 przypadków (32 chłopców, 38 dziewczynek) u dzieci kierowanych do Kliniki w latach 20152022 z powodu zakrzepicy. U wszystkich pacjentów oceniono: wiek wystąpienia, lokalizację oraz przyczynę powstania zakrzepu. U wszystkich analizowanych pacjentów wykonano badania w kierunku wrodzonej trombofilii. Wiek wystąpienia zakrzepicy wynosił od pierwszego tygodnia życia do 17 lat, mediana 6,5 roku. Zakrzepica tętnicza wystąpiła u 11 (16%), żylna u 59 (84%) pacjentów. Zakrzepy zlokalizowane były najczęściej w żyłach głębokich kończyn (n=27, 38%) oraz w zatokach żylnych ośrodkowego układu nerwowego (n=15, 21%). Najczęstszymi przyczynami zakrzepicy były: wrodzona trombofilia (n=27, 39%%), zakażenia (n=15, 21%), zabiegi chirurgiczne (n=14, 20%), Nadpłytkowość samoistną stwierdzono u 2 (3%) pacjentów. U 2 pacjentów stwierdzono hiperhomocysteinemię. U 6 (8%) pacjentów nie stwierdzono uchwytnych przyczyn zakrzepicy. W grupie pacjentów z wrodzoną trombofilią (n=27, 39%) stwierdzono następujące defekty: niedobór białka S u 7 (26%), niedobór białka C u 4 (15%), niedobór antytrombiny u 7 (26%), mutację genu protrombiny u 3 (11%) i mutację genu czynnika V Leiden u 6 (22%) pacjentów. U 8 pacjentów z trombofilią występował dodatkowy czynnik ryzyka zakrzepicy. Wnioski: 1. Najczęstszą lokalizacją zakrzepicy u dzieci są żyły głębokie kończyn. 2. Najczęstsze przyczyny zakrzepicy w tej grupie wiekowej to wrodzone trombofilie, zakażenia i zabiegi chirurgiczne. 3. U wszystkich dzieci z zakrzepicą wskazane są badania diagnostyczne w kierunku wrodzonej trombofilii.

4.2. Nowe technologie w rekonstrukcji ubytków kostnych u dzieci i młodzieży z pierwotnymi nowotworami złośliwymi kości - doświadczenia własne

Andrzej Szafrański1,* 1 Instytut – Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Klinika Onkologii; Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Nr 1 Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego im. Prof. Tadeusza Sokołowskiego *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: a.szafranski@ipczd.pl Słowa kluczowe: guzy kości, rekostrukcja Cele: poprawa wyników rekonstrukcji po operacjach guzów złośliwych kości miednicy. Metody: Aby rozwiązać problem rekonstrukcji po resekcji pierwotnych guzów kości w niewygodnych lokalizacjach lub z dużą masą guza możemy wykorzystać nową koncepcję wykorzystania istniejących rozwiązań lub technologię Innowacji w celu zastąpienia masywnych ubytków kostnych po wycięcie pierwotnego guza kości. Początkowo endoproteza Lumic dedykowana była do rekonstrukcji miednicy po hemipekktomii typu II i II + III według klasyfikacji Ennekings. W konkretnej sytuacji możemy użyć ją do rekonstrukcji po hemipekktomii typu I, II i III według klasyfikacji Ennekinga. Kolejną sytuacją, w której potrzebujemy nowych technologii do zastąpienia masywnych ubytków kości po wycięcie pierwotnego guza kości, na przykład system Stratos do rekonstrukcji w przypadkach z lokalizacją nowotworu kości w obrębie klatki piersiowej. Kompletną nową technologią jest drukarka 3D. Możemy produkować dzięki niej implanty dla dowolnej lokalizacji, dowolnego kształtu. Potrzebujemy tylko dobrego TK i oprogramowania komputerowego aby wyprodukować potrzebny zamiennik dla młodych pacjentów. Wyniki i wnioski (na podstawie doświadczenia klinicznego) Szansa na rekonstrukcję ubytków kostnych u dzieci i młodzieży z pierwotnymi nowotworami złośliwymi kości zależy od: lokalizacji i zasięgu guza, reakcja nowotworu na chemioterapię neo-adiuwantową, determinacji pacjentów, determinacji chirurga w wykorzystaniu nowej koncepcji istniejącej technologii lub w stosowaniu nowej technologii. Wytworzona na zamówienie endoproteza jest bardzo przydatna w przypadku atypowej lokalizacji nowotworu i możliwe jest jej wszczepienie po dobrej odpowiedzi na chemioterapię naoadjuvantową. Osobiste doświadczenie operującego chirurga i wiara w osiągnięcie sukcesu mają największe znaczenie dla osiągnięcia dobrych wyników.

4.3. Endoprotezy rosnące - omówienie typów, wady i zalety

Andrzej Szafrański1,* 1 Instytut - Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Klinika Onkologii; Samodzielny Szpital Kliniczny Nr 1 Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego im. Prof. Tadeusza Sokołowskiego *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: a.szafranski@ipczd.pl Słowa kluczowe: endoprotezy, guzy kości, rekonstrukcje W pracy autor przedstawia na podstawie 28 letniego doświadczenia w leczeniu guzów kości u dzieci i młodzieży możliwości rekonstrukcji powstałego ubytku po resekcji złośliwego guza kości u dzieci i młodzieży w okresie intensywnego wzrostu, przy pomocy tzw. implantów rosnących. Autor zaczynał swoją pracę w okresie kiedy poza endoprotezami rosnącymi produkcji amerykańskiej nie było na rynku innych modeli. W pracy przedstawiono wiele modeli endoprotez rosnących stosowanych w latach 1996 2022 u dzieci i młodzieży w Unii Europejskiej. Doświadczenie autora opiera się na pracy w Instituti Ortopedici Rizzolli w Bolonii, Klinice Guzów Kości Katedry Ortopedii Uniwersytetu wiedeńskiego, Klinice Ortopedii w Muenster, Klinice Ortopedii Dzieci Charité w Berlinie oraz 25 letniej pracy w Klinice Chirurgii Onkologicznej Instytutu Matki i Dziecka ora współpracy z ośrodkami leczenia guzów kości u dzieci w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Szwajcarii. Ostatnie doświadczenia zostały nabyte w IPCZD od 2020 roku i w Klinice Ortopedii i Onkologii Narządu Ruchu PUM. W pracy zostały przedstawione wszystkie typy endoprotez rosnących stosowanych przez autora w różnych ośrodkach. W przejrzysty sposów omówiono wady i zalety poszczególnych typów endoprotez oraz zalecenia do ich stosowania. We wnioskach umieszczono zbiór zasad, którymi należy się kierować przy wyborze sposobu rekontrukcji w każdym konkretnym przypadku..

4.4. Niepomyślny przebieg Yolk sac tumor macicy u 10 – letniej dziewczynki z agenezją gonad

Elżbieta Leszczyńska1,*, Maryna Krawczuk-Rybak2, Joanna Stefanowicz3, Jacek Wachowiak4, Piotr Czauderna5 1 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii UDSK 2 Klinika Onkologii i Hematologii, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku 3 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii, Onkologii i Endokrynologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego 4 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu 5 Klinika Chirurgii i Onkologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: eleszcz@tlen.pl Słowa kluczowe: Yolk sac tumor, chemioterapia, progresja choroby, megachemioterapia, inhibitor kinaz Przedstawiamy historię leczenia 10- letniej pacjentki z guzem macicy zdiagnozowanej w styczniu 2020 na podstawie wysokich stężeń AFP (8099 ng/ml) i HCG (2mIU/ml) oraz badania histopatologicznego guza wyłyżeczkowanego z macicy. Rozpoznano Yolk sac tumor. Odległych przerzutów radiologicznie nie uwidoczniono. Dziewczynka niskorosła, bez cech pokwitania płciowego z cechami dysmorfii (hyperteloryzm), wysokimi wartościami FSH 82.43 mlU/ml i LH 14.2 mlU/ml. Wykluczono zespól Turnera, ale nie rozpoznano rodzaju zaburzeń genetycznych. Po 3 blokach VBP przekwalifikowana do grupy non responder - zmiana chemioterapii na bloki VIP, po których również nie uzyskano remisji. Otrzymała 2 cykle ABK po których wystąpił szybki wzrost steżenia AFP.W grudniu operowana w Gdańsku – wycięto resztkę guza, ale po zabiegu nastąpił dalszy wzrost markerów. Stwierdzono przerzuty w płucach, które pobrano do badania w INFORM. W kolejnym etapie leczenia pacjentka przebyła megachemioterapię z autologicznym przeszczepem szpiku, nadal nie udało się uzyskać poprawy. Leczenie biologiczne, otrzymywała inhibitor kinaz białkowych MEK-Trametinib, nie przyniosło oczekiwanego efektu. Pacjentka zmarła w progresji choroby.

4.5. Niepomyślny przebieg RMS- dołu skrzydłowo - podniebiennego u 14-letniej dziewczynki

Elżbieta Leszczyńska1,*, Jadwiga Węcławek-Tompol2, Bernarda Kazanowska3, Joanna TopczewskaBruns4, Maryna Krawczuk-Rybak5 1 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii UDSK 2 Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej Ponadregionalne Centrum Onkologii Dziecięcej „Przylądek Nadziei” we Wrocławiu 3 Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej Ponadregionalne Centrum Onkologii Dziecięcej „Przylądek Nadziei” we Wrocławiu 4 Zakład Radioterapii Białostockiego Centrum Onkologii 5 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: eszcz@tlen.pl Słowa kluczowe: RMS dołu skrzydłowo-podniebiennego, chemioterapia CWS- Guidance, progresja choroby, radioterapia, inhibitor kinaz Przedstawiamy historię leczenia pacjentki, u której w październiku 2020 roku rozpoznano guz dołu skrzydłowopodniebiennego RMS embryonale (nie stwierdzono fuzji genu PAX3/PAX7-FOXO1). Dziewczynka rozpoczęła leczenie jak dla grupy HR podgrupy E wg. programu CWS Guidance. Początkowo pomimo dobrej odpowiedzi metabolicznej w PET-CT, w badaniu MRI odpowiedź była niezadowalająca (<33%) i kolejne linie leczenia w tym napromienianie i leczenie biologiczne inhibitorem kinaz białkowych MEK - Trametinibem nie przyniosły pożądanego efektu. Szybko następowała progresja miejscowa oraz stwierdzono przerzut szybko wypełniający lewą komorę serca, co powodowało komorowe zaburzenia rytmu serca. Pacjentka zmarła 16 miesięcy od ustaleniu rozpoznania.

4.6. Zwojak zarodkowy współczulny i jego tajemnice, czyli czy zmiany resztkowe w neuroblastoma można wyleczyć?

Urszula Żebrowska1,*, Walentyna Balwierz2, Szymon Skoczeń2, Teresa Luszawska1, Aleksandra Wieczorek2 1 Klinika Onkologii i Hematologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie 2 Klinika Onkologii i Hematologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie, Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Instytut Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: zebrowska.urszula@gmail.com Słowa kluczowe: neuroblastoma, dinutuksymab beta, inhibitory ALK, przetrwała choroba resztkowa WSTĘP: Nerwiak zarodkowy współczulny (NBL) to jeden z najczęstszych nowotworów wieku dziecięcego. Pomimo intensywnego leczenia, u części pacjentów po jego zakończeniu nadal występują zmiany resztkowe, oporne na leczenie standardowe, najczęściej w postaci przetrwałych zmian w kościach lub aktywnej metabolicznie zmiany resztkowej. CEL: Celem pracy jest przedstawienie dwóch pacjentów, u których zastosowano leczenie celowane po zakończeniu leczenia standardowego. PACJENCI I METODY: Analizowano dwóch pacjentów z NBL w 4 stopniu zaawansowania, z amplifikacją MYCN oraz mutacją (Pacjent 1) lub amplifikacją (Pacjent 2)genu ALK. WYNIKI: Pacjentka 1 leczona protokołem HR-NBL-SIOPEN, u której po zastosowaniu całego leczenia, w tym 5 cykli dinutuksymabu beta (DB) utrzymywała się aktywna w MIBG zmiana resztkowa. W badaniach kontrolnych po 2 i 5 cyklach DB stwierdzono częściową regresję. W związku z obecnością niekorzystnych markerów genetycznych podano dodatkowe 2 cykle DB, a wobec dalszej regresji kolejne dwa. Dodatkowe cykle DB podano bez istotnych powikłań. W badaniu MIBG po 9 cyklach stwierdzono całkowitą regresję metaboliczną guza. Pacjent 2, leczony według strategii Veritas (progresja w połowie indukcji COJEC, dodatkowa chemioterapia TVD i Topotekan/Temozolomid), po wielokrotnych zabiegach, otrzymał wysokodawkowaną terapię 131I-MIBG oraz megachemioterapię BuMel wspomaganą ASCT, następnie RTX. Po leczeniu utrzymywały się aktywne metabolicznie zmiany w wątrobie. Otrzymał leczenie z zastosowaniem DB, a wobec braku regresji zmian w wątrobie 5 cykli DB z TemIri. Wobec stabilnego obrazu zmian w wątrobie w badaniu MIBG, włączono inhibitor ALK 3 generacji. Po 3 miesiącach stwierdzono całkowitą regresję metaboliczną guza. Leczenie kontynuowane z dobrą tolerancją. WNIOSKI: Według obowiązujących protokołów leczenia NBL wysokiego ryzyka, przetrwała choroba resztkowa po zakończeniu leczenia powinna być obserwowana, a próby jej eradykacji przy zastosowaniu chemioterapii wiązały się z nasilonymi toksycznościami. Zastosowanie nowych leków celowanych, takich jak DB lub inhibitory ALK, może pozwolić na eradykację choroby resztkowej bez nasilonych toksyczności leczenia. Dalszych obserwacji wymaga wpływ uzyskania całkowitej remisji przy zastosowaniu tych terapii na uzyskanie wieloletnich przeżyć oraz wybór optymalnej metody leczenia dla każdego pacjenta.

4.7. Wtórna ostra białaczka szpikowa u pacjentów leczonych w ośrodkach Polskiej Pediatrycznej Grupy ds. Leczenia Białaczek i Chłoniaków w latach 2005-2021

Małgorzata Czogała1,*, Katarzyna Pawińska-Wąsikowska1, Teofila Książek2, Karolina BukowskaStrakova3, Barbara Sikorska-Fic4, Jolanta Skalska-Sadowska5, Anna Rodziewicz-Konarska6, Katarzyna Muszyńska-Rosłan7, Anna Fałkowska8, Lucyna Maciejka-Kembłowska9, Katarzyna Bobeff10, Renata Tomaszewska11, Agnieszka Chodała-Grzywacz12, Katarzyna Mycko13, Karolina Zielezińska14, Natalia Bartoszewicz15, Walentyna Balwierz1, Szymon Skoczeń1 1 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Instytut Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 2 Zakład Genetyki Medycznej, Katedra Pediatrii, Instytut Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 3 Zakład Immunologii Klinicznej, Katedra Immunologii Klinicznej i Transplantologii Instytut Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 4 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Uniwersytetu Medycznego w Warszawie 5 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu 6 Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, Ponadregionalne Centrum Onkologii Dziecięcej „Przylądek Nadziei”, Wrocław 7 Klinika Onkologii Dziecięcej i Hematologii Uniwersytet Medyczny w Białymstoku 8 Klinika Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 9 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny w Gdańsku 10 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi 11 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, Zabrze 12 Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Oddział Hematologiczno-Onkologiczny, Kielce 13 Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Oddział Pediatryczny i Hemato-Onkologiczny, Olsztyn 14 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin 15 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Collegium Medicum w Bydgoszczy *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: malgorzata.czogala@uj.edu.pl Słowa kluczowe: wtórna ostra białaczka szpikowa, wyniki leczenia Wstęp Wtórna ostra białaczka szpikowa (therapy-related acute myeloid leukemia – t-AML) stanowi zagrażające życiu powikłanie leczenia onkologicznego. Celem pracy była charakterystyka pacjentów i analiza wyników leczenia dziecięcej t-AML w Polsce w latach 2005-2021. Pacjenci i metody W analizowanym okresie t-AML rozpoznano u 32 dzieci leczonych zgodnie z protokołami: AML-BFM 2004 (2005-2015, 20 pacjentów), AML-BFM 2012 (2015-2019, 7 pacjentów), AML-BFM 2019 (2019-2021, 4 pacjentów), 1 pacjent otrzymał terapię zindywidualizowaną. Mediana czasu obserwacji wyniosła 42 (6,5-180) miesiące. Wyniki Wśród nowotworów pierwotnych stwierdzano ostrą białaczkę limfoblastyczną (11 pacjentów), guzy ośrodkowego układu nerwowego (8 pacjentów), zwojaka zarodkowego współczulnego (3 pacjentów), mięsaka prążkowano-komórkowego (3 pacjentów), siatkówczaka (2 pacjentów), mięsaka kościopochodnego (2 pacjentów), zespół hemofagocytarny (2 pacjentów), młodzieńczą białaczkę mielomonocytową (1 pacjent). Wynik kariotypu był dostępny u 19 pacjentów, z czego u 16% stwierdzono prawidłowy kariotyp, u 16% kariotyp złożony, u 68% inne zaburzenia. Częstość istotnych rokowniczo fuzji genowych u 25 pacjentów z dostępnym wynikiem wyniosła: RUNX1-RUNX1T1 - 16%, MLL-MLLT1 i MLL-MLLT3 po 12%, CBFβ-MYH11 i MLL-AFF1 po 4%. U żadnego z 24 pacjentów z dostępnym wynikiem badania w kierunku FLT3-ITD nie stwierdzono tego zaburzenia.

Remisję uzyskało 25 pacjentów (78%), stwierdzono 5 wczesnych zgonów (16%), 2 dzieci (6%) nie odpowiedziało na leczenie i zmarło. Jeden pacjent (3%) zmarł w remisji z powodu powikłań, u 9 (28%) wystąpiła wznowa. Z powodu progresji w przebiegu wznowy zmarło 5 pacjentów. Prawdopodobieństwo 3-letniego przeżycia całkowitego (OS), wolnego od niekorzystnych zdarzeń (EFS) i wolnego od wznowy (RFS) wyniosło odpowiednio: 0,51±0,10; 0,46±0,09; 0,61±0,10. Istotnie lepsze wyniki leczenia uzyskano u pacjentów, u których przeprowadzono przeszczepienie komórek krwiotwórczych (HSCT) (OS, EFS odpowiednio: 0,66 vs 0,36, p=0,01740; 0,62 vs 0,32, p=0,1044). Nie stwierdzono istotnych różnic przeżycia w zależności od rodzaju pierwotnych nowotworów, zaburzeń genetycznych, protokołu terapeutycznego. Wnioski Wyniki leczenia pacjentów z t-AML są gorsze w porównaniu do wyników u pacjentów z pierwotną AML. Przeprowadzenie HSCT w pierwszej linii leczenia istotnie poprawia rokowanie w t-AML.

4.8. 25 lat terapii AML u dzieci – doświadczenia Kliniki Pediatrii, Hematologii i Onkologii w Bydgoszczy

Joanna Stankiewicz1,*, Andrzej Kołtan1, Sylwia Kołtan1, Monika Richert-Przygońska1, Krzysztof Czyżewski1, Robert Dębski1, Ewa Demidowicz1, Piotr Księżniakiewicz1, Natalia Bartoszewicz1, Anna Urbańczyk1, Anna Dąbrowska1, Agnieszka Jatczak-Gaca1, Monika Pogorzała1, Elżbieta Grześk1, Barbara Tejza1, Joanna Cisek1, Oliwia Grochowska1, Sandra Wałach1, Monika Łęcka1, Dominika Kołuda1, Marlena Ewertowska1, Agata Marjańska1, Kamila Jaremek1, Magdalena Dziedzic1, Eugenia Winogrodzka1, Mariusz Wysocki1, Jan Styczyński1 1 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Szpital Uniwersytecki nr 1 im dr. A. Jurasza w Bydgoszczy *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: joanna.konieczek@cm.umk.pl Słowa kluczowe: ostra białaczka mieloblastyczna, przeszczepienie komórek macierzystych krwi Wstęp Dzięki współpracy w ramach międzynarodowych protokołów terapeutycznych w ciągu ostatnich 25 lat uzyskano znaczącą poprawę wyników leczenia u dzieci z ostrą białaczką szpikową (AML). Postęp w leczeniu można obserwować również na poziomie poszczególnych ośrodków onkologii dziecięcej. Cel W pracy przeanalizowano wyniki leczenia pacjentów z AML objętych opieką Kliniki Pediatrii, Hematologii i Onkologii w Bydgoszczy w latach 1997-2022. Materiał i metody Analizie poddano dane 66 pacjentów z AML leczonych wg protokołów AML-NOPHO-88, ANLL-98, AML-BFM2004, AML-BFM-2012 oraz AML-BFM-2019. Jako punkty końcowe przyjęto 5-letnie przeżycie całkowite (OS), przeżycie wolne od zdarzeń (EFS), przeżycie wolne od wznowy (RFS); szczegółowej analizie poddano również wyniki leczenia pacjentów w grupach ryzyka. Wyniki 5-letnie OS, RFS oraz EFS oraz dla całej grupy wynosiło odpowiednio 66,5%, 63,6% oraz 54,1%. Dla poszczególnych protokołów 5-letnie OS oraz EFS wynosiło odpowiednio : ANLL 98 - 83,3%/75,0%, AML-BFM 2004 - 48,0%/28,7% , AML-BFM 2012 - 81,2%/85,7%, AML-BFM 2019 - 100%/87,5%. Całkowitą remisję osiągnięto u 89,4% pacjentów. Czynnikami ryzyka było nieosiągnięcie remisji po dwóch blokach terapii indukcyjnej oraz zakwalifikowanie do grupy wysokiego ryzyka (HR), istotnie gorsze wyniki uzyskiwała również grupa pacjentów leczona przed rokiem 2013 (p=0,02). 5-letnie OS oraz EFS dla pacjentów, u których przeprowadzono przeszczepienie komórek krwiotwórczych (HCT) wynosiło odpowiednio 72,4% oraz 55,0%, natomiast dla pacjentów leczonych bez HCT 62,3% i 53,8%. Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka (HR) mieli prawie trzykrotnie większe ryzyko nieosiągnięcia remisji, wystąpienia wznowy lub zgonu w porównaniu do pozostałych pacjentów (p=0,04). Wprowadzenie HCT jako standardu postępowania w sposób znaczący poprawiło wyniki leczenia w tej grupie (5-letnie OS 76,0% vs 68,6%, p=0,2; 5-letnie EFS 58,0% vs 41,4%, p=0,007) i zmniejszyło ryzyko wystąpienia wznowy (RR=0,6). Wnioski W analizowanym okresie kluczowym elementem wpływającym na wyniki leczenia było wprowadzenie HCT u pacjentów z grupy HR. Konieczna jest dalsza współpraca w ramach międzynarodowych programów terapeutycznych, ponieważ wyniki leczenia pozostają niezadowalające.

4.9. Epidemiologia i przebieg zakażeń wywołanych przez Enterobacteriacae w populacji pacjentów oddziałów onkohematologii dziecięcej oraz dzieci po przeszczepieniu krwiotwórczych komórek macierzystych. Dane grupy ds. zakażeń PTOHiD w latach 2020-2021

dr n.med. Filip Pierlejewski1,*, prof. dr hab. Wojciech Młynarski1, Dr Marcin Płonowski2, Prof. dr hab. Maryna Krawczuk-Rybak2, Dr med. Paweł Wawryków,3, Dr Aleksandra Królak3, Dr hab. Tomasz Ociepa3, Prof. dr hab. Tomasz Urasiński3, Dr Kamila Jaremek4, Dr Magdalena Dziedzic4, Dr hab. Krzysztof Czyżewski4, Prof. dr hab. Mariusz Wysocki4, Dr med. Patrycja Zalas-Więcek5, Dr Anna Szmydki-Baran6, Dr Łukasz Hutnik6, Prof. dr hab. Michał Matysiak6, Dr Wojciech Czogała7, Prof. dr hab. Walentyna Balwierz7, Mgr Iwona Żak8, Dr Małgorzata Salamonowicz-Bodzioch9, Prof. dr hab. Bernarda Kazanowska9, Prof. dr hab. Krzysztof Kałwak9, Dr Renata Tomaszewska10, Prof. dr hab. Tomasz Szczepański10, Dr hab. Olga Zając-Spychała11, Prof. dr hab. Jacek Wachowiak11, Prof. dr hab. Ewa Bień12, Prof. dr hab. Ninela Irga-Jaworska12, Dr n. med. Katarzyna Machnik k13, Dr Justyna Urbańska-Rakus13, Dr Sonia Pająk13, Dr n. med. Wanda Badowska14, Dr Tomasz Brzeski14, Dr n. med.bKatarzyna Mycko14, Dr Hanna Mańko-Glińska14, Dr Grażyna Karolczyk15, Dr Agnieszka UrbanekDądela15, Dr med. Agnieszka Mizia-Malarz16, Dr Weronika Stolpa16, Dr med. Katarzyna SkowronKandzia16, Dr hab. Radosław Chaber17, Dr Jakub Musiał17, Prof. dr hab. Katarzyna Drabko18, Dr hab. med. Joanna Zawitkowska18, Dr med. Jowita Frączkiewicz9, Prof. dr hab. Ewa Gorczyńska9, Prof. dr hab. Jolanta Goździk19, Dr med. Liliana Chełmecka-Wiktorczyk19, Prof. dr hab. Jan Styczyński20 1 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 2 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 3 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 4 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 5 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 6 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa 7 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 8 Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 9 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 10 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 11 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 12 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 13 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E.Hankego, Chorzów 14 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 15 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, II Klinika Pediatrii, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 16 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 17 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów 18 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 19 Ośrodek Transplantacji Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie, Katedra Immunologii i Transplantologii Klinicznej, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 20 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: filip.pierlejewski@umed.lodz.pl

4.10. Epidemiologia i przebieg powikłań infekcyjnych w populacji pacjentów leczonych z powodu nerczaka płodowego w polskich ośrodkach onkohematologii dziecięcej – porównanie wyników z okresu 2020-2021 do wcześniejszych danych grupy roboczej ds. zakażeń PTOiHD

dr n. med. Filip Pierlejewski1,*, Prof. dr hab. Wojciech Młynarski1, Prof. dr hab. Mariusz Wysocki2, Prof. dr hab. Jan Styczyński2, Dr hab. Krzysztof Czyżewski,2, Dr Magdalena Dziedzic2, Dr Kamila Jaremek2, Dr med. Patrycja Zalas-Więcek3, Dr Anna Szmydki-Baran4, Dr Łukasz Hutnik4, Prof. dr hab. Michał Matysiak4, Dr Agnieszka Gietka5, Dr Olga Gryniewicz-Kwiatkowska5, Prof. Katarzyna Dzierżanowska-Fangrat6, Dr Katarzyna Semczuk6, Dr Wojciech Czogała7, Prof. dr hab. Walentyna Balwierz7, Mgr Iwona Żak8, Prof. dr hab. Krzysztof Kałwak9, Dr Małgorzata Salamonowicz-Bodzioch9, Prof. dr hab. Bernarda Kazanowska9, Prof. dr hab. Grażyna Wróbel9, Dr Renata Tomaszewska10, Prof. dr hab. Tomasz Szczepański10, Prof. dr hab. Jacek Wachowiak11, Dr hab. Olga Zając-Spychała11, Prof. dr hab. Ewa Bień12, Prof. dr hab. Ninela Irga-Jaworska12, Prof. dr hab. Maryna Krawczuk-Rybak13, Dr Marcin Płonowski13, Prof. dr hab. Jarosław Peregud-Pogorzelski14, Dr med. Paweł Wawryków14, Dr n. med. Katarzyna Machnik15, Dr Justyna Urbańska-Rakus15, Dr Sonia Pająk15, Dr n. med. Wanda Badowska16, Dr Tomasz Brzeski16, Dr Katarzyna Mycko16, Dr Hanna Mańko-Glińska16, Dr Grażyna Karolczyk D17, Dr Agnieszka Urbanek-Dądela17, Dr med. Agnieszka Mizia-Malarz18, Dr Weronika Stolpa D18, Dr med. Katarzyna Skowron-Kandzia18, Dr hab. Radosław Chaber19, Dr Jakub Musiał19, Dr hab. med. Joanna Zawitkowska20, Prof. dr hab. Katarzyna Drabko20 1 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 2 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 3 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 4 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa 5 Klinika Onkologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa 6 Zakład Mikrobiologii, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka, Warszawa 7 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 8 Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 9 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 10 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 11 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 12 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 13 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 14 Klinika Pediatrii i Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 15 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E.Hankego, Chorzów 16 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 17 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, II Klinika Pediatrii, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 18 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 19 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów 20 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: filip.pierlejewski@umed.lodz.pl

Słowa kluczowe: Nerczak płodowy, powikłania infekcyjne Wstęp: Guz Wilmsa jest drugim najczęstszym guzem litym wieku dziecięcego. Powikłania infekcyjne jego terapii są ważnym problemem terapeutycznym. Cel pracy: Ocena etiologii i epidemiologii zakażeń u pacjentów leczonych z powodu guza WIlmsa w latach 2020 - 2021. Porównanie uzyskanych wyników do danych zgromadzonych w ramach badań w poprzednich latach. Metodyka: Retrospektywna ocena 102 pacjentów, u których w latach 2020-2021 rozpoznano guza Wilmsa oraz grupy pacjentów leczonych w tych latach z powodu tego rozpoznania. W obrębie tej grupy analiza 50 pacjentów (49%) z powikłaniami infekcyjnymi uwzględniająca: wiek, płeć, rodzaj zakażenia, długość i efekt terapii. Wyniki: Rozpoznano 117 zakażeń, ogólny współczynnik zachorowalności wyniósł 57,3/100 pacjento-lat. W odniesieniu do poszczególnych infekcji: bakteryjnych, wirusowych oraz grzybiczych: 44,6, 12,7 i 0/100 pacjentolat. Średni wiek pacjenta w momencie rozpoznania infekcji bakteryjnej wynosił 3,8 lat. W żadnym przypadku nie doszło do zgonu pacjenta w związku z zakażeniem. Średni wiek pacjentów z zakażeniem wirusowym wyniósł 3,27 lat. Źródłem zakażeń był w 27% wirus SARS COV2, w 23% RSV. Dla zakażeń bakteryjnych obserwowano średni wiek 4 lat, średnia długość leczenia wynosiła 9,74 dni. Najczęściej obserwowano zakażenia wywołane przez Staphylococcus sp - (20%), Clostridium sp. (17,5%), Escherichia sp. - (13%). W stosunku do danych z poprzedniego okresu analizy nie odnotowano inwazyjnych zakażeń grzybiczych. Obserwuje się ponad 8-krotny wzrost współczynnika zachorowalności na zakażenia wirusowe, co związane jest zapewne z dużo większą częstością wykonywania szczegółowej diagnostyki w infekcjach dróg oddechowych. Wyraźnie wzrosło znaczenie zakażeń Clostridium difficile oraz Staphylococcus sp. Wnioski: W terapii guza Wilmsa powikłania infekcyjne mają najczęściej charakter bakteryjny. Skuteczność prowadzonej terapii jest wysoka odnotowano spadek śmiertelności w porównaniu do poprzednich lat, a także skrócenie długości antybiotykoterapii. Zakażenia wirusowe związane są z młodszym wiekiem pacjentów i częstość ich diagnozowania w badanym okresie znacznie wzrosła..

4.11. Zastosowanie gemtuzumabu ozogamycyny w leczeniu niepowodzeń leczenia u dzieci z ostrymi białaczkami szpikowymi – doświadczenia ośrodka krakowskiego

Katarzyna Pawińska-Wąsikowska1,*, Małgorzata Czogała1, Karolina Bukowska-Strakova2, Teofila Książek3, Walentyna Balwierz1, Szymon Skoczeń1 1 1 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Instytut Pediatrii, Wydział Lekarski Uniwersytet Jagielloński 2 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie 2 Zakład Immunologii Klinicznej, Instytut Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński 3 Zakład Genetyki Medycznej, Instytut Pediatrii, Uniwersytet Jagielloński *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: Katarzyna.pawinska-wasikowska@uj.edu.pl Słowa kluczowe: ostra białaczka szpikowa, gemtuzumab ozogamycyny, przeszczepienie komórek krwiotwórczych szpiku kostnego Gemtuzumab ozogamycyny (GO), jeden z pierwszych leków celowanych stosowanych w onkologii, składa się z przeciwciała monoklonalnego skierowanego przeciwko antygenowi CD33 związanego z cytotoksyczną pochodną kalicheamycyny. Po wycofaniu leku w 2010 roku z powodu istotnie zwiększonego odsetka wczesnych zgonów, w 2017 roku GO ponownie uzyskał rejestrację na zastosowanie w leczeniu dorosłych i dzieci z postaciami opornymi i wznowami ostrych białaczek szpikowych (AML), oraz AML de novo. Celem pracy jest retrospektywna analiza dotycząca efektów leczenia oraz profilu toksyczności GO u dzieci ze wznową lub oporną na leczenie AML. W okresie od 1 stycznia 2010 roku do 28 lutego 2022 roku w Klinice Onkologii i Hematologii Dziecięcej Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie GO otrzymywało 10 dzieci (5 dziewczyn i 5 chłopców, średnia wieku 11,6 lat). U 3 dzieci wskazaniem do zastosowania GO był pierwotna oporność na leczenie, u 5 dzieci pierwsza, a u 2 druga wznowa AML. U 9 dzieci stwierdzono >5% blastów białaczkowych w szpiku kostnym (4,6-94,5%; mediana 22%) przed włączeniem terapii GO. Większość pacjentów (8/10) otrzymała 1 podanie GO w skojarzeniu z chemioterapią (IDA-FLA, FLA, FLAG). Spośród 10 pacjentów u sześciu (60%) uzyskano istotne obniżenie liczby blastów białaczkowych w szpiku kostnym (1,5-5%, mediana: 1%) po zastosowaniu GO, umożliwiając przeprowadzenie przeszczepienia komórek krwiotwórczych szpiku kostnego (SCT). U czwórki dzieci nie uzyskano odpowiedzi na leczenie GO. U 2 spośród 6 pacjentów z dobrą odpowiedzią na leczenie, wystąpił szybki nawrót choroby po SCT. Czterech pacjentów (40%) żyje w pierwszej lub kolejnej remisji choroby. Nie obserwowano istotnych, zagrażających życiu toksyczności. Zastosowanie GO u dzieci z wcześniejszym niepowodzeniem leczenia AML, intensywnie przeleczonych, jest możliwą i skuteczną terapia pomostową do SCT, charakteryzującą się akceptowalnym profilem toksyczności.

4.12. Intensywna terapia jako etap leczenia dzieci z chorobami nowotworowymi – doświadczenie jednego ośrodka

Katarzyna Skowron-Kandzia1,*, Maria Damps2, Weronika Stolpa1, Angelika Stręk-Cholewińska1, Agnieszka Mizia-Malarz3,** 1 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka, Katowice, ul. Medyków 16 2 Oddział Intensywnej Terapii, Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka, Katowice, ul. Medyków 16 3 Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka, Katowice, ul. Medyków 16 *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: a.mizia@hotmail.com Słowa kluczowe: intensywna terapia, nowotwory, dzieci Wstęp: Terapia dzieci chorych na nowotwory obarczona jest bardzo dużym ryzykiem powikłań mo-gących stanowić zagrożenie życia. Należą tu ciężkie powikłania infekcyjne, najczęściej w przebiegu neutropenii, powikłania narządowe oraz zagrażające życiu epizody związane z dysfunkcją centralnego systemu nerwowego. Cel pracy: Celem pracy jest analiza wszystkich dzieci z chorobami nowotworowymi, które podczas te-rapii wymagały przekazania do Oddziału Intensywnej Terapii (OIT) z powodu zagrażającego życiu pogorszenia stanu klinicznego. Materiał: Analizie retrospektywnej poddano 59 dzieci hospitalizowanych w latach 2010-2021 w Od-dziale Onkologii, Hematologii i Chemioterapii GCZDz, SUM w Katowicach, z powodu rozpo-znanej choroby nowotworowej, które wymagały leczenia w OIT. Dzieci te stanowiły 8.65% wszystkich rozpoznań nowotworowych w tych latach. 6 dzieci wymagało 2-krotnej hospitali-zacji z OIT. Płeć: 21 dziewczynek, 38 chłopców. Wiek 2/12-19 r.ż., śr. wieku 7.09 lat. Wyniki: Spośród chorób podstawowych przeważały nowotwory układu krwiotwórczego i chłonnego ( n=32), kolejno guzy mózgu (n=10) i guzy lite (n=10). 2 dzieci było z zespołem hemofagocy-tarnym, 1 dziecko z anemią aplastyczną. U 40 dzieci (67.8%; w tym 30 z białaczkami lub chłoniakami w okresie głębokiej neutropenii) powodem przyjęcia do OIT był wstrząs sep-tyczny z niewydolnością oddechową lub niewydolnością krążeniowo-oddechową. W 10 przy-padkach (16.9%) przyczyną były stany napadowe z zaburzeniami świadomości i oddychania. W pozostałych przypadkach powikłania narządowe i/lub metaboliczne. 55 dzieci (93.2%) wymagało intubacji i zastosowania wentylacji mechanicznej już od pierwszej doby pobytu w OIT. Wsparcie farmakologiczne układu krążenia zastosowano u ponad połowy pacjentów. U niespełna 25 % chorych włączono terapię nerkozastępczą. Odnotowano pojedyncze przypadki o dramatycznym przebiegu z wystąpieniem NZK i zgonu w pierwszej dobie pobytu w OIT. Mediana czasu hospitalizacji w OIT wynosiła 16.6. dnia. 15 dzieci zmarło w OIT, co stanowi 25% badanych. Wnioski: 1. Zagrażające życiu powikłania wymagające intensywnej terapii obserwowane są naj-częściej w przebiegu leczenia białaczek. 2. Wstrząs septyczny w okresie neutropenii jest najczęstszą przyczyną konieczności za-stosowania terapii w warunkach Oddziału Intensywnej Terapii u dzieci onkologicz-nych.

4.13. Zakażenia o etiologii Respiratory syncytial virus (RSV) u dzieci leczonych z powodu chorób nowotworowych w Polsce w latach 2020-2021 z uwzględnieniem przeszczepu szpiku kostnego

Weronika Stolpa1,*, Katarzyna Skowron-Kandzia1, Agnieszka Mizia-Malarz1,**, Anna Szmydki-Baran2, Łukasz Hutnik2, Michał Matysiak2, Małgorzata Salomonowicz-Bodzioch3, Grażyna Wróbel3, Bernarda Kazanowska3, Krzysztof Kałwak3, Ewa Bień4, Ninela Irga-Jaworska4, Kamila Jaremek5, Magdalena Dziedzic5, Patrycja Zalas-Więcek6, Krzysztof Czyżewski5, Mariusz Wysocki5, Joanna Zawitkowska7, Katarzyna Drabko7, Agnieszka Urbanek-Dądela8, Grażyna Karolczyk8, Jacek Wachowiak9, Tomasz Brzeski10, Katarzyna Mycko10, Hanna Mańko-Glińska10, Wanda Badowska10, Filip Pierlejewski11, Wojciech Młynarski11, Marcin Płonowski12, Maryna Krawczuk-Rybak12, Jakub Musiał13, Radosław Chaber13, Jan Styczyński5, Olga Zając-Spychała9 1 Klinika Pediatrii, Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 2 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa 3 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 4 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 5 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 6 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 7 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 8 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, II Klinika Pediatrii, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 9 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 10 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 11 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 12 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 13 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: a.mizia@hotmail.com Słowa kluczowe: respiratory syncytial virus, nowotwory, dzieci Wstęp: Respiratory syncytial virus (RSV) może być jednym z czynników etiologicznych zakażeń dróg oddechowych u dzieci leczonych z powodu chorób nowotworowych z uwzględnieniem przeszczepu szpiku kostnego. Czynnikami sprzyjającymi są towarzyszące rozpoznaniu i leczeniu niedobory odporności. Szczególnie ciężki przebieg zakażenia obserwowany jest przy zajęciu dolnych dróg oddechowych. Cel pracy: Analiza zakażeń dróg oddechowych wywołanych przez RSV (RSVI) u dzieci leczonych z powodu chorób nowotworowych lub po przeszczepie szpiku kostnego w latach 2020-2021 w Polsce. Materiał: Wg raportowanych danych latach 2020-2021 badania w kierunku RSVI wykonano w 11/18 Oddziałów Onkologii i Hematologii Dziecięcej i w 1/6 Oddziałów Przeszczepiania Szpiku Kostnego w Polsce. Zakażenie RSV rozpoznano łącznie u 70 dzieci, w tym u 66 dzieci poddanych chemioterapii (grupa CH) (wiek 3/12-11 r.ż., śr. 7.5; płeć M/F 39/27) i u 4 dzieci poddanych przeszczepowi szpiku kostnego (grupa HSCT) (wiek 6-14 r.ż., śr. 8,7; płeć M/F 3/1). Zakażenie RSV rozpoznano na podstawie dodatniego wyniku RSV PCR. Wyniki: W grupie CH, 47 dzieci (71.2%) leczonych było z powodu ostrych białaczek, 11 dzieci (16.6%) leczono z powodu guzów litych, 4 dzieci z powodu chłoniaków, 2 z powodu guzów OUN i 2 z powodu innych nowotworów. U 53

dzieci (80.3%) stosowano wyłącznie leczenie objawowe, u 8 rybawirynę (w tym u 1 w połączeniu z antybiotykami), u 5 antybiotyki. Wszystkie dzieci przeżyły. W grupie HSCT 2 dzieci leczonych było z powodu ALL, 1 dziecko z powodu zespołu mielodysplastyczbego i 1 dziecko z powodu chłoniaka anaplastycznego. U dwojga stosowano w leczeniu rybawirynę (10-24 dni), 2 leczono objawowo. 3 dzieci żyje, 1 dziecko zmarło w 15 dobie po HSCT, bez rekonstytucji, w trakcie terapii zakażenia RSV. Wnioski: 1. Zakażenia RSV mogą być przyczyną ciężkich zakażeń dolnych dróg oddechowych szczególnie w grupie dzieci z chorobami układu krwiotwórczego i chłonnego. 2. Leczenie objawowe było preferowaną metodą terapii u dzieci onkologicznych z zakażeniem o etiologii respiratory syncytial virus.

4.14. Współczesne metody rekonstrukcji po resekcjach guzów narządu ruchu

Dr n. med. Bartosz Pachuta1,* 1 Instytut Matki i Dziecka w Warszawie, Kliniki Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży. *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: bartoszpachuta@interia.pl Słowa kluczowe: nowotwory kości i tkanek miękkich, rekonstrukcja, endoprotezy poresekcyjne, przeszczepy unaczynione Pierwotne złośliwe nowotwory kości oraz mięsaki tkanek miękkich stanowią nierzadko duże wyzwanie tak w kontekście radykalnej resekcji jak i rekonstrukcji. Obecnie techniki rekonstrukcyjne dzielimy na dwie duże grupy. Pierwszą stanowią implanty poresekcyjne z ich podziałem na liczne podtypy. Drugą są rekonstrukcje za zastosowaniem przeszczepów, w tym unaczynionych. Obie techniki nie są procedurami konkurencyjnym, a wskazania do ich zastosowań są dokładnie zdefiniowane. Celem prezentacji jest przedstawienie nowoczesnych metod rekonstrukcji po resekcjach pierwotnych złośliwych nowotworów kości i tkanek miękkich. Praca zwiera przykłady, wraz z omówieniem wskazań do zastosowania danego typu rekonstrukcji. Prezentacja przedstawia podział technik operacyjnych oraz przekłady nietypowych rekonstrukcji w lokalizacjach „rzadkich”. Współczesne metody leczenia rekonstrukcyjnego umożliwiają uzyskanie doskonałych efektów funkcjonalnych. Pacjenci po rozległych resekcjach przy zastosowaniu optymalnych metod leczenia operacyjnego i usprawniającego mogą uzyskiwać sprawność zbliżoną do swojej grupy rówieśniczej co dokumentujemy w załączonym do prezentacji materiale filmowym.

4.15. Leczenie siatkówczaka z zastosowaniem chemioterapii wysokodawkowej i auto HSCT - opis 5 przypadków. Doświadczenie jednego ośrodka.

Agnieszka Gietka1,*, Olga Rutynowska1, Bożenna Dembowska-Bagińska1 1 Klinika Onkologii Instytut-„Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka” *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: a.gietka@ipczd.pl Słowa kluczowe: guzy lite, siatkówczak, auto HSCT Tytuł: Leczenie siatkówczaka z zastosowaniem chemioterapii wysokodawkowej i auto HSCT - opis 5 przypadków. Doświadczenie jednego ośrodka. Wstęp: Siatkówczak to najczęstszy wewnątrzgałkowy nowotwór złośliwy oka u dzieci. Wskaźnik wyleczeń wynosi około 95%. Zaawansowanie choroby poza gałką oczną i / lub wznowa pozagałkowa nadal rokują poważnie. Cel: Przedstawienie przypadków 5 pacjentów z siatkówczakiem z zaawansowaniem poza gałką oczną leczonych w Klinice Onkologii IPCZD w latach 2018-2021. Metody: Retrospektywna analiza przebiegu leczenia 5 chorych z rozpoznaniem siatkówczaka z chorobą poza gałką oczną. Wyniki: W latach 2018-2021 w Klinice Onkologii IPCZD było leczonych 88 pacjentów z retinoblastoma, w tym 5 pacjentów z chorobą poza gałką oczną (2 chłopców, 3 dziewczynki, wiek w chwili rozpoznania 17 miesięcy – 4 lata i 8 miesiecy. U 2 pacjentów stwierdzono pierwotne zajęcie ośrodkowego układu nerwowego (stadium IVB), u 2 chorych masywną wznowę oczodołową po wstępnym leczeniu intensywną chemioterapią ogólną i miejscową, a u 1 dziewczynki wieloletni przebieg wznowy po niestandardowym leczeniu chirurgicznym (ewisceracja gałki ocznej). Wszyscy pacjenci mieli postać jednooczną , 4 – postać sporadyczną, 1 postać rodzinną. Pacjenci zostali zakwalifikowani do leczenia według protokołu COG ARET0321 z zastosowaniem chemioterapii według programu VpCyE, leczenia operacyjnego enukleacji gałki ocznej lub wyłuszczenia oczodołu oraz chemioterapii wysokodawkowej z następowym autoHSCT. Wskazaniem do auto-HSCT było stadium IVB lub wieloletni przebieg choroby z licznymi epizodami nawrotów. Po auto-HSCT zastosowano napromienianie z pól zewnętrznych na obszar oczodołu (2 chorych) lub OUN (2 pacjentów) 4 dzieci zakończyło leczenie. Jedna pacjentka pozostaje w trakcie leczenia – aktualnie po chemioterapii i zabiegu egzenteracji oczodołu. Żyje 4 dzieci, 3 po zakończonym leczeniu z okresem obserwacji od 24-miesięcy do 8 lat i 4 miesięcy od rozpoczęcia leczenia. Nie żyje chora ze wznową choroby z pierwotnym zajęciem OUN. Wnioski: Przeprowadzenie wysokodawkowej chemioterapii i autologicznego przeszczepienia hematopoetycznych komórek macierzystych w pozagałkowej postaci retinoblastoma zwiększa szanse na całkowite wyleczenie. Nadal choroba w stadium IVB wymaga poszukiwania skutecznych metod leczenia.

4.16. Nawroty i progresje chłoniaków limfoblastycznych u dzieci leczonych w latach 2003 – 2021. Raport Polskiej pediatrycznej Grupy Leczenia Białaczek i Chłoniaków

G.Wróbel1,*, K. Peszyńska-Żelazny2, E. Czerech3, A. Czajńska-Deptuła4, L. Maciejka-Kembłowska5, A. Wawrzeńczyk6, T. Luszawska-Kutrzeba7, E. Dudkiewicz8, F. J. Pierlejewski9, O. Zając10, K. Smalisz11, J. Bulsa12 1 Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu 2 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy 3 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku 4 Klinika Onkologii, Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie 5 Klinika Pediatrii, Hematologii, Onkologii, Gdański Uniwersytet Medyczny 6 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Wojewódzki Szpital Zespolony w Kielcach Świętokrzyskie Centrum Pediatrii im. Władysława Buszkowskiego 7 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Jagielloński-Collegium Medicum, Instytut Pediatrii w Krakowie 8 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie 9 Klinika Pediatrii, Onkologii i Hematologii, Uniwersyteckie Centrum Pediatrii, Uniwersytet Medyczny w Łodzi 10 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu 11 Katedra i Klinika Onkologii, Hematologii Dziecięcej, Transplantologii Klinicznej i Pediatrii, Warszawski Uniwersytet Medyczny 12 Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: wrobel.wroc@wp.pl Słowa kluczowe: chłoniaki limfoblastyczne, dzieci, nawroty, progresje

Wstęp. W grupie dzieci z chłoniakami limfoblastycznymi (LBL) ponad 5 letnie przeżycie wynosi 75%-90%, jakkolwiek przy nawrocie choroby rokowanie jest niepomyślne. Cel pracy. Charakterystyka i ocena wyników leczenia nawrotowych i opornych postaci LBL w populacji pediatrycznej. Metody. Retrospektywna analiza wyników leczenia dzieci z LBL przy zastosowaniu chemioterapii wg protokołu EURO-LB02 Wyniki. W latach 2003 – 2021, w polskich ośrodkach pediatrycznych leczeniem objęto 241 dzieci z LBL z linii T lub pre-B. Remisję całkowitą uzyskało 204/214 chorych (96%), 6 dzieci nie odpowiedziało na leczenie (3%). Nawrót chłoniaka odnotowano u 23/204 dzieci (11%), w tym wznowę wczesną (do 6 miesięcy od zakończenia leczenia) u 19 dzieci, a wznowę późną (> 6 miesięcy od zakończenia leczenia) u czworga. U trzech pacjentów rozwinął się nowotwór wtórny. (białaczka bifenotypowa, AML, guz mózgu). Wiek dzieci z nawrotami/progresją wynosił od 0,9 do 17, lat (mediana 10,3) i dotyczył 26 dzieci z LBL-T i 3 dzieci z pre-B; czas obserwacji wynosił 1-59 miesięcy (mediana 12 miesięcy); wstępne stadium zaawansowania: St. II – 1, St. III – 18, St. IV - 10 (zajęcie: szpiku - 3, CNS - 8). W pięciu przypadkach wznowę w CNS stwierdzono u dzieci bez pierwotnego zajęcia CNS. U 14 dzieci wznowę rozpoznano w ognisku pierwotnie zajętym, u pozostałych mieszaną. Po chemioterapii II lub kolejnej linii: 14 pacjentów uzyskało CR, 3-remisję częściowa, 12 nie odpowiedziało na leczenie. U 12 dzieci przeprowadzono allo-HSCT, jedno dziecko jest przed HSCT. Aktualnie żyje ośmioro dzieci: 1 w CR1 /po II linii CHt), 5 dzieci w CR2, 1 – w CR3 i jedno w progresji po II wznowie. Przeżycie pięcioletnie w badanej populacji pacjentów wynosi 17,2% (95% CI 6,6 - 45,1). Wniosek. Wyniki badania potwierdzają małe szanse na przeżycie dzieci w przypadku nawrotu/progresji LBL. Niezbędna

jest identyfikacja pacjentów z wysokim ryzykiem niepowodzenia leczenia w oparciu o markery biologiczne i wypracowanie bardziej skutecznych metod leczenia w ramach wieloośrodkowych badań klinicznych.

4.17. Oporny i nawrotowy (R/R) chłoniak Hodgkina (HL) u pacjenta pediatrycznego – możliwości leczenia dziś i jutro

Agnieszka Wziątek1,*, Marta Andrzejewska2, Patrycja Marciniak-Stępak1, Katarzyna Derwich1 1 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu 2 Studenckie Koło Naukowe przy Klinice Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: agawziatek@gmail.com Słowa kluczowe: chłoniak Hodgkina, wznowa, oporność, rokowanie, nowe terapie Mimo bardzo dobrych wyników leczenia chłoniaka Hodgkina u dzieci, w 10-20% przypadków choroba nawraca. U pacjentów z R/R HL rekomendowane jest przeprowadzenie autologicznego przeszczepu komórek macierzystych (auto-HCT). Inną opcję terapeutyczną stanowi podanie brentuksymabu wedotyny w skojarzeniu z bendamustyną (BV-B) lub z protokołem AVD (BV+AVD). W przypadku nieuzyskania remisji możliwe jest włączenie niwolumabu. Prezentujemy 3 przypadki R/R chłoniaka Hodgkina u pacjentów pozostających pod opieką Kliniki Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej w Poznaniu. Pierwszy pacjent (P1) 13-letni chłopiec z cHL w stadium IIIA, (P2) 16-letni chłopiec z cHL w stadium IIIAE, (P3) 14-letni chłopiec z cHL typu lymphocyte-depleted w stadium IVBE. Każdy z pacjentów otrzymał 2 cykle OEPA oraz 2-4 cykle COPDAC. Ze względu na niepowodzenie leczenia pacjenci otrzymali 2 cykle IGEV z mobilizacją komórek macierzystych do planowanego auto-HCT. P1 przyjął dodatkowo 2 cykle BV+AVD. 2 miesiące po auto-HCT w badaniu PET-CT wykryto progresję choroby i zastosowano RTH do łącznej dawki 19.6 Gy oraz podano 8 cykli BV. W obliczu kolejnej progresji podano 2 cykle chemioterapii IVB z bortezomibem. Od lipca 2021 pacjent otrzymuje niwolumab. W celu przeprowadzenia auto-HCT u P2 zaplanowano podanie BV-B jako leczenia pomostowego. Po pierwszym podaniu BV-B u pacjenta zdiagnozowano ostre zapalenie trzustki. Po rekonwalescencji nie kontynuowano rozpoczętej terapii. Z powodu dalszej progresji po 2 cyklach DHAP włączono niwolumab, pacjent czeka na ocenę efektów leczenia. P3 otrzymał 2 cykle DHAP, a przed planowanym auto-HCT 3 cykle BV+AVD. Wykonano przeszczepienie i kontynuowano podawanie BV do zaplanowanych 8 cykli. W badaniach kontrolnych stwierdzono kolejną progresję i otrzymał 2 cykle R-CHOP, bez efektu terapeutycznego. Remisję choroby uzyskał po 11 miesiącach stosowania niwolumabu. Obecnie dysponujemy małym zasobem terapii skutecznych u pacjentów pediatrycznych z R/R HL. Szansę na przyszłość może stanowić wprowadzenie terapii CAR-T anty-CD30.

4.18. Wyniki leczenia chłoniaka Hodgkina w latach 1997-2015 - doświadczenia jednoośrodkowe

Agnieszka Wziątek1,*, Patrycja Marciniak-Stępak1, Małgorzata Kaczmarek-Kanold1, Katarzyna Derwich1 1 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: agawziatek@gmail.com Słowa kluczowe: chłoniak Hodgkina, wyniki leczenia, protokół terapeutyczny Wstęp: Chłoniak Hodgkina (Hodgkin lymphoma, HL) stanowi 5-7% nowotworów wieku dziecięcego, występując głównie u dzieci starszych i nastolatków. Modyfikacja protokołów terapeutycznych opartych na terapii skojarzonej (chemioterapia, radioterapia) oraz wieloletnia obserwacja pozwoliły na istotną poprawę osiąganych wyników - obecnie wyleczalność wynosi ponad 90%. Należy także podkreślić wysokie ryzyko odległych powikłań tego leczenia. Cele: Analiza wyników leczenia HL w zależności od protokołu terapeutycznego u pacjentów w latach 1997-2015 w Klinice Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej UMP. Pacjenci i metody: Porównano wyniki leczenia 133 pacjentów z HL (71 chłopców[53,4%] w wieku 3,21-18,29 lat, 62 dziewczynek[46,6%] w wieku 6,12-18,10 lat). W latach 1997-2009, 90 pacjentów leczono wg protokołu HD-97 (grupa A), w latach 2009-2015 43 pacjentów wg protokołu EuroNet-PHL-C1 (grupa B). Czas obserwacji dla wszystkich pacjentów wynosił 3-212,9 miesięcy (mediana 53,8 miesiąca, średnia 61,8 miesiąca). Charakterystyka Grupy A: Wiek rozpoznania 3-18,3 lat. Typ hist-pat: postać klasyczna 86(95,5%), tj.: NS59%(65,6%), MC-22(24,4%), LR-4(4,4%), LD-1(1,2%),a nieklasyczna (typ LP) 4(4,5%). Stopień zaawansowania: IA5(5,5%), IB-2(2,2%), IIA-31(34,5%), IIAE-2(2,2%), IIB-13(14,4%), IIIA-6(6,7%), IIIB-12(13,3%), IVA-6(6,7%), IVB13(14,4%). Charakterystyka Grupy B: Wiek rozpoznania 3,8-18,1 lat. Typ hist-pat: postać klasyczna 43(100%), tj.: NS-34(79,1%), MC-4(9,3%), LR-3(7%), LD-2(4,7%). Stopień zaawansowania: IIA-7(16,3%), IIAE-2(4,6%), IIB2(4,6%), IIBE-4(9,3%), IIIA-7(16,3%), IIIB-5(11,7%), IVA-7(16,3%), IVB-7(16,3%), IVBE-1(2,3%). Wyniki: W grupie A żyje 83/90(92,2%) pacjentów (CR1: 77/83(92,8%), CR2 i kolejnej 6/83(7,2%); stwierdzono progresję u 5/90(5,6%), wznowę wczesną u 4/90 (4,4%), wznowę późną u 1/90(1,1%) dzieci. W grupie B w CR1 żyje 37/41(90,3%) pacjentów, CR2 i kolejnej CR 4/41(9,7%); stwierdzono progresję u 1/41(2,3%) wznowy późne u 3/41(6,9%) dzieci. W analizie statystycznej stwierdzono: pOS dla wszystkich pacjentów wyniosło 92,7%(grupa A: pOS 92,9%, grupa B 89,5%; p=0.78); pEFS dla grupy A: 83,9%; dla grupy B: 69% (p=0.45).

4.19. Brentuksymab wedotin w nawrotowym i pierwotnie opornym na leczenie klasycznego chłoniaku Hodgkina u dzieci. Doświadczenia Polskiej Pediatrycznej Grupy ds Leczenia Białaczek i Chłoniaków (PPGLBC)

Tomasz Klekawka1,*, Angelina Moryl-Bujakowska1, Jacek Wachowiak2, Agnieszka Wziątek2, Krzysztof Kałwak3, Justyna Kwaśnicka3, Radosław Chaber4, Monika Radwańska4, Bożenna DembowskaBagińska5, Agnieszka Brożyna5, Ninela Irga-Jaworska6, Teresa Stachowicz-Stencel6, Jan Styczyński7, Andrzej Kołtan7, Maryna Krawczuk-Rybak8, Katarzyna Muszyńska-Rosłan8, Michał Matysiak9, Mariusz Cieślak9, Wanda Badowska10, Tomasz Brzeski10, Wojciech Młynarski11, Małgorzata Stolarska11, Tomasz Urasiński12, Karolina Zielezińska12, Walentyna Balwierz13 1 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy w Krakowie 2 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, UM w Poznaniu 3 Katedra i Klinika Transplantologii, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, UM we Wrocławiu 4 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2 im. Św. Jadwigi w Rzeszowie 5 Klinika Onkologii, Instytut „Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie 6 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii, Onkologii i Endokrynologii, Gdański UM 7 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, CM UMK w Bydgoszczy 8 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, UM w Białymstoku 9 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Warszawski UM 10 Oddział Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy w Olsztynie 11 Klinika Pediatrii, Hematologii, Onkologii i Endokrynologii, UM w Łodzi 12 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Pomorski UM w Szczecinie 13 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Instytut Pediatrii UJ CM, Kraków *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: tklekawka@wp.pl Słowa kluczowe: Chłoniak Hodgkina, Wznowa, Brentuximab Vedotin Materiały i metody Aby ocenić sposoby leczenia BV w ośrodkach PPGLBC u dzieci z cHL w Polsce, przeprowadzono badanie z użyciem zanonimizowanych kwestionariuszy. Uwzględniono stan choroby przed leczeniem BV, wcześniej stosowane metody leczenia, rodzaj leczenia BV, uzyskaną odpowiedź oraz przeżycie po terapii BV. Wyniki BV zastosowano w latach 2012-2021 w 12 spośród 17 ośrodków PPGLBC u 21 pacjentów w wieku 7,3-22,3 (mediana: 15,7) lat z nawrotowym/opornym na leczenie cHL. U 4 pacjentów powodem zastosowania BV była progresja choroby przed zakończeniem leczenia pierwszej linii, u 17 wznowa lub progresja choroby. Obserwację zakończono 31.12.2021. Terapię BV zastosowano jako leczenie drugiej i kolejnych linii odpowiednio u 16 i 5 pacjentów. Monoterapię BV przeprowadzono w latach 2012-2015 u 6 pacjentów, którzy otrzymali 3-8 (mediana: 5) cykli BV. Dalszą progresję oraz stabilizację choroby stwierdzono odpowiednio w 3 i 2 przypadkach. U jednego pacjenta BV stosowano w remisji choroby po auto-SCT. Zmarło 3 pacjentów, w tym 2 z powodu progresji choroby, a 1 z powodu powikłań po allogenicznym przeszczepieniu komórek krwiotwórczych (allo-SCT). Trzech pacjentów żyje po auto-SCT. BV w skojarzeniu z chemioterapią zastosowano (2016-2021) u 15 pacjentów, w tym u 12 jako część leczenia pierwszej wznowy/progresji HL, a u 3 w leczeniu dalszych progresji choroby. W 3 przypadkach BV podano łącznie bendamustyną, 9 z wielolekową chemioterapią. U jednego pacjenta wystąpiła reakcja alergiczna uniemożliwiająca kontynuowanie leczenia BV. Łącznie zmarło 4 pacjentów, 2 z powodu progresji HL i 2 z powodu powikłań allo-SCT. U 2 innych pacjentów wystąpiły kolejne nawroty choroby i zostali zakwalifikowani do leczenia niwolumabem. Spośród 15 pacjentów leczonych BV w skojarzeniu z chemioterapią, żyje 12 (80%), w tym 9 (60%) bez kolejnego niepowodzenia. Komentarz W leczeniu opornej cHL skojarzone terapia z użyciem BV jest bardziej skuteczna niż monoterapia. Obecnie BV w skojarzeniu z chemioterapią coraz częściej jest stosowany jako część leczenia drugiego rzutu HL u pacjentów, u których nie uzyskano zadowalającej odpowiedzi na początkową chemioterapię.

4.20. Powikłania infekcyjne po allogenicznym przeszczepieniu hematopoetycznych komórek macierzystych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną: badanie wieloośrodkowe

Dr hab. Agnieszka Zaucha-Prażmo1,*, Dr hab. Joanna Zawitkowska1, Prof. dr hab. Katarzyna Drabko1, Dr hab. Krzysztof Czyżewski2, Dr Magdalena Dziedzic2, Dr Kamila Jaremek2, Prof. dr hab. Mariusz Wysocki2, Dr med. Patrycja Zalas-Wiącek3, Dr med. Jowita Frączkiewicz4, Dr med. Małgorzata Salamonowicz4, Dr hab. Marek Ussowicz4, Prof. dr hab. Krzysztof Kałwak4, Prof dr. hab. Jacek Wachowiak5, Dr med. Liliana Chełmecka-Wiktorczyk6, Prof. dr hab. Jolanta Goździk6, Dr Łukasz Hutnik7, Prof. dr hab. Michał Matysiak7, Prof. dr hab. Jan Styczyński2, Dr hab. Olga Zając-Spychała5, 1 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 2 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 3 Katedra Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 4 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 5 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 6 Ośrodek Transplantacji Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie, Katedra Immunologii i Transplantologii Klinicznej, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków 7 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: a.prazmo@umlub.pl Słowa kluczowe: przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych; infekcja; ostra białaczka limfoblastyczna, dzieci Cel pracy: Celem ogólnopolskiego badania była ocena częstości i charakterystyka zakażeń bakteryjnych (BI), inwazyjnej choroby grzybiczej (IFD) oraz zakażeń wirusowych (VI) u dzieci z ALL po allogenicznym przeszczepie krwiotwórczych komórek macierzystych (allo-HSCT). Pacjenci i metody: Do badania włączono 83 pacjentów poniżej 18 rż z ALL, leczonych allo-HSCT w Polsce w latach 2020-21. U 69 (83,1%) pacjentów rozpoznano przynajmniej 1 epizod infekcyjny (EIC). Wyniki: W grupie dzieci, u których rozpoznano co najmniej 1 powikłanie infekcyjne, było: 180 epizodów infekcji (EIC) , w tym 87 (48,3%) zakażeń bakteryjnych (BI), 84 (46,7%) zakażenia wirusowe (VI) i 9 (5%) pewnych/prawdopodobnych inwazyjnych zakażeń grzybiczych (IFI). Spośród 69 pacjentów z powikłaniami infekcyjnymi po HSCT 11 (15,9%) zmarło, z czego z powodu zakażeń 4 (5,8%). Spośród 84 zakażeń wirusowych (VI) stwierdzonych w tej grupie pacjentów najwięcej było zakażeń o etiologii BKV – 22 (26,2%); CMV – 18 (21,4%); SARSCov2 – 10 (11,9%), EBV – 9 (10,7%); ADV – 7 (8,3%). Spośród zakażeń bakteryjnych (BI) dominowały zakażenia spowodowane przez szczepy Gram-dodatnie (52,8%), szczególnie Staphylococcaceae (21,8%), a także Clostridium difficile (11,5%). Patogeny wielolekooporne (MDR) rozpoznano u 51,7%. Przeżycie po zakażeniu wyniosło 94,2%. Wnioski: U ponad 80 % dzieci leczonych HSCT z powodu ALL rozpoznano przynajmniej 1 epizod infekcji w okresie poprzeszczepowym. W etiologii zakażeń bakteryjnych szczepy wielolekooporne były odpowiedzialne za ponad połowę epizodów infekcji. Wśród zakażeń wirusowych zakażenia wirusem SARSCov-2 stanowiły ponad 10% epizodów infekcji i nie były bezpośrednią przyczyną zgonu.

4.21. Rozpoznanie mastocytozy u dzieci – doświadczenia jednego ośrodka

Małgorzata Mitura-Lesiuk1,*, A. Masajada, N. Sekuła, K. Drabko1 1 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej USzD w Lublinie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: mmituralesiuk@gmail.com Słowa kluczowe: mastocytoza, tryptaza, dzieci Wstęp: Mastocytoza jest rzadką chorobą charakteryzującą się nieprawidłową proliferacją i gromadzeniem się komórek tucznych w skórze i narządach wewnętrznych. WHO definiuje mastocytozę jako nowotwór mieloproliferacyjny, który dzieli się na trzy grupy: mastocytozę skórną (CM), mastocytozę układową (SM) i mięsaka mastocytarnego. Mastocytoza skórna jest najczęstszym rodzajem choroby komórek tucznych u dzieci. W populacji pediatrycznej może wystąpić mastocytoza układowa, jednak jest ona rzadka. W patogenezie choroby ważną rolę odgrywają mutacje genu KIT D816V, kodującego receptor wykazujący ekspresję na komórkach tucznych. Prowadzi to do niekontrolowanej proliferacji i zwiększonej przeżywalności komórek tucznych. Stwierdzenie mutacji KIT D816V w krwi obwodowej ma znaczenie dla identyfikacji dzieci z mastocytozą, które są zagrożone SM. Materiał i metody:: W pracy przeanalizowano dokumentację medyczną 18 pacjentów Kliniki Hematologii, Onkologii i Transplantacji Dziecięcej Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Lublinie, u których rozpoznano mastocytozę. Wyniki: U 12 pacjentów występowały zmiany skórne zlokalizowane głównie na tułowiu, rzadziej na kończynach o charakterze pokrzywki barwnikowej. U pozostałych były to zlokalizowane zmiany guzkowe z dodatnim objawem Darier’a. U 11 pacjentów stwierdzono podwyższone stężenie tryptazy. U 14 pacjentów mastocytozę potwierdzono badaniem histopatologicznym, które wykazało naciekanie komórek tucznych zlokalizowanych w warstwie brodawkowatej skóry wokół naczyń. U wszystkich chorych wykonano RTG klatki piersiowej i USG jamy brzuszne oraz biopsję aspiracyjną szpiku kostnego. Wszyscy pacjenci otrzymują leki przeciwhistaminowe (antagoniści receptorów H1 i H2). Wnioski: Mastocytoza jest trudną diagnostycznie chorobą hematologiczną. Oznaczenie mutacji D816V genu KIT we krwi obwodowej jest cennym, nieinwazyjnym badaniem, pozwalającym na wyłonienie grupy dzieci, u których powinno być rozważane przeprowadzenie diagnostyki w kierunku mastocytozy układowej.

4.22. Trudności diagnostyczne w rozpoznaniu chłoniaka Hodgkina na przykładzie dwóch przypadków klinicznych

Małgorzata Mitura-Lesiuk1,*, A. Masajada, N. Sekuła, K. Drabko1 1 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej USzD w Lublinie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: mmituralesiuk@gmail.com Słowa kluczowe: chłoniak, choroba Hodgkina, limfadenopatia, dzieci Wstęp: Chłoniak Hodgkina (HL, Hodgkin lymphoma, HD, Hogkin disease) stanowi około 40% wszystkich chłoniaków występujących u dzieci. Chłoniak Hodgkina może rozwijać się w miejscu, w którym znajduje się tkanka chłonna, a także w narządach pozalimfatycznych (płuca, opłucna, kości, skóra, przewód pokarmowy, ośrodkowy układ nerwowy). Cel: Przedstawiamy przypadki dwójki pacjentów Kliniki Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Lublinie, u których wystąpiły trudności diagnostyczne z rozpoznaniem chłoniaka Hodgkina. Materiał i metody: 17-letni chłopiec, przez około 6 miesięcy odczuwał dolegliwości bólowe kręgosłupa w odcinku L-S. Z tego powodu nadużywał NLPZ. Zgłaszał uczucie ucisku w klp, ubył na wadze około 4 kg (4,5% mc) w ciągu 3 miesięcy. W wykonanym w Rejonie TK klp stwierdzono liczne rozsiane zmiany ogniskowe w płucach, liczne węzły chłonne śródpiersia i wnęk płucnych, powiększone węzły chłonne zaotrzewnowe, znacznie powiększoną wątrobę i śledzionę oraz ogniska destrukcji w trzonach Th9, L3, L5 kości krzyżowej i kości biodrowej po stronie prawej. Pacjent został hospitalizowany w Klinice Ortopedii USzD w Lublinie diagnozowany w kierunku gruźlicy. Przy braku potwierdzenia w/w zakażenia wykonano zabieg trepanobiopsji trzonu kręgów L3 i L5. W wyniku badania histopatologicznego rozpoznano HD. 17-letnia pacjentka przez 4-5 tygodni ubyła na wadze około 4 kg (9% mc). W wykonanym w Rejonie rtg klp stwierdzono poszerzenie cienia śródpiersia górnego po stronie prawej Hospitalizowana w Klinice Pulmunologii USzD w Lubline, gdzie wykonano TK klp, które uwidoczniono w śródpiersiu górnym patologiczną masę przerastającą wielkie naczynia. Zdecydowano o wykonaniu videotorakoskopii z biopsją zmiany. Rozpoznano prawidłowe utkanie grasicy. Po 9 miesiącach pacjentka pacjentka zgłosiła się do SOR USzD z powodu powiększonych węzłów chłonnych nadobojczykowych, które obserwowała od około 3 miesięcy. W wykonanym TK klp stwierdzono w śródpiersiu górnym widoczną masę patologiczne otaczającą wielkie naczynia, zmiany guzkowe w miąższu płuc. Po brano węzeł chłonny nadobojczykowy do badania histopatologicznego, rozpoznano HL. Wnioski: Rozpoznanie chłoniaka Hodgkina stanowi wyzwanie diagnostyczne z powodu początkowo nieswoistych objawów choroby.

4.23. Desmoplastic Small Round Cell Tumor (DSRCT) - analiza pacjentów leczonych w jednym ośrodku

K. Żyluk1, O. Rutynowska- Pronicka1, W. Grajkowska2, B. Dembowska- Bagińska1 1 Klinika Onkologii Instytut "Pomnik- Centrum Zdrowia Dziecka" w Warszawie 2 Zakład Patomorfologii Instytut "Pomnik- Centrum Zdrowia Dziecka" w Warszawie *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: k.zyluk@ipczd.pl Słowa kluczowe: DSRCT, dzieci, leczenie WSTĘP: Desmoplastic small round cell tumor (DSRCT) zalicza się do grupy mięsaków tkanek miękkich non- RMS i jest bardzo rzadkim nowotworem w populacji pediatrycznej o poważnym rokowaniu. CEL: Retrospektywna analiza kliniczna pacjentów z DSRCT leczonych w jednym ośrodku. MATERIAŁ I METODY: 5 pacjentów z DSRCT leczonych w latach 2012-2022. W analizie uwzględniono płeć, wiek, lokalizację ogniska pierwotnego, stadium zaawansowania, leczenie oraz jego wyniki. WYNIKI: Leczono 3 dziewczynki i 2 chłopców w wieku od 5 do 17 lat (mediana 10 lat). U wszystkich pacjentów guz zlokalizowany był w jamie brzusznej i/lub miednicy. Stadia zaawansowania wg IRS przedstawiały się następująco; st. II-1 pt, st.III- 2 pt, st.IV-2 pt. U 4 chorych leczenie rozpoczęto od zabiegu operacyjnego (R1 – 1 pt, R-2 – 3 pt), u 1 wykonano biopsję. Pierwszą linią leczenia systemowego u 4 pacjentów była chemioterapia wg IVADO, u 1 wg CWS. Odroczony zabieg R2 wykonano u 1 pacjenta, u 2 po pierwotnej resekcji i chemioterapii zabieg R0. U pozostałych 2 pacjentów nie było wskazań do leczenia chirurgicznego (CR). U jednego z nich wykonano zabieg HIPEC. Radioterapię zastosowano u 4 pacjentów. U jednego rodzice nie wyrazili zgody na napromienianie. W remisji całkowitej żyje 3 z 5 pacjentów z okresem obserwacji od 7 do 92 miesięcy (mediana 41 miesięcy). Jeden pacjent jest w trakcie leczenia 2-giej wznowy z okresem obserwacji 48 miesięcy od rozpoznania. Jeden pacjent zmarł z progresji choroby 27 miesięcy od diagnozy. WNIOSKI: Wyniki leczenia DSRCT u dzieci są niezadowalające. Pacjenci, u których przeprowadzono radykalny mikroskopowo zabieg, w połączeniu z leczeniem systemowym i radioterapią mają szansę na wyleczenie. U wybranych pacjentów należy rozważyć zastosowanie HIPEC. Rozwój badań molekularnych i terapii celowanych w DRSCT może w przyszłości przyczynić się do poprawy wyników leczenia.

4.24. Skuteczne leczenie sirolimusem ciężkiej jaskry wrodzonej u pacjenta z zespołem Sturge-Webera

A. Kłosowska1, M.A. Krawczyk1,*, M. Styczewska2, U. Koberda3, A. Waśkowska3, D. Wyrzykowski4, K. Sinacka5, E. Bień1 1 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Gdański Uniwersytet Medyczny, Gdańsk, Polska 2 The English Division Pediatric Oncology Scientific Circle, Gdański Uniwersytet Medyczny, Gdańsk, Polska 3 Katedra i Klinika Okulistyki, Gdański Uniwersytet Medyczny, Gdańsk, Polska 4 Oddział Chirurgii i Urologii Dzieci, Copernicus Podmiot Leczniczy, Gdańsk, Polska 5 II Zakład Radiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny, Gdańsk, Polska *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: malgorzata.krawczyk@gumed.edu.pl Słowa kluczowe: jaskra, zespół Sturge-Webera, sirolimus

WSTĘP: Zespół Sturge-Webera (SWS) jest rzadkim wrodzonym schorzeniem z grupy fakomatoz. Typ I SWS obejmuje triadę objawów: malformację kapilarną twarzy, naczyniakowatość opon miękkich mózgowia oraz w 30-60% przypadków, jaskrę oka zajętego przez zmiany naczyniowe. U dzieci z SWS jaskra ma charakter postępujący i grozi całkowitą utratą wzroku. Standardowe metody leczenia jaskry są często nieskuteczne. Przyczyną jest odmienna patogeneza jaskry, związana z obecnością malformacji naczyń komory przedniej oka, zwiększeniem ciśnienia w żyłach nadtwardówkowych oraz zmianami hemodynamiki w gałce ocznej. Ostatnio opisano korzystny efekt terapii inhibitorem szlaku sygnałowego PI3K-Akt-mTOR, sirolimusem, u dzieci z lekooporną padaczką w przebiegu SWS. U jednego pacjenta leczeniu towarzyszyło obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. CEL: Ocena skuteczności terapii sirolimusem woloocza i ciężkiej, niereagującej na standardowe leczenie jaskry wrodzonej u dziecka z SWS typu I. MATERIAŁ I METODY: Prezentujemy przypadek chłopca z SWS typu I, u którego klinicznie dominowało woloocze i ciężka jaskra OL. Wielomiesięczne leczenie farmakologiczne nie przyniosło poprawy, a trabekulektomia - jedynie krótkotrwałą. Wobec postępującej utraty wzroku, zdecydowano o zastosowaniu terapii off-label sirolimusem. Uzyskano zgodę NKBBN GUMed i rodziców na leczenie. Sirolimus stosowano doustnie dwa razy na dobę w dawkach dostosowywanych do docelowego stężenia w osoczu (5-10ng/ml). Efekt terapii monitorowano w badaniach okulistycznych, USG i MRI. WYNIKI: W ciągu 24 miesięcy uzyskano korzystny efekt terapeutyczny sirolimusa, obejmujący: 1/ obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego OL z 43,4 do 18mmHg, 2/ całkowitą inwolucję malformacji naczyniowych naczyniówki i tęczówki OL, 3/ zmniejszenie woloocza i malformacji w obrębie oczodołu lewego oraz 4/ poprawę ostrości wzroku OL. Jednocześnie stwierdzono znacznie lepszy efekt kosmetyczny laseroterapii malformacji kapilarnych na skórze twarzy. Nie odnotowano istotnych działań niepożądanych leczenia sirolimusem. WNIOSKI: Sirolimus może stanowić nową obiecującą i bezpieczną opcję terapeutyczną u chorych z ciężką, niereagującą na leczenie farmakologiczne i chirurgiczne jaskrą w przebiegu SWS. Terapia sirolimusem może zapobiegać lub opóźniać uszkodzenie nerwu wzrokowego, a co za tym idzie utratę wzroku. Uzyskane pionierskie wyniki wymagają potwierdzenia na większej grupie chorych.

4.25. Zakażenia CMV u pacjentów leczonych w latach 2020-2021 w polskich ośrodkach hematoonkologiii dziecięcej

Marcin Płonowski1,**, Maryna Krawczuk-Rybak1,*, Filip Pierlejewski2, Wojciech Młynarski2, Ewa Bień3, Ninela Irga-Jaworska3, Magdalena Dziedzic4, Kamila Jaremek4, Krzysztof Czyżewski4, Mariusz Wysocki4, Patrycja Zalas-Więcek5, Aleksandra Królak6, Tomasz Ociepa7, Tomasz Urasiński7, Jacek Wachowiak8, Małgorzata Salamonowicz-Bodzioch9, Bernarda Kazanowska9, Grażyna Wróbel9, Krzysztof Kałwak9, Wojciech Czogała10, Walentyna Balwierz10, Iwona Żak11, Łukasz Hutnik12, Anna Szmydki-Baran12, Michał Matysiak12, Weronika Stolpa13, Katarzyna Skowron-Kandzia13, Agnieszka Mizia-Malarz13, Jakub Musiał14, Radosław Chaber14, Joanna Zawitkowska15, Katarzyna Drabko15, Paweł Wawryków16, Jarosław Peregud-Pogorzelski16, Renata Tomaszewska17, Tomasz Szczepański17, Agnieszka Urbanek-Dądela18, Grażyna Karolczyk18, Tomasz Brzeski19, Katarzyna Mycko19, Hanna Mańko-Glińska19, Wanda Badowska19, Justyna Urbańska-Rakus20, Sonia Pająk20, Katarzyna Machnik20, Jan Styczyński4, Olga Zając-Spychała8 1 Klinika Pediatrii Onkologii i Hematologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku 2 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 3 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 4 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 5 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 6 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej,Uniwersytet Medyczny, Szczecin 7 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 8 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 9 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 10 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 11 Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 12 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Warszawa 13 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 14 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Kliniczny Szpital Wojewódzki Nr 2, Rzeszów 15 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 16 Klinika Pediatrii i Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Szczecin 17 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 18 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, II Klinika Pediatrii, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 19 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Katedra Pediatrii Klinicznej UWM Collegium Medicum Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Olsztyn 20 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E.Hankego, Chorzów *Autor prezentujący **Autor do korespondencji Adres email: marcin.plonowski@udsk.pl Słowa kluczowe: zakażenie, immunosupresja, herpes Immunosupresja spowodowana agresywnym leczeniem przeciwnowotworowym powoduje wzrost ryzyka wystąpienia infekcji o etiologii bakteryjnej, grzybiczej i wirusowej. Na zakażenia wirusowe, szczególnie

cytomegalowirusowe, narażeni są pacjenci poddani procedurze przeszczepienia komórek macierzystych układu krwiotwórczego, gdzie dochodzi do głębokiego upośledzenia odporności komórkowej. Analizą objęto grupę 1796 pacjentów leczonych w latach 2020-2021 w ośrodkach onkologii i hematologii dziecięcej w Polsce, w tym 621 leczonych z powodu ostrych białaczek, 164-chłoniaków nieziarniczych i 112 chłoniaka Hodgkina, 176 guzów OUN i oraz 727 z powodu innych rozpoznań, głównie guzów litych. Wśród badanych zakażenie wirusem CMV stwierdzono u 11 pacjentów (0,6% pacjentów leczonych w tym okresie); 10 pacjentów (90%) było leczonych z powodu ostrej białaczki, 4 pacjentów (36%) przeszło procedurę przeszczepienia komórek macierzystych układu krwiotwórczego. W terapii stosowano: gancyklowir u wszystkich pacjentów, walgancyklowir jako kontynuacja leczenia u dwóch pacjnentów, 1 pacjent otrzymywał foskarnet po nieskutecznym leczeniu gancyklowirem. Troje pacjentów (27%) zmarło, ale przyczyną zgonu stanowiła progresja choroby, a nie zakażenie wirusowe. Wnioski: zakażenie wirusem CMV jest rzadką przyczyną infekcji w oddziałach nieprzeszczepowych, w szczególności dotyczy pacjentów z ostrymi białaczkami oraz chorych poddanych przeszczepieniu komórek macierzystych układu krwiotwórczego, którzy po wczesnym okresie poprzeszczepowym trafiają pod opiekę klinik onkologii i hematologii dziecięcej.

4.26. Zakażenia enterokokami u dzieci leczonych w pediatrycznych oddziałach transplantacji szpiku w Polsce w latach 2016-2021

T. Ociepa1,*, A. Królak1, M. Wysocki2, K. Czyżewski2, M. Dziedzic2, K. Jaremek2, P. Zalas-Więcek3, W. Balwierz4, W. Czogała4, I. Żak5, J. Wachowiak6, K. Drabko7, J. Zawitkowska7, K. Kałwak8, M. Salamonowicz-Bodzioch8, B. Kazanowska8, G. Wróbel8, T. Urasiński1, J. Syczyński2, O. Zając-Spychała6 1 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin 2 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 3 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 4 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 5 Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 6 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 7 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 8 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: tociepa@gmail.com Słowa kluczowe: enterokoki, zakażenia wewnątrzszpitalne, HSCT, hematoonkologia dziecięca, pediatria Wstęp: Enterokoki są jednymi z najczęstszych patogenów wywołujących zakażenia wewnątrzszpitalne. Cel: Celem pracy była analiza występowania zakażeń enterokokami u dzieci leczonych w pediatrycznych Oddziałach Transplantacji Szpiku w Polsce w latach 2016-2021. Materiał i metody: Retrospektywnie oceniono zakażenia enterokokami wśród pacjentów leczonych w pediatrycznych oddziałach transplantacji szpiku w latach 2016-17 (n=321), 2018-19 (n=385) i 2020-2021 (n=302). Wyniki: Częstość występowania zakażeń enterokokowych utrzymuje się na stałym poziomie i wynosiła w latach 20162017, 2018-2019 i 2020-2021 odpowiednio 14,02% (45/321), 8,83% (34/385) i 10,6% (32/302). Za większość zakażeń wywołanych przez enterokoki odpowiadał E. faecium (odpowiednio 40,0%, 73,53% i 68,7%). Najczęstszym typem zakażenia wywołanego przez enterokoki w okresach 2016-2017 i 2020-2021 było zakażenia układu moczowego (odpowiednio 48,6% i 53,1% wszystkich potwierdzonych zakażeń enterokokowych). W latach 2018-2019 dominowała posocznica, bowiem aż w 47,1% zidentyfikowanych zakażeń enterokokami materiałem diagnostycznym była krew, a tylko w 14,1% przypadków rozpoznawano zakażenie układu moczowego. Zaobserwowano istotnie duży odsetek zakażeń wywołanych przez enterokoki wielolekooporne (w tym przez szczepy VRE i HLAR) w kolejnych analizowanych okresach, choć udział szczepów wielolekoopornych w zakażeniach wywołanych przez enterokoki wyraźnie maleje. I tak w 2016-17 było to 62,2%, w 2018-19 36,6% a w okresie 2020-2021 28,12% wszystkich potwierdzonych zakażeń. W analizowanej grupie pacjentów nie wyizolowano szczepu opornego na linezolid (LRE). Wnioski: Częstość występowania zakażeń enterokokami u dzieci leczonych w oddziałach transplantacji szpiku w Polsce utrzymuje się od ostatnich 6 lat na porównywalnym poziomie. Enterokokiem wywołującym najczęściej zakażenia jest Enterococcus faecium. Zaznacza się wyraźna dominacja tego gatunku nad innymi enterokokami w kolejnych analizowanych okresach. W latach 2016-2017 i 2020-2021 najczęstszym typem zakażenia wywołanego przez enterokoki było zakażenie

układu moczowego. Obserwuje się wyraźny spadek zakażeń enterokokowych wywołanych przez szczepy wielolekooporne wśród pacjentów leczonych w oddziałach transplantacji szpiku w Polsce.

4.27. Zakażenia enterokokami w latach 2016-2021 u dzieci leczonych w ośrodkach hemato-onkologii dziecięcej w Polsce

T. Ociepa1,*, A. Królak1, M. Wysocki2, K. Czyżewski2, M. Dziedzic2, K. Jaremek2, P. Zalas-Więcek3, A. Mizia-Malarz4, W. Stolpa4, K. Skowron-Kandzia4, W. Młynarski5, F. Pierlejewski5, J. Wachowiak6, T. Szczepański7, R. Tomaszewska7, W. Balwierz8, W. Czogała8, I. Żak9, N. Irga-Jaworska10, E. Bień10, G. Karolczyk11, A. Urbanek-Dądela11, K. Machnik12, J. Urbańska-Rakus13, S. Pająk13, K. Drabko14, J. Zawitkowska14, W. Badowska15, T. Brzeski15, K. Mycko15, H. Mańko-Glińska15, K. Kałwak16, M. Salamonowicz-Bodzioch16, B. Kazanowska16, G. Wróbel16, M. Krawczuk-Rybak17, M. Płonowski17, R. Chaber18, J. Musiał18, T. Urasiński1, J. Styczyński2, O. Zając-Spychała6 1 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin 2 Katedra Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 3 Katedra i Zakład Mikrobiologii, Collegium Medicum, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Bydgoszcz 4 Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 5 Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii, Uniwersytet Medyczny, Łódź 6 Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Uniwersytet Medyczny, Poznań 7 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Śląski Uniwersytet Medyczny, Zabrze 8 Katedra i Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 9 Zakład Mikrobiologii, Uniwersytecki Szpital Dziecięcy Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 10 Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Uniwersytet Medyczny, Gdańsk 11 Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Świętokrzyskie Centrum Pediatrii, Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy, Kielce 12 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E. Hankego, Chorzów 13 Oddział Hematologii i Onkologii Dziecięcej, Chorzowskie Centrum Pediatrii i Onkologii im. dr E.Hankego, Chorzów 14 Klinika Hematologii, Onkologii i Transplantologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Lublin 15 Kliniczny Oddział Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Collegium Medicum Uniwersytetu WarmińskoMazurskiego, Olsztyn 16 Katedra i Klinika Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Wrocław 17 Klinika Onkologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny, Białystok 18 Klinika Onkohematologii Dziecięcej, Wydział Medyczny Uniwersytet Rzeszowski, Rzeszów *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: tociepa@gmail.com Słowa kluczowe: enterokoki, zakażenia wewnątrzszpitalne, hematoonkologia dziecięca, pediatria Wstęp: Enterokoki są jednymi z najczęstszych patogenów wywołujących zakażenia wewnątrzszpitalne. Cel: Celem pracy była analiza występowania zakażeń enterokokami u dzieci z chorobami hematoonkologicznymi w Polsce w latach 2016-2021. Materiał i metody: Retrospektywnie oceniono zakażenia enterokokami wśród pacjentów leczonych w oddziałach hemato-onkologii dziecięcej w latach 2016-17 (n=2014), 2018-19 (n=1709) i 2020-2021 (n=1893). Wyniki: Częstość występowania zakażeń enterokokowych utrzymuje się na stałym poziomie i wynosiła w latach 2016-

2017, 2018-2019 i 2020-2021 odpowiednio 6,95% (140/2014), 5,91% (101/1709) i 6,12% (116/1893). Za większość zakażeń wywołanych przez enterokoki odpowiadał E. faecium (odpowiednio 40,0%, 57,4% i 63,8%). Najczęstszym typem zakażenia wywołanego przez enterokoki było zakażenia układu moczowego (w kolejnych okresach było to: 48,6%, 36,6% i 32,7% wszystkich potwierdzonych zakażeń enterokokowych). Zaobserwowano wzrost odsetka zakażeń wywołanych przez enterokoki wielolekooporne (w tym przez szczepy VRE i HLAR) w kolejnych analizowanych okresach. I tak w 2016-17 było to 38,58%, w 2018-19 36,6% a w okresie 2020-2021 aż 47,4% wszystkich potwierdzonych zakażeń. W analizowanej grupie pacjentów nie wyizolowano szczepu opornego na linezolid (LRE). Wnioski: 1) Częstość występowania zakażeń enterokokami u dzieci z chorobami hemato-onkologicznymi leczonymi w ośrodkach hemato-onkologii dziecięcej w Polsce w ostatnich 6 latach utrzymuje się na porównywalnym poziomie. 2) Enterokokiem wywołującym najczęściej zakażenia jest Enterococcus faecium. Zaznacza się wyraźna dominacja tego gatunku nad innymi enterokokami w kolejnych analizowanych okresach. 3) Najczęstszym typem zakażenia wywołanego przez enterokoki jest zakażenie układu moczowego, choć wyraźnie zaznacza się trend spadkowy dla tego rodzaju zakażenia. 4) Obserwuje się wzrost zakażeń enterokokowych wywołanych przez szczepy wielolekooporne.

4.28. Liczba płytek a ryzyko powikłań krwotocznych związanych z wykonaniem punkcji lędźwiowej u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną

O. Piotrowska1,*, M. Arciszewski1, J. Kożuch1, N. A. Chomiszak1, B. Dawidowski2, A. Królak3, T. Ociepa3, T. Urasiński3 1 Studenckie Koło Naukowe Hemato-Onkologii Dziecięcej, Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin 2 Klinika Psychiatrii, Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin 3 Klinika Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej, Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: oliw.piotrowska@gmail.com Słowa kluczowe: ostra białaczka limfoblastyczna, punkcja lędźwiowa, płytki krwi Wstęp: Dokanałowa podaż leków cytostatycznych poprzez nakłucie lędźwiowe (PL) jest częścią programów terapeutycznych stosowanych w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u dzieci. Jednym z warunków jej przeprowadzenia jest brak zaburzeń krzepnięcia. Przyjmuje się, że wymagalna liczba płytek dla bezpiecznego wykonania PL u dziecka wynosi 50 G/l. Jednak poziom ten został ustalony w oparciu o słabej jakości dowody. Cel: Celem pracy jest ocena związku pomiędzy liczbą płytek krwi w momencie wykonywania PL a występowaniem jej traumatycznego przebiegu u dzieci w trakcie leczenie ALL. Materiał i metody: Analizie poddano dane 429 zabiegów PL wykonanych u 38 dzieci w wieku (od 1 do 18 r.ż.) z rozpoznaniem ALL, hospitalizowanych w Klinice Pediatrii, Hemato-Onkologii i Gastroenterologii Dziecięcej SPSK1 PUM w Szczecinie w okresie od 01.01.2016 do 15.03.2022 roku. Za traumatyczną PL uznano każdą punkcję z krwistym zabarwieniem płynu mózgowo-rdzeniowego. Do analizy zastosowano uogólnione modele mieszane logistyczne i dokonano jej przy użyciu programu Rstudio wersja 4.1.2. Wyniki: Średnia liczba płytek w dniu wykonania PL wynosiła 202,3 G/l (zakres od 20 G/l do 1091 G/l, mediana: 186 G/l). W 5,36% (23/429) przypadków stwierdzono traumatyczną PL. Ryzyko traumatycznej PL było porównywalne w grupach pacjentów z liczbą płytek <= 35G/l i >35G/l oraz <= 50G/l i >50 G/l. Zarówno standaryzowana liczba płytek (p=0,536) jak i liczba płytek <50G/l (p=0,840), oraz <35G/l (p=0,424) nie wpływały istotnie na prawdopodobieństwo wystąpienia traumatycznej PL. W całej grupie nie stwierdzono żadnego istotnego klinicznie krwawienia (w tym krwawienia do kanału kręgowego) w efekcie wykonanej PL. Wnioski: Nie wykazano związku pomiędzy ryzykiem krwawienia (w tym ryzykiem traumatycznej punkcji lędźwiowej) a liczbą płytek krwi u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną. W celu ustalenie minimalnej liczby płytek krwi dla bezpiecznego wykonania punkcji lędźwiowej konieczne jest przeprowadzenie dalszych, wieloośrodkowych i prospektywnych badań.

4.29. Użyteczność kliniczna niespecyficznych markerów rozrostu nowotworowego w onkologii dziecięcej

Małgorzata Sawicka-Żukowska1,*, Anna Krętowska1, Marcin Bany1, Hubert Niewiński1, Maryna Krawczuk-Rybak1 1 Klinika Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku *Autor prezentujący i do korespondencji Adres email: malgorzata.sawicka-zukowska@umb.edu.pl Słowa kluczowe: markery, nieswoiste markery, dehydrogenaza mleczanowa, ferrytyna, OB, kwas moczowy, Ddimery Postęp w zakresie badań genetycznych i molekularnych, który dokonał się w ostatnich dziesięcioleciach sprawił, że aktualna diagnostyka i stratyfikacja pacjentów do grup ryzyka opiera się głównie na nich. Niespecyficzne markery rozrostu nowotworowego (stężenie LDH, ferrytyny, OB) mają ograniczone zastosowanie, ale nadal są wykorzystywane w diagnostyce, ocenie rokowania i ryzyka nawrotu choroby. Celem badania była analiza użyteczności niespecyficznych markerów nowotworowych w praktyce onkologa dziecięcego. Analiza dotyczyła 248 pacjentów w wieku 7,16 lat +- 5,5 (135 chłopców) leczonych w Klice z powodu białaczek (130), chłoniaków (38) i guzów litych (80). Analizowano stężenie ferrytyny, kwasu moczowego, dehydrogenazy mleczanowej, OB, d-dimerów w momencie rozpoznania nowotworu. Średnie stężenie ferrytyny w całej badanej grupie wynosiło 410 +-824 ng/ml i było istotnie wyższe u pacjentów z białaczkami (p<0,001), w tym w 33/130 przypadkach (27%) wykazało stężenie ferrytyny powyżej 1000 ng/ml w momencie rozpoznania, 24 dzieci z grupy HR. Aktywność LDH w całej grupie badanej wynosiło 1463 +- 2575 IU/ml i było istotnie najwyższe u pacjentów z białaczkami (p<0001, w tym tylko 26% pomiarów w zakresie normy, 46% pomiarów >1000IU/ml) i korelowało istotnie z wysokim zaawansowaniem procesu (p<0,05, r 0,623). Wszyscy pacjenci z NHL prezentowali aktywność LDH powyżej normy laboratoryjnej, u 15% z nich LDH wynosiła >1000 IU/ml. Średnie stężenie kwasu moczowego 4,95+-2,26ng/ml w grupie badanej było najwyższe u pacjentów z białaczkami (p<0,05, 27% pomiarów powyżej normy), ale jedynie 3 pacjentów z chłoniakami i 5 z guzami litymi wykazało stężenie UA powyżej normy. Stężenie D-dimerów 3284 +-10546 ng/ml powyżej normy stwierdzono u 69% pacjentów z białaczkami, 60% pacjentów z chłoniakami oraz 57% pacjentów z guzami litymi. Przyspieszony opad stwierdzono u 23% dzieci z całej grupie badanej. Nieprawidłowe wartości niespecyficznych markerów rozrostu nowotworowego korelowały dodatnio między sobą oraz z grupą ryzyka. Użyteczność kliniczna niespecyficznych markerów rozrostu nowotworowego, choć ograniczona, może być nadal wykorzystywana jako ważny element procesu diagnostycznego i przewidywania zaawansowania procesu zasadniczego.