UKŁAD NERWOWYODLEGŁENASTĘPSTWALECZENIACHOROBYNOWOTWOROWEJ
ODLEGŁE NASTĘPSTWA LECZENIA CHOROBY NOWOTWOROWEJ UKŁAD NERWOWY 02 Prof. dr hab. Maryna Krawczuk-Rybak Kierownik Kliniki Onkologii i Hematologii Dziecięcej Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
UKŁAD ZBUDOWANY Z TKANKI NERWOWEJ ORAZ TKANKI GLEJOWEJ, INTEGRUJĄCY DZIAŁALNOŚĆ ORGANIZMU, REJESTRUJĄCY BODŹCE, PRZETWARZAJĄCY ZAWARTĄ W NICH INFORMACJĘ ORAZ STERUJĄCY CZYNNOŚCIAMI ORGANIZMU: RUCHEM MIĘŚNI ORAZ WYDZIELANIEM HORMONÓW. ODLEGŁE NASTĘPSTWA LECZENIA CHOROBY NOWOTWOROWEJ UKŁAD NERWOWY 03
Wpływ naprzeciwnowotworowegoleczenianerwy winkrystyna: szacuje się, że neuropatia obwodowa występuje u 90% leczonych pacjentów, objawy neuropatii zależą od rodzaju uszkodzonego nerwu:
Obwodowa neuropatia Stan chorobowy dotyczący nerwów (obwodowy układ nerwowy) przekazujących impulsy do różnych części ciała poza mózgiem i rdzeniem kręgowym.
ODLEGŁE NASTĘPSTWA LECZENIA CHOROBY NOWOTWOROWEJ UKŁAD NERWOWY 04
Ośrodkowy (centralny) układ nerwowy, który dzieli się na mózgowie oraz rdzeń kręgowy Obwodowy układ nerwowy, w skład, którego wchodzą nerwy czaszkowe oraz rdzeniowe Układ nerwowy dzielimy na:
Stopień nasilenia neuropatii obwodowej wzrasta wraz z całkowitą dawką winkrystyny cisplatyna: mrowienie w dystalnych częściach kończyn oraz utrata słuchu postępująca w czasie i zależna od sumarycznej dawki leku cyklofosfamid, prokarbazyna, tiotepa, etopozyd, fluorouracyl: mogą wywoływać neuropatie, ale najczęściej o łagodnym przebiegu Szczególną grupę ryzyka, obarczoną większym ryzykiem wystąpienia polineuropatii stanowią pacjenci, u których dodatkowo stwierdzono cukrzycę, niedobory witamin, dużą utratę masy ciała
ODLEGŁE NASTĘPSTWA LECZENIA CHOROBY NOWOTWOROWEJ UKŁAD NERWOWY 05
Uszkodzenie nerwów czuciowych powoduje ból, uczucie drętwienia, mrowienia, pieczenia lub utratę czucia Uszkodzenie nerwów ruchowych powoduje osłabienie lub niedowład mięśni
Neuropatia dotycząca nerwów unerwiających narządy wewnętrzne, wywołuje zaparcia, napadowe, kolkowe bóle brzucha, niedrożność (stan, w którym dochodzi zatrzymania fizjologicznego pasażu treści jelitowej) porażenną, problemy z oddawaniem moczu.
Neuropatia nerwów czaszkowych objawiać się może opadaniem powiek, zaburzeniami widzenia, bóle żuchwy, „leniwym”’ żucie
ODLEGŁE NASTĘPSTWA LECZENIA CHOROBY NOWOTWOROWEJ UKŁAD NERWOWY 06
Powikłanie chemioterapii, przebiegające pod postacią drętwienia, mrowienia lub piekącego bólu palców rąk i stóp Jeśli chemioterapia jest kontynuowana, objawy te mogą ulec nasileniu, a dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia czucia, wibracji i temperatury oraz osłabienia siły mięśniowej W zaawansowanym stadium mogą pojawić się zaburzenia chodu i równowagi, trudności z wykonaniem precyzyjnych ruchów, niezgrabność, omdlenia i upadki Objawy najczęściej zaczynają się w trakcie leczenia, najczęściej dochodzi do znacznej poprawy po zakończeniu leczenia Jakie objawy, mogące sugerować neuropatię obwodową izaniepokoićpowinnyrodzicadziecko?
Badanie neurologiczne wykonane przez specjalistę (badanie neurologiczne uwzględnia ocenę odruchów, siły mięśni i ich ewentualnego zaniku, a także ocenę czucia) Podstawowe badania laboratoryjne (ocena stężenia elektrolitów, tj. sód, potas, chlor, magnez, wapń)
Potwierdzeniem rozpoznania klinicznego neuropatii jest badanie elekrofizjologiczne – badanie szybkości przewodzenia we włóknach ruchowych, czuciowych kończyn górnych i dolnych.
ODLEGŁE NASTĘPSTWA LECZENIA CHOROBY NOWOTWOROWEJ UKŁAD NERWOWY 07
Jakie badania należy wykonywać w przypadku podejrzenia neuropatii obwodowej?
O wszelkich niepokojących objawach trzeba niezwłocznie poinformować lekarza, aby w razie potrzeby mógł zmienić dawkę podawanego leku, zwiększyć odstępy między kolejnymi kursami chemioterapii lub rozpocząć leczenie Jeśliwspomagającetokonieczne należy odbywać wizyty w Poradni KonsultacjeNeurologicznejortopedyczne, w celu wdrożenia specjalistycznej Kuracjapomocy celowana na objawy – odpowiednia pomoc rehabilitacyjna (polepszenie siły mięśniowej, równowagi, Odpowiedniokoordynacji) dostosowane leczenie przeciwbólowe
ODLEGŁE NASTĘPSTWA LECZENIA CHOROBY NOWOTWOROWEJ UKŁAD NERWOWY 08
Profilaktyka
Jeśli już pojawią się objawy neuropatii obwodowej, należy pamiętać o pewnych prostych zasadach postępowania, zadbać należy o: Zachowanie szczególnej ostrożności w kontakcie z gorącymi, bardzo zimnymi lub ostrymi przedmiotami Zainstalowanie odpowiedniego oświetlenia oraz poręczy Ostrożne
Zachowaniechodzenieszczególnie uważnej kontroli wzrokowej przy wykonywaniu różnych czynności Obicie lub zabezpieczenie ostrych kantów mebli i sprzętów Używaniedomowychrękawic ochronnych podczas wykonywania prac Noszeniedomowych wygodnego, stabilnego obuwia na płaskim obcasie, unikanie obuwia, które jest zbyt małe lub zbyt duże Masowanie dłoni i stóp Kąpiele w chłodnej wodzie
ODLEGŁE NASTĘPSTWA LECZENIA CHOROBY NOWOTWOROWEJ UKŁAD NERWOWY 09