Simpele lessen voor een leven vol tevredenheid
Vertaling uit het Engels: Elisabeth van Borselen
Voor het papieren boek is papier gebruikt dat onafhankelijk is gecertificeerd door FSC® om verantwoord bosbeheer te waarborgen.
Kijk voor meer informatie op www.harpercollins.co.uk/green.
HarperCollins is een imprint van Uitgeverij HarperCollins Holland, Amsterdam.
Copyright © 
Oorspronkelijke titel: How to Respect Myself 
Copyright Nederlandse vertaling: ©  HarperCollins Holland
Vertaling uit het Engels: Elisabeth van Borselen
Omslagontwerp: Pinta Grafische Producties
Omslagbeeld: © Shutterstock
Zetwerk: Mat-Zet B.V.
Druk: ScandBook UAB, Lithuania, met gebruik van  groene stroom
isbn
(e-book) nur
Eerste druk augustus 
Originele uitgave bij SimpleLife in Zuid-Korea verschenen als How to Respect Myself . Deze editie is uit het Engels vertaald, naar de vertaling van Jamie Chang, verschenen in  bij Michael Joseph, onderdeel van Penguin Random House.
HarperCollins Holland is een divisie van Harlequin Enterprises ULC. ® en ™ zijn handelsmerken die eigendom zijn van en gebruikt worden door de eigenaar van het handelsmerk en/of de licentienemer. Handelsmerken met ® zijn geregistreerd bij het United States Patent & Trademark Office en/of in andere landen.
www.harpercollins.nl
Elk ongeoorloofd gebruik van deze publicatie om generatieve kunstmatige-intelligentietechnologieën (AI-technologieën) te trainen is uitdrukkelijk verboden. De exclusieve rechten van de auteur en de uitgever worden hierbij niet beperkt. HarperCollins maakt tevens gebruik van de rechten onder Artikel () van de Digital Single Market Directive / en het uitvoeren van tekst- en datamining op deze publicatie is niet toegestaan.
Niets uit deze uitgave mag openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, internet of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Het e-book is beveiligd met zichtbare en onzichtbare watermerken en mag niet worden gekopieerd en/of verspreid.
Inhoud
Voorwoord: eigenwaarde is de oplossing
DEEL : waarom is eigenwaarde belangrijk?
 De drie pilaren van eigenwaarde
ï™… Misvattingen en vooroordelen over eigenwaarde
 Het belang van eigenwaarde tegenwoordig
DEEL ï™…: eigenwaarde en liefdesrelaties
 Ben ik het waard om van te worden gehouden?
ï™… Mensen die twijfelen aan hun waarde
 Liefde die constant bevestiging nodig heeft
 Ruziënde stellen die niet uit elkaar gaan
 De angst om uit elkaar te gaan overwinnen
 Een masker opzetten uit angst dat anderen je niet aardig vinden
Deel ï™… conclusie: het is niet de schuld van de liefde of die van jou
DEEL : eigenwaarde en relaties
 Hoeveel erkenning krijg ik?
ï™… Beroepen die de eigenwaarde kunnen ondermijnen
 Hoe waardevol ben ik?
 Besluiteloosheid overwinnen
 Waarom het lezen van zelfhulpboeken de eigenwaarde niet verbetert
 Jezelf als anders dan anderen zien
 De psychologie van het zelfbewustzijn begrijpen
 Mensen die te afhankelijk zijn
Deel  conclusie: de beschermende kracht van een gezonde afstand
DEEL : emoties die het opbouwen van een sterke eigenwaarde in de weg zitten
 Waarom zijn emoties zo moeilijk te beheersen?
ï™… Dingen om op te merken voor het reguleren van emoties
 Omgaan met moeilijke emoties: schaamte, leegte en ambivalentie
 Omgaan met ‘hete’ emoties: zelfhaat, schuldgevoelens, zelfmedelijden en eigenliefde
 Omgaan met ‘koude’ emoties: teleurstelling, verwaarlozing, cynisme en onverschilligheid 
Deel  conclusie: emotionele energie onder controle brengen 
DEEL : gewoonten afleren om je eigenwaarde te herstellen
 De gewoonte van voortijdig opgeven 
ï™… De gewoonte van lethargie

 De gewoonte van het minderwaardigheidscomplex 
 De gewoonte van uitstellen en vermijden 
 De gewoonte van gevoeligheid 
Deel  conclusie: accepteren, willen, doen alsof, volhouden
DEEL : je eigenwaarde herstellen door bepaalde dingen te overwinnen
 Overwinnen van wonden
ï™… Overwinnen van verzet
 Overwinnen van kritiek
 Overwinnen van vicieuze cirkels
DEEL : vijf manieren om je eigenwaarde een boost te geven
 Besluit om onvoorwaardelijk van jezelf te houden
ï™… Hou van jezelf
 Maak keuzes en neem beslissingen
 Richt je op het hier en nu
 Doorbreek moedeloosheid en ga vooruit
Nawoord: jij bent de koning van de jungle
Register
De drie pilaren van eigenwaarde
‘Eigenwaarde’ is een vrij veel gebruikte term. Velen van ons zijn zich ervan bewust dat eigenwaarde belangrijk is. Maar als je iemand vraagt wat eigenwaarde betekent, kom je erachter dat we er allemaal een ander idee van hebben. Sommigen denken dat het is ‘hoeveel je van jezelf houdt’, anderen denken dat het ‘trots’ is, en weer anderen denken dat het ‘je houding ten opzichte van jezelf’ is. Dus voordat we het over eigenwaarde gaan hebben, wil ik graag een exacte definitie geven van de term.
De eenvoudigste definitie van ‘eigenwaarde’ is hoe iemand zichzelf beoordeelt of inschat. Met andere woorden, het is een vaststelling van hoeveel of hoe weinig je jezelf waardeert. Dit kan worden uitgedrukt in een getal, bijvoorbeeld een  op een schaal van  tot , of in woorden zoals ‘hoog’, ‘gemiddeld’ of ‘laag’.
De drie pilaren van eigenwaarde
Er zijn drie pilaren als het om eigenwaarde gaat. Hiermee worden de verschillende interpretaties die mensen hebben van eigenwaarde samengevat. Die drie pilaren zijn bekwaamheid, autonomie en veiligheid.
‘Bekwaamheid’ verwijst naar iemands gevoel van nuttig zijn. Dit is de pilaar waarop te veel nadruk ligt in onze maatschappij. Bekwaamheid is de reden dat mensen denken dat het hebben van een beroep met veel aanzien of een belangrijke positie op het werk iemands eigenwaarde verhoogt.
‘Autonomie’ verwijst naar het vermogen om te doen wat je wilt. De controle over je leven hebben is belangrijk voor een gezonde eigenwaarde. Je zou denken dat iemand die aan de beste scholen heeft gestudeerd en diploma’s van topopleidingen heeft behaald ook een hoge eigenwaarde heeft. Toch zijn er een heleboel van deze studenten die een lage eigenwaarde hebben in vergelijking tot mensen die opgroeien in een land waar ze onbeperkte vrijheid hebben om dingen te doen die ze leuk vinden. Gebrek aan autonomie zou hier de oorzaak van zijn.
‘Veiligheid’ vormt de basis van eigenwaarde. Sommige mensen hebben een hoge eigenwaarde ondanks dat ze weinig hebben in het leven. Ze voelen zich bovengemiddeld veilig en voelen zich op hun gemak in hun omgeving. Mensen met onverwerkte trauma’s of een behoefte aan affectie waaraan niet wordt voldaan, voelen zich meestal onveilig. Dit leidt uiteraard tot een lagere eigenwaarde. Hetzelfde geldt voor degenen die moeite hebben met alleen zijn. Zij voelen zich misschien niet veilig in hun eentje.
Mensen denken vaak dat ‘eigenwaarde’ verwijst naar ‘hoeveel je van jezelf houdt’ en dit is geen verkeerde gedachte. Degenen die zichzelf als waardeloos beschouwen, weinig controle over hun leven hebben of zich over het algemeen onveilig voelen hebben een lage eigenwaarde, waardoor ze moeite hebben om van zichzelf te houden, laat staan van anderen. Daarom is hoeveel iemand van zichzelf houdt een goede indicator van iemands eigenwaarde.
Zelfvertrouwen, arrogantie, trots
Er zijn een paar ideeën die mensen verwarren met eigenwaarde. Het is me opgevallen dat het verkeerd gebruik van termen in zelfhulpboeken sommige van mijn cliënten in de war brengt. ‘Zelfvertrouwen’, ‘arrogantie’ en ‘trots’ zijn termen die vaak verward worden met ‘eigenwaarde’.
Zelfvertrouwen meet iemands bekwaamheid aan de hand van de moeilijkheidsgraad van een bepaalde taak. Als de bekwaamheid groot is en de taak als eenvoudig wordt beschouwd, neemt iemands zelfvertrouwen toe. Als iemands niveau van bekwaamheid correct is gemeten maar de taak als te moeilijk wordt beschouwd, neemt het zelfvertrouwen juist af.
Arrogantie is als iemand zijn vaardigheid overschat of de moeilijkheidsgraad van de taak onderschat. Het verkeerd inschatten van vaardigheid leidt tot zelfoverschatting.
Trots is de emotie die wordt geassocieerd met eigenwaarde. Als eigenwaarde het antwoord is op hoe iemand zichzelf op waarde schat, is trots de emotie die deze waardering opwekt. Onze trots is ‘gekrenkt’ als onze eigenwaarde laag is. Als we boos zijn omdat we berispt of gekwetst zijn, is onze trots gekrenkt. ‘Het herstellen van iemands trots’ betekent meestal dat iemands trots een opdonder heeft gehad en weer opgebouwd moet worden. Daardoor wordt ‘trots’ vaak gebruikt om een negatieve emotionele toestand te omschrijven.
Misvattingen en vooroordelen over eigenwaarde
Er zijn net zoveel misverstanden over eigenwaarde als dat er verwarring is over de term zelf. Zelfs degenen die dikke psychologieboeken hebben gelezen en beweren een solide basis te hebben, begrijpen niet precies wat eigenwaarde is. Laten we naar een aantal van de meest voorkomende misvattingen over eigenwaarde kijken.
Deze misvatting is ontstaan door een teveel aan informatie. Hoe iemand is opgevoed en als kind is behandeld is heel belangrijk, maar het zijn niet alleen de ouders die de eigenwaarde van hun kinderen opbouwen. Mensen denken vaak dat een gebrek aan affectie van de ouders leidt tot een lage eigenwaarde, maar de fixatie op dit idee kan het omgekeerde effect hebben en tot wrijving leiden tussen gezinsleden in plaats van dat het de eigenwaarde voedt. Verontschuldigingen achteraf van de ouders maken weinig verschil; we kunnen onze eigenwaarde zelf opnieuw opbouwen.
‘Lof zorgt ervoor dat zelfs walvissen gaan dansen’ was een aantal jaar geleden een populaire uitdrukking in Zuid-Korea. Dit betekent niet dat lof altijd goed is. Onterechte lof creëert slechts een leeg gevoel. Waanideeën over lof kunnen ook leiden tot een gevoel van ontoereikendheid.
Eigenwaarde is geen emotie. Eigenwaarde is verbonden aan emoties, maar behoort strikt genomen tot het domein van de rede. Het herstellen van je eigenwaarde zal je niet het gevoel geven dat je zweeft, maar een grotere eigenwaarde leidt wel tot meer moed. Iemand met een hoge eigenwaarde is niet overgevoelig voor hoe anderen hem zien. Na een lange werkweek kan hij compleet uitgeput thuiskomen, maar hij laat er zijn weekend niet door verpesten.
Hij staat niet toe dat de tegenzin die hij voelt om op maandagmorgen weer aan het werk te gaan zijn zondagavond verpest.
Het doel van het herstel van eigenwaarde is niet ongefundeerd zelfvertrouwen krijgen of egocentrisch worden. Degenen die een te hoge dunk van zichzelf hebben worden narcisten genoemd. Ze komen arrogant over, maar leven in angst om belachelijk te worden gemaakt. Degenen met een hoge eigenwaarde zijn in staat om hun eigen tekortkomingen te herkennen en ervoor uit te komen. Ze hebben de kracht om zichzelf te accepteren als de imperfecte wezens die ze zijn en werken aan zichzelf om beter te worden.
Kan eigenwaarde echt helemaal hersteld
Eigenwaarde is de mate waarin iemand goed of slecht over zichzelf denkt. Het is een waarneming en inschatting die wordt beïnvloed door emotie, waardoor de eigenwaarde van moment tot moment kan verschillen. Het veranderde niveau van de eigenwaarde kan op haar beurt een grote schommeling in emoties veroorzaken. Net als een ritje in een achtbaan is de klim naar de top net zo opwindend als de daling angstaanjagend is.
De persoon die haar eigenwaarde heeft hersteld, heeft een goede tolerantie voor de pieken en dalen. Als haar eigenwaarde daalt, is ze niet al te bang omdat ze weet dat de veiligheidsgordel vastzit en dat er weinig kans op vallen is. Hetzelfde geldt voor de weg naar boven: ze bereidt zich voor op de daling waarvan ze weet dat die komt.
Dit is een van de redenen dat mensen met een gezonde eigenwaarde goede relaties hebben. De impact van kritiek van anderen blijft niet aan hen kleven. Een tijdelijke dip in hun eigenwaarde zorgt er niet voor dat ze meteen in zak en as zitten. Degenen met een gezonde eigenwaarde worden beschouwd als evenwichtig.
Waar het in het kort op neerkomt is dat eigenwaarde kan worden hersteld. Sommige mensen hebben daar wat tijd voor nodig, terwijl het anderen gemakkelijk afgaat. De reis is niet altijd eenvoudig, en je kunt je realiseren dat je ontmoedigd raakt. Maar als je moeite doet, kun je je eigenwaarde absoluut herstellen.
Het herstellen van eigenwaarde is net als leren fietsen. Net zoals een fiets is eigenwaarde voortdurend in beweging. We gaan op het zadel van onze eigenwaarde zitten, vinden onze balans, sturen en leren hoe we de wielen in beweging zetten.
Meestal rijd je alleen op een fiets, maar er zijn maar weinig mensen die in hun eentje leren fietsen. Zelfs de meest sportieve persoon
met een uitstekend evenwicht heeft iemand nodig gehad om het hem te leren. Hij had iemand nodig om hem te coachen en ervoor te zorgen dat hij niet viel.
In dit boek hoop ik gedetailleerd uit te leggen hoe deze fiets die we eigenwaarde noemen in elkaar zit en hoe je er veilig op kunt rijden. Ik behandel niet alleen hoe je moet fietsen, maar ook hoe je voor lange tijd kunt fietsen zonder te vallen. Mocht je vallen, dan leer ik je hoe je dat veilig doet en welke beschermende maatregelen je kunt nemen.
Vallen is onvermijdelijk als je fietst. Iemand kan meer dan dertig jaar ervaring hebben en nog steeds af en toe vallen. Maar de persoon die weet hoe ze de schram moet behandelen en weer terug in het zadel klimt, is er niet langer bang voor. Ze zal vaak willen rijden, vertrouwen krijgen en ervan genieten. Ik hoop dat julli, als lezers van dit boek, dit ook zullen ervaren.