RETOS
EDUCACIÓN INFANTIL
Retos é un método que aplica o mellor das metodoloxías innovadoras sen esquecer o mellor das metodoloxías tradicionais. É o primeiro método por tarefas de Educación Infantil que logra sumar a motivación e a experimentación á tranquilidade de traballar con rigor curricular todos os contidos.
ÚNESTE AO RETO?
Un método no que os nenos e as nenas afrontarán o reto de resolver situacións problema investigando de forma cooperativa, globalizada e interdisciplinaria, integrando de forma natural na súa aprendizaxe as TIC, as estratexias de pensamento e a educación emocional, para obter un produto final que poderán compartir co grupo e coa familia. E todo iso acompañado dunha nova proposta para a avaliación, rigorosa, completa e práctica.
O marco simbólico de RETOS parte do CRI, o Centro Retos de Investigación. No CRI xurdiu un problema, quedaron sen robots de investigación; só quedan Rita, Roto e Rizos. O resto dos robots investigadores estragáronse; quen resolverá agora todos os retos que chegan ao CRI? Rita, Roto e Rizos deciden pedir axuda aos nenos e ás nenas de Infantil. Quererán axudar aos tres robots a resolver todos os retos do CRI?
SI!
SI! SI!
RITA
ROTO
3 anos
4 anos
RIZOS 5 anos
SI! SI!
SI! SI!
OS MATERIAIS Para o alumnado Para cada nivel: 3 carpetas, unha por trimestre. Preséntanse en versión anual, xuntas, ou de forma trimestral e independente.
3 anos
NTIL EDU CAC IÓN INFA
EST RE PRI MEIR O TRIM
5 anos
4 anos
3 ANO S
RETOS
EDU CAC IÓN INFA NTIL
PRIM EIRO TRIM EST RE
4 ANO S
RETOS
NOME:
NOME :
Anual 1.o trimestre 2.o trimestre 3.o trimestre
ISBN 978-84-698-3061-1 ISBN 978-84-698-3062-8 ISBN 978-84-698-3063-5 ISBN 978-84-698-3064-2
Anual 1. o trimestre 2.o trimestre 3.o trimestre
ISBN 978-84-698-3068-0 ISBN 978-84-698-3069-7 ISBN 978-84-698-3070-3 ISBN 978-84-698-3071-0
Estas divertidas carpetas incorporan dous compartimentos para facilitar a organización dos materiais: nun encontrarán o material de cada reto, e noutro, o que se usará ao longo do trimestre.
ED UC
AC IÓ N
NO MB
Anual 1.o Trimestre 2.o Trimestre 3.o Trimestre
IL IN FA NT
PR IM EI
RO TR
IM ES TR
E
5 AN OS
RETOS
RE :
ISBN 978-84-698-3075-8 ISBN 978-84-698-3076-5 ISBN 978-84-698-3077-2 ISBN 978-84-698-3078-9
Materiais para cada reto. En cada trimestre trabállanse dous retos, cada un deles conta cun caderno, unha lectura e unha carta para as familias.
RET O 1 RET O 2
RETO · 1 + LECT URA + CART A
Proxecto dixital Os alumnos e as alumnas poderán seguir aprendendo e xogando na web do alumnado e da familia en www.anayaeducacion.es
RETO · 2 + LECT URA + CART A
MAT ERIA L TRIM EST RAL
AO FÍO DE...
PADRÓ NS DE TRAZO S
LOXI CAME NTE
PORT FOLIO
MÚSI CA
Materiais para o trimestre. Ao longo do trimestre o alumnado utilizará outros materiais recollidos neste compartimento: caderno de música, portfolio, padrón de trazos, carpeta Ao fío de... e caderno Loxicamente.
Para o profesorado Unha completa e práctica proposta didáctica para cada nivel.
Para a aula Un set de recursos pedagóxicos para a aula que, ademais de ser un valioso material para traballar cada reto, a música, as TIC, as emocións, as matemáticas, etc., axudarán a organizar a aula.
Proxecto dixital E, ademais, un libro dixital para cada nivel e máis recursos TIC na web do profesorado en www.anayaeducacion.es
Material para o alumnado En cada carpeta
EDUCACIÓN INFANTIL
PRIMEIRO TRIMESTRE
3 ANOS
RETOS
NOME:
RETO 1 + Lectura + Carta
RETO 2 + Lectura + Carta
Primeiro reto do trimestre, a lectura e a carta para as familias.
Segundo reto do trimestre, a lectura e a carta para as familias.
Material trimestral Recursos que comparten os retos do trimestre e outros de carácter interdisciplinario.
Ao fío de...
Padróns de trazos
Loxicamente
6
Portfolio
Música
Retos Dous retos en cada trimestre, cada un co seu caderno.
1
2
Cada reto iníciase cun episodio de debuxos animados, ou coa lectura do cómic que se resume no caderno.
Deste modo formúlase unha situación problema cuxa resolución require a axuda do alumnado: é o reto que, ao concluír a tarefa, dará lugar a un produto final.
3
4
No dorso de cada ficha móstrase a secuencia didáctica proposta, destacándose o traballo que se realiza nela e o lugar que ocupa na secuencia
As TIC incorpóranse de xeito natural na investigación a través de recursos asociados a códigos QR, da proposta de realidade aumentada na última páxina do caderno e do produto final dixital que acompaña a consecución do reto.
O caderno é o soporte da investigación que leva a cabo o alumnado e que guía o profesorado. Ao longo desa investigación desenvólvense os contidos curriculares e trabállanse a construción do pensamento, as estruturas de aprendizaxe cooperativa, a intelixencia emocional, outras áreas curriculares..., todo iso indicado mediante iconas:
TIC 7
Hi!
Lecturas Constitúen outra das grandes novidades do método: ofrecen a máis variada e rica proposta de tipoloxías textuais: revistas de prehistoria, de saúde, de ecoloxía... contos con adhesivos, envolventes, para crear historias... libros de adiviñas, de xogos, de receitas, de arte... biografías, álbums de cromos, libro medidor, guión de cine... Cada reto leva asociada unha lectura, indispensable na tarefa, que o alumnado utilizará como unha das fontes de consulta para a investigación e, nalgúns casos, a completará.
8
Cartas para as familias Retos é un método aberto á participación da familia; proporciona recursos que facilitan a súa incorporación ao proceso de aprendizaxe a través da carta que acompaña a cada un dos seis retos de cada nivel.
Presentación do reto; un sinxelo achegamento ao momento do curso, do desenvolvemento dos nenos e das nenas; unha invitación a participar no proceso.
Descrición da tarefa que se traballa: desde a situación problema ata as preguntas que se derivan, a descrición do reto, os contidos que se traballan na investigación, o produto final, etc.
9
Propostas divertidas para facer en familia, reais ou virtuais (a través de códigos QR): suxestións que contribúen a reforzar a aprendizaxe no seu contorno: excursións, lecturas recomendadas, xogos...
O material trimestral Ao fío de... Propostas plásticas dos retos para celebrar días ou situacións especiais.
Música Un caderno para traballar de forma interdisciplinaria a área de Música, cos mesmos centros de interese.
Loxicamente Un completo e eficaz recurso para traballar series e actividades de lóxica.
Padróns de trazos Un novidoso e práctico apoio para o desenvolvemento da psicomotricidade fina e a grafomotricidade.
10
Portfolio O mĂĄis completo e innovador recurso para avaliar o proceso de aprendizaxe ao longo de todas as fases da tarefa. ContĂŠn as seguintes ferramentas:
11
COMO É O MÉTODO? Metodoloxía Retos é un método por tarefas.
Construción do pensamento Ofrece técnicas que favorecen a adquisición gradual de destrezas e hábitos mentais.
Aprendizaxe cooperativa Fomenta a participación activa e exercita a axuda entre escolares. TIC Integra de forma natural o desenvolvemento da competencia dixital no proceso de aprendizaxe.
Avaliación Presenta un novo enfoque con ferramentas prácticas e doadas de aplicar para cada fase do proceso.
3 e Educación emocional
Desenvolve a intelixencia emocional e favorece a educación inclusiva.
12
Interdisciplinariedade Favorece a integración das aprendizaxes.
Metodoloxía Motivante e novidosa
Con rigor curricular
Estrutura flexible, ordenada e clara
UNHA TAREFA
Facilita a interacción na aula
na que se presenta unha
SITUACIÓN PROBLEMA
Requírese a axuda do alumnado para solucionala
que propón un Preguntas ou cuestións que implican a busca de respostas
Contidos globalizados Experimentación Interacción
RETO que pon en marcha unha
INVESTIGACIÓN
Estratexias de pensamento
Protagonismo do alumnado na súa aprendizaxe
que dá lugar a un Para compartir co grupo e coa familia
PRODUTO FINAL
Acompañado dun produto final TIC
que permite a Saber se conseguimos o RETO
AVALIACIÓN 13
Ferramentas de avaliación para cada unha das fases da tarefa
Un reto, unha tarefa RETO·3 va Noticia: Unha co prehistórica!
LEMA
PROB SITUACIÓN
cova ento dunha o descubrim d a ci ti no a ? chegou haberá nela F1 Ao C. R. I. mo será? Que o C . ca ri ó st prehi
RETO Poderemos
mo vivían descubrir co
? s desa cova
os habitante
OS
Nos tres niveis, 3, 4 e 5 anos, propóñense 6 retos por curso, 2 por trimestre. Todos os retos presentan a mesma estrutura, a dunha tarefa. Cada tarefa presenta unha situación problema que propón un reto. O reto pon en marcha unha investigación, e o seu desenvolvemento dá lugar a un produto final. A investigación desenvólvese a través das secuencias didácticas propostas nos dorsos das fichas do reto. Alí indícanse os recursos necesarios: a propia ficha, que ocupa o seu lugar na secuencia, e outras ferramentas como a lectura asociada ao reto, as actividades plásticas da carpeta Ao fío de..., as actividades TIC, etc. Indícanse tamén os aspectos relacionados coa educación emocional, as técnicas de pensamento, a aprendizaxe cooperativa e as TIC, así como os contidos de Música e Inglés que se poden traballar de forma interdisciplinaria. O método ofrece ferramentas de avaliación para cada fase da tarefa.
INVESTIGAM
ar ara investig
ueólogos p Seremos arq
LO...
O COMPARTÍM
o pasado! IXITAL
PRODUTO D
INAL PRODUTO F
stres pinturas rupe Creación de 2. ta web 0 coa ferramen Sketchpad.
ia cova A nosa prop , , con roupas prehistórica s, to imen utensilios, al s... ra tu in p
s familias ou co Coas nosas e qu ra ñeiros, pa nosos compa e do sa pa ao viaxe fagan unha . ria na prehisto vivan como
AVALIAMOS Sabemos se
s o reto...
conseguimo
CON... Se... e fan explicar o qu • Podemos s. go os arqueólo imais os algúns an em ec oñ ec • R . da prehistoria como se que comían, o os em • Expoñ izaban... al e traballos re divertían, qu . ria prehisto as persoas na coma eles. os im • Nos vest que os obxectos • Identificam utilizaban.
XXIII
Portfolio: ón inicial metacognici • Soportes de e final. evidencias para marcar • Adhesivos axe. de aprendiz para avaliar a • Radar/dian e social. a aprendizax pectos aliador de as • Corazón av emocionais. aliar carga para av • Baterías de da aula. ro nt de ndutas hábitos e co
STIGAMOS? COMO INVE ar o pasado para investig
en gas! óns que serv s e arqueólo os as profesi arqueólogo en s no o m té as o...) e conver ades propost a, periodism os as activid am iz al (arqueoloxí re e s rqueopeque .. s a revista A en Ao fío de. Consultamo m F2 Descubri
emento Arte e entret
imais. Plantas e an Alimentación
xectos, Utensilios, ob tos... en m ri descub
r F5 Fósiles e cola
F4 O mamut
uais. • Palabras ig s. • Frases feita
F3 Utensilios e actuais prehistóricos mpo: • Paso do te a. or ag ste an guaxe verbal lin : go lo • Diá . al rb e non ve barro F6 Obxectos de ado el od m e técnica de
F7 Alimentación
vexetal
de bagas, • Recolección s secos e to herbas, froi s. te semen e. • Preto-lonx . de problemas n ió • Resoluc • O medo.
• Número 2.
F8 A roda
to. • Longo-cur . ngas e curtas lo as • Palabr • Cor azul. F11 Obxectos
e actuais prehistóricos lo paso ambios po •C . po m te do • O cadrado.
a
nte F9 A caza: o biso
ás. • Diante-detr icircular • Trazo sem continuo. te ascenden dentes F10 Mamut, tigre a ug ar rt de sable e ta 2. • Reconto: 1, visual: • Percepción . n de figuras ió ic os superp
tóric F12 Roupa prehis
e actual lo paso • Cambios po po m te do
de cunchas icircular • Trazo sem . te en ascend ensartar de s • Técnica elado od m e ) ar (col (fósil). F14 Música e
s instrumento os ric tó is eh pr lar. • Trazo angu
a
ric F15 Arte prehistó • Os bisontes
.
de Altamira
Xogos e na pasatempos ria to is eh pr visual • Percepción ). do ea (sombr F16
F13 A pesca
• O número • A alegría.
2.
Hi !
T IC Educación emocional
medo. •O • A alegría/ o optimismo.
Técnicas de pensamento
ociativa. • Análise as de ideas. ta en • Torm . ica lóx da Ro • . • Entrevista • CTF. eu, como • Como son . son os demais , go fa o o • Com i. como o fare
Aprendizaxe cooperativa
Música
TIC
mero • Vídeo: O nú us. do s. te nsan a • Cabezas pe • Vídeo: A vid atro. ia. • Uno-dous-c na prehistor • O xogo Creación de • s. stres das palabra pinturas rupe ta erativa. coa ferramen • Colaxe coop chpad. web 2.0 Sket
canción da •A Anikuni. prehistoria. s to en m • Instru s. prehistórico s Instrumento n. de percusió ción • Discrimina fono. tímbrica. Xiló
Inglés
• Mammoth, . monkey, mum • Square.
ión • Interiorizac rio. do ritmo bina ve ra -g do gu • A ndeiro); (crótalos-pa . ve ua -s rte fo
• It is a... Is it a…?
to azz Pizzica •J ); (L. Anderson «Marcha do . Bizet). toureiro» (G
15
• Two.
Estrutura flexible, ordenada e clara
Con rigor curricular
Motivantes e novidosas
Facilitan a interacción na aula
Requírese a axuda do alumnado para solucionala
Preguntas ou cuestións que implican a busca de respostas
Contidos
Protagonismo do alumnado na súa aprendizaxe
Para compartir co grupo e coa familia
Contidos globalizados Experimentación Interacción Estratexias de pensamento
Acompañado dun produto final TIC
3 anos TO
As 6 tarefas do nivel
Situación problema
Reto
Investigamos
Produto final
RE
1
TO
RE
2
TO
RE
3
TO
RE
4
TO
RE
5
TO
RE
6
Equipo investigador
O xogo dos sentidos
Noticia: Unha cova prehistórica!
Un granxeiro en apuros
Desastre no xardín
1, 2, 3… a xogar!
O C.R.I. necesita axuda porque quedaron sen investigadores e Rita propón formar un equipo de investigación.
Rita cóntanos que xogou nunha festa de aniversario ao xogo dos sentidos. Foi moi divertido, pero nada doado. Hai que practicar!
Ao C.R.I. chegou a noticia do descubrimento dunha cova prehistórica. Como será? Que haberá nela? Seremos arqueólogos para investigar o pasado!
Xoán, o granxeiro, envía unha videomensaxe ao C.R.I. pedindo axuda: ten que marchar de viaxe e necesita que alguén se ocupe dos animais da súa granxa.
Unha tormenta esnaquizou as plantas da avoa de Alba. Ela e os seus amigos deciden investigar como axudar para recuperalas.
Dani está preocupado porque a súa irmá xa non xoga con el, só quere xogar con pantallas.
Seremos capaces de formar un bo equipo de investigación?
Poderemos superar as probas do xogo dos sentidos?
Poderemos descubrir como vivían os habitantes desa cova prehistórica?
Seremos capaces de coidar os animais da granxa de Xoán?
Seremos capaces de recuperar as plantas da avoa investigando que coidados necesitan?
Investigamos de cantas formas distintas podemos xogar?
Coñecémonos. Esquema corporal: a cara. Diferenciación neno/nena. Como é o noso colexio? Dependencias. Persoas que traballan nel. Que facemos no colexio e con que?
A vista. O día e a noite. As nosas familias. O tacto. Suave-áspero. O oído. Os sons fortes. O gusto. Os sabores e as comidas preferidas. O olfacto. Olor a limpo. A orde.
Utensilios, obxectos, descubrimentos... Plantas e animais. Alimentación. Arte e entretemento. Música e instrumentos. Arte. Xogos e pasatempos.
Como son os animais. Que nos proporcionan. Produtos. Axuda e cariño. Quen e como se ocupan deles.
Como nacen e como son as plantas. Árbores, plantas e flores. Que nos achegan. Aire puro. Alimentos. Que coidados necesitan. Profesionais e coidados.
Xogos con xoguetes. Xogos en solitario ou en grupo. Xogos sen xoguetes. Xogos ao aire libre. Xogos e xoguetes especiais! Xoguetes con materiais reciclados.
Unha robot na miña clase! (Conto)
Vexo, vexo... Que ves? (Libro-lupa)
Revista Arqueopeques
Desfile na granxa (Conto envolvente)
Adiviñas vexetais (Libro de adiviñas con adhesivos)
O libro dos xogos
Un cadro xigante cos nosos retratos. Para coñecernos e que nos coñezan!
O noso xogo dos sentidos con espazos e probas para cada sentido!
A nosa propia cova prehistórica, con roupas, utensilios, alimentos, pinturas...
Un gran desfile dos animais da granxa.
Plantas que terán nacido e crecido cos nosos coidados.
Festival no que mostraremos xogos e xoguetes para xogar e desenvolver a imaxinación.
4 anos TO
As 6 tarefas do nivel
Situación problema
Reto
Investigamos
Produto final
RE
1
TO
RE
2
TO
RE
3
TO
RE
4
TO
RE
5
TO
RE
6
Toca coidarse!
Coas mans na masa
Isto é un xeroglífico!
SOS! Animais en perigo!
Flores con moita arte
Vaia invento!
Cando Roto funciona mal ou se accidenta, «cúrase» dun xeito especial, porque o seu corpo é diferente. Pero... e nós... que podemos facer para coidarnos?
O equipo de cociñeiros do C.R.I. vai participar nun congreso de xefes de cociña. Pero rematáronselles as ideas!
Uns arqueólogos contactaron co C.R.I. desde Exipto para que os axudemos a contarlles aos nenos como eran os seus antepasados.
Ao C.R.I. chega a noticia do nacemento de dous linces e a advertencia de que quedan moi poucos. Hai que protexelos!
A directora dun museo contacta co C.R.I. para que a axudemos a seleccionar obras de grandes artistas con motivos florais.
Non se pode contactar co C.R.I. porque houbo un corte de electricidade. Ese grande invento que pon en marcha moitas máquinas!
Poderemos aprender como é o corpo humano e como temos que coidalo?
Seremos capaces de crear e preparar menús ricos e sans para axudalos?
Poderemos descubrir algúns misterios do antigo Exipto?
Investigamos sobre os animais que hai que protexer e sobre que debemos facer?
Seremos capaces de descubrir que grandes artistas realizaron obras con flores?
Investigamos como nos axudan os grandes inventos e intentamos inventar algo nós mesmos?
O noso corpo. Partes do corpo. Posturas corporais. Como coidarnos? A alimentación. O aseo e a hixiene. Hábitos saudables. Que persoas nos coidan e como? Os especialistas. O afecto dos demais.
Alimentos sans e variados. Unha dieta equilibrada. Orixe, obtención e conservación. Ademais de cociñar... Profesionais da restauración. A mesa.
Onde e como vivían. O Nilo. As vivendas. Os alimentos. O Exipto máis sorprendente. As pirámides. Os deuses. Os amuletos. Grandes descubrimentos. Os xeroglíficos. As momias e os seus sarcófagos. Os arqueólogos.
Características dos animais. Todos son importantes. Contorno e coidados. Espazos naturais protexidos. Boas prácticas ambientais.
A natureza. Cambios na paisaxe. Beneficios que achegan as flores. A creación artística. Formas parecidas. As liñas na arte. Artistas, espazos e medios de representación. O estudo dun pintor. Os museos. Outros artistas.
Sorprendentes e necesarios. Máquinas e aparatos. Inventos para ver mellor. Inventos que refrescan. Ferramentas e medios de comunicación. Medios de transporte. Algúns inventores e as súas achegas. Inventos na arte.
Revista Peque Saúde
As miñas receitas favoritas (Libro para crear diferentes menús)
Un paseo polo Nilo (Conto con adhesivos)
Animais en perigo (Álbum con cromos)
A arte nas túas mans (Libro de arte)
Grandes inventores (Biografías)
A nosa revista Peque Saúde personalizada.
Un congreso de xefes de cociña onde mostraremos os menús variados e saudables que creamos.
Un documental no que explicaremos que descubrimos sobre o antigo Exipto.
Un observatorio de animais con información sobre os animais que hai que protexer e sobre como facelo.
Libro de arte inspirada en cadros famosos con flores.
Unha exposición de inventos e inventores e debuxos e maquetas das nosas propias invencións!
5 anos TO
As 6 tarefas do nivel
Situación problema
Reto
Investigamos
Produto final
RE
1
TO
RE
2
TO
RE
3
TO
RE
4
TO
RE
5
TO
RE
6
Oficina de turismo
Que me pasa?
Rodaxe no castelo
Aquí hai moito conto!
De onde vén a auga?
Operación Recicla
Nenos e nenas de todo o mundo conectan co C.R.I. porque queren coñecer o lugar no que vivimos. Haberá que atendelos moi ben e ensinarllo!
A robot Rizos empeza a fallar. Que lle pasará? Poñeríase enferma, como tamén enfermamos as persoas?
Ao C.R.I. chega unha mensaxe urxente dun director de cine. Non ten actores e necesita axuda para rodar unha escena dunha película sobre a Idade Media!
Rizos explícanos que nos invitaron a un concurso de contos, aínda que non sabemos ben que hai que facer para participar.
Desde o C.R.I. comunícannos que se van producir cortes de auga e, de feito, xa só sae un fiíño de auga das billas da escola.
No C.R.I. necesitamos un novo laboratorio. Para montalo, hai que limpar un almacén cheo de trastes. Pero non podemos tirar todo sen máis porque hai cousas que aínda nos poden servir.
Seremos capaces de coñecer ben como é o lugar no que vivimos para mostrárllelo a todos os que nos visiten?
Investigamos como somos as persoas e os robots por dentro, e cales son os coidados que necesitamos cada un?
Seremos capaces de meternos na pel dun personaxe da Idade Media e participar na rodaxe dunha escena?
Investigamos sobre os contos para poder participar no concurso?
Poderemos descubrir de onde vén a auga e que podemos facer para aproveitala de xeito responsable?
Seremos capaces de reciclar e reutilizar as cousas que nos sobran para coidar o noso planeta?
Elementos urbanos e o contorno natural. Normas e convivencia. Sinais de tráfico. Arte, cultura e tradicións. Institucións e servizos. Medios de transporte. Lugares de ocio.
Cómo coidarnos. A alimentación e o descanso. Quen e como nos coidan. Dor e enfermidade. Recoñecemento médico. Como é o noso corpo. Esqueleto e articulacións. Diferenzas humano-robot. Principais órganos.
A vida nos castelos. Partes dun castelo. Oficios medievais. O cabaleiro. Outros oficios importantes. Ensaio e rodaxe de escenas. O vestiario. O cine.
Onde están os contos, como son e quen os fai.. A biblioteca. Escritores e ilustradores. Quen intervén e onde transcorren. Personaxes. Contextos. Que, cando e como acontecen. Partes dun conto. A fantasía.
Necesitamos auga. A auga na vida das persoas. A auga na natureza. A procedencia da auga. Uso responsable da auga. Consumo e aforro.
O coidado do medio. Uso responsable do que utilizamos. O punto limpo.
Diarios de Berta e Daniel
Así son eu (Libro medidor)
Unha festa no castelo (Guión de cine)
Había unha e outra vez... (Libro para crear historias)
Auga e máis auga (Monográfico sobre a auga)
Revista Ecopeques
Unha guía turística da nosa localidade.
Póster do corpo humano, con solapas que, ao abrirse, mostrarán como somos por dentro.
A rodaxe dunha escena dun banquete nunha película sobre a Idade Media.
O noso propio libro de contos no que participa toda a clase.
A celebración do Día da Auga con carteis informativos que explican o valor deste recurso esencial.
Unha feira de artesanía con materiais reciclados e cun uso diferente.
Reducir e reutilizar. Reciclar. Un novo uso.
Material para o profesorado Propostas didácticas Unha para cada nivel; ofrecen o soporte necesario para guiar o alumnado na súa aprendizaxe: • Metodoloxía por tarefas. • Construción do pensamento. • Aprendizaxe cooperativa. • Avaliación da aprendizaxe. • Desenvolvemento da competencia dixital. • Educación emocional e valores. • Interdisciplinariedade. O desenvolvemento de cada un dos retos ofrece a organización que aparece a continuación:
Contidos do trimestre Un repaso visual dos contidos máis importantes que se traballan nos dous retos que comforman cada trimestre
16
Esquema do reto Ofrece a estrutura completa da tarefa: situación problema, reto, investigación, produto final e ferramentas de avaliación para cada fase da tarefa. Detalla os contidos que se traballan na investigación indicando a ficha e os materiais de consulta dos que dispón o alumnado.
Indícase tamén como se incorporan ao reto a educación emocional, as técnicas de pensamento, a aprendizaxe cooperativa, as TIC, a Música e o Inglés. Esta información encóntrase tamén na carta ás familias do material do alumnado.
Investigamos Desenvolve a secuencia didáctica proposta para cada fase da tarefa, da que forma parte cada unha das fichas do caderno do alumnado. Indícanse de forma moi visual as fontes de consulta necesarias (lectura, actividades plásticas, material de aula...).
Destácanse cunha icona as propostas relacionadas coas técnicas de pensamento, a educación emocional, as estratexias de aprendizaxe cooperativa, as TIC, a Música e o Inglés.
17
Para o profesorado
Psicomotricidade Dentro de cada reto inclúense sesións de psicomotricidade, unha diversión segura que potencia os aspectos motores, cognitivos e afectivos do alumnado, perfeccionando as súas habiliades motoras básicas e específicas.
Música Esta sección desenvolve a secuencia didáctica proposta no caderno de Música do material do alumnado. Destácanse as actividades de cada unha das fichas, detállanse o resto de actividades previas e posteriores, ofrécense a letra e a partitura das cancións, as danzas, etcétera.
Portfolio A súa finalidade é avaliar a consecución dalgúns dos obxectivos propostos en cada reto en relación coa aprendizaxe social, as emocións e os hábitos, así como reflexionar sobre a aprendizaxe para aprender a aprender (metacognición).
Ofrece un esquema dos elementos que compoñen o portfolio, das súas ferramentas de avaliación e da secuencia didáctica para levalas a cabo: como definir ao alumnado a autoavaliación, como explicar cada ferramenta, como completala e como facer as fichas estimulando o pensamento crítico.
18
Educación emocional e valores Ofrece orientacións metodolóxicas e actividades para traballar as emocións e os valores asociados ao reto. Sinálanse os contidos propostos e a súa conexión cos materiais do alumnado: fichas, lecturas ou material de aula.
Conto clásico, Mural e Organizador visual Son outros dos apartados importantes que completan a proposta de cada reto. Inclúense suxestións para a súa explotación, o texto completo do conto e as láminas do material de aula asociadas.
Calidoscopio Esta ferramenta permite visualizar de forma integrada, converxente e complementaria tres enfoques de cada reto: competencias, intelixencias múltiples e técnicas de pensamento.
Toda a secuencia didáctica do reto se mostra analizada desde as tres perspectivas, detallándose as páxinas nas que se traballa cada intelixencia, as técnicas de pensamento e as competencias clave.
19
Proxecto dixital No material do alumnado Recursos asociados a códigos QR Enlaces a vídeos, imaxes, páxinas web... relacionados con cada reto.
Produto final dixital A consecución de cada reto dá lugar a un produto final dixital que se elabora mediante ferramentas web 2.0.
Realidade aumentada Ao final do caderno preséntase un debuxo para colorear e gozar nun ámbito de realidade aumentada.
No material de aula Xincanas de códigos QR Divertidos xogos que consisten en superar probas a través de códigos QR.
20
Libro dixital Divertidos xogos interactivos para poñer en práctica os conceptos básicos tratados no reto. Desenvolven destrezas psicomotoras e dinámicas de interactividade esenciais no uso de dispositivos electrónicos.
As mascotas robot cobran vida nos episodios de debuxos animados, para presentar a situación problema do reto de forma visual e motivadora.
Reprodución dixital das fichas para proxectar e traballar sobre elas como modelo.
Ventás emerxentes con descricións de cada unha das actividades interactivas do reto e con notas sobre a súa intención didáctica.
Reprodución dixital da proposta didáctica.
Cancións e actividades interactivas específicas da área de Música.
Recursos interactivos asociados a eventos como festas ou estacións.
Recursos interactivos de cada reto: • Mural dixital: Actividade interactiva de busca de elementos a partir de instrucións orais. • Organizador visual: Mapa de pensamento do reto.
Suxestións para o desenvolvemento do produto final dixital do reto e actividade interactiva para iniciarse no pensamento lóxico computacional mediante nocións básicas de programación.
21
Breves pezas audiovisuais con información asociada á investigación de cada reto. Constitúen unha vía alternativa e motivadora para a adquisición dalgúns contidos e destrezas.
Web do alumnado e da familia Ofrece un xogo interactivo para compartir en familia. O xogo estrutúrase en niveis que se van desbloqueando a medida que se conseguen obxectivos. Cada nivel contén unha serie de minixogos que gardan relación cos contidos e as destrezas traballados na aula. É un valioso recurso para reforzar a adquisición dos conceptos, enmarcado na aprendizaxe baseada en xogos. É, tamén, unha invitación á participación das familias no proceso de aprendizaxe dos nenos e das nenas.
Indicador de obxectivos conseguidos no nivel.
Os minixogos desbloquéanse a medida que se van conseguindo os obxectivos.
22
Web do profesorado
Educación Infantil 3 anos
Programación en pdf e word.
Versión descargable dos materiais impresos para o profesorado.
Serie Retos Programación en pdf e word. EDUCACIÓN INFANTIL
NOME:
PRIMEIRO TRIMESTRE
3 ANOS
RETOS
Proposta didáctica en pdf. Versión descargable dos materiais impresos para o profesorado.
Proposta didáctica en pdf.
Ferramentas para avaliar a práctica do docente.
Xestor de recursos. Ferramentas para avaliar a práctica do docente.
Xestor de recursos. Inclúe máis recursos dixitais relacionados cos contidos traballados no reto.
Recursos para a Comunidade de Galicia.
Infanti
l
Recursos para a Comunidade de Galicia.
Produto final dixital: videotutoriais para aprender o manexo das ferramentas 2.0 necesarias para levar a cabo os produtos finais dixitais dos retos.
Produto final dixital.
Versión
I 3 an os
I reto s
ecurso
s
able d os mat eriais
Reto 1. Equipo Reto 2 . Reto 3 . Reto 4 .
Reto 6 .
r de R
descarg
Volver
Reto 5 .
I Xest o
l
impreso
invest iga
dor
O xog
o dos
Noticia
sentid
: Unha
Un gra
nxeiro
Desas tre no
1, 2, 3..
infanti
os
cova p reh
istóric a!
en apu
ros
xardín
. a xog
ar!
23
s para o prof eso
Infantil
rado
Material de aula
Reto
Mascota Rita Tarxetas de vocabulario
Estratexias de pensamento Tarxetas de técnicas de pensamento
3 anos
Organización da clase Mural de asistencia
Aprendizaxe cooperativa
TIC
Semáforo de ruído
Xincanas de códigos QR
Tarxetas de roles
Carteis para a aula
Contos clásicos
Taboleiro das historias Tarxetas de aprendizaxe cooperativa
Mural de aniversario
Murais
os Contid trais trimes
Horario semanal Mural das estacións
Láminas de arte
Tarxetas de encargados
24
1 23 Música
Matemáticas
Crebacabezas de números
CD audio
Emocións
Piruletas das emocións
Lectoescritura Dominó de vogais
Ao fío de...
Baralla de familias de animais
Tarxetas Muti, director de orquestra
Xeometría: Tira o dado!
Empeza por... Xogo de vogais
Adiviña que soa
Tarxetas de información visual
Tarxetas de lóxica De maior quero ser... Dominó de instrumentos
Bingo de imaxes
Árbore de Nadal
Muti, a mascota de Música
Mural
25
Material de aula
Reto
Mascota Roto. Murais. Contidos trimestrais. Tarxetas de vocabulario. Láminas de arte. Contos clásicos.
Estratexias de pensamento Tarxetas de técnicas de pensamento. Taboleiro das historias.
4 anos
Organización da clase Calendario de días especiais. Horario semanal. Ruleta das estacións. Mural de asistencia e encargados. Carteis para a aula.
Aprendizaxe cooperativa arxetas de roles. T Tarxetas de aprendizaxe cooperativa. Decálogo da aprendizaxe cooperativa.
TIC
Xincanas de códigos QR.
1 23 Música
Muti, a mascota de Música. Dominó de instrumentos de pequena percusión. Mural. CD de audio.
Matemáticas
Crebacabezas de números. Encontra as miñas figuras. Emparellados. Tarxetas de lóxica.
Emocións
Dado de emocións.
26
Lectoescritura
ue falta? Xogo Q de letras. As gansas de Roto.
Ao fío de...
arxetas de T información visual. Árbore de Nadal. Encontreino!
Material de aula
Reto
ascota Rizos. M Murais. Contidos trimestrais. Tarxetas de vocabulario. Láminas de arte. Contos clásicos.
Estratexias de pensamento Tarxetas de técnicas de pensamento. Taboleiro das historias.
5 anos
Organización da clase
Aprendizaxe cooperativa
Calendario de días especiais. Horario semanal. Ruleta das estacións. Mural de asistencia e encargados. Carteis para a aula.
Tarxetas de roles. Tarxetas de aprendizaxe cooperativa. Normas para resolver conflitos.
Xincanas de códigos QR.
Emocións
Lectoescritura
Ao fío de...
Baralla de emocións nos contos clásicos.
Formamos palabras. Onde están?
TIC
1 23 Música
Muti, a mascota de Música. Tarxetas Adiviña que canción é. Mural. CD audio.
Matemáticas
Crebacabezas de números e operacións. Sudokus matemáticos. Tarxetas de lóxica.
27
Tarxetas de información visual. Árbore de Nadal. Somos idénticos?
Tiraliñas Claves de innovación didáctica Tiraliñas é unha colección creada para proporcionar ao profesorado unha análise da realidade educativa e un compendio de estratexias metodolóxicas minuciosamente pautadas, para que lle axuden na mellora do proceso de ensino–aprendizaxe Este libro aborda como incorporar a metodoloxía cooperativa na aula de Educación Infantil, cales son as vantaxes do seu uso e que estruturas cooperativas podemos introducir, de maneira que tamén esta etapa se converta na antesala do perfeccionamento das habilidades cooperativas que o alumnado necesitará en cursos superiores para poder traballar en equipo adecuadamente.
Unha proposta sistemática que permite incorporar á nosa práctica, de xeito doado e seguro, unha «estratexia» de impulso ao pensamento. Formulada como unha «folla de ruta», facilita o emprego de catro tipos de técnicas: as que «sempre están aí», as «filósofas experimentadas», as «sempre divertidas» e as que «miran dentro e fóra».
ISBN: 978-84-667-9609-5
ISBN: 978-84-667-9611-8
Unha proposta para un modelo integral de avaliación da aprendizaxe en Educación Infantil. Percorre todos os aspectos da evolución do alumnado e mostra como aprender a observar, a diagnosticar, a rexistrar, a reflexionar e a responder na aula a todas as súas necesidades.
Un plan de traballo estruturado para desenvolver a alfabetización dixital do alumnado de Educación Infantil, así como a competencia dixital dos docentes desta etapa. Nel aplícase unha estrutura de traballo arredor dos cinco ámbitos da competencia dixital: cidadanía dixital e seguridade, tratamento da información, creación dixital, comunicación dixital e resolución de problemas. ISBN: 978-84-678-0423-2
ISBN: 978-84-678-0377-8
28
Comercial Grupo Anaya Teléfono central de pedidos: 902 426 292 Teléfono de atención ao profesorado: 902 090 378
www.anayaeducacion.es EDUCACIÓN INFANTIL