Pomnik „Ogar litewski”
1
Park Zamkowy w Wilnie, podnóże Góry Giedymina
Rzeźba przedstawia psy należące do rasy „ogar litewski”. Jest to jedna z najstarszych ras psów myśliwskich i zarazem jedyna rasa psów, jaką wyprowadzono na Litwie. W dawnych czasach możnowładcy zabierali na polowania nie tylko broń, ale także sforę ogarów, które pomagały im śledzić zwierzynę.
PRZYJRZYJ SIĘ
6
Wytresowane psy reagują tylko, gdy woła się je po imieniu. Jak sądzisz, jak te trzy psy mogłyby mieć na imię?
Dziedziniec Alumnatu, ul. Universiteto 4
Słoniki trzymają na swoich grzbietach planszę do szachów – jednej z najstarszych na świecie gier planszowych. Przed kilkudziesięcioma laty w pobliskim budynku działał klub szachowy, na którego zamówienie powstała ta rzeźba-szachownica. Jej autorem jest Vytenis Jankūnas.
ZASTANÓW SIĘ
W którą stronę zwrócony jest ogon trzeciego psa?
Rzeźba „Słoniki z Alumnatu”
PRZYJRZYJ SIĘ
ZASTANÓW SIĘ
Których pól na szachownicy jest więcej – czarnych, czy białych?
Przed Tobą rozpościera się cały dziedziniec Pałacu Prezydenckiego. Jest trochę pusty. Gdybyś był architektem, czy zbudowałbyś coś na środku placu?
11
Rzeźba „Medeinė”
Przede wszystkim poznajmy się. Jak masz na imię?
podwórko przy ul. Stiklių 6
Praprzodkowie dzisiejszych Litwinów wierzyli w istnienie wielu bóstw. Ta rzeźba przedstawia jedną z postaci pochodzących z litewskiej mitologii – boginię lasów i łowów Medeinę, czasami nazywaną również Žvėrūną (czyt. Żweruną). Mówi się, że ofiary składał jej nawet sam król Litwy Mendog!
PRZYJRZYJ SIĘ
ZASTANÓW SIĘ
Na jednej z łap niedźwiedzia jest pierścień. Na której?
Jak myślisz, co kiedyś ludzie składali Medeinė w ofierze?
Tutaj wpisz swoje imię
1
Każdy z punktów ma trzy rodzaje zadań: ! DOWIEDZ SIĘ – Co ciekawego jest w danym miejscu? PRZYJRZYJ SIĘ – Obejrzyj dokładnie dany obiekt i znajdź poprawną odpowiedź.
Posąg Mojżesza
2
Zachodnia strona Katedry, przy głównym wejściu
Mojżesz to biblijny prorok, któremu Bóg zesłał Dziesięć Przykazań. Ale dlaczego ta niezwykła postać przedstawiona jest tu z rogami? Okazuje się, że do tłumaczenia Biblii z języka hebrajskiego na łacinę, wkradł się błąd i słowo oznaczające „święcącą” twarz zrozumiano, jako „rogatą” twarz. W rezultacie Mojżesz przedstawiany jest w wielu dziełach sztuki na całym świecie właśnie z rogami. PRZYJRZYJ SIĘ
7
Mojżesz wygląda jakby coś bardzo groźnie mówił, jak myślisz, co powiedziałby odwiedzającym Plac Katedralny, gdyby ożył?
ul. Literatų
Ściany domów przy tej ulicy zdobi ponad 200 przeróżnych tabliczek i obiektów upamiętniających związanych z Wilnem i Litwą pisarzy różnych narodowości – m.in. litewskich, polskich i białoruskich. To właśnie przy tej ulicy przez pewien czas mieszkał słynny poeta Adam Mickiewicz.
ZASTANÓW SIĘ
Ilu apostołów dotrzymuje Mojżeszowi towarzystwa na centralnej fasadzie Katedry?
Literaci z ulicy Literackiej
PRZYJRZYJ SIĘ
ZASTANÓW SIĘ
Jaką liczbą oznaczona jest tabliczka upamiętniająca Adama Mickiewicza?
Gdybyś był poetą, jak chciałabyś być uwieczniony na ścianie ulicy Literackiej? Narysuj to!
12
Kościół św. Kazimierza ul. Didžioji 34
Św. Kazimierz to królewicz Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego, święty i patron Litwy. Właśnie ku jego czci jezuici wybudowali ten kościół. Według legendy wielki głaz na kamień węgielny z sąsiedniej dzielnicy Antokol na wileńską starówkę taszczyło aż 700 osób! Fragment tego kamienia można dziś zobaczyć w ścianie fasady kościoła. PRZYJRZYJ SIĘ
ZASTANÓW SIĘ – Uruchom fantazję, tu nie ma jednej właściwej odpowiedzi, z pewnością Twoja będzie najlepsza!
Punkty są ponumerowane, ale można je odwiedzać i wypełniać zadania według dowolnej kolejności.
3
ZASTANÓW SIĘ
Zwróć uwagę na główkę aniołka nad drzwiami. Policz ile takich samych aniołków jest na całej fasadzie kościoła?
Kiedy nieco oddalisz się od budynku kościoła, na jego szczycie dostrzeżesz ogromną koronę. Litwa miała tylko jednego króla – Mendoga. Gdybyś mógł teraz wybrać nowego króla Litwy, kto by nim został?
Po odwiedzeniu wszystkich punktów i wypełnieniu mapy należy udać się do najbliższego centrum informacji turystycznej w Wilnie (są zaznaczone na mapie) i odebrać nagrodę. Noś ją z dumą, pokaż wszystkim, że w dziedzinie wileńskiej starówki jesteś prawdziwym Ekspertem!
4
Znak poziomu wody podczas powodzi w 1931 r.
3
ul. Žygimantų 1, ściana Biblioteki Litewskiej Akademii Nauk im. Wróblewskich
Wiosną 1931 r. Wilno nawiedziła ogromna powódź. Wody Wilii i Wilenki zalały ulice miasta. Wyryta w kamieniu linia pokazuje ówczesny poziom wody. Jednak powódź wyrządziła miastu nie tylko wiele szkód, ale ujawniła również niezwykłą tajemnicę. Podczas porządkowania podziemi katedry, odkryto kryptę ze szczątkami królowej Polski i wielkiej księżnej litewskiej Barbary Radziwiłłówny! PRZYJRZYJ SIĘ
Podczas powodzi nie można było jeździć samochodami. W jaki sposób mieszkańcy miasta mogli do siebie dotrzeć?
Figury niedźwiadków
4
8
al. Giedymina 2
Te niedźwiadki mają już ponad sto lat! Były ozdobą mieszczącego się tu przed pierwszą wojną światową sklepu ze słodyczami. Sprzedawano tu wyroby słynnej wileńskiej Fabryki Czekolady i Cukierków "Victoria".
PRZYJRZYJ SIĘ
ZASTANÓW SIĘ
Ile niedźwiadków zdobi fasadę budynku?
Po renowacji budynku niedźwiadki zostały przemalowane. Jak myślisz, jakiego były koloru sprzed stu laty?
13
ul. Maironio 8
Kościół św. Anny został zbudowany przed ponad pięciuset laty i uważany jest za jedną z najpiękniejszych budowli w Wilnie. Jak głosi legenda, sam cesarz Napoleon tak nim się zachwycił, że gdyby mógł „Na dłoni przeniósł by go do Paryża".
PRZYJRZYJ SIĘ
ZASTANÓW SIĘ
Nad znakiem poziomu wody znajduje się liczba, a po niej litera? Co może ona oznaczać?
Kościół św. Anny
ZASTANÓW SIĘ
Drzwi kościoła zdobią artystyczne uchwyty. Jakie baśniowe postacie można na nich zobaczyć?
Na drzwiach widoczne są powtarzające się litery „S” i „A”. Co mogą one oznaczać?
Rzeźba „Syrenka”
9
Rozmarzona syrenka z brązu siedzi nad brzegiem Wilenki od 2002 roku. Wymyślili ją i stworzyli właściciele tutejszej kawiarni „Užupio kavinė”. Czasami mówi się, że podróżników z całego świata przyciąga w ten artystyczny zakątek Wilna właśnie syrenka.
PRZYJRZYJ SIĘ
ZASTANÓW SIĘ
Jaka liczba wyryta jest w kamieniu nad syrenką?
Syrenka cały czas jest sama... Spróbuj wyobrazić sobie, jaka rzeźba mogłaby dotrzymać jej towarzystwa?
Pomnik doktora Cemacha Szabada
Autorzy treści:
Koncepcja artystyczna:
plac Ofiar Getta (lit. Geto aukų aikštė), skrzyżowanie ulic Mežinių i Dysnos
Rzeźba upamiętniająca wybitnego żydowskiego lekarza Cemacha Szabada, który słynął ze swych dobrych uczynków w Wilnie i całej okolicy. Między innymi założył przytułek dla sierot, nieodpłatnie leczył dzieci i ludzi ubogich, propagował naukę i dostęp do szkolnictwa. Stał się prototypem głównego bohatera znanej bajki „Doktor Ojboli”. PRZYJRZYJ SIĘ
Co lekarz do niej mówi?
Rzeźba „Św. Krzysztof”
ul. Šv. Mikalojaus 4, dziedziniec Kościoła Św. Mikołaja
Św. Krzysztof to patron Wilna i wszystkich podróżnych. Według legendy żył nad rzeką i przenosił pielgrzymów na drugi jej brzeg na swych silnych ramionach. Pewnego razu o przeniesienie poprosił Krzysztofa mały chłopiec. Podczas przeprawy chłopiec robił się coraz cięższy, obaj omal nie utonęli w rzece. Chłopiec ujawnił, że jest Chrystusem i niesie w swoich rękach cały ciężar świata. PRZYJRZYJ SIĘ
ZASTANÓW SIĘ
Co jest napisane na postumencie pomnika?
Kula w rękach chłopca symbolizuje cały ciężar świata. Jak myślisz, z jakimi największymi trudnościami mierzą się ludzie w obecnych czasach?
DLA DZIECI Drzwi Biblioteki Uniwersytetu Wileńskiego
5
ul. Universiteto 3
Te wyjątkowe drzwi wykonane są z brązu i ważą kilkaset kilogramów! Upamiętniają 450 rocznicę wydania pierwszej książki w języku litewskim, napisanej przez Martynasa Mažvydasa. Na drzwiach zilustrowano najważniejsze wydarzenia i ludzi, którzy przyczynili się do rozwoju Uniwersytetu Wileńskiego i języka litewskiego. PRZYJRZYJ SIĘ Jak nazywa się pierwsza litewska książka, której jubileusz upamiętniają te drzwi?
ZASTANÓW SIĘ Klamki w tych drzwiach mają nietypowy kształt. Co mogą przedstawiać?
10
Pomnik Mieczysława Dordzika w pobliżu Mostu Zarzecznego (lit. Užupio tiltas), przy skrzyżowaniu ulic Maironio i Išganytojo
Jest to jeden z najstarszych pomników w Wilnie. Został wybudowany w 1933 r. dla uczczenia bohaterskiego czynu polskiego ucznia Mieczysława Dordzika, który podczas powodzi uratował w wezbranej Wilence żydowskiego chłopca Chackiela Charmacka, sam jednak zginął.
PRZYJRZYJ SIĘ Pomnik stoi dziś w bardzo dziwnym miejscu, chociaż pierwotnie zakładano, że będzie stał nad rzeką. Jak myślisz, której z ulic wówczas nie było?
ZASTANÓW SIĘ W dzisiejszych czasach również są bohaterowie ratujący innych ludzi. Pomyśl, czy znasz takie osoby? Komu chciałbyś wybudować pomnik za jego dobre uczynki?
15
Rzeźba „Strażnik Bramy Miejskiej” róg ul. Trakų 2 i ul. Pylimo 24
W średniowieczu Wilno otaczał mur obronny, mający chronić mieszkańców przed napadami wrogów. Tu, na skrzyżowaniu ulic Trakų i Pylimo, znajdowała się jedna z dziewięciu bram, przez którą można było wejść do miasta. Rzeźba przedstawia strażnika w zbroi, strzegącego bezpieczeństwa bramy. Niestety, do dziś zachował się jedynie niewielki fragment murów obronnych i tylko jedyna – Ostra Brama. PRZYJRZYJ SIĘ Co narysowane jest na tarczy strażnika?
ZASTANÓW SIĘ Gdybyś miał taką tarczę, jaki widniałby na niej znak? Narysuj go!
Mapę zostaw sobie na pamiątkę i zapraszaj wszystkich znajomych, do przeżycia wileńskiej przygody!
Projekt został zrealizowany przez: Wydział Turystyki i Współpracy Zagranicznej Urzędu m. Wilna i OPP „Gatvės gyvos“. Ilustracje Indrė Vaiciukaitė. © Vilniaus miesto savivaldybė. 2018 © ,,Gatvės gyvos“ 2018
ZASTANÓW SIĘ
Co trzyma w rękach dziewczynka?
14
ul. Užupio 2
2
Mapa-gra miejska
STARÓWKA