VOOROP IN DIERGEZONDHEID NIEUWSBRIEF VOOR PRACTICI • JAARGANG 29 • NUMMER 8 • AUGUSTUS/SEPTEMBER 2023
Veterinair Steekproef CAE en CL op geitenbedrijven Deelnemers van de certificeringsprogramma’s voor CAE en/of CL laten jaarlijks, of eens in de twee jaar, een steekproefonderzoek uitvoeren. De grootte van de steekproef is afhankelijk van het aantal dieren dat op de dag van monstername aanwezig is. Hiervoor is de stallijst in de I&R-database van RVO leidend.
50 procent korting op PPID/ACTH-test
Dierenartsen vragen ons soms om vooraf het aantal te bemonsteren geiten kenbaar te maken, maar dit is helaas niet mogelijk. De deelnemer heeft zes weken de tijd om de geiten te laten bemonsteren en binnen deze periode kan het dieraantal wisselen. Op bedrijven met duizend of meer geiten dienen voor het bewakingsonderzoek maximaal 149 monsters te worden ingestuurd voor CAE en maximaal 59 monsters voor CL. Kiest u voor het insturen van de maximale aantallen, dan zit u uiteraard altijd goed. Ons advies is echter om op de dag van monstername uit de RVO-database het aantal dieren op de stallijst te halen en de steekproefgrootte te bepalen aan de hand van de steekproeftabellen op de website van GD.
Dit najaar biedt Boehringer Ingelheim weer 50 procent korting aan op het testen van PPID. De actie geldt van 1 september tot en met 31 oktober. Dit jaar zijn de voorwaarden aangepast. Om deel te nemen aan de actie, dient u eerst de achtergrondgegevens in te vullen via de website van Boehringer Ingelheim. Vervolgens kunt u de voucher printen en gebruiken als inzendformulier. Omdat digitaal inschrijven binnen de actie dit jaar niet mogelijk is, geldt op alle inzendingen met voucher ons lagere basist arief. Scan de QR-code voor deelname aan de actie.
Tara de Haan MSc, projectleider
Jacobskruiskruid: aanhoudend probleem Jacobskruiskruid is een welbekende giftige plant in Nederland, die in de zomer opvallende gele bloemen heeft. Jacobskruiskruid is te vinden in veel weilanden, bosranden, en wegbermen. Er is daarom ook veel potentieel voor blootstelling van dieren aan de plant. In eerste instantie wanneer dieren grazen op plaatsen waar de planten groeien, maar ook als planten worden verwerkt in hooi of kuilvoer. De toxische effecten zijn te wijten aan toxines die pyrrolizidine-alkaloïden (PA’s) worden genoemd. Het is een groep structureel verwante toxines die voornamelijk levercellen affecteren, waar het leidt tot onderdrukking van celgroei en celdood. Schapen en geiten zijn relatief resistent tegen de effecten van PA’s in vergelijking met andere landbouwhuisdieren. PA’s worden in alle delen van de plant gevormd en blijven actief in gedroogde planten. Het fermentatieproces dat optreedt tijdens het inkuilen van planten kan de PA’s helpen verminderen, maar is slechts gedeeltelijk effectief. Hoewel Jacobskruiskruid de PA-bevattende plant is die in Nederland de meeste vergiftigingsgevallen veroorzaakt, kunnen andere planten ook PA’s produceren, met name andere planten van hetzelfde geslacht als Jacobskruiskruid (Senecio-soorten), en sommige planten in de ruwbladigenfamilie, zoals gewone smeerwortel. De klinische manifestaties van jacobskruiskruidvergiftiging zijn gerelateerd aan leverfalen. Dieren kunnen afvallen en de productie kan afnemen, zonder andere duidelijke klinische afwijkingen. In ernstigere gevallen kunnen dieren geelzucht, fotosensibilisatie en abnormaal gedrag vertonen. Een diagnose is meestal gebaseerd op dieren die effecten van leverfalen vertonen, waaronder het meten van verhoogde niveaus van leverenzymen en verlaging van albumine in het bloed, passende leverlaesies op leverbiopten of bij sectie, en een geschiedenis van blootstelling aan Jacobskruiskruid in de voorafgaande weken tot maanden.
De Veekijker: voor alle veterinaire vragen Voor veterinaire vragen is de Veekijker rechtstreeks te bereiken op 088 20 25 555. Via een keuzemenu kiest u de diersoort waar u informatie over wilt hebben. Voor de verschillende diersoorten gelden andere openingstijden: Rund: 08.30 – 12.00 uur en 12.45 – 17.00 uur Rund uiergezondheid: 15.00 – 17.00 uur Kleine Herkauwers: 15.00 – 17.00 uur Varken: 08.30 – 12.00 uur en 12.45 – 17.00 uur Pluimvee: 08.30 – 17.00 uur, spoedgevallen 24/7 Paard (Helpdesk): alleen voor infectieuze aandoeningen 15.00 – 17.00 uur
dr. Deon van der Merwe, toxicoloog Veterinair, augustus/september 2023 - 1