Een dierenarts belde over een vleesvarkensbedrijf waar regelmatig enkele zware vleesvarkens worden gevonden met beiderzijds vergrote testes. De dieren zijn er niet ziek van en er is geen sterfte, maar de gezwollen testes vallen duidelijk op. Daarnaast is de klacht dat de transporteur deze varkens niet mee wil nemen en dat de dieren langer moeten blijven liggen. De Veekijker is gevraagd mee te denken over mogelijke oorzaken en diagnostiek.
De dierenarts vertelde daarnaast dat het met name een ophoping van vocht lijkt, omdat bij punctie helder vocht wordt verkregen. Trauma lijkt de meest voor de hand liggende oorzaak. Aan de andere kant is dat niet waarschijnlijk wanneer testes beiderzijds gezwollen zijn en er bovendien nooit tekenen van uitwendig trauma te zien zijn. Een torsie van testis is een andere mogelijke oorzaak, maar het lijkt niet aannemelijk dat dit beiderzijds optreedt. Infectieuze oorzaken kunnen ook niet worden uitgesloten.
De dierenarts is daarom geïnformeerd over de mogelijkheid van Brucella suis als oorzaak van een ontsteking van de testes. Brucella suis veroorzaakt meestal een eenzijdige orchitits, beiderzijdse problematiek is ook mogelijk. Hoewel Brucella suis een meldingsplichtige en bestrijdingsplichtige ziekte is, hoeft deze bacterie zeker geen ernstig ziektebeeld te veroorzaken vooral niet bij oudere dieren. De dierenarts is geïnformeerd dat deze aandoening niet eenvoudig bij routinematige diagnostiek naar voren komt. Bovendien mag materiaal van dieren met een mogelijke verdenking helemaal niet in een routine laboratorium onderzocht worden in verband met een besmettingsrisico voor de analisten.
De dierenarts gaf aan dat deze overwegingen mee worden genomen en dat er momenteel zeker niet gedacht wordt aan brucellose. Bij een volgend geval wil de dierenarts zelf punctie verrichten en het vocht onderzoeken middels bacteriologisch onderzoek. Al met al een interessante casus die ons ook weer bewust maakt van de mogelijkheid van het ziektebeeld van brucellose en de diagnostiek van Brucella suis
Via VeekijkerNieuws houden wij u elk kwartaal op de hoogte van nieuws uit de monitoring van diergezondheid bij varkens. Mocht er tussendoor iets belangrijks spelen dan sturen wij u daarover een e-mail.
Aanmelden
sectiemateriaal
U kunt dieren 24 uur per dag, 7 dagen per week aanmelden voor pathologisch onderzoek via www.gddiergezondheid.nl/ophaaldienst of 088 20 25 500. Wij halen dieren die ’s avonds voor 22.00 uur zijn aangemeld de eerstvolgende werkdag op. Voor een optimaal onderzoek is het belangrijk om een volledige anamnese toe te voegen. Ook is het van belang vers materiaal in te sturen (koelen in warme tijden en bij strenge vorst op een droge afgeschermde plek binnen plaatsen) en een dier te selecteren dat representant is van het probleem.
Bijzondere bevindingen
Vernauwde maagingang
In het derde kwartaal werd de Veekijker gebeld met een klacht van een vermeerderaar dat de gespeende biggen vanaf 5 weken leeftijd ‘het minder gingen doen’. Er wordt meer en meer gehoest en geniest in de koppel en sommige biggen begonnen te slijten. Tijdens pathologische verkenning op overleden biggen van het bedrijf constateerde de bedrijfsdierenarts al regelmatig multiple abcessen in de longen.
In het kader van vervolgdiagnostiek is in overleg met de bedrijfsdierenarts en de Veekijkerdierenarts besloten acute fase representanten te selecteren voor autopsie en verder te zoeken naar mogelijke primaire oorzaken voor dit beeld. In de sectiezaal ontvingen we drie biggen van 7 weken leeftijd. Macroscopisch viel meteen de matige conditie en de oorrandnecrose op.
De biggen vertoonden in de longen diverse ontstekingen, abcesjes en verklevingen van de pleura. In de maag viel met name een ernstige vernauwing op van de ingang van de maag. Bij de biggen was de overgang van de slokdarm naar de maag was vernauwd naar 3 tot 5 millimeter doorgang. Deze bevinding kan verklaren waarom de voeropname te laag was en daarmee kan dit een verklaring zijn voor het slijten. In de longen werden aanwijzingen gevonden voor aanwezigheid van PRRS, App, Bordetella bronchiseptica en Pasteurella multocida.
De bacteriën kunnen de eerder gevonden longabcessen mogelijk verklaren. De ernstige vernauwing van de maagingang moet secundair zijn aan een maagulcus. Een maagulcus als koppelaandoening op deze jonge leeftijd is een niet frequent voorkomende aandoening.
Oorzaken voor deze laesies op deze leeftijd moeten gezocht worden in de voeding, voedingsstrategie, stress, pH van het voer, toediening van zuren, maalfijnheid van het voer, gebrek aan antioxidanten, mycotoxinen of zijn mogelijk erfelijk. De bedrijfsdierenarts heeft nu in ieder geval voldoende nieuwe aanknopingspunten om in de anamnese en bedrijfsanalyse verder op zoek te gaan naar oplossing van dit bedrijfsprobleem.
Bel de Veekijker
Op werkdagen kunt u rechtstreeks contact opnemen met de Veekijker: 088 20 25 555. Via het keuzemenu kiest u de diersoort waar u informatie over wilt hebben. Het Veekijkerteam varken is bereikbaar op werkdagen tussen: 08.30-12.00 uur en 12.45-17.00 uur.
Royal GD
Arnsbergstraat 7
Postbus 9, 7400 AA Deventer
T. 088 20 25 500
info@gddiergezondheid.nl www.gddiergezondheid.nl
Varkensgezondheid in Nederland, derde
Ziekte/aandoening/ gezondheidskenmerk
Situatie in Nederland/Europa
Categorie A, B en C ziektes (meldings- en bestrijdingsplichtig)
kwartaal 2025
Mond-en-klauwzeer (MKZ) Nederland is vrij sinds 2001. Eerste half jaar 2025 uitbraken in Duitsland, Hongarije en Slowakije.
Klassieke varkenspest (KVP) Nederland is vrij sinds 1998. Sinds 2015 geen uitbraken meer in Europa.
Afrikaanse varkenspest (AVP) Nederland is vrij sinds 1986.
Brucellose Nederland is vrij sinds 1973. Ziekte van Aujeszky (ZvA) Nederland is vrij sinds 2007.
Categorie C, D en E ziektes (meldingsplichtig)
Salmonella Pathologisch onderzoek 3 keer vastgesteld.
Monitoring: Veekijker
Huidaandoeningen Meer aandacht voor huidaandoeningen in 2025, door nieuwe parvovariant. PRRSv De meeste vragen hebben te maken met PRRSv.
Monitoring: pathologisch onderzoek
Streptococcus suis
Bij gespeende biggen worden hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging door Streptococcus suis het vaakst gezien.
Maagdarmaandoeningen Een kwart van de gestelde diagnoses bij pathologisch onderzoek heeft te maken met het maagdarmstelsel.
Online Monitoring
Streptokokken
Niet-infectieuze oorzaken
Streptokokken worden het vaakst ingevuld als waarschijnlijkheidsdiagnose, vooral bij gespeende biggen.
Niet-infectieuze oorzaken, zoals voeding en klimaat, worden vaak ingevuld als waarschijnlijkheidsdiagnose bij gezondheidsklachten.
Monitoring Diergezondheid
Sinds 2002 voert Royal GD de diergezondheidsmonitoring in Nederland uit in nauwe samenwerking met onder andere de diersectoren, het bedrijfsleven, het ministerie van LVVN, dierenartsen en veehouders. De informatie die in de monitoring wordt gebruikt, wordt op verschillende manieren verzameld waarbij het initiatief gedeeltelijk bij dierenartsen en veehouders en gedeeltelijk bij Royal GD ligt. De informatie wordt integraal geïnterpreteerd om de doelstellingen van de monitoring, het snel signaleren van diergezondheidsproblemen enerzijds en het volgen van trends en ontwikkelingen anderzijds, te bereiken. Samen werken we aan diergezondheid in belang van dier, dierhouder en samenleving.
