Kannibalisme
Regelmatig wordt de Veekijker gebeld om mee te denken over problemen met staartbijten of oorbijten. Dit zijn allemaal vormen van kannibalisme. Andere vormen van bijtgedrag, zoals flankbijten of belly nosing, en heel specifiek pootbijten kan ook waargenomen worden als koppelprobleem.
Er bestaan ook andere oorzaken voor het ontstaan van vormen van bijtgedrag. Stress, slecht stalklimaat, overbezetting, voer- en drinkwaterfouten, magnesiumgebrek en mycotoxinen kunnen leiden tot verschijnselen van bijtgedrag. In december was sprake van een bedrijf met forse verschijnselen van problematisch pootbijten wat van de ene op de andere dag zichtbaar werd in de stal.
In de uitgebreide anamnese en tijdens de klinische inspectie van de bedrijfseigen dierenarts kwamen geen duidelijke oorzaken naar voren voor het ontstaan van het acute pootbijten. Het stalklimaat, de hokverrijking en de bezetting was goed op orde. De groepen waren stabiel en het aantal vreet- en drinkplaatsen was in orde.
Hoewel zeer waarschijnlijk nog een aantal mogelijke oorzaken voor pootbijten niet onderzocht zijn, is in overleg met de voerleverancier enkele kleine aanpassingen aan de receptuur doorgevoerd. Vervolgens verdwenen de verschijnselen. Hieruit blijkt weer eens het belang van een goede communicatie tussen de varkenshouder, de voerleverancier, de varkensdierenarts en dit keer ook de Veekijkerdierenarts.
Via VeekijkerNieuws houden wij u elk kwartaal op de hoogte van nieuws uit de monitoring van diergezondheid bij varkens. Mocht er tussendoor iets belangrijks spelen dan sturen wij u daarover een e-mail.
Aanmelden
sectiemateriaal
U kunt dieren 24 uur per dag, 7 dagen per week aanmelden voor pathologisch onderzoek via www.gddiergezondheid.nl/ophaaldienst of 088 20 25 500. Wij halen dieren die ’s avonds voor 22.00 uur zijn aangemeld de eerstvolgende werkdag op. Voor een optimaal onderzoek is het belangrijk om een volledige anamnese toe te voegen. Ook is het van belang vers materiaal in te sturen (koelen in warme tijden en bij strenge vorst op een droge afgeschermde plek binnen plaatsen) en een dier te selecteren dat representant is van het probleem.
Bijzondere bevindingen
Ontschoening
Op het einde van het afgelopen jaar werd de Veekijker geconfronteerd met een aparte casus op een bedrijf dat een herbevolking aan het uitvoeren was na een depopulatie van het bedrijf. Er werden problemen met de nieuwe gelten ervaren. De gelten waren in de leeftijd van 2 tot 6 maanden aangevoerd op het bedrijf.
Ongeveer een kwart van de aanwezige nieuwe dieren was in meer of mindere mate kreupel. Niet heel duidelijk aan één poot maar ‘vierkant’ kreupel of stram. In overleg is besloten om twee dieren in te sturen voor sectie bij GD: één reeds gestorven jonger dier en één voor dit doel geëuthanaseerd ouder dier.
Bij beide dieren werd een ontschoening geconstateerd. Op zich is dit al een bijzondere bevinding voor varkens. Dit kan onder andere worden gezien worden bij mond-en-klauwzeer (MKZ) en blaasjesziekte (SVD). Deze konden op basis van het beeld in de stal en het beeld op sectie vrij eenvoudig worden uitgesloten. Het zwaarste dier bleek op sectie tevens een forse necrotiserende pneumonie te hebben, veroorzaakt door Pasteurella multocida.
De ontschoening en de hyperkeratose aan de klauwen van de varkens kunnen duiden op een contact met bijvoorbeeld een desinfectiemiddel dat gebruikt is voor het ontsmetten van de dierverblijven na de depopulatie. Hierbij was de stal mogelijk niet nagespoeld. Huidlaesies elders aan het varken zijn echter niet gevonden. De stramheid of kreupelheid heeft meerdere mogelijke oorzaken gehad. Te zuur brijvoer, verkeerde vitaminering, afwijkende Ca/P verhouding, te snelle groei of te koude omgeving kunnen ook aanleiding vormen tot aantasting van de bloedvaten van de klauwen of direct tot de microscopisch aangetoonde osteochondrose leiden.
Onderzoek op zware metalen van de lever toonde in ieder geval wel een beperkte kobaltvoorziening aan. Kobalt is essentieel voor de aanmaak van vitamine B12. Met enkele voeraanpassing verdwenen de klachten uiteindelijk. Waarschijnlijk lag de oorzaak van de kreupelheden in een net verkeerde samenloop van omstandigheden die negatief uitvielen voor de aanwezige dieren. Uiteindelijk bleef de schade voor de gelten beperkt.
Bel de Veekijker
Op werkdagen kunt u rechtstreeks contact opnemen met de Veekijker: 088 20 25 555. Via het keuzemenu kiest u de diersoort waar u informatie over wilt hebben. Het Veekijkerteam varken is bereikbaar op werkdagen tussen: 08.30-12.00 uur en 12.45-17.00 uur.
Royal GD
Arnsbergstraat 7
Postbus 9, 7400 AA Deventer
T. 088 20 25 500
info@gddiergezondheid.nl www.gddiergezondheid.nl
Varkensgezondheid
Ziekte/aandoening/ gezondheidskenmerk
