Rundvee | December 2023
Blauwtong serotype-3 bij rundvee: klinische verschijnselen, pathologie en stand van zaken Op dinsdag 5 september 2023 werd blauwtong (BT) vastgesteld in Nederland. Enkele dagen later maakte Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) bekend dat zij, op basis van whole genome sequencing, hadden vastgesteld dat het om serotype 3 (BTV-3; genus Orbivirus, familie Reoviridae) gaat. Dit werd later bevestigd door het Europese referentielaboratorium in Spanje. Blauwtong is een virusziekte bij herkauwers die door verschillende Culicoides-soorten wordt overgedragen. Naarmate BTV-3 zich over Nederland verspreidt, en ook in Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk inmiddels besmettingen zijn bevestigd, worden de klinische verschijnselen van de BTV-3-uitbraak bij runderen steeds duidelijker. De impact van deze BTV-3-uitbraak bij runderen wordt op dit moment door GD nader onderzocht. De klinische verschijnselen die bij runderen zijn waargenomen zijn koorts, (forse) productiedaling, laesies van de neusspiegel, in de mondholte en op de uierhuid, neusuitvloeiing, conjunctivitis en speekselvloed. Daarnaast wordt veel kreupel- en stramheid gezien, waarbij rode en gezwollen kroonranden en gezwollen poten zijn waargenomen. Ook slokdarmproblemen, oplopen van koeien en ontschoening behoren tot de gemelde verschijnselen. Het verloop, de duur van de ziekte, het aantal zieke runderen per bedrijf en de ernst van de verschijnselen bij runderen wisselt sterk. Met name koeien rondom het afkalven kunnen ernstig ziek worden. Bij histopathologisch onderzoek vertoonden de aangetaste huid en slijmvliezen van neus- en mondholte oppervlakkig weefselverval, subepitheliale microbloedingen, oedeem, vaatwandschade in de kleine bloedvaatjes, microvasculaire thrombose en soms milde ontsteking rond de bloedvaatjes. Bij meerdere dieren werd acute spierdegeneratie aangetoond in de slokdarm, penspijlers en/of hartspier. De spierdegeneratie die bij meerdere dieren in de slokdarm is aangetoond verklaart mogelijk de klinische waarnemingen van slikproblemen en terugloop van ingegeven vloeistof (regurgitatie). Als gevolg van ernstige verschijnselen, zoals ernstige kreupelheid of ernstig longoedeem, kunnen dieren sterven of in geval van uitzichtloos lijden worden geëuthanaseerd. Het beeld bij runderen lijkt heftiger dan tijdens de BTV-8-uitbraak in 2006-2008. 1
2
3
Foto 1 en 2: Laesies van de neusspiegel en in de bek van een rund met BTV-3 Foto 3: Rund met sterk gezwollen en rode kroonranden
BTV-3 is tevens aangetoond in de milt van doodgeboren en voor pathologisch onderzoek aangeboden kalveren. Deze bevinding toont aan dat BTV-3, net als BTV-8, verticaal bij runderen wordt overgedragen. Dit benadrukt hoe belangrijk het is alert te zijn op >>
Via VeekijkerNieuws houden wij u elk kwartaal op de hoogte van nieuws uit de monitoring van diergezondheid bij rundvee. Mocht er tussendoor iets belangrijks spelen dan sturen wij u daarover een bericht.
Aanmelden sectiemateriaal U kunt dieren 24 uur per dag, 7 dagen per week aanmelden voor pathologisch onderzoek via www.gddiergezondheid.nl/ophaaldienst of 088 20 25 500. Wij halen dieren die ’s avonds voor 22.00 uur zijn aangemeld de eerstvolgende werkdag op. Voor een optimaal onderzoek is het belangrijk om een volledige anamnese toe te voegen. Ook is het van belang vers materiaal in te sturen (koelen in warme tijden en bij strenge vorst op een droge afgeschermde plek binnen plaatsen) en een dier te selecteren dat representant is van het probleem.