Issuu

Overzicht antibioticumresistentie ziekteverwekkers

GD ontvangt jaarlijks duizenden monsters van zieke dieren waaruit ziekteverwekkende bacteriën worden gekweekt. Na de kweek kan een gevoeligheidsbepaling worden uitgevoerd om na te gaan voor welke antibiotica deze bacteriën onder laboratoriumomstandigheden gevoelig zijn. Aan de hand hiervan kan de dierenarts een onderbouwde keuze maken voor een bepaald antibioticum ter behandeling van de betreffende bacteriële infectie. Met de resultaten van alle uitgevoerde gevoeligheidsbepalingen kan over langere perioden de ontwikkeling van de gevoeligheidspatronen van bacteriën worden gevolgd.

Deze (overzichten van) gevoeligheidspatronen worden onder andere gebruikt bij het opstellen van de KNMvD-formularia (richtlijnen voor behandeling van veel voorkomende aandoeningen). Het is belangrijk te beseffen dat de onderzochte isolaten afkomstig zijn van dieren die gestorven/geëuthanaseerd zijn (isolaten uit sectiemateriaal) of klinisch ziek waren (isolaten uit niet-sectiemateriaal) en dat daardoor de weergegeven resistentiepercentages niet noodzakelijk representatief zijn voor de gehele Nederlandse veehouderij. Ook is niet van alle isolaten bekend of ze afkomstig zijn van behandelde of onbehandelde dieren.

In bijgaande tabellen staan voor rundvee per bedrijfstype de gevoeligheidspatronen van de meest gekweekte bacteriën in 2025 en voorgaande jaren. De per bacterie weergegeven antibiotica zijn zoveel mogelijk gebaseerd op het Formularium Melkvee en het Formularium Vleeskalveren en Vleesvee van de KNMvD; deels betreft het de geteste antibiotica, deels antibiotica waarvan bekend is dat deze kruisresistentie vertonen met het geteste antibioticum. Scan onderstaande QR-code voor alle overzichten.

Scan onderstaande QR-code.

Tabel 1 Percentage antibioticumresistente bacteriën geïsoleerd uit sectiemateriaal en niet-sectiemateriaal van dieren van melkveebedrijven, 2021 tot en met 2025. Het percentage intermediairgevoelige isolaten is toegevoegd tussen haakjes, indien ≥5%. Het aantal isolaten dat is vermeld, betreft het totaal aantal aangeboden isolaten van een bacterie, maar

aangeboden isolaten getest op gevoeligheid voor alle bij de betreffende bacterie genoemde antibiotica. (bron: GD-LIMS)

a Overige Salmonella -typen en Salmonella -isolaten die niet nader zijn ge(sero)typeerd.

Tabel 2 Percentage antibioticumresistente bacteriën geïsoleerd uit sectiemateriaal en niet-sectiemateriaal van dieren van niet-melkleverende bedrijven, 2021 tot en met 2025. Het percentage intermediair-gevoelige isolaten is toegevoegd tussen haakjes, indien ≥5%. Het aantal isolaten dat is vermeld, betreft het totaal aantal aangeboden isolaten van een bacterie, maar niet altijd zijn alle aangeboden isolaten getest op gevoeligheid voor alle bij de betreffende bacterie genoemde antibiotica. (bron: GD-LIMS)

Marbofloxacine

a Overige Salmonella -typen en Salmonella -isolaten die niet nader zijn ge(sero)typeerd.

Tabel 3 Mastitisverwekkers, percentage antibioticumresistente bacteriën geïsoleerd uit melk, 2021 tot en met 2025. Het percentage intermediair-gevoelige isolaten is toegevoegd tussen haakjes, indien ≥5%. Het aantal isolaten dat is vermeld, betreft het totaal aantal aangeboden isolaten van een bacterie, maar niet altijd zijn alle aangeboden isolaten getest op gevoeligheid voor alle bij de betreffende bacterie genoemde antibiotica. (bron: GD-LIMS)

Amoxicilline+clavulaanzuur

a Voor 2023 zijn voor de combinatie Streptococcus uberis en trimethoprim-sulfonamiden geen resultaten.

b Voor 2023 zijn voor de combinatie Enterococcus species en trimethoprim-sulfonamiden geen resultaten.

Tabel 4 Coagulase-negatieve Staphylococcus (CNS) soorten, percentage antibioticumresistente CNS soorten geïsoleerd uit melk, 2021 tot en met 2025. Het percentage intermediair-gevoelige isolaten is toegevoegd tussen haakjes, indien ≥5%. Het aantal isolaten dat is vermeld, betreft het totaal aantal aangeboden isolaten van een bacterie, maar niet

isolaten getest op gevoeligheid voor alle bij de betreffende bacterie genoemde antibiotica. (bron: GD-LIMS)

Arnsbergstraat 7

Postbus 9, 7400 AA Deventer

T. 088 20 25 500

info@gddiergezondheid.nl www.gddiergezondheid.nl

RUNDVEE

Gevoeligheidspatronen isolaten 2021-2025 Mei 2026

Toelichting tabellen

MIC Minimum inhiberende concentratie; de laagste concentratie van een antimicrobieel middel waarbij onder gestandaardiseerde in vitro -condities geen zichtbare groei van de bacterie optreedt.

MIC50 Concentratie waardoor 50% van de isolaten wordt geremd.

MIC90 Concentratie waardoor 90% van de isolaten wordt geremd.

R Resistent

Groene, gele en rode vakken Indiceren de verdunningen die voor het betreffende antibioticum zijn getest.

Rode cijfers Concentraties hoger dan de hoogste geteste waarde indiceren MIC-waarden groter dan de hoogste concentratie in de reeks. Waarden bij de laagste concentratie die is getest, indiceren MIC-waarden kleiner of gelijk aan de laagste concentratie die is getest.

Groene vakken Gevoelige isolaten

Gele vakken Intermediair-gevoelige isolaten (indien van toepassing)

Rode vakken en rode cijfers Resistente isolaten

R int Intrinsiek resistent

In onderstaande tabellen 1A, 2A en 3A worden de resultaten van Salmonella Typhimurium-isolaten uit dieren afkomstig van respectievelijk melkveebedrijven en niet-melkleverende bedrijven en Streptococcus uberis-isolaten uit melkmonsters uit 2025 gepresenteerd als MIC-distributies. In de tabellen 1B, 2B en 3B worden voor deze isolaten de MIC50 - en MIC90 -waarden per antibioticum weergegeven en percentages resistente isolaten, voor 2021 tot en met 2025. Scan onderstaande QR-code voor alle overzichten.

Scan onderstaande QR-code.

Tabel 1A MIC-distributie (%) voor Salmonella Typhimurium-isolaten uit sectie- en niet-sectiemateriaal van dieren van melkveebedrijven, 2025

Antimicrobieel middel