A. DE BASIS OP ORDE
1. Urk moet Urk blijven!
Urkers zijn trots op Urk en dat is terecht. Onze christelijke en maritieme identiteit, het oude vissersdorp, de bruisende haven met de iconische vuurtoren als baken in het IJsselmeer, de innovatieve ondernemingszin, de unieke sociale cohesie en het omzien naar elkaar in tijden van verdriet en tegenslag, onze taal, het historische erfgoed en het beschermde dorpsgezicht; het respect voor de zondagsrust: dat alles moet behouden blijven voor de volgende generaties.
Urk is Urk dankzij haar inwoners. Iedere Urker, jong en oud, man en vrouw, is daarom een ambassadeur van ons dorp. Dat houdt ook medeverantwoordelijkheid in voor het dagelijkse reilen en zeilen. Wat goed gaat mag uitgedragen worden; dat is het sterke verhaal van Urk. Op wat minder goed gaat, moeten we elkaar durven aanspreken. Ruimte voor verschei-
denheid is daarbij voor ons heel belangrijk: de vrijheid om eigen keuzes te maken, initiatieven te nemen en waar nodig de bakens te verzetten. Wij willen hierin een stimulerende en verbindende rol spelen.
2. Stabiel bestuur
In onzekere tijden is een stabiel bestuur en een daadkrachtig college heel belangrijk. De ambtelijke organisatie is de afgelopen jaren op orde gebracht en toegesneden op de uitdagingen waarvoor we staan. Dat geldt ook voor de griffie, die in omvang en werkwijze nu goed is toegerust om de raad op professionele wijze te ondersteunen. De vergaderingen van de raad zullen zich stapsgewijze verder ontwikkelen aan de hand van het BOB-model: beeldvorming, oordeelsvorming en besluitvorming over de hoofdlijnen van het beleid. De kaderstellende rol van de gemeenteraad wordt daardoor versterkt.
Een goede coördinatie binnen de bestuurlijke driehoek van burgemeester, ambtelijke directeur en griffier is daarbij een belangrijke randvoorwaarde.
‘Met de gemeenteraad gezamenlijk het goede zoeken’
Voeling houden met de samenleving en met ons bedrijfsleven, participatie van inwoners bij de besluitvorming, en een effectieve externe communicatie van de gemeente op toegankelijk en begrijpelijk niveau (B1); dat zijn voor ons bestuurlijke prioriteiten, naast alle andere politieke uitdagingen waar we voor staan. Bij dit alles is het aan de gemeenteraad om gezamenlijk, coalitie en oppositie, het goede te zoeken voor de toekomst van ons dorp. In de afgelopen raadsperiode is dat goed gelukt en werd over de meeste onderwerpen unaniem gestemd door de raad. Een voorbeeld voor
Nederland, waar polarisatie aan de orde van de dag is. Dat geeft ons vertrouwen voor de toekomst.
3. Behoedzame financiële koers
De inkomsten van de gemeente uit het Gemeentefonds van het Rijk staan de komende jaren flink onder druk. Dat betekent dat we een behoedzame financiële koers moeten varen op basis van de meerjarenbegroting 2026-2030. Die is na een zorgvuldig afwegingsproces tot stand gekomen, waarbij de raad een belangrijke kaderstellende rol heeft gespeeld. Zo wordt onder andere 10% bezuinigd op de ambtelijke organisatie. Scherpere (financiële) keuzes, een efficiëntere werkwijze en professionalisering van de inzet van Artificial Intelligence (AI) kan deze bezuiniging wellicht compenseren. Daardoor houden we toch ruimte voor de belangrijkste ambities.
In de komende jaren zal er weinig ruimte zijn voor nieuw beleid; het gaat vooral om de verdere uitwerking en uitvoering van wat in de afgelopen raadsperiode al in de stijgers is gezet. Een voorbeeld daarvan is de herinrichting van industrieterrein Lemsterhoek, die eindelijk van de grond moet komen. Continuïteit van beleid is voor ons het sleutelwoord.
We moeten ons blijven inspannen om extra fondsen aan te boren om de ongekende groei van Urk in goede banen te leiden, samen met het Rijk, de provincie Flevoland en andere stakeholders. Zo moet de mogelijkheid onderzocht worden om in samenwerking met (delen van) het Urker bedrijfsleven een publiek-privaat Groeifonds op te richten voor het realiseren van maatschappelijke doelen. Voor
de ingrijpende renovatie van de havenkades moet samenwerking worden gezocht worden met Waterschap Zuiderzeeland, het Rijk en de provincie Flevoland. De Urker haven heeft immers een belangrijke functie voor het hele IJsselmeergebied en de wateren daarbuiten, en is daarmee een belangrijke pijler onder de Nederlandse en de Flevolandse maritieme strategie.
4. Regionale samenwerking
De contacten met de gemeente Noordoostpolder zijn de afgelopen jaren sterk verbeterd. Op flink wat terreinen wordt goed samengewerkt, met behoud van ieders eigen identiteit en zelfstandigheid. Wij onderschrijven het document ‘Samenwerkingsafspraken Noordoostpolder & Urk 2026-2030’ dat door beide burgemeesters is ondertekend. Daarin staat de intentie verwoord om samen te werken ten behoeve van een sterke economie, een leefbare omgeving, de grote opgaven zoals mobiliteit, water en energie, en de ruimte- en grondbehoefte voor de groei van Urk en Noordoostpolder.
‘Ruimte voor groei van Urk én ontwikkeling infrastructuur’
De jaarlijkse ontmoetingsdag van de gemeenteraden van Urk en de Noordoostpolder onder het motto ‘Fish & Chips, samen aan de dis’, heeft bijgedragen aan meer onderling begrip en waardering. Daar moeten we in de komende raadsperiode zeker mee doorgaan. Urk en Noordoostpolder vullen elkaar prachtig aan als mondiale Agro-Fish Foodvalley. De jaarlijkse Fish Potato Run is daar het sportieve symbool van; dat is het grootste sportevenement van Noordelijke Flevoland en omstreken.
Ruimte voor de groei van Urk staat ook in de komende raadsperiode hoog op de gemeenschappelijke agenda, naast de verdere ontwikkeling van infrastructuur, zoals de Spuiweg, de Domineesweg en de Vormtweg. Vanuit een basishouding van strategische geduld willen we toewerken naar een gebiedsvisie voor Noordelijk Flevoland met het jaar 2050 als stip op de horizon. Ook met onze andere regionale partners zoals de gemeente Dronten, de Provincie Flevoland en de regio Zwolle willen wij de bestaande constructieve samenwerking voortzetten, ook voor de behartiging van onze gezamenlijke belangen richting het Rijk in het kader van de strate-
gische aanpak Samen maken we Flevoland.
5. Democratische rechtsorde
De democratische rechtsorde is de basis voor ons politieke en maatschappelijke handelen. Dat betekent dat we ons aan de wetten en regelingen houden die door het parlement of door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Gelijke behandeling van burgers en maatschappelijke organisaties is een kernpunt; de overheid moet daarop te allen tijde aanspreekbaar zijn. Kritische beoordeling van de uitwerking in de praktijk van wet- en regelgeving is een belangrijke taak van de politiek. Bij gebleken nut en noodzaak kan dat tot verandering leiden. Handhaving en toezicht, op proportionele en professionele wijze uitgeoefend, zijn noodzakelijk om het maatschappelijk verkeer in goede en veilige banen te leiden. Wij zijn voorstander van handhaving op zondag als dat voor de openbare
orde en veiligheid van wezenlijk belang is. Wij steunen de burgemeester in de uitvoering van zijn wettelijke taken. De op te richten jongerenraad kan een belangrijke rol spelen in de overdracht van democratische normen en waarden aan de volgende generatie.
‘De democratische rechtsorde is onze basis’
Aan integriteit en ondermijning moet in de komende raadsperiode structureel aandacht worden besteed, voor de versterking van de weerbaarheid van raadsleden, college, het bedrijfsleven en de hele Urker samenleving. Daarbij moeten we oog hebben voor geopolitieke en criminele actoren die misbruik kunnen maken van kwetsbare punten in ons maatschappelijke bestel. In het digitale tijdperk bijvoorbeeld is cybersecurity van fundamenteel belang. Het nieuw opgekomen heftige antisemitisme moeten we tegengegaan. In onze regio zien wij
daarvoor een belangrijke rol weggelegd voor de Stichting Bureau Gelijke Behandeling Flevoland. Wij staan achter de hechte banden van de Urker gemeenschap met het volk van Israël, zeker in tijden van terrorisme en oorlog. Dat neemt niet weg dat kritiek op de regering van Israël geen taboe mag zijn; ook in Israël zelf en binnen de joodse gemeenschap in Nederland is dat aan de orde van de dag.
De dodenherdenking van 4 mei is blijvend noodzakelijk om onszelf en de komende generaties eraan te herinneren wat de impact is van oorlog en bezetting. En waarbij we de enorme offers gedenken die door geallieerde militairen en Nederlandse veteranen zijn gebracht in de strijd voor onze democratische vrijheid, ook tijdens vredesmissies. Het heeft onze voorkeur om te allen tijde aan te sluiten bij de nationale herdenking, dus ook als die op een zondag valt.
B. WONEN
1. Versnelling van de woningbouw
Ook op Urk is sprake van een wooncrisis. Maar als er iets aandacht heeft gehad van raad en college in de afgelopen raadsperiode, dan is het wel de versnelling van de woningbouw. Voor de Zeeheldenwijk zitten we daarmee nu aan de limiet van het bouwtempo; tot 2030 moeten daar ruim 1750 woningen zijn gerealiseerd. Woningbouw is een proces van lange adem en stug doorzetten: grond moet verworven worden, stedenbouwkundige plannen gemaakt, infrastructuur aangelegd, vergunningen verleend, grond moet uitgegeven worden en aanbestedingen in de markt gezet, huizen ontworpen en gebouwd. Daarom werkt de gemeente nu al aan een strategie en visie voor de woningbouw na de Zeeheldenwijk.
Instrumenten als de huurkoopwoning en de starterslening kunnen helpen om een woning binnen bereik te brengen van starters op de woningmarkt, al blijft het moeilijk. Te vaak nog zitten jongvolwassenen te lang bij hun ouders thuis. Daarom willen wij inzetten op onorthodoxe en snelle bouwvormen op inbreilocaties en in het nieuw te ontwikkelen woongebied richting het Urkerdwarspad. Gedacht kan worden aan Tiny Houses, flexwoningen en hoogbouw daar waar dat ingepast kan worden. Een goed voorbeeld voor hoogbouw vinden wij de locatie Noorderzand, waar wij een robuust appartementencomplex met minimaal 85 woningen als wenselijke optie zien. Verder moet waar mogelijk vergunning verleend worden voor het opsplitsen van woningen. Ook voor alleenstaanden en statushouders kan zo
wellicht een passende oplossing gevonden worden.
Een bijzondere uitdaging is de bouw van betaalbare seniorenwoningen, zodat senioren een passend huis kunnen vinden en de doorstroming op de woningmarkt verder op gang kan komen. Ook Urk telt steeds meer senioren! De woonbehoefte van de verschillende doelgroepen moet voortdurend gemonitord worden, zodat de planning bijgesteld kan worden waar en wanneer dat nodig is.
‘Inzetten op onorthodoxe en snelle bouwvormen’
Om buiten de geplande bouwvolumes nog meer woningen te kunnen realiseren zal out of the box gedacht moeten worden. Zo zal de komende jaren meer de
samenwerking gezocht moeten worden met het particuliere initiatief in de vorm van (lokale) projectontwikkeling en CPO’s (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap: dit is een vorm van sociale projectontwikkeling). Ook kan gedacht worden aan vergunningverlening voor het opsplitsen van huizen en voor bijbouwen op bestaande particuliere erven (erfdelen).
2. Het Oude Dorp en het haventerrein
In de afgelopen raadsperiode zijn college en raad druk bezig geweest met het ontwikkelen van een gebiedsvisie voor het Oude Dorp en de haven. Bewoners en ondernemers hebben de afgelopen jaren daarvoor hun inbreng kunnen leveren. Er is gewikt en gewogen, met als overkoepelende doel om de verkeersveiligheid en de leefbaarheid van het Oude Dorp te bevorderen en te beschermen, met respect voor geschiedenis en cultuur. In dit kader vraagt de bescherming van het dorpsgezicht hernieuwde aandacht.
Wat ons betreft mag het Oude
Dorp met het haventerrein verder uitgroeien tot hét gezellige en bruisende hart van Urk. Niet alleen voor toeristen in de zo-
mermaanden, maar het hele jaar door voor onze eigen inwoners. Een onmisbare ontmoetingsplaats voor jong en oud, waarbij een goede balans moet worden gevonden tussen levendigheid en leefbaarheid voor de bewoners. Het bourgondische en gezellige karakter van Urk mag hier volop tot zijn recht komen met meer horeca en terrasruimte.
Ook moet onze jeugd er veilig kunnen uitgaan binnen een aanbod van voldoende en gevarieerde horeca, nu het nieuwe jeugdhonkenbeleid heeft geleid tot inperkingen op het industrieterrein. Het haventerrein moet beschikbaar blijven voor evenementen, waarbij ruimte moet zijn voor verscheidenheid van de verschillende doelgroepen op Urk (jong en oud), zonder elkaar tot overlast te zijn.
De blauwe zone en het parkeerbeleid (in heel Urk) moeten opnieuw tegen het licht gehouden worden. Doeltreffende handhaving is sluitstuk van het beleid, wat ons betreft ook op zondag. Nut en noodzaak van betaald parkeren wordt nader onderzocht.
3. Leefbaarheid
Om onze wijken leefbaar, gezond
en klimaatbestendig te houden of te maken is ruimte voor water en natuur heel belangrijk; het groeien en bloeien van bomen, struiken en planten geeft leven aan wijk en buurten. Maar vergroening kan op gespannen voet komen te staan met de noodzaak van een kostendekkende grondexploitatie en bijvoorbeeld voldoende ruimte om te parkeren. De ontwikkeling van natuur inclusieve wijken vraagt daarom om realisme en evenwichtskunst. Maar hier ligt ook een taak voor de inwoners zelf. De gemeente stimuleert inwoners om hun eigen omgeving te vergroenen en daar willen we in de toekomst mee doorgaan. Bomen, struiken en planten maken een wijk aantrekkelijk, zeker ook voor kinderen. Verder wijst de praktijk uit dat het beheer van de openbare ruimte en de aanleg van speeltuintjes heel goed in samenwerking met de buurtverenigingen georganiseerd kan worden. Daar willen we actief op blijven inzetten.
‘Ontwikkeling van recreatieve randzone langs het noorden van Urk’
Tijdens de coronaperiode is natuurbeleving herontdekt door onze inwoners. Veel Urkers, jong en oud, genieten dagelijks van een rondje Urk door het Urkerveld. Een breed gedragen wens van de bevolking was ook de verharding van het pad door het Urkerbos naar de sportvelden, dat is inmiddels gerealiseerd. Wij stellen voor om de mogelijkheden voor natuurbeleving, sport en recreatie verder te ontwikkelen aan de hand van een integrale visie op een ‘recreatieve randzone’ langs het noorden van Urk en de Westermeerdijk. Wij hopen dat in deze omgeving Natuur-
beleefplaats de Rentmeester kan worden gerealiseerd. In de eigen woorden van de initiatiefnemers: “Een plek midden in de natuur waar bezoekers tot rust kunnen komen, waar kinderen natuurlessen kunnen volgen, en waar mensen met afstand tot de arbeidsmarkt kunnen werken: een prachtige plaats in de natuur voor jong en oud!”
We moeten voorkomen dat de paden door de natuur niet misbruikt worden als racebaan voor crossmotoren en scooters. Dat zou haaks staan op onze inzet voor rentmeesterschap en omzien naar elkaar. Goede bebording, toezicht en handhaving moeten ervoor zorgen dat er geen verstoring plaatsvindt van natuur, wandelaars, fietsers en scootmobielgebruikers. Maar het begint natuurlijk met het nemen van de eigen verantwoordelijkheid.
4. Huisvesting arbeidsmigranten
De huisvesting van arbeidsmigranten loopt al jaren sterk achter bij de vraag, terwijl het aantal
arbeidsmigranten door de onstuimige groei van het Urker bedrijfsleven voorlopig alleen nog maar zal toenemen.
Uitgangspunt van beleid is bovendien dat de bezetting van de reguliere woningvoorraad door arbeidsmigranten teruggedrongen moet worden ten behoeve van onze eigen inwoners. Dit betekent dat we in een flinke spagaat zitten en samen met het bedrijfsleven en uitzendbureaus met hernieuwde urgentie moeten zoeken naar een oplossing voor deze woonopgave. Gezocht moet worden naar mogelijkheden op de industrieterreinen binnen onze gemeentegrenzen, en ook moet waar mogelijk samengewerkt worden met de gemeente Noordoostpolder om geschikte ruimte te vinden.
Naast de huisvestingsproblematiek moeten we oog hebben voor een menswaardige omgang met onze arbeidsmigranten. Hun bijdrage aan onze economie wordt zeer gewaardeerd. Sociale aspecten moeten daarom volop in
het beleid worden meegenomen, met ook aandacht voor mogelijke vormen van mensenhandel en uitbuiting. De gemeenteraad heeft vorig jaar (april 2025) aan het college verzocht om een overkoepelende ‘langetermijnvisie arbeidsmigranten’ op te stellen, in samenwerking met alle belanghebbende partijen en in afstemming met de gemeente Noordoostpolder en de gemeente Dronten. Door goede onderlinge afspraken te maken over de verschillende taken en verantwoordelijkheden moeten schrijnende en overlast gevende situaties worden voorkomen.
‘Sociale apsecten moeten in het beleid worden meegenomen’
Met in dit kader de kanttekening dat automatisering van industriële processen (robotisering) en de toepassing van AI in de visverwerking een deel van de oplossing kan betekenen; dan hoeft in mindere mate een beroep te worden gedaan op arbeidsmigranten. Maar de verantwoorde-
lijkheid hiervoor en de te maken economische afwegingen liggen uiteraard bij het bedrijfsleven zelf. Wel is duidelijk dat de groei niet onbegrensd door kan gaan en in het ruimere kader van brede welvaart geplaatst moet worden. Daarin moeten ook welzijnsaspecten worden meegenomen, van arbeidsmigranten én van onze eigen inwoners. Dat stemt de komende jaren tot nadenken en tot onderlinge debat.
5. Het nieuwe afval- en grondstoffenplan 2025-2028
In de afgelopen raadsperiode heeft de gemeenteraad het nieuwe Grondstoffenplan 20252028 vastgesteld, na uitvoerige consultatie van onze inwoners. De bedoeling is dat inwoners hun afval nóg beter te gaan scheiden dan nu al het geval is: van afval naar grondstoffen. In een tijdperk van mondiale grondstoffen schaarste moeten we onze
bijdrage leveren aan een circulaire economie. Dat geeft inhoud aan lokaal rentmeesterschap en is ook noodzakelijk om de stijgende kosten van de afvalverwerking binnen de perken te houden. Er wordt toegewerkt naar een eerlijker systeem van containermanagement. Inwoners gaan in het nieuwe systeem betalen voor het aantal keren dat ze hun restafvalcontainer aanbieden. Inwoners die hun afval goed scheiden gaan dus minder betalen dan inwoners die dat niet doen. Voor het luier- en incontinentie afval worden brengvoorzieningen gerealiseerd. Een pilot daarvoor is in de loop van 2025 van start gegaan.
Het Oude Dorp als compact gebouwd centrumgebied heeft weinig ruimte voor containers, en het is ook een lastig inzamelgebied voor de ROVA. Uit een enquête onder de bewoners gaf een meerderheid aan de voorkeur
te hebben voor het ondergronds inzamelen van afval. Dat is onderdeel geworden van het Grondstoffenplan.
‘Grondstoffenplan goed communiceren met burgers én ROVA’
Verder moet de milieustraat een plaats worden waar inwoners grondstoffen naar toe kunnen brengen die geschikt gemaakt worden voor hergebruik. In de komende raadsperiode zullen de verbetermogelijkheden van de milieustraat verder worden onderzocht.
Wij staan achter de doelstellingen van het Grondstoffenplan en wij zullen de uitvoering ervan met belangstelling volgen. Een goede communicatie van gemeente en ROVA met de burgers is van groot belang voor het slagen van dit project!
C. WERKEN
1. Positief
ondernemingsklimaat
Wij geloven in de kracht van inwoners met ideeën en initiatief. Daarom willen we dat de gemeente een zichtbare, toegankelijke en meedenkende partner is voor iedereen die iets wil bijdragen aan onze gemeenschap. De weg naar samenwerking, ondersteuning en toestemming moet helder, snel en uitnodigend zijn. Goede ideeën verdienen een warm welkom en een eerlijke kans om uit te groeien tot iets moois voor onze gemeente.
Urk is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een wereldspeler op het gebied van visverwerking en vishandel. Dit is te danken aan deskundigheid, internationale (digitale) netwerken, innovatief
ondernemerschap, een hoge arbeidsmoraal, de inzet van arbeidsmigranten en de ruimte om te ondernemen. Maar vooral ook aan het basale feit dat vis gezond is. Het is daarom voor ‘Urk Seafood’ van fundamenteel belang om uit te dragen én steeds weer waar te maken dat de vissector een duurzame en ecologisch verantwoorde bijdrage levert aan de oplossing van het wereldvoedselvraagstuk.
‘Gemeente en bedrijfsleven samen aan de slag omtrent energieuitdaging’
Helaas is ons positieve ondernemingsklimaat onder druk komen te staan door de beperkte beschikbaarheid van essentiële productiefactoren: stroom en water. Aan de oplossing van de
waterproblematiek wordt al hard gewerkt, maar dit kost veel tijd. Er zullen alternatieven bedacht moeten worden voor de toeleiding van proceswater, bijvoorbeeld door buffering, lokale recycling en zuivering van oppervlaktewater en, in het uiterste geval, door de aanvoer met tankwagens. Al deze maatregelen hebben de nodige economische gevolgen voor ons bedrijfsleven, waardoor het relatief gunstige vestigingsklimaat van Urk onder druk komt te staan.
Dat geldt ook voor netcongestie, een landelijk en regionaal probleem dat nog jaren aandacht zal vragen. Dit betekent ook bij dit onderwerp dat hoe onafhankelijker wij van landelijke oplossingen kunnen worden, hoe beter het is. Daarom moeten politiek en be-
drijfsleven in hechte afstemming samen met netbeheerder Liander toewerken naar het concept ‘Energie-eiland Urk’: dat betekent dat lokaal opgewekte energie en warmte lokaal worden benut en optimaal gedistribueerd. Energienet Urk, waarbij warmte en koude uitgewisseld zullen worden tussen bedrijventerrein Port of Urk en de Zeeheldenwijk, vervult daarin een pioniersfunctie. Lokale ondernemers met expertise in lokale energiesystemen moeten bij deze uitdaging betrokken worden.
Van cruciaal belang is dat gemeente en bedrijfsleven voor dit majeure project met urgentie de handen ineenslaan. Eventuele belemmeringen daarvoor moeten in een eerlijk en professioneel klimaat worden uitgesproken. Van de grote mondiale spelers in de visindustrie en hun lokale vertegenwoordigers mag verwacht worden dat zij een solidaire houding aannemen om bij te dragen aan oplossingen. De hardwerkende en toeschietelijke gemeenschap waarin zij de afgelopen jaren hebben kunnen groeien en bloeien (denk aan de zalmindustrie) verdient dat ook naar onze mening.
In dit kader wordt de oprichting van een Warmte-Koude Coöperatie door ons van harte ondersteund. Het doel is om binnen afzienbare tijd warmte en koude uit te wisselen tussen de visindustrie op de bestaande industrieterreinen met de bestaande woonwijken op Urk, met uitzondering van het Oude Dorp. Het streven is om Urk in 2050 aardgasvrij te krijgen, conform het landelijke beleid.
2. Visserij
De sanering van de vloot heeft flinke emotionele sporen ach-
tergelaten, zeker ook in onze gemeenschap. Uit onderzoek van WUR (Wageningen Universiteit & Research) blijkt dat in 2023 nog maar 14% van alle vis die in Nederland werd verwerkt, afkomstig was uit de Noordzee en van Nederlandse visserijbedrijven. Visgroothandels en visverwerkende bedrijven zijn verschoven van Noordzeevis naar importvis, zoals Noorse zalm en tropische garnalen uit Azië. Een belangrijke reden is dat de vangst van Noordzeevis terugloopt.
‘Visserij is een levendige, innovatieve bedrijfstak’
Tegelijkertijd is het opvallend dat delen van de Urker visserijsector de toekomst met vertrouwen tegemoet zien en als vanouds de uitdaging aandurven. De visserij is bepaald geen historisch erfgoed, maar juist een levendige, innovatieve bedrijfstak die zich aan weet te passen aan de veranderende tijden. Onlangs presenteerde de EU het Oceans Pact. Daarin wordt visserij en aquacultuur erkend als de hoeksteen van de Blauwe Economie. Dat is een bemoedigend signaal, naast de hernieuwde inzet voor de pulsvisserij als duurzame visserijmethode.
Door de neergang van de visserijsector in andere gemeenten en door eigen dynamisch ondernemerschap ontwikkelt Urk zich steeds meer tot de grootste nationale speler op visserijgebied. Dit betekent dat we het voortouw moeten nemen in visserijdiplomatie, kenniskringen en onderwijs. De slogan ‘Urk is vis’ is ook hier leidend. Versterking van al bestaande netwerken heeft prioriteit. We zoeken samenwerking met het Rijk en de provincie Flevoland om ons in deze unieke rol te ondersteunen.
Intussen stagneert de plaatsing van windmolenparken op de Noordzee, omdat de industrie niet in het gewenste tempo kan vergroenen en de vraag naar elektriciteit achterblijft bij de prognoses. De geschiedenis zal uitwijzen dat de keuze voor wind en zon, de vernieling van de Noordzee en de uitsluiting van kernenergie behoren tot de top van de politieke blunders van de afgelopen decennia. Nu zitten we met een stroomnet dat totaal niet berekend is op vraag en aanbod. Wij blijven daarom onverkort pleiten voor modulaire kernenergie, ook in Flevoland. Onze morele verplichting van rentmeesterschap
voor de Noordzee als natuur- en visserijgebied brengt dat met zich mee voor de komende generaties.
3. Diversificatie van de economie
Om niet overmatig afhankelijk te zijn van de ups en downs van de visserij en de visverwerking, streeft de Urker politiek van oudsher naar diversificatie van de economie. Dit blijft een weerbarstig en moeilijk beïnvloedbaar thema, omdat het bedrijfsleven hier zelf aan zet is. Wat dat betreft is de Cluster Urk Maritime een uitstekend initiatief, dat volop gesteund wordt door de gemeente en de provincie Flevoland, o.a. door de aanleg van de buitendijkse Maritieme Servicehaven.
Het Cluster is een innovatief samenwerkingsverband van scheepsbouw, maritieme toelevering en dienstverlening, maritieme onderwijs- en kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties en behoort tot de top van Nederland en Europa.
Dat moet zo blijven! Het slechte nieuws van de afgelopen raad-
speriode was dat delen van de havenkades in zodanig slechte staat verkeren dat vervanging op korte termijn noodzakelijk is. Bij de renovatie moet het uitgangspunt zijn dat de werkhaven beschikbaar blijft voor niet al te zware werkzaamheden langs de daarvoor aangewezen kades. Kotters moeten welkom blijven voor onderhoud en reparatie in de Urker haven. Wij staan voor een bruisende multifunctionele haven als kern van maritiem Urk.
Ook andere economische activiteiten moeten we faciliteren:
• De detailhandel moet kunnen meegroeien met de groei van ons dorp. Gezellige winkelcentra met een aantrekkelijk en divers aanbod vormen een visitekaartje voor Urk. Er moet op worden toegezien en gehandhaafd dat de winkelgebieden veilig zijn en geen doelwit vormen voor hangjongeren of scooterterreur. Voldoende ruimte om te parkeren is een blijvend aandachtspunt. Het ontwerp Omgevingsprogramma Detailhandel Urk
2025-2035 bevat goede aanbevelingen om aan deze zaken invulling te geven.
• De Urker bouwsector moet kunnen profiteren van de enorme behoefte aan passende en betaalbare woningen in de komende jaren. De gemeente Urk dient bij de uitgifte van grond garant te staan voor transparante en objectieve procedures, overeenkomstig de vigerende wet- en regelgeving. De gemeenteraad ziet hierop toe. Het is aan de sector zelf om innovatieve bouwconcepten aan te dragen voor lokale uitvoering.
• De toeristenbranche moet in staat worden gesteld om het gastvrije imago van Urk te blijven uitdragen. Het bezoek van buiten moet door Tourist Info Urk samen met de Havendienst in goede banen worden geleid, zonder (te veel) overlast voor de inwoners van het Oude Dorp. Een aantrekkelijk en gevarieerd horeca-aanbod is voor een uniek Nederlands dorp met maritieme uitstraling een must, niet alleen voor toeristen, maar zeker
ook voor onze eigen inwoners. Vakantiepark ’t Urkerbos ondersteunen wij in haar recreatieve functie.
• De ICT- en Content Creation sector is al belangrijk en zal alleen nog maar in belang toenemen in ons digitale tijdperk. Een opmerkelijk aantal Urkers en Urker bedrijven leveren een innovatieve en soms internationaal erkende bijdrage in deze sector. Hoger opgeleide jongeren kunnen hierin hun weg vinden, ook in het kielzog van de digitale handelsnetwerken en de ontwikkeling van webshops.
• Recyclingbedrijven en circulaire economie moeten door de gemeente Urk worden gefaciliteerd. Onderzocht moet worden of ook voor de zwaardere milieucategorieën ruimte beschikbaar kan komen op Port of Urk.
• Veel Urker vrouwen (en ook mannen) werken in de zorgsector. Hun inzet wordt hogelijk gewaardeerd, ook buiten Urk. Binnen economische perspectieven moeten de belangen van medewerkers in de zorgsector daarom meegewogen worden. Er moet voldoende ruimte zijn voor veilige kinderopvang.
4. De bereikbaarheid van Urk Waren het ‘vroeger’ vooral de botters en kotters die de vis aanleverden, nu zijn het vooral de vrachtwagens. Internationaal transport en logistiek is daardoor uitgegroeid tot een belangrijke bedrijfstak op Urk. Het toegenomen aantal verkeersbewegingen legt grote druk op de bestaande infrastructuur, zowel binnen Urk als op de toegangswegen. Er worden in samenwerking met de gemeente Noordoostpolder en de provincie Flevoland stappen voorwaarts gezet om die te verbeteren door het aanleggen van een randweg (Spuiweg) en door het opwaarderen van de Domineesweg. Daarbij is het van groot belang dat de verbindingen ‘in één keer goed’ gepland worden. Niet alleen de gemeente Urk, maar ook de polderdorpen blijven groeien; voorkomen moet worden dat we over 15 jaar weer tegen grenzen aanlopen. In regionaal verband is de verbreding van de overbelaste en onveilige N50 voor ons een belangrijke prioriteit.
Het gebrek aan parkeervoorzieningen voor vrachtwagens en voorzieningen voor (internatio-
nale) chauffeurs blijven ondanks jarenlange discussie sterk ondermaats en zijn een bron van klachten van inwoners. In de komende raadsperiode moeten hiervoor stevige stappen gezet worden, eventueel samen met de gemeente Noordoostpolder bij het zoeken van ruimte hiervoor. Voor het bedrijfsleven (BKU) ligt hier ook een uitdaging om in onderlinge samenwerking oplossingen aan te dragen. Een denkrichting zou kunnen zijn om als tussentijdse maatregel een parkeerstrook langs de Abbert aan te leggen.
We blijven ons inzetten voor de verbreding van de sluis bij Kornwerderzand en de verdieping van de vaargeul. Het verbreden van de sluis moet ervoor zorgen dat grotere schepen de Maritieme Servicehaven kunnen bereiken. Het eerstvolgende kabinet moet gehouden worden aan de beloften die door het Rijk zijn gedaan. Er moet een oplossing gevonden worden voor de kostenstijging en de mogelijke verzilting van het IJsselmeer. Deze lobby moet intensief worden voortgezet samen met de provincies Friesland, Flevoland en Overijssel.
Een belangrijk onderwerp in het kader van bereikbaarheid is ook de toegankelijkheid van de zorg. Urk moet zich samen met Noordelijk Flevoland en andere regio’s blijven inzetten voor een ziekenhuis dichtbij. De ambulancepost op Urk is essentieel en moet behouden blijven zolang de dichtstbijzijnde ziekenhuizen op 45 minuten afstand liggen. Dit onderwerp blijft een belangrijk thema waarbij samenwerking en bundeling van belangen centraal staan.
5. Geopolitieke uitdagingen en kansen
Volgens de Commandant der Strijdkrachten speelt het Nederlandse spoor een belangrijke rol in de verdediging van het NAVO-grondgebied: Nederland is als logistieke hub via de havens van Rotterdam, Vlissingen en Eemshaven essentieel voor snelle verplaatsing van militair materieel binnen Europa. Van het extra budget van 5% voor defensie mag 1.5% besteed worden aan defensie-gerelateerde infra projecten. De noodzaak van militaire mobiliteit werpt daarmee een nieuw licht op de haalbaarheid en betaalbaarheid van de Lelylijn. We zetten ons daarom met hernieuwde energie in voor de regionale lobby voor de Lelylijn richting het Rijk.
De geopolitieke uitdagingen hebben moeilijk voorspelbare gevolgen voor de internationale handelsstromen in de vissector, maar bieden ook kansen voor het Urker bedrijfsleven. De straatnamen in de Zeeheldenwijk getuigen van onze verbondenheid met de Koninklijke Marine. Dat is daar niet onopgemerkt gebleven. Ons bedrijfsleven kan inspelen op de behoefte van de Marine aan maritieme expertise en uitvoerings-

kracht. Onze visserij kan ingezet worden bij de verkenning ter zee voor de bescherming van vitale onderzeese verbindingen. Noodpakketten kunnen samengesteld worden door samenwerkende bedrijven met verschillende specialisaties. Onze ICT-bedrijven kunnen bijdragen aan cybersecurity voor bedrijven en particulieren, om hybride dreigingen te identificeren en te neutraliseren. In algemene zin moet de weerbaarheid van onze bedrijven tegen onverwachte geopolitieke ontwikkelingen versterkt worden. Het is uiteraard aan het bedrijfsleven zelf om hierin keuzes te maken, maar de politiek heeft de taak om de urgentie van geopolitieke situatie duidelijk te maken.
‘Innovatieve kracht van ons bedrijfsleven nog meer benutten’
In de komende raadsperiode willen wij ons ervoor inzetten dat de innovatieve kracht van het Urker bedrijfsleven in dit krachtenveld benut wordt onder de noemer: Defensie & Weerbaarheid. Dit kan uitgroeien tot een belangrijke tak in het kader van de diversificatie
van onze economie. Inspiratie hiervoor kan gevonden worden in het recente boek van de Nederlandse admiraal (b.d.) Rob Bauer (2025): Wie vrede wil, moet zich op oorlog voorbereiden. Een blauwdruk voor onze veiligheid. Daarin stelt hij dat onze weerbaarheid exponentieel over de hele linie moet worden versterkt: “Als het gaat om de samenwerking tussen de publieke en private sector moeten we niet denken in termen van ‘evolutie’ maar van ‘revolutie’. Samenwerking alleen is niet voldoende om intelligente, efficiënte oplossingen voor de krijgsmacht te ontwikkelen, of om de weerbaarheid van individuele bedrijven te verhogen. In een tijd van collectieve afschrikking en verdediging moeten alle economieën van de NAVO-lidstaten in actie komen. Alle bestuurders van bedrijven in het bondgenootschap moeten zich twee vragen stellen: 1. Is mijn bedrijf voorbereid op een oorlog? En 2. Wat kan mijn bedrijf doen om oorlog te helpen voorkomen.”
D. LEVEN
1. Omzien naar elkaar
De basis van onze samenleving is dat we omzien naar elkaar, vooral ook naar soms vergeten kwetsbare groepen, zoals gezinnen met stille armoede, aanstaande moeders en alleenverdieners die buitenspel staan op de woningmarkt. Zoals het initiatief Mama Bank aantoont is er meer verborgen armoede op Urk dan je denkt. Vaak rust daar een taboe op en worstelen mensen individueel met hun problemen. We zetten ons er daarom voor in om dit soort zaken aan het licht te brengen en bespreekbaar te maken binnen het sociale domein.
Onderlinge solidariteit is een groot goed, maar ook op Urk kunnen bevolkingsgroepen scherp tegenover elkaar komen te staan. De coronaperiode liet zien hoe snel tegenstellingen aan de oppervlakte kunnen komen en hoe daarbij ook het vertrouwen in de overheid onder druk kan komen
te staan. Daarom vinden wij het belangrijk om bewust stil te staan bij de vraag hoe polarisatie in de toekomst kan worden voorkomen of verzacht.
Wij zetten ons in voor meer ruimte voor opinie, ontmoeting en echte dialoog binnen onze gemeente. Maatschappelijke organisaties die zich inzetten voor zorg en welzijn kunnen hierin, samen met het Kerkelijk Platform, optrekken onder het thema Omzien naar elkaar in tijden van polarisatie. De gemeente kan dit proces faciliteren door een laagdrempelig dialoogplatform mogelijk te maken, zowel online als in samenwerking met lokale partners zoals SCAB en Urk FM. SCAB heeft zich de afgelopen jaren bewezen als een verbindende maatschappelijke instelling die gevoelige en cultuur-sensitieve thema’s bespreekbaar maakt, onder meer tijdens de SCABskoel-avonden. Met respect en gedeelde normen
als uitgangspunt willen we zo niet alleen de luidste stemmen horen, maar juist de stille meerderheid betrekken bij het gesprek.
Hoewel de Urker bevolking flink blijft groeien en de jeugd in de toekomst globaal de helft van de samenleving zal blijven uitmaken, neemt ook het aantal senioren toe. Dit vraagt om systematische aandacht op het vlak van passende woningbouw, voldoende woonzorgruimte, gespecialiseerde hulp en mantelzorg. Een veilige leefomgeving en goede toegankelijkheid van gebouwen, winkels en wegen voor rollatorgebruikers scootmobielgebruikers zijn voor ons belangrijke aandachtspunten in de komende raadsperiode. Ook voor fietsers en wandelaars moet voldoende aandacht zijn in het nieuw op te stellen Mobiliteitsplan.
Onze ouderen verdienen bruisende plekken zoals de Talma en de
Baron van Gentlaan, dichtbij hun familie en midden in de samenleving, waar activiteiten georganiseerd worden die verbinding en betrokkenheid stimuleren. Goede zorg op Urk, geleverd door onze eigen zorgverleners die in de regio bekendstaan om hun kwaliteit, maakt ouder worden dichtbij huis veilig en betrouwbaar.
Daarnaast willen wij onderzoek doen naar de mogelijkheid van een buurtbus op Urk, in afstemming met de Provincie Flevoland en vervoersbedrijf EBS. De uitgestrektheid van Urk neemt steeds meer toe, zodat een buurtbus op termijn een goede aanvulling zou kunnen zijn op het reguliere ov-netwerk, door meer fijnmazige verbindingen. Dat zal ook ten goede komen aan de sociale cohesie binnen onze gemeenschap.
‘Goede zorg op Urk maakt ouder worden veilig én betrouwbaar’
Digitale vaardigheden worden steeds belangrijker. De FlevoMeer Bibliotheek Urk speelt een belangrijke rol om ouderen hierin wegwijs te maken, zoals bij het Informatiepunt Digitale Overheid en bij e-Health: digitale toepassingen voor zorg en ondersteuning. De Stichting Caritas, de Stichting Hulp en Steun, de Adviesraad Sociaal Domein en de lokale PCOB (Protestants Christelijke Ouderen Bond) hebben een belangrijke signalerende en adviserende rol om ook de komende jaren een evenwichtig seniorenbeleid te realiseren. Regionale samenwerking in het Sociaal Domein zetten wij voort, zoals voor Zorgplein Het Vlie in Emmeloord. De banden met het St. Antoniusziekenhuis zijn versterkt de afgelopen raadsperiode, met bijzondere aandacht voor
de spoedeisende hulp (SEH). Verrassend genoeg komt eenzaamheid bij ouderen ook op Urk voor, ondanks de vele mantelzorg die geboden wordt. Maatschappelijk diensttijd voor jongeren en onderwijsstages zien wij als goede mogelijkheden om de generaties bij elkaar te brengen; om zo elkaars verhalen, zorgen en belangen te delen. Ook kunnen woonvormen waarbij verschillende (bijzondere) doelgroepen bij elkaar wonen een bijdrage leveren aan de sociale betrokkenheid en zingeving van ouderen. Appartementencomplex Golfslag in Emmeloord van ZONL (Zorggroep Oude en Nieuwe Land) is daar een goed voorbeeld van. Reguliere bewoners wonen en leven er samen met bewoners die zorg nodig hebben. Er is een gemeenschappelijke ontmoetingsruimte en er wordt gezorgd voor optimale veilige bewegingsvrijheid voor mensen met dementie.
2. Ruimte voor de jeugd
Met het merendeel van onze jeugd gaat het gelukkig goed, op die basis kunnen we optimistisch verder bouwen aan een stabiele samenleving: met ruimte voor de jeugd. Daarmee bedoelen we ook het besef dat ‘de identiteit van Urk’ niet met een zware mal over onze gemeenschap is uitgegoten, maar dat er juist verscheidenheid is onder onze inwoners naar opvattingen en voorkeuren. Verschillen mogen er zijn! Wij zetten ons ervoor in dat jongeren kunnen opgroeien in een veilig klimaat, waarin diversiteit wordt gerespecteerd. Alleen zo kunnen zij hun talenten tot ontplooiing brengen.
Urk mag dankbaar zijn dat er nu relatief weinig vraag is naar jeugdzorg, maar dat kan veranderen. Tevens kan er achter de voordeur
veel onzichtbaar blijven. Jeugdzorg moet lokaal georganiseerd worden waar mogelijk, zodat het goed aansluit bij onze inwoners, en regionaal waar specialistische zorg nodig is; want alleen kunnen we dat niet dragen. We moeten alert zijn op vroegsignalering, preventie en een sociaal netwerk dat om elkaar geeft: “It takes a village to raise a child”.
In de afgelopen raadsperiode is een fundamentele stap gezet om veilig uitgaan voor onze jeugd te bevorderen. Het nieuwe jeugdhonkenbeleid is door de raad aangenomen, om zodoende excessen op het industrieterrein te voorkomen. In de komende raadsperiode zal dit beleid worden geëvalueerd. Belangrijke randvoorwaarde voor het welslagen van het jeugdhonkenbeleid op langere termijn is, is dat voldoende alternatieve uitgaansgelegenheden voor de jeugd gecreëerd worden. De gemeente moet daarbij een stimulerende rol blijven spelen voor initiatieven uit de samenleving. Horecaondernemers moeten de kans grijpen om tot een ruim, gevarieerd en betaalbaar aanbod te komen. Door veranderend uitgaansgedrag is voor ons het stimuleren en faciliteren van evenementen, bijvoorbeeld op het haventerrein, een belangrijk aandachtspunt.
Het is uiteindelijk de verantwoordelijkheid van ouders en van de hele gemeenschap om stappen te blijven zetten voor veilig uitgaan, uiteraard met inspraak en advies van jongeren zelf. De lokale overheid moet proportioneel handhaven; daarbij moet voorkomen worden dat zij in de rol van betuttelende boeman wordt gedrongen. Goede communicatie om het maatschappelijk draag-
vlak voor het beleid te versterken is daarom van essentieel belang. Maar doorslaggevend is: ouderbetrokkenheid en het goede voorbeeld geven door volwassenen.
Ook in de volgende raadsperiode is voor ons ‘opgroeien van onze jeugd in een kansrijke omgeving’ een centrale doelstelling, naast versterking van het seniorenbeleid. Drank- en drugsmisbruik moeten we tegengaan. Dat onze lokale horeca in gezamenlijk verband paal en perk stelt aan alcohol- en drugsmisbruik en daarmee samenhangend wangedrag, is een belangrijke randvoorwaarde om ervoor te zorgen dat goedwillende jeugd veilig en gezellig uit kan gaan.
‘Opgroeien van onze jeugd in een kansrijke omgeving’
We willen het programma Durf! met kracht voortzetten. De gedachte daarachter is dat preventie beter loont dan repressie en herstelmaatregelen. Voorlichting door Waypoint, outreachend jon-
gerenwerk door de straatcoaches van Caritas en (school-)maatschappelijk werk zien wij als belangrijke actoren in dit krachtenveld. De resultaten van deze aanpak zullen wellicht pas op langere termijn zichtbaar worden. Toch is het belangrijk om ook voor de kortere termijn meetbare doelstellingen te formuleren en prestatie-indicatoren op te stellen, om zo de maatschappelijke effecten van het beleid eerlijk en objectief te kunnen meten: ‘werkt het?’ Een belangrijke vraag daarbij is hoe breed de doelgroep eigenlijk is die we bereiken met Durf! Welke groepen kunnen we nog winnen? Daarbij moet bijzondere aandacht uitgaan naar een subgroep jongeren die zich onaantastbaar acht bij de verstoring van de openbare orde. Vaak wordt gezegd: 90% van de jeugd deugt, 10% verpest het voor de rest. Dat roept de vraag op: Wie zijn dat, en waarom doen ze dat? Hoe kunnen hun ouders geholpen worden om dit negatieve gedrag bij te sturen? Wat ons betreft moet deze problematiek met prioriteit vanuit het program-
ma Durf! opgepakt worden. Tegelijkertijd zien we dat jongeren, met name tot en met 18 jaar, behoefte hebben aan een plek waar zij elkaar kunnen ontmoeten en zich gehoord voelen. Nu zit een deel van onze jongeren alleen thuis en missen zij aansluiting. De focus ligt daarbij vaak op uitgaande jongeren, een groep die terecht aandacht en meer ruimte verdient binnen onze gemeente.
Tegelijkertijd betreft dit slechts een gedeelte van het totaal aantal jongeren onder de 18 jaar. Naast deze groep is er ook een aanzienlijk aantal jongeren dat minder behoefte heeft aan uitgaan in het Oude Dorp, maar juist op zoek is naar plekken om elkaar te ontmoeten in een creatieve, veilige en informele sfeer. Initiatieven slagen vooral wanneer jongeren zelf meedenken en meebepalen; zij zijn de experts van hun eigen leefwereld. Dit wordt onder andere zichtbaar in initiatieven als DINK, waar jongeren via de jongerenredactie zelf vormgeven aan de programmering en invulling van hun vrije tijd. Door te werken
vanuit jongerenparticipatie kan voor deze groep een vraaggericht aanbod worden ontwikkeld dat aansluit bij hun interesses, leefwereld en ideeën, en waarbij zij actief meedenken en meebeslissen over de invulling. Jongerenbeleid moet daarom gebaseerd zijn op behoefteonderzoek en niet op aannames of aanbodgericht denken.
Dit vraagt om structurele investeringen. Vaste capaciteit, bijvoorbeeld binnen de bibliotheek, maakt preventief jongerenwerk mogelijk en voorkomt dat problemen pas worden aangepakt wanneer ze al zijn ontstaan. Moderne vormen werken hierbij het best: geen traditionele workshops, maar meet-ups, contacten van jongeren onder elkaar en ondersteuning via social media. Vanuit deze aanpak staan verbinding, bondgenootschap en vertrouwen centraal, en laten we zien dat jongeren méér zijn dan bron van incidenten of negatieve beeldvorming. Daarom ook willen we een Kindermotiemarkt invoeren, naar het voorbeeld van de gemeente Lelystad. Dit moet een jaarlijks evenement worden dat kinderen de kans biedt om voorstellen te doen die de gemeente voor hen aantrekkelijker kan maken en waardoor ze ook kennis kunnen maken met de politiek.
In het kader van ‘meten is weten’ pleiten wij opnieuw voor rioolwateronderzoek voor het monitoren van drugsgebruik. We mogen niet wegkijken uit vrees dat de reputatie van Urk in het geding kan komen. Er zijn te ernstige signalen dat het niet meevalt met het drugsgebruik op Urk. Lokale dealers moeten hard worden aangepakt. Ook gokverslaving kan leiden tot een zich opstapelende financiële problematiek bij
jongeren. De Stichting Hulp en Steun verdient veel waardering en blijvende steun voor haar signalerende en hulpverlenende rol hierbij.
3. Sport
Sportverenigingen groeien en bloeien mee met de bevolkingstoename van Urk. Bewegen en verantwoorde ontspanning zijn belangrijk voor een gezonde leefstijl, of dit nu individueel of in clubverband gebeurt. Sportactiviteiten leveren een positieve bijdrage aan de vorming en gezondheid van de jeugd. Ook heeft sport voordelen voor sociale verbanden: het rekening houden met elkaar, en het bijbrengen van orde en regel en van waarden en normen. Goede sportcoaches houden zich ook daarmee bezig. Steeds vaker omarmen sportverenigingen matiging van alcoholgebruik en nemen zo hun eigen verantwoordelijkheid. Dit is ook van belang voor het imago van Urk bij bezoekende sportverenigingen.
Wij zijn blij dat de gemeenteraad unaniem heeft gekozen voor de realisatie van een sporthal in de Zeeheldenwijk met vier zaaldelen. De betrokkenheid van een aantal sportverenigingen bij het
ontwerp en hun inspraak bij de raadsfracties heeft mede geleid tot dit resultaat. Wij zetten ons ervoor in dat de sporthal zich ontwikkelt tot een multifunctioneel centrum met (verwisselbare) podiumfaciliteiten voor culturele expressies. Ook een sportcafé met buurtfunctie kan een verrijking zijn voor de leefbaarheid en sociale cohesie van de Zeeheldenwijk. Een goede naam voor de nieuwe sporthal zou kunnen zijn: Sporthal de Zeeslag.
‘Sportverenigingen groeien en bloeien mee met de groei van Urk’
In de vorige raadsperiode is de Sport- en Cultuurnota 2024-2027 aangenomen, als onderdeel van het beleid voor het Sociaal Domein. Daarin wordt de verbinding gelegd tussen sport, cultuur, gezondheid en welzijn. Wij steunen de inhoud van de Nota op hoofdlijnen. Maar voor ons is het wel van groot belang dat sportverenigingen en nieuwe initiatieven voor sportactiviteiten gestimuleerd worden binnen hun eigen kaders en doelstellingen, zonder te veel ‘bureaucratische bemoeizorg’ van de overheid. Kort door de bocht geformuleerd: de samenleving mag niet in de
rol van ‘patiënt’ gedrukt worden, waarvoor het programma Durf! uitkomst moet bieden. Wij gaan uit van de eigen verantwoordelijkheid van inwoners om hun eigen keuzen te maken voor geluk, gezondheid en welzijn, binnen de domeinen die daarvoor bestemd zijn; de gemeente zorgt voor gunstige randvoorwaarden.
4. Kunst, cultuur en historisch erfgoed
Cultuur verdient een prominente plek op de politieke agenda; het heeft een positieve invloed op het brede welzijn van de samenleving. Het culturele veld op Urk is rijk, maar versnipperd en onvoldoende zichtbaar. Wij willen dat de gemeente zich inzet als krachtenbundelaar: overzicht creëren, samenwerking stimuleren en professionalisering ondersteunen. We blijven ons ervoor inzetten dat Urk een veelzijdig en uitnodigend cultureel aanbod heeft voor inwoners en bezoekers. Daarbij is ons uitgangspunt dat cultuur geen keurslijf mag worden en waardevolle tradities geen harnas. In onze visie ontstaat echt samenleven daar waar mensen elkaar de ruimte geven en zich vrij voelen om nieuwe initiatieven te ontplooien, met een mix van traditie en innovatie. Cultuur is meer dan traditie; vernieuwing en experiment verdienen ook een plek en daarin willen wij investeren.
Op Urk is chronisch gebrek aan ruimte voor culturele expressie, zoals oefenruimtes voor bandjes, en aan geschikte podia voor een groter publiek, bijvoorbeeld voor toneelvoorstellingen en musicals. Zeker nu het legendarische ‘Irene’ in 2024 is weggevallen. De nieuwe sporthal in de Zeeheldenwijk kan voor een deel in deze leemte

voorzien. Maar daarnaast moeten we op Urk inzetten op het multifunctionele gebruik van grotere ruimtes in bestaande gebouwen. Een goed voorbeeld is de Stichting Wooncentrum Talma Urk, die haar gemeenschapsruimte in het gebouw aan de Ankerplaats beschikbaar stelt voor uitvoeringen; op die manier worden ook de ouderen erbij betrokken. Ook kerkzalen worden regelmatig voor dat doel gebruikt. Wij stellen voor om in de volgende raadsperiode te komen tot een inventarisatie van dergelijke grotere en kleinere ruimtes die geschikt zijn voor culturele expressies. Onze droom is een centraal cultuurhuis aan de haven, met studio’s voor makers en ruimte voor repetities en exposities, dat zowel lokale talenten als toerisme verbindt.
SCAB Urk speelt een belangrijke rol in het organiseren van exposities, zoals in de hal van het Gemeentehuis. Maar hun inzet voor de cultuur van Urk is de laatste jaren breder en professioneler geworden, zoals blijkt uit het al genoemde SCABskoel en bijvoorbeeld de organisatie van Klederdrachtjaar 2025 ‘als eerbetoon aan traditie en vernieuwing’. Bij Galerie Plein 1890 kunnen jonge Urker
kunstenaars hun eerste schreden zetten op het pad van publiekserkenning, naast het werk van hun professionele collega’s. Wij steunen deze belangrijke culturele initiatieven. Kunst in de openbare ruimte moet goed onderhouden worden. Het kunstwerk op de rotonde bij de Michiel de Ruyterbrug is een prachtige aanwinst bij de entree van Urk, die de christelijke en maritieme identiteit van Urk in het volle daglicht zet.
‘Dromen van een cultuurhuis op de haven voor lokaal talent’’
Cultureel en maritiem erfgoed zijn beeldbepalend om voor onze inwoners de eigen identiteit te versterken én om aan ‘vreemden’ het ‘sterke verhaal van Urk te kunnen vertellen. Veelzeggend is dat het aantal bezoekers van Museum Urk in 2025 tot recordhoogten is gestegen. Dat is een compliment waard voor de beroepskrachten en vrijwilligers van het Museum. In de afgelopen jaren hebben wij ons sterk ingezet voor het varend erfgoed van Urk. Daarom zijn wij blij dat in de afgelopen raadsperiode regels zijn opgesteld voor de aanwijzing van varend erfgoed, liggelden en een subsidieregeling.
Over de uitvoering daarvan hebben wij tot nu toe geen klachten vernomen, wat erop wijst dat de regeling een schot in de roos is voor de bezitters van varend erfgoed.
Bij de ondertekening van het Convenant Nedersaksisch horen ook daden. De Urker Taal is een van de lokale dialecten van het Nedersaksisch en het is een gegeven dat de kennis van de Urker Taal afneemt. Uitgaven in de Urker Taal zoals die over Japien de Joode moeten worden gestimuleerd. Ook verdient de Urker Taal een toegankelijk woordenboek om het gebruik van de Urker Taal te bevorderen.
Het Beschermd Dorpsgezicht en de daarin gelegen Rijks- en Gemeentelijke monumenten verdienen het om gekoesterd te worden. Het in stand houden van de monumenten moet worden geborgd. Bij omgevingsvergunningen moet worden toegezien op het behoud van de waarden van de verschillende gebieden, zoals die zijn vastgelegd in de toelichting bij het Aanwijzingsbesluit tot aanwijzing van het beschermde dorpsgezicht Urk.
5. Onderwijs
Goed onderwijs is een kwestie van rentmeesterschap: het zorgdragen voor de overdracht van kennis en vaardigheden en waarden en normen naar de volgende generaties. Het is een taak van de gemeente om voor de verre toekomst te blijven zorgen voor goede huisvesting van scholen en kinderdagverblijven. Dit is geborgd in het Integraal Huisvestingsplan (HIP) dat in de vorige raadsperiode door de raad is aangenomen. Het plan biedt een strategisch kader voor duurzame
en toekomstgerichte onderwijshuisvesting, zodat elk kind en elke jongere van 0 tot 28 jaar optimale kansen krijgt om zich te ontwikkelen. De nieuwbouw van de brede school De Driemaster en van de Obadjaschool zijn daar goede voorbeelden van.
Speciaal onderwijs dicht bij huis is een belangrijke wens, waaraan in door de demografische ontwikkeling van Urk toenemende mate tegemoet kan worden gekomen. Ook het verbreden van het aanbod van voortgezet- en beroepsonderwijs op Urk blijft onze aandacht houden: havo, vwo en mbo, en waar mogelijk hbo. Zorg is een belangrijke ‘bedrijfstak’ van Urkers. Het is daarom een goede zaak dat Firda Emmeloord-Urk daar nu opleidingen voor aanbiedt dicht bij huis, ook voor mensen die al aan het werk zijn. Verder steunen wij van harte de plannen voor de vestiging van de Maritieme Campus van Firda op bedrijventerrein Port of Urk. Op die manier wordt de verbinding van beroepsonderwijs en bedrijfsleven verder versterkt. De koppeling van praktijkgericht onderwijs met wetenschappelijk onderzoek wordt bovendien tot stand gebracht door het practo-
raat Visserij, Innovatie en Ondernemerschap, in samenwerking met Wageningen University & Research (WUR). Daarmee heeft Urk goud in handen als toonaangevende maritieme- en visserijgemeenschap, met als doel een veerkrachtige verbreding van onze blauwe economie.
‘Urk heeft goud in handen als maritieme- en visserijgemeenschap’
De Flevomeer Bibliotheek verdient onze blijvende steun, vanwege haar unieke rol binnen het educatieve en culturele domein. Vanuit de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) voorziet de bibliotheek ook op Urk in een vijftal belangrijke maatschappelijke functies: kennis en informatie beschikbaar stellen; mogelijkheden bieden voor ontwikkeling en educatie (denk aan laaggeletterdheid); stimuleren om te lezen; ontmoetingen en debatten organiseren; en mensen kennis laten maken met kunst en cultuur. De Flevomeer Bibliotheek is goed geworteld in onze gemeenschap en is in de loop der jaren uitgegroeid tot een onmisbare partner van onze scholen en maatschappelijke instellingen.