Issuu

â€œRichesse Obligeâ€? Rang op Ambrym en Malakula (Vanuatu). Het nimangkigenootschap: bron van creativiteit, sociale vrede en statusverandering. (Jean P. L. De Keersmaeker) home

lijst scripties

inhoud

Overzicht van alle afbeeldingen

Kaart 1. Situering van Vanuatu de ex-Nieuwe Hebriden

Kaart 2. Vanuatu

Kaart 3. Ambrym

Afbeelding 1. Zicht op de caldera van Ambrym met de Benbow en de Marum Â© Foto: Sonny

Afbeelding 2. De Marum © Foto : Alain Catté

Afbeelding 3. De adventieve krater Niri Mbwelesu © Foto: Alain Catté

Afbeelding 4. De Benbow en asvlakte © Foto: Mike Lyvers

Figuur 1. De caldera van de dubbelvulkaan Uit: Robin et alii.,1993:225.

Kaart 4. Malakula

Afbeelding 5. Vegetatie in Vanuatu © Jaùes E. Lundy, 1998

Afbeelding 6. Banian boom (Ficus prolixa) © Foto: University of Guam, College of Agriculture and Life Sciences

Kaart 5. Sahulplaat gedurende het Pleistoceen met zeeniveau op -120 m tegenover het huidige niveau ÂŠ Voris, H. K. 2000. Maps of Pleistocene Sea Levels in South East Asia: Shorelines, River Systems, Time Durations. Journal of Biogeography Vol. 27

Figuur 2. Kolonisatie van OceaniĂŤ

Kaart 6 & 7. Taalkaarten van Vanuatu

Afbeelding 7a. Zeekomkommer of trepang ÂŠ Foto: Hobart and William Smith Colleges

Afbeelding 7b. Gedroogde trepang klaar voor verkoop © Foto: ABC Australië

Afbeelding 8a. Taroknol Afbeelding 8b. Taroveld © Texas A & M University © Foto: David S. Seigler, University of Illinois

Afbeelding 9c. Yamknollen Afbeelding 9d. Yamtuin © Foto: Michael Heath © FAO (Food & Agriculture Org. of the U.N.) United Methodist Church

Afbeelding 10. Broodvrucht Afbeelding 11. Maniokknol © Foto: Don Skean 1984 © Inst. For Horticultural Development, Knoxfield

Afbeelding 12. Eilandkool Afbeelding 13. Pitpit © FAO (Food & Agriculture Org. of the U.N.) © Herlex Ltd

Afbeelding 14a. Vliegende hond Afbeelding 14b. Slapende vliegende honden © Foto: Roy Breslawski © Foto: Annie Brooke

Afbeelding 15. De op het land levende kokoskrab © Foto: N. Dean Pentcheff

Afbeelding 16. Bereidde laplap (links) ÂŠ Brian Matthews

Figuur 3. De paloloworm met zijn epitoke ÂŠ Dpt Marine and Wildlife Resources, Pago Pago (American Samoa)

Afbeelding 17. Een handvol epitokes ÂŠ Dpt Marine and Wildlife Resources, Pago Pago (American Samoa)

Kaart 8. De handelsroutes tussen Malakula en Ambrym 1. Periodieke uitwisselings- of overslagzone voor bogen, pijlen, neuspluggen, knotsen, taroâ€Śenz. 3. Zwijnen uit Ambrym tegen voedingswaren uit Malakula. 4. Van Vao en Wala naar Ambrym: nambas en geweven gordels tegen zwijnen en boombastgordels. Van Vao en Atchin naar Ambrym: verkoop of ruil van Nimangki-graden, verkoop van kanoâ€™s. Van Vao naar Ambrym: vrouwen Uit: Huffman (1996d:184-85)

Afbeelding 18. Ceremoniële schenking van landbouwproducten © Foto: Patrick Krohn

Afbeelding 19. Geldmat (sese) van Pentecost Uit: Walter 1996:101 Collectie Speiser. Basel: Museum der Kulturen.

Afbeelding 20a. Crotonstruik ÂŠ Foto: Biological Resources Program. Research Branch Agriculture and Agri-food. Canada.

Afbeelding 20b. Small Namba met Afbeelding 20c. Small Namba met janusmasker en crotonbladeren crotonbladeren en slagtandarmbanden onder de boombastgordel aan de bovenarm Uit: Doucet & Taillemite 1976:127 ÂŠ Foto : Pam Dage

Afbeelding 21. De orleaan Â© Foto: Gerald D. Carr

Kaart 9. Initiatietechnieken incisietechniek circum-incisietechniek en rituele homoseksualiteit Uit: Layard 1942:484 map VII

Afbeelding 22. Small Nambas (zuidoost Malakula) ÂŠ Foto: Anthony G. Kendrick

Afbeelding 23. Big Nambas (noord Malakula) Zij dragen de boombastgordel met daarover een westerse gordel met metalen gesp en een volumineuze penisbeschermer. De hoofdman Nagapate (rechts) draagt armbanden van varkensslagtanden en een neusplug. Uit: Deacon (1934: plate X-A)

Afbeelding 24. Penisbeschermers van noordwest Malakula (Nambas)

Uit: Tryon 1996:173 Collectie Speiser. Basel: Museum der Kulturen.

Afbeelding 25a & 25b. Kinderen met schedelverlengingen (Tomman eiland, Malakula) © Foto’s: Martin Johnson, 1919. The Martin and Osa Johnson Safari Museum, Chanute (Kansas, USA)

Afbeelding 26. Man en vrouw met een verlengde schedel (Malakula) © Foto: Rev. William Gunn. Uit: Meyer (1997:40)

Afbeelding 27. Overgemodelleerde dolichocranische schedel (zuid Malakula) Afmetingen: H. 23 cm Materialen: mensenschedel, plantaardig materiaal, kit, klei, palmblad, boombast en pigmenten (oker, wit, violet en rood) Ex-collectie de Tavernier (Mestach). Collectie (1957): Stad Antwerpen Oudheidkundig Museum, Etnografisch Museum Inventarisnummer: A.E. 57.9.5. ÂŠ Foto: Fotografische dienst Antwerpen RĂśntgenfoto: F. Simons, Medisch-Sociale Dienst van de Stad Antwerpen

Afbeelding 28. Gradenarmbanden voor mannen uit Ambrym (l) en Malakula (r) Uit: Huffman 1996d:190. Collectie: Museum der Kulturen, Basel

Afbeelding 29. gradenarmband (pen) voor mannen uit west Ambrym Uit: Huffman (1996d:190) Collectie Guiart: Musée National des Arts d’Afrique et d’Océanie, Paris.

Afbeelding 30. Twee gradenarmbanden: n’ambulican (Small Nambas, zuid Malakula) De rechterarmband heeft toebehoord aan Andalbuass die de meleun-graad (13e en 14e graad, zie 1.5.1.1.2.) bereikt heeft en doorvoor zes en vijftig slagtandvarkens heeft geofferd Afmetingen: H. 16,5 met Ø 8 cm (links), H. 10 met Ø8,5 cm (rechts) Materiaal: schilpadhoorn

Collectie Korrigane (1935): Musée de l’Homme, Paris Inventarisnummers : MH 61.1.235 & MH 61.103.335 © Foto’s: Uit: Coiffier 2001:126

Afbeelding 31. Een barg met ontwikkelde slagtanden © foto: Pam Doge

Afbeelding 32. De slagtandvarkens worden met bijzondere zorg omringd © Foto: http://pac.to

Figuur 4. De waarde van het varken wordt bepaald door de groeistadia van de slagtand. Gradatie gebruikt in noord Ambrym waar men 14 stadia kent In het stadium 12 (mwehal) komt de punt van de tand terug uit de muil. In stadium 13 (lunbaro) heeft de tand een tweede cirkel gevormd en dringt in de onderkaak. Om het stadium 14 (mwetagromtan) te bereiken moet de cirkel in ĂŠĂŠn vlak gevormd zijn. Slechts dan kan de punt van de tand in de wortel binnendringen. Stadium 14 en 15 worden zelden bereikt. Uit: Guiart (1951:19-20)

Afbeelding 33. Varkensonderkaken uitgestald aan een dansplein ( nasara) op Vao (Kleine Eilanden, noordoost Malakula) ÂŠ Foto: S. Combs

Afbeelding 34. De slagtand heeft bijna een dubbele cirkel gemaakt Uit: Kaufmann (1997:106) Collectie Speiser. Basel: Museum der Kulturen.

Afbeelding 35. Slagtanden en onderkaken uit Malakula De slagtanden bovenaan zijn allen van een groeistadium hoger dan imap. Bij imap penetreert de punt van de tand het kaaksbeen. Uit: Deacon (1934:195 & plate VII)

Afbeelding 36. Een intersexvarken met ontwikkelde slagtanden ÂŠ foto: Doug Greger

Afbeelding 37. De kavaplant (Piper methysticum Forst. f.) ÂŠ Foto: Kai K. Kaholoka

Afbeelding 38. De kavawortel ÂŠ Foto: Cielo Herbals

Afbeelding 39. De preparatiestadia van kava. a. De geoogste wortels worden gereinigd. b. De wortels worden gemalen (vroeger werden ze gekauwd). c. Het mengsel van water en gemalen kava wordt in de filter gefilterd. d. Residu wordt uitgeperst en bij filtraat gevoegd. e. De kava is klaar voor consumptie. ÂŠ Fotoâ€™s: S. Combs

Kaart 10. Namen waaronder het nimangki-genootschap in noord Vanuatu voorkomt Uit: Layard 1942:688

Afbeelding 40. Ponarat uit Tenmaru met Janus-hoofd (Big Nambas, noord Malakula) Afmetingen: H. 178 cm Materialen: boomvaren. Collectie Guiart (1966): Musée National des Arts d’Afrique et d’Océanie, Paris. Inventarisnummer: D 66.16.2. © Foto: Basel: Museum der Kulturen

Figuur 5. Ponarat nokbalksculptuur van een mannenhuis in Tenmaru (Big Nambas, noord Malakula) Uit: Coiffier 1996:258

Afbeelding 41. Ponarat of gradensculptuur? (Malakula) Afmetingen: H. 175 cm. Materiaal: hout, sporen bepleistering en pigmenten Collectie: privé © Foto: Sotheby’s Uit: Sotheby’s june 25, 1968, lot 90

Afbeelding 42a & 42b. Zij- en achteraanzicht van een ponarat uit Amok (Big Nambas, noord Malakula) Afmetingen: H. 90 cm Materialen: boomvaren. Uit: Zervos 1961:22-23 ÂŠ Foto: Luc Joubert.

Afbeelding 43a & 43b. Ponarat uit Amok (Big Nambas, noord Malakula) Afmetingen: H. (afb. 43a) & 39 cm (afb.43b) Materialen: boomvaren. Uit: Zervos 1961:19 & 21 ÂŠ Foto: Luc Joubert.

Afbeelding 44a & 44b: Profiel- en rugaanzicht van een ponarat uit Dirak (Small Nambas, west Malakula) Afmetingen: H. 193 cm Materialen: boomvaren. Uit: Zervos 1961:34 ÂŠ Foto: Luc Joubert.

Afbeelding 45a, 45b & 45c. Magische steen in Janusvorm. Voor- zij- en achteraanzicht van de steen (Ambrym) Afmetingen: H. 9 cm Materiaal: steen Collectie Speiser. Basel: Museum der Kulturen. Uit: Kaeppler et alii 1993:442 ÂŠ Foto: Peter Horner

Afbeelding 46. Magische steen in de vorm van een zwijn (noord Malo) Afmetingen: B. 9 cm. Materiaal: Steen. Collectie Speiser (1912). Basel: Museum der Kulturen. Uit: Newton 1969: plate 211 ÂŠ Foto: Basel: Museum der Kulturen.

Afbeelding 47. Magische steen uit Metemli (noord Ambrym) Afmetingen: H 35,5 cm. Materiaal: vulkanische tufsteen. Collectie Guiart (1949): Dépôt ORSTROM (1961) au Musée National des Arts d’Afrique et d’Océanie, Paris. Inventarisnummer : D 62.1.1. Uit : Huffman 2000a :270 © Foto : Hugues Dubois

Figuur 6. Gemodelleerde voorouderfiguren (Ambrym) Links een figuur met een toorts, rechts met een zweep Afmetingen: H. 61 cm (links) en 69 cm (rechts) Materialen: divers plantaardig materiaal, klei, pigmenten en kit Collectie: Museum of Mankind, British Museum, London Uit: Edge-Partington 1880: III-54

Afbeelding 48. Overgemodelleerde vrouwelijke figuur nevimbumbao (zuid Malakula) Afmetingen: 135 x 63 x 92 cm Materialen: boomvaren, pandanus, klei en pigementen (stoel: Matisse) Ex-collectie Henry Matisse. Collectie Picasso: Paris, Musée Picasso. Inventarisnummer : 3634 © Foto : Gérard Blot, Musée National des Arts d’Afrique et d’Océanie, Paris. Uit : Peltier 1996:308

Afbeelding 49. Overgemodelleerde verlengde schedel: ambatimtemes (Viomatha Small Nambas, zuid Malakula) Afmetingen: ± 30 x 30 x 14 (waarschijnlijk afkomstig van een rambaramp) Materialen: been, plantaardige kit en pigmenten. Collectie: privé © Foto: Laboratoire photographique du musée de l’Homme, Paris Uit : Awazu Pereira da Silva & Coiffier: 2001:129

Afbeelding 50. Overgemodelleerde schedel (zuid Malakula) Afmetingen: H. 21 cm Materialen: been, plantaardige vezels, modelleerkit, pigmenten, slagtanden en zaden van het paternosterboontje (Abrus precatorius) Collectie Speiser: Museum der Kulturen, Basel Inventarisnummer: Vb 4479 © Foto: Peter Horner Uit: Kaufmann 1997:98

Afbeelding 51a & 51b . Een overleden hoofdman, jif Tambwebalimbank en zijn rambaramp (zuid Malakula) ÂŠ Foto: CharlĂ¨ne Gourguechon Uit: Gourguechon : 1974:96-97

Afbeelding 52. Rambaramp (zuid Malakula) Afmetingen: H. 176 cm. Materialen: been, bamboe, plantaardige vezels, pigmenten, boombastgordel, spinnenwebben, onderkaak van een slagtandzwijn, slagtand, schelp. Ex-collectie Georges Plouvier en Jacques Kerchache. Collectie : Musée Barbier-Mueller, Genève. Inventarisnummer : 4621 © Foto: Pierre-Alain Ferrazzini Uit : Newton 1998:297

Afbeelding 53. Rambaramp van een man met aanzien (zuid Malakula) Afmetingen: 172 x 54 x 10 cm Materialen: been, bamboe, plantaardige vezels, pigmenten, veren, spinnenwebben, slagtanden, schelpen. Collectie: Musée National des Arts d’Afrique et d’Océanie, Paris. Inventarisnummer: 31.1.46 © Foto : Agence Photographique, Réunion des Musées Nationaux. Uit : Bonnemaison 1996b :209

Afbeelding 54. Detail van een Rambaramp van een man met hoge rang (zuid Malakula) Afmetingen: H. 270 cm, detail Âą 140 cm. Materialen: been, bamboe, plantaardige vezels, pigmenten, veren, spinnenwebben, slagtanden, schelpen. Collectie Speiser: Museum der Kulturen, Basel Inventarisnummer: Vb 265 ÂŠ Foto: Peter Homer

Afbeelding 55. MagiĂŤr met een rambaramp (zuid Malakula) Collectie: anoniem Uit: Meyer 1995: 418

Afbeelding 56a & 56b. Temes Nevimbur uit het begin van de XXe eeuw (zuid Malakula) Afmetingen: 30 x 20 x 20 cm (zonder bamboestok), totale hoogt: 84 cm. Materialen: been, bamboe, plantaardige vezels, pigmenten, spinnenwebben, kokosnoot, hout en varkensslagtanden. Collectie van de auteur ÂŠ Foto: De Mey

Afbeelding 57. Voor- en zijaanzicht van een Tjubwan masker (noord Ambrym) Afmetingen: 54 x 17 x 17 cm Materialen: hout Collectie van de auteur ÂŠ Foto: auteur

Afbeelding 58. Een tjubwan-masker Afbeelding 59. Een gomawé-masker uit Vanuatu (zuid Pentecost) uit Nieuw-Caledonië Tjubwan: Afmetingen: H. 23,5 cm Materiaal: hout Collectie Speiser (1912): Museum der Kulturen, Basel Inventarisnummer: Vb 4562 © Foto: Peter Horner Uit: Kaeppler et alii: 1993:447 Gomawé: Afmetingen: H. 25,5 cm Materiaal: hard hout Ex-collectie J.J. Klejman, New York. Collectie Musée Barbier-Mueller, Genève. Inventarisnummer: 4706-A © Foto: Alain Ferrazzini Uit: Newton: 1989:302

Afbeelding 60. Tjubwan voor plantenritualen (oost Malakula) Afmetingen: H. 49 cm Materialen: hout, pigmenten, plantaardige vezels Collectie Speiser (1912): Museum der Kulturen, Basel Inventarisnummer Vb 4757 ÂŠ Foto: Peter Horner Uit: Speiser : plate xiviii

Afbeelding 61. Tjubwan (Vao of Malakula) Afmetingen: 50,7 x 20,3 x 14 cm Materialen: hout en pigmenten Ouderdom: C14 gedateerd 1845 ± 70 jaar. Zou in 1880 door de marineofficier Ernest Beinier verzameld zijn (?) Collectie: Meyer, Paris © Foto: Olaf Wipperfürth Uit: Meyer 1995:419-20

Afbeelding 62. Temes weleoram van afbeelding 49 in situ gefotografeerd door de Charles van den Broek en Etienne de Ganay van de Korrigane-expeditie (Small Nambas, zuid Malakula) © Foto: Photothèques du musée de l’Homme, Paris Uit : Fisher 2001 :113

Afbeelding 63. Temes weleoram (Small Nambas, zuid Malakula) Afmetingen: 117 x 34 cm Materialen: boomvaren, plantaardige vezels en kit, pigmenten (varkensslagtanden zijn verloren gegaan) Kunstenaar: Ande meleun Collectie: Musée de l’Homme, Paris Inventarisnummer: MH 61.103.15 © Laboratoire photographique du musée de l’Homme Uit : Fisher 2001:112

Afbeelding 64. Temes Malau (zuid Malakula) Afmetingen: H. 120 cm Materialen: boomvaren, plantaardige vezels, kit, pigmenten en varkensslagtanden. Collectie Speiser (1912): Museum der Kulturen Inventarisnummer: Vb 4776 ÂŠ Foto: Peter Horner Uit: Kaufmann 1997:112

Afbeelding 65. Tamate-hoofddeksel (Mota Lava, Bankseilanden) Afmetingen: 35 x 61 cm Materialen: boombast, rotan, plantaardige vezels en pigementen Collectie: Museum für Völkerkunde, Leipzig © Foto: Ingrid Hänge Uit: Kaepller et alii 1993: plate 137

Afbeelding 66. Tamate-danser ( 1970 Lotawan, Mota, Banskeilanden) © Foto: Bernard Vienne Uit: Vienne 1996:241

Afbeelding 67a & 67b. Janus helmmasker temes mbalmbal met figuur (zuidoost Malakula) Afmetingen: 117 x 37 Materialen: boomvaren, spinnenraggen, plantaardige vezels, kit en pigmenten Collectie: Musée de l’Homme, Paris Inventarisnummer: MH 61.103.17 © Laboratoire photographique du musée de l’Homme Uit : Fisher 2001:116-17

Afbeelding 68. Haaiendansmasker (zuid Malakula) Afmetingen: 25 cm Materialen: plantaardige vezels, kit en pigmenten Collectie Speiser: Museum der Kulturen, Basel Inventarisnummer: Vb 4568 ÂŠ Foto: Peter Horner Uit: Speiser 1923b: plate xx

Afbeelding 69. Een masker uit Afbeelding 70. Een masker uit zuid Malakula oost Malakula Afmetingen: 60 cm (links) en 68 cm (rechts) Materialen: plantaardige vezels, kit, pigmenten en varkensslagtanden Collectie Speiser: Museum der Kulturen, Basel Inventarisnummer: Vb 44131 & Vb 1774 ÂŠ Foto: Peter Horner Uit: Speiser 1923b: plate xxvi & xxviii

Afbeelding 71 & 72. Twee tamake maskers uit Ambrym Afmetingen: H. 55 cm (links) en 65 cm (rechts) Materialen: plantaardige vezels, kit en pigmenten Collectie Speiser: Museum der Kulturen, Basel Inventarisnummer: Vb 4567 & Vb 4566 ÂŠ Foto: Peter Horner Uit: Speiser 1923b: plate xlii & xliii

Afbeelding 73. Rom-masker van het horizontale type (Ambrym) Afmetingen: 60 x 32 x 33 Materialen: plantaardige vezels, kit en pigmenten Collectie Speiser: Museum der Kulturen, Basel Inventarisnummer: Vb 4756 ÂŠ Foto: Peter Horner Uit: Huffman 1996a:20

Afbeelding 74. Zijaanzicht van een verticaal rom-dansmasker (Ambrym) Afmetingen: H. 40 cm (zonder baard) Materialen: plantaardige vezels, bamboe, lianenhout, kit en pigmenten Collectie Clausmayer: Rautenstrauch-Joest-Museum für Völkerkunde, Köln Inventarisnummer: 15 918 © Foto: Rheinisches Bildarchiv und Photoarchiv des Rautenstrauch-Joest-Museum Uit: Bounoure1992:87

Afbeelding 75. Vooraanzicht van het verticale rom kón-dansmasker (Metamli, noord Ambrym) Afmetingen: H. 80 cm. Materialen: plantaardige vezels, bamboe, kit, cycasbladeren en pigmenten Collectie (1949): Musée national des Arts d’Afrique et d’Océanie, Paris Inventarisnummer: © Foto: Dominique Genet Uit: Kaeppler et alii 1993:134

Figuur 7. Temes malau (?) op Afbeelding 76. Spinnenweb masker een rambaramp Temes malau (?) Verzameld in 1888 in Port Sandwich, Afmetingen: H: 84 cm Zuidoost Malakula Materialen: spinnenwebbenen pigmenten Collectie Speiser (1910-12). Museum der Kulturen, Basel Inventarisnummer: Vb 4023 ÂŠ Foto: Peter Horner Uit: Edge-Partington 1898: III-55 Uit: Kaufmann 1997:83

Figuur 8. Temes malau helmmasker van het nalawan-genootschap Uit: Deacon 1934:428

Afbeelding 77. Zijaanzicht van een verticale atingting met schijfvormige ogen (Ambrym) Afmetingen: H. 358 cm Materiaal: hout (gerestaureerd in 1994-95 en 1999) Ex-collectie Mme T.L. Fowler, collectie (1972): Musée d’ethnographie, Neuchâtel Inventarisnummer 11616 72.5.1. © Foto : Musée d’ethnographie, Neuchâtel

Afbeelding 78. Frontaal zicht op een verticale atingting met spiraalogen (Ambrym)

Afmetingen door ons opgenomen: Totale hoogte inclusief voetstuk: 342 cm. Hoofd tot aan de schouder: 95 cm. Hoofd tot aan de kin: 132 cm. Breedte hoofd: 59 cm. Linker oogschijf: 31 x 28,5 cm. Rechter oogschijf: 40 x 26 cm. Lengte neus vanaf de glabella: 40 cm. Breedte neus aan de basis 26 cm. Romp (klankkast): 185 cm. Klankspleet: 127 cm. Diameter romp bovenaan: Ø 63 cm, omtrek 198 cm. Diameter romp onderaan: Ø 68 cm, omtrek 214 cm. Materiaal: hout Collectie: Prosper & Mady de Vriese, Laramière, France © Foto : Prosper de Vriese

Afbeelding 79. Atingting met geatrofieerde handen (Fanla, noord Ambrym) © Foto: Globes Mémoires Uit: Pataud-Celerier 1997:56

Afbeelding 80. detail van een atingting met twee facies (1900-1915, Ambrym) Afmetingen: H. 274 cm. Materiaal: hout. Collectie: The Beede Gallery, National Music Museum (University of South Dakota), Vermillion. Inventarisnummer: 2759. ÂŠ Foto: National Music Museum. Uit: http://www.usd.edu/smm/

Afbeelding 81a & 81b. Voor- en zijaanzicht van een Atingting met twee facies, voor een man van hoge rang (west Ambrym) Afmetingen: H. 420 cm Materiaal: hout Collectie Speiser (1910-12). Museum der Kulturen, Basel Inventarisnummer: Vb 4020 ÂŠ Fotoâ€™s: Museum der Kulturen, Basel Uit: Guiart 1963:238 & Kaufmann 1997:54

Afbeelding 82a & 82b Atingting en detail van de achterkant. (Ambrym of zuidoost Malakula) © Foto: Metropolitan Museum New York Uit: http://sorrel.humboldt.edu/~rwj1/HEB/HEB011s.html

Afbeelding 83. Een groep atingting spleettrommen (zuidoost Malakula) Foto: Felix Gaillard (1887) © Musée de l’Homme, Paris Uit : Pataud-Celerier 1997:57

Afbeelding 84. Een groep atinting spleettrommen (Ambrym) Foto: anoniem Uit: Meyer 1995:416

Afbeelding 85a & 85b. verticale spleettrom (naïtintin) in situ en een detail (Wormiall, zuid Malakula) Afmetingen: 282 x 63 cm Materiaal: hout (Intsia bijuga) Gift aan de Korrigane-expeditie. Collectie: Musée de l’Homme, Paris

Inventarisnummer : MH 61.103.14 © Foto’s : Photothèque & Laboratoire photographique du musée de l’Homme Uit : Coiffier 2001:108-09

Afbeelding 86a & 86b. Verticale spleettrom in situ en een detail (eiland Vao, noordoost Malakula) © Globe-Mémoires Uit: Pataud-Celerier 1997:58

Afbeelding 87. Een Big Namba slaat de trom (noordwest Malakula) ÂŠ Video: Time-Life Multimedia Uit: Attenborough 1976.

1â€“4 : Vao en Atchin (Kleine Eilanden, noordoost Malakula) 6 & 9: noord Malakula (Big Nambas) 5 & 8: noordoost Malakula: mengstijl met elementen uit noord Malakula en van de Kleine Eilanden ( ruitvormig gezicht met neus 5 zeer zeldzame vormgeving 7: tekening van Speiser (1913 Taf. 109 Fig. 18) Waarschijnlijk afkomstig uit noordoost Malakula 8: veeleer op de Kleine Eilanden te situeren 10-13: zuid en zuidwest Malakula 10: uniek exemplaar 14: zuidoost Malakula 13: werd door Speiser in west Ambrym gesitueerd, maar wordt door Fischer in zuid Malakula geplaatst. De trom is in een stijl typische voor zuid-zuidwest Malakula gesneden. 15-17: west (?)Ambrym

18 & 20: noord Ambrym. Worden ten onrechte door Fischer in zuid Ambrym gesitueerd. 19: door Fischer in zuid Ambrym gesitueerd. Deze stijl is echter typisch voor het eiland Epi (Guiart 1949:65 & Speiser 1923 Taf. 104 Fig. 6) Figuur 9 : Verticale spleettrommen op Ambrym en Malekula. Stijlindeling volgens Hans Fischer (1957:58-61) Rood: aanvullingen of verduidelijkingen die steunen op recente gegevens.

Afbeelding 88. Horizontale spleettrom (zuid Malakula) Afmetingen: 90 x 16 cm Materiaal: hout Gift aan de Korrigane-expeditie (1935). Collectie: Musée de l’Homme, Paris Inventarisnummer : MH 62.57.9 © Foto’s : Laboratoire photographique du musée de l’Homme Uit : Coiffier 2001:110

Afbeelding 89. CeremoniĂŤle dissel (Malakula) Afmetingen: H. 47 cm Materialen: hout, vezels en ijzer Collectie: Masco ÂŠ foto: Dirk Bakker Uit: Wardwell 1994:148-49

Afbeelding 90a & 90b Rituele varkenshamer met een facies en een figuur en een detail van de hamer (Ambrym of zuidoost Malakula) Afmetingen: 77 x 40 x 8 cm Materiaal: hout Collectie: auteur ÂŠ Foto: de Mey

Afbeelding 91a & 91b. Zware rituele varkenshamer met drie figuren en één facies. Rechts detailopname (Ambrym of zuidoost Malakula) Afmetingen: 99 x 56 x 12 cm. Gewicht: 8 kg! Materiaal: hout Collectie: auteur © Foto: de Mey

Afbeelding 92. Rituele varkenshamer (Ambrym of Malakula ) Afmetingen: H. 97 cm. Materiaal: hout Ex-Collectie von der Heydt. Collectie: Museum Rietberg, Zürich Inventarisnummer. RME 703 © foto: Museum Rietberg, Zürich Uit: Huffman 1996a:40

Figuur 10. Rituele varkenshamer uit Wala (Kleine Eilanden, Malakula) Collectie: MusĂŠe de lâ€™Homme Inventarisnummer : D. 39.3.209 Uit : Guiart 1949:62

Afbeelding 93. Rituele varkenshamer en detail (Vao, Kleine Eilanden, Malakula) Afmetingen: H. 57 cm. Materiaal: hout Collectie: Todd Barlin, Sydney

Afbeelding 94. Rituele varkenshamer met getande rand (Ambrym) Afmetingen: 53 x 25 x 5 Materiaal: hout Collectie: auteur ÂŠ Foto: de Mey

Afbeelding 95. Deel van een speerschacht met januskop (Big Nambas noordwest Malakula) Afmetingen: 66,5 x 5,5 cm Materialen: hout, rotan en plantaardige vezels Collectie Meyer ÂŠ Foto: Olaf WipperfĂźrth

Uit: Meyer 1995:424

Figuur 11. Knotsentypes van Malakula en Ambrym 1 â€“ 6 Malakula 7- 12 Ambrym Uit: Speiser 1923a:Tafel 60 Afbeelding 96. vierknopsknots (Ambrym of Malakula) Afmetingen: L. 80 cm Materiaal: hout (draagband verloren) Collectie: Etnografische verzamelingen van de Universiteit Gent, Gent Inventarisnummer: GE 58.68 ÂŠ Foto: Gustaaf Troch Uit: Bruyninx & van Damme 1997:61

Afbeelding 97. Afbeelding 98. Spatelvormige knots (Malakula) Janusknots (Ambrym) Afmetingen: 97,8 x 6 cm Afmetingen: 77 x 17,5 Materiaal: hout Materialen: hout en vezels (draagband) Collectie: Meyer Collectie Guiart (1949): Musée national © Foto: Olaf Wipperfürth des Art d’Afrique et d’Océanie, Paris Uit: Meyer 1997:36 Inventarisnummer: D. 61.1.11 © Foto: Réunion des musées nationaux Uit : Huffman 1996d :194

Figuur 12. Ahü of de “schildpad van Deacon” Uit: Huffman 1996c: 251

De volledige zandtekening nahal Deel van de tekening dat door Temes Savsap voorgelegd wordt aan de naziel Nahal of “pad” van de naziel naar het hiernamaals Ontbrekend deel van de tekening dat moet aangevuld worden door de naziel Figuur 13. Nahal of “pad”: zandtekening uit Seniang (zuidoost Malakula) Uit: Deacon (1934:555) met aanpassingen van de auteur.

Afbeelding 101. Temes, houten gradensculptuur (zuidwest Malakula) Afmetingen: 38 x 16 cm Materiaal: hout en sporen van polychromie. Collectie: MusĂŠe de lâ€™Homme Inventarisnummer : MH 61.1.3.12

Afbeelding 102. Temes, houten gradensculptuur (zuidwest Malakula) Afmetingen : 140 x 20 x 21 cm. Materialen: hout en pigmenten Collectie Clausmeyer: Rautenstrauch-Joest-Museum für Völkerkunde, Köln. Inventarisnummer: 31 257 © Foto: Rheinisches Bildarchiv und Photoarchiv des Rautenstrauch-Joest-Museum. Uit: Stör 1987:XXXI-44.

Afbeelding 103. Deel van een maki-monument met paalvormige houtsculptuur en een arend als nokbalkfinaal (eiland Vao, Kleine Eilanden, Malakula) Afmeting: H. 240 cm (figuur) B. 360 (arend). Materialen: Hout en pigmenten. Collectie: Musée national des Art d’Afrique et d’Océanie, Paris Inventarisnumer : 49.2.1. © Foto: Réunion des musées nationaux Uit : Kaufmann 1997:81

Afbeelding 104. Houten sculptuur voor een maki-monument (Atchin, Kleine Eilanden, noordoost Malakula) Afmetingen: H. 194 cm. Materialen: hout en pigmenten Collectie Speiser (1910-12): Museum der Kulturen, Basel Inventarisnummer: Vb 4823 ÂŠ Foto: Peter Horner Uit: Kaufmann 1997:121

Afbeelding 105. Maki-monument in situ (noordoost Malakula rond 1900) Onder het dak, achter de houtsculptuur kan men de monolieten bemerken. Vooraan heeft de nokbalk de vorm van een vliegende arend (4 vleugels) © Foto: Photoarchiv des Rautenstrauch-Joest-Museum, Köln Uit: Stör 1987:266

Figuur 14. Deel van de constructie van het maki-monument (Norohure, Vao, Kleine eilanden, noordoost Malakula) Uit: Layard 1942:273

Afbeelding 106. Houten mannelijke sculptuur naast een offertafel (noordoost Malakula) © Foto : Photoarchiv des Rautenstrauch-Joest-Museum, Köln Uit: Stör 1987:267

Afbeelding 107a & 107b. Houten mannelijke sculptuur (eiland Atchin, noordoost Malakula) Afmetingen: H. 258 cm Materiaal: hout Collectie Speiser (1910-12): Museum der Kulturen, Basel. Inventarisnummer: 4406. ÂŠ Foto: Peter Horner Uit: Kaufmann1997:116 (gerestaureerde versie afb. 107a)

Uit: Schmitz 1963:plate 204. (niet-gerestaureerde versie)

Afbeedling 108a & 108b: Figuur en detail van een houten mannelijk beeld (eiland Malo, Vanuatu). Op de kruin en op de buik slagtandmotieven. Coiffier (2000:274, 276 & 278) laat er geen twijfel over bestaan dat deze sculptuur ofwel uit noordoost Malakula is geĂŻmporteerd of ter plaatse door een Malekulaanse kunstenaar is gemaakt. Afmetingen: H. 300cm Materialen: hout (Instia bijuga) en pigment (Europees wasblauwsel)

Collectie Korrigane (1935): Musée de l’Homme, Paris. (In dépôt bij musée du quai Branly, Le Louvre, Paris) Inventarisnummer : M.H. 38.42.8 © Foto : Hugues Dubois Uit : Coiffier 2000:275 & 277

Afbeelding 109. Boomvaren- gradenbeeld (Ambrym) Afmetingen: H. 220 cm Materialen: boomvaren, klei en pigmenten

Collectie (voor 1950): Europese privé-collectie © Foto: Sotheby’s Uit: Veilingscatalogus Sotheby’s: African and Oceanic Art. May 6, 1998 (sale 7129) lot 94.

Afbeelding 110. Boomvarensculptuur Afbeelding 111. Boomvarensculptuur (Ambrym of Malakula) voor mage ne hiwir graad (Fanla, noord Ambrym) Afmetingen: 216x 40 x 42 cm. Afmetingen: H. 210 cm Materialen: boomvaren, klei en Materialen: boomvaren, klei en pigmentsporen pigmentsporen Collectie: Etnografisch Museum Antwerpen Collectie (1966): Musée Barbier Mueller, Genève. Inventarisnummer: A.E. 72.3.1. Inventarisnummer: 4601-B © Foto: Hugo Maertens © Foto: Pierre-Alain Ferrazzini Uit: Herreman et alii 1991:52-53 Uit : Huffman 1998 :285

Afbeelding 112a-g. Ogentypes bij boomvarensculpturen (Ambrym en zuidoost Malakula) a: schijfvormige ogen (uit: Christie’s catalogus 20 november 1997 lot 32. © foto: Christies’s) b: bolvormige protuberante ogen (© Museum der Kulturen, Basel) c: ogen in forma stilae (uit Kaepller 1993:443 © foto: Peter Horner) d: cassinoïdevormige ogen (Uit Kaeppler 1993:443 © foto Field Museum of Natural History, Chicago) e. neergaand planoconvexe ogen (uit Meyer 1997:8 © foto: Sotheby’s) f. ovale ogen (uit: Anoniem 1992:19 © foto: Hurst Gallery, Cambridge USA) g. geen gesculpteerde ogen, glabella voor de oogkasten (uit Parsons 1975: 171 © foto: Jack Savage)

Afbeelding 113. Voor- en zijaanzicht van een boomvarenbeeld van het “glabella-type” (Ambrym) Afmetingen: H. 180 cm B. 46,5 cm. Materialen: boomvaren en kleisporen. Collectie (1936): Etnografische Verzamelingen van de Universiteit Gent, Gent. Inventarisnummer: GE 69. Uit: Bruyninx & van Damme 1997:58-59 © Foto: Gustaaf Troch.

Afbeelding 114. Vrouwelijk Afbeelding 115. Mannelijk boomvarenbeeld in glabella-stijl. boomvarenbeeld in glabella-stijl. (zuidoost Ambrym) (zuidoost Ambrym) Afmetingen: niet aangegeven Materialen: boomvaren en kleisporen (en vezels bij beeld rechts) Collectie Speiser (1910-12) Inventarisnummers: Vb 1695R (Afb.114) en Vb 1695L (Afb. 115) ÂŠ Foto: Museum der Kulturen, Basel Uit: Speiser 1923b:plate 63 fig. 5 & 6

Afbeelding 116. Vrouwelijk boomvarenbeeld met glabella (Ambrym) Afmetingen: H. 208 cm. Materiaal: boomvaren en sporen van klei Collectie: Musée de l’Homme, Paris Inventarisnummer : 36.40.44 © Foto : Musée de l’Homme Uit : Kaeppler et alii 1993:afb. 442

Afbeelding 117. Boomvarensculptuur (zuid Malakula) ÂŠ Foto: Reprography Department of the University Library, Basel Inventarisnummer foto: Vb 2366 Uit: Speiser 1923b: plate 104/1

Figuur 15. Stijlregionen van noord Vanuatu volgens Demoor-Van den Bossche A: stijl van noord Malakula A1: substijl van noordoostelijke kust van Malakula en de eilanden Atchin en Wala A1a, b en c: lokale stijlen A2: substijl van noordwest Malakula (Big Nambas) met Vao B: stijl van oost en centraal Malakula B1: substijl van de Small Nambas B2: substijl van de Small Nambas (?) C: Ambrymstijlgebied, stijl van zuidoost Malakula en Ambrym. C1: substijl van zuidoost Malakula C2: substijl van west Ambrym C3: substijl van noordwest Ambrym C4: Glabellastijl C4a Glabellasubstijl, glabellastijl in zuidwest Ambrym C4b Glabellasubstijl, glabellastijl in zuidoost Ambrym C4c Glabellasubstijl, glabellastijl in noord Ambrym(zonder uiterste noorden) D: Stijl van de Bankeilanden en noord Ambrym D1: substijl van Vanua Lava D2: substijl van noord Gaua D3: substijl van oost Gaua en noord Ambrym Uit: Demoor-Van den Bossche 1983:170)

Afbeelding 118. Boomvarensculptuur (Vanuatu) Afmetingen: H. 162 cm Materialen: boomvaren Collectie: privé Uit: Veiling Object de Haute Curiosité. Hôtel de Vente de Lyon. 5 décembre 1960 lot 90

Afbeelding 119. Butoot doro nek’hetamat gradensculptuur ( oost Gaua, Bankseilanden) Afmetingen: H. 310 cm. Materialen: Boomvaren. Collectie: Musée d’Aquitaine, Bordeaux. Inventarisnummer: 13.162 © Foto : Hugues Dubois Uit : Huffman 2000b:265

Figuur 16a & 16b. Gebeeldhouwde monolieten voor de hogere Nimangki-graden (Seniang, zuidwest Malakula) 16a: Antropomorfe figuur met een morfologie vergelijkbaar met de houtsculptuur (afb.101). Rond de centrale monoliet de steencirkel. De steen vooraan stelt een fallus voor. Op de fallussteen rust “de steen van het kind”. 16b. Monoliet met drie facies. Functie van de steen op de monoliet is onbekend. Mogelijk speelt het ook in deze context de rol van “de steen van het kind” Uit. Layard 1942:698 fig. 85

Afbeelding 120a. Dansplaats (nasara) op Atchin (noordoost Malakula) Op de voorgrond stenen platform met achteraan monoliten. De verticale spleettrommen zijn versierd met varkensslagtanden

Collectie: Harry Pidgeon Collection ÂŠ Foto: UCR/CMP (University of California, Riverside / California Museum of Photography)

Afbeelding 120b: Detail van de afb. 120a Achter de monolieten is een stenen muur opgericht. Collectie: Harry Pidgeon Collection ÂŠ Foto: UCR/CMP (University of California, Riverside / California Museum of Photography)

Afbeelding 121. Houten beeld barereo voor de lemad vrouwengraad (noord Ambrym) Â© Foto: May & Henry Larsen Uit: Larsen & Larsen: 1961:129

Afbeelding 122. Boomvarenbeeld voor de mage ne sagran graad. (Fanla, noord Ambrym) Afmetingen:215 x 40 cm. Materialen: boombaren, klei en sporen van pigmenten Collectie Guiart: Musée National des Arts d’Afrique et d’Océanie, Paris Inventarisnummer: 64.2.33 © Foto: Musée National des Arts d’Afrique et d’Océanie. Agence photographique Uit: Patterson1996:256

Afbeelding 123. Boomvarenbeeld voor de mage ne gulgul graad (NÄ“ha, noord Ambym) Uit: Guiart 1951: Pl. II - 4

Afbeelding 124. Boomvarenbeeld voor de mage ne wurwur gemaakt door Naïm Balbal (Neuha Willit, noord Ambrym) Afmetingen: 187 x 76 cm Materialen: boomvaren, klei en pigmenten Collectie Guiart (1963): Musée National des Arts d’Afrique et d’Océanie, Paris Inventarisnummer : 64.4.1. © Foto: Musée National des Arts d’Afrique et d’Océanie. Agence photographique Uit : Bonnemaison 1996b :208

Afbeelding 125. boomvarenbeeld voor de mage lon bul graad, beschildert door Mage Korkor (Weha, noord Ambrym) Afmetingen : 243 x 41 cm. Materialen : hout, klei en pigmenten. Collectie: Musée National des Arts d’Afrique et d’Océanie, Paris. Inventarisnummer : 64.5.1. © Foto: Musée National des Arts d’Afrique et d’Océanie. Agence photographique. Uit: Patterson1996:256.

Afbeelding 126. Kavaschaal (Fidji Eilanden) Afmetingen: niet opgegeven Materialen: hout en plantaardige vezels Collectie: Peabody Museum. Inventarisnummer: PM # 98-8-70/51724 Foto: Hillel Burger ÂŠ 1998. President & Fellows of Havard College Uit: http://www.peabody.harvard.edu/sahlins/F51724.html [2003, april 23]

home

lijst scripties

inhoud