DOE HET NU! GRIJS ERUIT, GROEN ERIN • AUGUSTUS 2020
AUGUSTUS 2020
Tuinier jezelf
GROENE SCHOOL
AAN DE SLAG
Monty laat zien hoe je heggen snoeit
INSPIRATIE
10 alternatieven voor buxus
Help je tuin de zomer door De allerbeste tips bij droogte Langdurig fris en kleurrijk Houd ongedierte weg
€5,99
AP
HELP JE TUIN DE ZOMER DOOR
Verbloem je schutting
gzon
LEER VAN CAROLS GROOTSTE TUINBLUNDERS • ZO WERKEN GROENBEMESTERS VUL POTTEN MET WARME KLEUREN • HAAL VEEL OOGST UIT EEN KLEINE TUIN
INHOUD augustus 2020 SEIZOEN 10 15
16
20 22
Wij zijn gek op augustus Om zijn tropische thuisvakanties. The Full Monty Monty haalt herinneringen op aan zijn geliefde golden retriever Nigel. Topkeuze Dubbelbloemige dahlia’s zorgen voor een zinderende zomer. Wildleven Het schuimbeestje (Philaenus spumarius). Kweken en eten Bonen zijn perfect voor in kleine tuinen.
GROENE SCHOOL 28
32
36
40
44
47
52
57
62
Oogst de zomer Monty laat zien hoe je door te blijven oogsten meer uit je moestuin haalt. Planten voor je eigen frisse lucht We leggen uit waarom planten zo belangrijk zijn tegen luchtvervuiling. Geslaagde omheiningen Een omheining maakt indruk en Nick Bailey laat zien hoe je dat doet. Operatie: buxus Alan laat zien hoe je de buxus verzorgt en geeft tien probleemloze alternatieven. Snoeimaand Blijf op het hoogtepunt van de zomer je planten bijknippen. Gezond tuinieren Ontdek hoe tuinieren bijdraagt aan het gezond houden van je hersenen. De Wiersse In de tuin van de Wiersse wordt al drie eeuwen lang met liefde getuinierd. Oplossingen voor zomerse problemen Creëer een gezond en duurzaam evenwicht in je tuin. Vraag & antwoord Antwoord op de meest gestelde tuinvragen.
28
Monty zorgt voor een langere oogst
INSPIRATIE 70
74
78
85
88
92
4
Mijn grootste tuinierfouten Wie kan beter over haar grootste tuinierblunders vertellen dan Carol Klein? Vergroot je oogst Het is tijd om alles te oogsten, maar je kunt ook de oogsttijd verlengen. Tuinieren in de stad Laat je inspireren en ontdek hoe je zelf een gezonde oase in de stad maakt. Bloembakken met stijl Mark Lane combineert planten met warme tinten die in de nazomer lang meegaan. Weinig ruimte, veel smaak Tv-kok Rosemary Shrager onthult hoe je groentes in een kleine tuin verbouwt. Een verborgen pareltje in het bos De prachtige pluktuin ´Zelfgeplukt’.
Gardeners’ World
36
Creëer slimme omheiningen
52
In de tuin van de Wiersse
OP DE COVER
p.32 Grijs eruit, groen erin p.36 Verbloem je schutting p.40 10 alternatieven voor buxus p.47 Tuinier jezelf gezond p.57 Help je tuin de zomer door p.70 Leer van Carols grootste tuinblunders p.85 Vul potten met warme kleuren p.88 Haal veel oogst uit een kleine tuin p.101 Monty laat zien hoe je heggen snoeit p.106 Zo werken groenbemesters
AAN DE SLAG
101
104
106
FOTO: JASON INGR AM
107 108 109
110
Monty’s maand Monty geeft alle hagen een snoeibeurt. Bloemen in augustus Oogst droogbloemen en knip lavendel na de bloei. Zo gebruik je groenbemesters Zaai groenbemesters nadat je gewassen als aardappelen en uien hebt geoogst. In de kas Ventileer je kas en oogst kasgewassen. Alans tuintaak van de maand Vorstgevoelige planten stekken. Groente & fruit Plant uitlopers van aardbeien en zaai spinazie. Algemene tuintaken Vul de vijver bij en snoei vuurdoorn.
EN OOK 6
18
51
112
78
113
Tuinieren in de stad
57
Nieuwe oplossingen voor zomerse problemen
114
92
Op bezoek in de pluktuin ‘Zelfgeplukt’
Het prikbord Tips & tricks, agenda en de laatste tuintrends. Mijn eigen stekje Marieke van Nimmaplants vertelt over haar bijzondere begonia’s. Puzzel Vul hem in en maak kans op 1 van de 5 exemplaren ‘Tuinieren in de schaduw’. Colofon Hier vind je al onze contactgegevens. Groeigids Wat kun je de komende tijd zaaien en planten? Een handig overzicht. Volgend nummer Alles over het septembernummer.
106
Zo gebruik je groenbemesters augustus 2020
5
Schuimbeestjes
FOTO’S: TIM SANDALL ; GETTY/SANDRA STANDBRIDGE.
Het lange afscheid van de zomer begint: de zwaluwen en gierzwaluwen nemen hun jongen mee naar Afrika, ten zuiden van de Sahara, ook al zijn ze pas een paar weken oud. Alleen de huiszwaluwen blijven over en voeden hun jongen nog een maand lang op. Er zijn nu maar weinig vogels in de tuin, omdat de meeste soorten al hun energie hebben gestopt in het voeden van hun jongen en nu in een ‘zomerrui’ zitten. In een paar weken tijd krijgen ze nieuwe veren en tot die tijd zijn ze kwetsbaar voor roofdieren. Dus ze houden zich gedeisd en verbergen zich in de borders. Veel bijen zijn nu aan het eind van hun levenscyclus. Hommelkoninginnen paren en gaan in winterslaap tot het weer tijd is om een nest te bouwen. Maar behangersbijen nestelen nog in bijenhotels met rozenen blauweregenblaadjes.
20
De slijmerige schuimhoopjes die je in het late voorjaar en vroege zomer op planten ziet, zijn een bescherming voor de larve van het schuimbeestje (Philaenus spumarius), die zich ontwikkelt tot volwassen exemplaar. De kleine larve maakt het schuim door lucht toe te voegen aan een vloeistof die uit zijn anus komt. Met het schuim houd hij zichzelf vochtig en wordt hij beschermd tegen vijanden zoals vogels, spinnen en wespen. De wetenschappelijke naam komt van het Griekse philein (liefde), en het Latijnse spuma (schuim), grofweg vertaald: ‘schuimliefhebber’. De volwassen schuimbeestjes zijn tot 6 millimeter lang, maar laten zich zelden zien. Ze kunnen verschillende kleuren hebben, van groen tot
Gardeners’ World
roodbruin en bijna zwart. Meestal verschuilen ze zich tussen bladeren met dezelfde kleur. En ze kunnen enorm ver springen, tot wel 70 centimeter. Het schuimbeestje heeft spitse en zuigende monddelen, en voedt zich met plantensap. De larven en het schuim verschijnen in mei en juni, en volgroeide exemplaren zijn te zien van eind juni tot september. De volwassen beestjes overwinteren en zijn de volgende lente klaar om te paren en eieren te leggen. De website www.tuintelling.nl houdt bij hoeveel schuimbeestjes er gesignaleerd worden. Dus zie je er een, dan kun je dat daar doorgeven. De resultaten van dit jaar en voorgaande jaren bekijk je op tinyurl.com/gw-schuimbeestjes.
Kijk ook uit naar … � Gouden
torren. Die vliegen onhandig en luidruchtig de tuin in, op zoek naar rozen om zich mee te voeden. � Sintjansvlinders. Ze zijn blauw-zwart en hebben zes rode spetters op de vleugels. Ze broeden en eten in de weilanden, en vliegen overdag. � Lieveheersbeestjes. Veel soorten hebben geprofiteerd van de hete zomer en de vele bladluizen in het voorjaar. Nieuwe volwassenen gaan op zoek naar oude stelen en bladafval om in te overwinteren.
Seizoen
Ook al kan het schuimbeestje ver springen, meestal rent en vliegt het door de tuin.
augustus 2020
21
Slimme beplanting maskeert de randen en zorgt voor een mooie overgang naar de rest van de tuin.
Dankzij de verschillende lagen lijkt de schutting geen blinde muur.
Eenjarige klimplanten in potten zouden hier mooier staan.
EEN TUIN AANLEGGEN Geslaagde omheiningen Een omheining maakt indruk, maar wordt vaak verwaarloosd. Nick Bailey laat zien hoe je er het beste van kunt maken. 36
Gardeners’ World
Omheiningen zijn cruciaal voor beschutting en privacy. Maar omdat het de grootste elementen in een tuin zijn, kunnen ze de sfeer van de hele ruimte bepalen. Hun functie mag dus niet ten koste gaan van schoonheid. Met wat aandacht kun
je een saaie schutting laten schitteren, een muffe muur mooi maken en een verlepte heg oppeppen. Je hebt alleen maar een beetje informatie en wat tijd nodig. Volg mijn simpele instructies om je omheining van de ondergang te redden.
Groene school
Belangrijke elementen
Kies lichtere materialen voor een minder dominante omheining.
Dichtheid Hoewel een dichte omheining soms nodig is om lawaai te dempen of iets aan het zicht te onttrekken, is het de moeite waard om een luchtigere optie te overwegen. Een louvreschutting of een deels open schutting, heg of muur vermindert de luchtturbulentie in de tuin en laat meer licht door – en mogelijk zelfs een mooi uitzicht.
Kleur De kleur van een omheining bepaalt de sfeer van de hele ruimte. Licht doet groter lijken en fel maakt het spannend, maar wil je een omheining laten verdwijnen, kies dan voor donker. Dat kan met een donkergroene groenblijver, zoals een taxus, of donkere verf die opgaat in de schaduw
Omheining in de schijnwerpers Deze schutting werkt goed en wel om drie redenen. Ten eerste zijn de gebruikte materialen zowel visueel als fysiek licht, waardoor de omheining niet overheerst. Ten tweede zorgt het laagjeseffect van de muur, de schutting en de beplanting voor diepte in de omheining, die daardoor meer is dan de begrenzing van de tuin. En ten slotte lijkt de beplanting over te gaan in die van de buren, waardoor de
omheining wordt verdoezeld en de tuin van de buren visueel bij de onze wordt getrokken. Toch kan deze omheining met een paar kleine aanpas singen nog beter worden. Een grote groenblijvende plant voor de schutting doorbreekt de rechte lijn en blijft het hele jaar door mooi. Verder kunnen eenjarige klimmers tijdens de zomermaanden voor meer kleur zorgen en de weelderige sfeer versterken.
augustus 2020
FOTO’S: LESLEY COOK HEADSHOTS; SARAH CUTTLE; PAUL DEBOIS; JASON INGRAM.
Onderhoud Alle omheiningen vergen onderhoud, dus is het belangrijk dat je er goed bij kunt. Muren hebben uiteraard het minst nodig, terwijl je hout om de paar jaar moet behandelen en heggen minimaal één keer per jaar moet snoeien.
37
Gebruik scherp snoeigereedschap en desinfecteer het voor elk gebruik.
40
Gardeners’ World
Groene school
Operatie:
buxus
Drijven problemen met je buxushagen je tot wanhoop? Alan Titchmarsh laat zien hoe je ze verzorgt en geeft tien probleemloze alternatieven.
augustus 2020
FOTO: SARAH CUTTLE
W
kan leiden tot zachte, sappige groei die gevoeliger is voor infectie. Bloed-, vis- en een beroep moeten doen op onze creativiteit, dankzij het beendermeel is een prima algemene, biologische mest die je eenmaal per jaar, in dynamische duo het voorjaar, kunt geven. Buxusschimmel en Buxusmot, die Biologische bodemverbeteraars en vastberaden onze minihaagjes en plantenvoeding dragen bij aan de zorgvuldig gesnoeide vormbomen gezondheid van je planten en gaan verwoesten. Het probleem is dat Buxus uitbraken tegen, maar je moet de planten er sempervirens in al zijn variëteiten zo’n nuttige groenblijvende heester is: plooibaar tijdens het groeiseizoen, van april tot oktober, wel elke zes weken mee en het hele jaar door een verzorgd uiterlijk. behandelen. Dat lijkt me de moeite waard De ronde, groenblijvende blaadjes vormen als je je geliefde planten gezond wilt een prachtige achtergrond voor helder houden. gekleurde bloemen Net toen we en de dwergvariëteit Herstel is mogelijk, dachten dat we de ‘Suffruticosa’ is ideaal als omzoming maar je moet volhouden buxusschimmel onder controle van een bloemperk, om je haag weer piekfijn in hadden, verscheen de border of moestuin. buxusmot op het En wie behendig is orde te krijgen. toneel. In 2007 kreeg met de snoeischaar dit uit Oost-Azië afkomstige diertje voet kan buxus in elke vorm, hoe ingewikkeld aan de grond in Europa. De rupsen eten ook, snoeien. gaten in de blaadjes en veroorzaken De buxusziekte is een schimmelziekte ontbladering. Met hun groene, zwarte en die zich sinds halverwege de jaren 90 door gele kleuren vallen ze niet op, maar als je Europa verspreidt. De ziekte slaat het goed kijkt, kun je ze zien zitten tussen het hardst toe bij nat weer en veroorzaakt aangevreten blad. bruine en verkleurde blaadjes. Uiteindelijk Pluk ze met de hand weg als het er nog valt het blad af. In buxushagen ontstaan weinig zijn en plaats feromoonvallen of kale plekken – de takken sterven af en gebruik parasitaire aaltjes tegen buxusmot worden strogeel – wat er heel onaan om verdere en grootschalige uitbraken trekkelijk uitziet. De wortels sterven niet, tegen te gaan. dus vaak is herstel mogelijk, maar het vraagt doorzettingsvermogen om je haag Alternatieven voor buxus weer piekfijn in orde te krijgen. Vind je dit allemaal te veel gedoe en heb je geen zin je aangetaste planten regelmatig Grijp in onder handen te nemen, dan is het Ga hygiënisch te werk – verwijder bladafval verstandig de alternatieven te overwegen. in en onder je planten en zorg voor een Maar geef je buxushagen en -snoei goede luchtcirculatie rond de planten. vormen niet te snel op, vooral als je er jaren Begiet ze niet van bovenaf. Geef je buxus over gedaan hebt ze perfect in model te voeding, maar geen stikstofrijke mest: die e hebben de afgelopen jaren
41