DE ZOMER IS WEER IN AANTOCHT • MEI 2019
MEI 2019
AAN DE SLAG
Zo snoei je de heg dit voorjaar
30
MINUTE N
INSPIRATIE
Veel bloemen, weinig onderhoud
Groene ideeën voor elk plekje Maak een minivijver Kweek heerlijke kruiden Bomen in potten
€5,99
Ga nu onkruid te lijf!
AP
GROENE IDEEËN VOOR ELK PLEKJE • MOESTUIN IN 30 MINUTEN • GA ONKRUID TE LIJF
MA AK E M O E S T U EN IN IN
MONTY’S TROPISCHE TUIN • ONVERWOESTBARE PLANTEN • DE OMMUURDE TUIN PLANTEN AFHARDEN • GROEIGIDS: ZAAIEN IN MEI • EEN BORDER OP KLEIGROND
INHOUD mei 2019 SEIZOEN 10 16
18
20
24 27
Wij zijn gek op mei Het seizoen van de vele blikvangers. Topkeuze Nagelkruid is onderhoudsarm en in veel kleuren te krijgen. Mijn eigen stekje Enthousiaste tuiniers nemen je mee in hun tuin, kas of woonkamer en vertellen over hun passie. Wildleven De hazelworm is geen slang, maar een pootloze hagedis. Kweken en eten Waterkers wordt al duizenden jaren gegeten. The Full Monty Monty probeert het plasticgebruik in Longmeadow terug te dringen.
GROENE SCHOOL
30
36
40 45
48
56
58
Monty’s tuin Monty vertelt hoe exotische planten zware weersomstandigheden kunnen doorstaan. Adams strijd tegen onkruid Nu is het moment om de strijd tegen onkruid aan te gaan. Niet kapot te krijgen Deze planten kunnen tegen een stootje. Snoeimaand Nu het weer warmer wordt, is het tijd om je heggen te snoeien. Een moestuin in 30 minuten Nieuwe Verbouw lekkere en verse groenten serie! in slechts 30 minuten per week. De grote vraag Zo ga je de strijd aan met vier destructieve bodemziekten. Vraag & antwoord De meest gestelde tuinvragen beantwoord.
100
De maand van Monty
INSPIRATIE 64 69
74 78 84
89
92
4
Makkelijke bloemen Tover je tuin om in een zee van bloemen. De 5-plantenborders van Joe Met deze planten haal je het beste uit je kleigrond. Groenere muren Gebruik je verticale ruimte! Kruiden in potten Kweek potten vol geur en smaak. Vijvers in potten Alle voordelen van een vijver moeiteloos binnen handbereik. Bomen in potten Zelfs in een bak kan een boom heel tevreden zijn. De Ommuurde Tuin In een eeuwenoud lusthof vind je honderden bijzondere groenten, fruitsoorten en kruiden.
Gardeners’ World
20
Hagedis zonder pootjes
48 FOTO: EDAEN
Je eigen moestuin kost je maar een half uurtje
AAN DE SLAG 100 Monty’s maand Monty geeft tips over het oogsten van sla en het snoeien van citrusbomen. 103 Bloemen Recycle flessen als stolpen en pas op voor het leliehaantje. 105 De basis Vorstgevoelige planten afharden. 106 Groente & fruit Oogst asperges en zaai wortels. 109 Alans tuintaak Zaailingen opkweken. 110 Algemene tuintaken Verwijder ongewenste boomzaailingen en bemest het gazon.
OP DE COVER
p.30 Monthy’s tropische tuin. p.36 Ga nu onkruid te lijf! p.40 Onverwoestbare planten. p.45 Zo snoei je de heg. p.48 Maak een moestuin in 30 minuten. p.64 Veel bloemen, weinig onderhoud p.69 Een border op kleigrond. p.78 Kweek heerlijke kruiden. p.84 Maak een minivijver. p.89 Bomen in potten. p.92 De Ommuurde Tuin. p.105 Planten afharden p.113 Groeigids: zaaien in mei. Coverfoto: Jaso n Ingr
am
EN OOK
6
53
112 113
114
Het prikbord Tips & tricks, agenda en de laatste tuintrends. Puzzel Vul hem in en maak kans op het boek Stekken Voeden Groeien van Caro Langton en Rose Ray. Colofon Hier vind je alle contactgegevens. Groeigids Wat kun je de komende maand zaaien en planten? Een handig overzicht. Volgend nummer Alles over het juninummer.
64
Een tuin vol makkelijke en kleurige bloemen
69
Een border voor je kleigrond
74
Bedek je muur met planten
78
Kweek je eigen kruiden in potten mei 2019
5
Groene school
Leer elke maand iets nieuws in de tuin. Van basistechnieken als onkruid bestrijden en snoeien tot het vergroten van je moestuinoogst, in deze rubriek komt het allemaal aan bod.
FOTO’S: SARAH CUTTLE; MARSHA ARNOLD; JASON INGRAM; TONY HALL; GETTY IMAGES/ALTIN OSMANAJ
IN DEZE RUBRIEK: 30 Monty toont zijn tropische planten 36 Ga nu onkruid te lijf 40 Deze planten zijn niet kapot te krijgen 45 Snoei deze maand heggen 48 Een moestuin in 30 minuten 56 Vraag & antwoord
28
Gardeners’ World
p. 30
p. 36
p. 40
p. 45
mei 2019
29
Extre me winterte mperaturen brengen onze boo mvaren s in gevaar. 30
Gardeners’ World
Groene school
Boven
verwachting Exotische planten kunnen zelfs de zwaarste weersomstandigheden doorstaan, als je ze maar goed behandelt. Monty vertelt hoe.
D
Monty heeft deze boomvarens in de Damp Garden geplant, omdat ze goed gedijen in vochtige grond.
wel dat veel planten die de ene helft van het e winters op Longmeadow zijn niet jaar goed gedijen een hekel aan de winter gemakkelijk. Het probleem zit hem hebben en vaak de geest geven of in verfomniet zozeer in de kou (ook al kan faaide staat doorploeteren tot het voorjaar. het hier heel koud worden), maar Voor de gangbare mediterrane planten, zoals in de combinatie van kou en vocht. Vanaf het lavendel, rozemarijn en laurier, is het een lasnajaar tot eind voorjaar kan het hier ongelooftig klimaat, tenzij ze in potten staan en wij ze ‘s lijk nat zijn. Longmeadow ligt laag, tussen een winters niet alleen tegen kou, maar ook tegen rivier en een beek die in de rivier uitkomt. De vocht beschermen. kou hangt laag boven de grond en penetreert Daarnaast hebben we planten die nog kouaarde en lucht. We hebben regelmatig temdegevoeliger zijn, maar peraturen onder –5 °C en die we altijd enthousiast in soms wordt het zelfs het tuinontwerp hebben nog kouder. opgenomen, ondanks de Vorig jaar eind februari, intense verzorging die ze begin maart was heel nodig hebben. We hebben Groot-Brittannië in de een Ethiopische banaan greep van een uitzonder(Ensete ventricosum lijke koudegolf, maar bij ons was het daarvoor, in ‘Maurelii’), die alleen maar december, nog erger. Op het woord ‘vorst’ hoeft te 10 december viel er 60 horen om dood neer te cm sneeuw en een paar vallen, zoals de hoofdtuindagen later zakte de temman van de Fellows Garperatuur tot –13 °C. Bovenden van Clare College ooit dien hebben we hier vaak tegen me zei. En we kweHet loof van de boomvaren een harde westenwind ken duizenden dahlia’s. komt nu te voorschijn. die veel regen meevoert, Veel tuiniers in het zuiden terwijl wind uit het oosvan Groot-Brittannië beten weliswaar koud, maar meestal droog is. handelen deze als kruidachtige vaste planten Er zijn momenten waarop de wintertuin en beschermen ze nauwelijks. Maar hier in de grimmig aanvoelt. Voordat iemand medelijMidlands zouden ze het zonder bescherming den met ons krijgt, geef ik toe dat er ook een waarschijnlijk niet overleven. positieve kant is: in 27 jaar hebben we nog Tussen deze uitersten hebben we boomvanooit droogte gehad of watergebrek geleden. rens, salvia’s, citrus, pelargoniums, aeoniums, Onze grond is ‘s winters weliswaar drassig, Afrikaanse lelies (Agapanthus), chocolamaar hij is ook geweldig vruchtbaar en ‘s decosmea (Cosmos atrosanguineus), andere zomers heerlijk om te bewerken. Het betekent vorstbestendiger bananen als Musa basjoo
mei 2019
31
Een moestuin
er
30 m
in
w e ek
NIEUWE SERIE
u te n p
in 30-minuten
Net als iedere andere werkende moeder kom ik altijd tijd tekort. Maar het zal je verbazen hoeveel heerlijke groenten je kunt verbouwen in die paar minuten die je rond werk en kinderen kunt vrijmaken. In dit nummer en de volgende twee nummers van Gardeners’ World laat ik zien hoe je maar 30 minuten per week nodig hebt om een verhoogde bak vol groenten te verbouwen. Ga aan de slag met de groenten voor deze maand. En maak je geen zorgen als je deze niet lekker vindt, want de volgende maand verbouwen we weer andere groenten. In 30 minuten per week ga je niet alleen groenten zaaien, planten en verzorgen, maar ook oogsten. Alleen de ritjes naar het tuincentrum vragen wat extra tijd. Wil je nog meer tijd besparen, dan kun je zaad, jonge planten en allerlei tuinproducten online bestellen.
De plek Een verhoogde bak in een zonnig deel van de tuin is ideaal. Je moet de bak natuurlijk wel eerst in elkaar zetten (de ‘30 minuten per week’ gaan pas in als de bak is voorbereid). Maar op de lange termijn bespaar je tijd, doordat je voor het zaaien niet hoeft te spitten en te wieden. Vul de bak met een mengsel dat uit gelijke delen teelaarde en turfvrije potgrond bestaat. Klaar is Kees! Volgend jaar kun je meteen beginnen; dan hoef je alleen maar onkruid te wieden en een verse laag aarde aan te brengen.
48
Gardeners’ World
Denk je dat je het te druk hebt voor een moestuin? Alex Mitchell geeft tijdbesparende tips waarmee je lekkere verse groenten verbouwt in maar 30 minuten per week.
Groene school
Jouw 30-minuten moestuinplanner Als je krap in je tijd zit, is het belangrijk elke seconde goed te gebruiken. In onze planner zie je in één oogopslag de belangrijkste taken. In de volgende nummers vind je meer tips over alle belangrijke klussen waarmee je jouw moestuin op koers houdt.
Mei
Juni
Juli Begin rode bieten en wortels te oogsten
Zaai of plant snijbonen
Augustus Oogst courgette, snijbonen en tomaten
Begin sla te oogsten
Zaai rode bieten
Plant boerenkool
Blijf water geven
Plant tomaten uit
Plant sla
Zaai wintersla
Plant courgette uit
Blijf bemesten
Plant kruiden
Blijf water geven
Blijf water geven
Verwijder wegkwijnende bladgroenten
Bemest tomaten en courgettes
Blijf rode bieten en wortels oogsten
Trek onkruid uit
Geef zorgvuldig water
Verwijder slakken
Begin kruiden te oogsten
Zaai nog een rij rode bieten en wortels Verwijder slakken
Zaai oosterse bladgroenten
In de juni- en julinummers van Gardeners’ World vertel ik hoe je jouw moestuin de komende maanden productief houdt. Blijf sla oogsten
mei 2019
FOTO’S: JONATHAN BUCKLEY; SARAH CUTTLE; PETER DÜRKES; RKES; MIKE HARDING; JULIAN HAWKINS; SARAH HENEGHAN; STEPHEN MARWOOD; ADRIAN TAYLOR
Zaai wortels
49
MAKKELIJKE
Bloemen
Wil je wel de kleur en het effect van perkgoed maar niet het gedoe? Carol Klein laat zien met welke planten je tuin een bloemenzee wordt, jaar na jaar, zodat jij kunt achteroverleunen en genieten.
N
iets is zo goed voor je humeur als een tuin boordevol kleurige bloemen. Kleur in de tuin betekent voor veel mensen maar één ding: perkplanten. Ze zorgen voor levendige kleuren in menige tuin en fleuren het openbaar groen op in parken en stadscentra. In deze tijd van het jaar barsten de tuincentra van de petunia’s, begonia’s, lobelia’s en vlijtig liesjes, in een duizelingwekkende diversiteit aan tinten en schakeringen. Volgens veel mensen kunnen heesters en vaste planten niet tippen aan perkgoed als het gaat om het kleureffect. Perkplanten geven een spectaculaire show weg van juni tot de eerste vorst, maar daarna worden ze uit de grond gehaald, op de composthoop gegooid en het volgende jaar vervangen door nieuwe planten. Mensen die van perkgoed houden, houden gewoonlijk van dit hele ritueel. Ik ben vol bewondering voor deze tuiniers, maar aan mij persoonlijk is perkgoed niet besteed.
FOTO: JASON INGRAM
Jaar na jaar kleur
64
Net als in zoveel andere tuinen hebben we op Glebe Cottage kleur nodig. Maar hier zijn het vaste planten, heesters en bollen die daarvoor zorgen. Veel daarvan worden echt oud en ze kunnen bijna allemaal worden gedeeld, waardoor je er op den duur grotere aantallen van krijgt. Dit betekent dat de tuin maandenlang kleurrijk en boeiend blijft en elk jaar mooier wordt. Het kost enorm veel tijd en energie om je eigen perkplanten te kweken, te beschermen tot na de laatste vorst, geleidelijk aan de buitentemperatuur te laten wennen, uit te planten en vervolgens aan het eind van het seizoen uit de grond te halen en te composteren. Perkplanten opkweken uit zaad is een liefdewerk dat vaak al in februari begint. Als je volgroeide planten koopt, ben je al gauw
Gardeners’ World
Carol plant Crocosmia ‘Buttercup’ met salvia’s, asters, rudbeckia en flox.
Inspiratie
“Op Glebe Cottage hebbe n kleur nodig. Maar hier zij we n vaste planten, heesters en het bollen die daarvoor zorgen.�
mei 2019
65