CHIP FOTO magazine
NIEUW: Canon EOS R5 en R6, Nikon Z 5 en Sony A7S III Uitgave 53 • Augustus 2020
LEER FILMEN
UITGAVE 53
Als fotograf ie je pass ie is
Maak professionele video's voor weinig geld
BEELDBEWERKING
Voorkom fotodiefstal met een watermerk
BASISKENNIS
Zo werkt de beeldstabilisatie altijd in je voordeel
LEG HET KLEINE GROOTS VAST
Leg het kleine groots vast De kunst van macrofotografie GETEST
Nikon D6 vs Canon EOS-1D X III Tamron 70-180mm f/2.8 Di III VXD 10 topcamera's onder de 1000 euro
€ 6,99
Fotograferen boven de wolken
EXTREEM
Wonderlijke foto's met de microscoop
PORTFOLIO
Op avontuur op de Atlantische Oceaan
AP
www.chipfotomagazine.nl
INSPIRATIE
Uitgave 53
Inhoud
Wil je ook eens macrofoto's maken maar weet je niet precies waar je moet beginnen? Blader dan snel naar pagina 32 voor inspirerende macroprojecten.
24
32
Prachtige foto’s van de Zuid-Atlantische Oceaan.
Op de cover
Verruim je blik op macrofotografie
p. 32 Leg het kleine groots vast p. 50 Zo werkt de beeldstabilisatie p. 56 Maak professionele video's p. 78 Voorkom fotodiefstal p. 64 Fotograferen boven de wolken p. 66 Foto's met de microscoop p. 24 Op avontuur op de oceaan p. 80 Test: Nikon D6 vs Canon 1D X III p. 88 Test: Tamron 70-180mm f/2.8 p. 92 Test: 10 topcamera's tot 1000 euro
44
Fascinerende waterdruppels
INSPIRATIE 8
24
44
54 64
66
102 114
6
Een wereld van foto’s Indrukwekkende foto’s en hoe ze gemaakt zijn. Portfolio Christian Clauwers legt in de ZuidAtlantische Oceaan kwetsbare ecosystemen vast. Interview Dries Verheyen maakt fascinerende foto’s van waterdruppels. Column Creativiteit is een rijpingsproces. In de wolken Piloot Santiago Borja fotografeert wolken en weersverschijnselen. De creatieve kant van de wetenschap Linden Gledhill maakt macrofoto’s met extreme vergrotingen. Lezersfoto’s De mooiste foto’s ingezonden door lezers. Hoe zat het ook alweer met ... Samsung NX? De eerste camera met Android.
PRAKTIJK 32
50
56
68
70
72
Macroprojecten Met deze projecten verbreed je je kijk op macrofotografie. Beeldstabilisatie We leggen uit wat IBIS, IS, VR en OIS werkelijk opleveren. Professioneel filmen voor weinig Ga aan de slag met professionele budgethardware en de gratis software DaVinci Resolve. Bontgekleurde structuren Maak met acrylverf prachtige sjablonen voor coole close-ups. Surrealistische portretten Met deze hulpmiddelen maak je portretten met een imaginair tintje. Outdoor-portretten Wijk af van de klassieke studioportretten en fotografeer op locatie.
BEELDBEWERKING 74
Weet wat je print Spoor met behulp van Lightroom niet-afdrukbare kleuren op. 76 Maak je eigen contactafdruk Druk met een paar muisklikken een overzicht van je foto’s af. 78 Creëer een watermerk Bescherm je foto’s tegen diefstal met een watermerk.
Getest 80 Nikon D6 vs Canon EOS-1D X Mark III 88 Tamron 70-180mm f/2.8 Di III VXD 92 De 10 beste camera’s tot 1000 euro
64
Fotografie vanuit de cockpit
78
104
Beveilig je foto’s met een watermerk
De mooiste lezersfoto’s
TEST ACTUEEL 16
Foto-expositie De tentoonstelling Works in Color van Vivian Maier in FOAM. 20 Nieuws Met previews van de nieuwste Canon EOS R5 en 6, de Nikon Z5 en de Sony Alpha A7S III. 23 Alles voor de fotograaf Met deze gadgets kom je als fotograaf goed voor de dag.
80 Nikon D6 vs Canon EOS-1D X Mark III We bekijken de Nikon D6 en vergelijk die met zijn directe concurrent. 88 Tamron 70-180mm f/2.8 Di III VXD Is dit het betaalbare alternatief voor de Sony FE 70-200mm f/2.8 GM OSS? 92 De 10 beste camera’s tot 1000 euro Tien nieuwe en oudere camera’s tot 1000 euro die top presteren. 98 Toplijsten Dit actuele overzicht van de beste camera’s helpt je bij je volgende aankoop.
OVERIG 4 Voorwoord 112 Abonnementsinformatie en colofon
ABONNEE WORDEN? KIJK OP WWW.FNL.NL/CHIPFOTOMAGAZINEABO OF OP PAGINA 18.
7
FOTO: azgek/GETTY IMAGES
M AC R O F OTO G R A F I E
32
MACRO
PROJECTEN
Op macrofoto’s worden zelfs de kleinste bloemblaadjes prachtig zichtbaar. Op de volgende pagina’s laten we je daarom interessante en leuke fotoprojecten zien die je zelf ook wilt proberen!
E
en fotograaf zei ooit: “Alles ziet er goed uit op macro’s.” En daar heeft hij wel een punt. Macrofoto’s hebben een wow-effect. Ze tonen details en structuren die we met ons blote oog nauwelijks kunnen waarnemen. Bijvoorbeeld het binnenste van een bloem, de ogen van een wesp of de structuur die ontstaat wanneer een druppel het water raakt. Het lijkt misschien moeilijk, maar macrofotografie is voor iedereen weggelegd. Zelfs de onervaren fotograaf kan ermee aan de slag. Het enige wat je nodig hebt is een camera en een macrolens. Het mooie van macrofotografie is ook dat je het op bijna ieder voorwerp wel kunt toepassen. We kennen natuurlijk allemaal de natuurfoto’s die van dichtbij worden vastgelegd. Maar denk ook eens aan sieraden,
munten, schelpen, fossielen, steentjes, speelgoedfiguren, lucifers en nog veel meer. Macrofotografie wordt werkelijk nooit saai!
Veel kleurrijke fotoprojecten Om je kennis te te laten maken met macrofotografie hebben we deze maand een aantal fotoprojecten samengesteld die je makkelijk thuis kunt proberen na te maken. Daarnaast laat professioneel fotograaf Radomir Jakubowski twee ongebruikelijke benaderingen van macro zien: hij neemt je mee met het fotograferen van bloemen met een telelens. En hij toont hoe je meerdere creatieve belichtingen kunt gebruiken bij macrofotografie. Veel plezier met lezen en fotograferen!
33
BASISKENNIS
scherp
onscherp
FOTO: MARTIN WAHLBORG/GETTY IMAGES
Bij te lange sluitertijden worden de contouren vaak erg zacht. Je krijgt scherpere resultaten met beeldstabilisatie.
Stabilisatie, maar dan goed!
Camerabody‘s en lenzen met beeldstabilisatie kosten aanzienlijk meer. De vraag is dus of je die extra investering wel nodig hebt. We leggen uit wat IBIS, IS, VR en OIS werkelijk opleveren.
50
B
ewegingsonscherpte ontstaat vaak wanneer er niet genoeg licht is, of beter gezegd, wanneer je een relatief lange sluitertijd moet gebruiken om nog genoeg licht op de sensor te laten vallen. Zelfs de kleinste beweging van je camerahand maakt de contouren van het onderwerp wazig. Als je geluk hebt is de beweging miniem, zodat onderwerpen slechts wat zachter lijken en niet veel contrast hebben. Maar ook dubbele contouren ontstaan sneller dan je denkt. Des te vervelender dat je een klein beetje beweging op je camerascherm vaak niet goed kunt beoordelen, waardoor je vaak pas thuis op een
Beeldstabilisatie in de camera Bij camera‘s met sensor-shift of IBIS-systeem vangt een beweegbare sensor lichte bewegingen van de body op. Hoe dat werkt, laten we zien met de Nikon Z6. Sony, Panasonic en Olympus waren de eerste fabrikanten die hun camera‘s uitrustten met een IBIS-systeem (In Body Image Stabilization). Inmiddels is de technologie ook in de spiegelloze systemen van Canon en Nikon terechtgekomen. En ook de nieuwe Fujifilm X-T4 heeft in-camera stabilisatie. Het principe is steeds hetzelfde: met deze
stabilisatie wordt de sensor van de camera op zijn plaats gehouden door elektromagneten. Als er trillingen of bewegingen worden gemeten, compenseert de camera deze door de sensor evenredig te verschuiven. Sterke IBIS-systemen zoals die van Olympus stabiliseren het beeld op vijf assen. Dat houdt in dat ze bewegingen verticaal en
horizontaal compenseren en daarnaast kantelen, pannen en draaien om de optische as. Afhankelijk van de fabrikant werkt IBIS ook samen met gestabiliseerde lenzen. Zo biedt de Nikon Z6 in principe een drie-assige stabilisatie, maar met een gestabiliseerde Nikkor-lens worden er vijf soorten cameratrillingen gecompenseerd.
4. Verticale bewegingen
1. Kantelen
2. Pannen
5. Horiz
ontale
beweg
ingen
FOTO: NKON
3. Draaien
De beweegbaar gemonteerde sensor van de Nikon Z6.
Tip: Sluitertijd verlengen Lange belichtingstijden uit de hand: dit kan de beeldstabilisatie compenseren. De formule voor ‚vrijehandfotografie‘ luidt: de sluitertijd mag niet langer zijn dan de reciproke van de brandpuntsafstand. Dat geldt althans voor fullframe-sensoren. Bij MFT of APS-C moet je de brandpuntsafstand vermenigvuldigen met de cropfactor. Dus bij 200 mm (fullframe) moet je sluitertijd 1/200 seconde of sneller bedragen om onscherpte te voorkomen. Maar als je camera of lens over beeldstabilisatie
beschikt, kun je langere sluitertijden gebruiken. De fabrikanten geven hier waarden op van drie tot zeven stops. Misschien kun je beter niet meteen de maximaal mogelijke waarde gebruiken (tenzij je een heel vaste hand hebt), maar een verlenging tot vier stops is ook al fors. Dat betekent dat je in plaats van 1/200 seconde uit de hand kunt kiezen voor 1/100, 1/50, 1/25 en tot slot maximaal 1/12 seconde.
Zelfs een beeldstabilisatie van slechts vier stops verlengt de sluitertijd waarbij je nog uit de hand kunt fotograferen enorm.
51
T O P C A M E R A‘ S
De tien beste camera‘s
tot 1000 euro
Veel nieuwe camera‘s zijn zo prijzig dat ze voor enthousiaste hobbyfotografen helemaal geen optie zijn. Daarom stellen we tien nieuwe en oudere camera‘s aan je voor, die volgens ons tot de beste camera‘s tot 1000 euro behoren. IN LAB & PRAKTIJK GETEST
A
ls je kijkt naar de nieuwste camera‘s van de afgelopen maanden, dan wordt al snel duidelijk dat praktisch alle fabrikanten zich momenteel richten op het hogere prijssegment. Natuurlijk zijn er uitzonderingen, zoals de Fujifilm X-T200 en de Nikon Z 50. Maar de Canon EOS 1D X Mark III, de Fujifilm X-T4, de Nikon D780 en D6, de Olympus OM-D E-M1 Mark III en de Sony A7R IV zijn allemaal nieuwe camera‘s die je pas koopt vanaf een prijs van 1800 euro. En in het geval van echt professionele
dslr‘s moet je er maar liefst 7300 euro voor over hebben. En dat is dan alleen nog maar voor de body. De objectieven zijn vervolgens ook nog eens erg prijzig. Canon en Nikon leveren in de spiegelloze fullframe-klasse ware lichtkunstenaars voor professionals die ongetwijfeld tot de allerbeste camera‘s op de markt behoren. En door dat soort camera‘s ontstaan er ook bij menig hobbyfotograaf ineens geheel nieuwe wensen. Maar hebben amateurfotografen
900,-
wel zo‘n high-end camera nodig? Er zijn namelijk meer dan genoeg camera‘s met veel functies en een uitstekende uitrusting te vinden die niet gelijk een klein fortuin kosten. Ben je momenteel op zoek naar een nieuwe camera, bedenk dan dat je echt niet per se het nieuwste model nodig hebt. De kans is groot dat een iets oudere voorganger ook uitstekend aan je wensen voldoet en dat je daar misschien wel honderden euro mee bespaart. We stellen onze tien aanraders aan je voor.
830,-
950,-
999,-
550,-
999,-
92
CANON Canon EOS 80D (ca. 900 euro)
Spatwaterdichte dslr met 24 megapixel De Canon EOS 80D heeft inmiddels een opvolger, namelijk de EOS 90D. Toch kan het zinvol zijn om voor het oudere model te kiezen. De EOS 80D heeft bijvoorbeeld 24 megapixel, wat voor veel hobbyfotografen absoluut voldoende is. Bij de EOS 90D heeft Canon de resolutie verhoogd naar 32,2 megapixel, maar dat heeft grotere hoeveelheden data tot gevolg. De prijs van de 80D is inmiddels met circa 900 euro behoorlijk laag. En daardoor is deze middenklasser met bescherming tegen stof en spatwater ook zeker interessant voor ambitieuze instappers.
Snelle autofocus en een touchscreen Hoewel de EOS 80D al zo‘n vier en een half jaar op de markt is, maakt de camera indrukwekkende foto‘s. Zo ondersteunt de
APS-C-sensor bijvoorbeeld de dual-pixel CMOS AF-techniek, waarbij elke pixel is voorzien van twee fotodiodes. Daardoor kan de camera in Live-View-modus indrukwekkend snel scherpstellen. Dit heeft ook voordelen voor de videomodus, aangezien het verplaatsen van het focuspunt tijdens het filmen ook in een gestaag tempo kan. Bovendien heeft de Canon EOS 80D een touchscreen van drie inch, dat draai- en kantelbaar is, en waarmee je het focuspunt direct met je vinger op het scherm kunt plaatsen. De EOS 80D levert een goede beeldkwaliteit met weinig ruis tot ISO 1600. De burstmodus haalt zeven foto‘s per seconde, en in totaal 25 raw‘s of 150 jpeg‘s per reeks. En dankzij de wifi-functie kun je de camera bovendien eenvoudig op afstand bedienen via je smartphone.
Canon EOS 80D Prijs (ca.)
900 euro
TECHNISCHE DATEN
Effectieve pixels / sensortype 24 megapixel / APS-C Lensvatting / cropfactor Canon EF/EF-S / 1,6-voudig Beeldstabilisatie ━ Zoeker (soort) optisch (prisma) Display (grootte / resolutie) 3,0 inch / 1.040.000 subpixels Sluitertijden / bulb 1/8000–30 s / ● ISO-bereik (zonder uitbreiding) 100–16.000 Maximale videoresolutie 1920 x 1080 pixels Afmetingen / gewicht 139 x 105 x 79 mm / 730 g BEOORDELING
Beeldkwaliteit
68
Uitrusting/bediening
90 90 68
Snelheid Videokwaliteit
78
PUNTENTOTAAL
Canon EOS M50 (ca. 600 euro)
Breed scala aan lenzen dankzij optionele adapter De EOS M50 is een compacte systeemcamera waarin Canon de 24-megapixel APS-C-sensor uit de dslr-klasse inclusief dual-pixel CMOS AF-techniek heeft ingebouwd. De EOS M50 weegt amper half zo veel als de EOS 80D die we hierboven beschreven. En omdat er geen spiegel in zit, ziet de camera er ook een stuk compacter uit. Bovendien is hij met maar 600 euro weer een stuk goedkoper dan de EOS 80D. Je moet het dan wel doen zonder afdichting voor stof en spatwater. Aan de
„
De M50 heeft een moderne uitrusting voor maar 600 euro.“
Niet alleen instappers krijgen met de EOS M50 waar voor hun geld. Ook hobbyfotografen die al een Canon-dslr hebben en op zoek zijn naar een lichte tweede camera hebben het voordeel dat ze met de EF-Madapter hun lenzen op beide camera‘s kunnen gebruiken.
andere kant heb je in de videomodus dan wel de beschikking over UHD-resolutie met 25 fps.
Canon EOS M50
Dslr-objectieven
Effectieve pixels / sensortype Lensvatting / cropfactor Beeldstabilisatie Zoeker (soort) Display (grootte / resolutie)
De EOS M50 heeft een touchscreen van drie inch dat naar de zijkant kan worden geklapt, maar ook naar boven en naar beneden. In plaats van een optische dslr-zoeker heeft de EOS M50 een elektronische zoeker die 100 procent van het beeld afdekt. De belichtingsinstellingen worden dan ook direct in de zoeker weergegeven. In de burstmodus haalt de EOS M50 een snelheid van 10 foto‘s per seconde. Verder beschikt de camera over een wificonnectie. En wanneer je de afzonderlijk verkrijgbare adapter EOS EF-M gebruikt, kun je zelfs objectieven van Canons dslr-klasse op de EOS M50 gebruiken.
Prijs (ca.)
600 euro
TECHNISCHE GEGEVENS
24 megapixel / APS-C Canon EF-M / 1,6-voudig ━ elektronisch 3,0 inch / 1.040.000 subpixels Sluitertijden / bulb 1/4000–30 s / ● ISO-bereik (zonder uitbreiding) 100–25.600 Maximale videoresolutie 3840 x 2160 pixels Afmetingen / gewicht 116 x 88 x 59 mm / 390 g BEOORDELING
Beeldkwaliteit
76
Uitrusting/bediening
78 76 90
Snelheid Videokwaliteit PUNTENTOTAAL
78
93