2602-ABVV-DNW-2_002

‘Loonhandicap’ wordt loonkostvoordeel

Betoging 12/3 Terugblik Werkzoekend? Gratis webinars

AFGIFTEKANTOOR: Charleroi X - P919592

Ed. Antwerpen

@vakbond.ABVV

@vakbondABVV

@vakbondABVV

vakbondABVV

ABVV/FGTB

ABVV online www.abvv.be

De Nieuwe Werker Magazine online www.denieuwewerker.be

Mijn ABVV jouw dossier op www.abvv.be/mijn-abvv

Aboneer je op de nieuwsbrief www.abvv.be

rechtvaardigheid: het vertrouwen collectief herstellen

wordt loonkostvoordeel

Betoging 12/3: 100.000 stemmen voor verandering

DOSSIER

Syndicalist dus feminist. Geconfronteerd met een Arizona-regering die met haar asociale maatregelen vooral vrouwen in het vizier neemt, moeten we deze politieke vanzelfsprekendheid extra onderstrepen ... 15-19

JOUW CENTRALE

Colofon

Hoofdredacteur: Geeraard Peeters

Abonnementen: 02 506 82 11

De Nieuwe Werker, Hoogstraat 42, 1000 Brussel - DNW@abvv.be

Layout: www.ramdam.be

Werkten mee aan dit nummer: Céline Boogaerts - Alissa De Ceuninck - Annaïk De Voghel - Mariëlle Degeeter - Freya Dhooghe - Arnaud Dupuis - Antonina Fuca - Ioanna Gimnopoulou - Mada Minciuna - Dania Paternini - Denis Selimovski - Ali Selvi Florian Strik - Steven Tossyn - Aurélie Vandecasteele

Syndicalist dus feminist!

Van oudsher hebben vrouwen hun rechten met harde strijd afgedwongen. Elke stap vooruit — stemrecht, onderwijs, inkomen, sociale zekerheid, autonomie over het eigen lichaam — werd (soms tijdelijk) veroverd na een zware strijd, tegen de gevestigde orde en conservatieve krachten in.

Vrouwenrechten vallen nooit zomaar uit de lucht. Dat toont de geschiedenis. Ook vandaag. Waar (extreem)rechts aan terrein wint, gaan vrouwenrechten erop achteruit. Polen, Hongarije, de Verenigde Staten en andere landen stellen bepaalde verworvenheden ter discussie, soms op brutale wijze. Vrijheden inperken, vrouwen ‘op hun plaats zetten’, autonomie ter discussie stellen. ‘Masculinisme’ viert hoogtij, met oerconservatieve standpunten, geënt op een terugkeer naar het verleden, in de (extreem)rechtse modderpoel.

We zien een opvallende hypocrisie. Conservatieven zeggen graag de helden en heldinnen van vroeger te eren. Maar ze minachten, bestrijden of negeren degenen die zich vandaag verzetten. Ze verheerlijken de strijd zodra die gewonnen is, maar veroordelen degenen die hem nog voeren.

Hoe zit het vandaag in België? De ongelijkheid blijft bestaan en vergroot. Vrouwen krijgen — en zullen krijgen — lagere pensioenen, hebben vaker te maken met onzekerheid en onderbroken loopbanen. Bepaalde politieke keuzes maken de situatie alleen maar erger voor degenen die al in de onzekerheid zitten, degenen die nog net het hoofd boven water houden. Degenen die samenwonen, degenen die al op een partner of een uitkering aangewezen zijn.

Wij geven niet op. Wij zijn syndicalisten, feministen, antifascisten. Want de geschiedenis leert ons: conservatieve krachten kunnen overwonnen worden wanneer progressieven zich verenigen. Wanneer werknemers v/m/x, vakbonden en het maatschappelijk middenveld weigeren zich neer te leggen bij het status quo, dan is veel mogelijk. Zo gingen op 8 maart duizenden mensen de straat op voor de internationale dag van strijd voor de rechten van vrouwen, gevolgd door vele tienduizenden op 12 maart in Brussel tijdens een nationale betoging vóór sociale rechtvaardigheid en tegen de Arizonaregering.

Die Arizona-regering verdeelt. Wij kiezen ervoor om onze krachten te bundelen. Vrouwenrechten zijn nooit een geschenk geweest. Ze zijn altijd het resultaat geweest van een collectieve strijd. En die strijd zetten we voort. Samen. t

Vrouwenrechten zijn nooit een geschenk geweest. Ze zijn altijd het resultaat geweest van een collectieve strijd

Eindeloopbaan: je rechten

In deze beknopte brochure maken we je wegwijs in je rechten op het einde van je loopbaan.

• Gezien de uitdoving van SWT (met uitzondering van het medisch SWT): blijf ik in SWT tot de pensioenleeftijd of neem ik vervroegd pensioen op?

• Hoe kan je als oudere werknemer minder werken door een beroep te doen op het tijdskrediet ‘eindeloopbaan’? Wat zijn de spelregels bij een zogenaamde landingsbaan?

• Wanneer kan je met pensioen of vervroegd pensioen? Kan je op vervroegd pensioen zonder pensioenmalus?

• Onder welke voorwaarden ben je als oudere werkloze vrijgesteld van de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd?

J Download de brochure op www.abvv.be/publicaties

ABVV onderschrijft eenzijdig NBB-rapport niet

Het ABVV verwerpt de preambule van het jaarverslag van de Nationale Bank van België zoals dit begin maart werd gepubliceerd. Het verslag, dat een objectieve stand van de economie zou moeten geven, is een eenzijdige ondersteuning van een nefast regeringsbeleid dat de burgers schaadt en niet leidt tot een budgettair evenwicht. Erger nog, het verslechtert het traject van de overheidsfinanciën. Bovendien wordt opgeworpen om lonen in minder presterende sectoren niet te indexeren, waardoor werknemers de prijs dreigen te betalen. De algemene toon van het rapport is zo onevenwichtig dat het ABVV dit niet kan onderschrijven.

Het ABVV zetelt samen met de andere sociale partners in de Regentenraad van de Nationale Bank. De gouverneur stelt het jaarverslag van de NBB voor namens deze Regentenraad. In tegenstelling tot voorgaande jaren ontbreekt elk evenwicht tussen de maatschappelijke, sociale en economische belangen die traditioneel de kracht van de preambule vormden. Hoewel bepaalde onderdelen en analyses waardevol zijn, is de algemene teneur zo onevenwichtig dat het ABVV niet anders kan dan het rapport in zijn geheel af te wijzen.

Gelijkgestelde periodes: Grondwettelijk Hof waarschuwt Arizona

Het Grondwettelijk Hof volgt de vakbonden en middenveldorganisaties in hun annulatieberoep tegen de koppeling van het minimumpensioen aan ‘effectieve tewerkstelling’, dat wil zeggen zonder alle gelijkgestelde periodes. Het hoogste gerechtshof vernietigt de wetgeving (gedeeltelijk) en stelt dat onder meer dat legerdienst moet meetellen voor het minimumpensioen, net als dagen van lock-out, de periodes als rechter in sociale zaken, de voorlopige hechtenis en de periodes van syndicale opdracht. Het Hof legt ook beperkingen op aan de regering om de gelijkgestelde periodes verder te beperken. In het arrest staat te lezen dat dit niet kan via Koninklijk Besluit.

Voor de vakbonden viel de uitspraak op een uitgelezen moment. Net wanneer de Arizona-regering de laatste hand legt aan haar pensioenplannen, formuleert het Grondwettelijk Hof een duidelijke waarschuwing. De federale regering krijgt geen vrij spel in het knippen op de gelijkgestelde periodes voor zorg of onvrijwillige inactiviteit. Ook de andere plannen van minister Jambon, waaronder de pensioenmalus en de ‘cap’ op gelijkgestelde periodes, zouden wel eens kunnen stranden bij het Grondwettelijk Hof. Deze pensioenplannen wijzigen de spelregels vaak retroactief en treffen deeltijders harder, een indirecte discriminatie voor vrouwen. Als minister Jambon zijn plannen niet grondig bijstuurt, vallen nieuwe procedures te verwachten.

J Meer info op www.abvv.be

vacatures

Vzw Vorming & Actie zoekt (m/v/x)

• Educatief medewerker Vorming en Projecten

BTB-ABVV zoekt (m/v/x)

• IT-medewerker – applicatiebeheer en IT-ondersteuning

J Alle info op www.abvv.be/vacatures

Hoe de wederopbouw van het collectieve ook de sociale rechtvaardigheid kan herstellen

Elk jaar op 20 februari viert de internationale gemeenschap de Werelddag van de Sociale Rechtvaardigheid. Tijdens deze in 2007 door de Verenigde Naties uitgeroepen dag benadrukken we het belang van gelijkheid, sociale rechten en universele waardigheid, als basis voor duurzame vrede en solide economische ontwikkeling.

Makkelijk gezegd, moeilijker bekomen. Maar hoe ver staan we vandaag écht op het vlak van sociale rechtvaardigheid?

Hebben de internationale verklaringen van 1995 eigenlijk iets uitgehaald? En hoe komt het dat er, ondanks meetbare vooruitgang, vooral een algemeen gevoel van onrecht heerst?

Kopenhagen tot Doha: dertig jaar engagement

In 1995 kwamen 186 staten in Kopenhagen samen voor de eerste Wereldtop voor Sociale Ontwikkeling. Die ontmoeting bevestigde de centrale rol die productieve en vrije werkgelegenheid moet spelen in de strijd tegen armoede en uitsluiting. Dertig jaar later, in november 2025, zag in Doha een tweede Wereldtop het levenslicht. De Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) zag daarin ook het ideale moment om een rapport te publiceren, waarin de staat van de wereldwijde sociale rechtvaardigheid in kaart gebracht werd. En ook daaruit constateerde het IAO nogmaals: gelijkheid, vrijheid en waardigheid binnen een context van economische zekerheid zijn de fundamentele basis voor universele en duurzame vrede.

Algemene ontgoocheling

Ondanks dat het IAO vooruitgang optekent uit de afgelopen drie decennia, heerst er volgens het rapport ook een sterk gevoel van onrechtvaardigheid. “Sinds 1995 is de wereld rijker, gezonder en

Enkele verontrustende cijfers uit het rapport

• De rijkste 1% bezit vandaag 20% van de inkomens en 38% van de wereldwijde rijkdom;

• Vrouwen verdienen wereldwijd gemiddeld 78% van het inkomen van mannen;

• Bijna 58% van de werknemers heeft geen sociale bescherming;

• Het aandeel van arbeid in het nationaal inkomen neemt wereldwijd af, waardoor het aandeel kapitaal juist toeneemt.

beter opgeleid”, stelt het rapport. Maar voegt daaraan toe: “Het vertrouwen in overheden en vakbonden daalt. Het sociaal contract vertoont scheuren. Mensen voelen dat hun inspanningen niet worden beloond en dat de samenleving onrechtvaardig is.”

Individualisering binnen een simplistische discours

Selena Carbonero Fernandez, algemeen secretaris van het ABVV, legt de oorzaak van dit breed verspreid wantrouwen op ons economisch en maatschappelijk model. Daarbij krijgt neoliberale marktlogica voorrang ten opzichte van het collectieve. “Het neoliberalisme focust enkel op winstmaximalisering voor een kleine groep. Verantwoordelijkheden liggen bij het individu, waardoor ook armoede gezien wordt als een gevolg van persoonlijke keuzes. Tegelijk worden bedrijven niet verantwoordelijk gehouden voor het creëren van duurzame en kwalitatieve jobs”, verklaart Selena.

De ene groep verantwoordelijk houden, terwijl de andere ontzien wordt, creëert zo de basis voor het klimaat van wantrouwen dat in het IAO-rapport naar voren geschoven wordt.

Collectief overleg en sociale rechtvaardigheid

Toch is niet alles verloren. Vakbonden kunnen een cruciale rol spelen om het algemeen wantrouwen te herstellen. Het zijn zij die in het verleden fundamentele rechten zoals het minimumloon en sociale bescherming hebben verworven. Nu deze collectieve rechten terrein verliezen, is het aan de vakbeweging om ze terug af te dwingen.

Vakbondsvrijheden, collectieve onderhandelingen en veilige werkomstandigheden zijn essentieel om sociale rechtvaardigheid te bekomen. Tegelijk staan we voor ecologische, digitale en demografische transities met grote sociale impact. Een rechtvaardige transitie, gedragen door sociaal overleg, is daarom essentieel. Dat vraagt concrete keuzes: duurzame jobs, eerlijke fiscaliteit en sterke publieke diensten.

Zonder sociale rechtvaardigheid brokkelt de samenhang af — en zonder samenhang wankelt de democratie. t

Belgische lonen stegen trager dan in onze buurlanden

De zogenaamde ‘loonhandicap’ – waar werkgevers en rechtse politici steevast moord en brand over schreven – wordt zo eigenlijk een loonkostvoordeel.

Onze lonen stegen volgens officiële cijfers van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven trager dan in onze buurlanden. België scoort een loonkostvoordeel en de bedrijfswinsten pieken.

Dit bewijst dat de loondumping te ver is doorgeschoten en het tijd is om werknemers eerlijk te verlonen.

Volgens het nieuwste Technisch Verslag van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) zijn de lonen in België sinds 1996 1,1% trager gestegen dan in buurlanden.

ABVV-voorzitter Bert Engelaar: “Dit is du jamais vu. De dramatische show van de werkgevers is voorbij. Ze moeten afscheid nemen van de stigmatiserende term ‘loonkosthandicap’ want de jury heeft geoordeeld dat die is weggewerkt. Ondanks de door werkgevers verguisde index stegen onze lonen trager en boeken we dus een loonkostenvoordeel ten opzichte van de buurlanden.”

van ‘96

De wet van ’96 zorgt ervoor dat de loonmatiging die al sinds 2015 aan de gang is, helemaal is doorgeschoten. Het opleggen van de nul-normen de afgelopen vier jaar staat los van de sociaaleconomische realiteit. België doet aan loondumping ten opzichte van zijn buurlanden.

Dit officieel loonkostenvoordeel houdt bovendien geen rekening met de 16 miljard aan verminderingen van werkgeversbijdragen en loonsubsidies die Belgische bedrijven jaarlijks ontvangen. Het ABVV bracht dit wel in rekening en berekende dat de evolutie van de loonkosten sinds 1996 rond 5% trager ligt dan in onze buurlanden. Een serieus voordeel voor ons land.

Het rapport van de CRB leert daarnaast dat de brutowinstmarges tussen ’96 en ’24 stegen van 36 tot 44%, omdat de lonen achterophinken op de productiviteit. Een groter deel van de gestegen productiviteit van werknemers blijft hangen bij de bedrijven en gaat niet richting werknemers.

In een rechtvaardige economie lopen productiviteitsstijgingen en lonen gelijk. Is dat niet het geval, dan is er één ‘partij’ die met meer aan de haal gaat. De grafiek toont de reële lonen: de loonstijgingen zonder rekening te houden met inflatie, afgezet ten opzichte van de productiviteit. Sinds 1995 steeg de productiviteit met 28%, de brutolonen echter slechts met 12%, de totale loonkosten met 7%. Dat betekent dat het afgelopen decennium een pak geld richting bedrijven ging om de loonkosten te verlagen. Ondanks de inspanningen van werknemers krijgen zij hun gestegen productiviteit niet uitbetaald in de vorm gelijkwaardige loonstijgingen.

Winstmarges

Hallucinant is dat de CRB vaststelt dat maar liefst twee derde van de stijging van de brutowinstmarges het resultaat is van patronale bijdrageverminderingen die onder meer via de taxshift werden uitgekeerd aan de werkgevers.

“Bedrijven hebben de bijdrageverminderingen dus helemaal niet aangewend om zich aantrekkelijker te positioneren maar puur om de bruto winstmarges te verhogen”, stipt Bert Engelaar aan. “Dat de regering deze bedrijven ook nog een competitiviteitsenveloppe van 1,5 miljard toestopt is van de pot gerukt, zeker in budgettair krappe tijden.”

De Nationale Bank kwam in 2019 al tot de conclusie dat de indexsprong van 2015 – een die zogezegd de concurrentiepositie van bedrijven moest versterken – hoofdzakelijk werd gebruikt om de winstmarges te verhogen, en níét om competitievere prijzen aan te bieden.

Een hervorming dringt zich op. “Moderniseer het kader”, roept Bert Engelaar op. “Het loonkostenvoordeel bewijst dat werknemers te weinig loonsverhoging hebben gekregen. Hervorm fundamenteel het mechanisme achter die loonmatiging, namelijk de wet van ’96 die onze lonen in een kunstmatige wurggreep houdt. Maak de loonmarge indicatief voor vrijere interprofessionele onderhandelingen en onderhandelingen op sectorniveau naargelang de eigen realiteit, productiviteit en winstgevendheid van de sector. Werknemers moeten krijgen waar ze recht op hebben én het loonkostenverschil moet alle cadeaus meerekenen die werkgevers krijgen.” t

Loonnormwet: hoe zat dat weer?

De ‘Wet van 26 juli 1996 tot bevordering van de werkgelegenheid en tot preventieve vrijwaring van het concurrentievermogen’ (oftewel “loonnormwet”, of kortweg “wet van ‘96”) stelt dat de Belgische lonen niet sneller mogen stijgen dan die in onze buurlanden. Hiervoor legt de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven om de twee jaar een zogenaamde loonmarge vast.

De laatste jaren zit die loonmarge steevast dicht bij de 0 procent, waardoor vakbonden amper of geen vrijheid hebben om met werkgevers te onderhandelen voor betere brutolonen. De loonnormwet – die in 2017 nog aanzienlijk verstrengd werd door de regering-Michel – zadelt de Belgische werknemers dus de facto op met een loonbevriezing.

Met deze loonnormwet zijn – los van de vastgelegde marges – verschillende problemen:

• De wet van ’96 maakt dat werknemers niet krijgen wat ze verdienen. De productiviteit van werknemers gaat omhoog. De winstmarges van bedrijven nemen toe. Het loonaandeel in de gecreëerde rijkdom neemt af. Er zit dus structureel iets fout in hoe we onze welvaart verdelen omwille van deze wet.

• De wet van ’96 gaat in tegen fundamentele internationale rechtsnormen. De Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) stelt dat de Belgische overheid te sterk tussenkomt in de loononderhandelingen en een veel te beperkend kader oplegt. De wet van ’96 zorgt voor een inbreuk op de fundamentele vrijheid van onderhandelen van de sociale gesprekspartners.

• De wet van ’96 zit ronduit oneerlijk in elkaar. De wet van ’96 vergelijkt op foute wijze de loonkosten in België met die in de buurlanden. De loonkosten in België worden kunstmatig hoger ingeschat dan in werkelijkheid het geval is.

• De wet van ’96 strookt niet met de economische realiteit. Heel wat bedrijven zijn op zoek naar werknemers en willen maar al te graag extra belonen om hun (knelpunt)vacatures in te vullen. De loonwet maakt het onmogelijk om dit op conventionele wijze te bereiken en de ‘loondrift’ is historisch hoog.

100.000 stemmen voor verandering

Met 100.000 kwamen vakbonden en maatschappelijk

middenveld op 12 maart op straat voor een nationale betoging. Centrale eis: een socialer regeringsbeleid! Want alternatieven zijn wel degelijk voor handen.

De Brusselse straten werden overspoeld door honderdduizend mensen die gehoor gaven aan de brede oproep om te betogen. De solidariteit klonk oorverdovend luid.

De opkomst was niet alleen talrijk, maar ook buitengewoon divers. Een weerspiegeling van de samenleving. Werknemers uit alle sectoren, jong en oud, studenten en gepensioneerden, vormden samen een bonte menigte, even divers als het aantal door de Arizona-regering geviseerde bevolkingsgroepen.

Zo sterk als de mobilisatie was, zo mooi, zonnig en muzikaal de betoging. Maar het was niet alleen rozengeur en maneschijn. Het huidige gespannen politieke klimaat bleef aanwezig in de hoofden en op de lippen. Deze hardvochtige regering spaart zowat niemand – en steekt haar minachting voor de bevolking niet onder stoelen of banken.

Daags voor de betoging richtte minister van Pensioenen Jan Jambon zich nog tot de vrouwen van dit land. Hun gedrag past niet binnen zijn kraam. Ze moeten het dus maar wijzigen. De pensioenhervorming buigt voor niemand! Zo’n discours is niet alleen onrechtvaardig, het is buitengewoon schofferend voor alle vrouwen die zich dag in dag uit keihard inzetten om familiale zorgtaken en werk in evenwicht te houden.

Iedereen in het vizier

Deze beschamende uitspraken zijn geen uitzondering. Dag na dag, week na week volgen de aanvallen van de regering elkaar op: tegen werknemers, het maatschappelijk middenveld, de cultuursector, de pers, het onderwijs, gepensioneerden en de meest kwetsbaren. Vlak voor de aanvang van de betoging richtte ABVV-voorzitter Bert Engelaar zicht tot de menigte: “Een samenleving toont haar ware gelaat in de manier waarop zij omgaat met wie kwetsbaar is, met wie aanklopt, met wie bescherming zoekt, met wie elke dag het beste van zichzelf geeft, maar weinig macht heeft.”

Slogans, spandoeken en borden stonden vooral vol met krachtige zinnen over lonen, indexering, pensioenen en openbare diensten. Ook de koopkracht stond vaak in de kijker, zeker nu olie- en gasprijzen de lucht in schieten en prijsstijgingen als een donkere wolk boven ons hangen. Het belang van het behoud van de index werd dan ook meermaals benadrukt in het gedruis van de betoging.

“Raken aan de index, is raken aan mensen hun waardigheid. Het is raken aan het dagelijkse leven. Het is raken aan het recht op een waardig bestaan”, riep Bert Engelaar vanop het podium.

Raken aan de index, is raken aan het recht op een waardig bestaan

ABVV-voorzitter Bert Engelaar

Pensioenafbraak

De menigte werd ook dichtbevolkt door gepensioneerden, niet alleen bezorgd over hun eigen toekomst, maar ook die van hun kinderen en kleinkinderen. Een sfeer van verzet tegen onrechtvaardigheid.

“Tot 67 jaar werken is voor sommige sectoren onmogelijk”, aldus Luigi, militant uit Charleroi. “Ik denk bijvoorbeeld aan de bouwsector, maar er zijn nog tal van anderen. En vandaag is er bovendien geen uitweg meer. Wie vroeger moet stoppen met werken, krijgt een malus op zijn bord.”

Romuald, vakbondsman uit Limburg, sluit zich hierbij aan: “De pensioenmalus is onaanvaardbaar. Temeer omdat vooral vrouwen hiervan het slachtoffer worden. Er wordt geen rekening gehouden met het feit dat zij vaak deeltijds werken om gezinstaken op zich te nemen.”

“Een deftig pensioen is geen cadeau. Het is een recht. Het is een vorm van respect. Respect voor een leven lang gewerkt te hebben”, verklaarde Bert Engelaar. “Wanneer je pensioenrechten vermindert, tref je mensen die al alles hebben gegeven. Daarmee zeg je hen: het is nóg niet genoeg. Wij weigeren dat mensen zich na een leven vol arbeid, zich nog maar eens moeten verantwoorden.”

De openbare diensten kregen ook een hart onder de riem: “De openbare diensten horen telkens hetzelfde riedeltje van besparingen, efficiëntie, modernisering. Op het terrein betekent dat iets anders. Minder personeel. Minder middelen. Meer druk. Meer vermoeidheid. Meer wachttijden. Meer uitputting.”

Momentum

De mobilisatie van 12 maart volgt op één van de grootste Belgische betogingen van de afgelopen jaren, die van 14 oktober 2025. Zo blijft de vakbeweging voorwaartse stappen zetten, zonder enige blijk van verzwakking. De actiebereidheid blijft onmiskenbaar groot.

Met honderdduizend mensen in de Brusselse straten, is de boodschap aan de regering duidelijk. Sociale achteruitgang is onaanvaardbaar. Een rechtvaardiger beleid is nu nodig. De bal ligt in het kamp van de Arizona-regering. Willen ze de woedende massa aanhoren? Of blijven ze de kop in het zand steken? Kiezen ze de laatste optie, dan is het antwoord een vaststaand feit. De mobilisatie stopt niet vandaag. We hebben de lijnen al laten opschuiven. Keuzes laten aanpassen. Maatregelen van tafel laten halen. De strijd gaat verder. Onverdeeld, verbonden en solidair. t

Grote Prijs Sociale Fotografie 2026

Linx+ lanceert de 9de Grote Prijs Sociale Fotografie (GPSF) en zoekt daarvoor fotografen die met hun werk een maatschappelijk standpunt innemen.

Geen vrijblijvende beelden dus. Voor de GPSF zoeken we reeksen die tonen hoe mensen in België samenleven, botsen, zoeken en zich onderling organiseren. Je onderwerp is vrij, zolang je werk zich in België afspeelt en inhoudelijk past binnen wat wij onder ‘sociale fotografie’ verstaan: beelden die maatschappelijke thema’s tastbaar maken, de maker positie laat innemen en aanschouwers aanzetten tot maatschappelijke reflectie.

We verwachten een duidelijke link met minstens één van onze kernpunten: sociale strijd en solidariteit, inspiratie uit sociale geschiedenis, cultuur als expressie van verzet, de strijd om tijd en evenwicht, ruimte voor de mens in een prestatiemaatschappij, waardering voor onderbelichte arbeid of initiatieven die bouwen aan een solidaire toekomst. Je werkt in reportagevorm of conceptueel, maar altijd in een coherente reeks van maximaal tien beelden. De foto’s mogen niet ouder zijn dan vier jaar en mogen niet reeds voorgaande jaargangen ingestuurd zijn. Daarnaast moet je over alle auteursrechten en toestemmingen beschikken. Bij je inzending voeg je een motivatie (max. één A4) toe waarin je het concept toelicht en de link met onze visie verduidelijkt.

Een professionele jury selecteert zeven laureaten voor een tentoonstelling tijdens de Gentse Feesten 2026 (17–26 juli). Uit hen wordt één hoofdwinnaar gekozen die een geldprijs ontvangt. De geselecteerde werken kunnen ook gepubliceerd worden in RAUW, ons magazine voor sociale fotografie.

Indienen kan via www.linxplus.be tot en met zondag 31 mei 2026. Wij zoeken beelden die in beweging zetten.

Wandel mee met Blik Historik

Leer je graag iets bij tijdens een wandeling en ben je geïnteresseerd in sociale geschiedenis? Dan zijn de Blik Historik-wandelingen van Linx+ iets voor jou. Meewandelen kan voor tien euro, of twee euro met het UiTPAS-kansentarief. Inschrijven doe je via www.linxplus.be. Sommige wandelingen zitten snel vol, dus wacht niet te lang.

• zaterdag 18 april: Borgerhout – Strijd voor stemrecht

• zondag 19 april: Leuven – Strijd voor stemrecht

• zondag 3 mei: Brussel – In de voetsporen van César De Paepe

• zondag 17 mei: Antwerpen – Queer Walk

• zondag 17 mei: Brugge – Queer Walk

• zaterdag 6 juni: Hasselt

• zaterdag 13 juni: Sint-Niklaas – MAP Den Brei

• zaterdag 20 juni: Aarschot – 100 jaar sociaal wonen in de Tuinwijk

Zelf op stap met een groep collega’s, vrienden, familie… Boek dan één van onze 30 groepswandelingen: www.linxplus.be/groepsaanbod

Daguitstap Westhoek: Oorlog vanuit andere hoek

De Westhoek is meer dan een slagveld. Het is een gewone streek waar gewone mensen slachtoffer werden van een nietsontziende oorlog. Tijdens deze Blik Historikdaguitstap op zondag 19 april 2026 kijken we niet louter naar militaire strategieën, frontlinies en legeropstellingen, maar geven we aandacht aan wat oorlog betekent voor zij die erin vastzitten: soldaten aan het front, families thuis en volledig dorpen, van de kaart geveegd en terug heropgebouwd.

We vertrekken om 10u in Ieper voor een begeleide busrit, dwars door het voormalige frontgebied en keren rond 17u terug.

Onderweg staan we stil bij plaatsen waar de oorlog vandaag nog tastbaar aanwezig is, in het landschap én in de verhalen.

Tickets via www.linxplus.be:

• Standaard: € 35,00

• Kinderen tot en met 12 jaar: € 17,50

• UiTPAS-kansentarief: € 7,00

De vernieuwde website van KOPA vzw staat online

En daar zijn we best trots op! De online omgeving van KOPA vzw kreeg een flinke opfrisbeurt. Zo hebben we onder andere het navigeren van de website eenvoudiger gemaakt en is het nu nog makkelijker om contact met ons op te nemen. Hierboven krijg je al een eerste beeld te zien.

Ontdek het volledige aanbod

Dankzij de vernieuwde navigatiemenu’s vind je direct wat je zoekt: taal- en jobcoaching, digicoaching, loopbaanbegeleiding, HR-ondersteuning en verschillende projecten voor begeleiding naar werk. Alles staat overzichtelijk gebundeld op één plek. We hebben de structuur vereenvoudigd, waardoor de aangeboden diensten en werkwijze van KOPA Onze visie en aanpak blijft hetzelfde, maar is nu nog toegankelijker en breder geformuleerd. We vinden het belangrijk om duidelijk te maken waar we voor staan en wat je van ons mag verwachten.

Wie we zijn

Achter KOPA staat een betrokken team dat zich elke dag inzet voor werknemers, werkgevers en werkzoekenden. Op de website maak je kennis met onze organisatie en onze werking. Zo krijg je nu een beter beeld van wie we zijn en wat we doen.

Neem contact op

Via het contactformulier kan je ons snel bereiken met vragen of opmerkingen. We helpen je graag verder en overlopen samen met jou de mogelijkheden binnen ons aanbod.

Benieuwd? Neem gerust een kijkje op www.kopa.be en ontdek onze vernieuwde website. Of scan de QR-code hieronder:

Vorming & Actie - Force organiseert volgende webinars voor werkzoekenden

Op zoek naar werk, maar je weet niet waar exact te beginnen of hoe verder te gaan? Je wilt een beter zicht krijgen op je rechten en mogelijkheden als werkzoekende? Vorming & Actie - Force helpt je op weg!

Via onze gratis webinars ontdek je stap voor stap hoe je sterker in je schoenen kan staan op de arbeidsmarkt. Of je nu net werkloos bent geworden of het solliciteren beter onder de knie wilt krijgen, er zijn sessies voor elke situatie. Zo kan je ook een webinar volgen om meer te weten te komen over deeltijds werk of over als interim aan de slag te gaan. Wil je als 50-plusser je kansen op de arbeidsmarkt opkrikken? Ook dan kan je bij ons terecht!

Werkloos wat nu?

Je bent werkloos en hebt vragen over wat nu precies je rechten en plichten zijn? Een controlekaart, hoe werkt dat eigenlijk?

Wanneer je werkloos bent, zijn er heel wat zaken die je kan en moet ondernemen. Het is daarom belangrijk je goed te informeren. Tijdens deze webinar lichten we toe hoe je je kan inschrijven als werkzoekende, wanneer je recht hebt op een werkloosheidsuitkering en wat de VDAB nu van jou verwacht. Daarnaast leren we je ook hoe je een controlekaart dient in te vullen.

Eerste hulp bij solliciteren

Een beetje zenuwachtig voor dat sollicitatiegesprek? Met de handen in het haar voor het schrijven van een cv? Komt allemaal goed! Want solliciteren kan je leren! Volg onze gratis webinar, ‘Eerste hulp bij solliciteren’. We doorlopen samen via welke kanalen je werk kan vinden, hoe je een goede cv en motivatiebrief schrijft en hoe je je kan voorbereiden op een selectiegesprek. Van cv’s opstellen tot feedback vragen, het sollicitatieproces heeft straks geen geheimen meer voor jou!

Deeltijds werken

Werk je voltijds, maar wil je liever deeltijds aan de slag? Of wil je meer info over jouw rechten als deeltijds werkende? Dan is onze gratis webinar vast iets voor jou!

Tijdens deze sessie informeren we je over de verschillende vormen van deeltijds werken en de rechten en plichten die daarbij horen. Daarnaast overlopen we de verschillende deeltijdse contracten, zodat je optimaal geïnformeerd bent.

Aan de slag als 50-plusser

Ben je ouder dan 50 en werkzoekende? Heb je vragen over je beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt, je pensioenrechten of hoe je terug moet solliciteren?

Onze webinar staat paraat! Tijdens deze sessie krijg je antwoord op o.a.:

• Wat verwacht de VDAB van mij?

• Kan ik nog een opleiding volgen?

• Welke overheidsmaatregelen bestaan er voor 50-plussers?

• Hoe zit het nu met mijn pensioen?

Aan de slag met een interimcontract

Je wilt aan de slag als uitzendkracht, maar je hebt nog duizend-en-een vragen over hoe dit precies in zijn werk gaat? Je rechten als interimmer zijn niet altijd even duidelijk aangegeven. Wist je bijvoorbeeld dat je recht hebt op vakantie? En op betaalde feestdagen? Tijdens deze webinar overlopen we je rechten en geven we je een aantal syndicale knipperlichten mee.

J Scan de QR-code en krijg een handig overzicht van al onze gratis webinars:

Hey!

ABVV-Jongeren, dé jongerenvakbond voor iedereen tussen de 15 en 25 jaar oud, zette de voorbije maanden extra hard in op het informeren en ondersteunen van jouw eerste stappen op de arbeidsmarkt.

Zo plaatsen we via korte video’s en social media content het thema veiligheid op het werk op de agenda, zeker in nasleep van de sterke getuigenis van Soundos El Ahmadi in De Afspraak. Daarmee informeren we jongeren dat onveilige situaties op het werk onaanvaardbaar zijn en welke rechten hun hiertegen beschermen, ook als starter of jobstudent.

Verder geven we meer info over beginnen werken: wat zijn je rechten, wat is jeugdvakantie en hoe vraag je dit aan? Vragen die vaak gesteld worden, maar waarbij de regels niet altijd even duidelijk zijn.

Tijdens onze Week van je cv konden jongeren bovendien gratis hun cv laten nakijken en kregen ze concrete tips om sterker uit te pakken tijdens het solliciteren. En we blijven niet stilzitten, want binnenkort volgt ook de Week van het Contract. Ontdek waar je allemaal écht op moet letten voordat je die finale krabbel zet!

J Wil je niets missen? Volg ons dan zeker op Facebook, Instagram én TikTok voor handige tips & tricks, zodat jij nog sterker staat op de werkvloer.

P.S. Voor al je dringende en minder-dringende vragen kan je ook terecht op info@abvv-jongeren.be ! (met of zonder lidmaatschap, en oh ja… dat lidmaatschap is trouwens gratis, dus waar wacht je op?) t

Federale sociale afbraak, gewestelijke onduidelijkheid: Brusselse vrouwen verdienen serieus beleid

De Brusselse Raad voor Gelijkheid tussen Vrouwen en Mannen (RGVM) luidt de alarmbel: de Arizona-hervormingen, in combinatie met de gespannen begrotingssituatie in het Brussels Gewest, dreigen de genderongelijkheid op de spits te drijven. Achter de voorgestelde maatregelen schuilt een harde sociale realiteit, die in de eerste plaats vrouwen treft, en al zeker de meest kwetsbare onder hen.

Van werkloosheid naar stille precarisering

De beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd is een van de hervormingen met de zwaarste gevolgen. In Brussel verliezen tussen januari 2026 en juli 2027 bijna 45.000 mensen hun uitkering. Volgens de huidige ramingen zal een groot deel van hen binnen de zes maanden na hun uitsluiting oftewel bij het OCMW aankloppen, oftewel simpelweg zonder inkomen vallen.

Hoewel mannen het leeuwendeel van de werkloosheidscijfers uitmaken, zijn vooral vrouwen in bepaalde situaties bijzonder kwetsbaar. Ze zijn bijvoorbeeld oververtegenwoordigd in de categorie samenwonenden en alleenstaande gezinshoofden. Het statuut van samenwonende is bijzonder ongunstig voor de berekening van het leefloon. Vrouwen riskeren hierdoor een grotere economische afhankelijkheid van hun partner en familie.

De RGVM spreekt over een “stille precarisering”. Vinden vrouwen in dergelijke situaties geen baan, dan verdwijnen ze ook uit de werkloosheidsstatistieken. Vervolgens worden ze institutioneel onzichtbaar en vervallen ze snel in armoede. Bovendien riskeren de Brusselse OCMW’s duizenden nieuwe aanvragen te ontvangen terwijl ze over onvoldoende middelen beschikken om die te behandelen.

Pensioenen: onderbroken loopbanen gestraft

De strengere voorwaarden voor het vervroegd pensioen en de beperking van de gelijkgestelde periodes hebben nefaste gevolgen voor zij die hun loopbaan onderbreken of deeltijds werken. De zorg voor een naaste opnemen of deeltijds werken in functie van het gezin zijn daarbij veelvoorkomend. Tweemaal een realiteit die vooral vrouwen treft.

Bij vervroegde pensionering riskeert zowat de helft van de vrouwelijke werknemers een pensioenmalus. Daar komt bij dat men het overlevingspensioen geleidelijk wil vervangen door een tijdelijke overbruggingsuitkering. Negen op tien van de ontvangers van een overlevingspensioen jonger dan 65 jaar zijn vrouw. Als ze professioneel niet kunnen heroriënteren, dan loert armoede om de hoek.

Flexibilisering en deeltijds: boemerangeffect

De annualisering van de arbeidstijd, de uitbreiding van ‘vrijwillige’ overuren en de verlenging van atypische werkuren vormen een ander onderdeel van de hervormingen. Deze maatregelen worden voorgesteld als gunstig voor de flexibiliteit van bedrijven, maar houden geen rekening met structurele genderongelijkheid.

In Brussel blijft deeltijds werk overwegend een vrouwenzaak: bijna 30% van de vrouwen tegenover 12% van de mannen. Deeltijds werk gaat vaak samen met gezinsverantwoordelijkheden en een gebrek aan kinderopvang. Meer flexibilisering dreigt het evenwicht werkprivé nog moeilijker te maken. Daarnaast dreigt het werk ook zwaarder te worden en maakt het vrouwelijke werknemers met onzekere contracten nog kwetsbaarder.

Afwachten geen optie

Het Brussels Parlement was onlangs van plan om de commissie ‘Gelijke kansen en vrouwenrechten’ te degraderen tot een simpel adviescomité, zonder controle- en begrotingsbevoegdheid. Dit zou ook betekenen dat het thema gelijkheid aan politiek gewicht zou inboeten. Na hevig protest werd dit voorstel ingetrokken.

Het advies van de Brusselse Raad voor Gelijkheid tussen Vrouwen en Mannen benadrukt het belang van gendermainstreaming en genderbudgettering. Elke begrotingsbeslissing moet worden beoordeeld op basis van de verschillende gevolgen ervan voor vrouwen en mannen. Dat veronderstelt een echte politieke controle en een gestructureerde parlementaire opvolging – precies de rol van een parlementaire commissie.

In de Brusselse gewestelijke beleidsverklaring van 13 februari 2026 wordt te weinig prioriteit gegeven aan het thema gelijke kansen, alsook te weinig concrete toezeggingen. En dat terwijl de federale hervormingen vrouwen harder treffen, de bestaansonzekerheid toeneemt en de openbare diensten verzwakt zijn. Twijfelend afwachten is dus geen optie.

ABVV-Brussel dringt bij de Brusselse regering aan op een echt gewestelijk beleid voor gelijke kansen dat transversaal, ambitieus en adequaat gefinancierd is. Gelijkheid staat of valt met duidelijke politieke keuzes. Als dat niet gebeurt, betalen duizenden Brusselse vrouwen een zeer hoge prijs voor het huidige sociale afbraakbeleid. t

Ons kompas wijst richting gelijkheid

Voor de Internationale Dag voor de Rechten van de Vrouw kozen we dit jaar voor een heldere, eenduidige boodschap: als syndicalist zijn we ook feminist. In een context waarin de Arizona-regering steeds meer asociale hervormingen doorvoert, die vooral vrouwen in het vizier neemt, moeten we deze politieke vanzelfsprekendheid extra onderstrepen.

In dit dossier vind je een reportage over 8 maart met getuigenissen van vakbondsleden, een fotoreportage van de actie in Brussel en een praktische gids voor de verdediging van vrouwenrechten binnen de bedrijven.

Syndicalisme en feminisme, eeuwig verbonden

8 maart is een internationale dag. Geen simpele viering, en ook niet zomaar een “vrouwendag”, maar een dag van strijd waar vrouwenrechten centraal staan. Want laten we er geen doekjes om winden: de feministische strijd blijft ook vandaag relevant. De weg naar gelijkheid is niet alleen geplaveid met hindernissen, ze is bovendien nog lang niet bewandeld. Op zondag 8 maart legden in heel het land tienduizenden mensen een stuk van die weg samen af.

uur, het Albertinaplein te Brussel. Traag maar gestaag loopt het vol: werknemers, activisten, kinderen, solidaire mannen, jong en oud. De betoging van 8 maart brengt een divers clubje op de been. De sfeer is gelaten, open en volks, met een intergenerationele dynamiek.

Om 14 uur volgen de toespraken elkaar op. Activisten, verenigingen en vakbondsorganisaties nemen elk het woord. Voor het ABVV neemt algemeen secretaris Selena Carbonero Fernandez de microfoon ter hand.

“Niets is aan ons gegeven. Voor elk verworven recht hebben we moeten strijden. En nu staan die rechten terug op de helling. We moeten een grote stap achterwaarts koste wat het kost vermijden. De Arizona-regering probeert ons te verdelen, terwijl wij mensen samenbrengen! Vandaag voor vrouwenrechten. En op 12 maart, in Brussel, om de Arizona-macho’s een halt toe te roepen!”

De betoging trekt op gang. We sluiten ons aan bij het rode blok. De kameraden trekken de banner over de breedte van de mars, “Syndicalist dus feminist” staat er in koeienletters op. Er wordt trots plaatsgenomen achter de slogan, met vele vastberaden en vertrouwde blikken.

Onder hen ook Martine Vandevenne, verantwoordelijke van de dienst Gendermainstreaming van het ABVV, voor wie deze mars een bijzondere betekenis heeft. Na meer dan dertien jaar engagement binnen de dienst neemt ze met een beetje weemoed, maar ook met veel trots, deel aan haar laatste 8 maart-betoging als ABVVwerknemer. Want op 9 maart neemt Martine haar pensioen op.

Vakbondsstrijd = feminisme

“Het ABVV is een vakbond die strijdt voor gelijke rechten en gelijke kansen”, legt Martine uit. “Wij eisen gelijk loon voor gelijk werk. We bestrijden discriminatie, geweld en seksisme op de werkvloer, en proberen genderstereotypen en vastgeroeste traditionele rollen onderuit te halen. Verder verzetten we ons ook tegen onvrijwillig deeltijds werk en willen we gelijkheid op het vlak van pensioenen.”

Aan haar zijde zien we nog een vertrouwd gezicht: Sandrine Lorfèvre, voorzitster van het Waals vrouwenbureau van het ABVV.

“Verzet tegen elke vorm van ongelijkheid of dominantie zit in ons DNA. Als syndicalisten zijn we de facto feministen”, voegt ze glimlachend toe.

Anti-vrouwenregering

Die strijd is vandaag actueler dan ooit. We staan tegenover een regering die geen rekening houdt met de eigenheden van vrouwelijke loopbanen. De Arizona-hervormingen vergroten de ongelijkheid en duwen steeds meer vrouwen richting bestaansonzekerheid.

Sandrine, al 25 jaar aan de slag bij het ABVV, maakt zich zorgen: “Dit is de grootste sociale achteruitgang sinds ik hier werk. Er is een totaal gebrek aan respect voor vrouwelijke werknemers en vakbondsorganisaties.”

“Flexibilisering van het werk, afschaffing van de minimale duur van deeltijdse contracten, uitbreiding van studentenarbeid, werken op zondag, beperking van de werkloosheidsuitkeringen tot twee jaar. Al deze maatregelen treffen vrouwen extra hard”, benadrukt Martine.

De pensioenhervorming is nog zo’n voorbeeld. Door de verstrenging van de gelijkgestelde periodes en de eis van 35 loopbaanjaren zal bijna 80 procent van de vrouwen geen recht meer hebben op een volledig minimumpensioen of op een vervroegd pensioen. “Het ergste daaraan is dat deze pensioenmaatregelen nu met terugwerkende kracht in werking treden”, voegt Martine toe.

Meer dan economisch geweld

Op enkele tientallen kilometers van Brussel, in Charleroi, neemt Jennifer Gérard ook deel aan acties in het kader van 8 maart. Ook zij is een van die vertrouwde gezichten die haar militantisme in al zijn kleuren laat zien op 8 maart of op 25 november, de internationale dag tegen geweld op vrouwen. “Het ligt me na aan het hart om aanwezig te zijn op deze bijeenkomsten. Ik ben als vrouw namelijk ook slachtoffer geweest van emotioneel en fysiek geweld”, vertrouwt ze ons toe.

Het ergste is dat de Arizona-pensioenmaatregelen met terugwerkende kracht in werking treden

Martine

Vandevenne

Vandaag is ze afgevaardigde bij de Algemene Centrale in de overwegend vrouwelijke sector van de dienstencheques. Jennifer legt uit hoe de steun uit de vakbondswereld doorslaggevend was om zich te emanciperen en om haar moeilijke situatie achter zich te laten. “Als je ziet hoeveel mensen aanwezig zijn op dit soort betogingen, kan je alleen maar concluderen dat we veel medemenselijkheid en solidariteit in ons hebben.”

In haar bedrijf strijdt ze ervoor om de rechten van haar collega’s te laten respecteren, en hun te beschermen tegen seksistisch gedrag van bepaalde klanten, en zelfs tegen seksueel geweld. “Op het CPBW van maart staat het thema van geweld tegen vrouwen hoog op de agenda”, preciseert ze.

Wanneer we het hebben over de stemming in de Kamer van Volksvertegenwoordigers afgelopen december, waarbij feminicide niet in het Strafwetboek werd opgenomen, reageert Jennifer verontwaardigd: “Dat is onaanvaardbaar. Geweld bestaat. Door vrouwen richting onzekere situaties te duwen maakt de regering hen afhankelijker. Sommigen zullen dan liever bij een gewelddadige partner blijven dan vertrekken, bij gebrek aan een alternatief.”

Martine herinnert aan enkele cijfers. Volgens de blog “Stop féminicide”, die feminicides bijhoudt, werden 25 vrouwen vermoord in 2025. “Dat komt neer op twee vrouwen per maand”, benadrukt ze. De genderverantwoordelijke voegt verontwaardigd toe: “Deze drama’s gebeuren niet van de ene dag op de andere. Preventie is absoluut noodzakelijk.”

Verzet = vooruitgang

Verzet wordt op verschillende niveaus opgebouwd: internationaal, Europees, nationaal, regionaal en zelfs binnen bedrijven. Martine en Sandrine zijn het over één punt eens: vooruitgang is een traag beestje. Maar “we mogen de moed niet verliezen”, benadrukt Sandrine. Want zonder verzet bestaat het reële

risico dat vrouwenrechten achteruitgaan. “Met de maatregelen van de Arizona-regering en de opkomst van masculinisme en extreemrechts in Europa is het gevaar reëel”, waarschuwt ze.

Maar we mogen ook de wél geboekte vooruitgang niet vergeten. Martine noemt onder meer de op Europees niveau goedgekeurde richtlijn inzake loontransparantie. Daardoor wordt de loongelijkheid tussen vrouwen en mannen versterkt.

In België wordt, dankzij vakbondsmobilisaties, het moederschapsverlof voortaan meegeteld als gelijkgestelde periode voor toegang tot het pensioen na 42 loopbaanjaren. Nog een overwinning: het behoud van de inkomensgarantie-uitkering (IGU) voor deeltijdse werknemers, die oorspronkelijk na twee jaar zou worden afgeschaft.

Jennifer organiseert haar eigen verzet, rechtstreeks in het bedrijf waar ze werkt. In haar sector zijn deeltijdse contracten veruit de meerderheid en vaak onvrijwillig. “Ofwel wil de werkgever geen voltijdse contracten aanbieden, ofwel moeten werknemers hun arbeidstijd verminderen en bijvoorbeeld ouderschapsverlof nemen omdat er geen opvangplaatsen voor hun kinderen zijn”, legt ze uit.

Om na de basisperiode een werkloosheidstoeslag te blijven krijgen, heeft de regering de minimale arbeidsdrempel verhoogd tot negentien uur per week of een halftijdse equivalent in het bedrijf. Jennifer en de vakbondsdelegatie in haar onderneming hebben gestreden om ervoor te zorgen dat alle werknemers contracten van minstens negentien uur krijgen, zodat ze deze toeslag kunnen behouden. Een mobilisatie die resultaat heeft opgeleverd.

Trots en spijt

Rond 16.15 uur loopt de betoging in Brussel stilaan ten einde. Een slotwoord, Sandrine? “De strijd stopt vandaag niet. Als vrouwen en vakbondsmensen aanvaarden we niet langer dat we moeten opdraaien voor alles of onzichtbaar worden gemaakt. Meer dan ooit houden we het verzet levend!”

Martine loopt nog steeds mee in de optocht. De emotie is voelbaar. We vragen haar wat haar grootste spijt en haar grootste trots zijn na dertien jaar aan het hoofd van de genderdienst.

Voor het eerste hoeft ze niet lang na te denken: de abortuswet, aangenomen in 1990, is nog altijd niet versoepeld. “Elk jaar moeten nog honderden vrouwen naar Nederland reizen om een abortus te laten uitvoeren. Al jaren vragen we de afschaffing van de verplichte bedenktijd en een verlenging van de wettelijke termijn tot minstens 18 weken”, legt ze uit.

Haar grootste trots heeft precies te maken met de internationale dag van strijd voor vrouwenrechten. “Ook dit jaar heeft het ABVV opgeroepen tot een interprofessionele staking. De staking van 8 maart bestaat bij ons al jaren. En ik ben er trots op dat ik heb kunnen bijdragen aan de realisatie ervan”, besluit ze met een glimlach. En ook de militanten van het ABVV zijn trots dat ze eraan kunnen deelnemen, onder meer dankzij haar inzet.

Met een stralende zon op het gezicht trokken op 8 maart tienduizenden mensen door de Brusselse straten. Voor gendergelijkheid, voor sociale rechten, voor een geweldloze samenleving, voor waardig werk en voor vrede. En naar jaarlijkse gewoonte waren de ABVV-militanten talrijk van de partij.

Vrouwenrechten op de werkvloer: praktische gids

Ongelijkheid op de werkvloer blijft een hardnekkige realiteit. Te vaak tonen loonverschillen, het glazen plafond, discriminatie en seksistisch geweld nog hun lelijke kop. Het tij moet keren en vakbondsafgevaardigden hebben daarbij een belangrijke functie te vervullen. Welke concrete acties kan je ondernemen? Welke hefbomen gebruik je hiervoor? We delen enkele praktische tips en handvaten.

Gelijke lonen verdedigen

Loonverschillen blijven voortbestaan, waardoor vrouwen minder verdienen dan mannen, ook bij gelijkwaardige functies. Het principe “gelijk loon voor gelijk werk” werd in 1966 door vrouwelijke arbeiders van FN Herstal geïntroduceerd in het publieke debat. Jaren later blijkt deze fundamentele maar eenvoudige eis nog altijd relevant.

Wil je de situatie in jouw bedrijf op concrete wijze verbeteren? Dan is het allereerst belangrijk om het probleem in kaart te brengen. Zo stelt het ABVV een calculator ter beschikking, waarmee je het loonverschil kan berekenen. Alle gegevens die nodig zijn om dit te berekenen, vind je in de sociale balans op de website van de Nationale Bank van België (indien het bedrijf ze niet zelf bezorgt). Op die basis kan het onderwerp vervolgens worden aangekaart in de ondernemingsraad (OR), waarna er gewerkt kan worden aan een actieplan om vastgestelde ongelijkheden te corrigeren.

J Zie www.abvv.be/loonkloof-berekenen

Moeder- en ouderschapsverlof garanderen

In België worden drie op de vier zwangere vrouwen of jonge moeders geconfronteerd met minstens één vorm van discriminatie op de werkvloer. Maar ook bij de aanwerving worden (jonge) vrouwen gediscrimineerd, puur en alleen omdat ze zich op een leeftijd bevinden waarop ze een gezin zouden kunnen beginnen. Nochtans is de wet duidelijk wanneer men over de bescherming van zwangere vrouwen spreekt: elke nadelige behandeling van een vrouw die verband houdt met zwangerschap of moederschap wordt beschouwd als discriminatie op basis van geslacht. Als je in je bedrijf discriminatie vaststelt rond moederschap of ouderschap, kan je dat melden via het formulier dat hiervoor voorzien is op de website van het ABVV (abvv.be/tools/meldpunt-discriminatie).

Daarnaast zijn er ook een hele reeks praktische maatregelen die kunnen worden ingevoerd om de rechten rond moederschap en ouderschap te garanderen. Zo kan er bijvoorbeeld op worden toegezien dat jonge moeders het recht en de mogelijkheden hebben om borstvoeding te geven. Voorzie hiervoor een afgesloten lokaal, met een waterpunt, een koelkast en een comfortabele stoel. De mogelijkheid tot het nemen van borstvoedingspauzes moet eveneens ingevoerd worden.

Seksisme en intimidatie voorkomen

In de EU zal één op de drie vrouwen tijdens haar leven slachtoffer worden van seksuele intimidatie op het werk. Toch is het niet altijd even makkelijk om problematische situaties te herkennen. Daarom stelt het ABVV de “geweldmeter” ter beschikking. Dit eenvoudig instrument kan helpen om te beoordelen of een bepaalde gedraging op de werkvloer gezond of toxisch is (denieuwewerker. be/seksisme-op-de-werkvloer-zeg-nee-met-de-geweldmeter).

Heb je weet van seksistisch of seksueel geweld? Probeer dan allereerst de betrokken persoon te ondersteunen. Je collega’s en de vakbondsafgevaardigden spelen hier ook een belangrijke rol. Als de feiten aanhouden, is het belangrijk om de werkgever, de vertrouwenspersoon, het CPBW of de preventieadviseur te informeren en te betrekken. Je kan een melding doen bij het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen (0800 12 800) of via het discriminatieformulier op de ABVV-website.

Waken over welzijn

Veel werkomgevingen worden nog altijd voor en door mannen ontworpen. Zo zie je bijvoorbeeld dat de sanitaire voorzieningen op snelwegparkings, in depots of aan eindhaltes van buslijnen, onhygiënisch en enkel op mannen gericht zijn – ofwel niet eens bestaan. Dit zijn structurele, telkens terugkerende problemen.

Om dit te verhelpen moet de vakbondsdelegatie systematisch een genderperspectief opnemen in haar werking. Dat gebeurt onder meer via risicoanalyses die rekening houden met verschillende realiteiten: de gezondheid van vrouwen, hun lichaamsbouw, beschermend materiaal, maar ook door genderaspecten te integreren in de organisatie van het werk.

Bijvoorbeeld: het erkennen van de specifieke behoeften rond de 3 M’s (menstruatie, moederschap en menopauze) helpt om werkplekken inclusiever te maken voor iedereen, zodat elke werknemer in elke levensfase op een waardige manier kan werken.

Samen maken we van onze werkplekken veilige, gelijke en respectvolle ruimtes voor iedereen. t

20 De Nieuwe Werker #2 MAART 2026

Wat na mijn werkloosheidsuitkering?

De Arizona-regering beperkt de werkloosheidsuitkeringen in de tijd. Hieronder ontdek je welke stappen je kan ondernemen als je recht op uitkeringen stopt.

Niet eens met de stopzetting?

• Je kan beroep aantekenen tegen de beslissing van de RVA bij de Arbeidsrechtbank.

• Het ABVV is er om je te ondersteunen, ook met eventuele gerechtskosten.

• Neem contact op met je ABVV-kantoor.

Werk

• Het ABVV biedt sollicitatietips en opleidingen aan in je zoektocht naar werk.

• Laat je begeleiden door VDAB, Forem, Actiris of ADG.

• Na één jaar (= 312 dagen) tewerkstelling heropen je het recht op een werkloosheidsuitkering.

OCMW

• Heb je geen enkele vorm van inkomen? Informeer dan of je recht hebt op een leefloon.

• Het OCMW onderzoekt of je hiervoor in aanmerking komt.

• Maak een afspraak bij het OCMW of dien je hulpvraag online in via www.ocmwonline.be

• Vraag ook na of je geen recht hebt op andere vormen van bijstand: financiële steun, medische hulp, huisvesting en/of voedselhulp.

Mutualiteit

• Tot twee jaar na je laatste werkloosheidsuitkering worden je medische kosten terugbetaald.

• Je blijft tot 30 dagen na je laatste werkloosheidsuitkering recht hebben op een arbeidsongeschiktheidsuitkering of moederschapsrust.

Pensioen

• Ben je 60 jaar of ouder? Bekijk dan hoe het staat met je pensioen.

• Contacteer de Federale Pensioendienst (www.sfpd.fgov.be) of bel het gratis nummer 1765.

• Je kan ook langsgaan bij het pensioenpunt van je gemeente.

Welzijn

Het is niet altijd even gemakkelijk. Daarom biedt het CAW (of Centrum voor Algemeen Welzijnswerk) ook andere vormen van steun en begeleiding aan, van mentaal welzijn en slachtofferhulp tot simpelweg een luisterend oor. Ontdek het volledige aanbod op www.caw.be. t

Enquête

Vrouwen vallen niet uit de boot, ze worden geduwd

De nieuwe enquête ‘Welzijn en arbeidsongeschiktheid op de werkvloer’ van ABVV Scheikunde-Petroleum bij 955 werknemers toont aan dat langdurige arbeidsongeschiktheid sterk verbonden is met werkorganisatie en psychsociale belasting… en dat vooral werkneemsters extra kwetsbaar zijn.

De cijfers liegen niet. Meer dan de helft van de werkneemsters die de voorbije vijf jaar langer dan een maand arbeidsongeschikt was, botste op een gebrekkig welzijnsbeleid. De boosdoeners? Een hoge werkdruk (18,54%), gebrek aan waardering (16,82%), onvoldoende steun van leidinggevenden (15,58%) en de werk-privébalans (13,86%).

Andrea Della Vecchia, federaal secretaris van ABVV Scheikunde-Petroleum benadrukt: “Naast deze cijfers, gaf 48,43% van de werkneemsters aan dat er geen rekening werd gehouden met hun gezondheid bij de terugkeer naar werk. Daarnaast weigeren werkgevers soms elk voorstel van aanpassing van het werk of wordt er geen enkele stap in die richting ondernomen. Ze verwachten dus dat je het werk hervat zoals voordien, ook als dat eigenlijk (nog) niet haalbaar is.”

De gevolgen van het gebrek aan actie wegen emotioneel zwaar op de werkneemsters (zie grafiek). Meer dan een kwart voelt zich aan de kant gezet door de werkgever, bijna 30% kampt met schuldgevoelens en slechts één op vier voelt zich begrepen. Vrouwen dragen hierin duidelijk de zwaarste last, gezien de mannelijke respondenten minder schuldgevoel hadden en de werkorganisatie aanwezen als oorzaak.

Volgens Andrea ontstaat langdurige arbeidsongeschiktheid niet in een vacuüm, maar in een werkorganisatie die tekortschiet in de zorg voor haar werknemers. “Het ergste is dat werknemers vaak zelf oplossingen aanreiken – betere communicatie, meer ondersteuning, meer flexibiliteit, haalbare werkdruk – maar hier wordt vaak niets mee gedaan,” stelt hij. Hij roept werkgevers op om te luisteren naar de werknemers en hun vertegenwoordigers, want wie inzet op een preventief welzijnsbeleid wint: minder uitval, gemotiveerdere werknemers en meer stabiliteit. Wachten tot werknemers uitvallen, kost iedereen meer.

“Au Boulot C !”: wanneer kunst de werkstructuur ontrafelt

Ons werk geeft structuur aan het leven. Het bepaalt ons ritme, vult onze gesprekken, put onze lichamen uit en vermoeit onze geesten. Het wordt als iets vanzelfsprekends voorgesteld. Een onontkoombare noodzaak. De centrale rol die werk in ons leven inneemt, vereist het dan ook om in vraag gesteld te worden. Dat is wat Marie Grenez doet met “Au boulot C !”, een geëngageerd, met drukpers vervaardigd, abecedarium van 26 gravures. Elke letter een kritisch instrument.

De B van Bullshitjob, F van Flexibiliteit, T van Tijd… in 26 zwart-witbeelden toont de kunstenares de absurditeit van bepaalde werkstructuren, de permanente druk die we ervaren, de toenemende onzekerheid en de afbraak van verworven sociale rechten. Haar gravures klagen zonder omwegen de door het kapitalisme veroorzaakte chaos aan en herinneren ons eraan dat werk geen noodlot is, maar een sociale relatie die kan, en moet, worden veranderd.

Geëngageerde graveurs

De vraag die Marie doorheen het werk stelt is eenvoudig, maar pertinent: hoe en voor wie werken we? Haar werkwijze ligt bovendien ook volledig in lijn met de traditie van geëngageerde twintigste-eeuwse graveurs, zoals Frans Masereel en Félix Vallotton.

Uitgegeven in een beperkte papieren oplage, wil de kunstenares dat dit abecedarium ook ruim verspreid wordt in digitale vorm. Zo kan het ook een instrument zijn voor de vakbond, waarbij het debat aangewakkerd wordt, gesprekken tot bloei komen en we ons collectief vragen stellen over de betekenis en organisatie van werk.

J Wil je het volledige abecedarium checken of een activiteit organiseren? Contacteer Marie via auboulotc@nubo.coop - Instagram: Mari.uske.

Niet-opgeëist vakantiegeld… ook dat van jou?

Elk jaar wordt de Rijksdienst voor Jaarlijkse Vakantie (RJV) met een vreemd probleem geconfronteerd: tienduizenden arbeiders ontvangen hun vakantiegeld niet. En dat aantal stijgt ieder jaar.

Heb je in 2025 gewerkt als arbeider, leerling-arbeider of nietzelfstandig kunstenaar? Dan zal de RJV je vakantiegeld uitbetalen in mei-juni 2026. Het systeem is eenvoudig, maar toch lopen heel wat werknemers hun jaarlijkse vakantiegeld mis.

Geen rekeningnummer = geen vakantiegeld

De belangrijkste reden: jouw werkgever is niet verplicht om je rekeningnummer door te geven aan de RJV. Je moet dat zelf in orde brengen. Doe je dat niet, dan kan dat vakantiegeld dus ook niet op je rekening belanden.

Geen paniek, maar wel een beetje spoed

Heb je een vermoeden dat deze situatie voor jou van toepassing is? Als je vakantiegeld niet uitbetaald werd, dan heb je drie jaar de tijd (vanaf het einde van het vakantiedienstjaar) om een aanvraag in te dienen bij de RJV.

Concreet: je hebt tot 31 december 2026 de tijd om je vakantiegeld van 2023 (voor prestaties in 2022) op te eisen. Daarna is het definitief verloren. Ga naar www.mijnvakantierekening.be en check het overzicht van de betalingen van je vakantiegeld en de bedragen waarop je mogelijk recht hebt.

Sectoren waar werknemers het vaakst hun vakantiegeld mislopen: o.a. interim, bouw, schoonmaak, dienstencheques en houtbewerking.

Hoe geef ik mijn rekeningnummer door?

Dat kan op verschillende manieren:

• via www.mijnvakantierekening.be (volg de instructies);

• via www.rjv.fgov.be > Mijn rekeningnummer meedelen;

• telefonisch via 02 627 97 65 (maandag tot vrijdag, 8u-16u);

• kom langs (meer info: www.rjv.fgov.be > contact).

Heb je als bediende gewerkt?

Dan hoef je niets te doen, je werkgever betaalt jou het vakantiegeld rechtstreeks. t

Sociaal overleg helpt … soms

In verschillende delen van de transportsector is het sociaal overleg momenteel volop aan de gang. In sommige sectoren hebben we een akkoord bereikt. In anderen lopen de onderhandelingen dan weer vast.

Succesvol onderhandelen leidt tot resultaat

De BTB is erin geslaagd om flink wat sectorale akkoorden af te sluiten binnen de paritaire comités. Voor de werknemers die elke dag het beste van zichzelf geven, zijn die akkoord beslist een stap vooruit.

Uiteraard hadden we meer verwacht. De regering weigert jammer genoeg om de loonnormwet van 1996 te herzien. Die wet legt een strak keurslijf op aan de loononderhandelingen en laat bijzonder weinig – tot zelfs geen – onderhandelingsruimte toe.

BTB blijft niet bij de pakken zitten

We zijn met de werkgevers rond de tafel gaan zitten en hebben geprobeerd inhoudelijke akkoorden te sluiten. En daar zijn we in geslaagd. In de sectoren van de luchthavens, het wegvervoer en de logistiek, de verhuissector en de handel in brandstoffen hebben we akkoorden bereikt. En ondanks dat deze akkoorden slechts beperkte koopkrachtverbeteringen bevatten, voorzien ze toch in concrete vooruitgangen voor de werknemers.

Dit bewijst nogmaals: wanneer vakbonden en werkgevers op de juiste golflengte zitten en overtuigd zijn van het nut van sociaal overleg, kan er vooruitgang geboekt worden aan de onderhandelingstafel.

In de maritieme sectoren zijn de onderhandelingen – zij het moeizaam – nog lopende. In de havens moeten de onderhandelingen nog beginnen.

Sommige werkgevers weigeren gewoon overleg

In andere sectoren, waar werkgevers botweg weigeren om zelfs maar in overleg te gaan, botsen we op een muur. In de taxisector en – nog verwonderlijker – in de bus- en autocarbedrijven weigeren de werkgevers halsstarrig om tot een akkoord te komen.

Verwonderlijk want de bussector kent een lange traditie van degelijk sociaal overleg. Jarenlang was deze sector een voorbeeld voor al de anderen: stabiele akkoorden, sociale vrede en respect voor de werknemers waren hier de norm.

Vandaag breekt werkgeversorganisatie FBAA met die traditie. Ze weigeren om samen met ons een stap vooruit te zetten. Ze weigeren om een inhoudelijk akkoord te sluiten. Ze weigeren hun werknemers zelfs maar de geringste verbeteringen te gunnen

– zelfs wanneer het gaat over beperkte verbeteringen zoals maaltijdcheques. Dat is onbegrijpelijk.

Wie niet horen wil, moet voelen

Ten aanzien van die weigeringen beraden we ons dan ook over acties in de sector. De werknemers kunnen niet aanvaarden dat er, ondanks het opgelegde keurslijf van de regering, zelfs geen kleine toegeving mogelijk is.

In de taxisector zien we hetzelfde patroon. Daar verschuilen werkgevers zich achter moeilijke marktomstandigheden en de concurrentie van platformbedrijven zoals Uber en Bolt. Maar laten we eerlijk zijn: een deel van het probleem ligt bij de sector zelf. Te weinig innovatie. Te weinig modernisering. Te weinig visie.

Vandaag hebben wij als vakbond wél een bevredigend sociaal overleg met Uber. Dat is een realiteit. Het is ronduit beschamend dat traditionele werkgeversorganisaties zoals GTL slechter scoren op sociaal overleg dan de platformbedrijven die zij zo vaak bekritiseren. Daarom roepen we GTL op om het geweer van schouder te veranderen en alsnog rond de tafel te komen. Ook taxichauffeurs hebben rechten. Ook zij verdienen vooruitgang in hun statuut.

Wet van ’96 wurgt overleg

De kern van het probleem blijft echter de Wet van 1996. De Arizona-regering weigert steevast die wet te herzien. Nochtans legt ze een dwingend kader op aan het sociaal overleg, dat in veel gevallen quasi onmogelijk wordt gemaakt. Er wordt voortdurend verwezen naar de concurrentiepositie tegenover de buurlanden om elke vorm van vooruitgang tegen te houden. Zelfs wanneer deze op bedenkelijke wijze wordt berekend.

Zelfs in bedrijven die economisch sterk staan. Zelfs in sectoren waar flinke winsten worden geboekt. Zelfs wanneer aandeelhouders rijkelijk worden beloond. Dat is onaanvaardbaar. Wij blijven dan ook eisen dat de Wet van ’96 wordt herzien. Sociaal overleg moet de nodige ruimte krijgen. Want zonder onderhandelingsmarge is overleg een lege doos.

Op 12 maart ging de druk omhoog

Daarom riepen wij in aanloop naar de nationale betoging van 12 maart te Brussel, al onze militanten en leden op om massaal deel te nemen. Om druk te zetten op de werkgevers in de bus- en

carsector. Om druk te zetten op de taxisector. Maar ook om druk te zetten op de regering. Want deze Arizona-regering heeft al een hele reeks maatregelen doorgedrukt die recht ingaan tegen de belangen van de werkende bevolking.

En niet alleen de werkgevers, maar ook de Arizona-regering voelt nu vast en zeker onze vastberadenheid.

Want de Arizona-regering heeft al een hele reeks maatregelen doorgedrukt die rechtstreeks ingaan tegen de belangen van de werkende bevolking.

• De ingrepen in de pensioenen

• De aantasting van de index

• De schorsing van langdurig werklozen

• De maatregelen tegen langdurig zieken.

• De nieuwe flexibiliteitsgolf

De lijst is lang. Te lang. Voor BTB zijn er drie duidelijke prioriteiten:

Eén. De volledige toepassing van de indexering. Geknoei aan dit essentieel mechanisme is onaanvaardbaar.

Twee. Rechtvaardige pensioenen. Langer werken voor minder pensioen? Ook dit is onverteerbaar.

Drie. Iedereen moet bijdragen. Daarom eisen wij een miljonairstaks. Grote vermogens en superwinsten moeten hun deel betalen. Niet enkel de werknemers die elke dag hard werken, om op het einde van de maand met moeite rond te komen.

Sociaal overleg helpt

Maar alleen wanneer er ruimte voor is. Alleen wanneer er bereidheid is. Alleen wanneer werknemers hun stem kunnen laten horen. Op 12 maart lieten we die stem luidkeels horen. .

Met die stem eisen we vooruitgang. Wie vooruitgang wil, moet ze afdwingen.

Frank Moreels, Voorzitter BTB-ABVV

MovimenT 2026 is terug!

Met veel trots kondigen we aan dat MovimenT in 2026 een nieuwe editie krijgt. Zet zaterdag 29 augustus dus maar alvast in je agenda.

Net als bij eerdere edities is het jaarlijkse festival van ABVV-Metaal en BTB een inspirerende viering, waarbij spraakmakende stemmen en gedurfde ideeën de rode draad vormen. Op het menu? Actuele thema’s die ertoe doen: economie, democratie, technologie, samenleving –en alles wat onze toekomst mee vormgeeft. MovimenT is dé plek voor scherpe analyses, prikkelende perspectieven en gesprekken die blijven nazinderen.

De eerste namen liggen al vast. We pakken uit met een boeiende, zelfs internationale, line-up. Een line-up waar we zelf alvast bijzonder enthousiast over zijn. Denkers, doeners en vernieuwers die uitdagen, inspireren en het debat voeden. De komende maanden maken we de sprekers druppelsgewijs bekend. Houd dus zeker onze website www. moviment.eu in de gaten, want we hebben nog heel wat verrassende aankondigingen in petto.

Een gratis plaatsje reserveren is mogelijk vanaf mei 2026. MovimenT 2026 wordt er eentje om in te kaderen, dus blokkeer 29 augustus maar alvast in je agenda. Deze wil je niet missen!

Geld laat je toch niet liggen? Vraag nu de premies voor de metaalsector aan!

Aanvullende vergoedingen komen er niet vanzelf. Bij elke onderhandeling vecht ABVV-Metaal om ze te verhogen én om bijkomende rechten af te dwingen. Dat is vakbondswerk. En dat betekent concreet méér geld voor jou.

Maar vraag jij die vergoedingen ook aan?

Neem nu het voorbeeld van de kinderopvang. De terugbetaling van kinderopvangkosten kan oplopen tot honderden euro’s. Heb je twee kinderen in de opvang? Dan kun je via je sectorfonds elk jaar een mooie tussenkomst krijgen. In sommige sectoren kan dat oplopen tot vijfhonderd euro per kind, per jaar. Geen klein bedrag dus. En je hebt er gewoon recht op.

En het stopt daar niet

Ook bij tijdelijke werkloosheid, ziekte, landingsbanen, SWT of zelfs bij sluiting van je onderneming bestaan er aanvullende vergoedingen. Sommige werknemers zijn niet op de hoogte, anderen laten de rechtmatige premie gewoon liggen. Zonde, toch?

Maar beter laat dan nooit, want voor de meeste tussenkomsten kan je tot drie jaar terug in de tijd gaan.

Ons werk loont. En die premie heb jij verdiend.

Scan de QR-code en ontdek per sector waar jij recht op hebt.

De toekomst van werk wordt vandaag geschreven!

Namens BTB trok Meryame Kitir naar Londen voor de Future of Work Advisory Group van de International Transport Workers’ Federation (ITF). Samen met BTBvoorzitter Frank Moreels, die de vergadering voorzat als verkozen voorzitter van de ITF, en ITF-jongerenvoorzitter Nick Loridan, nam ze deel aan een internationaal overleg. Thema van het overleg was de impact van artificiële intelligentie, platformwerk en autonoom rijden op de transportsector. We spraken met haar over macht, algoritmes en sociale bescherming in een snel veranderende wereld.

Je bent nog maar net gestart bij BTB. Was het een intense vuurdoop?

Meryame Kitir: “Dat kun je wel zeggen. Maar het was ook een ideale manier om mij snel in te werken. In Londen zaten we rond de tafel met experten vanuit de hele wereld, met onder meer vertegenwoordigers uit de VS, Kenia en Denemarken. Elk land heeft een andere context, andere regelgeving en een andere economische realiteit. Maar wat opvalt, is dat de impact op werknemers overal dezelfde richting uitgaat. De werkdruk neemt toe, flexibilisering is overal in opmars, en de zekerheid gaat zienderogen achteruit.”

“De professionele aanpak en dossierkennis waren indrukwekkend. Maar daardoor keer je niet enkel met veel werk terug naar huis, maar ook met bakken energie. Zo’n overleg is ook geen theoretisch debat, dit gaat over wat er morgen op de werkvloer gebeurt.”

Er wordt gesproken over een kantelpunt. Kan je dat toelichten?

“We zitten op een moment waarop technologie onze sector fundamenteel aan het hertekenen is. Havens en magazijnen worden bemand door robots, de transportsector ziet steeds meer testen met zelfrijdende voertuigen, en platformbedrijven sturen chauffeurs en koeriers aan via algoritmes. Wat vroeger door een planner werd uitgevoerd, gebeurt vandaag door een digitaal systeem. En ook het voertuig dat die planning vervolgens uitvoert, is onbemand.”

Autonoom rijden is dus geen toekomstmuziek meer?

“Absoluut niet. In de Verenigde Staten heeft Waymo – het dochterbedrijf van Google – alleen vorig jaar al, in verschillende steden, tientallen miljoenen ritten

met zelfrijdende taxi’s uitgevoerd. Tesla is bezig met robottaxi’s zonder stuur of pedalen uit te testen. En Uber positioneert zich nu als het platform dat die autonome ritten in zijn app kan integreren.”

“Dat betekent dat mobiliteit steeds meer een dienst wordt die via platformen wordt georganiseerd. In bepaalde Amerikaanse steden zou vandaag al een aanzienlijk deel van de markt zonder bestuurder functioneren. In België is er nog geen volledig wettelijk kader voor dit soort voertuigen, maar proefprojecten duiken stilaan op. En er vandaag in de VS gebeurt, kan morgen ook hier realiteit worden.”

Wat betekent dat concreet voor werknemers?

“De grootste uitdaging is sociale bescherming. Hoe zorg je ervoor dat werknemers binnen deze nieuwe vormen van werk ook de beste bescherming krijgen? Wanneer een algoritme bepaalt wie werkt, tegen welke prijs en hoe snel, verschuift de machtsbalans. Koeriers krijgen soms nog maar twee minuten per pakje. Als het systeem beslist dat je niet meer ‘rendabel’ bent, word je gedeactiveerd. Zonder menselijke tussenkomst. Dat heeft impact op inkomen, veiligheid en rechten.”

Raakt dat ook aan de machtsvraag met betrekking tot data?

“Exact. Want wie controleert deze data? Wie beheert de algoritmes? Dat zijn vandaag dé machtsvragen. Als vakbond moeten we toegang verkrijgen tot die systemen. Transparantie is essentieel. Anders worden beslissingen genomen zonder enige sociale tegenmacht.”

“Iemand in Londen formuleerde het scherp: ‘If you’re not sitting at the table, you’re on the menu’. Dat vat het perfect samen.”

Welke rol speelt de nieuwe EUrichtlijn over platformwerk?

“De Europese richtlijn over platformwerk, die tegen eind 2026 moet worden omgezet in nationale wetgeving, is een belangrijke stap vooruit. Ze pakt schijnzelfstandigheid aan en verplicht bedrijven tot transparantie bij het gebruik van algoritmisch management. Werkgevers zullen moeten uitleggen hoe digitale systemen werken en hoe beslissingen tot stand komen. Werknemers krijgen recht op menselijke tussenkomst bij belangrijke beslissingen, zoals deactivering van een account. Dat is een belangrijke machtsverschuiving.”

“Maar het Europese is niet het enige niveau waar dit speelt. Dit voorjaar wordt binnen een conferentie van de International Labour Organization verder onderhandeld over een internationale conventie én een aanbeveling rond platformarbeid. Dat is cruciaal, want onze sector stopt niet aan de Europese grenzen.”

“Voor ons is het essentieel dat de Belgische regering daar ons standpunt overneemt: duidelijke regulering, sterke rechten en volwaardige sociale bescherming voor platformarbeiders. Niet het verhaal van de werkgeversorganisaties volgen, die net willen dereguleren en rechten afbouwen.”

“Dit is een fundamentele keuze. Gaan we voor bescherming en eerlijke concurrentie, of voor het ondermijnen van rechten en deregulering? Als vakbond moeten we erop toezien dat we niet achter de feiten aanlopen, maar mee de spelregels bepalen.”

Wat neem je persoonlijk mee uit deze werkgroep?

“Het was een wake-up call om nu in actie te schieten. Toch ben ik ook hoopvol. BTB is sterk aanwezig op het terrein. Leden komen tegenwoordig misschien minder naar onze kantoren, maar wij blijven de weg naar hen vinden. Dat is cruciaal in een sector waar werk steeds diffuser wordt.”

“Als vakbond moeten wij ervoor zorgen dat technologie ten dienste staat van mensen – niet omgekeerd.”

Blik op de toekomst van onze industrie? Dat moet de nieuwe MagMetal zijn!

De industrie van morgen komt niet zomaar uit de lucht vallen. In deze eerste editie van het jaar schijnen vier ervaren ABVV-Metaal-delegees hun licht op de toekomst van de sector. “Die toekomst geven we samen op de werkvloer vorm” klinkt het resoluut. Innovatie, duurzaamheid en de rol van werknemers staan daarbij centraal. Hun getuigenissen bevestigen nog maar eens dat echte verandering altijd begint met betrokkenheid en daadkracht.

Democratie is niet alleen het kloppend hart van de samenleving, maar ook dat van de werkvloer. Stan De Spiegelaere legt uit wat dat concreet betekent: “Inspraak is belangrijk, ook op het werk.” Lotte Geunis onderzoekt dan weer hoe jongeren actief kunnen meedenken over beleid en besluitvorming. En de vakbond? Die staat paraat om de impact van AI en andere nieuwe technologieën in goede banen te leiden. Samen participeren, samen vooruitgaan.

Het magazine brengt ook sterke persoonlijkheden in beeld. Zo geven we de spotlight aan de door darts gepassioneerde militant Stijn, maak je kennis met een krachtig syndicaal powerkoppel en tonen delegees hoe hun betrokkenheid elke dag concreet vorm krijgt in metaalbedrijven. Hun inzet beïnvloedt beslissingen, verbetert arbeidsomstandigheden en bewijst dat solidariteit geen hol begrip is, maar een krachtig instrument tot emancipatie.

Maar MagMetal kijkt verder dan de werkvloer. Van de strijd voor vrede tot gedeelde maatschappelijke verantwoordelijkheid: het hoort tot de kern van vakbondswerk. Tot de nok gevuld met verhalen die zowel informeren als verbinden, nodigt dit nummer uit tot reflectie en inspiratie. Maar bovenal om van begin tot eind gelezen te worden. Spoed je dus maar naar onze website! t

DSolidariteit kent geen grenzen, een vakbondsverhaal tussen België en Bolivia

Elk jaar reist ABVV Horval naar landen die deelnemen aan internationale vakbondsprojecten. Een Horval-delegatie vertrok zo recent naar Bolivia en Peru, om lokale partners te ontmoeten en programma’s te evalueren. Deze keer ging ook vakbondsafgevaardigde Fabienne Durieux mee. Zij is gezinshelper in Picardisch Wallonië en deelt nu haar ervaringen.

elegaties die aan zo’n missies deelnemen bestaan meestal uit vertegenwoordigers van Horval en bepaalde ngo’s. Soms krijgt ook een werknemer van het terrein de kans om mee te gaan. Voor Fabienne, al meer dan dertig jaar gezinshelper en vakbondsafgevaardigde, was het een unieke kans.

“Ik ben al meer dan 25 jaar afgevaardigde om de rechten van werknemers te verdedigen. In onze afdeling namen afgevaardigden al in 2022 deel aan een Boliviaanse missie. Toen deelname aan de missie van 2025 opgeworpen werd met de vraag wie mee wil, heb ik geen seconde getwijfeld. Ik wilde de arbeidsomstandigheden van Boliviaanse werknemers met eigen ogen zien, om zo hun syndicale strijd en vakbond beter leren kennen.”

Indrukwekkende ontmoetingen

Tijdens de week durende missie volgde de Belgische delegatie een druk programma. Voor Fabienne was vooral de ontmoeting met Boliviaanse huishoudwerkers bijzonder belangrijk. De ontmoeting raakte haar enorm.

“Deze vrouwelijke werknemers strijden voor correct werk, een eerlijk loon en aanvaardbare werkuren”, vertelt Fabienne. Op het eerste gezicht lijken deze eisen sterk op die van Belgische huishoudwerkers.

Toch ligt de Boliviaanse realiteit mijlenver van de onze. “Ze wonen en werken rechtstreeks in het huis van hun werkgever, waar ze dagen en nachten, zonder contract, aan de slag zijn. Ze moeten hun eigen kinderen achterlaten om te kunnen werken, waardoor ze nauwelijks een gezinsleven hebben. Het is een vorm van moderne slavernij.”

Wanneer deze werknemers hun job verliezen, moeten ze op andere manieren overleven. “Ze kunnen niet terugvallen op een uitkering. Dus maken ze kleine voorwerpen die op straat verkocht worden.”

De delegatie ontmoette ook zogenaamde Gastronómos, werknemers uit de horecasector, en hun vakbondsvertegenwoordigers. Via een opleidingsprogramma van ABVV Horval kunnen zij zo specifieke vaardigheden ontwikkelen. Daarnaast stonden ontmoetingen met vakbonden van de voedingssector op het programma.

Boliviaanse veerkracht

De vakbondsstrijd in Bolivia is zonder twijfel moeilijker dan in België. Vakbondsvrijheden zijn er beperkter en nu rechts, na

recente presidentsverkiezingen, de macht overnam van links, wordt het er niet beter op.

Toch zag Fabienne een grote veerkracht bij de werknemers. “Stakende werknemers worden niet vergoed. Ze doen er soms dagen over om de plaats van betoging te bereiken. Maar ze geven niet op en blijven strijden. Waar in België nog bepaalde beschermingen bestaan, is dat in Bolivia veel minder het geval.”

Voor de lokale projectpartners heeft ze niets dan lof. “Ondanks hun moeilijke omstandigheden zijn het zeer warme mensen. Ze bezitten weinig, maar ontvingen ons altijd met een glimlach. Ze zijn erg dankbaar voor de steun die Horval hen biedt.”

Blijven uitwisselen

De missie heeft Fabienne nogmaals het belang van internationale vakbondssolidariteit laten zien.

“De collectieve steun van dit project geeft Boliviaanse werknemers de kans om zich beter te organiseren. Zo kunnen ze betere arbeidsvoorwaarden afdwingen en uitbuiting tegengaan.”

Fabienne sluit een toekomstige deelname aan een gelijkaardige missie niet uit. Ze heeft ook een boodschap voor andere afgevaardigden:

“Laat de kans om aan zo’n vakbondsmissie deel te nemen niet lopen. Het is belangrijk om te beseffen wat werknemers in andere landen moeten doorstaan. Die internationale solidariteit verrijkt ook onze eigen vakbondsstrijd.”

Internationale vakbondssolidariteit

Internationale vakbondssolidariteit maakt integraal deel uit van de vakbondsstrategie van ABVV Horval. Tegenover een grenzeloos, geglobaliseerd kapitalisme, kan de syndicale strijd niet vanuit een afgesloten isolement gevoerd worden. Vakbondsbewegingen strijden daarom samen voor internationale solidariteit.

Sinds jaren ontwikkelt ABVV Horval, in samenwerking met Belgische ngo’s zoals SOLSOC, FOS en FGTB-IFSI, talrijke vakbondsprojecten in o.a. Burkina Faso, Burundi, Bolivia, Colombia, El Salvador en Peru. Georganiseerde missies trekken naar die landen om partners te ontmoeten en lopende programma’s te evalueren.

Nieuw sectorakkoord 2025-2026 in PC 333

Concrete vooruitgang voor werknemers in de toeristische attracties

1. Versterking van je koopkracht

Maaltijdcheques: een sectorale basis

Er komt een sectorale minimumnorm voor maaltijdcheques. Dat betekent:

• Minimumwaarde van € 2,18 (met een werknemersbijdrage van € 1,09)

• Toekenning voor werknemers met 12 maanden anciënniteit

Dit is een eerste stap naar een gegarandeerde basis voor de hele sector.

Fietsvergoeding omhoog

Kom je met de fiets naar het werk? Dan stijgt je vergoeding naar:

• € 0,30 per kilometer (Met een maximum van 40 km per werkdag).

Een reële verbetering voor wie bewust en duurzaam pendelt.

2. Anciënniteit en eindeloopbaan

Anciënniteit telt vanaf dag één

Voortaan wordt je anciënniteit bij dezelfde werkgever berekend vanaf je eerste werkdag — ongeacht je contract (vast, tijdelijk, interim of stage). Let wel: bij een onderbreking van een volledig seizoen of meer wordt de anciënniteit terug op nul gezet.

Extra anciënniteitsverlof

Wie langer werkt, krijgt daar extra verlof voor terug.

In bedrijven met 30 werknemers of meer:

• 1 dag vanaf 5 jaar dienst

• +1 dag om de 5 jaar

In bedrijven met minder dan 30 werknemers:

• 1 dag vanaf 10 jaar dienst

• +1 dag om de 5 jaar

Maximum: 6 dagen.

Bestaan er in jouw bedrijf gunstigere regels? Dan blijven die uiteraard van kracht.

Na moeizame onderhandelingen is er eindelijk een sectorakkoord bereikt voor PC 333. Het waren geen evidente gesprekken, maar we hebben als vakbond tastbare verbeteringen afgedwongen voor de werknemers in deze sector. Dit protocolakkoord versterkt de koopkracht en erkent de loopbaan beter.

Tijdskrediet eindeloopbaan verlengd

De regeling voor tijdskrediet eindeloopbaan wordt verlengd tot 31 december 2027. Dat biedt meer zekerheid voor wie zijn loopbaan geleidelijk wil afbouwen.

3. Opleiding en syndicale vorming

Opleidingen moeten in principe tijdens de werkuren gevolgd kunnen worden. Is dat niet mogelijk, dan moeten de gepresteerde uren gecompenseerd worden.

Het aantal opleidingsdagen voor een voltijdse werknemer bedraagt:

• 2 dagen per jaar in ondernemingen met minder dan 10 werknemers (VTE)

• 3 dagen per jaar in ondernemingen met minstens 10 en minder dan 20 werknemers (VTE)

• 5 dagen per jaar in ondernemingen met 20 of meer werknemers

Ook de syndicale vorming wordt versterkt.

4. Werkorganisatie: meer duidelijkheid en grenzen

Werkroosters moeten voortaan tijdig worden meegedeeld:

• Werkdagen: uiterlijk 4 dagen vóór het begin van de werkmaand

• Werkuren: minstens 4 dagen op voorhand (uitzonderlijk 3 dagen bij externe omstandigheden zoals weer of reservaties)

Daarnaast wordt de maximale opeenvolgende arbeidstijd beperkt tot 7 dagen. Na 7 werkdagen heb je recht op een verplichte rustdag.

Besluit: stap vooruit voor de sector

Dit akkoord betekent voor de sector van de toeristische attracties een sectorale basis voor maaltijdcheques, een erkenning van de loopbaan vanaf dag één, extra verlof via anciënniteit, een hogere fietsvergoeding, een grens op opeenvolgende werkdagen en zekerheid rond tijdskrediet.

Dit resultaat kwam er niet vanzelf. Dankzij volharding tijdens de onderhandelingen hebben we vooruitgang geboekt. En dat maakt het een stap vooruit voor iedereen die elke dag het beste van zichzelf geeft in de sector. t

Kinderopvang: spiegel van een samenleving in neerwaartse trend

Kinderopvang staat aan de wieg van genderongelijkheid. Omdat het nog steeds voornamelijk vrouwen zijn die de zorg voor kinderen opnemen, bepaalt de toegang tot opvang — of het gebrek eraan — rechtstreeks hun economische autonomie en hun carrièretraject. Daardoor is het uiteindelijk ook allesbepalend voor vrouwen hun positie in de samenleving.

Maar de kinderopvangsector staat al jaren onder druk en heeft ondertussen bijna zijn breekpunt bereikt. Deze situatie had bovendien perfect vermeden kunnen worden. Politieke keuzes en decennialange onderfinanciering zijn dan ook rechtstreeks verantwoordelijk voor de catastrofale situatie.

Veel meer dan een oppasdienst

Kinderopvang rust op twee onlosmakelijk verbonden pijlers: het welzijn van het kind en de ondersteuning van het ouderschap. Voor het kind zijn opvangplaatsen ruimtes van ontplooiing, socialisatie en ontwikkeling. De eerste duizend dagen op deze aardbol zijn doorslaggevend. Het is de eerste plek waar een kind de collectieve leefwereld ontdekt, leert interageren en zichzelf ontwikkelt. Kinderopvang draagt ook bij aan het dempen van sociale ongelijkheden door alle kinderen, ongeacht hun achtergrond , een stimulerende en veilige omgeving te bieden.

Voor ouders is het een cruciale hefboom om te werken, werk te zoeken, een opleiding te volgen of moeilijke momenten (ziekte, burn-out, scheiding...) door te komen. Kinderopvang helpt concreet het evenwicht tussen het werk en het privéleven te bewaren. Wanneer je het herleidt tot louter “opvang”, sla je de bal mis. De opvang vervult educatieve, sociale, gezondheidsgerichte en economische functies. Investeren in deze sector betekent dus niet alleen investeren in sociale samenhang, maar evenzeer in de strijd tegen armoede en in gelijke kansen.

Een georganiseerd structureel tekort

Er is een schrijnend tekort aan plaatsen, vooral voor kinderen van 0-3 jaar:

• Vlaanderen: 44 bestaande plaatsen per 100 kinderen

• Brussel: 49 bestaande plaatsen per 100 kinderen

• Wallonië: 37 bestaande plaatsen per 100 kinderen

In Wallonië hebben meer dan zes op de tien kinderen geen toegang tot een opvangplaats. Het tekort aan gekwalificeerd personeel en bepaalde wijzigingen aan de begeleidingsnormen dreigen de situatie alleen nog maar verder te doen ontsporen.

De gevolgen zijn zwaar: eindeloze wachtlijsten, gezinnen onder druk, noodgedwongen stopzetting of vermindering van de arbeidstijd. En ja, vooral vrouwen ondernemen die laatste twee. De verhoging van de pensioenleeftijd beperkt bovendien de beschikbaarheid van grootouders. Het systeem staat langs alle kanten onder zware spanning.

Precarisering en “uberisering”

Het gebrek aan plaatsen drijft mensen ook tot onzekere oplossingen, zoals zwartwerk, niet-geregistreerde opvang en digitale platforms. Deze praktijken stellen kinderen bloot aan risico’s en brengen de werknemers die de ‘oplossing’ aanbieden in grote onzekerheid. Ze hebben geen contract, noch sociale rechten en zijn dus zeer kwetsbaar bij ziekte of zwangerschap. Zwartwerk ondermijnt ook de sociale zekerheid. Deze situatie is het symptoom van een model dat niet langer aansluit bij de behoeften van gewone mensen.

Een vicieuze cirkel voor vrouwen

Zonder opvang is het onmogelijk om een opleiding te volgen. Zonder werk worden sociale rechten beperkt. De uitsluitingen uit de werkloosheid en de verstrenging van het statuut van samenwonenden treffen vooral vrouwen, waardoor hun economische afhankelijkheid zienderogen toeneemt, net zoals het risico op economische onzichtbaarheid.

Niet investeren in kinderopvang betekent een grote sociale achteruitgang. Collectieve verantwoordelijkheden worden doorgeschoven naar het individu. Zo zijn het keer op keer dezelfden die het gelag betalen.

Twee modellen, twee visies

Er bestaan twee stelsels naast elkaar. Je hebt een stelsel met vrije prijszetting, weinig gereguleerd en slechts beperkt ondersteund, die de toegankelijkheid beperkt en zorgt voor slechtere arbeidsvoorwaarden. En je hebt het stelsel met inkomensgerelateerde tarieven, sterker publiek gefinancierd, dat zorgt voor een eerlijkere toegang en betere arbeidsvoorwaarden voor het personeel. De keuze voor een bepaald stelsel beïnvloedt rechtstreeks de mogelijkheden van ouders om te kunnen werken, net zoals het sociale evenwicht op de arbeidsmarkt.

Een centrale syndicale eis

Er moet massaal en structureel geïnvesteerd worden in kinderopvang, omdat het een directe invloed heeft op de toegang en het behoud van werk en echte gelijkheid in onze samenleving teweegbrengt.

Het is dringend nodig om extra opvangplaatsen te creëren in het hele land en te garanderen dat het systeem gebaseerd blijft op inkomensgerelateerde tarieven, gefinancierd met publieke middelen. Kinderopvang zou geen privilege noch een individuele last mogen zijn, maar behandeld moeten worden als een essentiële pijler van ons sociaal model.

Een verantwoordelijkheid voor werkgevers en de overheid

Aangepaste kinderopvang vereist structuren met voldoende, gekwalificeerd en correct betaald personeel, maar ook een aanbod afgestemd op de reële behoeften van ouders. Noodopvang, opvang van zieke kinderen en met het werk verenigbare openingsuren zouden de norm moeten zijn.

Toch eisen werkgevers — met de steun van de Arizona-regering — steeds meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt. Zondagswerk, de annualisering van de arbeidstijd en steeds meer overuren, hebben allemaal rechtstreeks effecten op het welzijn van gezinnen.

In de jaren negentig maakte het FCUD, gefinancierd via een specifieke RSZ-bijdrage, het mogelijk om opvangstructuren te ondersteunen met verruimde openingsuren, crisisopvang, noodopvang of thuisopvang van zieke kinderen. De afschaffing van het FCUD leidde tot de sluiting of inperking van vele diensten. Een dergelijk mechanisme moet opnieuw worden ingevoerd. Het zou bovendien bijkomende directe tewerkstelling in de kinderopvang creëren en vrouwen toelaten werk en privé te combineren zonder financieel verlies.

We moeten een maatschappelijk keuze maken, waarbij de sociale zekerheid beter gefinancierd wordt en haar opdrachten uitgebreid. Alleen zo kunnen we de uitdagingen aan het begin en het einde van het leven opvangen.

Een veelzeggende politieke keuze over de toekomst

De toestand van de kinderopvang legt een samenleving in moeilijkheden bloot. Wanneer ouders zich zorgen maken over een plaats in een crèche, wanneer werknemers een job weigeren of volledig uitgeput raken in een poging het onmogelijke te combineren, dan is dit geen individueel probleem maar een collectieve keuze.

De eerste slachtoffers zijn kinderen, vrouwen en – ruimer – de hele werkende bevolking. Het gebrek aan opvangoplossingen remt de tewerkstelling af en zorgt ervoor dat steeds meer toekomstige ouders hun kinderwens uitstellen of opgeven uit vrees voor onzekerheid en uitputting.

Een feministische en sociale strijd

De huidige situatie toont hoe sterk genderongelijkheid, sociale ongelijkheid en ongelijkheid op de arbeidsmarkt met elkaar verweven zijn. Zolang kinderopvang ondergefinancierd en ontoegankelijk blijft, moet telkens weer dezelfde groep ervoor opdraaien.

Een toegankelijke, kwaliteitsvolle en degelijk gefinancierde kinderopvang verdedigen, betekent ook ieders recht op waardig werk en een leven vrij van economische afhankelijkheid te verdedigen.

Echte gelijkheid wordt niet afgekondigd. Ze wordt opgebouwd door krachtige politieke keuzes en collectieve investeringen. Kinderopvang verdedigen betekent kiezen voor een samenleving die rechtvaardiger, menselijker en meer solidair is.

Nieuws!

Wissel in Federaal Secretariaat

Op 19 januari organiseerde de BBTK een federaal comité waarbij afscheid werd genomen van Dorine Cordy, federaal secretaris voor financiën, diensten en industrie, naar aanleiding van haar pensionering. Ze wordt vervangen door Matthieu Marin, afkomstig van onze Mechelse afdeling. Bedankt Dorine, voor je jarenlange inzet voor de BBTK. Na een carrière van maar liefst 37 jaar binnen onze organisatie heeft zij haar pensioen meer dan verdiend.

J Wil je weten wie wie is bij de BBTK? Neem een kijkje op onze website! www.bbtk.org

Verandering in onze afdelingen

BBTK heeft er sinds kort een nieuwe afdeling bij: BBTK Oost-Vlaanderen! In december van vorig jaar organiseerde deze afdeling haar transformatiecongres, waar BBTK Gent en BBTK ADRO (Aalst Dendermonde Ronse Oudenaarde) fuseerde tot BBTK Oost-Vlaanderen. Daarnaast ging gewestelijk secretaris van BBTK ADRO, Eric Vandepoele, recent met pensioen, waardoor Kristof Vergauwen nu aan het hoofd van BBTK Oost-Vlaanderen staat. Wij wensen de nieuwe ploeg alvast veel succes!

Vanaf 2026 start er nog een ander fusieproject, tussen BBTK Kempen en BBTK Mechelen, dat tegen 2028 afgerond zou moeten zijn. Gewestelijk secretaris van BBTK Kempen, Serge Seret, wordt vanaf nu gewestelijk secretaris in Mechelen. Hij volgt er Matthieu Marin op, die het Federaal Secretariaat van de BBTK vervoegt. Marieke Van Gils zal de taak van gewestelijk secretaris op zich nemen voor de Kempische afdeling. We wensen hen allemaal veel succes met deze transformatie.

Door de krachten te bundelen kunnen onze afdelingen jullie nu nog beter ondersteunen!

J Meer info over onze afdelingen? https://bbtk.org/afdelingen t

“DRaak je aan één van ons, dan raak je aan ons allemaal

30 november 2023. Nog twee weken en de procedure voor de sociale verkiezingen van 2024 kan worden opgestart. Bij drukkerij Reynders in Boechout wordt David Dalins bij de directie geroepen. David is delegee voor BBTK en de enige werknemersafgevaardigde in de Ondernemingsraad en het Comité. De mededeling van de directie is kort: David is ontslagen, moet zijn locker leegmaken en kan vertrekken.

it was een triest hoogtepunt in een lange lijst van anti-syndicale praktijken waarvoor het familiebedrijf al langer bekendstond” zegt Ingrid Cuyvers. “Dit konden BBTK en ABVV echt niet over hun kant laten gaan. Als we toelaten dat mits betaling van beschermings- en verbrekingsvergoeding een werknemersvertegenwoordiger zomaar de laan uitgestuurd kan worden, is elke vakbondsafgevaardigde voortaan vogelvrij.” Ingrid werkt voor de juridische dienst van ABVVregio Antwerpen en pleitte de zaak voor de Arbeidsrechtbank van Antwerpen.

”David heeft kort na het ontslag tevergeefs zijn re-integratie aangevraagd. Ook op de vraag naar de motivatie voor het ontslag heeft de directie nooit duidelijk geantwoord. Op de C4 werd ‘het verschil in visie over de wijze van uitvoering van de arbeidsovereenkomst’ als reden gegeven. De rechtbank heeft hier zwaar aan getild” vervolgt Ingrid. “De wet op de ontslagregeling van personeelsafgevaardigden bepaalt dat dit alleen kan om dringende redenen, of om economische of technische redenen. Dat het bedrijf van mening is dat deze wet niet hoeft nageleefd te worden, zolang er maar een beschermingsvergoeding betaald wordt, getuigde volgens de rechters van een groot misprijzen”.

Vage drogredenen

“De vaagheid over de redenen voor het ontslag gaf ons als vakbond de ideale gelegenheid om zelf het antwoord te formuleren. David is ontslagen omwille van zijn syndicale activiteit en politieke overtuiging. De jarenlange antivakbondshouding van het familiebedrijf gaf mij als syndicale pleiter een hele reeks argumenten om dit te onderbouwen. Ondanks aanhoudende inspanningen, lukte het de vakbond jarenlang niet om voet aan grond te krijgen in het bedrijf. Daarover kan Guy Vertommen, secretaris bij de BBTK, uitgebreid getuigen. Het was David die dit in 2020 doorbrak met zijn kandidatuur voor de sociale verkiezingen. Dik tegen de zin van de directie, werd hij als enige kandidaat automatisch

verkozen in de Ondernemingsraad en het Comité. Ook werd hij door BBTK aangesteld als syndicaal afgevaardigde. De daaropvolgende jaren werkte hij aan de invoering van een arbeidsreglement en een functieclassificatiesysteem. Allemaal zaken die in het bedrijf ontbraken.”

“In zijn vonnis twee jaar later volgde de arbeidsrechtbank onze stelling dat David ontslagen was omwille van zijn syndicale activiteiten. Het tijdstip van het ontslag, enkele weken voor de sociale verkiezingen, de vage ontslagmotieven en het feit dat er gedurende twaalf jaar nooit opmerkingen waren over zijn werk, waren volgens de rechters genoeg redenen om discriminatie te vermoeden. Hiervoor spraken ze in november 2025 een schadevergoeding uit van zes maanden loon, bovenop de eerdere beschermings- en verbrekingsvergoeding. Het bedrijf werd ook veroordeeld tot een vergoeding wegens misbruik van het ontslagrecht. De rechtbank oordeelde dat de manier waarop David ontslagen werd en het ontbreken van concrete motieven alleen kon bedoeld zijn om hem de nodige informatie te ontzeggen en hem daardoor te beschadigen.”

Gewaarschuwde werkgever

Voor Ingrid Cuyvers is het vonnis om verschillende redenen belangrijk. “De arbeidsrechtbank van Antwerpen geeft in harde bewoordingen het signaal dat de wetgeving op het ontslag van werknemersvertegenwoordigers meer is dan een prijskaartje op het hoofd van een lastige delegee. Dit is een duidelijke waarschuwing aan alle werkgevers die een dergelijke stunt in het hoofd halen. Het is ook een bemoedigend signaal naar alle werknemers die syndicaal actief zijn of dit zouden willen worden. Het ABVV laat niet zomaar aan zijn afgevaardigden raken. Raak je aan één van ons, dan raak je aan ons allemaal. En last but not least: ondanks alle pogingen van de directie zit de vakbond nu stevig verankerd. Daar zullen ze mee moeten leren leven.”

J Info voor militanten: www.abvv-regio-antwerpen.be/militanten

18 april 14 uur

Toer den Bougie in Borgerhout

Blik Historik: gegidste wandeling

Prijs: € 10 / € 2 UITPAS-kansentarief

Info en inschrijven: www.linxplus.be Een vraag: info@linxplus.be

20 april 19 uur

Eindeloopbaan en pensioen

Infosessie

CC de Werft

Werft 32, 2440 Geel

Info en inschrijven: www.solidaris-vlaanderen.be/ pensioeninfodagen

22 april 9 uur

Beter en zelfzeker (online) solliciteren

Start training (5 dagen van telkens 3 uur)

Ommeganckstraat 53, 2018 Antwerpen

Info & inschrijven: 03 220 66 40 werklozenwerking.antwerpen@abvv.be

28 april 19 uur

Eindeloopbaan en pensioen

Infosessie

De Roos

A. van Landeghemstraat 47, 2830 Willebroek

Info en inschrijven: www.solidaris-vlaanderen.be/ pensioeninfodagen

29 april 9 uur

Positief & assertief communiceren

Start training (6 dagen van telkens 3 uur)

Ommeganckstraat 53, 2018 Antwerpen

Info & inschrijven: 03 220 66 40 werklozenwerking.antwerpen@abvv.be

1 mei feestdag

ABVV-kantoren gesloten

1 mei

Dag van de Arbeid

Volledig programma op pagina 33

4 mei 9 uur

Leer ontstressen

Start training (3 dagen van telkens 3 uur)

Ommeganckstraat 53, 2018 Antwerpen

Info & inschrijven: 03 220 66 40 werklozenwerking.antwerpen@abvv.be

5 mei 10 uur

Een opleiding volgen als werkzoekende? Webinar

Inschrijven: www.abvv-regio-antwerpen.be

5 mei 19 uur

Eindeloopbaan en pensioen

Infosessie

Solidaris - zaal Rupel

St-Bernardsesteenweg 200, 2020 Antwerpen

Info & inschrijven: www.solidaris-vlaanderen.be/ pensioeninfodagen

7 mei 13u30

Aan de slag met een interimcontract Webinar

Inschrijven: www.abvv-regio-antwerpen.be

7 mei 19 uur

Eindeloopbaan en pensioen

Infosessie

ACOD Stationsstraat 50

2800 Mechelen

Info en inschrijven: www.solidaris-vlaanderen.be/ pensioeninfodagen

10 mei 11 uur

Herdenking van de bevrijding

Fort van Breendonk, Willebroek Info: www.abvv-regio-antwerpen.be

12 mei 13u30

Werkloos, wat nu Webinar

Inschrijven: www.abvv-regio-antwerpen.be

17 mei 14 uur

Queer Walk – Schipperskwartier

Blik Historik: gegidste wandeling

Prijs: € 10 / € 2 UITPAS-kansentarief

Info en inschrijven: www.linxplus.be

Een vraag: info@linxplus.be

17 mei 14 uur

Queer Walk – Stationswijk

Blik Historik: gegidste wandeling

Prijs: € 10 / € 2 UITPAS-kansentarief

Info en inschrijven: www.linxplus.be

Een vraag: info@linxplus.be

19 mei 13u30

Eerste hulp bij solliciteren

Webinar

Inschrijven: www.abvv-regio-antwerpen.be

21 mei 13u30

Deeltijds werken

Webinar

Inschrijven: www.abvv-regio-antwerpen.be

21 mei 19 uur

Eindeloopbaan en pensioen

Webinar www.solidaris-vlaanderen.be/ pensioeninfodagen

23 mei

Herdenking Pot & Grijp

Info: www.abvv-regio-antwerpen.be

28 mei 14 uur

Eindeloopbaan en pensioen

Webinar www.solidaris-vlaanderen.be/ pensioeninfodagen

9 juni 10 uur

Een opleiding volgen als werkzoekende?

Webinar

Inschrijven: www.abvv-regio-antwerpen.be

17 juni 13u30

Deeltijds werken

Webinar

Inschrijven: www.abvv-regio-antwerpen.be

24 juni 13u30

Eerste hulp bij solliciteren

Webinar

Inschrijven: www.abvv-regio-antwerpen.be

26 juni 13u30

Aan de slag met een interimcontract

Webinar

Inschrijven: www.abvv-regio-antwerpen.be

Meer info?

www.abvv-regio-antwerpen.be www.abvvmechelenkempen.be

Volg ABVV-regio Antwerpen en ABVV Mechelen-Kempen op f

B.O.P-namiddagen

Wanneer kan ik op pensioen gaan? Die pensioenmalus, krijg ik dat ook? Hoeveel bedraagt mijn pensioen? Dit is slechts een handgreep uit de veelgestelde, maar pertinente vragen, die mensen bezighouden tijdens het plannen van hun eindeloopbaan. Logische vragen ook, maar niet altijd even eenvoudig om te beantwoorden. Door verschillende politieke beslissingen is elk individueel dossier anders. Door de vele hervormingen, ook recent nog, is het voor de burger vaak niet duidelijk waar ze al dan niet recht op hebben. ABVV, Solidaris, S-Plus en Vooruit proberen al deze vragen te beantwoorden op de Bijna Op Pensioen-namiddagen. We helpen je graag op weg om de juiste informatie voor jouw toekomstige situatie te vinden. Wil je ook goed voorbereid aan jouw pensioen beginnen? Schrijf je dan nu in voor één van de aanstaande sessies.

8 maart Internationale Dag van de Rechten van de Vrouw

In de periode rond Internationale Vrouwendag stonden het Volkshuis van Sint-Niklaas en Ons Huis in Gent, in het teken van sterke verhalen en kritische reflectie rond vrouwenrechten. Van emancipatie middels het besturen van een voertuig tot een geslaagde vrouwenmars

Baanbreeksters in Het Volkshuis

In Het Volkshuis namen Trui Hanoulle en Gaea Schoeters ons mee op een unieke reis doorheen vrouwelijke emancipatie. Centraal stonden vrouwen die met de handen op het stuur en de ogen richting de horizon grenzen verleggen. Zo verkenden deze Baanbreeksters nieuw terrein. Ter land, ter zee én in de lucht.

Of het nu op de motor, de fiets of met de wagen was; voor talloze meisjes en vrouwen was en is mobiliteit een krachtig symbool en instrument om hun onafhankelijkheid te garanderen. We blikken terug op een boeiende gespreksavond die aantoonde dat de weg naar vrijheid vaak letterlijk over het asfalt loopt.

Lunchgesprek in Ons Huis: intersectionaliteit

Op 8 maart zelf doken we de diepte in tijdens een geanimeerd lunchgesprek met Hind Eljadid en Jenna Boeve. Waar de avond in Het Volkshuis focuste op letterlijk

in beweging komen, verschoof de focus in Ons Huis naar een brede maatschappelijke en symbolische vorm van beweging. Hind en Jenna legden haarscherp uit dat de strijd voor vrouwenrechten niet losgekoppeld kan worden van andere vormen van uitsluiting, zoals racisme, klasse of geaardheid.

Kortom: emancipatie is pas echt geslaagd als elk aspect van het vrouw-zijn meegenomen wordt én erkenning krijgt. Een boeiend gesprek over hoe we samen barrières kunnen afbreken.

Vrouwenbetoging in Gent

Aansluitend op het lunchgesprek trokken de aanwezigen mee de straat op om samen met drieduizend andere vrouwen en mannen hun stem voor gelijke rechten te laten horen.

De uiteindelijke rode draad van deze dagen? Vrouwen claimen hun plek op de weg, aan de tafel en in het maatschappelijk debat.

Herdenking 8 mei

De herdenking van 8 mei, de dag waarop in 1945 de overwinning op nazi-Duitsland in Europa werd bekrachtigd, krijgt in het Fort van Breendonk een bijzondere en beklemmende lading. Waar in veel steden de bevrijding wordt gevierd, staat Breendonk symbool voor het offer en het menselijk lijden dat aan die bevrijding voorafging. De 8-mei coalitie organiseert de laatste jaren steeds een herdenking om deze dag te blijven gedenken. Voor de overwinning op extreemrechts en voor een warme solidaire maatschappij. Dit jaar zal de herdenking plaatsvinden op zondag 10 mei, het volledige programma kan je raadplegen via https://8meicoalitie.be/

Vanuit Gent organiseren ABVV, Vooruit en Solidaris naar goede gewoonte een gezamenlijke fietstocht en carpool naar de herdenking in Breendonk. Meer info en inschrijven via tinyurl.com/8mei26FietsAuto

Het ABVV organiseert voortdurend een waaier aan acties, evenementen en lezingen, ook met partnerorganisaties. Wil je onze activiteiten van de komende maanden graag ontdekken? Neem snel een kijkje op www.abvv-ovl.be/agenda

12 februari

Blokkades van industrieterreinen en bijeenkomst voor Nationale Bank

Op donderdag 12 februari verzamelden bijna duizend vakbonds-afgevaardigden voor de zetel van de Nationale Bank van België in Brussel, op oproep van ABVV Brussel, ABVV Vlaams-Brabant, ACV Brussel en ACV Vlaams-Brabant, vervoegd door de ACLVB.

Al bij het ochtendgloren vonden er blokkadeacties plaats van verschillende Brusselse industrieterreinen, in Anderlecht en Neder-over-Heembeek. Er werden filterblokkades opgezet die later in de voormiddag werden opgeheven, zodat militanten naar het stadscentrum konden trekken voor de bijeenkomst voor de Nationale Bank.

Symboliek

Deze hoogst symbolische bijeenkomst had tot doel de politiek van de Arizona-regering aan te klagen, evenals de herhaalde standpunten van de gouverneur van de Nationale Bank tegen de automatische loonindexering. Voor de vakbonden moeten lonen

worden onderhandeld door de sociale partners en niet worden opgelegd door financiële instellingen.

In een strijdbare sfeer ontplooiden militanten en afgevaardigden vlaggen en spandoeken, terwijl verschillende toespraken in gemeenschappelijk vakbondsfront elkaar opvolgden. Florence Lepoivre, algemeen secretaris van ABVV Brussel, veroordeelde “de grootste afbraakoperatie van ons sociaal model sinds de Tweede Wereldoorlog.”

Deze actiedag vormde een stap in de mobilisatie tegen de sociale afbraak van de Arizona-regering en ging vooraf aan de grote nationale betoging van 12 maart in Brussel, waar we met 100.000 aan deelnamen.

Infoavond pensioenen & eindeloopbaan

Wanneer?

Woensdag 1 april om 19u

Waar?

ABVV Hasselt, Gouverneur Roppesingel 55, 3500 Hasselt

Met Jef Maes, auteur van ‘Onze sociale zekerheid’.

Kom meer te weten over:

• Pensioenknip

• Vervroegd pensioen

• Loopbaanjaren

• Overgangsmaatregelen

• Jambonmalus

• Cap 20

• Eindeloopbaanstelsels

• Berekening van het pensioen

Hoe inschrijven?

Surf naar https://tinyurl.com/ms74kbc8 of scan de QR-code.

Meer dan 300 aanwezigen voor Kortrijkse vrouwenmars

Op zondag 8 maart 2026, naar aanleiding van de Internationale Dag van de Rechten van de Vrouw, trokken meer dan driehonderd vrouwen, mannen en kinderen door de straten van Kortrijk. Om zo bestaande ongelijkheden aan te kaarten en de eerbiediging en uitbreiding van vrouwenrechten hoger op de agenda te plaatsen.

De mars werd georganiseerd door Collecti.e.f. 8 Maars Kortrijk, een samenwerking van verschillende organisaties die zich inzetten voor vrouwen*rechten. Met de actie wilden de organisatoren aandacht vragen voor de blijvende ongelijkheid waarmee vrouwen nog steeds geconfronteerd worden. Volgens het collectief zijn vrouwenrechten geen louter “vrouwenprobleem”, maar een maatschappelijke kwestie die iedereen aangaat.

Tijdens de mars weerklonken de eisen van het collectief door de Kortrijkse straten. Zo vragen ze onder meer om een einde te maken aan de aantasting van de koopkracht en financiële afhankelijkheid van vrouwen, de aanvallen op vrouwenpensioenen en de toenemende flexibilisering en onzekerheid op de arbeidsmarkt. Daarnaast pleiten ze voor meer investeringen in de zorg en openbare diensten, een krachtiger beleid tegen geweld op vrouwen en het versterken van reproductieve en seksuele rechten. Ook het verdedigen van democratische

rechten, het middenveld en internationale solidariteit met vrouwen wereldwijd stonden centraal tijdens de mars.

Collecti.e.f. 8 Maars Kortrijk spreekt van een geslaagde mobilisatie. “We zijn ontzettend dankbaar dat zoveel mensen samen met ons de Kortrijkse straten opgingen”, klinkt het. “Samen streven we niet alleen naar een vrouwvriendelijk Kortrijk, maar naar een samenleving waarin gelijke rechten vanzelfsprekend zijn. Er is al vooruitgang geboekt, maar het kan en moet nog beter. Daarom blijven we samen strijden.”

Met vrouwen* verwijst het collectief naar alle vrouwen en genderminderheden die getroffen worden door structureel seksisme in onze samenleving.

Collecti.e.f. 8 Maars Kortrijk is een samenwerking tussen ABVV, ACV, AjKO, A’kzie, Avansa, Compagnie Cordial, Femma, FMDO, Furia, Rebelle, Vredescomité Kortrijk en Zelle.

Webinar ‘Terug aan het werk na arbeidsongeschiktheid?’

Donderdag 2 april 2026 om 10 uur (duurtijd: 2 uur).

Ben je getroffen door arbeidsongeschiktheid? Dat kan zowel op financieel, emotioneel als sociaal vlak flink doorwegen. Daarbovenop krijg je ook nog eens te maken met een complexe regelgeving. Daardoor brengt arbeidsongeschiktheid niet alleen onzekerheid, maar ook heel wat vragen met zich mee. Deze webinar is bedoeld voor wie ziek is, nog een arbeidscontract heeft en met vragen zit rond een mogelijke werkhervatting en re-integratie. We helpen je om de regelgeving te begrijpen, om zo geïnformeerd naar de toekomst te kunnen kijken.

De webinar bestaat uit volgende onderdelen:

• Wie is wie?

• Terug aan de slag tijdens ziekte

- Wat is een re-integratietraject (formeel en informeel)

- Gedeeltelijke werkhervatting

• Mogelijke ondersteuning:

- Wat is aangepast werk

- Individueel maatwerk

- Werkhervattingspremie voor herintreders

- Opleiding tijdens ziekte

- VDAB

- Individueel maatwerk

- Loopbaanbegeleiding

- Terug Naar Werk-voucher

• Medische overmacht

Inschrijven is gratis en kan via deze qr-code:

Kan je niet live kijken? Je krijgt automatisch een link om de webinar te herbekijken (inschrijving vereist). Zo kan je hem (her) bekijken waar en wanneer mogelijk.

Lunchwebinar ’10 tips voor meer energie’

Donderdag 9 april om 12 uur (duurtijd: 30 minuten).

Heb je nood aan meer energie? Ben je benieuwd naar wat jou daarbij kan helpen? Tijdens deze lunchwebinar ontdek je hoe je dat op een eenvoudige manier kan realiseren!

Wij geven je tien concrete, en vooral, behapbare tips om vol energie in het leven te staan. Smakelijk!

Inschrijven is gratis en kan via deze qr-code:

Kan je niet live kijken? Je krijgt automatisch een link om de webinar te herbekijken (inschrijving vereist). Zo kan je hem (her) bekijken waar en wanneer mogelijk.

Webinar ‘Een opleiding volgen als werkzoekende?

Hoe pak je dat aan?’

Dinsdag 5 mei om 10 uur (duurtijd: 1 uur).

Een opleiding volgen is een slimme zet! Het vergroot je kansen én geeft je meer zelfvertrouwen. Maar hoe begin je eraan? Waar moet je op letten bij het kiezen van de juiste opleiding? En wat moet je zeker regelen voor je van start gaat?

In deze webinar geven we je heldere antwoorden en praktische tips. We zetten je op weg naar een opleidingstraject dat voor jou werkt.

In deze webinar ontdek je:

• Verschillende mogelijkheden om je bij te scholen.

• Hoe je de juiste opleiding kiest.

• Hoe je werken en een opleiding volgen kan combineren.

• Hoe je een opleiding kan volgen als werkzoekende.

• Welke competenties er belangrijker worden op de arbeidsmarkt.

Deze webinar is interessant voor wie werkzoekend is of binnenkort wordt.

Inschrijven is gratis en kan via deze qr-code:

Kan je niet live kijken? Je krijgt automatisch een link om de webinar te herbekijken (inschrijving vereist). Zo kan je hem (her) bekijken waar en wanneer mogelijk.

Webinar ‘Werken en studeren kan!’

Dinsdag 23 juni om 10 uur (duurtijd: 1 uur).

Het ABVV maakt je wegwijs in je opleidingsmogelijkheden, je opleidingsvoordelen, je rechten en plichten bij het volgen van een opleiding.

In deze webinar ontdek je:

• Verschillende mogelijkheden om je bij te scholen.

• Hoe je de juiste opleiding kiest.

• Hoe je werken kan combineren met een opleiding.

• Welke competenties er belangrijker worden op de arbeidsmarkt.

Het webinar is interessant voor wie werkt, werkzoekend is of wordt, tijdelijk werkloos is of voor wie arbeidsongeschikt is.

Inschrijven is gratis en kan via deze qr-code:

Kan je niet live kijken? Je krijgt automatisch een link om de webinar te herbekijken (inschrijving vereist). Zo kan je hem (her) bekijken waar en wanneer mogelijk.

Jouw pensioen met de Arizona-regering

Begin maart keurde de ministerraad de pensioenhervorming van Jan Jambon definitief goed en werden de teksten ter stemming aan het parlement bezorgd.

We willen onze leden zo goed mogelijk informeren over de plannen die nu op tafel liggen, aangezien ze, na stemming, ook daadwerkelijk in voege zullen gaan. Omwille van het grote succes van de eerdere infoavonden, organiseren we nu dus een extra avond.

Een expert van onze studiedienst komt een uiteenzetting geven over de aanstaande wijzigingen.

Praktisch

Kortrijk

• 27 april 2026

• HoWest, campus Penta (Sint-Martens-Latemlaan 1B, 8500 Kortrijk)

• Start om 19 uur

Opgepast: de plaatsen zijn beperkt. Inschrijven is noodzakelijk via de qr-code.

LANGER, ONDERSCHRIJF

aansprakelijk bent voor het ongeval.

Rechtsbijstand:

• Wij waarborgen uw verhaal tegen een aansprakelijke derde voor uw lichamelijke schade of de stoffelijke schade aan het verzekerde voertuig.

• Wij verzekeren uw strafrechtelijke verdediging.

Rechtsbijstand:

• Boetes, opdeciemen en minnelijke schikkingen.

EEN AUTOVERZEKERING NODIG? WACHT NIET

Bescherming van de bestuurder:

LANGER,

EEN AUTOVERZEKERING NODIG? WACHT NIET LANGER, ONDERSCHRIJF NU!

• Wij waarborgen uw lichamelijke schade als bestuurder van het verzekerde voertuig wanneer u verantwoordelijk bent voor het ongeval.

Bescherming van de bestuurder:

ONDERSCHRIJF NU!

• De blijvende invaliditeit lager dan 8%. De eerste maand tijdelijke ongeschiktheid.

Meer info over onze verzekeringen of een gratis vrijblijvende offerte?

Meer info over onze verzekeringen of een gratis vrijblijvende offerte?

Bel gratis naar ons contact center op 0800/49 494 of surf naar www.actelaffinity.be/abvv

Bel gratis naar ons contact center op 0800/49 494 of surf naar www.actelaffinity.be/abvv

Meer informatie over onze verzekeringen:

Meer informatie over onze verzekeringen:

 Wat is verzekerd?   Wat is niet verzekerd?

 Wat is verzekerd?

Actelaffinity is de commerciële benaming van een product van Actel – merk van P&V Verzekeringen nv – Verzekeringsonderneming erkend onder code 0058 – Koningsstraat 151, 1210 Brussel. Dit document is een reclamedocument met daarin algemene informatie over de autoverzekering Actelaffinity die door P&V Verzekeringen ontwikkeld werd. Alle informatie over de diensten en producten op deze website is onderworpen aan de regels van de Belgische wetgeving. Als klant bent u beschermd door de gedragsregels inzake verzekeringen.   Op de verzekering Actelaffinity zijn uitsluitingen, beperkingen en voorwaarden in verband met het verzekerde risico van toepassing. We verzoeken u dus om de algemene voorwaarden van dit product aandachtig te lezen vóór de inschrijving. Ze zijn beschikbaar op de website www.actelaffnity.be/avauto of op eenvoudig verzoek aan een sales adviseur van onscontact center. Alvorens deze verzekering af te sluiten, raden wij u aan het productinformatiedocument en de van toepassing zijnde algemene voorwaarden (https://www.actelaffinity.be/abvv) te lezen. Het contract voor deze verzekering wordt afgesloten voor een periode van één jaar en wordt elk jaar stilzwijgend verlengd. Om uw risicoprofiel te bepalen, hanteren we enkele segmentatiecriteria. Bij eventuele klachten kunt u contact opnemen via 0800/49.494 met een sales adviseur van het contact center, uw bevoorrechte gesprekspartner voor al uw vragen. Hij zal alles doen om u zo goed mogelijk te helpen. U_kunt ook rechtstreeks contact opnemen met onze dienst Klachtenmanagement die uw klacht of opmerking zorgvuldig zal onderzoeken. Wij zullen de verschillende partijen trachten te verzoenen en naar een oplossing zoeken. U kunt met ons contact opnemen per brief (Klachtenmanagement, Koningsstraat 151, 1210 Brussel), per e-mail klacht@actel.be of telefonisch 02/250.90.60. Als u niet akkoord gaat met de voorgestelde oplossing kunt u zich wenden tot de Ombudsdienst van de Verzekeringen (de Meeûssquare 35 te 1000 Brussel), telefonisch 02 547 58 71 of per mail info@ombudsman.as.

Burgerlijke aansprakelijkheid:

Burgerlijke aansprakelijkheid:

Rechtsbijstand:

Wat is niet verzekerd?

Burgerlijke aansprakelijkheid:

• Wanneer u verantwoordelijk bent voor een ongeval, verzekeren wij uw belangen en de materiële en lichamelijke schade toegebracht aan derden.

• De schade geleden door de bestuurder die verantwoordelijk was voor het ongeval.

• Wij verzekeren tevens de schade veroorzaakt aan zwakke weggebruikers (voetgangers, fietsers en inzittenden), ook als u niet aansprakelijk bent voor het ongeval.

• De stoffelijke schade aan het verzekerde voertuig.

• Wanneer u verantwoordelijk bent voor een ongeval, verzekeren wij uw belangen en de materiële en lichamelijke schade toegebracht aan derden.

• Wij verzekeren tevens de schade veroorzaakt aan zwakke weggebruikers (voetgangers, fietsers en inzittenden), ook als u niet aansprakelijk bent voor het ongeval.

Rechtsbijstand:

• Wij waarborgen uw verhaal tegen een aansprakelijke derde voor uw lichamelijke schade of de stoffelijke schade aan het verzekerde voertuig.

• Wij verzekeren uw strafrechtelijke verdediging.

  Wat is niet verzekerd?

Burgerlijke aansprakelijkheid:

• De schade geleden door de bestuurder die verantwoordelijk was voor het ongeval.

Rechtsbijstand:

• Wij waarborgen uw verhaal tegen een aansprakelijke derde voor uw lichamelijke schade of de stoffelijke schade aan het verzekerde voertuig.

Bescherming van de bestuurder:

• Wij verzekeren uw strafrechtelijke verdediging.

Meer info over onze verzekeringen of een gratis vrijblijvende o fferte? Bel gratis naar ons contact center op 0800/49 494 of surf naar www.actelaffinity.be/abvv Meer informatie over onze verzekeringen:

Wat is verzekerd?

Bescherming van de bestuurder:

Burgerlijke aansprakelijkheid:

• Wanneer u verantwoordelijk bent voor een ongeval, verzekeren wij uw belangen en de materiële en lichamelijke schade toegebracht aan derden.

• Wij waarborgen uw lichamelijke schade als bestuurder van het verzekerde voertuig wanneer u verantwoordelijk bent voor het ongeval.

• Wij waarborgen uw lichamelijke schade als bestuurder van het verzekerde voertuig wanneer u verantwoordelijk bent voor het ongeval.

• Wij verzekeren tevens de schade veroorzaakt aan zwakke weggebruikers (voetgangers, fietsers en inzittenden), ook als u niet aansprakelijk bent voor het ongeval.

Burgerlijke aansprakelijkheid:

• De stoffelijke schade aan het verzekerde voertuig.

• Boetes, opdeciemen en minnelijke schikkingen.

Rechtsbijstand:

Bescherming van de bestuurder:

• De schade geleden door de bestuurder die verantwoordelijk was voor het ongeval.

• De stoffelijke schade aan het verzekerde voertuig.

• De blijvende invaliditeit lager dan 8%. De eerste maand tijdelijke ongeschiktheid.

• Boetes, opdeciemen en minnelijke schikkingen.

Rechtsbijstand:

Rechtsbijstand:

• Boetes, opdeciemen en minnelijke schikkingen.

Bescherming van de bestuurder:

• Wij waarborgen uw verhaal tegen een aansprakelijke derde voor uw lichamelijke schade of de stoffelijke schade aan het verzekerde voertuig.

• Wij verzekeren uw strafrechtelijke verdediging.

Bescherming van de bestuurder:

• De blijvende invaliditeit lager dan 8%. De eerste maand tijdelijke ongeschiktheid.

Bescherming van de bestuurder:

• Wij waarborgen uw lichamelijke schade als bestuurder van het verzekerde voertuig wanneer u verantwoordelijk bent voor het ongeval.

Actelaffinity is de commerciële benaming van een product van Actel – merk van P&V Verzekeringen nv – Verzekeringsonderneming erkend onder code 0058 – Koningsstraat 151, 1210 Brussel. Dit document is een reclamedocument met daarin algemene informatie over de autoverzekering Actelaffinity die door P&V Verzekeringen ontwikkeld werd. Alle informatie over de diensten en producten op deze website is onderworpen aan de regels van de Belgische wetgeving. Als klant bent u beschermd door de gedragsregels inzake verzekeringen.   Op de verzekering Actelaffinity zijn uitsluitingen, beperkingen en voorwaarden in verband met het verzekerde risico van toepassing. We verzoeken u dus om de algemene voorwaarden van dit product aandachtig te lezen vóór de inschrijving. Ze zijn beschikbaar op de website www.actelaffnity.be/avauto of op eenvoudig verzoek aan een sales adviseur van onscontact center. Alvorens deze verzekering af te sluiten, raden wij u aan het productinformatiedocument en de van toepassing zijnde algemene voorwaarden (https://www.actelaffinity.be/abvv) te lezen. Het contract voor deze verzekering wordt afgesloten voor een periode van één jaar en wordt elk jaar stilzwijgend verlengd. Om uw risicoprofiel te bepalen, hanteren we enkele segmentatiecriteria. Bij eventuele klachten kunt u contact opnemen via 0800/49.494 met een sales adviseur van het contact center, uw bevoorrechte gesprekspartner voor al uw vragen. Hij zal alles doen om u zo goed mogelijk te helpen. U_kunt ook rechtstreeks contact opnemen met onze dienst Klachtenmanagement die uw klacht of opmerking zorgvuldig zal onderzoeken. Wij zullen de verschillende partijen trachten te verzoenen en naar een oplossing zoeken. U kunt met ons contact opnemen per brief (Klachtenmanagement, Koningsstraat 151, 1210 Brussel), per e-mail klacht@actel.be of telefonisch 02/250.90.60. Als u niet akkoord gaat met de voorgestelde oplossing kunt u zich wenden tot de Ombudsdienst van de Verzekeringen (de Meeûssquare 35 te 1000 Brussel), telefonisch 02 547 58 71 of per mail info@ombudsman.as.

• De blijvende invaliditeit lager dan 8%. De eerste maand tijdelijke ongeschiktheid.

Actelaffinity is de commerciële benaming van een product van Actel –merk van P&V Verzekeringen nv –Verzekeringsonderneming erkend onder code 0058 –Koningsstraat 151, 1210 Brussel. Dit document is een reclamedocument met daarin algemene informatie over de autoverzekering Actelaffinity die door P&V Verzekeringen ontwikkeld werd. Alle informatie over de diensten en producten op deze website is onderworpen aan de regels van de Belgische wetgeving. Als klant bent u beschermd door de gedragsregels inzake verzekeringen.   Op de verzekering Actelaffinity zijn uitsluitingen, beperkingen en voorwaarden in verband met het verzekerde risico van toepassing. We verzoeken u dus om de algemene voorwaarden van dit product aandachtig te lezen vóór de inschrijving. Ze zijn beschikbaar op de website www.actelaffnity.be/avauto of op eenvoudig verzoek aan een sales adviseur van onscontact center. Alvorens deze verzekering af te sluiten, raden wij u aan het productinformatiedocument en de van toepassing zijnde algemene voorwaarden (https://www.actelaffinity.be/abvv) te lezen. Het contract voor deze verzekering wordt afgesloten voor een periode van één jaar en wordt elk jaar stilzwijgend verlengd. Om uw risicoprofiel te bepalen, hanteren we enkele segmentatiecriteria. Bij eventuele klachten kunt u contact opnemen via 0800/49.494 met een sales adviseur van het contact center, uw bevoorrechte gesprekspartner voor al uw vragen. Hij zal alles doen om u zo goed mogelijk te helpen. U_kunt ook rechtstreeks contact opnemen met onze dienst Klachtenmanagement die uw klacht of opmerking zorgvuldig zal onderzoeken. Wij zullen de verschillende partijen trachten te verzoenen en naar een oplossing zoeken. U kunt met ons contact opnemen per brief (Klachtenmanagement, Koningsstraat 151, 1210 Brussel), per e-mail klacht@actel.be of telefonisch 02/250.90.60. Als u niet akkoord gaat met de voorgestelde oplossing kunt u zich wenden tot de Ombudsdienst van de Verzekeringen (de Meeûssquare 35 te 1000 Brussel), telefonisch 02 547 58 71 of per mail info@ombudsman.a s.

42, 1000 Brussel

V. U.: P&V Verzekeringen cv –Actelaff i nity is de commerci le be naming van een product van ActelActel is een merk van P&V Ve rzekeringen cv01/2023

AFZ.:

Tweemaandelijks | Jaargang 81

Actelaffinity is de commerciële benaming van een product van Actel – merk van P&V Verzekeringen nv – Verzekeringsonderneming erkend onder code 0058 – Koningsstraat 151, 1210 Brussel. Dit document is een reclamedocument met daarin algemene informatie over de autoverzekering Actelaffinity die door P&V Verzekeringen ontwikkeld werd. Alle informatie over de diensten en producten op deze website is onderworpen aan de regels van de Belgische wetgeving. Als klant bent u beschermd door de gedragsregels inzake verzekeringen.   Op de verzekering Actelaffinity zijn uitsluitingen, beperkingen en voorwaarden in verband met het verzekerde risico van toepassing. We verzoeken u dus om de algemene voorwaarden van dit product aandachtig te lezen vóór de inschrijving. Ze zijn beschikbaar op de website www.actelaffnity.be/avauto of op eenvoudig verzoek aan een sales adviseur van onscontact center. Alvorens deze verzekering af te sluiten, raden wij u aan het productinformatiedocument en de van toepassing zijnde algemene voorwaarden (https://www.actelaffinity.be/abvv) te lezen. Het contract voor deze verzekering wordt afgesloten voor een periode van één jaar en wordt elk jaar stilzwijgend verlengd. Om uw risicoprofiel te bepalen, hanteren we enkele segmentatiecriteria. Bij eventuele klachten kunt u contact opnemen via 0800/49.494 met een sales adviseur van het contact center, uw bevoorrechte gesprekspartner voor al uw vragen. Hij zal alles doen om u zo goed mogelijk te helpen. U_kunt ook rechtstreeks contact opnemen met onze dienst Klachtenmanagement die uw klacht of opmerking zorgvuldig zal onderzoeken. Wij zullen de verschillende partijen trachten te verzoenen en naar een oplossing zoeken. U kunt met ons contact opnemen per brief (Klachtenmanagement, Koningsstraat 151, 1210 Brussel), per e-mail klacht@actel.be of telefonisch 02/250.90.60. Als u niet akkoord gaat met de voorgestelde oplossing kunt u zich wenden tot de Ombudsdienst van de Verzekeringen (de Meeûssquare 35 te 1000 Brussel), telefonisch 02 547 58 71 of per mail info@ombudsman.as. #2 MAART 2026