młodzieżowy
think tank
Mapa Przyszłości Siemianowic Śląskich Raport z zakresu edukacji i rozwoju zawodowego, przyszłości społeczeństwa obywatelskiego, ekologii i zrównoważonego rozwoju i cyfryzacji i technologii w Bytomiu. CZĘŚĆ MERYTORYCZNA I KONSULTACYJNA
SIPE Śląski Instytut Edukacji Politycznej & Fundacja FEIS
Tytuł: Mapa Przyszłości Siemianowic Śląskich. Raport z zakresu edukacji i rozwoju zawodowego, przyszłości społeczeństwa obywatelskiego, ekologii i zrównoważonego rozwoju i cyfryzacji i technologii w Bytomiu.
Copyright © FEIS Foundation, 2026 Autorki: Julia Urbańska, Natalia Nowak, Kornelia Spruch, Paulina Hanusz Oprawa graficzna: Wiktor Oleś Licence: CC-BY 4.0
Publikacja jest efektem pracy członkiń i członków SIPE Śląskiego Instytutu Edukacji Politycznej oraz Fundacji Europejskich Inicjatyw na Śląsku w ramach projektu “Młodzieżowy Think Tank SIPE”
Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani podmiot udzielający dotacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności
Część merytoryczna
Edukacja i rozwój zawodowy Siemianowice Śląskie, podobnie jak inne miasta Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, funkcjonują w warunkach transformacji gospodarczej regionu. Dostosowywanie systemu edukacji do nowych realiów rynku pracy jest aktualnie kluczowe - nacisk kładzie się na kompetencje zawodowe, cyfrowe i dostosowanie się do dynamicznie zmieniającego się rynku pracy. W 2025 roku w Siemianowicach Śląskich zostały zrealizowane inwestycje w placówkach oświatowych, m.in uwtorzenie plenerowej sali w SP nr. 1, nowe urządzenia i modernizację infrastruktury w SP nr 3, strefę crossfit workout przy SP nr 5, bezpieczną strefę rekreacji przy SP nr 6, zieloną klasopracownię w SP nr 20. Działania te pokazują skupienie się nie tylko na inwestycje w infrastrukturę dydaktyczną, ale także w przestrzenie wspierające aktywność fizyczną, edukację ekologiczną, oraz nowoczesne formy współpracy z uczniami. Kluczowym projektem w 2025 był “Rozwój szkolnictwa zawodowego w mieście Siemianowice Śląskie I” , realizowany w Zespole Szkół “Cogito” im. Zbigniewa Herberta. Projekt otrzymał dofinansowanie w ramach Funduszu Odporności Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.
Dzięki inwestycji powstaje 7 nowych pracowni kształcenia zawodowego. Planuje się wyposażyć m.in pracownie reklamy, profilaktyki i chorób dietozależnych oraz kompozycji multimedialno-fotograficznej. Projekt zakłada stworzenie warunków jak najbardziej zbliżonych do realnego środowiska pracy. Istotnym elementem jest również dostosowanie budynku do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Miasto uczestniczy również w projekcie “Ścieżki Sukcesu - Program Rozwoju Umiejętności i Kwalifikacji”, finansowanym z Funduszy Europejskich (2021-2027). Projekt jest skierowany do 670 osób dorosłych z subregionu centralnego i zakłada dofinansowanie szkoleń czy certyfikatów, wsparcie studiów podyplomowych i rozwój kompetencji cyfrowych czy zawodowych. Jest również możliwość formalnego potwierdzenia kwalifikacji w ramach ZSK. Poziom dofinansowania wynosi aż 95%, co zwiększa dostępność wsparcia. Kolejnym projektem obejmującym Siemianowice Śląskie jest projekt “Nowe perspektywy – wsparcie w transformacji zawodowej Śląska”, finansowany z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji (FESL 2021- 2027). Projekt oferuje wsparcie w zakresie doradztwa zawodowego, bezpłatne szkolenia zawodowe, cyfrowe czy językowe, wsparcie w zdobyciu certyfikatów i zatrudnienie subsydiowane. Celem jest pomoc w dostosowaniu się mieszkańców regionu do dynamicznych zmian w strukturze rynku pracy.
PODSUMOWANIE Miasto podejmuje aktywne działania modernizacyjne i wykorzystuje fundusze europejskie. Inwestycje koncentrują się na rozwoju szkolnictwa zawodowego oraz wsparciu osób dorosłych w procesie przekwalifikowania. Jednakże są obecne obszary które wymagają wzmocnienia, przede wszystkim rozszerzenie działań w zakresie kompetencji przyszłości (cyfryzacja, analiza danych, kompetencje miękkie). Należy skupić się nie tylko na szkołach zawodowych, ale też na podstawowych i ponadpodstawowych. Wsparcie doradcze jest dostępne na poziomie regionalnych, natomiast stworzenie miejskiego systemu doradztwa edukacyjno-zawodowego byłoby rekomendowane, aby zapewnić uczniom oraz ich rodzicom ciągłość wsparcia. ŹRÓDŁA https://kompetencjecyfrowe.eu/about https://psf2-drkurnicki.eu https://siemianowice.pl/2025/07/rozwoj-szkolnictwazawodowego-w-miescie-siemianowice-slaskie-i/ https://siemianowice.pl/wpcontent/uploads/2025/12/PODSUMOWANIE_2025.pdf
Przyszłość społeczeństwa obywatelskiego Systemowe wsparcie aktywności obywatelskiej w Siemianowicach Śląskich opiera się na stabilnych fundamentach prawnych, których centralnym punktem w perspektywie badawczej 2026 roku pozostaje Program współpracy z organizacjami pozarządowymi na rok 2026 (programy współpracy Miasta Siemianowice Śląskie z organizacjami pozarządowymi - BIP). Miasto wykazuje w tym zakresie wysoką sprawność w obszarze planowania strategicznego oraz regularnego prowadzenia konsultacji społecznych, co pozwala na budowanie przewidywalnych relacji z sektorem pozarządowym i tworzy bezpieczne ramy dla realizacji zadań publicznych. Taka struktura prawna stanowi punkt wyjścia dla najbardziej dynamicznego elementu lokalnego modelu partycypacji, jakim jest Siemianowicki Budżet Obywatelski (https://bo.siemianowice.pl/). Pełni on funkcję szerokiej płaszczyzny masowego współdecydowania mieszkańców o przeznaczeniu funduszy miejskich, co w praktyce oznacza realne przekazanie sprawstwa w ręce obywateli. W głosowaniu na rok 2025 odnotowano wysoką mobilizację społeczną, podczas której oddano łącznie 7 638 ważnych głosów. Wynik ten potwierdza utrwalenie się budżetu partycypacyjnego jako kluczowego i skutecznego narzędzia wpływu na bezpośrednie otoczenie.
Stanowi ona transparentną bazę ofert składanych w trybie pozakonkursowym na podstawie art. 19a ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Analiza bieżących wpisów z początku 2026 roku ukazuje niezwykłą różnorodność oddolnych inicjatyw, które wychodzą poza sferę czysto inwestycyjną. Spektrum działań obejmuje zarówno obozy terapeutyczne organizowane przez Stowarzyszenie „Trzeźwe Siemianowice”, jak i wydarzenia kulturalne realizowane przez Społeczne Ognisko Muzyczne, czy niszowe inicjatywy sportowe, jak Indywidualne Mistrzostwa Śląska w Szpadzie. Fakt, że platforma SIOP publikuje wpływy ofert niemal w czasie rzeczywistym, świadczy o dużej dynamice sektora pozarządowego i pozwala mieszkańcom na bieżące śledzenie kierunków, w jakich wydatkowane są środki publiczne na działania miękkie. PODSUMOWANIE Obraz partycypacji w Siemianowicach Śląskich na rok 2026 wskazuje na model, w którym miasto efektywnie zarządza współpracą z sektorem NGO, tworzącym bazę ponad 100 zarejestrowanych organizacji. Z tej grupy około 40–50 podmiotów wykazuje stałą aktywność w realizacji zadań publicznych finansowanych bezpośrednio z budżetu gminy, co świadczy o wysokim stopniu profesjonalizacji siemianowickiego trzeciego sektora.
Analiza statystyk z ostatniego cyklu wskazuje na zaangażowanie blisko 8 000 mieszkańców, co przy populacji miasta oznacza zaangażowanie na poziomie około 13% uprawnionych. Decyzje te dotyczyły podziału kwoty przekraczającej 2,5 mln PLN, co jednoznacznie dowodzi, że w Siemianowicach Śląskich energia obywatelska koncentruje się przede wszystkim wokół mechanizmów dających natychmiastowy, wizualny wpływ na infrastrukturę i rekreację. Wśród zwycięskich inicjatyw SBO dominowały projekty o charakterze prospołecznym i infrastrukturalnym, co potwierdzają oficjalne komunikaty urzędu dotyczące rozstrzygnięć (Znamy zwycięzców Budżetu Obywatelskiego na 2025 rok - Urząd Miasta w Siemianowicach Śląskich). Do najważniejszych zadań należały budowa tężni solankowej w Parku Pszczelnik, modernizacja placu zabaw „Słonik” czy systematyczne doposażanie siemianowickich placówek oświatowych. Te konkretne realizacje budują kapitał zaufania do instytucji publicznych, pokazując mieszkańcom wymierny efekt ich zaangażowania. Równolegle do procesów budżetowych, wyjątkowo ciekawym i wartościowym narzędziem w strukturze miejskiej partycypacji pozostaje dedykowana platforma SIOP, czyli Siemianowicki Internetowy Obraz Pozarządowy. Strona ta pełni rolę cyfrowego centrum operacyjnego, a jej szczególne znaczenie objawia się w sekcji dedykowanej tzw. małym grantom (Małe granty | Siemianowice).
Warto jednak poddać krytycznej refleksji specyfikę komunikacji cyfrowej siemianowickiego magistratu. Choć miasto dysponuje nowoczesnym portalem dedykowanym Budżetowi Obywatelskiemu (Budżet Obywatelski Siemianowice Śląskie 2026), ogólna architektura informacji sprawia wrażenie przestarzałej i nadmiernie rozproszonej. Istnieje wyraźny kontrast między atrakcyjną wizualnie stroną BO a surowym, biurokratycznym sposobem prezentacji danych o NGO w BIP-ie czy na głównej stronie miasta (https://bip.msiemianowicesl.finn.pl/ / Archiwa Społeczeństwo Obywatelskie Urząd Miasta w Siemianowicach Śląskich). Ta informacyjna fragmentacja, objawiająca się zbyt dużą liczbą osobnych, nie zawsze spójnych witryn, definiuje główne wyzwanie dla przyszłości demokracji lokalnej: konieczność przejścia w stronę nowoczesnych modeli partycypacji, które integrują rozproszone narzędzia w jeden, przejrzysty ekosystem cyfrowy. Kluczowym katalizatorem tej zmiany musi stać się rola młodzieży w podejmowaniu decyzji. Dla młodych Siemianowiczan, przyzwyczajonych do intuicyjnych interfejsów, obecny szum informacyjny i konieczność przeszukiwania wielu osobnych źródeł stanowią barierę zniechęcającą do aktywności obywatelskiej. Przyszłość samorządności w mieście zależy od tego, czy uda się uprościć tę strukturę i oddać głos Młodzieżowej Radzie Miasta (Młodzieżowa Rada Miasta) w procesie projektowania jednego, wspólnego „okna na partycypację”.
Aby deklarowane partnerstwo miało charakter pełny, niezbędna jest konsolidacja kanałów informacyjnych. Tylko poprzez odejście od przestarzałego modelu wielu odizolowanych witryn na rzecz jednej, zintegrowanej platformy współpracy, Siemianowice Śląskie mogą uniknąć zjawiska „szumu informacyjnego”. Pozwoli to zbudować autentyczną kulturę współdecydowania, w której dostęp do wiedzy o merytorycznych efektach pracy stowarzyszeń jest równie prosty i nowoczesny, jak oddanie głosu w budżecie obywatelskim. Siemianowice Śląskie dysponują unikalnym w skali regionu narzędziem, jakim jest Siemianowicki Internetowy Obraz Pozarządowy (SIOP). Aby jednak wysoka aktywność mieszkańców w Budżecie Obywatelskim i sektorze „małych grantów” przełożyła się na trwałą nowoczesność samorządu, rekomenduje się wdrożenie następujących działań: Integracja cyfrowego „Ekosystemu SIOP”: Choć miasto sprawnie publikuje oferty organizacji w czasie rzeczywistym, dane te są rozproszone między surowym BIP-em a dedykowanymi portalami. Rekomenduje się stworzenie jednej, intuicyjnej platformy, która połączy „twarde” dane urzędowe z atrakcyjną prezentacją efektów pracy stowarzyszeń. Pozwoli to mieszkańcom widzieć nie tylko kwotę dotacji, ale realny wpływ działań (np. obozów terapeutycznych czy zawodów sportowych) na życie lokalnej wspólnoty.
Młodzieżowy audyt komunikacji: Należy wykorzystać potencjał Młodzieżowej Rady Miasta do przeprowadzenia audytu miejskich kanałów informacyjnych. Zamiast tradycyjnych konsultacji, młodzi ludzie powinni stać się współtwórcami interfejsów cyfrowych, co pomoże wyeliminować szum informacyjny i dostosować język urzędu do standardów pokolenia „cyfrowych tubylców”. Transparentność kompetencji i zasobów: Przy realizacji projektów infrastrukturalnych z Budżetu Obywatelskiego (jak tężnie czy modernizacje szkół), miasto powinno precyzyjnie określać ramy czasowe i własnościowe inwestycji. Jasne komunikowanie, które zadania są realizowane w całości przez gminę, a które wymagają zewnętrznych uzgodnień, buduje realistyczne oczekiwania społeczne i wzmacnia wiarygodność samorządu jako rzetelnego partner Przyszłość siemianowickiej demokracji lokalnej zależy od przejścia z modelu „wielu odizolowanych witryn” na rzecz jednej, spójnej kultury współdecydowania. Sukcesem nie będzie liczba zarejestrowanych organizacji, ale łatwość, z jaką każdy siemianowiczanin może sprawdzić i ocenić efekty ich pracy. ŹRÓDŁA https://bip.msiemianowicesl.finn.pl/bipkod/31445941 https://bo.siemianowice.pl/ https://siemianowice.pl/2024/10/znamy-zwyciezcow-budzetu-obywatelskiego-na-2025-rok/ https://siop.siemianowice.pl/?q=node/1026 https://siemianowice.budzet-obywatelski.org/ https://bip.msiemianowicesl.finn.pl/ https://siemianowice.pl/blog/kategoria/mieszkaniec/spoleczenstwo-obywatelskie/ https://siemianowice.pl/mlodziezowa-rada-miasta/
Ekologia i zrównoważony rozwój W kontekście miast Górnego Śląska kwestie ekologiczne stanowią jeden z kluczowych obszarów polityki lokalnej. Siemianowice Śląskie, jako miasto o przemysłowej przeszłości, mierzą się z problemami związanymi z jakością powietrza, emisją zanieczyszczeń oraz zagospodarowaniem odpadów. Jak wskazano w Programie Ochrony Powietrza dla województwa śląskiego, region ten należy do obszarów o najwyższych w kraju poziomach stężeń pyłu zawieszonego PM10, PM2,5 oraz benzo(a)pirenu. W odpowiedzi na wskazane wyzwania środowiskowe władze miasta podejmują działania mające na celu ograniczenie emisji zanieczyszczeń oraz poprawę jakości powietrza. W szczególności realizowana jest uchwała antysmogowa obowiązująca na terenie województwa śląskiego, a także prowadzony jest lokalny punkt konsultacyjnoinformacyjny programu „Czyste Powietrze” , wspierający mieszkańców w procesie wymiany nieefektywnych źródeł ciepła. Dodatkowo miasto zapewnia dostęp do bieżących danych dotyczących jakości powietrza oraz publikuje sprawozdania z realizacji Programu Ochrony Powietrza, co świadczy o systematycznym monitorowaniu efektów podejmowanych działań.
Równocześnie dane dotyczące jakości powietrza wskazują na dużą zmienność jego stanu w Siemianowicach Śląskich. W niektóre dni wartości stężeń pyłów zawieszonych PM2.5, PM10 oraz innych zanieczyszczeń mieszczą się w granicach dopuszczalnych, co świadczy o skuteczności prowadzonych działań edukacyjnych i inwestycji w ramach programu „Czyste Powietrze”. Jednak w okresach zwiększonej emisji, zwłaszcza w sezonie grzewczym, niska jakość powietrza pojawia się ponownie, co może negatywnie wpływać na zdrowie mieszkańców, szczególnie osób wrażliwych, dzieci oraz osób starszych. Obserwowane wahania jakości powietrza podkreślają konieczność dalszego monitorowania, egzekwowania przepisów antysmogowych oraz kontynuowania działań mających na celu ograniczenie niskiej emisji i poprawę warunków środowiskowych w mieście. Ponadto lokalne środowisko miejskie wciąż jest narażone na incydenty związane z nielegalnym składowaniem odpadów, które mogą znacząco wpływać na jakość powietrza i bezpieczeństwo mieszkańców. W maju 2024 r. w dzielnicy Michałkowice doszło do pożaru takiego składowiska, co wymagało długotrwałej akcji gaśniczej prowadzonej przez straż pożarną oraz monitorowania jakości powietrza i możliwych substancji toksycznych. Pomimo że wstępne badania nie wykazały bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia mieszkańców, władze zalecały ograniczenie przebywania na zewnątrz i zamknięcie okien, co podkreśla potencjalne ryzyko, jakie niosą tego typu zdarzenia dla środowiska miejskiego.
Incydent ten pokazuje także potrzebę dalszego wzmacniania systemu monitoringu, edukacji ekologicznej oraz egzekwowania przepisów dotyczących składowania odpadów, w ramach szerszych działań mających na celu ochronę powietrza i bezpieczeństwo ekologiczne w Siemianowicach Śląskich. W analizie stanu środowiska w Siemianowicach Śląskich nie można pominąć aspektu zdrowotnego, który jest bezpośrednio powiązany z jakością powietrza. Jak podkreślają lokalne materiały informacyjne, Światowa Organizacja Zdrowia uznaje zanieczyszczenie powietrza za jedno z najpoważniejszych zagrożeń środowiskowych dla zdrowia publicznego. Długotrwałe wdychanie powietrza zawierającego podwyższone stężenia zanieczyszczeń może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji zdrowotnych, w tym chorób układu krążenia (takich jak nadciśnienie, choroba niedokrwienna serca czy udar), schorzeń układu oddechowego (m.in. przewlekła obturacyjna choroba płuc, zaostrzenie astmy), a także nowotworów płuc, alergii czy zaburzeń funkcji fizjologicznych. Dodatkowo, eksperci zwracają uwagę na konieczność intensyfikacji działań edukacyjnych i informacyjnych skierowanych do mieszkańców, aby zwiększyć ich świadomość ekologiczną i promować zachowania ograniczające emisję zanieczyszczeń. W dłuższej perspektywie kluczowe jest również inwestowanie w nowoczesne, niskoemisyjne systemy grzewcze i transport publiczny, które pozwolą skuteczniej ograniczać szkodliwe substancje w miejskiej atmosferze.
Szczególnie narażone na negatywne skutki zanieczyszczonego powietrza są grupy wrażliwe, takie jak dzieci oraz osoby starsze. W świetle tych informacji nawet okresowe pogorszenia jakości powietrza, obserwowane w miastach o intensywnej emisji, mogą mieć istotne implikacje dla zdrowia lokalnej społeczności. PODSUMOWANIE Skuteczne zarządzanie jakością środowiska w Siemianowicach Śląskich wymaga dalszej koordynacji działań między instytucjami miejskimi, ekspertami i mieszkańcami. Edukacja ekologiczna, nowoczesne technologie grzewcze oraz rozwój transportu publicznego stanowią kluczowe elementy ograniczania negatywnego wpływu zanieczyszczeń. W perspektywie długoterminowej, konsekwentne wdrażanie tych strategii może nie tylko zmniejszyć ryzyko zagrożeń środowiskowych, ale też przyczynić się do wzrostu świadomości ekologicznej społeczeństwa i lepszego planowania przestrzeni miejskiej. ŹRÓDŁA Program ochrony powietrza dla województwa śląskiego, Śląskiego, Katowice 2020.2 „Program Ochrony Powietrza”
przyjęty
uchwałą
Sejmiku
Województwa
Urząd Miasta Siemianowice Śląskie, dostęp: https://siemianowice.pl/rozwoj-miasta/program-ochronypowietrza Prognoza jakości powietrza https://weather.com/forecast/air-
dla
Siemianowic
Śląskich,
Weather.com,
dostęp:
Pożar składowiska odpadów w Michałkowicach, Urząd Miasta Siemianowice Śląskie, 10 maja 2024 r., dostęp: https://siemianowice.pl/2024/05/pozar-skladowiska-odpadow-w-michalkowicach/ Polski Alarm Smogowy; Instytut Ochrony Środowiska; Urząd Miasta Siemianowice Śląskie – zalecenia dotyczące ograniczania emisji i działań edukacyjnych, 2023–2025, dostęp: smoglab.pl / ios.edu.pl / siemianowice.pl Wpływ zanieczyszczenia powietrza na zdrowie człowieka, Urząd Miasta Siemianowice Śląskie, 5 listopada 2025 r., dostęp: https://siemianowice.pl/2025/11/wplyw-zanieczyszczenia-powietrza-na-zdrowieczlowieka-2/
Cyfryzacja i technologie Siemianowice Śląskie w ostatnich latach konsekwentnie podejmują działania na rzecz cyfryzacji administracji publicznej oraz poprawy jakości usług świadczonych mieszkańcom. Miasto wykorzystuje dostępne środki unijne oraz krajowe do wdrażania nowoczesnych rozwiązań informatycznych, które mają na celu usprawnienie zarządzania, zwiększenie przejrzystości procesów administracyjnych oraz ułatwienie kontaktu mieszkańców z urzędem. Ważnym elementem rozwoju cyfrowej partycypacji mieszkańców miasta jest funkcjonowanie Budżetu Obywatelskiego, który jest realizowany dzięki dedykowanej platformie internetowej. Stanowi on formalny mechanizm umożliwiający mieszkańcom realny udział w podejmowaniu decyzji dotyczących wydawania środków publicznych oraz wpływu na przestrzeń miejską. Na platformie publikowane są informacje na temat uczestnictwa, harmonogram kolejnych etapów, formularze zgłoszeniowe projektów oraz wyniki głosowania. Platforma pozwala na elektroniczne głosowanie, co ułatwia realny udział mieszkańców w procesie decyzyjnym. Na 2026 rok miasto przeznaczyło na Budżet Obywatelski 2,7 miliona złotych. W wyniku głosowania wyłoniono 6 projektów, które zostały zakwalifikowane do realizacji w ramach Budżetu Obywatelskiego. Projekty dotyczyły między innymi rozwoju infrastruktury rekreacyjnej i sportowej oraz zagospodarowania przestrzeni publicznych.
Informacje na temat przebiegu głosowania zostały umieszczone na oficjalnej stronie miasta, włącznie z ilością punktów zdobytą przez każdy projekt oraz informacją o koszcie inwestycji. Na stronie Budżetu Obywatelskiego funkcjonuje również m.in. cennik miejski, który jest listą kosztów infrastruktury i pokazuje, na ile miasto szacuje koszt różnych elementów przestrzeni miejskiej (np. chodnika, oświetlenie, czy ogrodzenie). Taka informacja znacznie ułatwia mieszkańcom oraz urzędnikom cyfrowe planowanie projektów. W Siemianowicach Śląskich istotnym elementem wdrażania rozwiązań cyfrowych w obszarze administracji i gospodarki lokalnej jest przygotowanie przedsiębiorców do korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). W odpowiedzi na zmianę przepisów Urząd Skarbowy w Siemianowicach Śląskich organizuje szkolenia informatyczne i edukacyjne dotyczące funkcjonowania KSeF. Szkolenia prowadzone są zarówno w formie stacjonarnej, jak i online, co zwiększa ich dostępność dla lokalnych przedsiębiorców. Spotkania obejmują podstawowy zakres informacji na temat działania systemu KSeF oraz obowiązków związanych z elektronicznym fakturowaniem. Harmonogram szkoleń uwzględnia specyfikę poszczególnych branż, m.in. takich jak handel, usługi prawnicze, gastronomii, usług medycznych czy organizacji pozarządowych. Działania te mają na celu ułatwić przedsiębiorcom dostosowanie się do nowych rozwiązań cyfrowych.
Kluczowym elementem cyfryzacji administracji publicznej w Siemianowicach Śląskich był również udział miasta w projekcie grantowym “Cyfrowa Gmina”, realizowanym w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014-2020, który był współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Całkowita wartość inicjatywy wynosiła 1 752 707,53 zł, przy czym całość kwoty stanowiło dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej. Projekt był ukierunkowany na wzmocnienie odporności miejskich jednostek na cyfrowe zagrożenia oraz poprawę kwestii bezpieczeństwa przetwarzanych danych. Celem projektu było zwiększenie poziomu cyberbezpieczeństwa w Urzędzie Miasta oraz innych jednostkach miejskich. W ramach projektu zakupiono m.in specjalistyczne oprogramowanie, bibliotekę taśmową, macierze dyskowe, infrastrukturę serwerową, nośniki LTO oraz laptopy. Inicjatywa objęła również szkolenia dla urzędników w zakresie obsługi zakupionego sprzętu i oprogramowanie, a także szkolenia w zakresie cyberbezpieczeństwa. Dzięki temu projekt nie ogranicza się tylko do zakupu infrastruktury, ale miał realny wpływ na przeciwdziałanie zagrożeniom cyfrowym, rozwijając kompetencje pracowników administracji. Realizacja tego projektu przyczyniła się do zwiększenia bezpieczeństwa systemów informatycznych wykorzystywanych w codziennej pracy urzędu oraz do lepszej ochrony danych mieszkańców.
Istotnym krokiem w kierunku cyfryzacji jest uzyskanie dofinansowania w ramach programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021-2027, działanie 1.4 ,,Cyfryzacja administracji publicznej”. Miasto otrzymało wsparcie w wysokości 5 978 553,26 złotych. Projekt o łącznej wartości wynoszącej około 7 000 000 złotych, zakłada wdrożenie zintegrowanego systemu zarządzania miastem, który ma usprawnić kontakty mieszkańców z samorządem oraz ogólne działanie urzędu. Spośród 152 zgłoszonych projektów ze strony miast regionu, projekt Siemianowic Śląskich znalazł się w gronie 52 zatwierdzonych do dofinansowania. Projekt obejmuje m.in. wdrożenie systemu wspierającego procesy planowania przestrzennego, który ma umożliwić lepsze zarządzanie dokumentami planistycznymi, szybszy dostęp do danych przestrzennych oraz sprawniejszą analizę zmian zagospodarowania terenu. Dla miasta oznacza to większą kontrolę nad rozwojem przestrzennym, a mieszkańcom umożliwia łatwiejszy dostęp do informacji dotyczących inwestycji, przeznaczenia terenów oraz planów miejscowych. Planowane są również takie działania jak wdrożenie karty mieszkańca, która ułatwi obywatelom dostęp do usług miejskich, modernizacja oprogramowania do zarządzania nieruchomościami oraz inwentaryzacja kanalizacji deszczowej.
Cyfryzacja umożliwi mieszkańcom lepszą obsługę oraz da im więcej możliwości w kontaktach z administracją. Celem tego projektu jest nie tylko nowocześniejsza infrastruktura, lecz także polepszenie komfortu życia mieszkańców Siemianowic.
PODSUMOWANIE Działania podejmowane w Siemianowicach Śląskich pokazują, że miasto konsekwentnie rozwija cyfryzację administracji publicznej oraz usług skierowanych do mieszkańców i lokalnych przedsiębiorców. Projekty obejmują zarówno modernizację urzędu, jak i wdrażanie narzędzi cyfrowych wspierających codzienne funkcjonowanie miasta. Miasto realizuje spójną politykę cyfryzacji, skupiając się na inwestycjach technologicznych, bezpieczeństwie systemów, partycypacji obywatelskiej oraz działaniach edukacyjnych. Dalszy rozwój tych obszarów może przyczynić się do wzmocnienia zaangażowania mieszkańców w życie lokalne. ŹRÓDŁA https://bo.siemianowice.pl/ https://siemianowice.pl/2026/02/szkolenia-z-ksef/ https://siemianowice.pl/2022/01/projekt-grantowy-cyfrowagmina/ https://siemianowice.pl/2026/01/6-mln-zl-na-cyfryzacje/
Część konsultacyjna
Edukacja i rozwój zawodowy Zapytaliśmy młodych ludzi z Siemianowic Śląskich, jak widzą edukację i rozwój zawodowy w swoim mieście w perspektywie 5, 15 oraz 25 lat. Rozwój edukacji, w koncepcji napisanej przez uczennice i uczniów, ściśle koresponduje z wyzwaniami nowoczesnego rynku pracy oraz nowymi technologiami. Młodzież kładzie ogromny nacisk na to, by szkoła wreszcie nadążyła za zmieniającym się światem. Perspektywa 5-letnia: Z perspektywy młodych ludzi priorytetem jest natychmiastowe unowocześnienie szkół, co rozumieją jako dostosowanie profili klas pod dynamicznie zmieniający się rynek pracy. Oczekują otwarcia większej liczby kierunków związanych z rozwojem sztucznej inteligencji (AI). Co ciekawe, postulują również powstanie większej liczby klas kosmetycznych oraz mundurowych. Całość działań ma polegać na lepszym dostosowaniu placówek do realnych preferencji społeczeństwa. Perspektywa 15-letnia: Młodzież z Siemianowic Śląskich przewiduje rozwój nowych przestrzeni miejskich, chcą miejsc do coworkingu oraz miejsc do nauki (szkoła, studia...) i do pracy zdalnej”.
Edukacja i rozwój zawodowy Pojawia się tu bardzo odważna predykcja, młodzież mówi, że zamiast tradycyjnej, stacjonarnej szkoły, mogą pojawić się zajęcia zdalne prowadzone przez „nauczyciela AI”. Równolegle z tą cyfrową wizją, oczekują fizycznej modernizacji placówek edukacyjnych oraz inwestycji ze strony miasta w materiały dydaktyczne dla szkół średnich. Perspektywa 25-letnia: Według zapisków stworzonych przez młodych, nastąpi pełna cyfryzacja nauki i przełomowy sposób nauczania. Wymaganie zapamiętywania obszernego materiału zostanie drastycznie ograniczone na rzecz kształcenia umiejętności szukania informacji. W ich wizji w tym okresie może nastąpić całkowity brak tradycyjnych szkół zawodowych, a cały system może opierać się będzie na szkołach ogólnokształcących, pracujących wyłącznie w trybie online.
Przyszłość społeczeńśtwa obywatelskiego Zapytaliśmy młodych ludzi z Siemianowic Śląskich, jak widzą rozwój społeczeństwa obywatelskiego w swoim mieście w perspektywie 5, 15 oraz 25 lat. Koncepcja społeczeństwa obywatelskiego, nakreślona wyłącznie z perspektywy młodych siemianowiczan, opiera się na decentralizacji, trosce o wykluczonych i chęci zdobycia realnego wpływu na decyzje w mieście. Perspektywa 5-letnia: Młodzież chce być aktywnym graczem w mieście. Wskazują na potrzebę kontynuacji dobrych inicjatyw, ale postulują również rozważnenie zwiększenia kompetencji dla Młodzieżowej Rady Miasta i organizacji eventów ściśle pod ich potrzeby. Silnie akcentują też postawę solidarnościową, postulują rozwój miejskich jadłodajni (funkcja „wspólnej lodówki”) dla osób uboższych, a także chcą wziąć odpowiedzialność za edukację cyfrową starszych i młodszych. Perspektywa 15-letnia: W autorskiej wizji młodzi widzą miasto, w którym nastąpiło silne zbliżenie międzypokoleniowe. Przewidują poprawę sytuacji gospodarczej (mniej bezrobocia). Co najważniejsze, z ich zapisków bije ogromna potrzeba sprawczości - uważają, że obywatele w kraju muszą mieć znacznie mocniejszą pozycję w stosunku do decydentów, a ich decyzje powinny być wiążące.
Przyszłość społeczeńśtwa obywatelskiego Perspektywa 25-letnia: Młodzi chcą widzieć przyszłe społeczeństwo jako w pełni uświadomione, zaangażowane, ufające sobie nawzajem i znające swoje prawa. Wyraźnie podkreślają marzenie o przestrzeni miejskiej całkowicie wolnej od jakiejkolwiek dyskryminacji. Cyfryzacja, według ich wizji, ma służyć jako narzędzie łączące mieszkańców i zapobiegające wykluczeniom, tworząc spójną metropolię.
Ekologia i zrównoważony rozwój Zapytaliśmy młodych ludzi z Siemianowic Śląskich, jak widzą ekologię i zrównoważony rozwój w swoim mieście w perspektywie 5, 15 oraz 25 lat. Z zapisków na flipchartach wyłania się bardzo konkretna i świadoma wizja młodego pokolenia. Młodzież z Siemianowic Śląskich kładzie nacisk nie tylko na duże inwestycje, ale również na zmianę codziennych nawyków konsumpcyjnych mieszkańców i dbałość o zieleń. Perspektywa 5-letnia: W najbliższej perspektywie młodzi autorzy postulują wprowadzenie innowacji takich jak inteligentne „śmietniki z kodami” oraz szeroką dostępność zbiorników retencyjnych. Chcą budowy nowych terenów zielonych i przeniesienia tam organizacji wydarzeń publicznych. Ważnym elementem jest zrównoważony transport w GZM oraz budowa większej liczby stacji rowerów miejskich. Kładom również nacisk na ułatwienie dostępu dla osób starszych. Zwracają też uwagę na postawy antykonsumpcyjne, chcą promocji sklepów z odzieżą używaną oraz wsparcia inicjatywy „Too Good To Go” w celu zapobiegania marnowaniu jedzenia. Pojawia się także idea „jednolitości energetycznej na Śląsku”. Perspektywa 15-letnia: Głównym, przewidywaniem młodzieży na ten okres jest „koniec węgla” i korzystanie z odnawialnych źródeł
Ekologia i zrównoważony rozwój energii na skalę miejską (m.in. poprzez masową budowę paneli słonecznych na budynkach). W kwestii transportu stawiają na lepszą komunikację PKP oraz rezygnację z transportu spalinowego wyłącznie na rzecz komunikacji publicznej. Ciekawym punktem w ich wizji zagospodarowania przestrzennego jest nacisk na renowację zabytkowych kamienic przy jednoczesnym ograniczeniu budowy nowych budynków. Perspektywa 25-letnia: Docelowy obraz wykreowany przez młodzież to miasto ze Strefami Czystego Transportu oraz rozwiniętą siecią stacji dla aut ekologicznych. Młodzież przewiduje powstanie systemu „domowych elektrowni”. Siemianowice Śląskie mają w tym czasie cieszyć się wyraźnym zazielenieniem terenów, które - jak sami podkreślają -„będzie skutkiem wcześniejszego sadzenia drzew”. Istotnym elementem funkcjonowania miasta ma być zaawansowana „zielona retencja”.
Cyfryzacja i technologie Zapytaliśmy młodych ludzi z Siemianowic Śląskich, jak widzą cyfryzację i technologie w swoim mieście w perspektywie 5, 15 oraz 25 lat. Wizja technologicznego rozwoju miasta pokazuje wyraźny trend cyfryzacji, ale jednocześnie ujawnia głęboką świadomość zagrożeń, jakie niesie bezkrytyczne wdrażanie nowych technologii. Perspektywa 5-letnia: W najbliższej przyszłości młodzież widzi postępujące zróżnicowanie technologii oraz wprowadzenie inteligentnego monitoringu w mieście, wskazano również na cyfryzację wydziału paszportowego. Co niezwykle istotne, młodzi autorzy postulują wprowadzenie twardego prawa, które kontrolowałoby użycie AI, w tym zakazywało używania generatywnej sztucznej inteligencji (legislacja taka byłaby wymagana na poziomie krajowym). Dodatkowo pomysł całkowitej zamiany książek na tablety i laptopy został przy tablicy oznaczony znakiem "X", co sugeruje, że zdania wśród młodych są podzielone. Perspektywa 15-letnia: Głównym trendem ma być cyfryzacja przestrzeni publicznej oraz tworzenie większej liczby innowacyjnych, naukowych przestrzeni na świeżym powietrzu.
Cyfryzacja i technologie W mieście mają pojawić się roboty i sztuczna inteligencja. Futurystyczna propozycja całkowitego braku pracy stacjonarnej (przejście na tryb wyłącznie online) zaproponowana przez jedną z grup, została stanowczo zanegowana przez kolejną, pokazuje to na zróżnicowane wizje cyfryzacji. Młodzież argumentuje, że nie wszystkie prace można wykonywać online oraz zwraca uwagę na ochronę zawodów wykonywanych przez ludzi z niższym wykształceniem. Perspektywa 25-letnia: Młodzież przewiduje pełną automatyzację urzędów lub wręcz całkowity brak fizycznych placówek, które mają zostać zastąpione aplikacją mobilną dającą mieszkańcom pełny dostęp do e-urzędu. Zmianie uległby także model edukacji: szkoły ogólnokształcące miałyby przejść na stałe nauczanie zdalne, podczas gdy szkoły branżowe i technika pozostałyby w formie stacjonarnej. Jako kontrargument młodzi wskazali, że doprowadzi to do „ograniczenia kontaktu międzyludzkiego”.