Edukacjairozwójzawodowy
Bytom, jako część Górnośląsko-Zagłębiowskiej
Metropolii znajduje się w procesie długofalowej transformacji gospodarczej. Edukacja lokalna pełni kluczową rolę - nie opiera się ona tylko na dostarczaniu wiedzy, ale także na przygotowaniu młodych ludzi do wejścia na dynamicznie zmieniający się rynek pracy. Działania podejmowane przez samorząd w obszarze edukacji stają się kluczowym elementem w lokalnej polityce rozwojowej.
Miasto Bytom realizuje projekt “Kształcenie w zawodach przyszłości - wsparcie procesów transformacji na Śląsku” (2024 - 2026) w ramach dofinansowania z programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 20212027. Projekt jest ukierunkowany na modernizację oferty Technikum nr. 4 im. Marii Skłodowskiej-Curie w Bytomiu: programy szkoleniowe z nowoczesnych technologii, doradztwo zawodowe, staże zawodowe czy programowanie i obsługa druku 3D. Równolegle możemy wyróżnić projekt “Wysokiej jakości szkolnictwo zawodowe szansą dla rozwoju podregionu bytomskiego” (2021-2027) - celem projektu jest podniesienie jakości kształcenia zawodowego, zgodnie z aktualnym rynkiem pracy w Zespole Szkół Technicznych w Bytomiu, Zespole Szkół Mechaniczno-Elektronicznych w Bytomiu oraz Bytomskim Ośrodku Edukacji w Bytomiu.
Dzięki wsparciu z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO)j bytomskie szkoły podstawowe i ponadpodstawowe otrzymały prawie 6,4 mln dofinansowania na zakup sprzętu i modernizację.
Placówki będą miały możliwość stworzenia pracowni biologicznych, matematycznych czy sztucznej inteligencji. Planowany jest również zakup laptopów i tabletów do dyspozycji uczniów oraz zestawy nauki zdalnej, m.in tablety graficzne, mikrofony i kamery.
“Mamy świadomość, że technologia nie jest już tylko dodatkiem, ale fundamentem nowej edukacji. Dzięki temu przedsięwzięciu uczniowie będą mogli korzystać z innowacyjnych narzędzi podczas zajęć, co z pewnością uatrakcyjni proces nauczania i zwiększy jego efektywność” - prezydent Bytomia, Mariusz Wołosz.
Bytomska młodzież w wieku 13-18 lat ma możliwość uczestniczenia w darmowym programie rozwojowym “Akademii Kompetencji”, prowadzonym przez stowarzyszenie Manuffaktura. Celem programu jest rozwój umiejętności interpersonalnych, zarządzanie stresem i emocjami, doradztwo zawodowe i rozwój kreatywności i krytycznego myślenia. Program był realizowany przy wsparciu finansowym Miasta Bytom, a w 2026 młodzież otrzyma również możliwość uczestnictwa w nowej edycji Akademii Kompetencji.
W Bytomiu uczniowie i ich rodzice mogą korzystać z usług Centrum Kształcenia Ustawicznego. Doradcy zawodowi wspierają młodzież w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej i pomagają w zdobyciu nowych kwalifikacji. Stawia się nacisk na poszerzenie wiedzy uczniów i ich rodziców o aktualnym rynku pracy, oraz na kształtowanie umiejętności niezbędnych do planowania ścieżki zawodowej. Odbywają się zajęcia grupowe w klasach VII i VIII szkół podstawowych oraz w szkołach ponadpodstawowych.
Ponadto, jest możliwość indywidualnych konsultacji dla uczniów i słuchaczy szkół dla dorosłych. Bytomskie szkoły średnie plasują się również w ogólnopolskich rankingach edukacyjnych, co potwierdza wysoki poziom kształcenia. W 28. edycji Rankingu Liceów i Techników “Perspektyw” (2026) znalazło się aż siedem bytomskich szkół. Możemy wyróżnić IV Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego oraz I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Smolenia - obie szkoły uplasowały się na 46 miejscu w województwie, a 547 w kraju. Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Fryderyka Chopina zajęła 86 miejsce w regionie. W rankingu techników możemy wyróżnić Technikum nr 6 (Zespół Szkół Technicznych), Technikum nr 3 (Zespół Szkół Mechaniczno-Elektronicznych), Technikum nr 4 im. Marii Skłodowskiej-Curie oraz Technikum nr 2 (Państwowe Szkoły Budownictwa).
Wyniki te odzwierciedlają wysokie kompetencje uczniów jak i jakość pracy dydaktycznej nauczycieli. Aktualna oferta edukacyjna techników w Bytomiu jest ściśle dostosowana do aktualnych wymagań rynku pracy, skupiając się na nowoczesnych technologiach cyfrowych i automatyzacji. W całym województwie Śląskim wdrażany jest system koordynacji działań edukacyjnych i zawodowych (system WZK) - promuje on współpracę szkół, przedsiębiorstw i doradztwo zawodowe.
W Bytomiu występuje też rosnąca luka oświatowa - w 2025 przewidziano, że miasto będzie musiało dopłacić z własnego budżetu ok. 197 milionów złotych. Środki przekazywane przez państwo są znacząco niższe niż realne koszty funkcjonowania placówek oświatowych.
Sytuacja ta zagraża bezpośrednio stabilności wynagrodzeń nauczycieli i pracowników oświaty, co przekłada się bezpośrednio na możliwość ograniczenia wydatków na edukację.
Z innych źródeł wynika również, że nauczyciele z bytomskich szkół skarżą się na problemy z pozwoleniami na tworzenie klas, oraz zbyt dużą liczbą uczennic i uczniów w oddziałach.
PODSUMOWANIE
Bytom konsekwentnie wzmacnia system edukacji i rozwój szkolnictwa zawodowego. Zauważyć można inwestycje w nowoczesną infrastrukturę.
Dzięki projektom jak “Kształcenie w zawodach przyszłości - wsparcie procesów transformacji na Śląsku”, “Wysokiej jakości szkolnictwo zawodowe szansą dla rozwoju podregionu bytomskiego”, czy wsparciu w wysokości 6,4 miliona złotych z KPO na zakup sprzętu i modernizacje, a także dzięki inicjatywom jak “Akademia Kompetencji” pokazują, że miasto stawia przede wszystkim na rozwój i praktyczne przygotowanie uczniów do wejścia na dynamicznie zmieniający się rynek pracy.
Dodatkowym atutem są dobre wyniki szkół średnich w rankingu “Perspektyw”. Rekomenduje się dalsze wzmacnianie współpracy z przedsiębiorcami oraz utrzymanie podejścia do systemowego planowania oferty edukacyjnej.
Sytuacja oświaty w mieście wskazuje na pilną potrzebę zwiększenia finansowania edukacji oraz wprowadzenia bardziej sprawiedliwego systemu podziału środków, szczególnie aby zapewnić stabilność sektora edukacyjnego.
ŹRÓDŁA
https://www.bytom.pl/dla-mieszkanca/ksztalcenie-w-zawodachprzyszlosci-wsparcie-procesow-transformacji-na-slasku
https://www.bytom.pl/dla-mieszkanca/wysokiej-jakosciszkolnictwo-zawodowe-szansa-dla-rozwoju-podregionubytomskiego
https://www.bytom.pl/aktualnosci/index/Prawie-65-mln-zl-z-KPOdla-bytomskich-szkol-/idn:46054
https://www.bytom.pl/download/Ogloszenie-wynikow-otwartegokonkursu-ofert-na-realizacje-zadan-publicznych-miasta-Bytomiaz-zakresu-edukacji-publicznej-w-2026-roku,7483.docx
https://www bytom pl/dla-mieszkanca/doradcy-zawodowi
https://www.bytom.pl/aktualnosci/index/Bytomskie-szkoly-wrankingu-Perspektyw/idn:45832
https://slaskie pl/content/projekt--zbudowanie-systemukoordynacji-i-monitorowania-regionalnych-dzialan-na-rzeczksztalcenia-zawodowego-szkolnictwa-wyzszego-oraz-uczeniasie-przez-cale-zycie-w-tym-uczenia-sie-doroslych
https://dziennikzachodni.pl/pensje-urzednikow-i-nauczycieli-wbytomiu-zagrozone- przez-decyzje-ministerstwa-finansowstracimy-200-mln-zlotych/ar/c1p2-28283353
https://www bytom pl/aktualnosci/index/Rozmawiali-ooswiacie-/idn:45594
Przyszłośćspołeczeństwa obywatelskiego
Obecna kondycja społeczeństwa obywatelskiego w Bytomiu charakteryzuje się występowaniem specyficznego dualizmu. Z jednej strony obserwujemy bezprecedensowy wzrost aktywności oddolnej, z drugiej zaś systemowe ograniczenia finansowe, które wymuszają na samorządzie radykalną redefinicję priorytetów.
Analiza stanu faktycznego pozwala zidentyfikować kluczowe obszary, w których te dwie sfery (obywatelska i budżetowa) wchodzą w bezpośrednią interakcję. Pierwszym istotnym wskaźnikiem jest dynamika Budżetu Obywatelskiego (BO). Dane z procesu partycypacyjnego na rok 2026 wskazują na rekordową legitymizację tego mechanizmu. W głosowaniu przeprowadzonym w październiku 2025 roku wzięło udział 25 487 mieszkańców, oddając łącznie 45 556 ważnych głosów (Wyniki głosowania na projekty Bytomskiego Budżetu Obywatelskiego przeznaczone do realizacji w 2026 roku | Urząd Miejski w Bytomiu - BIP). Wysoka frekwencja, w zestawieniu z pulą ponad 6 000 000 zł przeznaczoną na realizację zwycięskich projektów, świadczy o wysokim poczuciu sprawstwa wśród Bytomian.
Analiza struktury wybranych inicjatyw, takich jak Bytomska Strefa Rekreacji (Nowa przestrzeń dla mieszkańców - Bytomska Strefa Rekreacji i Sportu) czy warsztaty kulturalne, dowodzi ewolucji potrzeb mieszkańców od czysto infrastrukturalnych ku jakościowym i wspólnotowym.
Jednakże ten optymistyczny obraz partycypacji musi zostać skonfrontowany z twardymi danymi finansowymi gminy.
Kluczowym dokumentem obrazującym wyzwania budżetowe jest Uchwała Nr XXVIII/247/26 Rady
Miejskiej w Bytomiu z dnia 12 lutego 2026 r. (Uchwała Nr XXVIII/247/26 Rady Miejskiej w Bytomiu z dnia 12 lutego 2026 r..). Dokument ten ujawnia mechanizm tzw.
„priorytetyzacji ratunkowej”. Aby zasilić ochronę zdrowia (szpitale ogólne) kwotą 3 000 000 zł, radni zostali zmuszeni do dokonania cięć w obszarach bezpośrednio wpływających na codzienny komfort życia obywateli.
Analiza zmian budżetowych z lutego 2026 roku wykazuje następujący bilans:
Zmniejszenie nakładów na gospodarkę mieszkaniową (utrzymanie gminnych zasobów) o 1 500 000 zł.
Redukcja środków na drogi wewnętrzne o 800 000 zł. Obniżenie wydatków na gospodarkę komunalną i oświetlenie o 700 000 zł.
Łączna suma tych oszczędności (3 mln zł) została w całości przetransferowana na wydatki statutowe szpitali (Uchwała Nr XXVIII/247/26 Rady Miejskiej w Bytomiu z dnia 12 lutego 2026 r..).
Ten kontrast między „inwestowaniem w marzenia” w ramach BO a „cięciami w infrastrukturze” na rzecz służby zdrowia definiuje obecny stan demokracji lokalnej w Bytomiu.
Kluczowym elementem infrastruktury społecznej miasta jest Centrum Organizacji Pozarządowych - lokal w Bytomiu, usytuowany przy Placu Jana III Sobieskiego 3. Pełni on funkcję fizycznego i merytorycznego punktu styku administracji publicznej z sektorem pozarządowym, oferując stowarzyszeniom i fundacjom przestrzeń do spotkań oraz wsparcie doradcze (Centrum Organizacji Pozarządowych – lokal w Bytomiu | Miasto Bytom - Metropolia GZM).
Istnienie takiej jednostki sugeruje dążenie samorządu do instytucjonalizacji współpracy z mieszkańcami, jednak analiza stanu faktycznego ujawnia istotne bariery w obszarze monitoringu i kontroli społecznej tych działań.
Fundamentem współpracy samorządu z sektorem obywatelskim w Bytomiu jest Program współpracy z organizacjami pozarządowymi na rok 2026, który definiuje priorytety zadań publicznych oraz mechanizmy ich finansowania (https://www.bytom.pl/bip/informacjerady-miejskiej/akta-prawa-miejscowego-2025/UchwalaNR-XXIV21825-Rady-Miejskiej-w- Bytomiu-z-dnia-24listopada-2025-r/idn:12284).
Kluczowym problemem jest dualizm w udostępnianiu danych: o ile w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) można odnaleźć sprawozdania z realizacji programów za lata 2022–2024 (wyszukiwarka BIP), o tyle w ogólnodostępnym serwisie miejskim dedykowanym NGO sekcja ta kończy się na roku 2020.
Taki stan rzeczy wprowadza mieszkańców w błąd i stwarza barierę informacyjną, która utrudnia rzetelną ocenę efektywności wydatkowania środków publicznych w ostatnich latach.
Ważnym organem opiniodawczo-doradczym, dbającym o jakość tego dialogu, jest Bytomska Rada Działalności Pożytku Publicznego. Składająca się z przedstawicieli organizacji pozarządowych, Rady Miejskiej oraz Prezydenta, pełni funkcję pomostu między trzecim sektorem a władzą uchwałodawczą. Do jej kluczowych zadań należy opiniowanie projektów strategii rozwoju miasta oraz aktów prawnych dotyczących sfery pożytku publicznego, co w teorii ma zapewniać realny wpływ społeczników na kształt lokalnej polityki. Istotnym uzupełnieniem systemowej współpracy z NGO jest inicjatywa lokalna, stanowiąca formę bezpośredniego partnerstwa mieszkańców z miastem (szczegóły procedury). Narzędzie to pozwala Bytomianom na realizację konkretnych zadań (np. remontów skwerów, organizacji wydarzeń kulturalnych) przy zaangażowaniu własnej pracy społecznej lub zasobów rzeczowych, w zamian za wsparcie finansowe lub materiałowe ze strony gminy.
W 2026 roku inicjatywa lokalna jest postrzegana jako kluczowy instrument aktywizacji tych grup obywateli, które nie są zrzeszone w formalnych strukturach stowarzyszeń, co sprzyja budowaniu poczucia współodpowiedzialności za najbliższe otoczenie.
Równolegle istotnym podmiotem kształtującym postawy obywatelskie jest Młodzieżowa Rada Miejska w Bytomiu, której ramy prawne określa Uchwała Nr XI/95/24 z dnia 25 listopada 2024 r. (tekst jednolity statutu). Zgodnie z nowymi zapisami, Rada koncentruje się na upowszechnianiu idei samorządności oraz reprezentowaniu interesów młodzieży.
Wybór nowego składu Rady w październiku 2025 roku stanowi ważny fundament dla budowy przyszłych kadr obywatelskich.
Bytom aktywnie włącza starsze pokolenia w procesy decyzyjne poprzez Bytomską Radę Seniorów (Bytomska Rada Seniorów | Miasto Bytom - Metropolia GZM), która pełni rolę kluczowego organu doradczego w obszarze polityki społecznej i miejskiej infrastruktury. Działalność ta jest ściśle zintegrowana z mechanizmami Bytomskiego Budżetu Obywatelskiego (Budżet Obywatelski Bytom), co pozwala na realne dostosowanie inwestycji lokalnych do potrzeb i doświadczeń najstarszych mieszkańców miasta.
PODSUMOWANIE
Podsumowując, obraz partycypacji społecznej w 2026 roku, na przykładzie Bytomia, wskazuje na model w fazie transformacji.
Choć samorządy sprawnie zarządzają infrastrukturą fizyczną (jak Centrum Organizacji Pozarządowych) oraz legislacją (nowe statuty, programy roczne), wciąż zderzają się z barierą „użyteczności cyfrowej”. Współczesna demokracja lokalna nie może opierać się wyłącznie na strukturach BIP i publikowaniu suchych sprawozdań; musi ona ewoluować w stronę nowoczesnych modeli partycypacji, które są intuicyjne, przejrzyste i przede wszystkim responsywne. Kluczowym filarem tej zmiany jest rola młodzieży w podejmowaniu decyzji. Młode pokolenie, jako „cyfrowi tubylcy”, nie akceptuje zjawiska „pozornej transparentności” czy nieaktualnych podstron informacyjnych.
Dla nich partycypacja to proces ciągły, a nie jednorazowy akt głosowania w budżecie obywatelskim.
Przyszłość demokracji lokalnej zależy od tego, czy samorząd zdoła włączyć Młodzieżowe Rady i nieformalne grupy młodych liderów w realne procesy projektowania usług publicznych, odchodząc od fasadowych konsultacji na rzecz rzeczywistego współdecydowania (co-design). Aby deklarowane partnerstwo miało charakter pełny, niezbędne jest ujednolicenie kanałów informacyjnych i wdrożenie narzędzi klasy Civic Tech.
Nowoczesne modele partycypacji muszą integrować monitoring społeczny z codziennym zarządzaniem miastem. Tylko poprzez eliminację luk w komunikacji cyfrowej i autentyczne otwarcie się na głos najmłodszego pokolenia, samorządy mogą przekształcić biurokratyczną legislację w żywą tkankę społeczną. Przyszłość demokracji lokalnej leży zatem nie w liczbie uchwalonych programów, ale w zdolności do budowania zaufania poprzez transparentną, cyfrową i inkluzywną współpracę wszystkich grup wiekowych.
ŹRÓDŁA
https://www bytom pl/bip/informacje-urzedu/ogloszenia-urzedu/Wyniki-glosowania-na-projektyBytomskiego-Budzetu-Obywatelskiego-przeznaczone-do-realizacji-w-2026-roku/idn:12075
https://www.bytomski.pl/bytomska-strefa-rekreacji-i-sportu
https://www bytom pl/dla-mieszkanca/centrum-organizacji-pozarzadowych-lokal-w-bytomiu
https://www.bytom.pl/bip/informacje-rady-miejskiej/akta-prawa-miejscowego-2025/UchwalaNR-XXIV21825-Rady-Miejskiej-w-Bytomiu-z-dnia-24-listopada-2025-r/idn:12284
https://www bytom pl/dla-mieszkanca/inicjatywa-lokalna
https://www bytom pl/dla-mieszkanca/statut-mlodziezowej-rady-miejskiej
https://www bytom pl/dla-mieszkanca/bytomska-rada-seniorow https://bo bytom pl
Ekologiaizrównoważonyrozwój
Bytom jest uznawany za jedno z najbardziej wymagających i najsilniej dotkniętych problemami miast w Unii Europejskiej, pilnie potrzebującego kompleksowej rewitalizacji.
„Jak podkreślają eksperci ds. ochrony powietrza, południowa Polska wciąż boryka się z wysokimi stężeniami zanieczyszczeń… ” (Science in Poland, 2026).
Problemy środowiskowe Bytomia wynikają głównie z intensywnej urbanizacji i wieloletniej działalności przemysłowej, w tym górnictwa, co przejawia się m.in. zanieczyszczeniem wód, degradacją gruntów i deformacjami terenu.
„Gminny Program Rewitalizacji. Bytom 2020+” jest podstawowym dokumentem operacyjnym, wskazującym zarówno obszary działań usprawniających odbudowę miasta, jak i warunki organizacyjno finansowe. Założenia programu łączą działania rewitalizacyjne o charakterze środowiskowym, przestrzennym i społecznym.
GPR w Bytomiu jest zgodny z dokumentami strategicznymi, programowymi i planistycznymi, które wyznaczają kierunki rozwoju miasta i rewitalizacji, w tym z „Aktualizacją Programu Ochrony Środowiska dla miasta Bytomia na lata 2012–2015 z perspektywą do 2019 r. ” oraz Planem Rewitalizacji i Rozwoju Śródmieścia (ReRoŚ).
W dokumentach tych kluczowe miejsce zajmuje ochrona środowiska przyrodniczego, ujęta w dwóch celach strategicznych.
Są nimi zapewnienie mieszkańcom bezpieczeństwa ekologicznego poprzez modernizację energetyczną miasta oraz wzmacnianie bioróżnorodności i georóżnorodności, w tym rewitalizację terenów zielonych i przekształcanie terenów poprzemysłowych w przestrzenie publiczne. Program wskazuje także działania operacyjne, takie jak ograniczenie negatywnego wpływu transportu, rozwój infrastruktury środowiskowej, ochronę zasobów przyrodniczych oraz poprawę jakości powietrza i eliminację zagrożeń dla zdrowia mieszkańców.
Eksperci zajmujący się rewitalizacją miast podkreślają, że obszary zdegradowane, takie jak śródmieście Bytomia, wymagają kompleksowych działań wielowymiarowych, obejmujących zarówno aspekty społeczne, gospodarcze, jak i środowiskowe. Analizy urbanistyczne wskazują konkretne jednostki urbanistyczne jako kluczowe do przemian. Wspomniana wcześniej jakość powietrza i jej pomiar, to jedna z kluczowych kwestii w zanieczyszczonych miastach.
W Bytomiu zakończono rozbudowę sieci monitorującej jakość powietrza poprzez instalację 19 ekosłupków w miejscach, gdzie wcześniej działały standardowe czujniki. Dodatkowo wybudowano trzy nowe ekosłupki w innych lokalizacjach. Urządzenia te mierzą na bieżąco stężenia pyłów zawieszonych PM1, PM2,5 i PM10 oraz innych zanieczyszczeń, takich jak dwutlenek siarki, ozon czy formaldehyd.
Wyniki pomiarów są prezentowane w formie kolorowej skali od zielonej, dobrej jakość do czerwonej, bardzo złej jakości powietrza. Ekosłupki umieszczono m.in. przy szkołach, przedszkolach i żłobkach, umożliwiając dyrektorom i nauczycielom podejmowanie decyzji, czy dzieci mogą przebywać na zewnątrz. Dane z pomiarów są również publikowane na mapie bytomskiego alarmu smogowego dostępnej online, co zwiększa świadomość mieszkańców i wspiera działania miasta w walce ze smogiem. Dzięki tej modernizacji monitorowany jest stan powietrza w kluczowych punktach miasta, co pozwala na bieżąco reagować na pogorszenie jego jakości i podejmować odpowiednie środki ochronne. Na podstawie danych z ekosłupka na bytomskim Rynku z 18 lutego 2026 r. jakość powietrza była oceniona jako dobra. Stężenia pyłów nie stanowiły zagrożenia dla zdrowia i pozwalały na przebywanie na świeżym powietrzu.
W Bytomiu realizowane są liczne inicjatywy mające na celu poprawę jakości środowiska i ograniczenie negatywnego wpływu działalności miejskiej na przyrodę.
Wśród kluczowych działań znajdują się programy ograniczenia niskiej emisji, egzekwowanie uchwał antysmogowych oraz monitorowanie oddziaływania inwestycji na środowisko. Miasto podejmuje również procedury postępowań środowiskowych związanych z nowymi instalacjami przemysłowymi i systemami gospodarowania odpadami.
Miasto Bytom realizuje także różne programy edukacyjne i ekologiczne, jak stanowisko ekodoradcy, który pomaga mieszkańcom w pozyskiwaniu dotacji i podnoszeniu efektywności energetycznej budynków, co jest jednym z działań ekspertów środowiskowych
wspierających lokalną adaptację działań proekologicznych. Jedną z nich jest Program
Ograniczenia Niskiej Emisji, mający na celu poprawę jakości powietrza poprzez modernizację źródeł ciepła i ograniczenie emisji szkodliwych substancji. Obejmuje on cały proces inwestycyjny od złożenia i weryfikacji wniosku, przez dostarczenie niezbędnych dokumentów, wybór wykonawcy, aż po podpisanie umowy trójstronnej z Gminą Bytom.
W trakcie realizacji inwestycji następuje demontaż starego źródła ciepła, jego utylizacja oraz montaż nowego urządzenia, Końcowym etapem jest odbiór techniczny, przygotowanie dokumentacji potwierdzającej zakończenie inwestycji oraz przekazanie dotacji celowej przez miasto. Program stanowi przykład skutecznego, kompleksowego podejścia do ograniczania niskiej emisji i poprawy jakości powietrza w mieście.
W Bytomiu straż miejska prowadzi kontrole przestrzegania uchwały antysmogowej woj. śląskiego obowiązującej od 2017 r. oraz zakazu spalania odpadów, takich jak plastik, gumy czy drewno polakierowane. W 2024 r. przeprowadzono 153 kontrole, które zakończyły się 48 mandatami i 15 pouczeniami, natomiast w pierwszych trzech miesiącach 2025 r. odbyto 100 kontroli z 22 mandatami i 15 pouczeniami. Uchwała stawia wymóg wymiany kotłów węglowych lub drzewnych klasy 3–4 do 1 stycznia 2028 r., kotły klasy 5 można użytkować bezterminowo, a piece i kominki muszą spełniać ekoprojekt lub mieć sprawność cieplną co najmniej 80%.
Zakazane jest także spalanie węgla brunatnego, mułów, flotokoncentratów, drobnoziarnistego węgla oraz mokrej biomasy (>20% wilgotności). Strażnicy mają prawo wchodzić na teren nieruchomości mieszkalnych w godzinach 6–22, a na terenach działalności gospodarczej całodobowo. Naruszenie przepisów uchwały antysmogowej lub zakazu spalania odpadów grozi mandatem do 500 zł.
W ramach umowy z 24 października 2011 r. Ecoenergia Sp. z o.o. opracowała dla FORTUM Bytom S.A. Raport Oddziaływania na Środowisko oraz obliczenia cieplnobilansowe kotła OP-130 dla planowanego współspalania biomasy w Elektrociepłowni Miechowice w Bytom. Raport obejmował m.in. opis przedsięwzięcia, przewidywane emisje zanieczyszczeń, wpływ hałasu, oddziaływanie na teren i zieleń, gospodarkę odpadami oraz wpływ na biosferę. Obliczenia cieplno-bilansowe kotła przeprowadzono dla trzech wariantów współspalania biomasy i węgla, w celu określenia parametrów pracy kotła, w tym temperatur, obciążeń cieplnych, strumieni spalin oraz sprawności jednostki.
Wydział Inżynierii Środowiska poinformował mieszkańców Bytomia o zmianach w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej instalacji do przetwarzania i zbierania odpadów niebezpiecznych. Pełnomocnik inwestora został wezwany do uzupełnienia dokumentacji, a termin rozpatrzenia sprawy został przesunięty. Inwestycja ma zostać zrealizowana na terenie Redtom Sp. z o.o. w Siemianowice Śląskie.
Ze względu na potencjalny wpływ przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie mieszkańców, procedura środowiskowa ma kluczowe znaczenie, a ostateczna decyzja będzie poprzedzona dalszą analizą i możliwością udziału społeczności w procesie.
PODSUMOWANIE
Działania w Bytomiu pokazują, że kompleksowa rewitalizacja, uwzględniająca zarówno środowisko, jak i mieszkańców, jest naprawdę potrzebna. Monitorowanie jakości powietrza, modernizacja źródeł ciepła i programy ograniczenia niskiej emisji to konkretne kroki, które poprawiają stan środowiska i bezpieczeństwo mieszkańców.
Kontynuowanie tych działań pozwoli miastu odzyskać równowagę ekologiczną i zwiększyć świadomość ekologiczną wśród społeczności.
ŹRÓDŁA
Cyfryzacjaitechnologie
Ważnym aspektem współczesnej polityki lokalnej jest rozwój cyfryzacji oraz technologii. W Bytomiu cyfryzacja administracji publicznej oraz rozwój technologii partycypacyjnych są realizowane poprzez narzędzia partycypacji obywatelskiej online, stopniową modernizację infrastruktury informatycznej instytucji publicznych oraz poprzez inwestycje w edukację cyfrową.
Jednym z narzędzi partycypacji cyfrowej w Bytomiu jest Budżet Obywatelski, czyli platforma która umożliwia mieszkańcom zgłaszanie projektów oraz głosowanie w formie elektronicznej. Cyfrowa forma obsługi takiego procesu zwiększa jego dostępność umożliwiając udział osobom, które z wielu powodów nie mogą korzystać z tradycyjnych form partycypacji
Rozwiązania cyfrowe w Budżecie Obywatelskim wpływają również na przejrzystość procedur Mieszkańcy mają dostęp do informacji o statusie projektów, mogą sprawdzić wyniki głosowania oraz stan realizacji inicjatyw.
Budżet Obywatelski w edycji 2025/2026 potwierdził rosnącą rolę cyfrowych narzędzi partycypacji obywatelskiej oraz wysokie zaangażowanie mieszkańców w procesy decyzyjne. Tegoroczna edycja przyniosła rekordową frekwencję, w której wzięło udział ponad 25 tysięcy bytomianek i bytomian, łącznie oddając ponad 45 tysięcy głosów.
,,W tegorocznym głosowaniu bytomianki i bytomianie pobili rekord frekwencyjny z ubiegłego roku. Tak duże zaangażowanie jest wyraźnym sygnałem, że chcemy mieć realny wpływ na rozwój swoich dzielnic i współtworzyć
przestrzenie, w których żyjemy, pracujemy, szukamy odpoczynku i relaksu.” - prezydent Bytomia, Mariusz Wołosz
Miasto realizuje również znaczne inwestycje korzystając z pomocy Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności (KPO) w ramach którego Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 4 w Bytomiu realizuje projekt ukierunkowany na przyspieszenie transformacji cyfrowej w obszarze ochrony zdrowia. Całkowity koszt inwestycji wynosi 14 498 538,00 złotych, z czego 12 000 000,00 zł pochodzi z dofinansowania ze środków KPO. Pozostałą część stanowi dofinansowanie ze środków Województwa Śląskiego (2 347 122,00 zł) oraz środków własnych szpitala (151 416,00 zł). Projekt obejmuje rozwój i integrację systemów informatycznych, digitalizację dokumentacji medycznej oraz wdrażanie rozwiązań zwiększających poziom cyberbezpieczeństwa. Inwestycja umożliwia wykorzystywanie elektronicznej dokumentacji medycznej, usprawnia wymianę danych z systemami centralnymi oraz zwiększa bezpieczeństwo przetwarzanych informacji.
Wdrażane są również nowoczesne narzędzia informatyczne wspierające analizę danych oraz rozwój e-usług w ochronie zdrowia. Oznacza to szybszy dostęp do informacji medycznych i lepszą koordynację procesu leczenia dla pacjentów, a dla personelu medycznego projekt prowadzi do usprawnienia procesów diagnostyczno-terapeutycznych oraz ograniczenia obciążeń administracyjnych.
Kolejnym istotnym obszarem transformacji cyfrowej Bytomia są usługi komunalne.
Bytomskie Wodociągi Sp. z o.o. uzyskają ponad 11 mln złotych dofinansowania na realizację projektu wdrożenia i rozwoju nowoczesnych e-usług. Inicjatywa została wybrana do dofinansowania w ramach działania FESL.01.04 - Cyfryzacja administracji publicznej programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 20212027. Projekt ten uzyskał 60 punktów, klasyfikując go w czołówce najlepiej ocenianych wniosków. Kwota przyznanego wsparcia to 11 122 000 złotych, a wartość inwestycji wynosi 15 897 000 złotych. Celem tego projektu jest zwiększenie jakości obsługi mieszkańców poprzez zapewnienie dostępu do e-usług. Przewidywana jest rozbudowa i integracja kluczowych systemów informatycznych, w tym również systemu informacji przestrzennej (GIS), geoportalu, systemu billingowego oraz elektronicznego obiegu dokumentów. Integracja tych rozwiązań pozwoli na automatyzację procesów związanych z odbiorem ścieków i dostawą wody. Umożliwi również bieżący nadzór nad infrastrukturą.
Kluczowym elementem projektu jest wdrożenie platformy eBOK, która umożliwia klientom pełną obsługę online dla spraw takich jak przesyłanie dokumentów, składanie wniosków, otrzymywanie faktur oraz dokonywanie płatności. Nowością będzie także geoportal, który umożliwi przeglądanie danych przestrzennych oraz składanie wniosków związanych z infrastrukturą wodociągową. Inicjatywa zakłada również wymianę tradycyjnych wodomierzy na inteligentne urządzenia, które umożliwiłyby zdalny odczyt danych w czasie rzeczywistym.
To rozwiązanie pozwoli na bieżące monitorowanie zużycia wody, ograniczenie kosztów eksploatacyjnych oraz szybsze wykrywanie awarii.
Przywiązano również wagę do cyberbezpieczeństwa, obejmującego wdrożenie systemów monitorowania incydentów (SIEM), testy penetracyjne, szkolenia pracowników oraz audyty bezpieczeństwa.
W ramach realizacji inwestycji z funduszy KPO do bytomskich szkół trafiło prawie 3 tys. urządzeń cyfrowych takich jak laptopy bądź tablety, a ich wartość przekroczyła 6,4 miliona złotych. Projekt obejmuje również modernizację sieci informatycznych i tworzenie pracowni opartych na technologiach STEM i AI. Dane te potwierdzają, że miasto wykazało istotny postęp w zakresie infrastruktury technologicznej.
,,Mamy świadomość, że technologia nie jest już tylko dodatkiem, ale fundamentem nowej edukacji. Dzięki temu przedsięwzięciu uczniowie będą mogli korzystać z innowacyjnych narzędzi podczas zajęć, co z pewnością uatrakcyjni proces nauczania i zwiększy jego efektywność” - prezydent Bytomia, Mariusz Wołosz.
PODSUMOWANIE
Działania podejmowane w Bytomiu wskazują na to, że miasto rozwija proces cyfryzacji usług publicznych, obejmujący kluczowe obszary, takie jak edukacja, usługi komunalne czy ochrona zdrowia.
Realizowane inwestycje przyczyniają się do poprawy efektywności instytucji publicznych, prowadzą do zwiększenia dostępności usług oraz podniesienia standardów obsługi mieszkańców.
Jednak dotychczasowe działania skupiały się głównie na wprowadzaniu nowych systemów i narzędzi informatycznych, a w mniejszym stopniu wykorzystywany jest potencjał technologii cyfrowych.
Widoczna jest również potrzeba dalszego rozwijania umiejętności cyfrowych zarówno pracowników instytucji publicznych, jak i mieszkańców, a zwłaszcza osób starszych, które są mniej zaznajomione z nowymi technologiami.
ŹRÓDŁA
https://bo bytom pl/zgloszenie/formularz-zgloszenia-projektu
https://bo bytom pl/przegladaj-projekty/index
https://szpital4 bytom pl/krajowy-plan-odbudowy-i-zwiekszania-odpornosci-kpo-cyfryzacjaszpitala-i-rozwoj-uslug-e-zdrowia
https://szpital4.bytom.pl/aktualnosci/post/14-milionow-zlotych-na-transformacje-cyfrowa-z-kpo212
https://www laczynasbytom pl/ponad-11-mln-zl-na-cyfryzacje-bytomskich-wodociagow-nowe-euslugi-juz-w-drodze/
https://bytomskiewodociagi pl/ue/kompleksowa-cyfryzacja-uslug-publicznych-w-bytomskimprzedsiebiorstwie-komunalnym-sp-z-o-o/
https://www bytom pl/aktualnosci/index/Dofinansowanie-do-e-uslug-dla-BytomskichWodociagow/idn:46050
Edukacjairozwójzawodowy
Zapytaliśmy młodych ludzi z Bytomia, jak widzą edukację i rozwój zawodowy w swoim mieście w perspektywie 5, 15 oraz 25 lat.
W obszarze edukacji i rynku pracy, młodzi bytomianie oczekują przede wszystkim unowocześnienia podstawy programowej i lepszego przygotowania do wyzwań przyszłości.
Perspektywa 5-letnia:
Oczekiwane jest skupienie się na rozwoju wolontariatu i zaangażowaniu młodzieży. W szkołach powinno pojawić się więcej praktyki – nauki zawodu w terenie, warsztatów i wykładów. Podstawa programowa musi zacząć reagować na dynamikę zmian na rynku pracy i uwzględniać edukację z zakresu bezpiecznego używania sztucznej inteligencji (AI). Młodzież oczekuje również wsparcia dla firm, które zatrudniają młodych (np. poprzez Targi Pracy) oraz ściślejszej współpracy z władzami miasta.
Perspektywa 15-letnia:
Edukacja ma charakteryzować się innowacyjnością i inkluzywnością. Konieczna będzie modernizacja infrastruktury szkolnej. Młodzi przewidują rozwój nowych zawodów i kierunków kształcenia ściśle powiązanych z AI i nowymi technologiami. Wymusi to reorganizację szkół i wprowadzenie modelu edukacji przez całe życie.
Edukacjairozwójzawodowy
Perspektywa 25-letnia:
W perspektywie ćwierćwiecza szkoły powinny w pełni opierać się na tabletach dla uczniów, odchodząc od tradycyjnych metod. Kształcenie ma być maksymalnie zorientowane na praktykę, co będzie możliwe dzięki budowaniu silnych i trwałych partnerstw między szkołami a firmami.
Przyszłośćspołeczeńśtwa obywatelskiego
Zapytaliśmy młodych ludzi z Bytomia, jak widzą rozwój społeczeństwa obywatelskiego w swoim mieście w perspektywie 5, 15 oraz 25 lat.
Młodzież z Bytomia dostrzega wyraźną potrzebę ewolucji społeczeństwa obywatelskiego, kładąc nacisk na integrację, edukację i zwiększenie realnego wpływu mieszkańców na miasto. Ich wizja rozwija się w trzech horyzontach czasowych:
Perspektywa 5-letnia:
Priorytetem jest rozwinięcie świadomości i poszerzenie dostępu do informacji na temat budżetu obywatelskiego oraz szeroko pojętego wolontariatu. Młodzież postuluje stworzenie nowej, fizycznej przestrzeni do integracji (na wzór „Lokalu w Bytomiu”) oraz organizację międzypokoleniowych spotkań integracyjnych. Istotnym elementem jest także wsparcie i rozwój organizacji pozarządowych (NGO) oraz silna promocja Młodzieżowej Rady Miejskiej (MRM).
Perspektywa 15-letnia:
W tej perspektywie nacisk kładziony jest na poszerzenie świadomości idei „Małej Ojczyzny” oraz wprowadzenie zupełnie nowego przedmiotu do szkół, który miałby kształtować postawy obywatelskie. Młodzieżowa Rada Miejska powinna w tym czasie znacząco rozwinąć swoje kompetencje. Planowane są również nowe, innowacyjne wydarzenia integracyjne.
Przyszłośćspołeczeńśtwa obywatelskiego
Perspektywa 25-letnia:
Długoterminowym celem jest wykształcenie społeczeństwa dążącego do ciągłej, oddolnej aktywności obywatelskiej oraz pełnej integracji międzypokoleniowej. Młodzież chciałaby, aby za 25 lat obywatele i obywatelki mieli znacznie większą decyzyjność i realny wpływ na kierunek rozwoju Bytomia.
Ekologiaizrównoważonyrozwój
Zapytaliśmy młodych ludzi z Bytomia, jak widzą ekologię i zrównoważony rozwój w swoim mieście w perspektywie 5, 15 oraz 25 lat.
Młodzież ma bardzo ambitne i konkretne plany dotyczące transformacji ekologicznej Bytomia, od podstawowych działań po zaawansowane projekty infrastrukturalne.
Perspektywa 5-letnia:
Działania skupiają się na podstawach dbania o przestrzeń miejską: powołaniu projektu inicjatyw szkolnych „Czysty Bytom”, nasadzeniach drzew, zwiększeniu liczby koszy na śmieci oraz edukacji ekologicznej. Wymagane jest zaostrzenie zasad recyklingu, bieżąca konserwacja i kontrola terenów zielonych oraz montaż paneli fotowoltaicznych, np. nad parkingami.
Perspektywa 15-letnia:
To czas na inwestycje infrastrukturalne. Pojawia się postulat powołania Zarządu Zieleni Miejskiej z wysoko wykwalifikowanym personelem. Młodzi chcą szerokiego wykorzystania odnawialnych źródeł energii (panele słoneczne), rozbudowy transportu miejskiego (z popularyzacją hulajnóg, a nawet wizją metra czy podziemnych tuneli), cyfryzacji archiwów oraz ustanowienia nowoczesnej, ekologicznej spalarni śmieci.
Ekologiaizrównoważonyrozwój
Nowością ma być montaż miejskich filtrów powietrza oraz stacji monitorowania wspieranych przez drony.
Perspektywa 25-letnia:
Docelowy obraz to „Zielony Bytom”. Kluczowym osiągnięciem w tym czasie ma być całkowita wymiana pieców węglowych na gazowe (lub inne ekologiczne alternatywy). Zmienić ma się również charakter miasta –np. poprzez reorganizację rynków na przestrzenie o charakterze bardziej turystycznym i przyjaznym mieszkańcom.
