Στην Καβάλα του 20ου αιώνα Αντί προλόγου H Καβάλα γεωγραφικά βρίσκεται στην Βόρειο Ανατολική Ελλάδα. Η πόλη της Καβάλας είναι χτισμένη στους πρόποδες του όρους «Σύμβολο» και είναι η δεύτερη μεγάλη πόλη και λιμένας της Μακεδονίας καθώς επίσης και ένα από τα στρατηγικότερα λιμάνια της Βορείου Ελλάδας. Απέχει 680 χιλιόμετρα από την Αθήνα και 165 χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη. Η Καβάλα, λόγω της γειτνίασής της με περιοχές όπου καλλιεργείτο η εξαιρετική ποικιλία καπνού «μπασμάς» και του φυσικού λιμανιού της που είχε τη δυνατότητα εξυπηρέτησης μεγάλων εμπορικών πλοίων, συγκεντρώνει στα μέσα του 19ουαιώνα την εμπορική εκμετάλλευση των καπνών της Βαλκανικής. Το σήμα κατατεθέν της πόλης είναι οι καμάρες, το Μεσαιωνικό Υδραγωγείο, έργο της Βυζαντινής περιόδου, το οποίο δέχτηκε από πολύ νωρίς επιδιορθώσεις και εκτεταμένες επισκευές κατά την Οθωμανοκρατία. Χρησίμευε για τη μεταφορά νερού από τις πηγές των ορεινών όγκων (έξι χιλιόμετρα βόρεια) στην σημερινή «Παλιά πόλη» της Παναγίας, με την κύρια πηγή νερού να βρίσκεται σε υψόμετρο 400 μ. ενώ άλλες πηγές χαμηλότερα συμπλήρωναν την τροφοδοσία του. Το μεγαλοπρεπές αυτό μνημείο μήκους 280 μ. αποτελείται από 60 αψίδες τεσσάρων διαφορετικών μεγεθών και έχει μέγιστο ύψος 25 μέτρα. Οι εργασίες αναστήλωσης ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο του 1997 με τεχνικές ήπιας παρέμβασης. Αύγουστος 1922, Σμύρνη Στα μέσα Αυγούστου η κατάσταση στο μέτωπο άρχισε να χειροτερεύει για τους Έλληνες και αυτό γέμισε με ανησυχία τους κατοίκους της Σμύρνης. Στις 26 Αυγούστου ο ελληνικός στρατός – όσος απέμεινε από αυτόν μετά την μάχη του Σαγγάριου – συγκεντρώθηκε στη χερσόνησο της Ερυθραίας έτοιμος να εγκαταλείψει τη Μικρά Ασία. Αυτό, σε συνάρτηση με τα γεγονότα της επόμενης μέρας, δηλαδή τον ερχομό τουρκικού στρατού και την εγκατάσταση στη Σμύρνη διοίκησης υπό τον Νουρεντίν πασά, συνέβαλαν στην εξάπλωση του πανικού και την τρομοκράτηση των Ελλήνων κατοίκων της πόλης. Το ίδιο βράδυ, και μετά την παράδοση του μητροπολίτη της Σμύρνης, Χρυσόστομου, στη τουρκική διοίκηση μαζί με αρκετά μέλη της δημογεροντίας της πόλης, και αφού κατακρεουργήθηκαν, Τούρκοι κάτοικοι και στρατιώτες ξεκίνησαν λεηλασίες και σφαγές, που διήρκεσαν πολλές μέρες. Το τέλος του μήνα έμελε να είναι και το τέλος της Σμύρνης, το οποίο προκλήθηκε από μια πυρκαγιά, που εκδηλώθηκε στην αρμενική συνοικία της πόλης. Φήμες θέλουν ο εμπρησμός να προήλθε μετά από οργανωμένο σχέδιο των τουρκικών αρχών, για να καταστραφεί οτιδήποτε μαρτυρούσε την μακραίωνη ελληνική παρουσία στην περιοχή. Σε αυτό συνηγορεί και το γεγονός ότι οι αρχές δεν πήραν κανένα μετρό για τον περιορισμό και την κατάσβεση της πυρκαγιάς. Ενώ η πυρκαγιά εξαπλώνονταν σε όλη την πόλη, χιλιάδες κάτοικοι, φοβισμένοι, συγκεντρώθηκαν στην προκυμαία, με την ελπίδα ότι θα κατάφερναν να εγκαταλείψουν την Σμύρνη με κάποιο από τα καράβια, και να σωθούν. Έτσι χιλιάδες απ’ αυτούς βρήκαν τραγικό θάνατο, πέφτοντας στη θάλασσα και προσπαθώντας να επιβιβαστούν σε κάποιο πλωτό μέσο. Μέχρι τη 17η Σεπτεμβρίου του 1922, όλοι οι χριστιανοί κάτοικοι της Σμύρνης, Έλληνες και Αρμένιοι, είχαν εγκαταλείψει την πόλη.
Αρχές Σεπτεμβρίου, 1922 – Μαμά κρυώνω πολύ. Και πεινάω. Πότε θα φτάσουμε; – Κάνε υπομονή, σύντομα θα φτάσουμε στην Ελλάδα και εκεί θα φτιάξουν όλα. Έλα, πάρε το πανωφόρι μου και τυλίξου καλά, να μην κρυώνεις. Μια από τις χιλιάδες οικογένειες που εγκατέλειψαν την Σμύρνη με ελπίδες για μια νέα ζωή στην Ελλάδα είναι και αυτή εδώ. Η οικογένεια Σταματίου είναι τετραμελής, τα μέλη της οποίας είναι τα εξής: ο Γιώργης, ένας αυστηρός 32χρονος, σοβαρός, αποφασιστικός, εργατικός και καλός πατέρας, δίκαιος, τίμιος και πάν’ απ’ όλα πιστός χριστιανός, η Ελένη,