Issuu

DATACENTERWORKS SEPTEMBER

2021

INTERVIEW: ‘VAN BUNKER TOT DATACENTER’

THEMA ARBEIDSMARKT FONTYS START MET DIGITAL TWIN ACADEMY COLO HELPT KLANTEN MET CONFIGURATOR EIGEN OMGEVING SAMEN TE STELLEN

Datacenter works IN SAMENWERKING MET

Circulair koelwater 100% chemievrij: rigoureus eenvoudig

100% CHEMIEVRIJ

IVG-CT

KOELTOREN

GERECYCLED AFVAL-& KOELWATER

De watertransitie staat voor de deur. De hoogste tijd om

100% chemievrij en circulair te koelen. Dat betekent:

‘Take, Make & Waste’ definitief om te draaien naar ‘Reduce,

zonder risico’s, zonder hoge kosten en met een oplossing

Re-use & Recycle’. Dat klinkt complex, maar dat is het niet.

die zich breeduit heeft bewezen in de prakijk. Te mooi

Onze hoogwaardige IVG-CT koelwateroplossing maakt het

om waar te zijn? Niet bij Pathema. Daarom beloven wij:

voor u als waterverbruiker eenvoudig om

eenvoud als basis, impact als garantie.

€

€ € 100% chemievrij

Direct rendement

€ Laagste (water)footprint

Geheel ontzorgd

Circulair koelen zonder risico’s? t: 013 - 78 20 201

e: sales@pathema.nl

w: www.pathema.nl

DCW SEPTEMBER REDACTIONEEL

JAARGANG 14, SEPTEMBER 2021, NR. 4 COLOFON DatacenterWorks is hét vakblad over de technische infrastructuur van datacenters. DatacenterWorks publiceert dagelijks content op de website, verschijnt wekelijks met een nieuwsbrief en verschijnt periodiek met een magazine.

ERIC LUTEIJN

ROBBERT HOEFFNAGEL

UITGEVER EN HOOFDREDACTEUR VAN DATACENTERWORKS

LEAD EDITOR VAN DATACENTERWORKS

UITGEVER & HOOFDREDACTEUR Eric Luteijn eric@luteijnmedia.nl +31 653 510 690 LEAD EDITOR Robbert Hoeffnagel robbert@datacenterworks.nl +31 651 282 040 COMMUNICATIE EN MEDIA-ADVIES Jos Raaphorst jos@datacenterworks.nl +31 634 735 424

WAAR BLIJVEN DE DIGITAL TWINS?

WEBREDACTIE Rashid Niamat redactie@datacenterworks.nl

Mist de datacenterindustrie de boot als het om

ontwikkeling? Of is men simpelweg behou-

Digital Twins gaat?

dend en wacht men liever nog even een tijd-

VORMGEVING Content Innovators, Den Haag

OPMERKELIJK

ABONNEMENTEN luteijn@mijntijdschrift.com +31 (0)88 22 666 80 DRUK Veldhuis Media B.V., Raalte DATACENTERWORKS IS EEN UITGAVE VAN LuteijnMedia BV Varenmeent 5 1218 AN Hilversum www.datacenterworks.nl Datacenterworks werkt samen met kennispartners als BICSI, Fiber Carrier Association, Green IT Amsterdam en IT Infra. Kopij kan worden ingezonden in overleg met de redactie. Geplaatste artikelen vertegenwoordigen niet noodzakelijk de mening van de redactie. De redactie noch de uitgever aanvaarden enige aansprakelijkheid voor de inhoud van artikelen van derden, ingezonden mededelingen, advertenties en de juistheid van genoemde data en prijzen. Foto-kopie en overname van artikelen, geheel of gedeeltelijk op welke wijze dan ook, is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie en onder vermelding van: ‘overgenomen uit DatacenterWorks’, met vermelding van de jaargang en het nummer.

je af? Dat is wellicht een wat al te stellige uitspraak,

Gelukkig zien we dat er in andere sectoren

maar duidelijk is wel dat we als branche zeker

meer activiteiten zijn. Wellicht kunnen we

niet voorop lopen als het gaat om de adoptie

daar op meeliften. Zo heeft de Fontys inmid-

van deze aanpak. En dat is toch opmerkelijk,

dels een Digital Twin Academy opgericht.

want de voordelen van deze technologie zijn

Weliswaar gericht op de maakindustrie, maar

groot. Ernst & Young heeft in een rapport bere-

studenten en cursisten die de basisprincipes

kend dat gebouwbeheerders die digital twins

eenmaal in de vingers hebben kunnen onge-

toepassen al gauw zo’n 35% op hun beheer-

twijfeld al snel een vertaalslag naar datacen-

kosten kunnen besparen. Dat is niet gering.

ters maken.

Ook de voordelen als het gaat om milieu-impact zijn groot.

REKENSOMMEN Eerlijk gezegd zou het rapport van Ernst &

HOOG OP AGENDA

Young wel eens de meeste impact kunnen

Laten dat nu net twee thema’s zijn die ook

hebben. Het is immers een bekend advies-

hoog op de agenda van datacenters staan. Kos-

bureau dat in het rapport rekenvoorbeelden

tenbesparing is altijd goed, denken veel data-

en best practices aandraagt. Zodat we kun-

center operators. Het maakt de firma boven-

nen bekijken hoe men in een sector als vast-

dien aantrekkelijker voor het geval men een rol

goed deze technologie al toepast. Kunnen we

in de consolidatie wil spelen die al een tijd aan

meteen kijken waar de problemen en valkui-

de gang is. Duurzaamheid is een lastiger on-

len bij implementatie en toepassing zich be-

derwerp, maar de druk op dat vlak neemt

vinden.

steeds verder toe. Dus ook daar is (nog meer) actie gewenst.

MOOIE CASES Als DatacenterWorks gaan we zeker door met

Abonnementen kunnen iedere maand ingaan en worden jaarlijks automatisch verlengd. Opzeggingen, uitsluitend schriftelijk, dienen uiterlijk twee maanden voor het einde van de abonnementsperiode in ons bezit te zijn.

KUNST AFKIJKEN

schrijven over digital twins. Liefst met toe-

In tegenstelling tot de maakindustrie of de we-

passingen in de datacenterwerld. Dus mocht

reld van de infrastructuur (wegen, bruggen en

u een mooie binnen- en of buitenlandse case

dergelijke) en zelfs gemeentelijke overheden

kennen, laat het ons gerust weten.

zien we rond digital twins nog niet zo heel veel activiteit in de datacenterwereld. Zien we de toegevoegde waarde niet? Doet het veel datacenters te veel denken aan DCIM, dat toch grote moeite had zijn belofte waar te maken en is men bij digital twins bang voor eenzelfde

DCW SEPTEMBER INHOUD

ARBEIDSMARKT STAAT VOOR GROTE UITDAGINGEN

‘VAN BUNKER TOT DATACENTER’

COLO HELPT KLANTEN MET CONFIGURATOR EIGEN OMGEVING SAMEN TE STELLEN

NIEUWE UITDAGING VOOR DATACENTER MANAGERS

BLOG: IN DE STAD OF AAN DE RAND?

DCW SEPTEMBER INHOUD

COLO HELPT KLANTEN MET CONFIGURATOR EIGEN OMGEVING SAMEN TE STELLEN

FONTYS START MET DIGITAL TWIN ACADEMY

EDITORIAL

20 STARTUP ONTWIKKELT AI-CHIP DIE MAAR LIEFST 15 KW NODIG HEEFT

COVERFOTO In Parijs wordt stevig aan de weg getimmerd als het om datacenters

DUTCH DATACENTER INDEX

gaat. Een goed en ambitieus voorbeeld daarvan is Thésée DataCenter dat net buiten Parijs een campus met maar liefst zes Tier IV datacenters bouwt. Dankzij een samen met Panduit ontwikkelde configurator kan

BLOG FCA

BLOG BICSI

het zijn klanten bovendien extra diensten en een one-stop-shop voor infrastructuurproducten aanbieden.

LEES VERDER OP PAGINA

DUTCH DATACENTER INDEX SEPTEMBER 2021 PETER VERMEULEN DIRECTEUR VAN PB7 RESEARCH

59/60

DDI LEKKER NAZOMEREN

De DDI lijkt in wat rustiger vaarwater te komen. De zomer bracht wat rust en de economie komt weer terug in een business-as-usual modus. Intussen gaan bedrijven door met het uitrollen van hun versnelde cloud strategie, wat zich nog altijd vooral vertaalt in meer vraag naar wholesale colocatie.

Met de Dutch Datacenter Index (DDI) brengen

relatief rustige periode, waarbij we zoals ver-

bedrijven investeren in private cloudomgevin-

Pb7 Research en DatacenterWorks de activitei-

wacht toch een gezonde groei zagen.

gen op eigen locatie. Voor de maanden september tot en met no-

ten binnen de Nederlandse datacenters kort en krachtig in beeld. In september blikken de

ENTERPRISE VERSUS CLOUD

vember verwachten datacenters dat de groei

datacenterbeslissers terug op de periode van

Ook zien we dat weer een hele lichte krimp

iets versterkt wordt, maar misschien toch wat

juni tot en met augustus. Hoewel de Deltavari-

plaatsvond van de activiteit binnen enterprise

minder sterk dan we van een vierde kwartaal

ant voor een blijvende aanwezigheid van het

datacenters. De vaak voorspelde sterke krimp

mogen verwachten. De terugkeer naar een

coronavirus leidt, is er toch veel vertrouwen

blijft daar uit doordat veel bedrijven blijven in-

economie zonder overheidssteun, die zich de

dat we naar een min of meer normale econo-

vesteren in het eigen datacenter. Aan de ene

komende maanden gaat aandienen, zorgt

mische situatie gaan terugkeren.

kant zijn er bedrijven die het datacenter hele-

blijkbaar toch wel tot enige zorgen. Dat geldt

De zomer is voor de meeste datacenters een

maal leeghalen. Aan de andere kant zien we

echter vooral voor de enterprise datacenters, want de colocatie datacenters zijn juist wat optimistischer geworden ten opzichte van de meting in juli.

Jun-Aug

Sep-Nov + 12 mnd

Vierkante meters in gebruik

Vermogen

Investeringen

Totaal

Multi-tenant (colocatie)

Single tenant (enterprise)

TWAALFMAANDELIJKSE VOORUITBLIK Ook in de twaalfmaandelijkse vooruitblik zien we dat het optimisme weer iets groter wordt ten opzichte van de afvlakking die we in juli zagen. De index stijgt weer met 1 punt tot 62 punten, een relatief stabiele situatie, maar waarbij de colocatie datacenters duidelijk positiever worden, terwijl de enterprise datacenters toch weer iets negatiever zijn geworden. Al met al blijven de vooruitzichten positief. De vraag is vooral in welke mate colocatie datacenters in Nederland in de komende jaren kunnen profiteren van het verplaatsen van workloads naar de cloud.

DATA CENTER POWER SHOP ALLES ONDER ÉÉN DAK VOOR MODULAIR BOUWEN EN GEGARANDEERDE UPTIME. MET LAGE STARTUP-KOSTEN EN OOG VOOR VLOEROPPERVLAKTE-BESPARING.

Hot-swappable spannend? Met de hot-swappable EiPDU van Elektro Internationaal kunnen distributieracks onder spanning worden geplaatst naarmate de behoefte aan datacentercapaciteit groeit. Volledig modulair bouwen, met lage startup-kosten, vloeroppervlaktebesparing en zonder enige downtime. Hoe spannend wil je het hebben?

Elektro Internationaal levert hoogwaardige maatwerkoplossingen voor een betrouwbare en meetbare power distributie: • Schakel- en verdeelsystemen • Economical & Intelligent PDU (EiPDU) • Besturingstechniek • Railkokersystemen • Energy Management Solutions • Noodstroomsystemen Met doordachte engineering, specialistische

Door integratie van techniek levert Elektro Internationaal vanuit haar one-stop-power-shop warmteberekening, vakkundige montage en 24/7 service bent u verzekerd van een betrouwbare power distributie: hoogwaardigeuitstekende maatwerkoplossingen voor een continue elektriciteitsvoorziening.

elektro-internationaal.com • Schakel- enBezoek verdeelsystemen • Economical & Intelligent PDU (EiPDU – hot swappable) • Besturingstechniek

• Railkokersystemen • Energy Management Solutions • Noodstroomsystemen

Bezoek elektrointernationaal.com of bel 0348 420 540

Hot-swappable spannend?

Elektro Internationaal Pompmolenlaan 17, Woerden The Netherlands t e

+31 (0)348 420 540 info@ei-woerden.nl

elektro-internationaal.com

DCW SEPTEMBER THEMA ARBEIDSMARKT

DATACENTERINDUSTRIE KAN GEEN MENSEN VINDEN:

ARBEIDSMARKT STAAT VOOR GROTE UITDAGINGEN Nederland kent, ondanks de pandemie, een krappe arbeidsmarkt. Het aantal werklozen lag in augustus 2021 nauwelijks hoger dan voor maart 2020, toen Nederland in een ‘intelligente lockdown’ ging. Het vinden van geschikt personeel is dan ook voor bijna elke sector een behoorlijke uitdaging. En dat geldt extra voor het vinden van technisch personeel. Voor een sector die snel groeit én vooral technisch personeel zoekt, de datacentersector dus, is het een extra grote uitdaging om het groeiende aantal vacatures in te vullen.

oplossingen liggen en hoe je ook als klein datacenter meer kan doen.

‘ALLES BIJ ELKAAR NEEMT DE VRAAG

HOE GROOT IS HET PROBLEEM?

NAAR DATACENTERMEDEWERKERS MET

In dit artikel gaan we in op de omvang van het probleem, waar de

In de eerste maanden heeft Pb7 Research in opdracht van de Dutch Data Center Association, Workrate en Interxion de arbeidsmarkt voor

GEMIDDELD 8% PER JAAR TOE’

datacenters in kaart gebracht. In totaal hebben datacenters een kleine 5000 medewerkers (VTE’s) in dienst. Daarnaast huren ze ruim 750 medewerkers op vaste basis in, bijvoorbeeld voor de beveiliging en creë-

tacenters worden gesloten, veel krimpen een beetje, maar er zijn ook

ren ze duizenden banen bij toeleveranciers, zoals bouwen installatie-

nog de nodige datacenters die groeien. De werkgelegenheid binnen

bedrijven.

colocatie datacenters neemt de komende 5 jaar naar verwachting toe met 73%, of 12% per jaar. In dat cijfer is al rekening gehouden met de

Als we ons beperken tot de eigen medewerkers, dan zien we dat iets

beperkingen waar deze datacenters steeds vaker mee te maken heb-

meer dan de helft werkzaam is bij enterprise datacenters. Colocatie

ben. In de hyperscale markt kan de werkgelegenheid verdrievoudigen

datacenters hebben een iets kleiner aandeel, terwijl de hyperscale da-

in dezelfde periode.

tacenters van Google en Microsoft inmiddels gezamenlijk over zo’n 600 medewerkers beschikken.

Alles bij elkaar neemt de vraag naar datacentermedewerkers met gemiddeld 8% per jaar toe. En dat terwijl het vinden van geschikt perso-

De komende jaren gaat deze mix flink veranderen. Het aantal mede-

neel al enige jaren lang een van de grootste uitdagingen is voor data-

werkers in enterprise datacenters daalt licht. Sommige enterprise da-

centers. Tegenover de 4948 medewerkers stonden in het eerste kwartaal van 2021 dan ook meer dan 600 vacatures. Ongeveer de helft van de medewerkers in een datacenter zijn facilitaire technici, die zich bezighouden met bijvoorbeeld de koeling en de elektrotechnische installaties.

DCW SEPTEMBER THEMA ARBEIDSMARKT AUTEUR PETER VERMEULEN IS DIRECTEUR VAN PB7 RESEARCH

Aantal datacenter medewerkers (totaal=4948)

Bron: Pb7 Research, 2021

Eigen medewerkers en vacatures (totaal=640)

Bron: Pb7 Research, 2021

DCW SEPTEMBER thema ARBEIDSMARKT

Tegenover elke zes facilitaire medewerkers staat een vacature. Datzelfde geldt voor IT-medewerkers, waarbij we zowel naar de interne IT-medewerkers als de klantgerichte IT-medewerkers kijken. Bij overige technisch personeel & projectmanagers en niet-technisch personeel is het aantal vacatures wat beter hanteerbaar, maar ligt ook daar hoger dan het gemiddelde op de arbeidsmarkt. In de gehele Neder-

HET INVULLEN VAN DIE 640 VACATURES GAAT NIET ZONDER SLAG OF STOOT.

landse economie gaat het namelijk om een vacature op iedere 25 medewerkers (op VTE-basis).

door moeten datacenters niet alleen met elkaar concurreren om het schaarse talent in een te kleine vijver, maar moeten ze ook nog eens

WAAR ZIJN DATACENTERS NAAR OP ZOEK?

met andere sectoren concurreren.

Als we ons beperken tot het technische personeel, dan zien we dat datacenters voor een deel naar HBO’ers kijken. Zeker als het gaat om

WAAR LIGGEN DE OPLOSSINGEN?

functies waar project management of een andere vorm van aanstu-

Om de kansen op de arbeidsmarkt te optimaliseren, zullen datacenters

ring aan te pas komen. Maar ze hebben vooral behoefte aan techni-

zich niet alleen moeten richten op de korte termijn. Niet alleen moeten

sche MBO’ers, bij voorkeur op MBO 4-niveau. IT en elektrotechniek zijn

deze 640 vacatures op een of andere manier worden ingevuld, maar

de meest gezochte techniekrichtingen. Maar hoe groter een datacen-

de vijver met talent zal moeten worden vergroot om het talent voor

ter wordt, hoe meer specialisatie wordt geïntroduceerd. Daardoor

de toekomst veilig te stellen. Om dat voor elkaar te krijgen, moeten

komt er ook steeds meer vraag naar specifiekere opleidingen, bijvoor-

datacenters naar het onderwijs kijken en naar hoe ze ervaren technici

beeld op het gebied van klimaattechniek.

uit andere sectoren kunnen bereiken.

Het invullen van die 640 vacatures gaat niet zonder slag of stoot. Historisch gezien gaat het om een vrij kleine arbeidsmarkt en ontbreekt

De datacenters zullen om te beginnen de handen ineen moeten slaan

het daardoor aan datacenter-gerichte opleidingen binnen het reguliere

om de uitstroom uit het onderwijs te vergroten en richting de datacen-

onderwijs. Nu zijn technische medewerkers in veel sectoren schaars

ters te kanaliseren. Voor de meeste datacenters geldt dat ze prima in

en is de uitstroming uit het onderwijs sowieso eigenlijk te klein. Daar-

staat zouden moeten zijn om stageplekken te creëren. Grotere datacenters zoeken al vaker de samenwerking op met het onderwijs en we zien dat daardoor in de afgelopen 2 jaar een de opkomst van datacentergerichte opleidingsmogelijkheden binnen het MBO. Het is van groot belang dat dit verder wordt uitgebouwd. Op deze wijze worden

DCW SEPTEMBER THEMA ARBEIDSMARKT

Aan welke MBO techniekrichtingen heeft u de meeste behoefte?

Bron: Pb7 Research, 2021

Wat ziet u als de belangrijkste obstakels om deze functies in te vullen?

Bron: Pb7 Research, 2021

DCW SEPTEMBER thema ARBEIDSMARKT

meer MBO’ers al tijdens de opleiding voorgesorteerd voor de datacen-

meeste colocatie datacenters zijn kleine MKB-bedrijven, veelal met

tersector.

een handvol medewerkers. En ook de meeste enterprise datacenters hebben maar een beperkte hoeveelheid medewerkers in dienst.

Naast samenwerking met het onderwijs, is het van groot belang dat

Enterprise datacenters hebben dan nog het voordeel dat ze kunnen

datacenters nog meer actief op zoek gaan naar technische zij-instro-

aankloppen bij de eigen HR-afdeling voor ondersteuning. We zien dan

mers. Vaak worden daarbij nog lang niet alle mogelijkheden benut.

ook dat ze relatief vaak over diversiteitsbeleid beschikken. Maar de

Datacenters zien bijvoorbeeld veel kansen bij het werven van techni-

aansluiting met het onderwijs en arbeidsmarktinitiatieven die speci-

sche militaire veteranen en technisch opgeleide statushouders. Maar

fiek op datacenters zijn gericht, ontbreekt juist vaak. Nu is de vraag

in de praktijk ontbreekt het aan programma’s om deze groepen te

naar datacenterpersoneel en de groei daarvan minder groot dan bij

bereiken en geschikt te maken. In meer algemene zin kan het inrich-

hyperscale en colocatie datacenters. Maar toch kan het lonend zijn,

ten or verbeteren van diversiteitsbeleid bijdragen aan het werven van

zeker voor de wat grotere enterprise datacenters, om aansluiting te

zij-instromers. Hoewel organisaties wat ons betreft moeten inzetten

zoeken bij arbeidsmarktinitiatieven die erop gericht zijn om de vijver

op diversiteit omdat het gewoon het juiste is om te doen, opent diver-

met datacentertalent groter te krijgen.

siteitsbeleid ook de ogen voor de voordelen van het omarmen van medewerkers met andere invalshoeken. En biedt het dus ruimte om

Kleine colocatie datacenters zullen zich misschien afvragen wat zij

een grotere vijver van talent aan te boren en zich thuis te laten voelen

moeten met diversiteit, onderwijsinitiatieven, enzovoorts. Ze zoeken

in het datacenter.

gewoon af en toe een nieuwe medewerker voor hun datacenter die goed overweg kan met zijn drie collega’s. Toch kunnen ze wel wat met

WAT KAN JE DOEN ALS KLEIN DATACENTER?

deze thema’s. Op het gebied van diversiteit draait het vooral om het

Als datacenter zijn er dus de nodige mogelijkheden om de aansluiting

hebben van een open mindset: het erkennen dat medewerkers met

met de krappe arbeidsmarkt te verbeteren. De grote datacenters, zo-

andere invalshoeken tot een veelzijdig team kunnen leiden dat open

als de hyperscalers en internationale marktleiders, beschikken over

staat voor innovatie. In plaats van dat ze op zoek gaan naar een kloon

voldoende schaal om een volwassen HR-functie in te richten die in kan

die naadloos binnen het huidige team past. Qua aansluiting met het

spelen op deze mogelijkheden. Ze bouwen relaties met MBO-instellin-

onderwijs, kan bijvoorbeeld het geregeld beschikbaar stellen van een

gen, organiseren of nemen deel aan initiatieven om scholieren en zij-

stageplaats bijzonder zinvol zijn. Het biedt een ideale mogelijkheid om

instromers voor het datacentervak warm te maken en kunnen hun

vroeg in contact te komen met toekomstige talenten. Het gaat er dus

medewerkers goede doorgroeimogelijkheden bieden. Maar veruit de

niet om dat je als klein datacenter alle aanbevelingen opvolgt en aan alle initiatieven bijdraagt. Het gaat er om dat ze een beter begrip krijgen op de mogelijkheden, vooruit gaan denken over waar in de toekomst medewerkers vandaan moeten komen en bedenken met welke acties ze daar op kunnen anticiperen.

DCW SEPTEMBER THEMA ARBEIDSMARKT

In welke van de volgende groepen ziet u het meeste potentieel om de personeelspool voor datacenters te vergroten?

Bron: Pb7 Research, 2021

DCW SEPTEMBER DUURZAAMHEID

WIL MILIEU-IMPACT DATACENTERS TERUGDRINGEN EN ECONOMISCHE WINST BEVORDEREN

SDIA WERKT AAN REGIONAL CLOUDS EN OPEN DATA HUB Met de lancering van de Open Data Hub heeft de Sustainable Digital Infrastructure Alliance (SDIA) een belangrijke stap gezet als het gaat om het invullen van de vorige jaar gepubliceerde roadmap rond duurzaamheid. De SDIA is echter ook actief als het gaat om regionale cloud-omgevingen. Daarmee wil men de economische opbrengsten voor de eigen regio behouden en de benodigde infrastructuur integreren in lokaal reeds aanwezige voorzieningen. Beide thema’s maken deel uit van de ambitieuze en op verduurzaming van de digitale infrastructuur gerichte roadmap van deze Europese organisatie.

Duurzaamheid is de laatste jaren hét nieuwe modewoord in de wereld van de datacenters. Niet alleen als het gaat om marketing en positionering, maar ook als het om hele concrete projecten gaat. Samen met de hyperscalers zet de datacenterindustrie zich steeds meer in om ‘net-zero’ te worden en dus niet langer een negatieve impact op het milieu te hebben. Microsoft heeft zich bijvoorbeeld gecommitteerd om CO2-negatief te worden, terwijl Equinix plannen heeft om tegen 2030 klimaatneutraal te zijn in hun wereldwijde activiteiten. Op zijn beurt heeft CyrusOne aangegeven niet alleen de uitstoot van CO2 te verminderen, maar ook het waterverbruik. BEHOEFTE AAN ALOMVATTEND PLAN Wat tot nu toe echter ontbrak is een eenduidige definitie van ‘duurzaamheid’. Wat betekent duurzaamheid nu precies voor datacenters? Daarom heeft de Sustainable Digital Infrastructure Alliance (SDIA) vorige jaar een roadmap gepubliceerd die voor de volledige branche duidelijk maakt wat duurzaamheid betekent en op welke terreinen dat speelt. Daarbij is gekeken naar zowel milieu-impact en bijvoorbeeld het gebruik van grondstof-

‘DE DUITSE OVERHEID HEEFT DE SDIA ONLANGS DE OPDRACHT GEGUND VOOR EEN PROJECT VOOR HET ONTWIKKELEN VAN EEN ENERGIELABEL VOOR SOFTWARE’

DCW SEPTEMBER duurzaamheid AUTEUR VAN DE REDACTIE

fen, maar ook naar economische aspecten en

partners en datacenters zelf. Zes stuurgroe-

catie ontstaat die transparantie biedt als het

de maatschappelijke impact.

pen (steering groups) houden toezicht op alle

gaat om daadwerkelijk gemeten cijfers als

activiteiten op het gebied van ‘digital carbon

het gaat om duurzaamheid. Het biedt organi-

Zo’n plan heeft alleen kans van slagen als

footprint’, nieuwe oplossingen voor backup

saties de mogelijkheid hun vooruitgang op

veel bedrijven en andere organisaties zich

power, inkoop en gebruik van groene stroom,

dit gebied in kaart te brengen, terwijl het de

hier achter scharen. Daarom is het interes-

in integratie van hernieuwbare energiebron-

SDIA en andere stakeholders inzicht geeft in

sant om te zien dat steeds meer bedrijven

nen en business cases rond het hergebruik

de trends en ontwikkelingen in de gehele

zich bij de SDIA aansluiten. Opmerkelijk ge-

van (rest)warmte. Dit gebeurt met een team

sector.

noeg zitten daarbij niet alleen veel bedrijven

van 15 mensen en meer dan 65 deelnemen-

uit de sector zelf - bijvoorbeeld Vertiv, Le-

de bedrijven.

De ambities van de SDIA gaan echter verder. Ook ziet men op termijn de Open Data Hub

grand en Triple Point - maar ook partijen als

als bron voor gegevens als informatie over

Rolls-Rolyce en Bureau Veritas. ANNONCERING OPEN DATA HUB

de lifecycle van producten, productpaspoor-

GROEIEND CONSORTIUM

In juli heeft de SDIA bovendien de Open Data

ten, evenals data en concrete resultaten als

Zij voegen zich bij de SDIA zodat zij gezamen-

Hub geannonceerd. Dit moet dé centrale lo-

het gaat om research- en innovatieprojecten.

lijk kunnen werken aan het verder ontwikke-

catie worden waar spelers in de digitale in-

Daarmee verwacht de organisatie dat de hub

len van de eerder genoemde roadmap. Hier-

frastructuur hun resultaten en scores kunnen

een centrale plek wordt die de branche helpt

door is inmiddels een consortium ontstaan

rapporten zoals deze passen in de roadmap

zijn doelstellingen op het gebied van duur-

dat bestaat uit een groot aantal aanbieders,

van de organisatie. Doel hierbij is dat een lo-

zaamheid te bereiken, zowel in de supply

DCW SEPTEMBER duurzaamheid

chains als in de dagelijkse operatie van datacenters en andere spelers in de digitale infrastructuur. REGIONALE CLOUD HUBS Inmiddels werkt de SDIA ook aan een serie publicaties waarin het concept van een duurzame Europese cloud wordt neergezet. Binnen de organisatie is men er van overtuigd dat als we de cloud duurzaam willen maken de onderliggende cloudinfrastructuren toe zijn aan een nieuw ontwerp. Het idee is dat er lokale digitale ecosystemen ontstaan waarin bestaande infrastructuren en IT-spelers samenwerken om cloud-omgevingen te ontwikkelen die een regionale focus hebben. De infrastructuur en de services die hier gebruik van maken worden daarbij zodanig georganiseerd dat de economische waarde die dit oplevert ook binnen de regio zelf behouden blijft. Bovendien kan bij deze aanpak de infrastructuur veel beter worden geïntegreerd in de lokale omgeving, waardoor de milieuprestaties van zo’n regionale cloud verder kunnen worden verbeterd. seerd zouden kunnen worden zodat deze

voor alle relevante partijen in de digitale in-

Om deze regionale cloud hubs mogelijk te

CO2-neutraal worden.

frastructuur.

maken, ontwikkelt de SDIA een op open

Daarnaast heeft de Duitse overheid de SDIA

source-technologie gebaseerde ‘blueprint’.

onlangs de opdracht gegund voor een pro-

Samenwerking en communicatie cruciaal

Deze kijkt zowel naar de technische kant van

ject voor het ontwikkelen van een energiela-

voor de verdere verduurzaming van de digi-

een regionale cloud als naar de zakelijke kant

bel voor software. Dit label dient inzicht te

tale infrastructuur in Nederland en Europa.

daarvan. Deze blueprint is bedoeld als basis

geven in de energie-efficiëntie van applica-

Daarom verzorgt de SDIA bijvoorbeeld een

voor regionale initiatieven om tot een eigen

ties. Het project vormt een goede aanvulling

keynote-presentatie tijdens het Future Sym-

cloud te komen. Inmiddels is deze blueprint

op andere projecten waar de SDIA aan werkt,

posium van Open Compute Project (OCP) in

zover dat de eerste pilotprojecten in voorbe-

zoals ECO-Qube. Dit project is gericht op het

november van dit jaar in San Jose, Californië.

reiding zijn.

ontwikkelen van een dynamische vorm van

Ook wordt nauw samengewerkt met onder

koelen die nauw gekoppeld is aan de daad-

andere de Duitse Data Center Association en

ENERGIELABEL VOOR SOFTWARE

werkelijke IT-belasting. Een ander belangrijk

verzorgen medewerkers van de SDIA presen-

Overheden zijn zich steeds meer bewust van

project is CeDACI dat een database en een

taties tijdens bijeenkomsten van de Europese

het feit dat er meetinstrumenten nodig zijn

model ontwikkelt voor lifecycle-informatie

Groenen-partij.

die de transparantie op het gebied van duur-

als het gaat om IT-hardware. Binnen de SDIA wordt gehamerd op het feit

zaamheid vergroten. Ook dienen deze tools om een beter inzicht te krijgen in het daad-

ONAFHANKELIJKHEID IS CRUCIAAL

dat de onafhankelijke positie die de organisa-

werkelijke gebruik van energie en grondstof-

CeDACI was oorspronkelijk een project waar

tie inneemt binnen de wereld van datacen-

fen door de digitale infrastructuur. Het nieu-

Green IT Amsterdam deel van uitmaakte.

ters en digitale infrastructuren cruciaal is om

we voorstel voor de EU’s Energy Efficiency

Door het samengaan van de SDIA en Green IT

de eerder genoemde roadmap te kunnen re-

Directive spreekt eveneens van meer trans-

Amsterdam is CeDACI nu ook onder de para-

aliseren. Alleen dan zullen leden en andere

parantie als het gaat om de duurzaamheids-

plu van de SDIA roadmap gebracht. Hierbij

partijen de roadmap gebruiken voor het ont-

indicatoren van datacenters. Ook lijkt men in

wordt samengewerkt met tal van onderzoe-

wikkel n van hun strategie op het gebied van

Brussel voorzichtig naar het idee te kijken dat

kers uit heel Europa, waarbij de SDIA zorgt

duurzaamheid en kan men daadwerkelijk

legacy digitale infrastructuren gemoderni-

dat de resultaten makkelijk toe te passen zijn

impact hebben.

DCW SEPTEMBER NIEUWS AUTEUR VAN DE REDACTIE

RAPPORT AGENTSCHAP TELECOM:

‘KWETSBARE DIGITALE INFRASTRUCTUUR RISICO VOOR ENERGIETRANSITIE’ Wil Nederland de klimaatdoelen halen, dan moet ons land op korte termijn investeren in de veiligheid van de digitale infrastructuur. Dat stelt Agentschap Telecom in het net voor de zomer gepubliceerde rapport ‘Agentschap Telecom in de energietransitie’. De energieambities leunen sterk op de digitale infrastructuur. Die afhankelijkheid brengt echter ook risico’s met zich mee. Om daar beter inzicht in te krijgen en vertraging van de transitie te voorkomen, start het agentschap een aantal onderzoeken.

Door de toenemende digitalisering in de

De energietransitie betekent dat consumen-

Agentschap Telecom stelt dat het noodzake-

energiesector nemen de cyberrisico’s toe.

ten en bedrijven op een andere wijze energie

lijk is beter inzicht te krijgen in de mogelijke

Door gehackte apparatuur massaal en gelijk-

gaan afnemen en afrekenen. Het meten en

(maatschappelijke) risico’s van de energie-

tijdig in- of uit te schakelen kan overbelasting

registreren van dat energieverbruik moet net

transitie, zodat deze vroegtijdig aangepakt

op het energienet gecreëerd worden. Dat

zo veilig en betrouwbaar zijn als bij het tradi-

kunnen worden en niet tot onnodige proble-

kan uiteindelijk leiden tot uitval. Ook het ge-

tionele ‘tanken aan de pomp’.

men of vertraging in de transitie zullen zor-

bruik van kunstmatige intelligentie, bijvoor-

gen. Daarom doet Agentschap Telecom dit

beeld voor het aansturen en bewaken van de

GRAVEN NIET ZONDER RISICO

jaar onder andere onderzoek naar de toepas-

energiebalans op het net, is nog niet zonder

In verband met de energietransitie moeten

sing en impact van kunstmatige intelligen-

risico’s.

er nieuwe kabels en leidingen onder de

tie in de elektriciteitsketen en de risico’s van

grond gelegd worden. Dat is nodig om elek-

elektrische apparatuur die zowel aan het

Zonnepaneelinstallaties zijn cruciaal voor de

triciteitsnetten uit te breiden of te verzwaren,

elektriciteitsnet als het internet gekoppeld is

energietransitie. In het jaarbericht 2020 meld-

of voor de aanleg van warmte- of waterstof-

(zoals laadpalen, warmtepompen, zonne-

de Agentschap Telecom al dat ze storing kun-

netten. Maar graven is niet zonder risico. Als

energiesystemen of thuis-accu’s). Vanuit na-

nen veroorzaken op andere apparatuur. Ook

het onzorgvuldig gebeurt, kan het leiden tot

tionale en internationale netwerken werkt

andere apparaten kunnen storing veroorza-

schade aan kabels en leidingen die al in de

Agentschap Telecom aan de standaardisatie

ken. Als ze ondeugdelijk zijn gefabriceerd,

grond liggen. De graafsector is er de afgelo-

van cyberveilige apparatuur en diensten.

onjuist gebruikt worden of foutief zijn geïn-

pen jaren niet in geslaagd de graafschades te

Bovendien intensiveert Agentschap Telecom

stalleerd, kunnen ze stoorsignalen uitzenden

verminderen.

Dat is zorgelijk, omdat de

zijn onderzoek naar mogelijk verstorende ap-

die er toe kunnen leiden dat andere appara-

energietransitie zal leiden tot nog meer

paratuur. Indien nodig haalt het agentschap

ten en diensten niet meer goed functioneren.

graafwerkzaamheden.

verstorende apparatuur van de markt.

DCW SEPTEMBER INTERVIEW

ERIC VAN SCHERPENZEEL VAN HOLLAND DATACENTER IN KLOETINGE:

‘VAN BUNKER NAAR DATACENTER’ Een van de meest markante datacenters in Nederland is Holland Datacenters in Kloetinge. Een gebouw met een unieke historie en stammend uit een tijd dat het begrip ‘datacenters’ nog niet bestond. Directeur Eric van Scherpenzeel legt uit hoe mogelijk is om vanaf die plek een duidelijk afgebakende plek op de Nederlandse markt in te nemen.

Als in Nederland wordt gesproken over de reputatie en het imago van

kozen die afwijkt van de meeste aanbieders. Het bedrijf richt zich pri-

datacenters komt op enig moment Kloetinge in Zeeland ter sprake.

mair op twee klantgroepen voor clouddiensten. Colocatie wordt gebo-

Daar is in het begin van de koude oorlog een enorme bunker als uit-

den, maar dat aanbod is minder aantrekkelijk voor partijen die voor de

wijk voor de regering gebouwd. Na de koude oorlog en het verdwij-

laagste prijs gaan. “Overheden en softwarebedrijven die SaaS-oplos-

nen van het IJzeren Gordijn is het complex in handen gekomen van

singen voor de publieke sector, inclusief de zorg, leveren zijn onze

partijen die er een datacenter van wilde maken.

logische doelgroepen.

“Het idee van de bunker een datacenter te maken snap je direct als je

De extreme mate van redundantie van dit complex is voor hen een

kijkt naar de infrastructuur die er ligt,” vertelt Van Scherpenzeel. “Ech-

belangrijk pluspunt. Omdat het om clouddiensten gaat is het ook hele-

te meervoudige stroomvoorziening van verschillende leveranciers en inpandige schakelstations is bijna het summum voor een datacenter.” De rest van de infra en connectiviteit is uiteraard meervoudig uitgevoerd. SLECHTE PERIODE De eerste pogingen om van de bunker een goed lopend datacenter te maken zijn mislukt. De eerste exploitant had er hele andere bedoelingen mee. Dat zorgt er ook anno 2021 nog steeds voor dat de plaatsnaam wordt geassocieerd met de cyberbunker en activiteiten die het daglicht niet kunnen verdragen. “Daar hebben we nog steeds last van, maar gelukkig weten steeds meer klanten de unieke waarde van Holland Datacenters goed op waarde te schatten. Maar het heeft geen zin te ontkennen dat het gebouw een slecht periode heeft gekend,” zegt Van Scherpenzeel. “Ook later is het nog eens mis gegaan met het gebouw. De exploitant die het een paar jaar terug probeerde heeft de handdoek in de ring geworpen. Dat kwam overigens meer omdat het businessplan tekort schoot. Om van dit gebouw een datacenter te maken dat zwarte cijfers schrijft moet je wel flink wat doen. Dat is de afgelopen twee jaar gedaan. Het is nu een high secure datacenter.” TWEE KLANTGROEPEN Holland Datacenters heeft daarom ook voor een marktbenadering ge-

DCW SEPTEMBER 19 AUTEUR VAN DE REDACTIE

HOLLAND DATACENTERS HEEFT INMIDDELS ZOVEEL CAPACITEIT DAT DE EIGEN BUSINESS, INCLUSIEF DE INGECALCULEERDE GROEI VAN HET AANTAL KLANTEN, OP DE EIGEN STROOM KAN DRAAIEN. maal niet nodig dat de applicaties en data in Amsterdam staan.” Om-

de klantgroepen inmiddels minstens zoveel indruk als het gecertifi-

dat het gebouw als een bunker is gebouwd is de inrichting ook anders

ceerd zijn naar NEN en ISO.

dan een regulier en modern datacenter. De kleinste ruimte kan vier racks herbergen, de grootste ongeveer honderd. “Dat heeft voor onze

BEWUST ANDERS

doelgroep wel een heel groot voordeel. Want gescheiden ruimtes be-

Een bijzonder gebouw, een echte eigen stroomvoorziening en een

tekent bij ons gescheiden door meters beton met stalen deuren. Dat

hele duidelijke focus op een klein aantal klantgroepen. Is Holland

stelt de klanten gerust dat echt niemand bij de spullen kan komen,”

Datacenters daarmee de eenling die zich dapper verzet tegen de

geeft Van Scherpenzeel aan. Andere punten die de klantgroep aan-

trends, net zoals dat Gallische dorpje tegen de Romeinen?

spreken zijn het grote veld met zonnepanelen en het feit dat het data-

Van Scherpenzeel moet daar om lachen. “Maar het klopt wel een beet-

center geheel in Nederlandse handen is.

je. Wij zijn wat anders. We verdiepen ons in de klant, omdat we alleen goede robuuste oplossingen willen aanbieden. Het verkeerde leveren

EIGEN STROOM

is voor hem, voor ons als organisatie, maar in potentie ook voor het

Wat ook indruk maakt op de klanten is het grote aantal zonnecellen op

hele platform nadelig. Het type klant dat wij willen moet er dus voor

en rond het gebouw. In de randstad zou dat nooit mogelijk zijn. In

openstaan dat we businesswise van elkaar willen weten. Overheden

Zeeland is het geen probleem. Holland Datacenters heeft inmiddels

en softwarehuizen hebben daar geen moeite mee. Sterker nog die

zoveel capaciteit dat de eigen business, inclusief de ingecalculeerde

willen gewoon een mens aan de telefoon krijgen. Het liefst iemand

groei van het aantal klanten, op de eigen stroom kan draaien. Dat

met veel kennis die ze voor fouten kan behoeden. Ja we zijn bewust

hierdoor de eco-footprint van het datacenter heel gunstig is maakt op

anders en dat levert ons tevreden klanten op.“

DCW SEPTEMBER NIEUWS AUTEUR ROBBERT HOEFFNAGEL

NIEUWE UITDAGING VOOR DATACENTER MANAGERS:

STARTUP ONTWIKKELT AI-CHIP DIE 15 KW VRAAGT Terwijl in de wereld van datacenters en IT de focus steeds meer ligt op energiebesparing, komt het Amerikaanse Cerebras met een nieuw type processor die maar liefst 15 kW vraagt en waterkoeling nodig heeft. De processor bevat 2,6 biljoen transistoren en telt maar liefst 815.000 prcessor cores.

Deze nogal exotische chip is even groot als een mes en vork, wat flink

en geschikt voor massaal verwerken van data. De hoeveelheid geheu-

afwijkt van wat bijvoorbeeld Intel en Apple aan processoren produce-

gen die op de chip zelf aanwezig is, is ook al enorm: 40 GB. De voor het

ren. De Cerebras-chip luistert naar de naam WSE-2. Hij is speciaal ont-

geheugen beschikbare bandbreedte om data van storage naar de chip

wikkeld om AI-berekeningen supersnel uit te voeren. Daar is speciale

te brengen en omgekeerd is 20 Petabytes per seconde. De processor

hardware voor nodig, een uitdaging waar zich inmiddels tientallen

wordt door Cerebras toegepast in een systeem dat volledig geoptima-

startups mee bezig houden.

liseerd is voor AI-verwerking. Het softwareplatform waar dit systeem gebruik van maakt integreert met belangrijke AI-frameworks als

Veel klassieke processoren omvatten maximaal enkele tientallen co-

Google’s Tensorflow.

res en verbruiken pakweg 350 watt. Meestal worden ze bovendien gekoeld met lucht. De WSE-2 is echter watergekoeld. Alle 815.000 co-

PLANNINGSUITDAGING

res zijn bovendien volstrekt identiek (erg handig bij dit formaat wafers)

Het gaat dus echt om een nieuw type datacenter-hardware, waarbij voor de datacenterindustrie natuurlijk vooral de 15 kW die de processor vraagt erg relevant is. Momenteel werken enkele honderden startups aan nieuwe processoren systeemarchitecturen die bedoeld zijn om de verwerking van AI verder te verbeteren. Daarbij is duidelijk dat de energie die hun ontwerpen nodig hebben om tot topprestaties te komen veelal ongekend groot is. Voor datacenter managers wordt dit dus een belangrijke ontwikkeling. Steeds meer bedrijven en overheden passen immers AI toe en dat gebruik zal ongetwijfeld alleen maar verder toenemen. Traditionele processoren en server- en storage-architecturen zijn echter niet erg geschikt voor het ‘draaien’ van dit soort programma’s. Het ligt dus voor de hand dat men meer en meer op zoek zal gaan naar mogelijkheden om het verwerken van grote hoeveelheden data door AI-applicaties te versnellen, waarbij men dan uitkomt bij systemen als nu door Cerebras op de markt worden gebracht. Dit gaat ongetwijfeld een grote invloed hebben op de hoeveelheid energie die een datacenter manager op specifieke locaties binnen de faciliteit beschikbaar moet stellen. Ook het feit dat veel van dit soort systemen waterkoeling nodig hebben, zal nadrukkelijk in de plannen van datacenter managers meegenomen moeten worden.

DCW SEPTEMBER NIEUWS AUTEUR ROBBERT HOEFFNAGEL

WIL MET ONDER ANDERE ONDERZOEK OPENBAAR DEBAT STUREN

BITCOIN MINING COUNCIL PROBEERT GROEN IMAGO TE CREËREN Voor de zomer is de Bitcoin Mining Council opgericht. Dit is een organisatie die de belangen van een aantal bij bitcoins en andere crypto currencies betrokken partijen wil behartigen. Met name het energieverbruik van de mining-operatie heeft de laatste tijd veel negatieve publiciteit veroorzaakt. Miners zijn partijen die grote hoeveelheden gespecialiseerde IT-appa-

verschenen. Een daarvan heeft betrekking op een onderzoek naar de

ratuur gebruiken om crypto-munten te ‘minen’. Dat minen betekent

mate waarin deze miners gebruik maken van duurzame energiebron-

dat er cryptografische rekensommen worden gemaakt die nodig zijn

nen.

om een munt te creëren. Dat vergt zeer veel rekenkracht, vandaar dat

Juist vanwege het feit dat we hier te maken hebben met high-end

de datacenters en andere faciliteiten waar deze partijen hun appara-

datacenters met zeer groot energieverbruik is het voor datacenter-

tuur huisvesten enorme hoeveelheden energie verbruiken.

specialisten en -managers interessant om de site van deze organisatie in de gaten te houden: https://bitcoinminingcouncil.com/

Vanuit bedrijfseconomische oogpunt kiezen deze bedrijven daarom vaak een locatie waar zij goedkope stroom kunnen krijgen die bovendien meer dan volop aanwezig zijn. Vaak kiezen ze dan streken waar bijvoorbeeld waterkrachtcentrales staan. Desondanks zit deze sector in de hoek waar de klappen vallen. Niet in de laatste plaats door de opmerkingen van Elon Musk over het enorme energieverbruik en de milieuimpact van deze miners. Of die terecht waren of niet is hier niet zo belangrijk, wel relevant is dat de markt er flink op reageerde. Daarom is een aantal partijen bij elkaar gekomen om tegenwicht te bieden aan deze aantijgingen. Daar is dus deze council voor bedoeld. Op de website van de organisatie zijn inmiddels eerste persberichten

ISO 8528-1 DCP gecertificeerde generatorsets NSA-ontwerp, fabricage + onderhoud en tests 24/7 4h- response service en SCIOS inspecties

+31 88 222 8600 - INFO@ABATO.NL

less experienced lots of experienc at low prices. #refu

your partner in procurement.

iuppiter.nl

d in advertising. ce with servers

urbishedservers

really, we’re stacked.

DCW SEPTEMBER INNOVATIE

DANKZIJ SAMENWERKING MET ÉÉN INFRASTRUCTUURAANBIEDER

COLO HELPT KLANTEN MET CONFIGURATOR EIGEN OMGEVING SAMENSTELLEN In Nederland zien we Londen vaak nog als grootste concurrent voor de positie van Amsterdam als een van de belangrijkste datacenterregio’s in Europa. Daarbij zien we wellicht over het hoofd dat de vraag naar datacentercapaciteit in Frankfurt ongekend groot is en ook Parijs stevig aan de weg timmert. Een goed en ambitieus voorbeeld daarvan is Thésée DataCenter dat net buiten Parijs een campus met maar liefst zes Tier IV datacenters bouwt. Ook kiezen de Fransen voor een innovatieve manier van werken. Dankzij een samen met Panduit ontwikkelde configurator biedt het zijn klanten namelijk extra diensten en een one-stop-shop voor infrastructuurproducten aan. Sinds enige tijd zien we steeds vaker de kreet

veiligheid - iets wat in landen als Duitsland en

tasoevereiniteit gekoppeld aan hoge be-

‘datasoevereiniteit’ opduiken in de wereld

Frankrijk een belangrijke rol speelt. De onder-

schikbaarheid en uitstekende connectiviteit

van de datacenters. Veel Europese gebrui-

liggende vraag is natuurlijk: hoe afhankelijk

spelen in hun plannen een belangrijke rol.

kersorganisaties - commerciële bedrijven

willen en kunnen we wat digitale infrastruc-

maar zeker ook overheidsorganisaties - wor-

tuur betreft zijn van niet-Europese partijen?

Laten we beginnen met datasoevereiniteit. Oftewel een garantie voor vrijheid van han-

stelen namelijk met de vraag hoe zij het beste omgaan met de vraag hoe zij gevoelige

PROBLEEM WORDT KANS

delen voor - in dit geval - Franse private en

data binnen de grenzen van Europa (of hun

Dat probleem biedt natuurlijk ook kansen.

publieke bedrijven. De Amerikaanse federale

eigen land) kunnen houden. GDPR heeft in

Datacenters en cloud providers die zich na-

wet CLOUD ACT (Clarifying Lawfull Overseas

dat opzicht veel partijen bewust gemaakt

drukkelijk wél conformeren aan de Europese

Use of Data Act) geeft iedere Amerikaanse

van het feit dat het voor de veelal Angelsak-

wet kunnen daarmee een interessante posi-

rechter het recht om tijdens een onderzoek

sische aanbieders van cloud- en datacenter-

tie ten opzichte van de concurrentie verkrij-

kennis te vragen van alle gegevens, wat het

diensten vrijwel onmogelijk is om te voldoen

gen. Een voordeel dat wellicht zelfs het ver-

ook is en waar het zich ook bevindt. Een da-

aan de Europese wetgeving op dit gebied.

schil in schaalgrootte ten opzichte van de

tacenter in Frankrijk of een ander Europees

Juist ook omdat de Amerikaanse wet hier

Amerikaanse concurrenten enigszins kan

land dat eigendom is van een Amerikaanse

haaks op staat.

compenseren.

speler komt daardoor in een onmogelijke positie: moeten voldoen aan twee juridische

Daarnaast spelen ook andere aspecten een

Dit soort argumenten speelden onder andere

regimes die niet met elkaar te verenigen zijn.

rol. Denk aan het streven naar duurzaamheid,

een rol toen Christophe Bouniol en Eric Arba-

Een Franse provider als Thésée DataCenter

waar in Europa meer waarde aan lijkt te wor-

retaz in 2017 Thésée DataCenter oprichtten.

dat gevestigd is in Frankrijk valt daarentegen

den gehecht dan in de VS. Of neem nationale

Met name de focus op duurzaamheid en da-

onder de Franse en Europese wetgeving. Het

DCW SEPTEMBER innovatie

AUTEUR ROBBERT HOEFFNAGEL

OVER THÉSÉE DATACENTER Thésée DataCenter is opgericht in 2017 door Christophe Bouniol en Eric Arbaretaz, de technische directeur van het bedrijf. In 2019 werden de Banque des Territoires (Caisse des Dépôts et Consignation) en de IDEC-groep aandeelhouders om een ambitieus campusproject van zes datacenters in Aubergenville (Yvelines) te ontwikkelen. De kenmerken van deze datacenters: de garantie van datasoevereiniteit (geen data buiten Frankrijk), optimale beveiliging, hoge beschikbaarheid, connectiviteit, geavanceerde diensten (zoals een configurator)

‘THÉSÉE DATACENTER MAAKT GEBRUIK VAN EEN SAMEN MET PANDUIT ONTWIKKELDE CONFIGURATOR OM SNEL EN EENVOUDIG EEN DATACENTEROMGEVING SAMEN TE KUNNEN STELLEN’

en een duurzame aanpak. Thésée DataCenter is een van de eerste partijen in Frankrijk met een Tier IV-certificering en bovendien de eerste in Ile-de-France (de regio rondom Parijs) die een zeer hoge beschikbaarheid van 99,995 procent garandeert. De bouw van de campus is begin 2020 gestart. De eerste fase omvat 1 megawatt, op termijn wordt de campus in totaal 18 megawatt groot, met een totale oppervlakte van 6400 vierkant meter.

kan daarmee zijn klanten volledige vertrou-

energie, zowel voor het IT-gedeelte als voor

sche voetafdruk aanzienlijk en garanderen

welijkheid en soevereiniteit van hun data ga-

de technische installaties als koelsystemen.

we onze klanten aanzienlijke besparingen op

randeren, legt Thésée DataCenter een be-

Bij veel datacenters is de PUE (Power Usage

hun elektriciteitsrekening van al gauw 30%.”

langrijke deel van zijn positionering uit.

Effectiveness) ongeveer 1,5 of 1,6. Wereldwijd ligt het gemiddelde iets hoger, op 1,8 tot

TRANSPARANTIE

De oprichters zagen echter meer kansen om

1,9. We hebben onszelf als doel gesteld niet

Anders dan veel andere colocatie-faciliteiten

zich van bestaande datacenters te kunnen

boven een PUE van 1,2 uit te komen. Dat heb-

kiest Thésée DataCenter tevens voor zoveel

onderscheiden: energieprestaties. Christophe

ben we gerealiseerd door te kiezen voor vrije

mogelijk transparantie richting klanten. Afne-

Bouniol legt uit: “Onze activiteit kost veel

luchtkoeling. Zo verkleinen we onze ecologi-

mers van de diensten van het bedrijf kunnen

DCW SEPTEMBER innovatie

hun IT-operatie inclusief de financiële kant

die bovendien transparant beheer biedt én

maakt om snel en eenvoudig een datacen-

van hun bij Thésée ondergebrachte IT-syste-

goed uit de voeten kan met bijvoorbeeld

teromgeving samen te stellen.

men in realtime volgen. “Dat kan alleen als je

vrije koeling.

Het is een dienst die cloud providers al toe-

als aanbieder een modern, flexibel en ro-

De kennis die zij beschikbaar hebben gesteld

passen om het klanten mogelijk te maken via

buust beheersysteem hebt geïmplemen-

heeft dan ook een belangrijke rol gespeeld

één portal (virtuele) servers, storage, con-

teerd waar ook klanten toegang toe hebben,

bij onze Tier IV-certificering.”

nectiviteit en dergelijke te combineren tot één centraal beheerde en betaalde IT-omge-

vertelt Bouniol. CONFIGURATOR

ving. Maar in dit geval dus toegepast op de

Dat is dan ook meteen de belangrijkste reden

De campus die Thésée DataCenter bij Parijs

infrastructuurkant van het datacenter. “Dit is

waarom de technische infrastructuur van

bouwt is nog niet gereed. Sommige zalen

een extra dienst die we onze klanten aanbie-

Thésée DataCenter vrijwel geheel is geba-

worden momenteel ingericht voor het kun-

den. Het vereenvoudigt voor hen de zoek-

seerd op technologie van Panduit. “De keuze

nen aanbieden van shared hosting van IT-

tocht naar de - zeg maar - ideale datacenter-

voor Panduit en zijn complete lijn van tools,

diensten. Andere zalen zijn vooral bedoeld

oplossing. Het garandeert bovendien de

hardware en software, van racks tot oplos-

voor klanten die hun eigen apparatuur bij het

correcte werking van de gekozen configura-

singen voor de fysieke infrastructuur (elektri-

bedrijf onder willen brengen.

tie van racks en dergelijke - cruciaal voor de klant. Terwijl voor ons als datacenter meteen

BEDRIJVEN EN OVERHEIDSORGANISATIES DIE BIJ HET BEDRIJF IT-CAPACITEIT WILLEN ONDERBRENGEN, KUNNEN NAMELIJK GEBRUIK MAKEN VAN DE ADVIEZEN VAN THÉSÉE DATACENTER

ook de juiste paden voor bijvoorbeeld netwerkbekabeling en het elektrische gedeelte vastliggen.” Bouniol besluit: “Thésée DataCenter is een atypische en innovatieve speler. Wij bieden onze klanten naast het realtime beheer van hun IT-ruimte ook echt energie-efficiëntie,

citeit, bekabeling) was vrij snel gemaakt aan-

De Fransen hebben hierbij voor een interes-

met aanzienlijke besparingen op hun elektri-

gezien zij uit de voeten kunnen met de

sante aanpak gekozen. Bedrijven en over-

citeitsrekening. We zijn en blijven een groene

infrastructuren van een groot aantal IT- en

heidsorganisaties die bij het bedrijf IT-capaci-

campus, met zeer goede beveiliging en be-

telecomfabrikanten. Daarnaast hebben de

teit willen onderbrengen, kunnen namelijk

schikbaarheid, gebaseerd op het hoogste ni-

best practices die zij met ons hebben ge-

gebruik maken van de adviezen van Thésée

veau in de Tier-classificatie. Bovendien bie-

deeld een belangrijke rol gespeeld bij onze

DataCenter. Het bedrijf maakt hierbij gebruik

den

keuze. Die best practices hebben betrekking

van een samen met Panduit ontwikkelde

soevereiniteit van hun data. Deze worden in

op de vraag hoe een datacenter tot een vol-

configurator die het medewerkers van zowel

Frankrijk gehost en vallen onder de jurisdictie

ledig geoptimaliseerde infrastructuur komt

klanten als de eigen specialisten mogelijk

van de Franse wet.”

klanten

volledige

totale

Hecht u ook zoveel belang aan een schoon datacenter? RIFCO adviseert u hier vakkundig over en maakt uw verwachtingen waar!

SPECIALIST IN DATACENTER REINIGING

Hoge concentraties stofdeeltjes in uw datacenter vormen een risico voor het optimaal functioneren van de hardware. Hoe minder stofdeeltjes, hoe minder kans op storingen en uitval van de hardware.

Meten is weten

Optimale hygiëne

De specialisten van RIFCO reinigen uw datacenter vakkundig zodat uw datacenter voldoet aan de ISO-normering 14644-1 – klasse 8, die

Niet alleen de computer(onder)vloer en patchkasten vragen aandacht. Ook de werkplekapparatuur is vaak een bron van vervuiling. RIFCO biedt

de gewenste luchtzuiverheid aan de hand van deeltjesconcentraties weergeeft.

pasklare oplossingen voor schone hardware op de werkplek, tot zelfs afwasbare toetsenborden en muizen toe! Ook leveren wij disposable vuil-schoonloopmatten die een snelle vervuiling in datazalen voorkomt.

ESD

Optimale kwaliteit én scherpe kosten

Electro Static Discharge (ESD) is een belangrijk aandachtspunt in datacenters. Elektrostatische ontlading kan immers schade aan elektronische apparatuur veroorzaken. Vandaar dat de reinigingsspecialisten van RIFCO getraind zijn in ESD-veilig werken en speciale (reinigings)materialen en -producten gebruiken die belangrijk zijn voor de ESD-veiligheid in uw datacenter.

Budgettair moet de schoonmaak van uw datacenter geen struikelblok vormen om het gewenste hygiëneniveau te realiseren. Vandaar dat RIFCO werkt op basis van heldere en controleerbare prijsafspraken, waarbij u aangenaam verrast zal zijn over de prijs/kwaliteitverhouding.

Maak een afspraak met ons en we informeren u graag verder! Contact: RIFCO BV I 035 - 52 383 75 I info@rifco.nl I www.rifco.nl

DCW SEPTEMBER THEMA ARBEIDSMARKT

VISIE DC - PEOPLE OP DE UITDAGINGEN IN DE ARBEIDSMARKT:

BEHOEFTE AAN BETROUWBARE PARTNERS Nu de pandemie afvlakt is het tijd om de balans op te maken. Datacenters hebben veel bedrijven door de lockdowns geholpen en draaien als nooit tevoren. Dat heeft echter wel tot gevolg dat datacenters steeds meer moeite hebben om hun vacatures in te vullen. Daartoe wenden zij zich steeds meer tot externe betrouwbare partijen die hen kunnen helpen deze uitdaging op te lossen - ook als het gaat om gespecialiseerd personeel. In slechts een paar maanden zijn we jaren

Het aantal medewerkers binnen datacenters

vooruit gesprongen en zijn mensen com-

neemt jaarlijks circa 10 procent toe. Hierbij

fortabeler en zelfverzekerder geworden met

zijn de extra banen uit de toeleveringsketens

technologie die remote werken mogelijk

niet eens meegerekend. Door het structurele

maakt. Dit ‘nieuwe normaal’ is blijvend en de

tekort aan technisch personeel wordt de

uitdaging wordt om voldoende capaciteit te

branche gedwongen om medewerkers uit

creëren om dit te ondersteunen.

andere markten aan te trekken. Daarnaast

OVER DC-PEOPLE

vinden hoogopgeleide statushouders en

Godfried Teunissen is Operations

veteranen inmiddels hun weg naar de

Manager bij DC People en vanaf

datacenters.

de oprichting in 2015 betrokken.

GOED INITIATIEF In

het

rapport

gelegenheid

van

Datacenters de

Dutch

Werk-

Datacenter

Teunissen heeft een achtergrond in

Association maakt men melding van de vele

De vraag naar personeel zien wij in alle

het beheren, monitoren en beveiligen

honderden vacatures die in Nederland mo-

disciplines, denk aan specialisten op het

van datacenters. DC People levert

menteel open staan. Een goed initiatief is de

gebied van duurzaamheid, de voorheen

direct inzetbare arbeidskrachten

samenwerking met onderwijsinstellingen die

vrijwillige stappen worden straks wettelijk

en gespecialiseerde teams aan de

opleidingen

verplicht, of juist actueel onder druk van

datacenter industrie.

verzorgen

voor

technische

beroepen als Datacenter Technicians en

investeerders en klanten.

Datacenter Facility Engineers. KWETSBAAR Een andere uitdaging is cybercriminaliteit. Datacenters blijken kwetsbaar voor cyberaanvallen. Zelfs de grootste datacenters

Meer info op www.dc-people.nl

DCW SEPTEMBER thema ARBEIDSMARKT AUTEUR GODFRIED TEUNISSEN IS OPERATIONS MANAGER BIJ DC-PEOPLE

‘DE KOMENDE JAREN ZULLEN WE DAAROM BINNEN DE DATACENTER INDUSTRIE OOK MEER VRAAG ZIEN NAAR CYBERSECURITY PERSONEEL’

bleken niet immuun en werden slachtoffer

Momenteel zien we dat datacenters naast de

en/of apparatuur te ontmantelen en op de

van ransomware attacks. De komende jaren

behoefte aan afzonderlijke medewerkers,

juiste wijze af te voeren.

zullen we daarom binnen de datacenter

vertrouwen op partners die gespecialiseerde

industrie

ook

meer

vraag

zien

naar

snel inzetbare dienstverlening aanbieden;

De komende jaren zal met de komst van 5G

cybersecurity personeel.

Teams die 24/7 de operationele apparatuur

en Edge-computing de vraag naar personeel

Covid-19 heeft ook de afhankelijkheid van

op het NOC monitoren of roll-out teams die

toenemen en op de langere termijn door

flexibel inzetbare ‘smart hands’ duidelijk

assisteren bij implementaties. Maar ook

Quantum computing. Hier moeten data-

gemaakt. Door uitval en opschaling was er

decommissioning teams die over WTB en ET

centers nog op worden voorbereid.

grote behoefte aan snel inzetbare mede-

kennis beschikken om op een verantwoorde

werkers of teams.

wijze oude datacenters, computerruimtes

DCW SEPTEMBER NIEUWS AUTEUR VAN DE REDACTIE

NEUWE VERSIES BESCHIKBAAR

UPDATE VOOR NEN-EN 50600-1 EN NEN-EN 50600 Twee normen voor de constructie en beveiliging van datacenters zijn herzien en gepubliceerd. De normen geven richtlijnen voor de constructie en fysieke beveiliging van (gebouwen voor) datacenters. De richtlijnen zijn ingedeeld op basis van classificaties en criteria uit NEN-EN 50600-1 en onderdeel van de Europese normenserie NEN-EN 50600. De twee normen zijn met deze herziening ook beter op elkaar afgestemd.

Datacenters zijn de spin in het web van wat

er, behalve de technische aspecten, ook aan-

- Data centre facilities and infrastructures -

online gebeurt en een belangrijk onderdeel

dacht voor de processen om een datacenter

Part 2-1: Building construction’. Deze norm

van de Nederlandse infrastructuur. In de Eu-

te managen. In deel 4 van de serie wordt

geeft richtlijnen voor de constructie van da-

ropese normenserie NEN-EN 50600 zijn eisen

aandacht gegeven aan hergebruik van ener-

tacentergebouwen en daarbij aspecten zoals

opgesteld waaraan datacenters moeten vol-

gie en koeling efficiëntie. Twee delen van de

locatie en locatiekeuze, bouwconstructie en

doen, zodat gegevens veilig worden opgesla-

Europese serie zijn recent geüpdatet.

fysieke brandbeveiliging.

spraken over de robuustheid van datacenters.

EISENAAN GEBOUWEN EN FYSIEKE BEVEILIGING

- NEN-EN 50600-2-5 ‘Information technology

Er is beschreven welke beschikbaarheidsklas-

Twee normen uit de NEN-EN 50600-serie zijn

- Data centre facilities and infrastructures -

sen er zijn, welke bouwkundige eisen er gel-

geüpdatet:

Part 2-5: Security systems’. Deze norm be-

gen. De kern van deze normenserie zijn af-

den en welke beveiligingsmaatregelen en systemen er zijn genomen. In de normen is

handelt de fysieke beveiliging van datacen- NEN-EN 50600-2-1 ‘Information technology

ters. De norm beschrijft onder meer de bescherming tegen ongeoorloofde toegang, inbraak, brand en andere omgevingsgebeurtenissen. NORMCOMMISSIE DATACENTERS Nederlandse en internationale normen worden ontwikkeld door experts op diverse terreinen en voor het monitoren en verder brengen van de energietransitie zijn standaarden van het grootste belang. In verschillende normcommissies komen deze experts bij elkaar en stemmen de inhoud van de normen af. Voor de normen voor datacenters nemen negen organisaties deel aan de normcommissie ‘datacenters’.

IT INFRA

16 november 2021 Het kennisevent over computerruimtes, datacenter en cloud computing

1931 congrescentrum ‘S-hertogenbosch

WWW.FHI.NL/ITINFRA

DCW SEPTEMBER BLOG

VERDUURZAMING VAN DE DIGITALE INFRASTRUCTUUR IN EUROPA

IN DE STAD OF AAN DE RAND? De (Europese) digitale sector is flink gegroeid en wil nog steeds flink groeien. In mijn vorige blog noemde ik al dat de periode van de komende 10 jaar door de Europese Commissie is gebombardeerd tot ‘het Europese digitale decennium’. Wereldwijd wordt er zelfs een vertwintigvoudiging van het dataverkeer voorspeld. Deze ontwikkelingen gaan samen met een continue behoefte aan nieuwe datacenters. Dit is immers de noodzakelijke infrastructuur waarmee de digitalisering mogelijk is.

DCW SEPTEMBER BLOG

LUC HAVERKAMP METROPOOL REGIO AMSTERDAM De datacenters schieten dus over heel Europa als paddenstoelen uit de grond. Met name in de regio’s Frankfurt, Londen, Amsterdam Parijs en Dublin, de zogenaamde FLAP + D-regio’s, hebben de voorkeur als vestigingsplaats. Dat de markt over heel Europa groeit betekent dat deze regio’s voor dezelfde uitdagingen staan die samengaan met de groeiende vraag naar datacenters. Door politieke, geografische of culturele verschillen kampen de regio’s echter ook met eigen unieke uitdagingen. Het toenemende aantal datacenters gaat voor alle regio’s samen met in ieder geval één maar meestal meerdere van de volgende uitdagingen:

druk

het

elektriciteitsnet,

problemen

met

warmte-afvoer en ruimtegebrek. RAPPORTEN EN GESPREKKEN Inmiddels ben ik in mijn onderzoek naar de verduurzaming van de digitale infrastructuur in Europa vele rapporten en gesprekken verder. In deze blog zal ik alvast kort in gaan op een aantal gemeenschappelijke uitdagingen waar de verschillende Europese regio’s voor staan met betrekking tot de groeiende datacentermarkt en de noodzakelijke verduurzaming. Daarnaast zal ik specifiek ingaan op een unieke uitdaging

regio. Sinds er tussen de heuvels en de stad een aantal zeer grote da-

van Frankfurt.

tacenters zijn gebouwd is dit microklimaat verstoord. Deze datacenters stralen namelijk zoveel warmte uit dat ze de koude luchtstroom vanuit

Wat overeenkomt in alle FLAP + D-regio’s is dat de druk op het elek-

de heuvels verstoren waardoor het dal niet meer goed afkoelt. Om

triciteitsnet enorm is toegenomen. De toenemende energieconsump-

deze reden in combinatie met de druk op het elektriciteitsnetwerk en

tie van datacenters in Europa betekent een grote impact op het elek-

het ruimtegebrek ziet het stadsbestuur de datacenters graag uitwijken

triciteitsnetwerk. De (hernieuwbare)energieleveranciers kunnen de

naar omringende gemeenten. Ook is er een toenemende interesse in

nieuwe grote vraag naar energie vanuit de datacentersector amper bi-

steden zoals München, Hamburg en Berlijn. Hierbij gaat het dan vooral

jbenen. De datacenters worden namelijk het liefst gebouwd dicht bij

om secundaire datacenters die in verbinding staan met de ‘hoofddata-

de internet exchange punten. Laten dit nou net al dichtbevolkte ge-

centers’ in Frankfurt. Bovendien ziet het bestuur liever nieuwe kan-

bieden zijn met een grote vraag naar elektriciteit voor de bewoners en

toorpanden verijzen op een leeg stuk grond in de stad dan weer een

aanwezige industrie. Bovendien stijgen de energieprijzen in de regio’s.

nieuw datacenter. Hoewel datacenters waarschijnlijk indirect zeer belangrijk zijn voor het bestaan van vele arbeidsplekken is dit direct niet

De bevolkingsdichtheid van de gebieden zorgt in de gevallen van

zo makkelijk aan te tonen. Een nieuw kantoorpand biedt zichtbaar veel

Frankfurt, Londen, Amsterdam en Parijs ook voor ruimtegebrek. Door

nieuwe werkplekken voor inwoners van de stad en veroorzaakt geen

het ruimtegebrek, de druk op het elektriciteitsnetwerk en de stijgende

problemen met elektriciteit en verstoring van het microklimaat van

energieprijzen wijken veel datacenters steeds vaker uit naar dunner-

Frankfurt.

bevolkte randgebieden van de stedelijke regio’s. In de MRA is er bijvoorbeeld interesse in Almere en Zeewolde en in Frankfurt wijken da-

UITDAGINGEN

tacenters uit naar Wiesbaden, Mainz en Russelheim. De uitdagingen

Bovenstaande is naar mijn mening een tekenend voorbeeld van hoe

leiden ook tot nieuwe wet en regelgeving zoals in de Metropoolregio

elke regio ook voor eigen unieke uitdagingen staat met betrekking tot

Amsterdam (MRA), waar alleen nog in specifiek aangewezen ge-

de toegenomen vraag naar datacenters. Het laat zien hoe belangrijk

bieden nieuwe datacenters gebouwd mogen worden. Ook in Frankfurt

het is dat er over heel Europa publiek private samenwerkingen zoals

is het stadbestuur steeds minder blij met de komst van nieuwe data-

LEAP ontstaan die aan de slag gaan met het vraagstuk van verdu-

centers in de dichtbevolkte binnenste ring van de stad.

urzaming van de digitale infrastructuur. Dit wil niet zeggen dat er geen innovatie plaatsvindt in Frankfurt op het gebied van verduurzaming. Zo

GROOTSTE VRAAG

is er een innovatief project waarbij de restwarmte van en datacenter

n Frankfurt is de grootste vraag naar nieuwe datacenters, maar het

wordt gebruikt voor het verwarmen van een kantoorpand. Dit wordt

laagste aanbod van geschikte plekken. Een anekdote die me is bijge-

echter alleen nog op zeer kleine schaal toegepast vanwege een ge-

bleven uit een van mijn gesprekken gaat over een unieke geografische

brek aan vraag, en problemen met temperatuurverschillen in

uitdaging waar Frankfurt mee kampt. Frankfurt ligt namelijk in een dal

warmtenetten. Volgens mijn gesprekspartners begint men zich in

omringt door heuvels. ‘S Avonds komt er een koude wind vanuit deze

Frankfurt langzaam bewust te worden van de noodzaak tot

heuvels die de gedurende dag opgewarmde stad in het dal afkoelt.

verduurzaming in de sector, al lopen we daar in Nederland toch flink

Deze koude lucht is een belangrijk onderdeel van het microklimaat van

op voor.

DCW SEPTEMBER THEMA ARBEIDSMARKT

VIRTUELE TWEELINGEN BIEDEN VEEL KANSEN VOOR DATACENTERSECTOR

FONTYS START EIGEN DIGITAL TWIN ACADEMY Digital Twins bieden volop kansen voor het goedkoper en efficiënter beheren en onderhouden van complexe installaties. Toch laat een echte doorbraak bij datacenters nog op zich wachten. Via opleidingen, rapporten en praktijkvoorbeelden uit andere sectoren kunnen we echter toch een steeds beter beeld ontwikkelen van de mogelijkheden van virtuele tweelingen. Neem de Fontys Hogeschool. Hier is men gestart met een Digital Twin Academy. Deze is weliswaar gericht op de maakindustrie, maar de start van dit instituut is een duidelijk signaal dat de belangstelling voor digital twins en de vraag naar mensen die hiermee uit de voeten kunnen snel toeneemt. ‘Een digital twin kan namelijk helpen om problemen te voorspellen, nieuwe systemen te testen, maar is ook inzetbaar als een machine al in gebruik is’, schrijft Fontys in een persbericht. SERVICE OP AFSTAND Men geeft hierbij een mooi voorbeeld dat zich makkelijk naar de wereld van serverruimtes en datacenters laat vertalen: “Een voorbeeld is een machineproducent in Nederland die bijvoorbeeld zijn broodbakmachines in Istanbul levert. Bij dergelijke machines

bieden kan interessant zijn voor zowel grote

hoort ook ondersteuning. Dankzij een digital

spelers als MKB-organisaties. Het onderhoud

twin kan een operator van het bedrijf in Ne-

kan zo efficiënter en beter geïnformeerd

derland beter zien als er problemen optreden

worden uitgevoerd, maar het geheel is duur-

in een van haar machines in Istanbul. Je kunt

zamer omdat er minder hoeft worden ge-

ook data gaan verzamelen en patronen hier-

reisd, aldus de hogeschool.

in herkennen om zo slijtage van onderdelen te voorspellen, zodat je tijdig de juiste onder-

LEGO-STEENTJES

delen kunt vervangen. AI helpt dan om de

Tijdens een expertsessie die Datacenter-

patronen te vinden om zo predictive mainte-

Works voor de zomer over digital twins orga-

nance te doen.”

niseerde werd duidelijk dat er veel techniek

De mogelijkheid om op afstand service te

komt kijken bij het in software nabouwen van een datacenteromgeving. Hierbij moet bovendien veel meet- en monitoringdata in de virtuele twin worden geladen, bij voorkeur in real-time. Vervolgens moeten er ana-

DCW SEPTEMBER thema ARBEIDSMARKT AUTEUR ROBBERT HOEFFNAGEL

zodat een digital twin van deze systeemom-

biedt dit infrastructuurmodel wel al een goed

geving ontstond. Om vervolgens het gebruik

idee van wat een maturity model aan moge-

van deze virtuele tweeling te vergemakkelij-

lijkheden biedt. Met name het stap voor stap

ken heeft men delen van de installatie weer

verder verbeteren van het gebruik van digital

fysiek en op schaal nagebouwd met … lego.

twin-technologie om tot een hoger volwas-

Hierdoor konden operators zich een veel be-

senheidsniveau te komen, kan een eye-

ter beeld vormen van de fysieke omgeving,

opener zijn voor datacenterspecialisten. Op

iets wat zij in een virtuele omgeving soms

deze manier kan men goed gestructureerd

lastiger vonden.

werken aan het steeds beter realiseren van de voordelen van deze technologie.

MATURITY-MODEL Ook vanuit het Digital Twin Consortium - een

WHITEPAPER VAN ERNST & YOUNG

organisatie die het gebruik van dit soort

Tenslotte Ernst & Young. Dit adviesbureau

technologie wil bevorderen - wordt hard ge-

heeft een whitepaper gepubliceerd waarin

werkt om nieuwe tools te ontwikkelen die de

men in zeer positieve bewoordingen praat

acceptatie verder kunnen vergroten. Een van

over digital twins - en dan met name toege-

lyses worden gemaakt van al deze data zo-

die tools is een zogeheten Digital Twin Matu-

past op gebouwen. Waarmee we dus al veel

dat we tot - bijvoorbeeld - de hierboven

rity Model. Dit model geeft gebruikers en aan-

dichter bij de wereld van datacenters komen.

genoemde voorspellingen kunnen komen.

bieders een methode in handen waarmee zij

Het rapport heet ‘Digital Twin: The Age of

kunnen vaststellen hoe een organisatie digital

Aquarius in construction and real estate’. De

Een van de problemen hierbij is dat digital

twin-technologie toepast. Staat men nog he-

consultants geven hierin tal van praktijk-

twins zich niet altijd even makkelijk laten toe-

lemaal aan het begin? Is men al wat stappen

cases en rekenvoorbeelden.

passen op de werkvloer. Digitale modellen

verder? Welke extra kennis of vaardigheden

van een zaal in een datacenter waar ook nog

zijn nodig om nog weer wat stappen verder te

Hun conclusie: een organisatie die digital

eens veel ondersteunende apparatuur staat

komen? En wat levert dat dan aan extra voor-

twins op een goede manier toepast, kan tot

opgesteld, zijn niet voor iedereen even ge-

delen en mogelijkheden op?

35% op de operationele kosten besparen. Bovendien verlaagt men hiermee de impact

makkelijk te interpreteren. Datzelfde zien we in de maak- en procesindustrie.

Er is inmiddels een Digital Twin Maturity

van het gebouw op het milieu aanzienlijk.

Model for Infrastructure ontwikkeld die zich

Ook ontstaan interessante mogelijkheden

Siemens heeft echter een interessant experi-

richt op wegen en bruggen en dergelijke.

om de medewerkers een beter werkomge-

ment uitgevoerd. Hierbij werd een complexe

Voor zover bekend is er nog geen maturity

ving te bieden en wordt het werken in het

productie-installatie nagebouwd in software

model voor datacenters in de maak. Toch

gebouw veel positiever ervaren.

DCW SEPTEMBER NIEUWS AUTEUR VAN DE REDACTIE

GEZAMENLIJKE WHITEPAPER VAN EATON EN MICROSOFT

DATACENTERS KUNNEN GELD VERDIENEN DOOR ENERGY SERVICES TE LEVEREN

Eaton en Microsoft gaan datacenters helpen inkomsten te genereren uit bestaande bedrijfsmiddelen en de inzet van hernieuwbare energiebronnen te verhogen om het elektriciteitsnet te verduurzamen en te stabiliseren. De bevindingen van de samenwerking zijn gepubliceerd in een gezamenlijke whitepaper: Grid-interactive data centers: enabling decarbonization and system stability.

In deze whitepaper laten Eaton en Microsoft

digitale economie en bieden een direct be-

slag mogelijkheden van een Eaton UPS met

zien hoe datacenters die gebruikmaken van

schikbare en betere optie om het elektrici-

lithium-ion batterijen als een gedistribueerde

energieopslag in UPS-systemen het elektrici-

teitsnet te ondersteunen. Deze ondersteu-

energiebron (DER) voor netbeheerders. Mi-

teitsnet kunnen ondersteunen door energie

ning

crosoft en Eaton hebben het systeem zo ont-

op te slaan en terug te leveren aan het net.

verduurzamen. Wanneer opgeslagen energie

worpen dat het op basis van de behoefte van

Deze mogelijkheid vormt een belangrijk on-

in de systemen van datacenters wordt inge-

het elektriciteitsnet kan bepalen wanneer de

derdeel van Eatons Everything as a Grid-be-

zet om flexibiliteit te bieden en diensten te

batterij moet worden geladen, wanneer het

nadering.

optimaliseren, wordt het een bedrijfsmiddel

moet worden opgeslagen en wanneer de

helpt

elektriciteitsnetwerken

met een verdienmodel. Dat betekent drie-

batterij moet worden ontladen om de fre-

EXTRA OMPLEXITEIT

voudige winst: voor de netbeheerder, de da-

quentieregeling te ondersteunen voor een

“Hoewel energie uit hernieuwbare bronnen

tacenter-exploitant en het milieu.”

betere stabiliteit van het elektriciteitsnet.

voor het elektriciteitsnet,” zei Janne Paana-

ENERGIEOPSLAG

De succesvolle pilot onderstreept het potenti-

nen, co-auteur van de whitepaper en techno-

Eatons EnergyAware UPS biedt mogelijkhe-

eel van de duizenden megawatts aan capaci-

logiemanager Critical Power Systems bij Ea-

den om IT-apparatuur te beschermen tegen

teit in noodstroomsystemen om opslagop-

ton.

UPS’en

spannings- en frequentieafwijkingen. Daar-

lossingen voor datacenters die het net

gebruiken om het elektriciteitsnet te onder-

naast wordt op intelligente wijze gebruikge-

stabiliseren snel op te schalen en het gebruik

steunen en tegelijkertijd nieuwe inkomsten

maakt van aangesloten energieopslag om

van duurzame bronnen uit te breiden. Micro-

te genereren waarmee ze hun eigen energie-

het vermogen en de energiestroom te behe-

soft onderzoekt de haalbaarheid van verdere

verbruik kunnen compenseren.”

ren. Eaton en Microsoft hebben deze moge-

implementatie in nieuwe projecten in andere

de toekomst is, creëren ze extra complexiteit

“Datacenters

kunnen

hun

lijkheden gedemonstreerd in een project met

regio’s in samenwerking met Eaton. De sa-

Ehsan Nasr, senior engineer, Data Center Ad-

EnergyAware UPS-technologie in het Micro-

menwerking van Microsoft met Eaton onder-

vanced Development bij Microsoft, zegt hier-

soft Innovation Center in Boydton, Virginia,

steunt het streven van het bedrijf om in 2030

over: “Datacenters vormen het hart van onze

waar ze gebruikmaakten van de energieop-

C02-neutraal te zijn.

■

DCW SEPTEMBER NIEUWS AUTEUR VAN DE REDACTIE

UPDATE VAN ENERGY STAR-PROGRAMMA SPEELT HOOFDROL

AMERIKAANSE OVERHEID STIMULEERT ENERGIE-EFFICIËNTIE IN DATACENTERS Het Amerikaanse Environmental Protection Agency (EPA) stimuleert Amerikaanse datacenters om hun energie-efficiëntie te verbeteren aan de hand van een update van het Energy Star-programma.

Dit omvat de publicatie van een bijgewerkte specificatie voor de certificering van gegevensopslagproducten plus een nieuwe website met veel informatie over energieefficiëntie van datacenters. “De markt voor datacenters groeit snel”, verklaarde een woordvoerder van het Office of Air and Radiation van de EPA. De Energy Starupdates zijn bedoeld om de industrie te helpen om tot meer innovatie te komen, waardoor verregaande CO2-besparingen mogelijk zijn.” De EPA zegt dat Energy Star al een belangrijke rol heeft gespeeld bij het laag houden van het energieverbruik, maar dat de efficiëntie nog verder moet groeien, aangezien de vraag naar IT- en datacenterdiensten blijft toenemen. Dit najaar is de EPA ook van plan om mee te werken aan een onderzoek naar energie- en watergebruik. Dit gebeurt in samenwerking met The Green Grid. Het doel is eigenaren en operators van datacenters een actueel beeld van hun prestaties te geven. Sinds de Energy Star-score voor datacenters voor het eerst werd gelanceerd (in 2010) hebben meer dan 190 datacenters met een oppervlakte van bijna 30 miljoen vierkante meter de EPA Energy Star-certificering behaald.

DCW SEPTEMBER NIEUWS AUTEUR VAN DE REDACTIE

FORSE UITBREIDING VAN CAPACITEIT

INTERXION HEROPENT AMSTERDAM DATA TOWER Interxion heeft de derde en laatste fase van de uitbreiding van haar datacenter AMS17 voltooid. Met deze uitbreiding maakt Interxion vier extra verdiepingen beschikbaar voor klanten van AMS17, ook wel bekend als de Amsterdam Data Tower. De uitbreiding aan datavloer biedt klanten in totaal 2.048 extra beschikbare vierkante meters met 2,4 megawatt aan extra vermogen.

De Amsterdam Data Tower is een carrier-

groep verspreid over 290 data-

neutrale datacenter en onderdeel van de

centers in 47 metropoolregio’s en

connectiviteitshub van het Amsterdam Sci-

24 landen.

ence Park. Deze voorziet in de connectiviteitsbehoeften van vele honderden klanten.

Connectie met Amstel Business

Het uitgebreide ecosysteem van telecombe-

Park versterkt connectiviteitshub

drijven, Internet Service Providers (ISP’s) en

Een nieuwe managed wave ‘me-

kabelleveranciers zorgt dat de Amsterdam

troconnect’ verbinding tussen de

Science Park Campus ook wel de Gateway to

Amsterdam Data Tower (AMS17)

Europe wordt genoemd.

en Amstel Business Park (AMS18)

De toren werd in 2016 officieel geopend door

zorgt ervoor dat alle colocatiefaci-

Digital Realty. Nu, precies vijf jaar later, kun-

liteiten van Interxion nu nog beter met elkaar

mingen steeds vaker behoefte aan een data-

nen klanten profiteren van nog meer ruimte

verbonden zijn. Met de aanwezigheid van

centrische aanpak”, zegt Michel van den As-

en capaciteit, maar met hetzelfde hoge ni-

belangrijke spelers, zoals connectivity provi-

sem, Managing Director bij Interxion: A

veau van dienstverlening en netwerkconnec-

ders, ISP’s en grote Internet exchanges (zoals

Digital Realty Company.

tiviteit. Het imposante gebouw heeft nu to-

AMS-IX en NL-ix), hebben klanten in Amster-

“Onze aanwezigheid en uitbreiding op het

taal een oppervlakte van 5.500 vierkante

dam toegang tot meer dan 700 providers op

Amsterdam Science Park voorziet in deze be-

meter en 7 megawatt beschikbaar voor klan-

PlatformDIGITAL® in Europa. Hiermee onder-

hoefte van zowel lokale als wereldwijde

ten. De heropening betekent tevens een stra-

steunt Interxion de groeiende digitale econo-

klanten. Door hun kritieke infrastructuur bij

tegische uitbreiding van de routekaart voor

mie van Amsterdam, Nederland én Europa.

ons onder te brengen, profiteren klanten van toegang tot een bloeiende datagemeen-

de wereldwijde infrastructuuroplossing van Digital Realty, PlatformDIGITAL®, waarmee

“De digitale economie hervormt in hoog

schap met dichte netwerkconnectiviteit en

klanten gedistribueerde workflows wereld-

tempo alle sectoren, zowel de publieke als de

interconnectiviteit met strategische Europese

wijd met elkaar kunnen verbinden binnen de

private. Als gevolg daarvan hebben onderne-

locaties.”

DCW SEPTEMBER BLOG FCA ANDREW VAN DER HAAR managing director

DATA-EXPLOSIE OF GECONTROLEERDE GROEI De zomervakantie is voor de meeste mensen achter de rug, waardoor

geschreven en er zijn al vele voorspellingen gemaakt over de impact

we weer met z’n allen aan de slag kunnen. Vanuit de markt hoor ik

van het dataverkeer. Zo verwacht men een explosie van tijdkritische

geluiden dat er allerlei projecten worden opgestart. Dit komt voorna-

data om zo niet alleen telefoons te voorzien van connectiviteit, maar

melijk omdat de coronacrisis inmiddels beheersbaar lijkt. Verder zijn er

ook andere toekomstige apparaten. Vaak komt deze data uit de edge

ook weer fysieke evenementen begonnen. De Fiber Carrier Associati-

datacenters. Het is echter wel zo dat de edge datacenters puur alleen

on (FCA) zit ook niet stil en is ontzettend blij dat we op 9 november de

lokale data verwerken, waarna deze data naar centrale plekken wordt

Fiber Vakdag organiseren; daarover straks meer.

getransporteerd.

NIEUWE ZEEKABEL TUSSEN VERENIGD KONINKRIJK EN FRANKRIJK

De belangrijke vraag die we moeten stellen is: zijn we wel voorbereid

In de afgelopen tijd hoor je dat de verbindingen tussen datacenters

op deze groei? Het is daarom tijd dat we dit gezamenlijk als sector op-

worden vergroot. Het gaat hierbij om backbones met 400G of zelfs

pakken om zo een gecontroleerde groei te realiseren in plaats van dit

800G. Ook wordt er gestart met de aanleg van een nieuwe zeekabel

als organisatie zelfstandig op te lossen. Zelfs de techreuzen van deze

in het Kanaal tussen het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. De nieuwe fi-

wereld, zoals Google en Facebook, kunnen niet zonder samenwerking.

berverbinding bestaat uit 96 vezels, waarbij elke vezel een snelheids-

Een klein voorbeeld: een pagina op Google is niet zichtbaar bij gebrui-

capaciteit heeft van 20Tbit/s. Dit is een aanzienlijke verbetering ten

kers als er geen onderliggende samenwerkingen en koppelingen zijn

opzichte van de oude zeekabels die bestaan uit 6 of minder vezels.

tussen diverse partijen. Uiteraard is er een groot commercieel belang

Voor de fiber connectiviteit is dit natuurlijk geweldig nieuws. Vanuit de

om het eerst zelf te proberen, wat ook juist kan zorgen voor innovatie.

FCA hadden we echter graag gezien dat de fiberverbinding naar Am-

Maar samenwerking zorgt op de langere termijn voor meer resultaat.

sterdam was gegaan. De FCA heeft in samenwerking met andere

Zoals de uitspraak luidt: alleen ben je sneller, samen kom je verder.

brancheorganisaties zoals DDA, AMS-IX, Groningen Seaports en Stichting DINL bij de overheid meerdere malen aangegeven dat internatio-

STROOMVERSNELLING GLASVEZELAANLEG BIJ HUISHOUDENS

nale connectiviteit belangrijk is voor onze (digitale) economie. We blij-

De vraag naar betrouwbare en snellere connectiviteit neemt zoals je

ven daarom actief de overheid informeren over het belang van de

kunt lezen alleen maar toe. Misschien heb je thuis al glasvezel of maak

digitale economie en de belangrijke rol van de datacenters in de glas-

je gebruik van een andere breedband internetdienst. De kans is groot

vezelsector.

dat, als je nu glasvezel nog niet hebt, je binnenkort wel over glasvezel kan beschikken. Let wel dat binnenkort een relatief begrip is: het aan-

MEER DATA TRANSPORTATIE DOOR 5G

leggen van nieuwe glasvezelnetwerken kost veel tijd. In onze online

Er gebeurt een hoop op het gebied van connectiviteit tussen datacen-

serie op ons YouTube-kanaal gaan we uitgebreid in op waar het inter-

ters, maar ook op het gebied van de verglazing bij huishoudens en op

net vandaan komt, hoe glasvezelnetwerken worden aangelegd en wat

bedrijventerreinen staat ontwikkeling niet stil. Het nieuw te bouwen

er allemaal gebeurt wanneer een storing in een netwerk plaatsvindt.

5G netwerk, om hogere snelheden via een draadloos signaal te halen,

Er lijkt een stroomversnelling te zijn ingezet voor de aanleg van glas-

is daarbij ontzettend belangrijk. Veel partijen zijn hier al volop mee be-

vezel. Diverse partijen hebben miljarden euro’s gereserveerd voor de

zig.

aanleg van een snel en betrouwbaar glasvezelnetwerk. Inmiddels zijn

Het nieuwe 5G-netwerk zorgt er bijvoorbeeld voor dat er meer en

er al 3,5 miljoen huisaansluitingen in Nederland en dit zal naar verloop

sneller data kan worden getransporteerd. Hier is natuurlijk al veel over

van tijd alleen maar toenemen. Vanuit de FCA vinden we dit een heel

DCW SEPTEMBER BLOG FCA

goed teken. Het is nu wel de taak dat we als sector zorgen dat dit ge-

weten regelgeving en samenwerkingen in de glasvezelsector.

controleerde groei wordt om zo de kwaliteit te borgen. We moeten

Dit event biedt dé kans om met meer dan 300 vakgenoten te spreken

namelijk voorkomen dat we over een aantal jaar problemen krijgen

over onder andere de toekomst van digitale connectiviteit.

met de al erg volle ondergrond. Het is een mooi moment om elkaar eindelijk weer fysiek te ontmoeFIBER VAKDAG 2021

ten en spreken over de mogelijkheden en kansen van glasvezelnet-

Tijdens de vierde editie van de Fiber Vakdag in het Bouw & Infra Park

werken binnen de datacenter sector. Aanmelden voor de Fiber Vakdag

in Harderwijk worden ook bovengenoemde aspecten behandeld. Tij-

kan via de website: http://www.fibercarriers.nl/fiber-vakdag

dens deze editie op 9 november vieren we ook ons 5-jarig bestaan; een hoogtepunt wat we graag met je vieren. De FCA presenteert daar-

Met 1 extra fotoIk hoop dat we elkaar daar zullen zien zodat we nog

om een interessante mix van sprekers, experts en een levendig expo-

uitgebreider kunnen spreken over hoe we samen kunnen zorgen voor

santenplein zodat je in één dag bent bijgepraat over techniek, finance,

een gecontroleerde groei van data.

DCW SEPTEMBER BICSI

advancing information technology systems

BICSI: AANDACHT VOOR TECHNISCHE ONTWIKKELINGEN EN STANDAARDEN BICSI is al decennialang een wereldwijd geraadpleegde bron en netwerkomgeving voor en door experts op het gebied van communicatie-infrastructuren. Via de publicaties BICSI Insider, ICT Today en ‘best practices’ manuals blijven alle leden op de hoogte van belangrijke technische ontwikkelingen en standaarden. Hieronder weer een overzicht van actuele nieuwsitems, een nieuw manualeditie en de verkiezing van het nieuwe BICSI-bestuur

De tweemaandelijkse digitale BICSI Insider

daard is zowel in geprinte als digitale vorm via

sprekerslots en sponsormogelijkheden be-

nieuwsbrief bevat exclusief voor BISCI-leden

de BICSI-website te bestellen.

schikbaar voor de winterconferentie in Orlan-

informatie over nieuwe edities en updates van

do. Deze vaak drukbezochte conferentie wordt

relevante technische standaarden, BICSI’s ma-

VERKIEZING BICSI BOARD OF DIRECTORS

van 30 januari tot en met 3 februari 2022 in

nuals en organisatorisch nieuws, zoals de hui-

Op 1 september hebben alle BICSI-leden een

hybride vorm georganiseerd. Het hoofdthema

dige bestuursverkiezing. ICT Today is een ma-

email ontvangen Election Services Corporation

voor dit event is ‘Leading the future for the

gazine voor zowel leden als niet-leden (apart

om digitaal hun stem uit te brengen voor de

connected world’. RCDD’s en andere leden

abonnement) met diepgaande artikelen over

verkiezing van een aantal BICSI bestuursleden.

kunnen door deelname aan BICSI’s conferen-

de technische ontwikkelingen en trends op

Deze is bij sommigen misschien in de spam-

ties een deel van de education credits (CEC’s)

het gebied van datacenters (zoals edge), slim-

box terechtgekomen. Behalve voor een aantal

behalen die nodig zijn voor het verlengen van

me gebouwnetwerken, IoT, 5G draadloze

Noord-Amerikaanse bestuursposities kan er

hun persoonsgebonden internationaal erken-

communicatie en de daaraan gerelateerde

deze keer ook worden gestemd op vijf kandi-

de accreditatie(s). Bezoek voor meer informa-

veiligheidsaspecten. Meer informatie over re-

daten voor de functie van EMEA Regional

tie over het programma, de sprekers en ver-

cente en aankomende edities is uiteraard te

Director. Op BICSI’s website zijn van alle vijf

blijfsmogelijkheden voor dit evenement de

vinden op de website.

uitgebreide profielen lezen. Momenteel ver-

www.bicsi.org website.

vult Barry Shambrook RCDD, MIET, MBCS en ANSI/BICSI 007-2020

partner van het ad-

De ANSI/BICSI 007-2020 standaard voor het

viesbureau

ontwerpen en implementeren van ICT-infra-

Dixon deze

structuren in gebouwen is eind vorig jaar uit-

regionale manage-

gebreid met een 50-tal pagina’s. Deze toevoe-

mentfunctie.

Hart-

ging bevat aanbevelingen en praktijkrichtlijnen voor nieuwe gebouwtoepassingen, bekabe-

BICSI-CONFERENTIES

lingsconcepten, stroomvoorziening (PoE en

Wat

draadloos), beveiliging en de ondersteuning

betreft is de traditi-

van cloud computing. Maar ook voor het im-

onele najaarsconfe-

plementeren van nieuwe generatie systemen

rentie in Las Vegas

voor gebouwbeheer, alarmering, assetma-

net voorbij (live en

nagement, digitale signalering (IP-gebaseerd).

online) en zijn er

De nieuwe editie van deze internationale stan-

nog maar enkele

conferenties

Green Mountain’s duurzaamheid mogelijk gemaakt door Liebert® koeling en stroomvoorziening Een van de grootste en duurzaamste datacenteroperators in Scandinavië, Green Mountain, koos voor zeer efficiënte Vertiv™ Liebert® PCW-koelingunits en Vertiv™ Liebert® EXL S1 UPS om duurzaamheidsprestaties te verbeteren.

Lees hier meer over in de case study op: Vertiv.com/GreenMountain Scale With Conﬁdence