RAPORT MNIEJSZOŚCI. TRYPTYK O BEZRADNOŚCI
RAPORT ROCZNY GRUPY ERGO HESTIA 2020
8 Raporty z definicji są podsumowaniem dokonań. O wartości raportów świadczą skrupulatnie gromadzone miesiącami wyniki. Statystyki, analizy, bilanse tworzą jasny obraz osiągnięć. Imponujące rekordy, efektywne rozwiązania, konsekwentne wzrosty układają się w logiczny zbiór oczekiwań, że przyszłość można zaprojektować narzędziami z wczoraj. Uważni uczestnicy codzienności zauważyli już, że współczesność nie daje czasu na przyzwyczajenia. Żyjemy w czasach nieustannej zmiany i coraz częściej słyszymy, jak głos większości grzęźnie w braku odpowiedzi. Kiedy pojawia się bezradność, trzeba w zanadrzu mieć na nią receptę. Ostatnie lata pokazały, że dotyczy to zarówno jednostki, jak i dużej organizacji. Jubileusz 30-lecia ERGO Hestii jest szczególną okazją, aby podkreślić, że ta recepta istnieje. To kurs zrównoważony, długofalowy – bez sztywnych ograniczeń, otwarty na nowe, tworzący żywą wspólnotę. W sposób jak najbardziej autentyczny wpisuje się w niego prowadzony przez nas program mecenatu kultury i sztuki, który daje przestrzeń do prowadzenia dialogu, korzysta z języka rozwoju, prezentuje cały katalog inspirujących idei. Każdy Raport Roczny ERGO Hestii to audyt wyjątkowy, bo prowadzony przez młodych twórców wewnątrz naszej firmy. W roku 2020, który dobitnie pokazał światu, że bezradność jest częścią naszej uniwersalnej codzienności, tego zadania podjęło się troje artystów związanych przez wiele lat z konkursem Artystyczna Podróż Hestii. Przyjęli oni różne strategie, ale wszystkie prowadziły ich w jednym kierunku, który można nazwać receptą mniejszości dla większości. Różniąc się w sposobie artystycznego wyrazu, korzystając z różnych mediów, jednogłośnie wskazali na potrzebę aktywności, ruchu, kreacji i działania. Tak rozpisana recepta staje się wspólnotowym lustrem, w którym przeglądają się dzisiaj wszyscy – pracownicy firmy, nasi klienci, agenci, partnerzy, a także szeroki odbiorca. Piotr M. Śliwicki Prezes Grupy ERGO Hestia
9 Natalia Bażowska Początek
10 Moje ID to jestem. Przydaje się na każdej granicy, przechodzi przez wszystkie kontrole paszportowe. Kiedy jestem, mieszczę się w liczbie, trybie, osobie, czasie i przestrzeni. Nie spieszę się. Wędruję zawsze z wiatrem we włosach – tylko wtedy pierwszy krok już tęskni za następnym. Każdą przeszkodę napotkaną po drodze ogłaszam światu z rozluźnioną pięścią, z podniesioną głową. Wdech, wydech, jestem.
11 Norbert Delman Occurrence
12 W poszukiwaniu odpowiednich kształtów, starannie obchodzę cały teren, korzystając ze wskazówek i opowieści okolicznych mieszkańców. Na łowy wyruszam zawsze w samo południe, zanim cień oprze się o kontur i przesunie o kilka stopni skalę całego działania. Zaglądam w miejsca makro, eksploruję ukryte enklawy. Węszę nawet tam, gdzie historia zdążyła już zatoczyć koło. Znalezione elementy ustawiam pod odpowiednim kątem, spinam treść i formę, otwieram plan pierwszy, wertuję plan drugi. Konstruuję mikroprzestrzenie.
13 Krzysztof Maniak Bez tytułu (zima 2021)
14 Wszystkie przypuszczenia się sprawdziły – nastała jedna pora roku. Biel wygrała, nie przejmując się zbytnio soczystymi prośbami wiosny, mrużącym oczy wołaniem lata czy łkaniem jesiennej słoty. Nadeszły czasy wydeptywania ścieżek, od świtu aż do zmierzchu. I chociaż z każdym dniem okoliczne pagórki pokrywały się coraz grubszą warstwą śniegu, w najbardziej uczęszczanych miejscach można było usłyszeć wyraźnie pomruk zadowolonej ziemi i wyczuć zapach tarniny zmieszanej ze słodką wonią kwitnących jabłoni.
RUCH NATALIA BAŻOWSKA
WEWNĘTRZNY
NORBERT DELMAN
INKLUZYJNY
KRZYSZTOF MANIAK
FIZYCZNY
RUCH AKSWOŻAB AILATAN
N A M L E D TR E B R O N
KAINAM FOTZSYZRK
WEWNĘTRZNY INKLUZYJNY FIZYCZNY
RUCH AKSWOŻAB AILATAN
YNZRTĘNWEW
N A M L E D TR E B R O N
YNJYZULKNI
KAINAM FOTZSYZRK
YNZCYZIF
21
22
16
NATALIA BAŻOWSKA:
NORBERT DELMAN:
Każdy z nas rodzi się z wewnętrznym ziarnem, musimy pozwolić mu wzrastać, zapewnić odpowiednie warunki, pielęgnować. Możemy je karmić, żywić, dbać, ale pokarmu nie możemy jedynie dostarczać z zewnątrz, to zgubna droga. Siła do rozwoju znajduje się w nas.
Korzystajmy z istniejących już idei, poszerzajmy zasięg inspiracji, uatrakcyjniajmy własne pole widzenia.
KRZYSZTOF MANIAK:
Moje spacery są z jednej strony bezradne, bo mierzę się z ogromem przestrzeni, bodźców, materii. Mimo to, po prostu płynę i cieszę się danym momentem. To dwie – trzy godziny, które wykorzystuję tylko i wyłącznie dla siebie. To nie jest działanie produktywne we współczesnym rozumieniu, po prostu spaceruję, oddycham, przemieszczam się od celu do celu. Określony cel, do którego zmierzam, pomaga w walce z bezradnością.
17
16
: N A M L E D TR E B R O N
:A KSWOŻAB AILATAN
żuj hcycąjeintsi z ymjatsyzroK - ar i p s n i g ę i s a z ym j a z r e z s o p , i e d i elop ensałw ymjainjyckartau ,ijc . a i n ez d i w
-zrtęnwew z ęis izdor san z ydżaK ć i l o w z o p ym i s u m , m e n r a i z m yn - o p d o ć i n w e p a z , ć a t s ar z w u m . ć awo n g ę l e i p , i k n u r aw e i n d e i w , ć a b d , ć i w y ż , ć i m r a k e j ym e ż o M e i n y d e j ym e ż o m e i n u m r a k o p e l a a n b u g z o t , z r t ą n w e z z ć a z cr a t s o d e j u d j a n z u j o w z or o d a ł i S . a g or d .san w ęis
17
KRZYSZTOF MANIAK:
Moje spacery są z jednej strony bezradne, bo mierzę się z ogromem przestrzeni, bodźców, materii. Mimo to, po prostu płynę i cieszę się danym momentem. To dwie – trzy godziny, które wykorzystuję tylko i wyłącznie dla siebie. To nie jest działanie produktywne we współczesnym rozumieniu, po prostu spaceruję, oddycham, przemieszczam się od celu do celu. Określony cel, do którego zmierzam, pomaga w walce z bezradnością.
16
: N A M L E D TR E B R O N
:A KSWOŻAB AILATAN
żuj hcycąjeintsi z ymjatsyzroK - ar i p s n i g ę i s a z ym j a z r e z s o p , i e d i elop ensałw ymjainjyckartau ,ijc . a i n ez d i w
-zrtęnwew z ęis izdor san z ydżaK ć i l o w z o p ym i s u m , m e n r a i z m yn - o p d o ć i n w e p a z , ć a t s ar z w u m . ć awo n g ę l e i p , i k n u r aw e i n d e i w , ć a b d , ć i w y ż , ć i m r a k e j ym e ż o M e i n y d e j ym e ż o m e i n u m r a k o p e l a a n b u g z o t , z r t ą n w e z z ć a z cr a t s o d e j u d j a n z u j o w z or o d a ł i S . a g or d .san w ęis
:KAINAM FOTZSYZRK
- or t s j e n d e j z ą s y r e c a p s e j o M ę i s ę z r e i m o b , e n d ar z e b yn ,wócźdob ,inezrtsezrp memorgo z ę n y ł p u t s or p o p , o t o m i M . i i r e t a m . m e t n e m o m m yn a d ę i s ę z s e i c i erótk ,ynizdog yzrt – eiwd oT einzcąływ i oklyt ęjutsyzrokyw einałaizd tsej ein oT .eibeis ald m y n s e z c ł ó p s w e w e n w y t k u d or p , ę j u r e c a p s u t s or p o p , u i n e i m u z or ę i s m a z c z s e i m e z r p , m a h cy d d o , l e c y n o l ś er k O . u l e c o d u l e c d o a g a m o p , m a z r e i m z o g er ó t k o d . ą i c ś o n d ar z e b z e c l a w w
17
29
30
20
21
NATALIA BAŻOWSKA:
KRZYSZTOF MANIAK:
Siła każdego z nas pochodzi z nas samych. Siła bierze się z warunków wewnętrznych, z indywidualności. Siła z zewnątrz to ślepa uliczka, przynosi celebryckie sukcesy tylko z początku, ale nigdy nie jest prawdziwa.
Pierwsze drogi miały charakter bardzo użytkowy, prowadziły właśnie do wioski, do miejsca handlu, gdzie faktycznie wszyscy ludzie tymi utartymi drogami – konno, wozami albo pieszo – przewozili wszelkie dobrodziejstwa, jakimi można było handlować. Kiedy spaceruję, chodzę, staram się to robić na przełaj – po takich terenach, które wydają się niczyje. Wolę być trochę niewidzialnym w tym wszystkim, wybieram miejsca, przez które sam mogę wyznaczyć sobie trasę, które są dla mnie topograficznie ciekawe, też widokowo.
NORBERT DELMAN:
Poprzez osobistą twórczość, stajemy się mimowolnie częścią „kolektywu działania”. Przebywanie w grupie daje mi poczucie sprawczości. Energia ludzi znajdujących się wokół mnie motywuje i napędza do działania, nawet jeśli nie zgadzam się z nimi we wszystkim; dzielenie chęci współistnienia jest dla mnie niezwykle ważne.
20
:KAINAM FOTZSYZRK
:A KSWOŻAB AILATAN
r e t k a r a h c y ł a i m i g or d e z s w r e i P -ałw yłizdaworp ,ywoktyżu ozdrab ,uldnah acsjeim od ,iksoiw od einś e i z d u l y c s y z s w e i n z cy t k af e i z d g ,onnok – imagord imytratu imyt i l i zowez r p – oz s e i p o b l a i m a zow i m i k a j , a w t s j e i z d or b o d e i k l e z s w y d e i K . ć a w o l d n a h o ły b a n ż o m o t ę i s m ar a t s , ę z d o h c , ę j u r e c a p s - e t h c i k a t o p – j a ł e z r p a n ć i b or . e j y z c i n ę i s ą j a d y w er ó t k , h c a n er mynlaizdiwein ęhcort ćyb ęloW - j e i m m ar e i b y w , m i k t sy z s w m y t w -y w ę g o m m a s er ó t k z e z r p , a c s a l d ą s er ó t k , ę s a r t e i b o s ć y z c a n z żet ,ewakeic einzcfiargopot einm .owokodiw
i z d o h c o p s a n z o g e dż ak a ł i S ę i s e z r e i b a ł i S . h cym a s s a n z -ni z ,hcynzrtęnwew wóknuraw z ot z r tą n wez z a ł i S . i c ś o n l a u d i w y d - cy r b e l e c i s o n y z r p , a k z c i l u a p e l ś ela ,uktązcop z oklyt yseckus eik . a w i z d w ar p t s e j e i n y d g i n
21
NORBERT DELMAN:
Poprzez osobistą twórczość, stajemy się mimowolnie częścią „kolektywu działania”. Przebywanie w grupie daje mi poczucie sprawczości. Energia ludzi znajdujących się wokół mnie motywuje i napędza do działania, nawet jeśli nie zgadzam się z nimi we wszystkim; dzielenie chęci współistnienia jest dla mnie niezwykle ważne.
20
:KAINAM FOTZSYZRK
:A KSWOŻAB AILATAN
r e t k a r a h c y ł a i m i g or d e z s w r e i P -ałw yłizdaworp ,ywoktyżu ozdrab ,uldnah acsjeim od ,iksoiw od einś e i z d u l y c s y z s w e i n z cy t k af e i z d g ,onnok – imagord imytratu imyt i l i zowez r p – oz s e i p o b l a i m a zow i m i k a j , a w t s j e i z d or b o d e i k l e z s w y d e i K . ć a w o l d n a h o ły b a n ż o m o t ę i s m ar a t s , ę z d o h c , ę j u r e c a p s - e t h c i k a t o p – j a ł e z r p a n ć i b or . e j y z c i n ę i s ą j a d y w er ó t k , h c a n er mynlaizdiwein ęhcort ćyb ęloW - j e i m m ar e i b y w , m i k t sy z s w m y t w -y w ę g o m m a s er ó t k z e z r p , a c s a l d ą s er ó t k , ę s a r t e i b o s ć y z c a n z żet ,ewakeic einzcfiargopot einm .owokodiw
i z d o h c o p s a n z o g e dż ak a ł i S ę i s e z r e i b a ł i S . h cym a s s a n z -ni z ,hcynzrtęnwew wóknuraw z ot z r tą n wez z a ł i S . i c ś o n l a u d i w y d - cy r b e l e c i s o n y z r p , a k z c i l u a p e l ś ela ,uktązcop z oklyt yseckus eik . a w i z d w ar p t s e j e i n y d g i n
: N A M L E D TR E B R O N
-ats ,ćśozcrówt ątsiboso zezrpoP -ok„ ąicśęzc einlowomim ęis ymej einawybezrP .”ainałaizd uwytkel - w ar p s e i c u z c o p i m e j a d e i p u r g w h cy c ą j u d j a n z i z d u l a i gr e n E . i c ś o z c -ępan i ejuwytom einm łókow ęis e i n i l ś e j tew a n , a i n a ł a i z d o d a z d ; m i k t sy z s w e w i m i n z ę i s m a z d a g z a i n e i n ts i ł ó p sw i c ę h c e i n e l e i z d . e n ż aw e l k y w ze i n e i n m a l d ts e j
21
22
23
CEL
NATALIA BAŻOWSKA
WYŁANIANIE JESTEM
NORBERT DELMAN
NOWA FORMUŁA
KRZYSZTOF MANIAK
POZNAWANIE NA NOWO
CEL AKSWOŻAB AILATAN
N A M L E D TR E B R O N
KAINAM FOTZSYZRK
WYŁANIANIE JESTEM NOWA FORMUŁA POZNAWANIE NA NOWO
CEL AKSWOŻAB AILATAN
EINAINAŁYW METSEJ
N A M L E D TR E B R O N
AŁUMROF AWON
KAINAM FOTZSYZRK
EINAWANZOP OWON AN
45
46
28
29
NATALIA BAŻOWSKA:
NORBERT DELMAN:
Każdy ma tę swoją drogę. Musimy znaleźć swoją receptę – niezbędne jest wyciszenie się, zatrzymanie i posłuchanie samego siebie. Spróbuj usiąść i pomyśleć: jestem. Po prostu. Zobaczysz, że siła zacznie kiełkować, pojawi się w tobie świadomość istnienia. Nie jesteś palcami, nie jesteś swoimi oczami, nie jesteś nawet swoim mózgiem. Jesteś czymś, co jest. W środku.
Nie potrzebujemy społecznie jednego, uniwersalnego wzorca: potrzebujemy czerpać z naszego otoczenia esencję, umiejętnie wypatrywać podstaw i wzbogacać siebie tymi elementami. To mi się podoba w tej osobie, to w tamtej. Tworzymy kolaż takich sytuacji. Moja koleżanka wodę po jajkach zbiera do specjalnego wiadra. Ma kilka takich wiader, raz w tygodniu wychodzi, żeby podlać rośliny rosnące pod blokiem, żeby niepotrzebnie nie marnować wody. Teraz większość jej sąsiadów ma drzewo, o które dba w ten sam sposób.
KRZYSZTOF MANIAK:
Trzeba trwać przy swoim i to forsować. Myślę, że łatwiej jest być silnym głosem w mniejszości niż w większości. To jest wręcz oczywiste. Zaangażowane działania i poglądy, realizowane i głoszone w mniejszości, prędzej czy później spowodują większą widzialność. Dochodzi wówczas do migracji myśli, postaw, a same idee będą liczyć się bardziej niż podążanie ślepo za nietrafionym ideałem.
28
:KAINAM FOTZSYZRK
ot i miows yzrp ćawrt abezrT t s e j j e i w t a ł e ż , ę l śy M . ć a w o s r of - j e i n m w m e s o ł g m y n l i s ćyb tsej oT .icśozskęiw w żin icśozs e n a w o ż a g n a a Z . e t s i w y z c o z c ęr w enawozilaer ,ydąlgop i ainałaizd j e z d ęr p , i c ś o z s j e i n m w e n o z s o ł g i ą z sk ę i w ą j u d o w o p s j e i n źó p y z c s a z cwów i z d o h c o D . ć ś o n l a i z d i w emas a ,watsop ,ilśym ijcargim od ż i n j e i z dr a b ę i s ćy z c i l ą d ę b e e d i mynofiartein az opelś einażądop .mełaedi
29
NATALIA BAŻOWSKA:
NORBERT DELMAN:
Każdy ma tę swoją drogę. Musimy znaleźć swoją receptę – niezbędne jest wyciszenie się, zatrzymanie i posłuchanie samego siebie. Spróbuj usiąść i pomyśleć: jestem. Po prostu. Zobaczysz, że siła zacznie kiełkować, pojawi się w tobie świadomość istnienia. Nie jesteś palcami, nie jesteś swoimi oczami, nie jesteś nawet swoim mózgiem. Jesteś czymś, co jest. W środku.
Nie potrzebujemy społecznie jednego, uniwersalnego wzorca: potrzebujemy czerpać z naszego otoczenia esencję, umiejętnie wypatrywać podstaw i wzbogacać siebie tymi elementami. To mi się podoba w tej osobie, to w tamtej. Tworzymy kolaż takich sytuacji. Moja koleżanka wodę po jajkach zbiera do specjalnego wiadra. Ma kilka takich wiader, raz w tygodniu wychodzi, żeby podlać rośliny rosnące pod blokiem, żeby niepotrzebnie nie marnować wody. Teraz większość jej sąsiadów ma drzewo, o które dba w ten sam sposób.
28
: N A M L E D TR E B R O N
:A KSWOŻAB AILATAN
e i n z c e ł o p s ym e j u b e z r t o p e i N : a cr o z w o g e n l a s r e w i n u , o g e n d e j o g e z s a n z ć a p r e z c ym e j u b e z r t o p -y w e i n t ę j e i m u , ę j c n e s e a i n e z c o t o ć a c a g o b z w i w a ts d o p ć aw y r ta p ęis im oT .imatnemele imyt eibeis . j etm a t w ot , e i b o s o j et w a b o d o p .ijcautys hcikat żalok ymyzrowT hcakjaj op ędow aknażelok ajoM a M . ar d a i w o g e n l a j c e p s o d ar e i b z uindogyt w zar ,redaiw hcikat aklik y n i l ś or ć a l d o p y b e ż , i z d o h c y w - e i n y b e ż , m e i k o l b d o p e c ą n s or .ydow ćawonram ein einbezrtop am wódaisąs jej ćśozskęiw zareT m a s n e t w a b d er ó t k o , o w e z r d .bósops
y m i s u M . ę g or d ą j o w s ę t a m y d ż a K - d ę b z e i n – ę t p e c er ą j o w s ć ź e l a n z - a m y z r t a z , ę i s e i n e z s i cy w t s e j e n . e i b e i s o g e m a s e i n a h c u łs o p i e i n - e j : ć e l ś y m o p i ć ś ą i s u j u b ór p S eż ,zsyzcaboZ .utsorp oP .mets ęis iwajop ,ćawokłeik einzcaz ałis e i N . a i n e i n ts i ć ś o m o d a i wś e i b ot w i m i ows ś ets e j e i n , i m a c l a p ś ets e j m i ows tew a n ś ets e j e i n , i m a z c o . ts e j o c , ś m y z c ś ets eJ . m e i gzó m . u k d or ś W
:KAINAM FOTZSYZRK
ot i miows yzrp ćawrt abezrT t s e j j e i w t a ł e ż , ę l śy M . ć a w o s r of - j e i n m w m e s o ł g m y n l i s ćyb tsej oT .icśozskęiw w żin icśozs e n a w o ż a g n a a Z . e t s i w y z c o z c ęr w enawozilaer ,ydąlgop i ainałaizd j e z d ęr p , i c ś o z s j e i n m w e n o z s o ł g i ą z sk ę i w ą j u d o w o p s j e i n źó p y z c s a z cwów i z d o h c o D . ć ś o n l a i z d i w emas a ,watsop ,ilśym ijcargim od ż i n j e i z dr a b ę i s ćy z c i l ą d ę b e e d i mynofiartein az opelś einażądop .mełaedi
29
32
KRZYSZTOF MANIAK:
NORBERT DELMAN:
Człowiek uczy się przestrzeni cały czas. Nie chodzi nawet o to, że trzeba spacerować z atlasem przyrodniczym w ręku, rozglądać się – o, zbliża się pora kwitnienia tego drzewa – tylko poznawać w jakimś sensie naturalnie. Wiemy przecież, w jakim miejscu i za jaką górką zajdzie słońce w listopadzie. Już takie aspekty geograficzne wystarczą, żeby chłonąć dane miejsce, cieszyć się, że się go uczymy. Ono wciąż jest dla nas nieprzewidywalne, ale z drugiej strony – z każdym kolejnym spacerem – gdzieś się doszkalamy i tym samym pogłębiamy swoją wrażliwość na to, co nas otacza.
Nie wierzę w przeznaczenie, wierzę w chaos i losowość. Można powiedzieć, że wydarzyło się to, co miało się wydarzyć, ale w moim przypadku to nie działa. Nasze sposoby życia i radzenia sobie ze światem to manifesty. Trzeba wyjąć z nich najpierw małe formy i ułożyć potem w kolaż – to jest moja próba zasygnalizowania odbiorcy, aby z tych różnych postaw, manifestów zrobić nową postawę. NATALIA BAŻOWSKA:
Bo my nie mamy wpływu na to, co przychodzi z zewnątrz, chociaż są pewne teorie fizyki kwantowej, które mówią, że tworzymy naszą rzeczywistość. Ale myślę, że bardziej polega to na tym, że tworzenie rzeczywistości odbywa się przez naszą reakcję na coś, co się dzieje na zewnątrz. Jest nawet takie powiedzenie, że jeśli myślimy o kimś źle, to pijemy truciznę, którą sami stwarzamy. Chodzi o to, że jeśli reagujemy w sposób, który nas nie wzmacnia, tylko osłabia, to tym samym stwarzamy problem. „Jestem” oznacza, że słuchamy swojego wnętrza, pozwalamy mu mówić.
33
32
: N A M L E D TR E B R O N
:KAINAM FOTZSYZRK
-eiw ,einezcanzezrp w ęzreiw eiN anżoM .ćśowosol i soahc w ęzr ,ot ęis ołyzradyw eż ,ćeizdeiwop miom w ela ,ćyzradyw ęis ołaim oc ezsaN .ałaizd ein ot ukdapyzrp eibos ainezdar i aicyż ybosops abezrT .ytsefinam ot metaiwś ez ymrof ełam wreipjan hcin z ćąjyw tsej ot – żalok w metop ćyżołu i -do ainawozilangysaz abórp ajom ,watsop hcynżór hcyt z yba ,ycroib .ęwatsop ąwon ćiborz wótsefinam
inezrtsezrp ęis yzcu keiwołzC , ot o tew a n i z d o h c e i N . s a z c ył a c - a l t a z ć a w or e c a p s a b e z r t e ż -zor ,ukęr w myzcindoryzrp mes ar o p ę i s a ż i l b z , o – ę i s ć a d ą l g oklyt – awezrd oget aineintiwk - u ta n e i s n e s ś m i k a j w ć aw a n zo p m i k a j w , ż e i c e z r p ym e i W . e i n l ar e i z d j a z ąk r ó g ąk a j a z i u c s j e i m e i k a t ż uJ . e i z d a p o t s i l w e c ń o ł s -ratsyw enzcfiargoeg ytkepsa , e c s j e i m e n a d ć ą n o ł h c yb e ż , ą z c .ymyzcu og ęis eż ,ęis ćyzseic - e i n s a n a l d ts e j ż ą i cw o n O j e i g u r d z e l a , e n l aw y d i wez r p -aps mynjelok mydżak z – ynorts y m a l a k z s o d ę i s ś e i z d g – m er e c ą j o w s ym a i b ę ł g o p m ym a s m y t i . a z c a t o s a n o c , o t a n ć ś o w i l ż ar w
33
NATALIA BAŻOWSKA:
Bo my nie mamy wpływu na to, co przychodzi z zewnątrz, chociaż są pewne teorie fizyki kwantowej, które mówią, że tworzymy naszą rzeczywistość. Ale myślę, że bardziej polega to na tym, że tworzenie rzeczywistości odbywa się przez naszą reakcję na coś, co się dzieje na zewnątrz. Jest nawet takie powiedzenie, że jeśli myślimy o kimś źle, to pijemy truciznę, którą sami stwarzamy. Chodzi o to, że jeśli reagujemy w sposób, który nas nie wzmacnia, tylko osłabia, to tym samym stwarzamy problem. „Jestem” oznacza, że słuchamy swojego wnętrza, pozwalamy mu mówić.
32
: N A M L E D TR E B R O N
:KAINAM FOTZSYZRK
-eiw ,einezcanzezrp w ęzreiw eiN anżoM .ćśowosol i soahc w ęzr ,ot ęis ołyzradyw eż ,ćeizdeiwop miom w ela ,ćyzradyw ęis ołaim oc ezsaN .ałaizd ein ot ukdapyzrp eibos ainezdar i aicyż ybosops abezrT .ytsefinam ot metaiwś ez ymrof ełam wreipjan hcin z ćąjyw tsej ot – żalok w metop ćyżołu i -do ainawozilangysaz abórp ajom ,watsop hcynżór hcyt z yba ,ycroib .ęwatsop ąwon ćiborz wótsefinam
inezrtsezrp ęis yzcu keiwołzC , ot o tew a n i z d o h c e i N . s a z c ył a c - a l t a z ć a w or e c a p s a b e z r t e ż -zor ,ukęr w myzcindoryzrp mes ar o p ę i s a ż i l b z , o – ę i s ć a d ą l g oklyt – awezrd oget aineintiwk - u ta n e i s n e s ś m i k a j w ć aw a n zo p m i k a j w , ż e i c e z r p ym e i W . e i n l ar e i z d j a z ąk r ó g ąk a j a z i u c s j e i m e i k a t ż uJ . e i z d a p o t s i l w e c ń o ł s -ratsyw enzcfiargoeg ytkepsa , e c s j e i m e n a d ć ą n o ł h c yb e ż , ą z c .ymyzcu og ęis eż ,ęis ćyzseic - e i n s a n a l d ts e j ż ą i cw o n O j e i g u r d z e l a , e n l aw y d i wez r p -aps mynjelok mydżak z – ynorts y m a l a k z s o d ę i s ś e i z d g – m er e c ą j o w s ym a i b ę ł g o p m ym a s m y t i . a z c a t o s a n o c , o t a n ć ś o w i l ż ar w
:A KSWOŻAB AILATAN
,ot an uwyłpw ymam ein ym oB żaicohc ,zrtąnwez z izdohcyzrp oc -otnawk ikyzfi eiroet enwep ąs ymyzrowt eż ,ąiwóm erótk ,jew ,ęlśym elA .ćśotsiwyzcezr ązsan eż ,myt an ot agelop jeizdrab eż awybdo icśotsiwyzcezr einezrowt oc ,śoc an ęjckaer ązsan zezrp ęis tewan tseJ .zrtąnwez an ejeizd ęis ymilśym ilśej eż ,einezdeiwop eikat ąrótk ,ęnzicurt ymejip ot ,elź śmik o eż ,ot o izdohC .ymazrawts imas san yrótk ,bósops w ymejugaer ilśej myt ot ,aibałso oklyt ,aincamzw ein -eJ„ .melborp ymazrawts mymas -ejows ymahcułs eż ,azcanzo ”mets .ćiwóm um ymalawzop ,azrtęnw og
33
34
35
PRAKTYKA NATALIA BAŻOWSKA
REHUMANIZACJA
NORBERT DELMAN
MIKROPOSTAWA
KRZYSZTOF MANIAK
NATURYZACJA
PRAKTYKA AKSWOŻAB AILATAN
N A M L E D TR E B R O N
KAINAM FOTZSYZRK
REHUMANIZACJA MIKROPOSTAWA NATURYZACJA
PRAKTYKA AKSWOŻAB AILATAN
AJCAZINAMUHER
N A M L E D TR E B R O N
AWATSOPORKIM
KAINAM FOTZSYZRK
AJCAZYRUTAN
38
39
40
41
NORBERT DELMAN:
KRZYSZTOF MANIAK:
Świat ma swoją dynamikę, wszystko jest zbiorem losowych wydarzeń. Nasza sprawczość polega na przybieraniu konkretnej postawy wobec tych losowych zdarzeń.
Interesują mnie rzeczy i zjawiska, które nie są tak do końca zaprojektowane. Las, mimo prób regulacji, żyje własnym życiem, zmienia się, przekształca. Idąc leśną drogą, nawet jeśli jest nam dobrze znana, możemy trafić na rzeczy i zjawiska, których nigdy się nie spodziewaliśmy. To jest zupełnie inne doświadczenie niż przechadzanie się wzdłuż wyasfaltowanej ulicy, która jest jednolita w swojej strukturze. Mamy w sobie chęć i potrzebę odkrywania… Odkrywania i kształtowania swojego życia.
NATALIA BAŻOWSKA:
Przynależę do grupy i to daje mi siłę – jestem częścią wspólnoty. Można to porównać do zachowań stadnych, zupełnie naturalnych dla naszego gatunku. Chciałabym pokazać, że wspólnie tworzymy siłę, nie zapominając przy tym, że wszelkie siły życiowe i energia pochodzą z naszej indywidualności.
40
:A KSWOŻAB AILATAN
i m e j a d o t i yp u r g o d ę ż e l a n y z r P .ytonlópsw ąicśęzc metsej – ęłis - o h c a z o d ć a n w ór o p o t a n ż o M - u t a n e i n ł e p u z , h cyn d a t s ń a w . u k n u t a g o g e z s a n a l d h cyn l ar e i n l ó p s w e ż , ć a z a k o p m yb a ł a i c h C c ą j a n i m o p a z e i n , ę ł i s ym y z r o w t - o i cy ż y ł i s e i k l e z s w e ż , m y t y z r p j e z s a n z ą z d o h c o p a i gr e n e i e w .icśonlaudiwydni
41
NORBERT DELMAN:
KRZYSZTOF MANIAK:
Świat ma swoją dynamikę, wszystko jest zbiorem losowych wydarzeń. Nasza sprawczość polega na przybieraniu konkretnej postawy wobec tych losowych zdarzeń.
Interesują mnie rzeczy i zjawiska, które nie są tak do końca zaprojektowane. Las, mimo prób regulacji, żyje własnym życiem, zmienia się, przekształca. Idąc leśną drogą, nawet jeśli jest nam dobrze znana, możemy trafić na rzeczy i zjawiska, których nigdy się nie spodziewaliśmy. To jest zupełnie inne doświadczenie niż przechadzanie się wzdłuż wyasfaltowanej ulicy, która jest jednolita w swojej strukturze. Mamy w sobie chęć i potrzebę odkrywania… Odkrywania i kształtowania swojego życia.
40
:KAINAM FOTZSYZRK
: N A M L E D TR E B R O N
- i w a j z i y z c e z r e i n m ą j u s er e t n I acńok od kat ąs ein erótk ,aks b ór p o m i m , s a L . e n a w o t k e j or p a z , m e i c y ż m y n s a ł w e j y ż , i j c a l u g er c ą dI . a c ł a t z sk ez r p , ę i s a i n e i m z m a n t s e j i l ś e j t e w a n , ą g or d ą n ś e l an ćfiart ymeżom ,ananz ezrbod y d g i n h cy r ó t k , a k s i w a j z i y z c e z r tsej oT .ymśilaweizdops ein ęis ż i n e i n ez c d a i wś o d e n n i e i n ł e p u z - s ay w ż u ł d z w ę i s e i n a z d a h c e z r p -dej tsej arótk ,ycilu jenawotlaf ym a M . e z r u t k u r t s j e j o w s w a t i l o n - aw y r k d o ę b ez r to p i ć ę h c e i b o s w a i n a w o t ł a t z sk i a i n aw y r k d O … a i n . a i cy ż o g e j o w s
,ękimanyd ąjows am taiwŚ hcywosol meroibz tsej oktsyzsw - o p ć ś o z c w ar p s a z s a N . ń e z r a dy w jenterknok uinareibyzrp an agel h cy w o s o l h cy t c e b o w y w a t s o p . ń ez r a dz
:A KSWOŻAB AILATAN
i m e j a d o t i yp u r g o d ę ż e l a n y z r P .ytonlópsw ąicśęzc metsej – ęłis - o h c a z o d ć a n w ór o p o t a n ż o M - u t a n e i n ł e p u z , h cyn d a t s ń a w . u k n u t a g o g e z s a n a l d h cyn l ar e i n l ó p s w e ż , ć a z a k o p m yb a ł a i c h C c ą j a n i m o p a z e i n , ę ł i s ym y z r o w t - o i cy ż y ł i s e i k l e z s w e ż , m y t y z r p j e z s a n z ą z d o h c o p a i gr e n e i e w .icśonlaudiwydni
41
77
78
44
KRZYSZTOF MANIAK:
NORBERT DELMAN:
Mam ten przywilej, że natura jest tuż obok, wokół mojego domu. Zdaję sobie sprawę, że w intensywnym tygodniowym rytmie pójście na czterogodzinny spacer jest dużym komfortem. To trudne, żeby dzisiaj nie mieć ze sobą telefonu, żeby nie mieć Internetu, tylko płynąć. Tym bardziej to doceniam i faktycznie powinien być w tygodniu zawsze jeden dzień, zarezerwowany na spacer zamiast pracy.
Tak czy owak, wszystko zmienia się bez względu na naszą opinię, natomiast sposób, w jaki konstruujemy naszą narrację, zależy już od nas. Nie musimy wiedzieć, jak to zrobić. Bo niektórzy ludzie mają superpostawy i rozmawiając z nimi, czy też chłonąc szeroko rozumianą kulturę, możemy wyciągać dla siebie mikrorozwiązania. W najtrudniejszych momentach pomagało mi na przykład przywoływanie trzech cytatów z „Gwiezdnych Wojen”. Na wiele rzeczy nie mamy wpływu, ale możemy inspirować się postawami i konstruować z nich mikrorozwiązania dla siebie, dla swoich mikrospołeczności.
NATALIA BAŻOWSKA:
Człowiek, tak? Cała jego konstrukcja przybiera często sztywne, mocne formy. Jednak każdy z nas jest inny, każdy funkcjonuje inaczej, każdy inaczej kwitnie, jest indywidualnością. Potrafimy stać się świetnie działającym, funkcjonującym wspólnie mechanizmem, ale to tylko jedna z odsłon naszego życia. Tak naprawdę, za tym wszystkim stoi coś zupełnie innego, co nam nadaje znaczenie, co nas prawdziwie kształtuje, co jest człowieczeństwem.
45
44
: N A M L E D TR E B R O N
:KAINAM FOTZSYZRK
aineimz oktsyzsw ,kawo yzc kaT , ę i n i p o ą z s a n a n u d ę l gz w z e b ę i s -nok ikaj w ,bósops tsaimotan y ż e l a z , ę j c ar r a n ą z s a n ym e j u u r t s , ć e i z d e i w ym i s u m e i N . s a n d o ż u j e i z d u l y z r ó t k e i n o B . ć i b or z o t k a j - a i w a m z or i y w a t s o p r e p u s ą j a m - ez s c ą n o ł h c ż et y z c , i m i n z c ą j ymeżom ,ęrutluk ąnaimuzor okor -zororkim eibeis ald ćagąicyw h cy z s j e i n d u r t j a n W . a i n a z ą i w a n i m o ł a g a m o p h c a tn e m o m h c e z r t e i n a w y ł o w y z r p d a łk y z r p .”nejoW hcyndzeiwG„ z wótatyc -y ł p w y m a m e i n y z c e z r e l e i w a N ę i s ć a w or i p s n i y m e ż o m e l a , u w hcin z ćawourtsnok i imawatsop a l d , e i b e i s a l d a i n a z ą i w z or or k i m . i c ś o n z c e ł o p s or k i m h c i o w s
t s e j ar u t a n e ż , j e l i w y z r p n e t m a M .umod ogejom łókow ,kobo żut - n e t n i w e ż , ę w a r p s e i b o s ę j a dZ e i m t y r m y w o i n d o g y t m y n w ys r e c a p s y n n i z d o g or e t z c a n e i c ś j ó p -durt oT .metrofmok myżud tsej ą b o s e z ć e i m e i n j a i s i z d yb e ż , e n - e n r e t n I ć e i m e i n yb e ż , u n o f e l e t ot jeizdrab myT .ćąnyłp oklyt ,ut n e i n i w o p e i n z cy t k af i m a i n e c o d n e d e j e z s w a z u i n d o g y t w ćyb r e c a p s a n y n a w o w r e z er a z , ń e i z d .ycarp tsaimaz
45
NATALIA BAŻOWSKA:
Człowiek, tak? Cała jego konstrukcja przybiera często sztywne, mocne formy. Jednak każdy z nas jest inny, każdy funkcjonuje inaczej, każdy inaczej kwitnie, jest indywidualnością. Potrafimy stać się świetnie działającym, funkcjonującym wspólnie mechanizmem, ale to tylko jedna z odsłon naszego życia. Tak naprawdę, za tym wszystkim stoi coś zupełnie innego, co nam nadaje znaczenie, co nas prawdziwie kształtuje, co jest człowieczeństwem.
44
: N A M L E D TR E B R O N
:KAINAM FOTZSYZRK
aineimz oktsyzsw ,kawo yzc kaT , ę i n i p o ą z s a n a n u d ę l gz w z e b ę i s -nok ikaj w ,bósops tsaimotan y ż e l a z , ę j c ar r a n ą z s a n ym e j u u r t s , ć e i z d e i w ym i s u m e i N . s a n d o ż u j e i z d u l y z r ó t k e i n o B . ć i b or z o t k a j - a i w a m z or i y w a t s o p r e p u s ą j a m - ez s c ą n o ł h c ż et y z c , i m i n z c ą j ymeżom ,ęrutluk ąnaimuzor okor -zororkim eibeis ald ćagąicyw h cy z s j e i n d u r t j a n W . a i n a z ą i w a n i m o ł a g a m o p h c a tn e m o m h c e z r t e i n a w y ł o w y z r p d a łk y z r p .”nejoW hcyndzeiwG„ z wótatyc -y ł p w y m a m e i n y z c e z r e l e i w a N ę i s ć a w or i p s n i y m e ż o m e l a , u w hcin z ćawourtsnok i imawatsop a l d , e i b e i s a l d a i n a z ą i w z or or k i m . i c ś o n z c e ł o p s or k i m h c i o w s
t s e j ar u t a n e ż , j e l i w y z r p n e t m a M .umod ogejom łókow ,kobo żut - n e t n i w e ż , ę w a r p s e i b o s ę j a dZ e i m t y r m y w o i n d o g y t m y n w ys r e c a p s y n n i z d o g or e t z c a n e i c ś j ó p -durt oT .metrofmok myżud tsej ą b o s e z ć e i m e i n j a i s i z d yb e ż , e n - e n r e t n I ć e i m e i n yb e ż , u n o f e l e t ot jeizdrab myT .ćąnyłp oklyt ,ut n e i n i w o p e i n z cy t k af i m a i n e c o d n e d e j e z s w a z u i n d o g y t w ćyb r e c a p s a n y n a w o w r e z er a z , ń e i z d .ycarp tsaimaz
:A KSWOŻAB AILATAN
-nok ogej ałaC ? kat ,keiwołzC -wytzs otsęzc areibyzrp ajckurts ydżak kandeJ .ymrof encom ,en ejunojcknuf ydżak ,ynni tsej san z ts e j , e i n t i w k j ez c a n i y dż ak , j ez c a n i ćats ymfiartoP .ąicśonlaudiwydni -ojcknuf ,mycąjałaizd einteiwś ęis , m e m z i n a h c e m e i n l ó p sw m yc ą j u n -ezsan nołsdo z andej oklyt ot ela myt az ,ędwarpan kaT .aicyż og - e n n i e i n ł e p u z ś o c i o t s m i k t sy z s w o c , e i n ez c a n z e j a d a n m a n o c , o g t s e j o c , e j u t ł a t z sk e i w i z d w ar p s a n .mewtsńezceiwołzc
45
85
86
RECEPTA NATALIA BAŻOWSKA
AKCEPTACJA
NORBERT DELMAN
SPRAWCZOŚĆ
KRZYSZTOF MANIAK
KONTEMPLACJA
RECEPTA AKSWOŻAB AILATAN
N A M L E D TR E B R O N
KAINAM FOTZSYZRK
AKCEPTACJA SPRAWCZOŚĆ KONTEMPLACJA
RECEPTA AKSWOŻAB AILATAN
AJCATPECKA
N A M L E D TR E B R O N
ĆŚOZCWARPS
KAINAM FOTZSYZRK
AJCALPMETNOK
50
94
52
KRZYSZTOF MANIAK:
NORBERT DELMAN:
Parę lat temu posadziłem na swojej działce tysiąc tarnin, żeby stworzyć ekosystem dla innych gatunków. Oprócz tarnin rosła tam także łąkowa roślinność: wrotycze, nawłocie, przytulie, a także odmiany, które się dziko nasiały. Ostatnio okazało się, że większość roślin została zniszczona, położona na ziemi, jakby zwalcowana. Nie wiem, co się stało: czy ktoś zniszczył je intencjonalnie jakąś maszyną; czy to olbrzymia wichura położyła rośliny; czy zwierzęta doprowadziły je do takiego stanu. Zmartwiłem się, nie wiedziałem na początku, co robić… Czy rekonstruować łąkę, uratować resztę roślin, czy może nie przejmować się i pozwolić, żeby przestrzeń kształtowała się sama? Z fizycznego oglądu zrodziła się myśl, że nie możemy nad wszystkim zapanować. W pewnym momencie musimy się zdać na los, który nas spotyka. To taki gest spokojnego odpuszczenia.
Dla mnie rozwiązaniem, receptą jest czerpanie esencji z różnych postaw. To jest część mojej tożsamości, tak też podchodzę do świata. Bierzmy od ludzi twórczość, postawy i składajmy z nich swoje nowe ja, swoją nową postawę wobec rzeczywistości. Nie powiem wam, jaką rzeczywistość możecie wykształcić; nie wiem, jakie elementy możecie wybrać, ale zachęcam, abyście dekonstruowali postawy dookoła siebie i brali z nich tylko fragmenty – to, co najlepsze i z nich tworzyli swoją własną nową odpowiedź. Nawet jeśli przyjmie ona postać abstrakcyjnego działania. Ten gest wyobrażam sobie właśnie jako odpowiedź na bezradność.
53
NATALIA BAŻOWSKA:
Mówi się o tym, że współcześnie coraz częściej stajemy w kontrze do bezradności. Mnie bardziej chodzi o to, że czasami musimy ją zaakceptować. To znaczy, że aby pokonać bezradność, trzeba najpierw zaakceptować sytuację zewnętrzną.
52
:A KSWOŻAB AILATAN
e i n ś ez c ł ó p sw eż , m y t o ę i s i wóM ezrtnok w ymejats jeicśęzc zaroc j e i z dr a b e i n M . i c ś o n d a r z e b o d ym i s u m i m a s a z c e ż , o t o i z d o h c eż ,yzcanz oT .ćawotpeckaaz ąj abezrt ,ćśondarzeb ćanokop yba ęjcautys ćawotpeckaaz wreipjan . ą n z r tę n wez
KRZYSZTOF MANIAK:
NORBERT DELMAN:
Parę lat temu posadziłem na swojej działce tysiąc tarnin, żeby stworzyć ekosystem dla innych gatunków. Oprócz tarnin rosła tam także łąkowa roślinność: wrotycze, nawłocie, przytulie, a także odmiany, które się dziko nasiały. Ostatnio okazało się, że większość roślin została zniszczona, położona na ziemi, jakby zwalcowana. Nie wiem, co się stało: czy ktoś zniszczył je intencjonalnie jakąś maszyną; czy to olbrzymia wichura położyła rośliny; czy zwierzęta doprowadziły je do takiego stanu. Zmartwiłem się, nie wiedziałem na początku, co robić… Czy rekonstruować łąkę, uratować resztę roślin, czy może nie przejmować się i pozwolić, żeby przestrzeń kształtowała się sama? Z fizycznego oglądu zrodziła się myśl, że nie możemy nad wszystkim zapanować. W pewnym momencie musimy się zdać na los, który nas spotyka. To taki gest spokojnego odpuszczenia.
Dla mnie rozwiązaniem, receptą jest czerpanie esencji z różnych postaw. To jest część mojej tożsamości, tak też podchodzę do świata. Bierzmy od ludzi twórczość, postawy i składajmy z nich swoje nowe ja, swoją nową postawę wobec rzeczywistości. Nie powiem wam, jaką rzeczywistość możecie wykształcić; nie wiem, jakie elementy możecie wybrać, ale zachęcam, abyście dekonstruowali postawy dookoła siebie i brali z nich tylko fragmenty – to, co najlepsze i z nich tworzyli swoją własną nową odpowiedź. Nawet jeśli przyjmie ona postać abstrakcyjnego działania. Ten gest wyobrażam sobie właśnie jako odpowiedź na bezradność.
53
52
: N A M L E D TR E B R O N
:KAINAM FOTZSYZRK
ą t p e c er , m e i n a z ą i w z or e i n m a l D h c y n ż ór z i j c n e s e e i n a p r e z c t s e j -żot jejom ćśęzc tsej oT .watsop o d ęz d o h c d o p ż et k a t , i c ś o m a s -rówt izdul do ymzreiB .ataiwś h c i n z y m j a d a łk s i y w a t s o p , ć ś o z c - o p ąwo n ą j ows , a j ewo n e j ows e i N . i c ś ots i w y z c ez r c e b ow ęw a ts ć ś ots i w y z c ez r ąk a j , m aw m e i wo p , m e i w e i n ; ć i c ł a t z sk y w e i c eżo m , ć ar b y w e i c e ż o m y t n e m e l e e i k a j -noked eicśyba ,macęhcaz ela eibeis ałokood ywatsop ilawourts ,ot – ytnemgarf oklyt hcin z ilarb i i l y z r ow t h c i n z i ez s p e l j a n o c . ź d e i wo p d o ąwo n ą n s a łw ą j ows ć a ts o p a n o e i m j y z r p i l ś e j tew aN neT .ainałaizd ogenjyckartsba e i n ś a ł w e i b o s m a ż ar b oy w t s e g .ćśondarzeb an źdeiwopdo okaj
an mełizdasop umet tal ęraP ybeż ,ninrat cąisyt ecłaizd jejows hcynni ald metsysoke ćyzrowts mat ałsor ninrat zcórpO .wóknutag -ytorw :ćśonnilśor awokął eżkat eżkat a ,eilutyzrp ,eicołwan ,ezc .yłaisan okizd ęis erótk ,ynaimdo ćśozskęiw eż ,ęis ołazako ointatsO -ołop ,anozczsinz ałatsoz nilśor .anawoclawz ybkaj ,imeiz an anoż ś ot k y z c : o ł a ts ę i s o c , m e i w e i N śąkaj einlanojcnetni ej łyzczsinz - u h c i w a i m y z r b l o ot y z c ; ą n y z s a m atęzreiwz yzc ;ynilśor ałyżołop ar .unats ogeikat od ej yłizdaworpod m e ł a i z d e i w e i n , ę i s m e ł i w t r a mZ -noker yzC …ćibor oc ,uktązcop an ętzser ćawotaru ,ękął ćawourts ćawomjezrp ein eżom yzc ,nilśor ńezrtsezrp ybeż ,ćilowzop i ęis -zcyzfi Z ?amas ęis aławotłatzsk eż ,lśym ęis ałizdorz udąlgo ogen -az miktsyzsw dan ymeżom ein eicnemom mynwep W .ćawonap san yrótk ,sol an ćadz ęis ymisum ogenjokops tseg ikat oT .akytops .ainezczsupdo
:A KSWOŻAB AILATAN
e i n ś ez c ł ó p sw eż , m y t o ę i s i wóM ezrtnok w ymejats jeicśęzc zaroc j e i z dr a b e i n M . i c ś o n d a r z e b o d ym i s u m i m a s a z c e ż , o t o i z d o h c eż ,yzcanz oT .ćawotpeckaaz ąj abezrt ,ćśondarzeb ćanokop yba ęjcautys ćawotpeckaaz wreipjan . ą n z r tę n wez
53
54
102
56
57
KRZYSZTOF MANIAK:
Wczoraj przeszedłem dwadzieścia parę kilometrów, ale nie zrobiłem prawie w ogóle żadnych zdjęć, mimo że miałem ze sobą aparat i cały ekwipunek. Po prostu nie czułem, wiedziałem, że niepotrzebne mi są dzisiaj te zdjęcia. Więc myślę, że radą na bezradność jest taki chyba przepływ, niezamartwianie się daną chwilą, nieskupianie się na konkretnej naukowej wiedzy, wzorcowych doświadczeniach, tylko raczej skupienie się na tym, co jest nieuchwytne i po prostu trwanie w tym, chłonięcie tego.
NATALIA BAŻOWSKA:
NORBERT DELMAN:
Pokora nie jest uczuciem negatywnym, pokora daje nam siłę. Chociaż kojarzymy ją ze smutkiem, ukorzeniem się, jest to moim zdaniem mylny trop. Pokora nie oznacza kapitulacji. To proces poddania i oddania się sobie. Nie warto prowadzić walki, szamotać się z tym, na co nie mamy wpływu – tracimy wtedy siłę, marnujemy wewnętrzną energię.
Prawda jest taka, że dziś nie mamy żadnego pewnego modelu, dającego balans. Tak naprawdę to tylko twórczość jest odpowiedzią; wzięcie do ręki kredek i kartki jest odpowiedzią na bardzo wiele rzeczy. To nie jest recepta rozpisana na świat, to podpowiedź na wewnętrzną relację ze światem. To wskazówka, jak w tym świecie percypować.
56
57
:KAINAM FOTZSYZRK
-eizdawd mełdezsezrp jarozcW -orz ein ela ,wórtemolik ęrap aicś h cyn d a ż e l ó g o w e i w ar p m e ł i b ą b o s ez m e ł a i m eż o m i m , ć ę j dz -orp oP .kenupiwke yłac i tarapa eż , m e ł a i z d e i w , m e ł u z c e i n u ts - ę j dz et j a i s i z d ą s i m e n b ez r to p e i n -zeb an ądar eż ,ęlśym cęiW .aic ,wyłpezrp abyhc ikat tsej ćśondar , ą l i w h c ą n a d ę i s e i n a i w t r a m a ze i n jenterknok an ęis einaipuksein hcywocrozw ,yzdeiw jewokuan jezcar oklyt ,hcainezcdaiwśod - e i n ts e j o c , m y t a n ę i s e i n e i p u k s e i n a w r t u t s or p o p i e n t y w h c u . o g et e i c ę i n o ł h c , m y t w
NATALIA BAŻOWSKA:
NORBERT DELMAN:
Pokora nie jest uczuciem negatywnym, pokora daje nam siłę. Chociaż kojarzymy ją ze smutkiem, ukorzeniem się, jest to moim zdaniem mylny trop. Pokora nie oznacza kapitulacji. To proces poddania i oddania się sobie. Nie warto prowadzić walki, szamotać się z tym, na co nie mamy wpływu – tracimy wtedy siłę, marnujemy wewnętrzną energię.
Prawda jest taka, że dziś nie mamy żadnego pewnego modelu, dającego balans. Tak naprawdę to tylko twórczość jest odpowiedzią; wzięcie do ręki kredek i kartki jest odpowiedzią na bardzo wiele rzeczy. To nie jest recepta rozpisana na świat, to podpowiedź na wewnętrzną relację ze światem. To wskazówka, jak w tym świecie percypować.
56
:KAINAM FOTZSYZRK
-eizdawd mełdezsezrp jarozcW -orz ein ela ,wórtemolik ęrap aicś h cyn d a ż e l ó g o w e i w ar p m e ł i b ą b o s ez m e ł a i m eż o m i m , ć ę j dz -orp oP .kenupiwke yłac i tarapa eż , m e ł a i z d e i w , m e ł u z c e i n u ts - ę j dz et j a i s i z d ą s i m e n b ez r to p e i n -zeb an ądar eż ,ęlśym cęiW .aic ,wyłpezrp abyhc ikat tsej ćśondar , ą l i w h c ą n a d ę i s e i n a i w t r a m a ze i n jenterknok an ęis einaipuksein hcywocrozw ,yzdeiw jewokuan jezcar oklyt ,hcainezcdaiwśod - e i n ts e j o c , m y t a n ę i s e i n e i p u k s e i n a w r t u t s or p o p i e n t y w h c u . o g et e i c ę i n o ł h c , m y t w
: N A M L E D TR E B R O N
:A KSWOŻAB AILATAN
e i n ś i z d e ż , a k a t t s e j a d w ar P , u l e d o m o g e n w e p o g e n d a ż ym a m ot ędwarpan kaT .snalab ogecąjad ;ąizdeiwopdo tsej ćśozcrówt oklyt i k t r a k i k e d er k i k ęr o d e i c ę i z w e l e i w o z dr a b a n ą i z d e i w o p d o t s e j -ipzor atpecer tsej ein oT .yzcezr a n ź d e i wo p d o p ot , ta i wś a n a n a s . m e t a i w ś e z ę j c a l er ą n z r t ę n w e w eiceiwś myt w kaj ,akwózaksw oT . ć a w o p y cr e p
-agen meicuzcu tsej ein arokoP .ęłis man ejad arokop ,mynwyt -tums ez ąj ymyzrajok żaicohC ot tsej ,ęis meinezroku ,meik arokoP .port ynlym meinadz miom secorp oT .ijcalutipak azcanzo ein eiN .eibos ęis ainaddo i ainaddop ć a t o m a z s , i k l a w ć i z d a w or p o t r a w -y ł p w y m a m e i n o c a n , m y t z ę i s - e j u n r a m , ę ł i s y d e t w ym i c ar t – u w . ę i gr e n e ą n z r t ę n w e w ym
57
109
110
WSPÓLNOTA NATALIA BAŻOWSKA
MYŚLI
NORBERT DELMAN
DZIAŁAŃ
KRZYSZTOF MANIAK
POTRZEB
WSPÓLNOTA AKSWOŻAB AILATAN
N A M L E D TR E B R O N
KAINAM FOTZSYZRK
MYŚLI
DZIAŁAŃ
POTRZEB
WSPÓLNOTA AKSWOŻAB AILATAN
ILŚYM N A M L E D TR E B R O N
ŃAŁAIZD KAINAM FOTZSYZRK
BEZRTOP
117
WYNIKI FINANSOWE
118
64
65 Grupa ERGO Hestia Rozwój składki (w mln zł) 0,9
17
47
79
93
178
238
398
569
649
817
931 1052 1114 1329 1551 1961 2433 3139 3707 4194 4235 4236 4974 5364 5190 5854 6535 6733 6884
7000 6750 6500 6250 6000 5750
SKŁADKA
5500 5250 5000 4750 4500
2019
2020
Dynamika
Ubezpieczenia majątkowe
6 375 518
6 526 147
102,4%
Ubezpieczenia na życie
357 090
357 522
100,1%
Składka Grupy ERGO Hestia
6 732 607
6 883 668
102,2%
WYNIK FINANSOWY NETTO
323 232
328 460
101,6%
Ubezpieczenia majątkowe
283 838
317 252
111,8%
Ubezpieczenia na życie
39 395
11 208
28,5%
4250 4000 3750 3500 3250 3000 2750
Wartości podane w tys. zł
2500 2250 2000 1750 1500 1250 1000 750 500 250 0
1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020
66
67 Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń ERGO Hestia SA 2019
2020
Dynamika
Składka przypisana brutto
6 375 518
6 526 147
102,4%
Piotr M. Śliwicki Prezes Zarządu 01.01.2020 – 31.12.2020
Odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto
3 303 690
3 374 858
102,2%
Koszty działalności ubezpieczeniowej
1 729 586
1 897 460
109,7%
Grzegorz Szatkowski Wiceprezes Zarządu 01.01.2020 – 31.12.2020
Przychody z lokat
189 977
236 617
124,6%
Koszty działalności lokacyjnej
18 935
13 374
70,6%
Justyna Wajs Członek Zarządu 01.01.2020 – 31.12.2020
Wynik techniczny
295 725
297 615
100,6%
Wynik finansowy brutto
371 664
416 193
112,0%
Adam Roman Członek Zarządu 01.01.2020 – 31.12.2020
Wynik finansowy netto
283 838
317 252
111,8%
SCR – kapitałowy wymóg wypłacalności
1 741 642
1 843 890
105,9%
Środki własne
2 572 978
2 802 727
108,9%
147,7%
152,0%
102,9%
8 590 305
9 839 144
114,5%
4 152
2 874
69,2%
Kapitały własne
2 283 784
2 758 517
120,8%
Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe
8 381 302
8 961 913
106,9%
ZARZĄD
BILANS RADA NADZORCZA Heiko Stüber Przewodniczący Rady Nadzorczej 01.01.2020 – 31.12.2020 Wojciech Kostrzewa Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej 01.01.2020 – 31.12.2020 Dr Oliver Willmes Członek Rady Nadzorczej 01.01.2020 – 31.12.2020 Deniss Sazonovs Członek Rady Nadzorczej 01.01.2020 – 31.12.2020 Janusz Reiter Niezależny Członek Rady Nadzorczej 01.01.2020 – 31.12.2020
Współczynnik wypłacalności SCR
AKTYWA Lokaty Środki pieniężne
PASYWA
Wartości podane w tys. zł
68
69 Sopockie Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie ERGO Hestia SA
2019
2020
Dynamika
Składka przypisana brutto
357 090
357 522
100,1%
Odszkodowania i świadczenia wypłacone brutto
661 237
224 395
33,9%
Koszty działalności ubezpieczeniowej
109 953
90 134
82,0%
Piotr M. Śliwicki Prezes Zarządu 01.01.2020 – 31.12.2020
Przychody z lokat
59 898
53 913
90,0%
Koszty działalności lokacyjnej
2 529
1 957
77,4%
Grzegorz Szatkowski Wiceprezes Zarządu 01.01.2020 – 31.12.2020
Wynik techniczny
23 166
18 563
80,1%
Wynik finansowy brutto
42 589
18 359
43,1%
Justyna Wajs Członek Zarządu 01.01.2020 – 31.12.2020
Wynik finansowy netto
39 395
11 208
28,5%
Adam Roman Członek Zarządu 01.01.2020 – 31.12.2020
BILANS SCR – kapitałowy wymóg wypłacalności
194 759
223 086
114,5%
Środki własne
445 649
459 356
103,1%
Współczynnik wypłacalności SCR
228,8%
205,9%
90,0%
759 083
770 371
101,5%
80
57
71,8%
377 795
411 270
108,9%
ZARZĄD
RADA NADZORCZA Heiko Stüber Przewodniczący Rady Nadzorczej 01.01.2020 – 31.12.2020
AKTYWA
Dr Maximilian Happacher Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej 01.01.2020 – 31.12.2020
Środki pieniężne
Dr Oliver Willmes Członek Rady Nadzorczej 01.01.2020 – 31.12.2020
Lokaty
Lokaty fund. ubezp. na życie na rachunek i ryzyko ubezpieczającego
Wojciech Kostrzewa Niezależny Członek Rady Nadzorczej 01.01.2020 – 31.12.2020
PASYWA Kapitały własne
257 781
274 456
106,5%
Janusz Reiter Niezależny Członek Rady Nadzorczej 01.01.2020 – 31.12.2020
Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe
902 577
951 583
105,4%
RT-U dla ubezp. na życie, jeżeli ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający
377 795
411 270
108,9%
Wartości podane w tys. zł
71 Natalia Bażowska Urodziła się w 1980 roku w Dąbrowie Górniczej. Mieszka i tworzy w Katowicach, gdzie w roku 2013 ukończyła z wyróżnieniem Wydział Malarstwa na tamtejszej ASP. Wcześniej, w latach 19992005, studiowała na Śląskim Uniwersytecie Medycznym. Tam też, przy Katedrze Psychiatrii, rozpoczęła w roku 2007 studia doktoranckie. Przez kilka lat jej praca naukowa przeplatała się z twórczością, stając się polem wzajemnych inspiracji i uzupełnień. W 2010 roku obroniła doktorat powiązany z obiema dziedzinami. Od 2011 roku zajmuje się wyłącznie twórczością, koncentrując się na badaniu zależności między życiem a sztuką. W 2012 otrzymała Stypendium Ministra Kultury oraz Stypendium Marszałka Województwa Śląskiego. Laureatka 10. edycji konkursu Artystyczna Podróż Hestii. W swojej twórczości artystka przekształca idee i własne obserwacje w materialne formy. Korzysta przy tym z różnych mediów: nie tylko z malarstwa i rysunku, ale też z instalacji, rzeźby czy wideo. Zaobserwowany świat przekłada na swój własny artystyczny język, jednocześnie analizując relacje społeczne oraz międzygatunkowe. Prace Bażowskiej są często wieloznaczne, mogą być odczytywane zarówno na płaszczyźnie intelektualnej, jak i emocjonalnej. W swoich działaniach kwestionuje zastane interpretacje, poszukuje wizualnych formuł, które stają się odzwierciedleniem procesu poznawania i które są próbą odpowiedzi na pytanie, czym tak właściwie jest życie i jakim jego elementem jesteśmy.
Wybrane działania i wystawy: Instalacja Rodzisko w CSW Kronika, Bytom 2012. To studium będące częścią pracy dyplomowej artystki, w której Bażowska wykorzystała swoją wiedzę medyczną. Całość dyplomu dotyczyła koncepcji życia jako ciągłej podróży, zapoczątkowanej właśnie narodzinami. Stepowa Dusza – seria prac, w których artystka zajmuje się potrzebą podróżowania, poruszania się i odkrywania nieznanego. Pierwsza odsłona projektu pokazana została w 2016 roku w Galerii Rodriguez w Poznaniu. W roku 2018 prace z tego cyklu zaprezentowano podczas COOP 2018 w Katowicach, w ramach programu Cool Down, dotyczącego problemu globalnego ocieplenia, a także na wystawie Pejzaże Antropocenu w Centrum Aktywności Twórczej w Ustce. Luna – jedno z najbardziej rozpoznawalnych działań artystki, skupiające się na międzygatunkowej przyjaźni między wilczycą a człowiekiem. Prezentacja projektu odbyła się w roku 2014. Dzieci Ziemi, czyli seria prac malarskich, rzeźb i projektów wideo, które były prezentowane na wielu wystawach krajowych i zagranicznych, m.in. w Galerii Tetryakow, ramach Biennale Moskwy (kuratorka Yuko Hasegawa), na wystawie Leże w Miejscu Projektów Zachęty (kuratorka Magda Kardasz) w 2015 roku, na wystawie Luna w CSW Kronika (Bytom 2016). Projekt 12 na minutę zrealizowany w 2016 roku w Tabakalera w San Sebastián. Zapoczątkowany w 2013 roku malarski cykl ID, wykorzystujący skojarzenia ze słowem określającym jeden z typów ludzkiej podświadomości oraz angielskim skrótem słowa „identity”.
73 Norbert Delman Urodził się w 1989 roku w Warszawie, gdzie mieszka i pracuje. Studiował w pracowni Mirosława Bałki na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, którą ukończył w roku 2014. Studiował również sztuki piękne na University College Falmouth (Wielka Brytania) w 2010 roku. Artysta multidyscyplinarny, pracuje w kilku mediach: wideo, rzeźba, instalacja, grafika. Współtwórca przestrzeni artystycznej Stroboskop w Warszawie. Jest finalistą 13. edycji konkursu Artystyczna Podróż Hestii. Uczestniczył w rezydencjach artystycznych: ESW w Edynburgu (2014), InterModem w Centre for Modern and Contemporary Arts w Debreczynie (2011) oraz WRSW | BRLN (2016). Stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2016). Jego prace prezentowane były w kraju i za granicą: Galeria Foksal w Warszawie (2019), CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (2017), MODEM CCA w Debreczynie (2011), Edinburgh Sculpture Workshop w Edynburgu (2014), Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie (2013), Park Rzeźby na Bródnie, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (2016), Muzeum Historii Jugosławii w Belgradzie (2016), Ludwig Múzeum w Budapeszcie (2016).
Wystawy indywidualne: A posteriori, Pawilon Sztuki ERGO Hestia, Warszawa 2021. S.P.A., Galeria Foksal, Warszawa 2019. Transfer, Rondo Sztuki, Katowice 2019. Body Over, Galeria Biuro Wystaw, Warszawa 2017. Soon project, Spectra Art Space – Fundacja Rodziny Staraków, Warszawa 2017. Augmented city, Asia Contemporary Art Platform NON Berlin, Berlin 2016. Illegal Personal Contact With an Opponent, Maria Stenfors Gallery, Londyn 2015. Wystawy zbiorowe: #LasRzeczy, Galeria Foksal, Warszawa 2020. Metonymic Sequence Or Third Eye, Galeria Propaganda, Warszawa 2020. Force Field, OFICINE 800, Giudecca, Wenecja 2019. Owoce drzew wszystkich, Festiwal Łódź Czterech Kultur, Łódź 2019. Happening Force, wernisaż wystawy finałowej konkursu Artystyczna Podróż Hestii, 2019. Slav Squatting, Meet factor, Praga 2018. Waiting for Another Coming, Contemporary Art Centre (CAC), Wilno 2018. Próba sił, BWA Katowice, Katowice 2018.
75 Krzysztof Maniak Artysta wizualny. Urodził się w 1990 roku w Tuchowie, gdzie mieszka i pracuje. Studiował na Wydziale Grafiki a następnie na Wydziale Intermediów ASP w Krakowie, którego jest absolwentem (2015). Po uzyskaniu tytułu doktora sztuk plastycznych (2018), związany z Katedrą Zjawisk Sztuki Intermediów na Wydziale Intermediów. Laureat 14. edycji konkursu Artystyczna Podróż Hestii. Zajmuje się filmem, fotografią i performansem. Jego sztuka bazuje na prostych gestach i efemerycznych działaniach w krajobrazie: wydeptuje ścieżki na polach, toruje sobie drogę wśród krzewów, buduje konstrukcje z gałęzi. Laureat stypendiów i zwycięzca konkursów artystycznych, m.in. Talentów Trójki 2013 oraz Grand Prix V Salonu Wiosennego organizowanego przez BWA w Tarnowie. Swoje prace pokazywał na licznych wystawach zbiorowych i indywidualnych.
Wystawy indywidualne: Kamień i drzewo (w duecie z Joanną Przybyłą), BWA Warszawa, Warszawa 2021. Wybrane filmy, fotografie i obiekty Krzysztofa Maniaka z lat 2017-2020, Galeria Bielska BWA (kurator Sebastian Cichocki), Bielsko-Biała 2020. Wybrane filmy, fotografie, spacery i obiekty Krzysztofa Maniaka z lat 20162019, BWA Tarnów (kurator Sebastian Cichocki), Tarnów 2019. Przypomina mi się śnieg, BWA Warszawa, Warszawa 2016. Zatrzymane, Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej / Baszta Czarownic, Słupsk 2014. Wystawy zbiorowe: Wiek Półcienia. Sztuka w czasach planetarnej zmiany, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (kuratorzy: Sebastian Cichocki i Jagna Lewandowska), Warszawa 2020. Natura w sztuce / Nature in Art, MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie (kuratorki: Delfina Jałowik, Maria Anna Potocka, Martyna Sobczyk), Kraków 2019. Polski las, Galeria Biała (kuratorka Magdalena Ujma), Lublin 2017. Mocne stąpanie po ziemi – wystawa w ramach projektu Rezerwat, BWA Katowice (kuratorka Marta Lisok), Katowice 2015. Spoczywanie / Repose (kuratorka Agnieszka Kilian), Kraków / Lanckorona / Znamirowice 2015. Into the Country, Galeria Salt Ulus (kurator Łukasz Ronduda), Ankara 2014. Co widać. Polska sztuka dzisiaj, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (kuratorzy: Sebastian Cichocki i Łukasz Ronduda), Warszawa 2014.
Raport Roczny 2020 został wydany i opracowany przez Grupę ERGO Hestia z udziałem: Natalii Bażowskiej, Norberta Delmana, Krzysztofa Maniaka. Redakcja i opieka merytoryczna: Magdalena Kąkolewska, Janusz Heller, Maja Wolniewska Narracja: Janusz Heller Opieka i koncepcja kuratorska: Maja Wolniewska Projekt graficzny i skład: Jerzy Gruchot Materiały zdjęciowe i reprodukcje prac: archiwum Fundacji Artystyczna Podróż Hestii Druk: Argraf Sp. z o.o. Grupa ERGO Hestia ul. Hestii 1 81-731 Sopot www.ergohestia.pl www.artystycznapodrozhestii.pl ISBN: 978-83-958544-1-5