Reformatorisch Dagblad
vrijdag 16 januari 2015, 44e jaargang nr. 244
reizen Citytrip of wereldreis? Zon, zee en strand of cultuur en avontuur? Iedereen vult de zomervakantie op z’n eigen manier in. Een bijlage vol suggesties. Van badderen in een Engelse watertoren tot flaneren op de boulevard van Thessaloniki.
2
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
Een stenen loper.
Een stad met verborgen schatten tekst René Zeeman beeld RD, Henk Visscher
Thessaloniki is verrassend. De Griekse havenstad biedt een prachtige boulevard, bijna dagelijks een schitterende zonsondergang, ruïnes uit de oudheid, tal van vroegchristelijke kerken, maar vooral een heerlijke ontspannen sfeer.
S
tadsgids Constandinos Sfikas moet mijn keurende blik hebben gezien, toen we vanaf het vliegveld reden naar het centrum van de havenstad die met 330.000 inwoners de tweede stad van Griekenland is. Flats van zes, zeven verdiepingen hoog overheersen het stadsbeeld. „Mensen die hier arriveren zeggen vaak: „Is dit nou Thessaloniki?” Ik vraag dan of ik hen drie uur mag rondleiden en of ze dan nog een keer willen oordelen.” „Overtuig me maar”, reageer ik op Constandinos’ uitnodiging. De gids begint zijn stadswandeling aan de boulevard met het paraplusculptuur van Georgios Zoggolopoulos. De vrij stevige wind speelt met de paraplu’s. „Door de wind is het hier nooit te warm”,
weet Constaninos. Hij wijst naar de zon die aan zijn afdaling is begonnen. „Ik wil niet overdrijven, maar wij hebben de mooiste zonsondergang ter wereld.” Honderd meter verderop staat een ruiterstandbeeld van Alexander de Grote. Het meest in het oog aan de boulevard springt de zogenaamde Witte Toren. De toren, die symbool staat voor de havenstad, is indrukwekkend. De levendige terrasjes achter het 15e-eeuwse bouwwerk mogen er ook zijn. „Straks gaan we iets drinken”, zegt Constandinos. „We zijn hier in Thessaloniki en niet in Athene. Hier hebben we de tijd.” De wandeling voert de heuvel op, weg van de zee. En dan gaat een snoeptrommel met allemaal lekkernijen open. Constandinos loopt naar een imposante krater in de brede straat. Wijzend naar beneden: „Dat zijn restanten van het paleis van keizer Galerius, die in de derde eeuw na Christus regeerde. Het was een paleis van enorme afmetingen.” Honderd meter verderop prijkt een rijk bewerkte boog. Constandinos: „Dit is de triomfboog die is opgedragen aan Galerius. Oorspronkelijk waren er drie, maar alleen het middelste gedeelte is behouden gebleven.” De gids wijst naar een rond gebouw verder op de heuvel. „Dat is de zogenaamde Rotonda. Waar-
schijnlijk heeft het gediend als mausoleum van Galerius.” Het gebouw is ook al weer groot. „Keizer Theodosius de Grote maakte er in de vierde eeuw een christelijke kerk van”, vervolgt Constandinos. Wijzend naar de minaret naast de kerk. „In de 16e eeuw tijdens de Turkse bezetting werd de kerk een moskee. In 1912, toen er een einde kwam aan de Turkse overheersing, werd het weer een kerk. Een bezoek aan het gebedshuis met zijn prachtige mozaïeken is absoluut de moeite waard.” „Nu eerst koffie”, zegt Constandinos, en hij loopt voorop naar een restaurant met terras. „De frappé kan ik aanraden. Dat is een soort icecoffee op basis van Nescafé. Een smakelijke Griekse uitvinding.” De apostel Paulus is hier geweest. Is daar nog iets van terug te vinden? Constandinos: „Nee, de synagoge waar hij moet hebben gepreekt, is in vlammen opgegaan bij de brand van 1917 die de helft van de stad in de as legde. Dat kwam doordat een vrouw wat onvoorzichtig was bij het bakken van vis.” Constandinos stapt op en maakt nu een ronde langs verschillende Grieksorthodoxe kerken. Net als de Rotonda dateren ze uit de vierde, vijfde of zesde eeuw na Christus, zijn ze door de Turken gebruikt als moskee en later weer als kerk
in gebruik genomen. Stuk voor stuk hebben ze kunstige iconen en verfijnde mozaïeken. Onvermoeibaar vervolgt Constandinos zijn weg door de stad. Hij vertraagt zijn tempo bij de bazaar, een stadsdeel met smalle straatjes waarin jonge ondernemers zich hebben gevestigd: meubelmakers, zilversmeden, stoffeerders. „De crisis heeft het land wel hard getroffen, maar wij proberen toch iets voor elkaar te boksen”, zegt een van de jonge winkeliers. „Je kunt wel bij de pakken gaan neerzitten, maar dan kom je niet verder.”
Thessaloniki weet toerist te verrassen De Griekse gids loopt alweer door. Hij houdt uiteindelijk stil bij een oude muur. Een stenen trap voert naar de bovenkant van het verdedigingswerk. „Het bouwwerk is door Theodosius in de vierde eeuw geplaatst. Oorspronkelijk was de muur 8 kilometer lang. Nu staat er nog altijd de helft van.” „Draai je om”, beveelt Constandinos. Ik ben een paar tellen sprakeloos. De stad is als een loper voor mijn voeten tot aan de
zee afgewikkeld. Constandinos verbreekt de stilte. „Ik ben klaar met mijn ronde. Hoe is Thessaloniki? Is het wat? Vertel het maar tijdens het avondeten.” Hij daalt de heuvel af. In een gedeelte met smalle straatjes en alleen maar restaurants stopt hij. Hij maakt een uitnodigend gebaar naar een van de tafeltjes op straat. Aan de overkant zingt een Griek volksliedjes. Een ander begeleidt hem op de gitaar. Links en rechts zitten studenten geanimeerd met elkaar te discussiëren of gewoon gezellig iets te eten en drinken. Constandinos bestelt het avondeten. Als het voorgerecht wordt geserveerd, schuift Evdokia Tsatsouri aan. Evdokia is de marketingmanager van de hotels in Thessaloniki. „Gezellig hè, de studenten hier om ons heen. De crisis heeft ons hard geraakt, maar zij blijven lachen, waardoor de ouderen hoop houden en ook nog kunnen lachen.” Aan het einde van de maaltijd vraagt Evdokia: „Hoe was Thessaloniki?” „Het is een stad die je verrast”, antwoord ik. „Eerst denk je: Wat valt hier te zien? Maar als je door de stad loopt, ontdek je steeds opnieuw prachtige dingen.” Helena: „Thessaloniki is een stad met verborgen schatten.” >>gnto.nl
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
Thessaloniki als uitvalsbasis Wie de stad Thessaloniki voor een dag of langere tijd achter zich wil laten kan prima in de omgeving terecht. Veria In Veria bijvoorbeeld, de stad die in de Bijbel Berea wordt genoemd en waar de mensen ”edeler” waren dan in Thessaloniki. Nog altijd staat daar de oude synagoge waar Paulus zou hebben gesproken. Dat wil men althans de bezoeker doen geloven. Waarschijnlijker is dat hier de synagoge heeft gestaan waar Paulus over Christus vertelde. De huidige synagoge staat in een oude, schilderachtige wijk. Sowieso heeft Veria, 40.000 inwoners, iets vriendelijks. Aan de rand van de oude wijk staat een gedenkteken dat wijst op het verblijf van de apostel. Het monument, hoe goed bedoeld, oogt als pure kitsch. Een bus met Indonesiërs stopt op 30 meter afstand van het gedenkteken, Ze stappen uit, bekijken het een paar minuten en stappen weer in. Het gedenkteken is misschien geen lang bezoek waard, maar de synagoge en de oude wijk met zijn smalle straatjes waar de bus niet kan komen, rechtvaardigen een
langer verblijf. Olympiade In Olympiade, gelegen aan de kust, is een verblijf van meerdere dagen bepaald geen straf. Pal naast Olympiade ligt Stageira, de geboorteplaats van de filosoof Aristoteles. Het is een ruïne die in een uur of twee is bekeken. Op de zee hier raak je niet echter uitgekeken Voor de nacht is Hotel Germany een aanrader. Een tweepersoonskamer kost inclusief ontbijt en diner 89 euro. Eigenaar Dimitris Sarris: „En we serveren uitsluitend huisgemaakte producten.” Olympiade biedt met amper duizend inwoners geen resort voor massatoerisme. „Hier kom je voor je rust. Gasten vragen vaak: „Hoe laat moeten we ontbijten?” Ik antwoord dan: „U bent hier niet in het leger. Niets moet.”” Wie Olympiade heeft gezien, wil aan het einde van de dag niet weg. „Er zijn hier zo veel mogelijkheden. Wie wil bewegen kan zwemmen, maar ook mountainbiken. En als daar belangstelling voor is, geeft mijn vrouw een kookcursus Grieks eten. Dat is echt een aanrader.”
Aristoteles’ geboorteplaats.
Thessaloniki
Olympiade/Stageira
Berea
Egeïsche Zee GRIEKENLAND
Athene
Bazaar.
land eken Gri
©RD
Aan de boulevard springt de zogenaamde Witte Toren het meest in het oog. De toren staat symbool voor de havenstad.
Vroegchristelijke kerk.
3
otel
Inclusive AKTIV CARD Genieten van het zwembad Alpentherme Ehrenberg, de Hahnenkamm berg met de kabelbaan, naar het Museum “In de voetsporen van een ridder“ of met de bussen naar de Lech-vallei, Tannheimer Tal, Füssen en op zonnige dagen zelfs tot het meer Plansee!
parkh r u u t a N
e c n e r o Fl
v.a.
€ 260,p.p.
Fam. Tabor
v.a.
een midweek genieten 6 dagen (5 overn.) halfpension (incl. ontbijtbuffet, ´s avonds een smaakvol 3-gangen diner met saladebuffet)
€ 350,p.p.
Schäfflershof 4 6671 Weissenbach am Lech Austria / Tirol
een week genieten
8 dagen (7 overn.) halfpension (incl. ontbijtbuffet, ´s avonds een smaakvol 3-gangen diner met saladebuffet)
Hotel-Appartementen De Oude Hamer is zeer rustig en charmant gelegen in Mechelen in het Geuldal op een van de mooiste panoramaplekjes. Prachtige ligging temidden van glooiende hellingbossen, heuvels en dalen, omgeven van natuurschoon. Uitermate geschikt als start- en eindpunt voor dagtripjes naar bv. Maastricht, Valkenburg, het drielandenpunt in Vaals, Monschau en de Ardennen en Eifel etc.
Tel: +43 (0)5678 5277 info@hotel-florence.at
ELLIGSTE CAMPING Z E G DE IJ DE HEU VELRUG B
Ideaal voor natuurliefhebbers en rustzoekers. Gemoedelijke, ongedwongen sfeer. Top gezinslocatie in Vorarlberg, Oostenrijk. Highly Recommended op Zoover, Kidsclub, 10% vroegboekkorting.
Voor meer informatie kijk op www.deoudehamer.nl of bel 043 - 455 13 91
www.appartgastauer.com
Vakantiehuisje verhuren?
Speciaal voor u als abonnee van het RD…
Fam. Donselaar De Heygraeff 15 3931 MK Woudenberg T 033 - 286 14 24 F 033 - 286 44 19 www.campingboerenerf.nl
Gezellige familiecamping met ruime velden Plaats een schakeltje in het Reformatorisch Dagblad Ga snel naar www.schakeltjes.nl
Tevens groepsaccommodatie en chaletverhuur
€ 45,korting p.p.
13-daagse samenzangreis naar Canada Dwars door de Rocky Mountains Informatie: Datum: D.V. 24 september t/m 6 oktober 2015 Medewerkenden: Ds. P. van Ruitenburg: meditaties Peter Wildeman: orgel Inbegrepen in reissom: Vliegticket inclusief belasting Verblijf in 3*** hotels (zie folder) 11 overnachtingen in een 2-persoons kamer 11 x Canadees ontbijt Nederlands sprekende gids Eigen christelijke reisleider Nationaal park entreegelden Samenzangavonden in Picture Bute en Chiliwack
Ga mee met deze bijzondere samenzangreis door Alberta & British Columbia. Wie kent niet de prachtige skyline van Calgary en Vancouver? Zie met eigen ogen de adembenemende natuur van The Rocky Mountains. Sta oog in oog met de orka’s in de Paciic Ocean. U bezoekt ook het Banff National Park en de Victoria Gletsjer. Ontmoet Nederlandse emigranten in Lethbridge en Chilliwack. Samen Psalmen en Psalters zingen tijdens twee zangavonden. Ga mee en zing mee! U dient te boeken voor 4 maart 2015.
Voordeel: Abonnees betalen geen € 2295,maar € 2250,- p.p.
Bekijk de folder digitaal op www.zang-reizen.nl, NB voor de korting meldt u bij bijzonderheden: actie-RD. Vraag de folder op via info@zang-reizen.nl
"(!%$&'#"'! U kunt telefonisch boeken bij Van der Valk vakanties 0172 - 46 96 96. 268-17 Alle Leeftijden
Kijk voor meer informatie op rd.nl/abonneevoordeel
2015 01-05 intro.indd
1
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
5
Echt in het wild Staatsbosbeheer wil het paalkamperen op termijn (na 2015) vervangen door echt wildkamperen. „Een vast veldje is sommige mensen te gearrangeerd”, zegt Jelle de Boer van Staatsbosbeheer. Het idee is om wildkampeerders tegen betaling de gps-coördinaten van een locatie te geven. Als zich nog iemand aandient, krijgt die een ander plaatsje toegewezen.
Geen open vuur.
Slapen bij een paal met pomp tekst Geertje Bikker-Otten beeld RD
Daar sta je dan, met je trekkerstent. In de vrije natuur, maar toch hutjemutje. Kamperen bij een paal. Neem wel genoeg water mee.
E
en van de charmes van een fietsvakantie is dat je de hele dag buiten bent. Liefst met veel natuur en zo min mogelijk auto’s. Maar waar ga je slapen? Na een dag vergezichten, schelpenpaadjes en boslucht kun je je op een stampvolle familiecamping als een kat in een vreemd pakhuis voelen. Weg rust, weg ruimte. Wildkamperen is een manier om dat vrije gevoel ook ’s avonds
Hutjemutje.
en ’s nachts vast te houden. In sommige buitenlanden is het niet ongewoon om tijdens een fiets- of wandeltocht je tent ergens in de vrije natuur of in een boomgaard op te zetten. In Scandinavië, bijvoorbeeld. Maar ook in Schotland of Ierland kun je gerust, als je de moed hebt, aan de eigenaar van een perceel vragen of je er een nachtje mag neerstrijken. In Nederland is wildkamperen (nog) niet toegestaan (zie kader). Wat wel kan: paalkamperen, op een van de 26 veldjes die Staatsbosbeheer hiervoor heeft aangelegd. De enige voorziening: een paal met een pomp. Als er wat uitkomt, kun je het maar beter niet drinken. Genoeg water meenemen dus. Geen wc: daarvoor dien je je discreet in een bosje terug te trekken. De bestemming is een veldje in natuurgebied de Donkse Laagten
in de Alblasserwaard. Het is even zoeken, dus als het juiste bordje in de berm opdoemt, is er eerst sprake van opluchting. En daarna van lichte teleurstelling. Want het landje, alleen te bereiken via een smalle loopbrug, is krap en met twee tenten al behoorlijk vol. Dat wordt hutjemutje slapen, als er sowieso nog een tent tussen past. Niks rust, niks ruimte. Wat dan weer meevalt: na alarmerende berichten op internet over afval en rondzwervende papieren zakdoekjes blijkt het hier opvallend schoon. Er liggen alleen een paar bierdoppen. En de restanten van een kampvuurtje. Open vuur maken mag volgens de regels niet eens. Waar de bewoners van een van de andere tenten zich niets van aantrekken. Zij leggen zodra het duister valt –eind september al heel vroeg– aan de andere kant van de loopbrug een
Smalle loopbrug.
groot vuur aan, met hulp van een fles spiritus. En dat zijn niet de enige spiritualiën die ze hebben genomen. Het is eigenaardig weer: warm, bladstil, dampig. Zo’n avond waarop je tientallen meters verderop een naamloos dier in het
„Willen jullie misschien ook een blowtje?” water hoort plonzen. Zo’n avond waarop je naburige koeien happen gras van de wortels kunt horen afscheuren. Tent opzetten, eten en een halfslachtig afwasje bij de pomp: dat lukt allemaal nog net voordat
het om halfnegen aardedonker is. Daarna duurt de avond nog lang. Het is eigenlijk niet meer dan logisch om je dan op een gegeven moment maar bij het kampvuur te voegen. Enige verbroedering is met het oog op de nachtrust ook niet verkeerd: als je weet wie je voor je hebt, ben je eerder geneigd rekening met elkaar te houden. Met een ongedacht gevolg. „Willen jullie misschien ook een blowtje?” vraagt een van de buren na een uurtje gezamenlijk in de vlammen staren. Als het bedtijd is, staat tent nummer twee er nog onbewoond bij. Zaterdagmorgen vroeg. Opeens is er buiten sprake van menselijke activiteit. Gekraak van plastic zakken, ritsgeluiden, een luchtbed dat wordt opgepompt. De bewoner van tent twee is gearriveerd, op een kloeke mountainbike, in de mist.
Paal met pomp.
Ouddorp Hardenberg Nunspeet Parijs Domburg Londen
Texel
Drenthe
Vakantie binnenland ≤ OMMEN, camping Bergzicht. Luxe 6-pers. stacaravan met 3 slpk., douche, 2x wc, 100 meter van bos en hei. Leuke familiecamping met zwembad en recreatieteam! Voor foto’s www. zwinselhuren.webklik.nl. Nog vrij: t/m wk 32. Info: 0625044921/ 06-39799410 ≤ Lage VUURSCHE, in schitterend bosrijk midd.- Ned. t.h.: gezellige 4/6-p. bungalows. Inl. / folder: 035 666 82 23. www.bungalow parkdespar.nl ≤ RHENEN B&B ’Onder Ons’ 2 pers. incl. ontbijt € 75/ nacht. Ook verhuur als app. 4/5 pers. bb-onderons.nl, 06-53417279. ≤ FAMILIEHUIS 24 pers. onderaan Oosterscheldedijk, familieweekend/week/midweek www.gasthuisklap.nl 06-41570476 ≤ OMMEN t.h. vak.bung., natuur, rust en privacy, in bos, 078 - 6511392, www. vakantiehuisinommen.nl ≤ Boerderijappartementen.nl 2, 4, 8 p., midw. vanaf € 80, week vanaf € 120, Vecht-Regge bij OMMEN, 0546 - 67 17 03. ≤ OOSTKAPELLE-Zeeland zomerhuisje - 10 minuten lopen later, sta je met je voeten in het zoute water vrijstaand - grote tuin 2 slaapkamers - max. 8 personen - bel 038-3322111 www.oostkapellevakantie.nl ≤ BIERVLIET, Zeeland 2-8 pers. vak.huis. In natuurgebied en dichtbij zee. Tel: 0115 - 48 27 85 www.braakmanzicht.nl ≤ ZUID-LIMB., te h. sfeervol 4pers.huisje vanaf € 270.Rust, ruimte,prachtig gelegen, natuur+wandelgebied. Vrij : mei t/m aug. Inl. tel: 043 - 457 1721. ≤ VROEGBOEKACTIE: boek onze 8-pers. bung. op park Hoge Hexel en krijg 1 dag kanoën kado. 078-6820685 www.hogehexel.webklik.nl ≤ ACHTERHOEK, landelijk gelegen comfortabele vakantiewoning (8 pers). www.kleinheusinkveld.nl Tel 0315-243100 ≤ NORG Drenthe, te huur 8pers. vak.bungalow aan bosrand, perc 1000m2 met speeltoestellen. 4 slk, waarvan 1 slk, douche en wc op beg.grond. Ideeal voor 55+ rustzoekers en gezin met kl kinderen. Info: 0511475126 www.vakantiewoningnorg.nl ≤ Burgh-Haamstede Kamperen in de boomgaard? Dat kan op mini-camping "De Fruitgaard". Tel. 0111 - 65 16 10. www.defruitgaard.nl. ≤ KINDVRIENDELIJK chalet (7 p.+baby) te huur Camping De Wolfskuylen Drenthe. Meivak. € 300,-, zomervak. € 550,-. Info: 0343-563682, wvandermeij@solcon.nl. ≤ FAMILIEWEEKEND organiseren? -Tig jaar getrouwd? Comfort. groepsverblijf, veel privacy www.deboerkeri-j.nl omg. APPELSCHA. 0516-5139 15 ≤ Zeeland: welkom op onze gezellige boerderijcamping Bruinisse. 7-pers. SAFARITENT / stacaravans. Veel mogelijkh. voor kinderen, wifi. In jan. 10% korting. Ook stalling! www.de welblok.nl / Tel 0111-482523. ≤ T.h. vak.huis 6-8 pers, a.h. GREVELINGENMEER, met airco, ideaal voor watersporters en familie, incl. zwembad. € 250,-/550,- p.w. info 06-22309652
≤ CHAAM (NB) 4-6 persoons praktische, zeer mooi en rustig gelegen vakantiewoning te huur. Ligging tussen weilanden en bos, niet op een park. Ideaal voor fietsers en wandelaars. Prijzen tussen 200 en 425 p/w. Telnr 0104821604 of 06-51190617 ≤ NUNSPEET royale stenen vak.bung., 8 volw + kind.led. wasm, diepvr, vaatw., combi magn., schommel, duikelrek. Info tel. 0522-463220 of vakantiehuisjenunspeet.nl. ≤ CHALET ERMELO volledig en ruim, 5 pers op rustig park en vrij gelegen in bos incl. fietsen voor €300 pw! Info rneuteboom@solcon.nl of 06-22783404
≤ EXCLUSIEVE vakantiebungalows op ’t Lochenveld in Elspeet. Taberna, Plexat, Tevrêluwe, ’t Nisje en Reebok zijn stuk voor stuk luxe, compleet ingerichte vakantiewoningen voor 2-8 personen. Alle comfort aanwezig: wasmachine, droger, magnetron, diepvries, speelweide. Informatie: www. vakantie-elspeet.nl of bel: 0628272379, 0650426385, 0649497826, 0653322759, 0612623176. In voor- en najaar bijzonder geschikt voor oudere echtparen. Het kindvriendelijke park grenst direct aan bos en heide en kenmerkt zich door een ≤ Welkom op onze mini- sfeer van rust en gezelligcamping Duinzicht te DOM- heid. BURG. Plaatsen vrij voor tenten en caravans voor 24 juli ≤ WE S T K A P E L L E . G r o o t en na 7 aug. Tevens 6- vakantiehuis 17 personen op persoons stacaravans vrij voor 1 km van strand en zee. Van 24 juli en na 7 augustus. Nog alle gemakken voorzien. vrij in augustus. volop vrij in de meivakantie. Nog 0118Nu met nieuwe (speel)zolder! www.duinzicht.com A. Maljaars, 0118 - 58 14 94. 563492 B.g.g. 06 - 57 14 90 54. ≤ NOORDWIJK/ZEE Ons Website: www.minicam vrijst. vak. h. grenzend aan pingduinzicht.nl bos en duin. Bel voor inl. ≤ Ameland - TERSCHELLING 0252-412057 / 06-24843745. - Ommen - Hardenberg - Bak- ≤ OUDDORP ZH, Vrijstaande keveen (Frl) chalets/ stacars vakantiehuizen! 6 & 7 pers. t.h. bill. prijzen kijk op Landelijke inrichting anno www.vdsluisvakanties.nl of 2014. Nabij het strand. bel 0512-516096. www.vakantieouddorp.com ≤ T.h. ruime vakantie- ≤ Noord Holland, prachtige woning in natuurrijke omge- vrijst. 6 pers (+baby) ving Veenendaal (3 sl.k.) VAKANTIEWONING in voor inl. 0612448849 Obdam vanaf 250 euro/wk
Vakantie buitenland
≤ T.h.: luxe chalet te Wallis, ZWITSERLAND. Centrale ligging. Mooi uitzicht en veel comfort. Inclusief gratis draadloos internet. Zomer en winter. Voor meer info: www.chaletariette.nl / tel. 075 - 640 89 44. ≤ ZWITSERLAND Mooie 29 pers. vakantiewoningen te huur in Berner Oberland en Wallis. Grüma Alpenchalets, 071-5892249, www.gruma.nl ≤ OOSTENRIJK Karinthië 810 p. woning. Uitzicht over het Millstättesee, nog beschikb. 4-18 juli en 15-29 aug. www.hausbrunner.nl Tel. 0522-291016. ≤ Chalets en appartementen in Königsleiten, Oostenrijk. Geniet met het gezin van de prachtige omgeving, wandelingen en andere uitstapjes. TOP-CHALETS.nl ≤ T S J E C H I E REUZENGEBERGTE: vrijst. gezinswoning 8 pers op mooie lokatie met o.a tafeltennis, div speeltoest. grote trampo barbeque zwembad 6 km voor info www.tsjechhuis.nl ≤ T.h. MIDDEN-FRANKRIJK Gîtes 2-8 pers. B&B, halfpension, zwembad, tussen stop naar zuiden, ook greop tot 30 pers.. www.evenfransleven.nl ≤ Z-FRANKRIJK op Ned.talig park mooie 5-pers. bungalow met veel privacy, rust en prachtige omgeving. Tel. 0113-572241. ≤ Frankrijk, Duitsland of TSJECHIE? Mooie vakantiewoningen tot max. 10 p. Incl. o.a. wifi, luxe keuken, schommel, zandbak. www.adrien.nl 0345651058
≤ Combineer een heerlijke ontspannen gezinsvakantie in Königsleiten, Oostenrijk, met op 2 en 9 augustus een Nederlandse kerkdienst olv dominee Cees Haasnoot. TOP-CHALETS.nl ≤ ITALIE, t.h. aan het Lago Maggioremeer, recreatiebung., 6 pers., Tel. 074 266 30 34, 06-15259660. ≤ Amarant Reizen! Christelijke reizen! Ook in 2015 weer een bijzonder uit-gebreid en avontuurlijk programma! www.amarant reizen.com ≤ Z - F R A N K R I J K vakantiehuis (12 p.) aan het water. Boek nu met KORTING op www.taillade.nl ≤ Chr. VAKANTIEPARKEN Zd-Duitsl. (ook wintersport) Tsjechië (excursie Praag). ZdFrankrijk (met vroegboekkorting). Recr.team. outdoor. Ned. kerkd. sing-inns. 0703912469 www.unoanimo.net ≤ SAUERLAND: Te huur vrijst. 6-pers. bungalow a.d. Hennesee v.a.g.v. Prachtig uitzicht. 0547-381935/ 06 42 69 09 82 www.vakantiehuissauerland. mijnalbums.nl ≤ Behoefte aan VAKANTIE waarin je echt tot rust komt, tijd hebt voor jezelf, je gezin, je vrienden en je relatie met God? In ons vakantiedorp in Z Frankrijk wordt je niet gestoord door telefoon of mail, er is geen be≤ VAKANTIEWONING ”Lutje a.a.kranenburg@kliksafe.nl reik. Huis huren, een Stee” in SCHILDWOLDE (Gr.), of 06-13132237 themareis of zomaar een 1-4 pers., comfortabel, alles ≤ Schitterend gelegen direct paar dagen ertussenuit? gelijkvloers. 0598-423902 aan de REEUWIJKSEPLASSEN www.tamariskvillages.eu www.lutjestee.nl Welkom! vakantiewoning 6 pers. ≤ VELUWE: t.h. vak.huisje www.gezinsparken.nl/rp dichtbij Nunspeet/Elburg. LAUWERSMEER: Fraai Wasm. en speelgel. v. kind. ≤ aanw. Voor-/naseizoen kor- vak.huis bij water in uniek natuurgebied. Zomervak. nog ting! Tel. 0525 - 66 11 66. mogelijk. Tel. 0182 614601 ≤ VELUWE: Nwe vrijst. www.zuideroog.com 6-p. won. in buitengeb. LAUWERSMEER (Fr.): op fietsafst. B’veld - ≤ Voorthuizen - Zeumeren. 19 fraaie recr. bungalow in mei t/m 20 juli. 06-31936694 prachtig natuurgeb. (Nationaal Park). 0512 - 84 29 80 ≤ ELSPEET t.h. gezell. vrijst. of 0519 - 34 93 00 www. vak. huisje met speelwei. wadenmeer.nl 2 - 6 pers., inl. 06-24194739. ≤ VAKANTIEHUIS te huur ≤ Gezellig VAKANTIEHUISJE voor 6-8 pers. bij boerderij, (4-6p) in Drenthe 70 mtr gelegen tussen Enter-Rijssenvan bos en heide. WWW. Wierden. J. ter Steege, DRENTHEVAKANTIEHUISJE.NL IJpeloweg 29, Enter, 0546 Ook uniek gelegen camping 57 14 21. aan bos. T. 0593 - 59 20 97 ≤ Te huur: nette 8-pers. chaWWW.CAMPINGTIKVAH.NL let op camping Bergzicht te ≤ ELSPEET 4-p. vak. huis, Ommen. Week 28, 29, 30, v.a.g.v. weekend / midw. v.a. 33, 35, 36 € 450,- p.w. voor€ 170,00 incl. folder 0577- en naseizoen € 260,- p.w. Inl. 492 539. 0612450806. ≤ LAUWERSOOG rustige, ≤ OUDDORP te huur heerlijke vak.plek in fraai vakantiewoning 3 slk. natuurgeb. Omg.: bos, meer, kinderl. 2 fietsen. dicht bij eiland, www.lauwersoog.org strand. gr. tuin info 0519-349300 of 06 10426085. 0187682904. ≤ Op het VELUWSBOSPARK aan de bosrand van Putten ≤ Te huur: 6p LUXE CHALET zijn rust, groen en duur- aan het WATER, Friesland. zaamheid de kenmerken. Apr, mei, juni, sep, okt voor Zie: www.veluwsbospark.nl € 372,- p.w. Chalet is van alle gemakken voorzien. Kijk op ≤ ZUNA t.h. vak. Bung. aan www.ffbijkomen.nl of bel nieuw natuur gebied de met 06-41750141 Regge www.vakantieoord Chalets/Stacaravans holsappel.nl of tel. 0548 - ≤ op rustige camping in 512 790. BAKKEVEEN (Zo Frl.) uw vakantiebungalow op één van ≤ 4 -6 persoons Folder/inl. 0512-752118 of chalet in NUNSPEET zie www.jdoesburg.nl. Zie onze christelijke vakantieparken www.dehofstee168.nl aanbiedingen. € 295,- p/wk excl. parkkosten ≤ T e huur, DOMBURG: of op één van onze overige parken ≤ FRIESLAND voor echte vakantiewoning op boerderij natuurliefhebbers!! Breng je 300m v/h strand www. of kies één van onze andere vakantie door in vak. woning vakantiedomburg.webklik.nl aan rand van ”De Wouden”. MB 0630837331. Fietsen, Vissen & Varen 120.000 vakantiehuizen! in natuurreservaat, wad- ≤ Te koop/ te huur: chalet lopen en diverse culturele STROE VELUWE. 5 pers., uitjes. Kijk op: Vakantie veel privacy. €300 p.w. 0184 - 422 000 Veenwouden.123website.nl vakantiehuisstroe.nl of 06 41411516 Koop: €11.000,of 0511 471881
≤ OOSTENRIJK, voor € 495,all-in huurt u een stacaravan op gezinscamping. Recreatieteam, kerkdiensten, zon, water en bergen. www.esvakanties.nl of bel 055 - 30 30 08 3 ≤ COMF. VAKANTIEWONINGEN huurt u SINDS 1975 bij www.letzeburg.nl. Advies 0343-454458. O.a. Luxemburg, Eifel en Ardennen. ≤ ACTIEKORTING: Prachtig vak.park Zuid-Frankrijk nabij Pyreneeën. Ned. kerd., sing-in, Ned. recreatieteam, zwembaden, zwemmeer, tennisb. outdoor (rafting / canyoning), wandelt. enz. Accomm. standaard tot luxe 1-8 pers. Info 070-3912469 ******www.unoanimo.net******* ≤ 8-pers. vak.woning FRANSE Pyreneeën nabij Middel. zee, t/m 6 pers. € 300,-/wk. Voor-/naseiz. korting. 038 376 49 40 / 06 - 54 22 50 76. ≤ ZWITSERL. hele jaar T.H. 2 vak.won. in Aechi bij Reichenb.bernr.oberl.v.a.g.v. 1 v.2-6-en 1 v.2-11-pers.zie www.webklik.nl/luginbuhl.v. inl.en prijzen.0548-514584 ≤ INFODAG Israëlreizen, 24 januari, deskundigen vertellen u alles over onze Israëlbestemmingen, bel voor aanmelding 0786845353, Amicitia.nl ≤ LAUTENTHAL sfeervolle grote vrijst. vak. woning in Harz (Du) 2-12 pers. Veel privacy en natuur. Zeer geschikt voor 1-2 gezinnen. Voor heerlijke sneeuw- of zomervak. 06-20599985 of 0348-431280 ≤ OOSTENRIJK (Saalbach), t.h. 2/8-pers. luxe vakantiewoning. www.vakantieinsaalbach.nl
Va k a n t i e b u n g a l o w s door heel Europa
Kijk op onze ! website
Zoe k e n b oe k! ... ... ...
www.onsvakanties.nl
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
7
„Kinderen kunnen goed verstoppertje spelen”
EN G
Toegang tot het watervat.
D AN EL
De watertoren van Appleton staat in de middle of nowhere.
Sandringham Norwich
tekst Gerco Verdouw beeld RD
Cambridge
ENGELAND Harwich
Londen
©RD
Haardvuur op tweede etage.
Badderen in een watertoren Ooit genoten hoogheden zoals koning Edward VII van het uitzicht vanaf de Appleton Water Tower. Anno 2015 kunnen toeristen slapen in de watertoren aan de rand van het landgoed waar de huidige koninklijke familie de kerstdagen doorbrengt. yrisch zijn de voorgaande bezoekers over hun verblijf in de watertoren in het Oost-Engelse Sandringham. Familie Voss uit Cambridge noemt acht voordelen van het slapen in een monumentaal gebouw. Voordeel vier: „De kinderen kunnen hier geweldig goed verstoppertje spelen.” Voordeel zeven: „Op het dak genieten van de zonsondergang.” Het blijkt echt een belevenis om in een in 1877 gebouwde toren te logeren. De vertrekken zijn allemaal achthoekig. Klein maar knus. Beneden een keukentje en een eettafel. Op de eerste en de tweede etage slaapkamers die via gebogen trappen in de toren zelf te bereiken zijn. Om een bad te nemen, moeten bezoekers op de tweede etage de overstap maken naar een wenteltrap die in een apart torentje tegen het gebouw is aangeplakt.
L
Zo’n 10 meter hoger is de badkamer bereikt. Badderen met uitzicht op 50 meter hoogte. De wenteltrap leidt nog veel hoger. Boven de badkamer is namelijk het oorspronkelijke watervat nog aanwezig. De 32.000 liter water was bestemd voor de koninklijke familie in het 1,5 kilometer verderop gelegen Sandringham Estate, een buitenverblijf waar de familie al jaren de kerstdagen doorbrengt. Boven op het watervat is een plateau gemaakt zodat de hoogheden vroeger hun gasten het landgoed en de omgeving konden laten zien. Gerieflijkste kamer In de herfst en de winter konden ze daarna opwarmen bij het haardvuur op de tweede etage. Anno 2015 is die kamer de gerieflijkste van het gebouw. Omdat de elektrische verwarming niet zo makkelijk te bedienen is, zorgt de open haard voor warmte en gezelligheid in de koude seizoenen. Uit het gastenboek blijkt dat de watertoren in herfst en winter minstens zo vaak wordt gehuurd als in de warmere seizoenen. Dat kan ook aan de prijs liggen want vier nachten in januari kosten 600 euro en in juli is dat meer dan 1300 euro. Familie Voss uit Cambridge zit er niet mee: „Dit is onze derde Landmarkvakantie en absoluut niet de laatste.” The Landmark Trust is een geregistreerde liefdadigheidsinstelling die de watertoren in 1977 restaureerde. De organisatie redt
monumentale gebouwen van verpaupering en ondergang. Giften maken restauraties mogelijk. Het onderhoud van de bijna 200 gebouwen van The Landmark Trust wordt bekostigd uit de verhuur aan toeristen. Juweeltjes Er zitten nog veel meer juweeltjes bij de te huren gebouwen. Een verdedigingstoren in Caernarfon, een landhuis in Cavendish, een lieflijke cottage in Cornwall, een stoer fort op een verder onbewoond eiland, de hut van Robin Hood in Somerset, een poortgebouw in Dorset of een voormalig stationsgebouw in Alton. Op het eiland Lundy, helemaal in het zuidwesten van Engeland, zijn achttien gebouwen op het eiland te huur. Je kunt er alleen komen per helikopter of met de MS Oldenburg die het eiland eenmaal per dag aandoet. The Landmark Trust verhuurt ook enkele gebouwen in Frankrijk, Italië en de Verenigde Staten, maar de nadruk ligt op Groot-Brittannië. Momenteel zamelt de organisatie geld in om een huisje op te knappen op een van de Orkneyeilanden, in het uiterste noorden van Schotland. Getuige het gastenboek in de Appleton Water Tower geeft het de huurders een goed gevoel om door het betalen voor een wat duurder verblijf bij te dragen aan het behoud van het Engelse monumentale erfgoed. >>landmarktrust.org.uk
VAKANTIEPARKEN
ALLE LEEFTIJDEN
SINGLE REIZEN
YOUNG REIZEN
HIJ IS WEER (BETER-)UIT! DE ZOMERBROCHURE 2015!
! NIEUeW izen
· Motorr zen · Autorei us· Verre b reizen Bungalows te huur, midden op de Veluwe (t/m 8 pers)
Meer info: Familie Bos www.uddelermeer.com - Tel. 0577 - 40 12 31
Nieuw in 2014: grote overdekte speelruimte
Boek vakan nu uw de Vetie naar luwe! Ook k oop v vakan an eige n tiew moge oning lijk
Het
thuisgevoel vakantie! op
nd jaarro nd geope
Vakantiepark Familiehuis Nunspeet Randmeerweg 14, Nunspeet T: 0341-25 08 51 www.familiehuisnunspeet.nl
Zondagsrust
BEL O172 48 48 48 VOOR EEN GRATIS EXEMPLAAR OF BEKIJK EN BESTEL ’M OP WWW.BETER-UIT.NL BETER UIT. VAKANTIES MET OVERTUIGING VOLG ONS OP
FACEBOOK.COM/BETERUIT
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
9
Publiekslieveling.
Het Atomium, een bouwwerk in de vorm van een ijzerkristal, is een van de grote toeristische attracties van Brussel.
Klein in groot Brussel tekst Neline Boogert beeld RD
Veel Nederlanders associëren Brussel vooral met vervelende Europese regeltjes en bureaucratie. Maar voor gezinnen op vakantie in België is het ook een leuke bestemming voor een dagje uit. eker, het is de stad aan te zien dat er belangrijke beslissingen worden genomen. Of je nu langs het indrukwekkende koninklijk paleis wandelt, de trotse koepel van het justitiepaleis bewondert of het zoveelste monumentale pand tegen het lijf loopt waarvan je de geschiedenis en de functie alleen maar kunt raden, telkens bekruipt
Z
je als toerist weer het gevoel dat je maar een nietig mensje bent vergeleken met al die enorme bouwwerken. Echt oud zijn de meeste gebouwen in Brussel overigens niet. Terwijl een stad als Gent al in de elfde eeuw tot bloei kwam, was Brussel in die tijd nog een weinig betekenende nederzetting. Toch is er vandaag de dag genoeg te beleven aan kunst en cultuur, ook voor gezinnen met kleine kinderen. Een leuk uitje is bijvoorbeeld een bezoek aan het muziekinstrumentenmuseum. De entreeprijs is op het eerste gezicht vrij hoog met 12 euro voor een regulier toegangskaartje. Maar jongeren tot 25 jaar, werkzoekenden en mindervaliden mogen voor 2 euro naar binnen, en kinderen tot 4 jaar betalen niets. Met een jong gezin ben je hier dus toch nog goedkoop uit. In vitrines staan allerhande
instrumenten opgesteld. Van een concertviool tot een sierlijk bewerkte exotische trommel, van een herdersfluit tot een kolossale subcontrabassaxafoon. Via een koptelefoon die iedere bezoeker bij de ingang meekrijgt, is in prachtige geluidsfragmenten te horen hoe de instrumenten klinken. Voor kinderen is er een route die voert langs de meest wonderlijke creaties die het museum rijk is. In het lager gelegen deel van Brussel bevindt zich rond de Grote Markt het historische centrum. Het stadhuis is onlangs opgeknapt en schittert in het zonlicht. Links en rechts ervan staan oude gildehuizen, aan de overkant is in het Broodhuis een museum over de geschiedenis van de stad gevestigd. De inrichting is wat ouderwets, met veel tekst en weinig interactie. Maar dat wordt helemaal
goed gemaakt op de bovenste verdieping, waar jong en oud zich kan vergapen aan de uitgebreide garderobe van Manneke Pis. Buitenlandse delegaties die Brussel aandoen, nemen als geschenk
Manneken Pis zie je gemakkelijk over het hoofd regelmatig een kostuumpje mee voor het bekende beeldje. Van een Hawaïaans strorokje met bloemenkrans tot een statig rood-zwart pak met hoge bontmuts zoals de Engelse paleiswacht die draagt, Manneken Pis heeft het allemaal.
Atomium
BRUSSEL
Grote Markt Manneken Pis Muziekinstrumentenmuseum
Europees Parlement
gië Bel
Broodhuis.
©RD
Een bezoek aan het beeldje zelf mag natuurlijk ook niet ontbreken. Indrukwekkend is het ”manneken” allerminst. Het is dat er zo veel toeristen bij staan met camera’s, anders zou je hem zo over het hoofd zien. Een andere publiekstrekker is het Atomium. Met een hoogte van ruim 100 meter torent het bouwwerk uit boven de stad. Langs de kaarsrechte toegangswegen staan talloze auto’s geparkeerd. Hoe dichter bij het gevaarte, hoe duurder. Sommige mensen stoppen alleen even om wat foto’s te maken. Het enorme ijzerkristal werd gebouwd voor de Wereldtentoonstelling in 1958. Aanvankelijk zou het weer worden afgebroken, maar omdat het binnen korte tijd erg populair was geworden, werd het in plaats daarvan een nieuw icoon van de stad. In de verschillende bollen zijn tentoonstellingen te bezichtigen. Een snelle lift –met flinke wachtrij– voert naar de bovenste bol, waar een panoramisch uitzicht over de stad zich ontvouwt. Helaas ligt het Atomium op enige afstand van het centrum, waardoor van de binnenstad weinig te zien is. Vanuit de bovenste bol is ook het naastgelegen Mini-Europa goed te bekijken. Dat is een soort Madurodam, alleen dan met hoogtepunten uit heel Europa: een Eiffeltorentje, een kleine Big Ben, een Colosseumpje. Ernaast is een groot waterpretpark gevestigd. Het moeten leuke attracties zijn voor gezinnen die Brussel aandoen. Maar ook in een dagje uit passen maar 24 uur.
10
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
Rust en ruigte langs Noorse tekst J. Visscher beeld RD
Verlaten eilandjes, besneeuwde bergtoppen, stille wateren. Hurtigruten, de bootdienst langs de Noorse kust, vaart door een wereld van rust en ruigte. ijk, zegt Australiër John Menzies (63) verrast. Op een dek van de MS Trollfjord (135 meter, 304 hutten) wijst hij op een rimpeling in het water voor de Noorse kust. „Is het misschien een zeehond? Of een dolfijn?” Deze momenten op het dek: Menzies geniet ervan. „Dit is groots.” Menzies is een van de ongeveer 500 opvarenden van de MS Trollfjord van de Noorse bootdienst Hurtigruten (vertaling: ”de snelle route”). Die heeft elf schepen. Dagelijks vertrekt een boot van John Menzies. Hurtigruten voor een reis vanuit de Noorse havenstad Bergen langs de kust naar het noordelijke Kirkenes. En weer terug naar Bergen. De vaartocht duurt twaalf dagen. Kortere trips zijn ook mogelijk. Hurtigruten meert af in tientallen haventjes.
K
De bootdienst biedt plaats aan toeristen én lokale reizigers. Hurtigruten vervoert ook vracht. Vertrouwd beeld als de Trollfjord een haven aandoet: een heftruck die zijn lading aan boord brengt. „Dit is een werkend schip. Ik houd daarvan. Dit is iets zeldzaams”, zegt Menzies, die samen met zijn vrouw op reis is. Een paar jaar geleden reisde Menzies ook met Hurtigruten, toen van Kirkenes naar Bergen. „Je ervaart het echte Noorwegen. Sneeuw in het noorden, groen in het zuiden. Je ziet haventjes, vissers, kleine stadjes, boerderijen, zee-arenden, maar ook zaken die wijzen op energiewinning door windmolens of de gasindustrie.” Senioren Aan boord is de sfeer doorgaans gemoedelijk. Opvarenden zijn veelal senioren. Natuurliefhebbers, rustzoekers. De één is bezig met een breiwerkje of spelletje. Een ander kijkt, niet zelden voorzien van verrekijker of camera, om zich heen. Naar de bergen, rotswanden, eilandjes, een vuurtorentje. Buiten of binnen vanachter grote ramen. Aan feestgangers is Hurtigruten niet besteed. Disco of gokhal vind je er niet. Hurtigrutens filosofie: zoek het spektakel in de natuur. In de scheepshut ligt het Nieuwe Testament. Om verspreiding van bacteriën te voorkomen, dienen bezoekers rond bijvoorbeeld maaltijden hun handen te reinigen. Her en der staan zeeppompjes.
In en op de Noorse wateren huizen tal van vogels en vissen. Posters op het schip geven uitleg. Er zijn vogels zoals steenloper, regenwulp, stormmeeuw, Amerikaanse bontbekplevier, brilduiker, grote zee-eend. En vissen als koolvis, zeewolf, zeeduivel, tongschar, heilbot, schar. Brand Opvarenden van Hurtigruten kunnen op –betaalde– excursies. Tijdens zo’n uitstapje is het zeeleven te bewonderen in het aquarium (Atlanterhavsparken) in de stad Ålesund (zo’n 45.000 inwoners). Fascinerend hoe vissen in een school rondzwemmen. Publiekstrekker is een voedershow in een zoutwaterbassin. Dat is 7 meter diep, 37 meter lang en 17 meter breed. Iedere minuut stromen er vanuit zee duizenden liters water
„Dit is een werkend schip. Ik houd daarvan” het bassin in. Een medewerker in duikpak zweeft tussen honderden bijtgrage vissen. Die zijn gebrand op een stuk aas uit een zak van de duiker. Ålesund kent een visserijverleden, vertelt gids Judith Damm
Een schip van de bootdienst Hurtigruten vaart bij de Noorse kust. beeld Christian Hühn
tijdens een bustoer. Een eeuw geleden leefde 90 procent van de bevolking van de zee, nu is dat nog zo’n 10 procent. Tegenwoordig verdienen mensen ook de kost in onder meer de meubelmakerij, de scheepsbouw en in de zorg. Een ramp trof Ålesund in 1904. In een Stephanie stormachtige Schwabe. nacht brak er brand uit in een fabriek bij een fjord. Het vuur legde honderden houten huizen in de as. Een vrouw kwam om. Sinds de brand er zijn in het centrum alleen stenen gebouwen toegestaan. Motorpech De ongenaakbaarheid en uitgestrektheid van de natuur is te ervaren tijdens een excursie naar de Svartisen (het zwarte ijs), een gletsjer bij Meløy, even boven het midden van Noorwegen. Met een oppervlakte van zo’n 300 vierkante kilometer is het een van de grootste gletsjers van het land. Op zee stapt een groepje over van de Trollfjord op een kleinere boot, de MS Alba, waar het naar scheepsbrandstof ruikt. Het vaartuig, dat een luttel moment motorpech heeft, loodst het gezelschap door een stille waterwereld naar het natuurfenomeen. De bezoekers kijken, over een door de zon beschenen meer, uit op een
witte ijsmassa: de Engenbreen, een zij-arm van de Svartisen. „Prachtig”, zegt de Duitse Janine Obrecht, opvarende van Hurtigruten. „Het is een dure reis, maar hij is de prijs wel waard.” De Engenbreen ligt niet stil. Er is een beweging van 1,25 meter per dag in de ijsmassa gemeten. Bij de gletsjer wordt energie gewonnen. Onder 200 meter ijs ligt een gletsjerlaboratorium. Daar verrichten specialisten onderzoek, bijvoorbeeld naar de invloed van klimaatverandering op grote ijsvlaktes. Grillen Gids Stephanie Schwabe weet van de grillen van de Noorse natuur, vertelt ze op de boot. Ze kent het leven op de Lofoten, een eilandengroep voor de noordelijke kust. Ze bivakkeert geregeld in het gehucht Valberg. „Je moet je aanpassen aan de natuur. Het kan voorkomen dat je door een storm een paar dagen het eiland niet af kunt. Dan ben je afgesneden van de rest van de wereld.” De talloze eilandjes leiden niet zelden een kwijnend bestaan. „Machines nemen handwerk over. Er zijn minder vissermannen. Mensen trekken naar de stad. Het leven op een eiland is hard.” Maar Schwabe ziet ook mooie kanten aan het eilandleven. „Ik houd van de natuur en ben graag op mezelf.” Cultureel van aard zijn de excursies in Trondheim, met meer dan 150.000 inwoners een
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
11
kust van Noorwegens grootste steden. Vermaard is de eeuwenoude Nidaroskathedraal. Verscheidene branden teisterden de imposante dom, waar tal van Noorse koningen werden gekroond. Muziekliefhebbers kunnen in Trondheim hun hart ophalen in het muziekhistorische Ringvemuseum. Daar zijn tal van muziekinstrumenten te bewonderen en te beluisteren. De gids beroert van diverse klavieren de toetsen. Grondlegster van het Ringvemuseum is de Russin Victoria Bachke (1896-1963). Die verzamelde uit allerlei landen –zeldzame– muziekinstrumenten.
haren van de Amsterdamse Marjolijn Stam. Ze vaart van Trondheim tot Tromsø mee. Samen met haar Noorse vriend Trond. „Dit is een relaxte manier om meer van het land te zien. Je laat het landschap aan je voorbijgaan. Hoe noordelijker je vaart, hoe mooier en ruiger het wordt.” In Noorwegen is ze in haar element. „Ik ben geboren en getogen op Texel. Ik houd van het weidse. Hier in Noorwegen voel ik me geen buitenstaander. De opa van Trond leefde van de visvangst. Tronds oma was vroedvrouw. In een roeiboot ging ze op pad.”
Kirkenes
Tromsø
L of o
te
>>demooistezeereis.nl
Nazigekte Intrigrerend, een tikje sinister ook, is een bezoek aan het oorlogsmuseum (1940-1945) in Svolvaer, de hoofdstad van de Lofoten. Daar meert de Trollfjord ’s avonds voor ongeveer een uur af en waaiert een visgeur over het water. William Hakvaag verzamelde uniformen en militaria. „Er heerste in de Marjolijn Stam. oorlog nazigekte. Zo was er de nazikerstboom in omloop. Hoe gek moeten mensen zijn in hun hoofd? In de hoed van de priester stonden kruis én hakenkruis.” Op het dek van de MS Trollfjord speelt de wind met de blonde
n
Svolvær
De Nidaroskathedraal in Trondheim.
Meløy ZWEDEN Svartisen
Trondheim
gen we or o N
Ålesund
NOORWEGEN Bergen
©RD
Voedershow in Ålesund.
De MS Trollfjord.
Ruige herfstdag
De Engenbreen, een zij-arm van de Svartisengletsjer.
Spin in het web op het Hurtigrutenschip de MS Trollfjord is Eskild Ognes. Hij roept excursies om en praat reizigers bij over bijzonderheden op het water. „Ik ben bevoorrecht met dit werk”, zegt Ognes. Een „maanlandschap”, eilandjes, bergen, agrarische streken – hij ziet het allemaal aan zich voorbijtrekken. Flink aan de bak moet Ognes als het spookt op zee, bijvoorbeeld tijdens een ruige herfstdag. „Dan moet soms het restaurant dicht.” Hij probeert mensen met zeeziekte bij te staan.
Ognes is ook van de partij bij een ‘doopritueel’ in verband met het passeren van de poolcirkel. Een verkleed persoon, die de zeegod Neptunus moet voorstellen, komt opdraven. Op een dek kunnen reizigers een hand ijsblokken in hun nek gestopt krijgen. Ook krijgen ze een alcoholisch drankje. „Dit ritueel is puur voor de lol”, zegt Ognes. Eskild Ognes.
Ouddorp Hardenberg Nunspeet Parijs Domburg Londen
Texel
Drenthe
Camping Weijdehorst - Veluwe
Vakantiewoning Costa Brava-Spanje
Villa Lapero in Lunas - Frankrijk
Kamperen op de Veluwe? Dan bent u bij ons op de juiste plaats. Camping Weijdehorst ligt in het mooie dorp Uddel. Op loopafstand van de bossen en heide. Rust, ruimte en gezelligheid kunt u hier vinden. Op onze camping hanteren wij de zondagsrust als rustdag. Onze christelijke/ reformatorische identiteit willen we ook op onze camping handhaven.
Te huur Costa Brava, omgeving Gerona onze vrijstaande 6-persoons bungalow met 3 slaapkamers, eigen zwembad, WIFI, wasmachine en buiten-BBQ. Vlakbij het vliegveld, strand (zowel zandstrand als de idyllische Costa Brava baaitjes), golfbaan en Gerona zelf. Tel: 06-4623 1314
Een nieuw gebouwde villa met zwembad en riant terras staat tot uw beschikking vlakbij Bergerac. Het dubbele huis bestaat uit een 8-persoons gedeelte van de eigenaar en een 6-persoons gedeelte voor de verhuur. U huurt dus in principe het 6-persoons gedeelte en bent dan de enige huurder. Het huis zal nooit dubbel bezet zijn dan uitsluitend in overleg.
www.christelijkevakantiesite.nl/ presentatie/30865
www.christelijkevakantiesite.nl/ advertentie/30904
www.christelijkevakantiesite.nl/ advertentie/31041
Bed & Breakfast RustiqueOverijssel
Chalet Resort Wilsumer BergeDuitsland
4-persoons chalet, schitterend gelegen Ons vakantie- en B&Bverblijf ligt midden in in het Resort Wilsumer Berge. In Duitsde natuur op eigen terrein in Wapenveld land, dichtbij Coevorden, Hardenberg, Kortom: heerlijk overnachten, Emmen, Uelsen, Nordhorn en Ootmarsum. volop privacy voor een betaalbare prijs. Strand voor de deur. Prachtige natuur. Voor fietsen wordt gezorgd. Rustique Wandel- en fietsroutes. Zeer geschikt is het unieke plekje om tot rust te komen. voor jong en oud. Graag verwelkomen we u.
www.christelijkevakantiesite.nl/ advertentie/30875
phdeboer@ziggo.nl tel. 050-4091849
Villa Alpenblick - Oostenrijk Royale vakantiewoning middenin ski- en wandelgebied Hochrindl (Karinthië). Het huis heeft 2 wooneenheden, 4 badkamers, 8 slaapkamers en biedt royaal plaats aan 18 personen.Dit fantastische luchtkuuroord is nog niet massaal ontdekt dus u kunt er volop genieten van rust, natuur en prachtig uitzicht over Karinthië tot aan de Karawanken.
www.christelijkevakantiesite.nl/ advertentie/30965
De Groene Hartelijkheid Zuid-Holland
Groepshotel De Vrije Vogel Friesland
Heeft u een eigen vakantiehuis of een chalet dat u wilt verhuren?
De Vrije Vogel biedt 28 ruime 1- en 2persoonskamers met, als het nodig is, veel faciliteiten voor mensen met een functiebeperking. Tevens zijn er gezellige ruimtes om elkaar te ontmoeten, een recreatieruimte met bar en open haard, een receptie met souvenirwinkel, een overdekt zwembad en een uitstekende keuken. U kunt genieten van de omgeving op de terrassen of een wandeling langs de bloementuin en de dierenweide.
Hoog Twente - Overijssel Comfortabel privé huis. 8-persoons, schoon, gezellig, compleet ingericht. Rustige ligging in buitengebied. 4 slaapkamers. Kindvriendelijk: schommels, glijbaan, kinderbed/stoel, bolderkar, speelgoedkast, zandbak. Alles privé. Wifi gratis.
www.christelijke vakantiesite.nl/ advertentie/30997
Vakantieverblijf de Trommel Zeeland Op vakantie naar Zeeland? Bij Vakantieverblijf de Trommel vind je een heerlijke plek voor een comfortabele vakantie aan zee. Ruime, eigentijdse appartementen en een vakantiewoning, gelegen onder aan de duinen op slechts 1 km van Domburg. Tel: 0618792511.
www.christelijkevakantiesite.nl/ advertentie/30851 Tel:0541-680719
www.christelijkevakantiesite.nl/ advertentie/31011
www.christelijkevakantiesite.nl/ advertentie/30962
Via de Christelijke Vakantiesite kunt u gemakkelijk, snel en goedkoop in contact komen met potentiële klanten uit christelijk Nederland. Sterke punten Christelijke Vakantiesite: 1. Platform om uw vakantiehuis, chalet of camping te promoten 2. Specifieke doelgroep: gericht op christelijk Nederland 3. Groot bereik: meer dan 200.000 unieke bezoekers per jaar 4. U beheert uw eigen pagina op de Christelijke Vakantiesite. Foto’s en info over uw woning of chalet kunt u zelf toevoegen. 5. Voor slechts € 79,- per jaar heeft u een eigen beheerpagina op onze website. Voor meer informatie mail naar info@christelijkevakantiesite.nl of vul het contactformulier in op onze website.
Huisje nummer elf - België Chalet op de Veluwe - Gelderland
Bedsteedream - Gelderland
Kom tot rust in een heerlijke Bed en Breakfast in Maartensdijk. En geniet van de landelijke en bosrijke omgeving. Fietsen, wandelen en genieten. Kijk voor meer info:
Ruim en gezellig vakantiehuis tot 12 personen. Is gelegen in het Schelde en Durmeland; oase van groen en water. Ideaal voor de rustzoeker, de wandelaar en de fietser. Hamme situeert zich in de driehoek GENT-ANTWERPEN -BRUSSEL. Deze historische steden zijn een bezoek waard! Vanaf € 250,-
5-persoons chalet op de Veluwe in Garderen. Unieke locatie in een privé bosterrein. Met veel privacy voor natuurliefhebbers en toch dichtbij het dorp. Grote woonkamer en een ruim terras.
www.christelijkevakantiesite.nl/ advertentie/30848
www.christelijkevakantiesite.nl/ advertentie/30879
Vrijstaand & sfeervol, keuken, terras aan het water, uitzicht op de dijk, historische sluis, riante tuin Wij heten u welkom in ons verblijf en wensen u een fijne tijd bij ons toe!
www.christelijkevakantiesite.nl/ advertentie/30817
www.christelijkevakantiesite.nl/ advertentie/31055
Bed & Breakfast Hoeve Rustoord Utrecht
kijk voor het complete aanbod op onze website
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
13
Konin is een historische stad in de Poolse regio Wielkopolska. Vanaf de boulevard –met een aanlegsteiger voor boten– loopt de toerist meteen het oude centrum in.
Varen door Poolse waterlus tekst Michiel Bakker beeld RD
Drie uur varen en slechts twee keer een hand opsteken naar een tegenligger die ook per motorboot door Polen toert. In Wielkopolska is dat geen unicum. Wie over Poolse waterwegen toert, geniet van rust en ruimte. e wachttijd bij een van de weinige sluizen op de route naar Konin is kort. Binnen enkele minuten passeert de motorboot op deze warme julidag de sluis in het Slesinskikanaal. Verderop zitten een paar jongens te vissen. Nadat het vaartuig –met kajuit en zonnedek– hen is gepasseerd, is er lange tijd geen mens te zien. De Poolse regio Wielkopolska (Groot-Polen), met hoofdstad Poznan, biedt de varende toerist een uitgebreide route om het gebied vanaf het water te verkennen. Motorboten zijn er te kust en te keur te huur, voor een prijs van bijvoorbeeld 90 euro per dag. Wie stug doorvaart en onderweg weinig plaatsen bezoekt, kan in twee weken de ”great loop” (grote lus) van bijna 700 kilometer bereizen. Deze ochtend vertrekt de boot met kapitein Leszek Glanovski in Mikorzyn voor een tocht van een kleine 25 kilometer over meren en kanalen. Hij vertelt dat het watertoerisme in de regio volop in ontwikkeling is. Tal van vakantiewoningen in aanbouw onderstrepen zijn verhaal.
D
De vakantieparken en hotels aan het water worden nu nog vooral door Poolse gasten bevolkt. Als het aan de toeristenbureaus ligt, zullen Nederlandse en Duitse watersportliefhebbers in toenemende mate de weg hierheen weten te vinden. Die moeten er dan wel mee rekenen dat het bij sommige havens of vakantieparken even zoeken is naar een medewerker die niet alleen Pools spreekt. De sfeer op de rivieren en meren is gemoedelijk. Op een eilandje liggen toeristen onder een parasol. Verderop schuiven gele waterfietsen in de vorm van een auto voorbij. De tocht voert langs zowel open velden –hier en daar ontsierd door een fabriekspijp– als beboste gebieden. De toerist die al reizend graag historie opsnuift, kan onder meer in Konin terecht, gelegen aan de rivier de Warta. Deze middag meert de boot aan bij de nieuwe boulevard van Konin, naast een jacht met de naam Old Smuggler (oude smokkelaar). Vanaf hier wandelt de vaargast meteen het centrum in. Op het Plac Wolnosci (Vrijheidsplein) springen historische panden in het oog. Vraag in een van de restaurants aan het plein om een Poolse lunch, en de tafel staat even later vol met gerechten. Een warm drankje met aardbeien erin smaakt naar de
In Konin snuift de toerist historie op
rode vrucht én mint. Als voorgerecht dient een kippenbouillon in combinatie met spaghetti. De kok heeft ook gekookte aardappels, noedels en sla bereid. Wie door Polen trekt, kan niet om de vele rooms-katholieke kerken heen. Op tal van plaatsen prijken bovendien grote foto’s van Johannes Paulus II (1920-2005). Ze houden de herinnering levend aan bezoeken die de vroegere Poolse paus aan tal van plaatsen bracht. Ook bij de oudste kerk van Konin, de St.-Bartholomeüskerk, prijkt levensgroot zijn beeltenis. Binnen zitten enkele ouderen in stilte te bidden. Een priester neemt een biecht af. In de tuin naast de kerk staat de oudste mijlpaal van Polen, die eeuwen geleden „bijna het midden” van de weg tussen Kalisz en Kruszwica markeerde. Toeristen gaan er graag bij op de foto. Niet alleen steden zoals Konin, waar de toerist ook op zoek kan gaan naar sporen van de Joodse historie, bieden varende reizigers de mogelijkheid van boord te gaan. Op diverse plaatsen zijn grote en kleine marina’s (jachthavens) te vinden. Hun aantal zal de komende jaren worden uitgebreid. Een van de kleine marina’s is die van Lad. Een gepensioneerde Pool bouwt hier in alle rust aan zijn zelfontworpen vaartuig. Voor sommige toeristen vormt een bezoek aan het nabijgelegen voormalige klooster, nu een seminarie, de reden om hier aan wal te gaan. Een visser gaat intussen onverstoorbaar zijn eigen gang. Hij haalt een vers maaltje van boord. Vanavond schaft de pot verse vis. >>nl.wielkopolska.travel
Warschau Poznan Pyzdry Warta
Konin Lad Turek
POLEN
DUITSLAND
en Pol
TSJECHIË ©RD
Voormalig klooster in Lad.
Sluis in het Slesinskikanaal, richting Konin.
14
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
De roze granietkust bij Ploumana’ch. beeld Atout France, Franck Charel
In de voetsporen van Bretonse douaniers tekst Dick Tromp
De strijd om de hoogste temperaturen gaat Bretagne niet aan. De Franse regio heeft andere troeven. Zoals een 1200 kilometer lange kustlijn met wandel- en fietspaden en bijzonder natuurschoon. Voor wie naast een dagje strand ook in beweging wil blijven. otel Les Costans in Perros-Guirec maakt met recht deel uit van de keten Relais du Silence. Want stil is het rond het driesterrenonderkomen met uitzicht op zee. Het enige wat er valt te beluisteren, is het gekrijs van hongerige meeuwen – een sporadisch passerende auto daargelaten. Toch is ook in Perros-Guirec de stilte eindig; het geluid van een kettingzaag maakt op zeker moment duidelijk dat het kustplaatsje niet werkelijk is ingedut. De slaperige uitstraling van Perros-Guirec is schijn, weet Didier Alno. „De stad telt 8000 inwoners. In de zomermaanden kan dat aantal oplopen tot 40.000.
H
Dat is aardig wat. De plaats strekt zich echter uit over een lengte van 15 kilometer, waardoor de drukte minder groot lijkt”, aldus een medewerker van het plaatselijke toerismebureau. Al vertellend laat hij de mooiste plekjes van zijn geboorteplaats zien. Voor zover de weersomstandigheden dat toelaten althans. Een dichte najaarsmist belemmert het uitzicht. Foto’s maken is er even niet bij. Roze granietkust De weersomstandigheden in Bretagne zijn voor Nederlanders een terugkerend thema. De Franse regio, zo’n 900 à 1000 kilometer verwijderd van Utrecht, ligt in het noorden aan het Kanaal, in het zuiden aan de Atlantische Oceaan. De streek kent dan ook eenzelfde gematigde klimaat als Nederland, met in de zomer temperaturen van 25, maximaal 30 graden – maar ook de nodige kans op regen. Wie dezelfde afstand in zuidelijke richting aflegt in een rechte lijn nadert de Franse zuidkust, waar hij is ‘verzekerd’ van zon en hoge temperaturen. „De strijd om de hoogste temperaturen gaan wij niet aan”, reageert Alno. „Waar wij in Bretagne op inzetten, zijn diversiteit en kwaliteit. Bretagne kent veel beschermde natuurgebieden. Die
hebben toeristen veel te bieden.” Op het zandstrand van Trestraou –een van de vier die het plaatsje rijk is– wijst Alno in de richting van Les Sept Îles, een kleine eilandengroep voor de kust. Vanwege de aanhoudende mist zijn ze niet zichtbaar. „Daar bevinden zich van februari tot november grote kolonies trekvogels, zoals de papegaaiduiker en de jan-van-gent. De vogels zijn voor liefhebbers per boot zeer dicht te benaderen.” In totaal zijn er niet minder dan 27 verschillende vogelsoorten op de archipel te vinden. De eilandjes
De roze rotsblokken zijn nagenoeg uniek vormen een van de belangrijkste vogelgebieden van Frankrijk. Ook zwemmen er voor de kust zo’n dertig zeehonden, maar die laten zich lang niet altijd zien. Dé toeristische trekker van Perros-Guirec zijn de roze granieten rotsen aan de kust. In het aangrenzende Ploumana’ch
vormen ze het hart en het hoogtepunt van de Côte de Granit rose, de roze granietkust die loopt van Trébeurden naar Louannec. De enorme rotsblokken en -formaties met namen als Château du Diable (Duivelskasteel) en Chapeau de Napoléon (Hoed van Napoleon) zijn nagenoeg uniek. Jaarlijks trekken ze 1 miljoen toeristen. Alleen op het Franse eiland Corsica en in China tref je ook dergelijke roze rotspartijen aan, weet Alno. Douanierspaden Het roze graniet, dat zijn kleur dankt aan het vele ijzeroxide dat het bevat, trekt niet alleen toeristen. Het gesteente wordt buiten de beschermde natuurgebieden ook gewonnen voor onder meer de bouw van huizen en de aanleg van wegen. In veel Bretonse woningen is het roze graniet terug te vinden. Het keiharde materiaal kent nog meer toepassingen. Zo is de graftombe van de beroemde Franse staatsman Charles de Gaulle, in Colombey-les-Deux-Églises, gemaakt van roze graniet uit Bretagne, vertelt Alno. De roze rotsen grenzen direct aan het zogenaamde Douanierspad, een wandelroute van 7 kilometer die begint en eindigt op het strand van Trestraou en in 2,5 uur langs alle hoogtepunten van PerrosGuirec voert. Het Douanierspad
is onderdeel van de Sentier de grande randonnée 34 (GR34), een wandelroute die vrijwel de gehele Bretonse kust beslaat en 1700 kilometer lang is. De GR34 overlapt nagenoeg alle voormalige douanierspaden aan de Bretonse kust. Van die paden maakte de douane ooit gebruik om de kust te bewaken en smokkel tegen te gaan. Dankzij de opkomst van technieken als radar raakten de douanierspaden in de eerste helft van de twintigste eeuw in onbruik. Vanaf de jaren 70 kregen ze een toeristische bestemming. Tegenwoordig zijn ze alleen toegankelijk voor wandelaars. Fietsers hoeven overigens niet te treuren. Speciaal voor hen is er de Voie 4. Dit 360 kilometer lange fietspad bestrijkt het grootste deel van de Noord-Bretonse kust en loopt van Roscoff tot aan Mont Saint-Michel in Normandië. Zelfs de autoroutes langs de kust, zoals de D786 tussen Paimpol en Trégon en de D201/D155 tussen Saint-Malo en Le Vivier-sur-Mer, leveren regelmatig schitterende panorama’s en prachtige vergezichten op. Niemand hoeft de mooie plekjes van Bretagne te missen. >>bretagne-vakantie.com >>manchetourisme.com >>rendezvousenfrance.com
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
Île de Bréhat, bloemeneiland. beeld CRTB, Yannick Le Gal
Indrukwekkende rotsformaties. beeld CRTB, Jean-Patrick Gratien
Île de Bréhat Voor de Bretonse kust liggen veel kleine eilandjes. Een aantal daarvan is toegankelijk voor het publiek. Île de Bréhat bijvoorbeeld. Het eiland is het snelst te bereiken via de Pointe de l’Arcouest, even boven de plaats Paimpol. Maar ook vanuit Perros-Guirec vaart er een boot naar het ‘bloemeneiland’. Bezoekers die hun eerste stappen op het eiland zetten, dienen zich goed te realiseren dat bij terugkeer de boot mogelijk vanaf een heel andere plaats vertrekt. Dat heeft alles te maken met het grote getijdenverschil. „Menigeen heeft om die reden al gedwongen een nacht doorgebracht in een van de hotels op het eiland”, vertelt de eigenares van Dalibot Vélos. Ze woont al 32 jaar op Île de Bréhat, waar ze een winkeltje drijft en fietsen verhuurt. „Vroeger kon je nog wegkomen met een taxiboot; die vaart echter niet meer omdat de beheerder niet tijdig aan alle vereisten wist te voldoen. Ondernemer zijn is in Frankrijk een ramp”, vervolgt de energieke Bretonse. Ze is blij dat ze even haar gal kan spuwen vanwege het beleid van de Franse president Hollande. Île de Bréhat is 3,5 kilometer lang en 1,5 kilometer breed – een voordeel als je lekrijdt en terug moet om van fiets te wisselen. Het eiland telt niet meer dan 350 bewoners. In de zomermaanden verblijven er echter wel 5000 à 6000 mensen op de 310 hectare grond. Auto’s zijn niet toegestaan; alleen hulpdiensten beschikken over een gemotoriseerd voertuig. „Ook de dokter verplaatst zich per fiets”, zegt een medewerkster van
het toerismebureau. „In dringende gevallen komt er een helikopter van het vasteland.” Feitelijk bestaat Île de Bréhat uit twee eilanden, die bij laagtij met elkaar zijn verbonden. Een vaste verbinding tussen het noordelijke en het zuidelijke eiland vormt de Pont ar Prat. Ondanks de geringe oppervlakte is er duidelijk verschil tussen de twee eilanddelen. In het zuiden is het klimaat zachter, wat een grote verscheidenheid aan bloemen en planten meebrengt. Hortensia’s, mimosa’s, moerbeien, eucalyptussen, aloë’s, camelia’s, ze zijn er allemaal te vinden. Topper is echter de Agapanthus, ooit door zeelieden uit Zuid-Afrika meegenomen. Van juni tot en met september is de blauwpaarse bloem op vrijwel elk kruispunt te zien. De bijnaam ”bloemeneiland” is duidelijk niet uit de lucht komen vallen. Het noordelijk deel van het eiland, met de vuurtoren van Paon als grote trekker, staat bloot aan hevige, zoute winden. De natuur heeft hier veel weg van een heidelandschap. Vanwege zijn strategische positie vormde Île de Bréhat eeuwenlang een twistappel tussen Bretons, Fransen, Engelsen en Spanjaarden. Het kasteel dat ooit aan de kust stond, werd afgebroken door de Franse koning Hendrik IV, waarschijnlijk in 1601. Dat heeft menige dichter en schilder er niet van weerhouden zich door de omgeving te laten inspireren. En begrijpelijk. Een verblijf aan de Bretonse kust is niet compleet zonder een bezoek aan dit bijzondere eiland.
Perros-Guirec Roscoff Trébeurden
Île de Bréhat Paimpol
Mont Saint-Michel BRETAGNE
Frankrijk
©RD
Blik op Perros-Guirec. beeld CRTB
Douanierspad. beeld CRTB, Donatienne Guillaudeau
15
TE HUUR:
Vakantiehuisje in
8-persoons vakantiewoning in ZOUTELANDE, op loopafstand van strand. Op rustig park, bij speelweide en van alle gemakken voorzien, zoals wasmachine, droger, vaatwasmachine, internet. www.springvloed13.nl Tel. 0118 - 58 16 64
6-pers. zeer ruim Bossen op loopafstand Veluwemeer op fietsafstand Veel mogelijkheden voor jonge kinderen in en om het huisje140 m2 woonruimte. Tel. 06 - 23 90 59 99 www.bijkomenopdeveluwe.nl
PUTTEN
Bed and breakfast ’t Hoge Huis in BRANDWIJK: Logeren in een monumentale boerderij in het hart van de Alblasserwaard (3 tulpen!). Fietsen, wandelen, molens Kinderdijk, Biesbosch, volop mogelijkheden! Sfeervolle locatie met eigen badkamer! www.thogehuis.nl
TE HUUR NIEUWE vakantiewoning in bosrijke omgeving van GARDEREN! Van 2 tot 10 personen, van alle gemakken voorzien! 5 slaapkamers, 2 badkamers en speelkelder, ook voor 2 gezinnen!, veel fietsen wandelmogelijkheden. Tel. 0342 - 44 00 61
Op vakantie? TE HUUR:
Voor vakantie, of even ertussenuit In KATWIJK AAN ZEE, het gehele jaar door te huur vakantiehuis midden in het centrum, nabij strand, winkels en kerken. Voor klein of groot gezin, vanaf 1 tot 13 pers. Tel. 06 - 12 65 38 36
WELKOM ENTER/RIJSSEN (Twente) Te huur luxe 6 persoons bungalow op Landgoed De Elsgraven. Mooie ligging, veel privacy. Dames- en herenfiets aanwezig. Park met veel accommodatie. Inl: 0317 - 41 16 63 Zie ook www.refomarkt.nl
TE HUUR: FRANSE-ALPEN,
In het hart van de
dichtbij Meer van Geneve, zeer luxe nieuw chalet, 6-8-14 pers. Groot balkon en terrassen op zuiden. Vraag naar de (50+)korting in voor- en naseizoen. Uitermate geschikt voor twee samenreizende gezinnen. Zie www.montevian.nl. Tel. 06 - 51 19 33 58
Belgische Ardennen, een chalet voor max. 6 personen. Vanaf € 355,-
www.lapetitecarriere. jimdo.com of bel 036 - 532 94 80
TE HUUR:
UNIEK!
Mooie 8-persoons bungalow op chaletpark de Hofstee in Nunspeet met 3 slaapkamers, ruime woonkamer en keuken. Voor meer informatie, prijzen en beschikbaarheid, kijk op onze website www.vakantiehuisje opdehofstee.webklik.nl of bel 0577 - 49 20 03.
Gezellige comfortabele 6p-vakantiewoning op 500m2 bosperceel nabij heide in bossen van Ermelo. Ieder seizoen mooi! Rust, ruimte, bos, heide, water, grootwild. Veel te doen en zien voor jong en oud. Vanaf €350/wk.
TE HUUR: Prachtig in de bergen gelegen, luxe Chalet AnneWill met uniek uitzicht. Salzburgerland. Max. 14 personen. 5 slaapkamers, 3 badkamers, luxe keuken (kookeiland). Van alle gemakken voorzien. Landelijk ingericht. Groot terras met barbecue. Ideaal voor meerdere generaties/gezinnen. www.chaletannewill.nl
WWW.VAKANTIEERMELO.NL
T: 06 - 15 43 14 01
TE HUUR IN ZEGVELD. Uniek gelegen op een eiland in het Groene Hart nabij Nieuwkoopse Plassen. Vanuit Hortensia Eiland volop fiets- en wandel mogelijkheden. Veel rust, natuur en privacy. Info. 06 - 55 39 36 32 www.hortensiaeiland.nl
MECHELEN (Zuid-Limburg) mooie gezellige 4/6 pers. vakantiewoningen Hele jaar geopend. www.agengraet.nl Tel. 043 - 455 15 18 Geniet op URK vanuit uw stoel van het uitzicht over het water. Ons knusse appartementje is gelegen direct aan het IJsselmeer tussen de vuurtoren en het vissersmonument. In het voorseizoen voor slechts € 250,- per week. Met verwarmde bedden, gratis WIFI, gratis parkeren, incl. schoonmaken. Zondag eerbiedigend. Bel. 0527 - 68 78 23 of 06 - 36 57 10 02 na 20 uur.
OUDDORP Zin in een vakantie aan zee? Wij bieden U aan een sfeervolle 5 persoons vakantiebungalow, v.a.g.v., op een rustig park met veel privacy. Bel. 078 - 681 25 05 of mail dickhoorman@kpnmail.nl
Recreëren op DE VELUWE Mooie vakantiebungalow 2-11 personen in Garderen. Tel. 0113 38 12 03 06 - 23 19 30 25 Reserveringen & informatie: info@recreatie-veluwe.nl www.recreatie-veluwe.nl
op bungalowpark Hoge Hexel (zondagsrust, overdekt zwembad) in ”De HortensiaHof” stenen 6-pers. recr. woning op 1.000 m2, met 3 slpk., vaatw./wasm. Beschikbaarheid, foto’s, prijzen & boekingen: www.micazu.nl snelcode 11868 of tel. 0180-516672, fam. de Jonge
Mooie en complete vakantiewoning
ZWITSERLAND, dicht bij Reichenbach. 8 personen/ 4 slaapk. Foto’s en info www.e-domizil.ch/ ferienwohnung/432076 Familie Erich Wenger Tel.+41 336 76 29 55 Mail: fwg_wenger@bluewin.ch Info in Nederland: +31 30 637 34 51 (na 18.00u)
TE HUUR, 3 comfortabel ingerichte particuliere recreatiebungalows met besloten tuin 1000 m2, v.a.g.v., wasmachine, nieuwe boxsprings, op bung.park HOGE HEXEL in Twente (de tuin van Nederland) Park met (gerenoveerd) zwembad, speeltuin, recreatieteam. Een familievakantie waard! Info folder 0180 - 42 52 17 Fam. de Jong
TE KOOP Prachtig 4-persoons chalet op Recreatiepark De Voorst, Kraggenburg Vraagprijs € 22.500 www.sjaletje.blogspot.com 06 - 10 76 81 90
luxe 6-persoons chalet op De Kleine Belties in Hardenberg. Drie slaapkamers, wasmachine, vaatwasser, (kinder)fietsen, speelgoed aanwezig. Camping met mooi binnen- en buitenzwembad en recreatieteam! Info: www.chalethardenberg. webklik.nl of 06 - 81 97 30 69
TE HUUR: sfeervol ingericht vakantiehuisje in Emst (Veluwe). Op loopafstand van bos en heide. Info: 0578 - 66 13 45 of www.vakantiehuisje-veluwe.nl
TE HUUR:
TE HUUR
luxe vakantiewoning te Holten voor 6 personen. Terrein is afgeheind, midden in het bos en kindvriendelijk. Er is een (af)wasmachine, droger en wifi. Bel voor informatie/foto’s: 0172 - 68 51 50. Geheel het jaar te huren.
in HOLTEN: 6-pers vakantiehuis met vele faciliteiten. Geheel het jaar te huren. Waaronder (af)wasmachine, droger en wifi. Midden in het bos, kindvriendelijk en een grote afgeheinde tuin. Bel voor informatie/foto’s: 0172 - 68 51 50.
Zin in een vakantie aan de Zeeuwse kust voor 2/3? Kom dan naar ons heerlijke huisje met alles erop en eraan. Hartelijk welkom!
VERHUUR ÉN B&B. 0118 - 58 41 21 of
www.tuusjeaagtekerke.nl Familie Van Duin.
TE HUUR Luxe 6-persoons notariswoning ”Het Moment” op park ”Familiehuis Nunspeet”. Direct aan het Veluwemeer: watersport, strand, recreatieteam, zondagsrust. Informatie: www.familiehuisnunspeet.nl, vragen naar huisje 26.
TE HUUR IN GARDEREN Unieke locatie in een privé bosterrein. Met veel privacy voor natuurliefhebbers en toch dichtbij het dorp. Grote woonkamer en een ruim terras. Meer info Mob. 06 - 53 13 22 14
Te koop in VELUWE-PUTTEN: Op rustig, groen, duurzaam park, nw. recreatiewoning. V.v. bedden, keukenapp. Stoffering, tuin en berging. Prijs € 80.000,Jaarkosten € 2.400,-. Geen: huisdieren, horeca, speeltuin. Info: 0341-35 13 61 www.veluwsbospark.nl
TE KOOP:
TURKIJE Te huur luxe vrijstaande 6-8 p. vakantiewoning met zwembad (in park gelegen) in Kusadasi, nabij Egeïsche zee, kinderstoel en bed aanwezig, tel. 0180 - 43 43 88, www.vanderheiden vakantiehuis.nl
luxe ingericht 10 persoons chalet op vakantiepark ”de Heigraaf” TE KOOP in Woudenberg. in VOORTHUIZEN. Loopafstand Henschotermeer. Kunstof chalet en schuurtje Bouwjaar 2006. met bijbehorende kavel. Chalet van TOP Chaletbouw. Afm. 13 x 6 meter op 7 jaar oud. perceel van 250 m2. Staat op park Casa Familia. 12 maanden per jaar bewoonbaar. Prijs incl. grond € 75.000 euro k.k. Inlichtingen: info 0318 - 79 79 84 ingevandenbroek@solcon.nl
TE HUUR: Te huur in PUTTEN: Comfortabele bungalow op rustig park aan bosrand. Vanaf € 300,- per week. Voor 3 personen, rookvrij, huisdieren niet toegestaan. Info: 0341 - 35 13 61 www.veluwsbospark.nl
Tuinmanswoning in bossen van Sallandse Heuvelrug. Prachtig gelegen op landgoed De Elerberg in Hellendoorn. Max. drie personen. Veel wandelen fietsmogelijkheden. Beschikbaar: 4 juli t/m 8 augustus. 0548 - 61 17 73 of willydewaal@planet.nl
In het Groene Hart, omgeving Oudewater. Grote, ruime en gezellige vakantiewoning voor 8 á 9 personen. Heerlijk genieten van de rust, mooie fietsomgeving. Zandbak, trampoline, schommels, skelter aanwezig. Tel: 0348-562605 / 06-23368227 Mail: cvdbosch@solcon.nl
Ouddorp Hardenberg Nunspeet Parijs Domburg Londen Drenthe
Texel
Bungalowpark Kastelenhof, hét adres voor een vakantie op de Veluwe
Zomaar wat sleutelwoorden die van toepassing zijn op ons park. Nieuwsgierig geworden?
J, 852 N 419, 3 13 86, g e w - 46 rense Garde , Tel. 0577 nhof.nl Ermelo ww.kastele w
Kijk dan op onze site www.kastelenhof.nl
Rust - Ruimte - Natuur - Vrijstaande bungalows of vraag een folder aan via info@kastelenhof.nl of via tel. 0577 - 46 13 86 Vriendelijke groet, Familie Leewis Trampoline - Binnenspeeltuin - Grote zandbakken Bungalowpark Kastelenhof, Garderenseweg 419, 3852 NJ, Ermelo Autovrij - Huisdier welkom - Wandelen - Fietsen - Bos - Heide Wij staan op de familiedagen in Hardenberg Wijaastgaanan ar Vr ze oponde acenties gsag ined mili fart ko van noinvember rg beril Hat/rdmenap
Geschikt voor: meerdaagse schoolreisjes, vakantiekampen, familieweekenden. Elk gebouw: keuken, sportveld, trampoline, sport en spelfaciliteiten, kinderboerderij.
’t Schot - 36 personen ’t Kamphuus - 42 personen De Deel - 75 personen Nijkerkerweg 65, Ermelo T. 0341 - 55 21 66 www.aalbertshoeve.nl
www.valdor.lu Um Gaertchen 2, L-9747 Enscherange, Luxemburg
Camping
Ook verhuur van huisjes, chalets, stacaravans en trekkershutten
Camping “De Meulebarg” “De Meulebarg” Verhuur van: * Kampeerplaatsen v.a. € 70,- p/w * Stacaravans v.a. € 175,- p/w * Stenen vakantiewoningen v.a. € 200,- p/w € 300,- p/2 weken
Familie T. van Voorst Molenweg 46 0577 - 49 13 51 info@meulebarg.nl www.meulebarg.nl
TE KOOP Chalets (zowel nieuwe als occassions) Al vanaf: € 15.000,Bij aankoop van een dubbel chalet t.w.v. € 67.000,een nieuwe auto t.w.v. € 10.000,- cadeau en bij aankoop van een L-chalet t.w.v. € 34.750,een E-bike t.w.v. € 2.750,- cadeau.
Voor meer info ga naar
www.vuurkuil.nl
HvaGkaJntBies 2015
dé mooiste zomer voor uw kind of tiener!
vakanties 2015
TE HUUR
Goed verzorgd park aan de rand van Elspeet
Op een prachtig park (van christelijke eigenaren) in Hulshorst te midden van de Veluwse bossen waar de zondagsrust nog in acht wordt genomen.
Vernieuwd eigentijds sanitair Kleine rustige familiecamping Kindvriendelijk Prachtige natuur Wandelen vanaf de camping
Op vakantie?
Elspeet
+hg-jb-15
www.hgjb.nl
CHRISTELIJKE VAKANTIES
voor kinderen, tieners en jongeren
Vakantiegids 2015.indd 1
Overijssel (Hoge Hexel)
recreatiebungalow
Luxe 8-pers. bungalow (4 sl.kamers) Keuken met combimagnetron, vaatwasser, wasmachine. Badkamer met douche, bad, dubbele wastafel en extra wc. Gratis WIFI en zwembad. Reserveren:Aaltje-snijder@planet.nl Tel. 0294 - 41 37 63
in midden Drenthe, op 1100 m2 perceel in rustig park, aan kanaal en nabij natuurgebied, geschikt voor 8 personen, incl. veel voorzieningen: ligbad, wasmachine, open haard. Tel. 055 - 506 33 34
Bed en Breakfast in Maartensdijk.
Vakantie beleven in een rustige omgeving? Complete vakantiewoning te huur in Zaamslag, Zeeuws Vlaanderen. Vrij uitzicht. Binnen een straal van 40 km Antwerpen, Gent, Brugge, Noordzeestrand. Mooie fietsgelegenheden. Geschikt voor 6 personen. Begane grond: slaapplaats 2 pers. met douche, bad, toilet en wasgelegenheid. Verdieping 2x slaapkamer. Tevens compleet ingerichte stacaravan te huur in Voorthuizen Tel. 06 - 53 24 69 20
Zoekt u een Nostalgische en Karakteristieke B en B? Landelijk, fietsen, wandelen, ontspannen. Kijk voor meer info op: www.hoeverustoord.nl tel: 0346-211266/ 06-55582437 Familie van Maanen Maartensdijk
VERMOEID en BELAST? Op zoek naar rust? Ruimte? B&B, arrangement of langer? Wij bieden dat op NIEUWE, nostalgische locatie in landelijke omgeving, dichtbij zee. VROUWENPOLDER. 06 - 27 19 76 71 veldzicht16@kliksafe.nl.
Te huur: Luxe 12-persoons vakantiewoning in Otterlo. Kijk op veluwe-noorderpark.nl voor meer info of bel: 06 - 55 90 73 98
TE KOOP / TE HUUR Prachtig 6 persoons chalet op BERGZICHT in Ommen. Helemaal compleet; gezellig ingericht Grote veranda; tuin op zuiden Gezellige camping met zwembad Koop: €16.950,Huur: €425,- p/w Informatie: www.chaletbergzicht.nl 06 - 11756821
Beleef de seizoenen. Vrijstaande bungalow met huiselijke sfeer. Tot 16 personen. Gelegen op boerenerf in buitengebied van Vriezenveen. Centraal in Twente-Salland. Natuurterrein met wandelmogelijkheden op 200 meter afstand. www.brinkwoningen.nl telefoon: 0546-565038
TE HUUR KÜSTELBERG (SAUERLAND) Grote dubbele vak.woning, max. 14 personen Grote tuin, speeltuin, zwembad en recr.team op loopafstand. Tel. 06 53 31 98 59
Verhuur stacaravans en chalets
mping • Mooie en zeer nette ca • Ruime plaatsen • Privé sanitair mogelijk kampeerplaats • CAI tot 16 Ampère op ewerk • Professioneel Recreati • Scherp geprijsd ige Vechtdal • Gelegen in het pracht
www.deklimberg.nl 0523 - 261955, Hardenberg Welkom bij Camping Duinzicht! Dé familiecamping aan de Zeeuwse kust
0118-55 13 97 - www.campingduinzicht.nl
Reserveer nu voor 2015!
Luxe, vrijstaande drive-in
Het is heerlijk verblijven in een chalet, safaritent, woodlodgde of op een kampeerplaats. De kinderen kunnen zich in de meien zomervakanties vermaken met het recreatieteam. U geniet van de prachtige Zeeuwse omgeving, met duinen en de zoute zee, dorpjes, steden en fantastische uitzichten. Kortom; kom genieten van Zeeland bij Camping Duinzicht!
18
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
Klauteren langs de Donau tekst Bert Monster beeld RD en Donaubergland Tourismus
Fraaie vergezichten, steile rotsen, water en veel groen. Wandelen in het Zuid-Duitse Donaubergland is adembenemend. Soms letterlijk.
R
egen en mist leken op voorhand roet in het eten te gooien, maar de zon heeft op deze mooie dag in september toch vrij spel. Vogels zingen in de bomen. Toeristen laven zich op een terrasje van het restaurant bij Knopfmacherfelsen –net buiten Fridingen– aan de nazomerzonnestralen. Anderen spoeden zich naar het uitkijkpunt waar het Donaudal aan ieders voeten ligt. Een buizerd zweeft geduldig op de golven van de thermiek, klaar om zich van duizelingwekkende
hoogte op zijn prooi te storten. In de diepte volgt een roodwitte trein van Beuron naar Fridingen de oever van de diepblauwe Donau, na de Wolga de langste rivier van Europa. Het is niet moeilijk voor te stellen dat de Oostenrijkse musicus Johann Strauss jr. (1825-1899) bevangen was door de schoonheid van de rivier toen hij zijn wereldberoemde wals ”An der schönen blauen Donau” componeerde. Forse klim Mijmeren is er niet bij. Er wacht nog een zware, vijf uur lange tocht van ruim 15 kilometer met forse hoogteverschillen, niet voor niets de Donaurotsentoer geheten. Het wandelpad ligt er strak bij. Verdwalen kan nauwelijks, want de groen-blauw-witgestreepte bordjes van de Donauwellenroute laten niemand in het ongewisse welke kant het op moet. Goed schoeisel is geen overbo-
dige luxe, zo blijkt even later als het pad steeds smaller en gladder wordt en de begroeiing dichter. Links van het pad kabbelt een stroompje richting de Donau. De oever is rijk begroeid met orchideeën, waarvan in het Donaubergland niet minder dan veertig soorten te vinden zijn. De wandelbrug over de Donau bij het jachthuis, omgeven door steile kalkkleurige rotsformaties, is de opmaat naar een forse klim naar boven. Zweet perst zich door de poriën, het hart klopt razendsnel en soms is het happen naar adem. Grot Dan, vanuit het niets, doemt in de bergwand een ontzagwekkende grot op. In de spelonk, waar met gemak twee vrachtwagens in passen, voelt de koelte weldadig aan. Het is nog enkele tientallen meters klauteren naar de top van de rots waarop Slot Bronnen ligt, een middeleeuws kasteel
dat helaas niet toegankelijk is. Op nog geen kwart van de route betrekt de lucht. Enkele klappen onweer zijn de inleiding op een paar flinke regenbuien. Honderden muggen storten zich met kennelijk genoegen op hun menselijke prooi.
Donau na de Wolga de langste rivier van Europa Een gezin –vader, moeder, drie kinderen– wacht het onweer niet af. Gestoken in regenjacks en gewapend met wandelstokken beklimmen zij moedig het wandelpad. Hun hond sjokt er op z’n gemak achteraan. Een smal pad voert langs een
huiveringwekkende afgrond. De regen heeft plaatsgemaakt voor de zon. Bordjes van de Donauwellenroute geven aan dat er nog 8,2 kilometer te gaan is. Boven de bomen uit priemt de fiere toren van de middeleeuwse kasteelruïne Kallenberg. De burcht raakte rond 1800 langzaam in verval en is sinds 1974 in het bezit van de provincie Tuttlingen. Verkoeling Plotseling voert het wandelpad behoorlijk steil naar beneden. De Donau komt opnieuw in zicht. Fietsers proberen de heuvelachtige route te bedwingen. De geluksvogels met trapondersteuning zoeven naar boven. Van de échte sportievelingen –vuurrood aangelopen hoofden– geven enkele het met een luide kreun op en gaan te voet verder. Ze zijn niet te benijden, want ze hebben nog enkele zware kilometers te gaan. De zon schittert op het wa-
Duitsland wandelland Duitsland is bij uitstek een wandelland. Liefhebbers kunnen kiezen uit ruim 200.000 kilometer goed gemarkeerde wandelroutes. Of het nu gaat om de vlakke kustlandschappen in het noorden, de rivierdalen in het midden of om de indrukwekkende vergezichten in bijvoorbeeld het Zwarte Woud of de Alpen. Ook langs de Donau in het zuidwesten van Duitsland kunnen wandelaars hun hart ophalen. Bij een landelijke verkiezing van mooiste wandelroute behaalde de zogeheten Donauberglandweg in 2013 de tweede prijs.
De Donauberglandweg is een 57 kilometer lange wandelroute van Lemberg naar Beuron. De route kreeg in 2008 het felbegeerde kwaliteitskeurmerk toegekend. Om dat te verkrijgen, moet een wandeling aan allerlei eisen voldoen. Zo moeten de routes een duidelijke markering hebben –verdwalen is uitgesloten–, voldoende mooie uitzichten bieden en mogen ze maar voor een klein deel over geasfalteerde wegen lopen. Elke drie jaar worden de bekroonde wandelroutes opnieuw getest. De Donaurotsentoer ligt voor een deel op de Donauberglandweg.
Schwäbische Alb Het Zwarte Woud en de Beierse Alpen zijn voor veel Nederlanders bekend terrein. De Schwäbische Alb –een middelgebergte van 600 tot ruim 1000 meter hoog tussen het Zwarte Woud en de Beierse Alpen– daarentegen is veel minder bekend. Vanwege de locatie van het bergmassief wordt de Schwäbische Alb ook wel de slagboom tussen Stuttgart en de Bodensee genoemd. In het gebied staan tal van kastelen en kloosters. Veel dorpen hebben musea die de plaatselijke geschiedenis vertellen. Belangrijke industrieën waren bijvoorbeeld de vervaardiging van ondergoed en technische apparaten bij Albstadt en het weven van linnen in Laichingen en omgeving. Ook zijn er in de Schwäbische Alb grotten te vinden, waarvan vele te bezichtigen zijn. De Donauberglandweg (zie kader) ligt in het gebied van de Schwäbische Alb. Het startpunt van de wandelroute ligt op de 1015 meter hoge Lemberg, het hoogste
punt van de Schwäbische Alb in de deelstaat Baden-Württemberg. Op de Lemberg staat een ruim 30 meter hoge uitkijktoren. Bij helder weer zijn de Alpen en de Vogezen te zien. Op weg naar beneden tot in het dal van de Donau is het landschap bijzonder afwisselend. Bij uitzichtspunt Kehlen ligt een uitgestrekt dal met daarin onder meer de dorpjes Gosheim en Denkingen aan de voeten van de wandelaar. Een in aluminium uitgesneden plattegrond maakt het eenvoudig de diverse plaatsen te herkennen. Verderop ligt Klippeneck, dat vooral bekend is om het hoogst gelegen zweefvliegveld van Duitsland. Een verpauperd hotel bij de parkeerplaats ademt vergane glorie. Ooit was het een gebouw met een van de mooiste uitkijkpunten in de regio. De eigenaar overleed en het complex staat nog steeds te koop. >>schwaebischealb.de
Het Donaubergland biedt fraaie vergezichten, rotsformaties, water en veel groen.
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
Lemberg
d lan its Du
au
n Do
teroppervlak van de Donau. Na de brug ligt nog een laatste vermoeiende horde ligt in het verschiet. De benen voelen stijf, de voetzolen warm. De warmte doet zich meer en meer gelden en de waterfles is leeg. Geiten hebben hun toevlucht gezocht in de verkoelende schaduw onder een oude boerenkar. De warmte kan een zwarte eekhoorn niet deren. Het actieve beestje klimt razensnel langs de stam van een spar omhoog.
Fridingen Tuttlingen DUITSLAND
Bodensee ZWITSERLAND ©RD
Oorlog Op de muur van het kapelletje op de Kirchberg staat te lezen dat het kerkje er in 1919 werd gebouwd door een inwoner van Fridingen uit dankbaarheid voor zijn behouden terugkeer uit de Eerste Wereldoorlog. Teksten van Bijbelliederen staan in de muur gegraveerd. Het maakt in één oogopslag de dwaasheid van oorlog duidelijk. Hoe volken die dezelfde God belijden elkaar in gruwelijke ellende en verdriet hebben gestort. Een hazelworm heeft zich behaaglijk in het septemberzonnetje gemanoeuvreerd. Maar schijn bedriegt. Het nog mooi intacte reptiel blijkt dood. De avond nadert, het vogellied stopt. De ondergaande zon zet de met bos bedekte heuvels en de Donau in een oranje gloed. Het schouwspel past verrassend goed bij een van de laatste regels van Strauss’ muzikale vertolking van de schoonheid van Europa’s op een na langste rivier: „Und zum Schluss bringt noch einen Gruss. Uns’rer lieben Donau, dem herrlichen Fluss!” >>donaubergland.de >>germany.travel/nl
Heldere bewegwijzering.
De Donau.
Uitkijkpunt Kehlen.
Kapelletje op de Kirchberg.
Ontzagwekkende grot.
Fraai vergezicht.
19
Hotel Eureka
HOTEL UREKA ★★★
Wij organiseren geheel verzorgde week- en midweekarrangementen met bustochten, boottocht en huifkartocht. Volop fiets- en wandelmogelijkheden in een bosrijke omgeving met diverse arrangementen. Vraag ons vakantieprogramma aan voor 2015 of bezoek onze website.
WWW.HOTEL-EUREKA.NL Fam. Van Gent Kilderseweg 2 | Zeddam | Tel. 0314 - 65 18 11
kje van de Het mooiste ple Garderen in Veluwe vind je
Boek nu uw vakantie
bungalowpark
Ideale gezinsvakantie in Vorarlberg, Oostenrijk. Highly Recommended op Zoover, gratis golf, 10% vroegboekkorting. www.appart-laijola.eu
Puterweg 76, Garderen ! 0577 – 46 13 62
www.boksbungalowpark.nl Christelijke reisorganisatie voor mensen met een lichamelijke beperking
vakaiepark
De keine belies ÿÿÿ ÿ ÿÿÿÿ 29/05 12/06
Rolstoelgebonden en tóch een buitenlandse vakantie? Dat kan!! Kijk op www.IchthusReizen.nl of bel 0172 - 21 88 10
ook zoeken wij nogizen re vrijwilligers voor de
Nog enkele plaatsen vrij in de Isralëlreis 9-19 maart 2015
“IK BEN EEN OLDEMEYER”
Speciaal voor u als abonnee van het RD...
“ik heb weer heel veel zin in camping De Oldemeyer. De hele dag spelen op de camping en in het zwembad. Dat is het leukste wat er is”.
Verwenarrangement
Voor € 225 p.p.
www.oldemeyer.nl of bel 0523-262805 Rheeze - Hardenberg Verblijf in een prachtig gelegen bungalow en laat u verwennen! Met het verwenarrangement van bungalowpark Hoge Hexel heeft u pas echt vakantie!
Vakantiehuisje verhuren?
U geniet iedere dag van een heerlijk ontbijt en diner, een meeneemluch en
Korting
Voordeelarrangement in Limburg
€ 50,p.p.
Geniet van de natuur en bourgondische gastvrijheid
opgemaakte bedden bij aankomst. Voor slechts € 225 p.p. per midweek. * Kijk voor alle prijzen en extra’s op
www.bungalowparkhogehexel.nl. Echt genieten, met o.a.: Elke dag ontbijt en diner, toegang overdekt zwembad, en meer...
* Op basis van 2 personen.
Plaats een schakeltje in het Reformatorisch Dagblad Ga snel naar www.schakeltjes.nl
Vakanties voor diverse leeftijden:
Jongerenvakanties 2015
12 tot 15 jaar 15 tot 18 jaar 17 tot 23 jaar 20 tot 29 jaar
Heb jij je vakantie al geboekt?
3-daags Erdee voordeel arrangement: 2x overnachting in een comfortabele kamer 2x uitgebreid ontbijtbuffet 2x heerlijk 3-gangendiner* Uitgebreid toeristisch informatiepakket, inclusief wandelroutes Vouchers voor extra korting in de Designer Outlets Roermond en Maasmechelen *Het restaurant is gesloten op maandag en dinsdag. U dineert dan bij restaurant Miró, op ca. 10 minuten loopafstand. Voordeel: € 99,- p.p. i.p.v. € 149,- p.p. Toeslag op vrijdag en zaterdag: € 7,50 p.p.p.n. Verlenging mogelijk voor € 34,50 p.p.p.n. inclusief ontbijt. Voorwaarden Bovenstaande voordeelprijs is gebaseerd op 2 personen per kamer en exclusief toeristenbelasting à € 2,50 p.p.p.n. en reserveringskosten à € 7,50 per reservering. Deze actie is geldig tot 1 april 2015.
Informatie en reserveren kan uitsluitend bij Goedverblijf.nl via www.goedverblijf.nl/erdee0115
www.jbgg.nl/koers
Wilt u er even heerlijk tussenuit? Kom naar het centraal gelegen gastvrije 3-sterren Saillant Hotel Gulpen in het hart van Gulpen en aan de voet van de bekende Gulpenerberg. Ervaar persoonlijke aandacht en geniet van bourgondische gastvrijheid in een sfeervolle ambiance. De warme inrichting en het rijke interieur geven u direct een huiselijk gevoel. Vanuit hier kunt u de prachtige natuur van het kenmerkende Limburgse heuvellandschap verkennen. Ook kunt u een bezoek brengen aan de toeristische trekpleisters Maastricht en Valkenburg. Kortom Saillant Hotel Gulpen is de perfecte uitvalsbasis voor een ontspannen en uniek verblijf in Zuid-Limburg!
Of telefonisch op werkdagen van 9.00 uur tot 18.00 uur via 085 489 90 19
Kijk voor meer informatie op rd.nl/abonneevoordeel
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
Hoogstamfruit.
Ingrediënt. beeld RD
Fijn voor stroop: klumpkes tekst Clasina van den Heuvel beeld puurvandewall
In het Zuid-Limburgse Eckelrade kookt Mart Vandewall in grote ketels appelstroop. Zo’n 50.000 tot 60.000 kilo fruit verwerkt hij per jaar. Op een plankje in de stroopmakerij liggen symbolische ingrediënten: appels die net niet mooi genoeg zijn voor de markt.
I
ngedikt sap van appels en peren: dat is stroop. Niks anders, zegt Vandewall (71) streng. In zijn stroop gaan geen suiker, kersen, mango, abrikozen of „kruidjes”, zelfs niet al vraagt een topkok om dat laatste. „Als een kok er kruiden in wil, moet hij ze in zijn keuken maar toevoegen. Ik verwerk fruit zonder toevoegingen tot stroop.” Vandewall runt een biologisch fruitbedrijf, samen met zijn vrouw Maria en zoon Magiel, die het vak beheerst en het bedrijf overneemt. In 1978 kocht Mart Vandewall een monumentale hoogstamboomgaard bij Eckelrade. De aankoop financierde hij via crowdfunding: klanten en vrienden droegen een steentje bij. Ook konden ze een fruitboom adopteren. De dampende koperen ketels, waarin gekookt fruit staat in te dikken, passen in een eeuwenoude traditie. Fruit hoort bij Limburg. Langs de holle wegen in het glooiende landschap tussen Eijsden en Margraten liggen overal boomgaarden: met laagstamfruitbomen, maar ook steeds meer weer met de karakteristieke hoogstamvariant, tot vreugde van de liefhebbers. Elk dorp in deze regio heeft zijn ‘eigen’ fruitsoorten, zegt Molly Jonkers van de coöperatie Met
21
Fruit Erop Uit. Zo staat Eckelrade bekend om zijn diversiteit in kersenrassen: zo’n dertig soorten. Er staan bomen van wel 8 meter hoog, en sommige kersen zijn zo groot als pruimen. Dat soort zaken moeten toeristen weten, vindt Jonkers. Daarom is er onder andere een app ontwikkeld die achtergronden verstrekt bij wandel- en fietsroutes. Zo kunnen bezoekers onderweg lezen wat de Basterddikke precies is. En hoe Limburgse vlaai is ontstaan. Boerinnen verzamelden vroeger resten deeg, die ze overhielden na het brood bakken, in een deegkuip, vertelt Jonkers. Eens per week bakten ze daar een luxebrood van, samen met het fruit dat op de markt niet verkocht werd. De vruchten van een vlaai gingen oorspronkelijk samen met het deeg in de oven, en die manier van bakken is nog altijd kenmerkend voor de echte Limburgse vlaai.
Zuid-Limburg koestert zijn hoogstamfruit weer Een andere manier om overtollig fruit te benutten –toen de koelkast nog niet bestond– was stroop maken. Boeren kookten fruit, persten het, goten sap in de ketel op een houtvuur en lieten het vocht verdampen. „En daarna gingen ze hun boerenwerk doen. Het sap stond lang op het vuur – wat voor verlies van aroma’s zorgt, en waardoor de sterke karamellisering van de vruchtensuikers een aangebrande smaak veroorzaakt”, weet VandeWall. „Maar het werd geconserveerd, dus was het
goed.” Hij ging aan de slag met het strooprecept dat generatie op generatie mondeling was overgeleverd en zocht een smaak die bij de huidige culinaire wensen past: met veel aroma’s en een lichte karamelsmaak. Het procedé bleef traditioneel –koken, persen, indikken– al kookt Vandewall op gas in plaats van op een houtvuur. Vandewall experimenteerde met appel- en perenrassen. De biologisch geteelde topaz blijkt een topper voor appelstroop. Verder kweekt hij onder andere de sterappel, de goudrenet, de Limburgse bellefleur en het Gronsvelder en Eijsdener klumpke. En van de peren bungerkes, winterriet, bergamot, conference – en legipont, „decennialang de koninginnepeer van Zuid-Limburg.” In het algemeen geldt dat fruit van een hoogstamboom geschikter is voor stroop dan van een laagstamboom. De hoge boom moet harder werken, wat een compactere vrucht oplevert. Omdat Vandewall biologisch teelt –zonder snelle meststoffen–, groeit zijn laagstamfruit overigens óók langzaam, waardoor de vruchten een hoger soortelijk gewicht hebben dan die bij de gangbare teelt. Het resultaat is een stroop waar sterrenrestaurants voor tekenen. Net als het gepensioneerde echtpaar uit Alkmaar, dat eens per jaar met de trein richting Limburg afreist, de bus pakt naar het gemoedelijke Mergelland oftewel Krijtland, daar langs 100 jaar oude fruitbomen wandelt, Eckelrade aandoet en weer huiswaarts reist met elk een rood emmertje van 3,5 kilo stroop in de rugzak. „Een jaar later zijn ze er weer”, zegt Vandewall. >>metfruiteropuit.nl >>puurvandewall.nl >>ikl-limburg.nl >>vvvzuidlimburg.nl
Nu indikken.
Mart Mart Vandewall, Vandewall, van van de ambachtelijke ambachtelijke stroopmakerij stroopmakerij puurvanpuurvandewall, kijkt of de stroop na het afkoelen de juiste dikte zal hebben. „De hete stroop uit de lepel laten uitlopen noemen wij vlaggen. Je keurt de stroperigheid. Aan de manier waarop de stroop in de wind waait, zien we of hij klaar is.”
Puur eindproduct.
Ruim aanbod
vakantiehuizen, villa’s, chalets en bungalows in Europa België / Denemarken / Duitsland / Frankrijk / Italië / Kroatië / Luxemburg / Nederland / Oostenrijk / Tsjechië / Zwitserland
Boek nu op
vakanz.nl
r van De grootste aanbiede nties christelijke gezinsvaka
Christelijke
VAKANTIE-
PARKEN
op de mooiste locaties in Europa Nederland / België / Duitsland / Oostenrijk / Frankrijk / Tsjechië
Boek nu! gezinsparken.nl
VakanZ recreatieteams
Activiteiten en excursies
VakanZ kerkdiensten
0341 264 887 info@vakanz.nl
reizen
vrijdag 16 januari 2015 Reformatorisch Dagblad
23
Vakantie in eigen sfeer tekst Gerard ten Voorde beeld ANP
Zoeken, checken, boeken. Aan het begin van het jaar richten velen de blik op de zomer voor een culturele reis of een exotische trip. Christelijke reisorganisaties bieden de meest uiteenlopende bestemmingen aan. Met eventueel een vakantie in eigen sfeer. Een overzicht.
VakanZ VakanZ biedt christeljke vakantieparken op vjftien locaties in België, Duitsland, Frankrjk, Italië, Tsjechië en Nederland. In Hulshorst en in de Dordogne (Frankrjk) zjn christeljke campings. Op de parken en campings is een VakanZ-recreatieteam actief. Ook worden er kerkdiensten, sing-ins en zangavonden georganiseerd. Nieuw zjn vakantiepark Tsjechië, park Duitse Alpen en de
camping in Hulshorst. VakanZ verhuurt verder vakantiehuizen en -bungalows voor individuele gezinsvakanties. >>vakanz.nl
O&S Chalets van tien tot achttien personen in de buurt van de Alpe d’Huez in Frankrjk met recreatieteam en Nederlandstalige kerkdiensten? Het kan bj O&S Reizen. De reisorganisatie verhuurt vakantiewoningen, hotelkamers en kampeerplaatsen in Nederland (onder andere Brabant, Gelderland, Zeeland, Limburg, NoordHolland), België, Luxemburg, Duitsland, Oostenrjk, Zwitserland, Tsjechië, Italië en Spanje. Kampeerplaatsen via O&S zjn er niet alleen op algemene, maar ook op christeljke vakantieparken. >>onsvakanties.nl
Kreijkes Vakantie Idee Krejkes Vakantie Idee, de re-
Hoera! Begin juli breekt voor de eerste scholieren de zomervakantie aan.
formatorische reisorganisatie uit Rjssen, biedt onder meer een treinreis naar Zwitserland, een vliegreis naar Israël en een psalmzangreis naar Dillenburg/ Herborn in Duitsland aan. Dertigplussers kunnen een culturele en sportieve busreis boeken naar Zuidoost-Engeland. Met punteren in Oxford. Een bekende Krejkesbestemming is hotel Waldeck aan de Moezel, in Duitsland. >>kreijkes.nl
Goed Idee Reizen ”Elke reis heeft z’n verhaal”. Onder dat thema biedt Goed Idee Reizen, tien jaar geleden opgericht, iets,- bus- en vliegreizen en vaarvakanties aan. In binnen- en buitenland. Groepsreizen, maar ook trips voor alleengaanden. Reizigers kunnen onder andere kiezen uit de heuvels van Limburg, theeplantages in Sri Lanka en de bountystranden van Thailand. Onder de Bjbelse reizen vallen bestemmingen in Israël, Jordanië, Griekenland en Turkje. De reisorganisatie biedt ook een Israëlreis in een rustig tempo aan. >>goedideereizen.nl
Beter-uit Reizen Cultuur en avontuur bj Beteruit Reizen. De christeljke reisorganisatie heeft boot-, vlieg-, wandel- en ietsvakanties op het programma staan. Dichtbj en ver weg. Met natuurljk de vakantieparken in Duitsland, Luxemburg, Frankrjk en Spanje, waar Nederlandstalige kerkdiensten en andere activiteiten worden georganiseerd. Bjzonder zjn twee motorreizen. Handig kan de mogeljkheid zjn om een Israëlvakantie te verlengen. Voor jongeren en singles zjn er avontuurljke Young of Single Reizen naar verre, exotische bestemmingen. >>beter-uit.nl
Avanta Reizen Avanta levert christeljke, avontuurljke wereldreizen. Goed om bj het aanbod de atlas bj de hand te houden. Extremadura, Namakwaland, Abruzzen, Mazurisch merengebied? Bj Avanta kan het.
Natuur, cultuur en contact met de plaatseljke bevolking staan centraal. Voor luieren op het strand ben je bj Avanta aan het verkeerde adres. De reisorganisatie kampeert (all-inclusive; met busjes en tenten) in Europa en vliegt naar de rest van de wereld. Van Israël tot Cuba en van Iran tot Oekraïne. >>avantareizen.nl
Amicitia Nieuw bj Amicitia –„met vrienden op vakantie”– is een reis naar Amerika en Canada. In de voetsporen van de landverhuizers, met een bezoek aan de amish en de Niagarawatervallen. Nieuw zjn verder Marmaris (all-inclusive) in Turkje en de gletsjers en geisers van Jsland. Mét noorderlicht. Amicitia biedt verder bus-, boot- en vliegreizen. Israël, Italië, Suriname, om maar wat te noemen. Kerkhistorie snuiven in Schotland, of trekken langs de zeven gemeenten van Klein-Azië. Sportieve jongerenreizen vinden plaats onder de naam AmiGO. >>amicitia.nl
Elke reis heeft z’n verhaal
Busreizen Vliegreizen Vaarvakanties Verre reizen Fietsreizen n Bijbelse reize
“ De bijzondere klik die we in ons gezelschap hadden, zal me altijd bijblijven.”
Vakantie is meer dan alleen een mooie bestemming, een goed hotel en een lage prijs. Het is vooral ook een belevenis, samen met een groep gelijkgestemden. Zo heeft elke reis z’n verhaal. En dat verhaal begint al in de prachtige reisgids van de enige christelijke reisorganisatie, speciaal voor 50-plussers. Ontdek het zelf op de website of bel voor de mooie zomerreisgids 2015.
www.GoedIdeeReizen.nl ◆ 0172-725000
Groepsreizen in eigen sfeer 4 tot 17 dage
n al v.a.
195