Dag 1 De Bijbelse opdracht om te werken En God zeide: Laat Ons mensen maken naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis; en dat zij heerschappij hebben over de vissen der zee, en over het gevogelte des hemels en over het vee en over de gehele aarde en over al het kruipend gedierte, dat op de aarde kruipt. Genesis 1:26
dagboek
Nadat God alles geschapen heeft, maakt Hij de mens naar Zijn beeld en gelijkenis. In het kroonjuweel van Zijn schepping legt Hij iets van Zijn deugden of eigenschappen, zoals ware kennis, gerechtigheid en heiligheid. De mens krijgt de verantwoordelijke opdracht om te heersen over de dieren. Heersen betekent ook beheren en zorg dragen. In Genesis 2 zien we hoe die opdracht wordt uitgebreid: de mens moet de hof van Eden bouwen (bewerken) en bewaren.
Heel duidelijk blijkt uit het begin van de Schrift dat het een goddelijke opdracht is om te werken en dat dit niet in de eerste plaats een verzinsel is van mensen. Het is een scheppingsordening. God heeft de mens niet geschapen om zijn tijd in ledigheid door te brengen of de kantjes er vanaf te lopen. We zijn geroepen om met de gaven, krachten en gezondheid die God ons geeft, te arbeiden. Dat geldt voor u als onderwijsgevende, maar dat mag u ook degenen die van u onderwijs ontvangen op het hart binden. Het werk dat leerlingen op school of thuis moeten doen, is niet alleen een opdracht van u, maar ten diepste van de Heere Zelf! In het huwelijksformulier wordt gesproken over een
onderwijs voor het onderwijs
opdracht goddelijk beroep. Dat is een prachtige uitdrukking voor ieder beroep – dat niet tegen Gods Woord ingaat – dat met de talenten die we van God ontvingen, getrouw en ijverig en tot Gods eer mag worden uitgeoefend. De spreuk ‘Noblesse oblige’ betekent: adeldom verplicht. Omdat wij van adel zijn – geschapen naar Gods beeld en gelijkenis – en met zo’n hoog ambt bekleed, namelijk om te heersen over al het geschapene, moeten we ook na de zondeval onze verantwoordelijkheid goed verstaan en onze plicht nauwlettend en getrouw uitvoeren. Dat kan niet in eigen kracht, maar dat hoeft ook niet. Als de Heere ons een opdracht geeft, doet Hij dat nooit zonder belofte. Lezen: Genesis 1
Werken is niet bedoeld om een slaaf van uw werk te worden. Dan ontaardt de goddelijke roeping. Neem tijd voor Gods Woord.
Dag 2 De Bijbelse opdracht om te werken In het zweet uws aanschijns zult gij brood eten, totdat gij tot de aarde wederkeert, dewijl gij daaruit genomen zijt; want gij zijt stof en gij zult tot stof wederkeren. Genesis 3:19
dagboek
De gevolgen van de zondeval treffen ook de arbeid. Het ‘brood eten’ betekent hier: in levensonderhoud voorzien. Evenals vóór de zondeval is het werken mede bedoeld om aan voedsel te komen. Dat zal niet meer met de vreugde van vóór de zondeval gebeuren, maar met pijn en moeite gepaard gaan. Aan het werken komt vanwege de zondeval vroeg of laat ook een eind. We zullen sterven en begraven worden. De lichamelijke dood is ook een straf op de zonde.
Het werk in het onderwijs is mooi werk, maar ook moeilijk werk. Het is evenals ieder ander werk aan de gevolgen van de zondeval onderworpen. Dat merk je voor de klas nog meer dan in een fabriek. In een fabriek wordt gewerkt met dode materialen. In de klas werk je met levende en tegelijk zondige jonge mensen die steeds mondiger worden en van nature niet openstaan voor Gods Woord. En laten we onszelf hierbij niet vergeten! Juist als de verantwoordelijkheid voor jongeren ons zwaar weegt, als we het allerbeste met hen voorhebben,
onderwijs voor het onderwijs
opdracht kost het geven van onderwijs ons inspanning, moeite en soms pijn in het hart. Het zweet komt ook vanwege andere dingen openbaar. Wat kan de werkdruk zwaar zijn, de prestatiedrang groot en laten we de stress niet vergeten. Verschillende mensen moeten hierdoor het onderwijs helaas vroegtijdig verlaten. We moeten ons er telkens van bewust zijn dat dit de gevolgen zijn van onze val in Adam waar we tot ons sterven mee te maken hebben. Laat dat ons verootmoedigen en ons brengen aan de voeten van Hem, Die in de hof van Gethsémané grote druppels bloed zweette. Wat is het tot bemoediging als we te midden van al ons werk – op het gebed – iets van Zijn werk in het leven van jongeren zien oplichten. Ziet u ze voor u? Dat stille meisje met haar betraande ogen. Die drukke jongen met die mooie vraag. Dan kunnen de dankbaarheid en de arbeidsvreugde niet uitblijven. Lezen: Genesis 3
Als u een drukke klas of lastige leerlingen hebt, draag hen dan in het bijzonder in uw binnenkamer op aan Gods genadetroon.
Dag 3 De Bijbelse opdracht om (de kinderen) te onderwijzen … zo wapende hij zijn onderwezenen, de ingeborenen van zijn huis. Genesis 14:14m
dagboek
Dit is de eerste tekst in de Bijbel die ons iets over onderwijs meldt. Abram schiet zijn neef Lot, die gevangengenomen is, te hulp. Hij wapent daartoe zijn onderwezenen, die in zijn huis zijn geboren. Volgens de kanttekenaren kan er voor onderwezenen ook leerlingen worden gelezen. Het Hebreeuwse woord betekent iemand die van jongsaf in iets onderwezen is, hetzij in religie, krijgszaken of anderszins.
Het onderwijs van Abram aan degenen die in zijn huis geboren zijn, zal niet beperkt zijn gebleven tot het juiste gebruik van de wapens om hen te oefenen in de strijd. Natuurlijk is onderwijs in de dingen voor het dagelijkse leven en toekomstige beroep ook nodig. Maar deze vader aller gelovigen zal (later) zijn eigen kinderen en de kinderen van zijn dienstmaagden en dienstknechten van jongs af onderwezen hebben. Dat zij de weg des Heeren zouden houden en welke wapenrusting daarvoor nodig is. We zeggen weleens: ‘Jong geleerd, is oud gedaan.’ Wat onze jongeren vroeg leren, zullen ze niet snel vergeten. Jonge boompjes kunnen nog de goede richting op gebogen worden; bij oudere is dat een stuk moeilijker. Van
onderwijs voor het onderwijs
opdracht doorslaggevend belang is onze houding bij het onderwijs aan onze kinderen. Merken ze aan ons als opvoeders iets van de tere vreze des Heeren? In het gezin moet de basis gelegd worden. Als ouders dat overlaten aan de school of de kerk, leggen ze de belofte die ze bij de doop van hun kind hebben afgelegd, voor een groot deel naast zich neer. Wat een zegen als er in het gezin een basis gelegd is. Dan mogen we daar in het onderwijs op aansluiten en verder bouwen en zo ouders helpen hun doopbelofte na te komen. Maar vooral jongeren zelf leren wat nu het allerhoogst en eeuwig goed is en dat de Heere dat wil schenken op Zijn trouwverbond. Lezen: Genesis 14:1-17
Het is belangrijk dat we als kerken en scholen goede contacten en overleg hebben rondom het onderwijs aan onze jongeren.