Inhoud P.W. Moens Voorwoord 9 P. Schalk Werk en participatie
13
P.C. Hoek Zegenen en zegening beërven
17
J.J. Polder Waar liefde woont
23
W. Silfhout Kerk en participatie
37
De praktijk ‘Iedereen moet zich welkom weten’ Interview met ouderling W.A. de Jong, door L. Vogelaar E. Dijkgraaf Politiek en participatie
42
47
De praktijk ‘De verzorgingsstaat is tegen zijn grenzen aangelopen’ Interview met wethouder Evert Jan Nieuwenhuis, door Jeroen Langelaar L.N. Rottier Onderwijs en participatie De praktijk School met de Bijbel een ‘echte dorpsschool’ Interview met directeur M.Th.J. Roest, door André Bijl T. Stoop Zorg en participatie
52
55
61
65
De praktijk Hospice doet al veel aan participatie 72 Interview met hospice-directeur Joke Overeem-Prins, door Jan Kas R.A. van der Garde Gezin en participatie De praktijk Fijn om iets voor iemand te betekenen Interview met vrijwlligster Batje Frens-Mooiweer, door Dick Tromp
75
80
W.B. Kranendonk Media en participatie De praktijk ‘Wees open over christelijke levensovertuiging’ Interview met NOS-verslaggever Margreeth Boer, door Evert van Dijkhuizen
83
90
P.W. Moens
Voorwoord Met genoegen bieden we u als congresorganisatie deze bundel aan. Een boekje over een actueel en voor iedereen inspirerend thema. Er is daarom gekozen voor een bijdrage vanuit de verschillende sectoren vanuit de samenleving. Participatie is een actueel thema voor de positie van kerk, school, politiek en de zorg maar ook in de werkkring. Diverse deskundigen lichten het thema toe vanuit het Bijbels perspectief. In de verschillende bijdragen worden handreikingen gedaan om het thema participatie te concretiseren in de eigen context. Met deze bundel wensen we een bijdrage te leveren aan de invulling van de taak en de positie die christenen in de Nederlandse samenleving hebben. Toen Zijne Majesteit Koning Willem Alexander in zijn eerste troonrede de term participatiesamenleving introduceerde, was dit een nadrukkelijke oproep aan alle burgers van onze samenleving om dit vorm en inhoud te geven. Enerzijds was dit ingegeven vanuit de economische situatie – de zorg wordt immers te duur – anderzijds om begrippen als solidariteit, betrokkenheid, saamhorigheid en verantwoordelijkheid weer eens nadrukkelijker op de Nederlandse kaart te zetten. Daar is ook alle reden toe. Nog nooit hebben we zo’n hoeveelheid aan communicatiemogelijkheden gekend, terwijl, zo blijkt uit onderzoeken (1), het gevoel van eenzaamheid onder bijvoorbeeld ouderen
9
toeneemt. Dragen ontwikkelingen als individualisering en zelfontplooiing daar niet aan bij? Waar is de sociale cohesie gebleven bij het proces van de ontzuiling? Interessant is ook om in dit kader ons te bezinnen op de pluriformiteit van de samenleving. Ook reformatorische christenen worstelen met deze pluriformiteit. Enerzijds ‘gij geheel anders’ en toch staan midden in de samenleving. ‘Wel in de wereld maar niet van de wereld’ wordt als spannend ervaren, zeker nu de digitale mogelijkheden het zuillaire denken en leven een totaal andere invulling geven. Binnen kerken, scholen en andere instituten wordt nagedacht over de maatschappelijke opdracht van reformatorische christenen, over het omgaan met deze pluriforme samenleving. Prachtig hoe in deze bundel daartoe handreikingen worden gedaan. Als christenen staan we immers midden in deze samenleving maar juist ook mét een opdracht! Het gaat om vreemdelingschap én burgerschap. Het is daarom belangrijk om ons te heroriënteren op het vormgeven van de christelijke idealen (2). Voor christenen is het leven vanuit de Bron essentieel. Daarin staat Gods Woord centraal. Dagelijks wordt dat Woord geopend en wordt er onderwijs uit ontvangen. Onderwijs voor het eeuwig welzijn, maar juist ook onderwijs voor de levenspraktijk, voor het omgaan met de naaste, voor het invulling geven aan en participeren in een pluriforme en seculiere samenleving. Vanuit het Woord wordt gewezen op de christelijke levenspraktijk, de daad. Daarbij is het goed om de huidige Nederlandse situatie te vergelijken met die van christenen in de Vroege Kerk. Opvallend maar ook bemoedigend is dan dat het christendom vooral zichtbaar
10
was, levend vanuit een duidelijk getuigenis in woord en daad van de hoop die in ons is. (1 Petrus 3:15) of met de woorden van Augustinus: ‘Christenen moeten altijd getuigen, desnoods met woorden.’ (1) Rapport Fokkema en Van Tilburg, 2005. (2) Brink, G. van den en Burg, E. van den, Strijdbaar of lijdzaam. De positie van christenen in het publieke domein, Heerenveen, Groen, 2006. P.W. Moens is voorzitter van de raad van bestuur van VGS
11