RD Magazine 23 maart 2019

Elke week bij het Reformatorisch Dagblad

THEMA

Mode zaterdag 23 maart 2019

Kleding van toen is terug. Een pet en gilet zjn netjes en leuk. PAGINA 23

Tweede leven. Op reis via de container van het Leger des Heils. PAGINA 46

inhoud & vooraf

40

37

6

54

beeld omslag: Sjaak Verboom

58

2

16

64 RDMagazine

4

goed nieuws In pak te water.

6

het gesprek Waarom zou je zelf kleding maken, als er overal zoveel goedkoops te koop is?

15

column Overhemden met slijtplekken. En strijkvrije, nieuwe.

16

intropagina Drie dossiers over mode.

17

van TOP tot teen Van struisvogelveren tot frutsels.

25

van top TOT teen Van hoepelrokken tot retrojurkjes.

37

van top tot TEEN Van gespijkerde sandalen tot sneakers.

40 schoonheid Het lentegevoel van wapperend wasgoed. 44 verdieping Christen herkenbaar aan zijn kleding. 46 ter plekke Mee op reis naar het tweede leven van een kledingstuk. 54 test Onkreukbare, houten stropdassen.

Tegendraads Kleding is best een tegendraads onderwerp. Het is lente, je bent de grijze wollen kousen zat, het lijkt tijd voor wat luchtigers en in de winkel hangt iets anders, iets lichts. Iets nieuws aantrekken helpt soms om ingewikkelde zaken weer eens fris te bekijken. Dat is één kant. Een andere is die van de verspilling –heel veel nieuwe kleding wordt vernietigd na de uitverkoop– en van de schrijnende arbeidsomstandigheden in de industrie, ver weg. Een volgend punt is dat van de communicatie en identiteit: kleding zegt iets. Over jezelf, over de ander, over de groep waarbij je hoort, of juist niet wil horen. Kleding komt dichtbij, hoe dan ook. In deze bijlage een aantal rode draden uit de kluwen: over het geluk van „prutsen met stof”, over trends van vroeger die je tegenwoordig terugziet, en over hergebruik. Clasina van den Heuvel

58

creatief Zelf maken: van baret tot keukenschort.

62

puntuit Anne-Clair runt eigen webwinkel.

64 kits Met verrekijker en groene pet het bos in. 66

puzzel Cryptogram & Zweedse puzzel.

67

het laatste woord Offer.

zaterdag 23 maart 2019

3

goed nieuws

Goed nieuws is geen nieuws, zeggen journalisten. Alsof er alleen slecht nieuws zou bestaan. Niet dus. Kijk maar.

Afsprong Daar gaat hij. In pak. Dick Gorter (60) uit Apeldoorn volgt sinds enkele maanden zwemles voor volwassenen in zwembad de Sprenkelaar en ontving onlangs diploma C. Hij kleedde zich bij het watertrappelen op dezelfde manier als hij dagelijks gewend is: in zijn donkerblauwe kostuum. „Mijn vrouw riep al jaren dat ik eens moest leren zwemmen. Als zij baantjes ging trekken, gaf ik niet thuis. Negen jaar geleden kreeg ze ME. Lange tijd was zwemmen het enige wat ze nog aan sport kon doen. Dus wilde ik haar verrassen.�

4

RDMagazine

zaterdag 23 maart 2019

5

beeld RD, Anton Dommerholt

gesprek

Trudy van der Kolk (56) uit Heelsum maakt zelf patronen, en ze gebruikt een patroon maar zelden twee keer. beeld RD, Anton Dommerholt

De charme van

maakwerk 6

RDMagazine

Kleding naaien maakt gelukkig. Weliswaar bespaart het allang geen geld meer – maar het levert rust in het hoofd, voldoening als iets af is, goed passende kleding en kansen om te dromen over nieuwe ontwerpen.

D

Geertje Bikker-Otten en Clasina van den Heuvel

e kledingkast van wiskundedocent Trudy van der Kolk (56) uit Heelsum is nagenoeg geheel gevuld met door haarzelf gemaakte kleding. „Vorig jaar is dat niet helemaal gelukt”, bekent ze. Ze was zo druk met het maken van de trouwjurk van haar schoondochter dat ze niet meer aan een creatie voor zichzelf toekwam. „Onze dochter heeft me toen meegesleept naar een modewinkel. Daar was ik lang niet geweest. Eerljk gezegd had ik de neiging om geljk weer naar buiten te lopen. Je wordt heel kritisch als je alles zelf maakt.” Ze laat het gebloemde jasje zien dat ze uiteindeljk heeft gekocht en waar ze op zich wel blj mee was. „Maar de mouwen zaten er raar in. Na de bruiloft heb ik ze er alsnog uitgehaald om de

zaterdag 23 maart 2019

pasvorm te verbeteren.” Ze wjst op de naad middenachter, die het patroon van de stof doorbreekt. „Wie bedenkt er nu zoiets? Die naad heeft verder geen functie. Het is alleen een manier om stof te besparen. Als je zelf zo’n jasje zou maken, zou je dat nooit zo doen.” Van der Kolk, in het dageljks leven studieleider van de vakgroep wiskunde op Driestar hogeschool, onderscheidt twee periodes in haar ‘naailoopbaan’. „Ik begon toen ik een jaar of 15 was met patronen uit modebladen. Zoals veel mensen die zelf kleding maken. Feiteljk wist ik niet eens dat er ook nog wat anders bestond.” Met het eindresultaat was ze vaak niet onverdeeld gelukkig. „Patronen gaan uit van gemiddelde maten. Als je, zoals ik, naar verhouding brede schouders en een smalle taille hebt, is de pasvorm dus nooit goed. En ik voelde me niet zeker genoeg om er iets aan te veranderen. Toch had ik zoveel plezier in het naaien dat ik er gewoon mee doorging. Ik heb zelfs mjn eigen trouwjurk gemaakt.” Toen ze een jaar of 35 was, ging de knop om. „Ik was zo klaar met kant-en-klare patronen dat ik besloot nooit meer iets uit een blad te maken. Ik ging op naailes en leerde zelf patronen tekenen.”

7

gesprek

Miriam Lenarts ontwerpt tijdloze modellen die jaren mee kunnen, zodat er veel herinneringen in passen. beeld RD, Anton Dommerholt

Er ging een wereld voor haar open. „Door zelf je patronen te tekenen, kom je als mens –zoals je gemaakt bent– beter tot je recht. Je accepteert ook gemakkeljker dat je bent zoals je bent. Je hoeft je nergens meer mee te vergeljken. Je maakt gewoon iets wat past. Dat is echt heerljk.” Al zo’n twintig jaar gaat Van der Kolk elke week naar naailes. Waar ze nog steeds bjleert. „Ik heb het erg met mjn docent getroffen. Als een project niet zo uitvalt als ik had gehoopt, helpt ze me om daarvoor een verklaring te zoeken. Heeft het met de valling van de stof te maken? Is het opgelost als we de coupenaad iets verleggen?” Naaien is iets waarin je je vastbjt, is Van der Kolks ervaring. „Maar ondertussen rust mjn hoofd uit. Ik vind het heerljk om me een paar uur hier in m’n naaikamer terug te trekken en aan een project te werken. Liefst zonder dat iets op een bepaald moment af moet zjn.” Ze is nu bezig met een regenjas voor op de iets. Een lastig project, vanwege de stugge, waterafstotende stof. Ze laat een paspelzakje zien waar ze niet helemaal tevreden over is: de bovenkant is breder dan de onderkant. „In zo’n geval vraag ik me af: is het zo erg dat ik me eraan ga storen? Dan haal ik het uit. Het moet een hobby bljven en geen frustratie worden.” Ze typeert zichzelf als leergierig, een toepasseljke eigenschap voor een docent. „Ik gebruik een patroon maar zelden twee keer. De tweede keer

8

beleef ik er minder plezier aan.” Als een kledingstuk niet helemaal geworden is zoals ze zich dat had voorgesteld, draagt ze het toch. „Daar leer je van. Je ontdekt wat er is misgegaan. Dat kun je dan een volgende keer voorkomen.” Door zelf kleding te maken, ben je eigenljk voortdurend bezig met wat je draagt, constateert Van der Kolk. „Je tekent je eigen patronen, je manier van kleden wordt echt iets van jezelf. Dat bepaalt hoe je overkomt, hoe je naar buiten

„Je maakt gewoon iets wat past, dat is echt heerlijk” treedt. Eigenljk is het iets heel persoonljks.” Met modetrends heeft de inwoonster van Heelsum niet veel op. „Ik doe sowieso heel lang met kleding. Als je zelf naait, moet dat ook wel. Ik heb, naast mjn gezin en mjn werk, niet de tjd om elk seizoen tien nieuwe kledingstukken te maken. Dat mensen kleding na drie keer dragen wegdoen, daar kan ik me niets bj voorstellen. Als je zelf naait, weet je hoeveel inspanning het heeft gekost om iets te maken.”

RDMagazine

Wat het kost oor de meeste hobby’s geldt dat ze tjd en geld kosten. „Maar naaien is een hobby die ook nog wat oplevert: een kledingstuk”, zegt Brenda Kranenburg.

V ■

■

■

■

Spullen weggooien: dat stuit ontwerpster Miriam Lenarts (63) van Studio Myr ook erg tegen de borst. In haar 18e-eeuwse huis in het witte stadje Thorn, in Limburg, ontwerpt ze gebreide kleding. Haar gestaag groeiende collectie bestaat uit rokken, truien en jurken die tjdloos zjn, die met elkaar te combineren zjn en waarvan de garens jaren mee kunnen. Alles bljft altjd in de collectie. Bj de productie ervan wordt niets verspild. De stof wordt precies op maat gebreid, in plaats van dat een patroon uit een grote lap wordt geknipt. Proelapjes haalt Lenarts uit, waarna ze de wol opnieuw gebruikt. Want materialen verdienen respect, vindt de ontwerpster. „Wol wordt geproduceerd door dieren; katoen groeit uit planten. Wat met zoveel schoonheid groeit en bloeit, kun je toch onmogeljk zomaar afdanken?” Met kleding krjg je een band – vanuit die gedachte ontwerpt Miriam Lenarts haar kleding. „Het is ijn om er herinneringen bj te hebben. Zodat je weet: in die jurk ben ik daar- en daarnaartoe geweest, en toen ik dát deed, had ik hem aan.” Lenarts’ label hangt onder andere bj LIV Stores in Utrecht, een winkel voor duurzame mode van Nederlandse ontwerpers. Initiatiefnemer Marjan Londeman vertelt daar aan klanten de verhalen achter de kleding: wie heeft dit gemaakt, en hoe zit het met de stof ? „Daarmee krjgt kleding een identiteit”, zegt Miriam Lenarts. „Vroeger ging je

zaterdag 23 maart 2019

De belangrjkste investering voor een beginnende hobbynaaier is een naaimachine. Naaimachines zjn er al vanaf zo’n 150 euro. Kranenburg: „Maar verwacht voor dat bedrag geen kwaliteit die jaren meegaat. Dan kun je beter een occasion van rond de 300 euro kopen.” Een grote kostenpost bj het naaien is stof. Op de markt vind je lappen voor een habbekrats, maar ook rollen van 40 euro de meter. Hergebruik is ook een optie: van een herenoverhemd kun je een kinderjurkje maken. Fournituren als knopen, ritsen en bandjes zjn best kostbaar, maar kun je vaak ook hergebruiken. Wie geen handige moeder of buurvrouw in de buurt heeft, kan op naailes gaan. Soms bestaat daar ook de mogeljkheid om een naaimachine te lenen: dan kun je uitproberen of naaien wat voor je is. De prjzen voor naailes variëren. Bj Atelier ModeWaard kost het 43 euro per maand.

naar de naaister en wist je waar ze woonde en wat voor interieur ze had. Dat is belangrjk.” Het anonieme van massale, snelle mode bevredigt uiteindeljk niet, denkt ze – in elk geval houdt ze er zelf niet van. Op beurzen ziet ze dat ze aansluit bj een trend. „Producten worden pas de laatste pakweg honderd jaar industrieel vervaardigd, daarvoor maakten we alles zelf, hè. Dat gevoel wanneer er iets uit je handen komt, dat vindt iedereen ijn. Dat zit heel diep.” Regenjas van plastic zakjes Voor Lenarts is creativiteit haast een eerste levensbehoefte, die bepaalt hoe ze denkt en naar de wereld kjkt. Dat begon al in haar kleutertjd. „Mjn vader gaf les aan de kunstacademie. Soms mocht ik met hem mee, en dan zette hj me ergens neer met een bonk klei. Geweldig! Mjn moeder had gevoel voor design in huis. Mjn oma kon van niets iets maken. Van die papieren kanten kleedjes die onder kofiekopjes lagen, maakte zj bruidsjurken voor mjn barbiepop, en van plastic zakjes een regenjas. Samen maakten we van niks een droomwereld.” Veel later, in de ‘echte’ wereld van feiten, cjfers en systemen, hield breien haar op de been. Toen Lenarts kinderen kreeg en kostwinner werd, werkte ze fulltime op de administratie van een ziekenhuis. „Ik was erg ongelukkig daar, maar er moest geld worden verdiend. ’s Avonds was ik te

9

gesprek

Brenda Kranenburg van modevakschool ModeWaard: „Veel mode is zo goedkoop dat ik denk: dat kan toch helemaal niet? Wie is hier-

moe om iets anders op te pakken. Op een zeker moment dacht ik: ik moet iets doen om overeind te bljven. En toen herinnerde ik me dat ik nog breinaalden had. Die nam ik mee. In pauzes ging ik zitten breien. Gaandeweg vroegen anderen: wil je zo’n trui ook voor mj maken?” Dat ging ze doen, en dit leidde tenslotte tot haar eigen label. Daar ging een hele tjd overheen, en het duurde ook lang voordat ze geld durfde te vragen voor iets wat ze maakte. Anno nu hangt een truitje van merinowol van Studio Myr voor 245 euro in de winkel. Duur? Als je denkt dat een trui maar 25 euro hoeft te kosten, wel. Het probleem is alleen dat zo’n prjs niet kán, rekent Lenarts voor. „De materiaalkosten voor zo’n trui –garen, het labeltje– zjn 15,60 euro. Naar de breierj gaat 15 euro. Daarna zet ik het in elkaar; dat kost 22,50, als ik uitga van 15 euro per uur. Met overheadkosten erbj kom ik op 62 euro. De winkel koopt het van mj met voor 98 euro. Die marge is trouwens keurig. Het betekent dat ik 36 euro verdien aan zo’n truitje. Zo wordt dus een prjs opgebouwd. En vergeet de btw niet.” Ook al wordt een ontwerper dus niet zomaar rjk: Miriam Lenarts houdt haar werk en wordt erg blj als ze anderen haar kleding ziet dragen. „Iets maken is het mooiste wat er is – maakt niet uit wat. Ik heb een kleindochter van 6 en die ziet álles als ze over straat loopt. „Daar ligt een steentje! En daar ligt nog een steentje!” Alles is nieuw,

10

alles is mooi. Ik denk dat mensen in de oertjd ook zo keken: hé daar hangt een plukje vacht aan een tak, wat kan ik daarmee? Hé, als je er dit mee doet, krjg je een draadje. Ik denk dat ik in die traditie leef en werk, en dat vind ik heel mooi.” Extra zelfvertrouwen Net als Miriam Lenarts wist Brenda Kranenburg (44) van modevakschool ModeWaard uit Bleskensgraaf al jong dat ze van „prutsen met stof” hield. Op de basisschool kroop ze al achter de naaimachine. „Mjn moeder, van wie ik veel heb geleerd, stimuleerde me daar ook wel in. Zo ben ik haast spelenderwjs begonnen met het zelf maken van mjn kleding.” Toen haar jongste kind naar de middelbare school ging, maakte ze van haar hobby haar werk. Ze haalde haar papieren en startte vier jaar geleden in Nieuw-Lekkerland modevakschool ModeWaard. In de cursusruimte zitten wekeljks cursisten „van 20 tot 80” rond de tafel om van haar de kneepjes van het vak te leren. Over gebrek aan belangstelling heeft ze niet klagen. „Als ik zou willen, zou ik denk ik nog wel een extra groep kunnen starten. Het leuke aan lesgeven vind ik dat je mensen over een drempel heen kunt helpen. Sommige leerlingen hebben maar weinig zelfvertrouwen en denken al snel dat ze alles hebben verknald. Thuis zouden ze zo’n kledingstuk dan misschien onder in een kast verstoppen. Maar op les is er voor bjna

RDMagazine

Zo leer je naaien jna iedereen kan leren naaien, meent Brenda Kranenburg. Enig doorzettingsvermogen is een pre, maar ervaring is geen vereiste. Naailes is een breed begrip. Wie de eerste beginselen van het vak –hoe stik je een naad, hoe zet je een rits in– onder de knie wil krjgen, kan daarvoor in veel plaatsen terecht in bjvoorbeeld een wjkcentrum of cultuurhuis. Voor wie zich verder wil bekwamen, is er de modevakschool. Cursisten leren er behalve naaien ook vaardigheden als patroontekenen, werken op schaal en stoffenkennis. Je kunt er de opleiding tot costumière en coupeuse volgen. Er zjn verschillende instituten, elk met hun eigen methode: Danckaerts, Ensaid, HCH Modevakopleidingen en stichting De Vereenigde Modevakscholen in Nederland. De opleidingen zjn een vorm van volwassenenonderwjs. In principe hebben leerlingen een dagdeel in de week les en moet er ook thuis huiswerk worden gemaakt. Hoe snel een opleiding kan worden afgerond, is afhankeljk van de hoeveelheid tjd die de cursist beschikbaar heeft. Daarnaast bestaan er ook beroepsopleidingen op mbo- en hbo-niveau. De eerste zjn meer gericht op de ambachteljke en de tweede meer op de creatieve kant van het modevak.

B

van de dupe?” beeld RD, Anton Dommerholt

alles een oplossing. Als iets niet goed zit, help ik om dat aan te passen. En een verkeerd om ingezette mouw kun je weer lostornen.” Wie zjn eigen kleding naait, zal vast teleurstellingen meemaken. Het model dat je hebt gekozen pakt soms minder latteus uit dan je had gedacht. Of de stof gedraagt zich anders dan je had gehoopt. Kranenburg wjst op de jurk die ze zelf draagt. „Toen ik de stof uitkoos, heb ik eerst de

„Het is goed om te weten dat je in die ene jurk daar- en daarnaartoe bent geweest’” rekbaarheid getest. Maar toen de jurk klaar was, viel de hals veel te wjd.” Ze laat zien hoe ze dat heeft opgelost: met een extra naad, die ze er met een strookje van suède juist extra uit laat springen. „Dat vind ik leuk: net even een accent. Dat restje suède had ik trouwens nog ergens liggen.” Kranenburg koopt zelden kleding voor zichzelf,

zaterdag 23 maart 2019

„afgezien van panty’s en zo.” Shoppen vindt ze wel leuk – om ideeën op te doen. „Veel confectiekleding is slecht afgewerkt en slordig gemaakt. Ik vind het echt ergerljk als de strepen of de ruiten bj een naad niet goed doorlopen. Of als de pasvorm van een jasje zo slecht is dat de schouders hangen. Bovendien is veel mode zo goedkoop dat ik denk: dat kan toch helemaal niet? Wie is hiervan de dupe?” Maar haar belangrjkste bezwaar tegen confectiekleding is dat het eigenljk nooit goed past. „Ik teken mjn eigen patronen. Dan draag je dus eigenljk maatwerk.” Cursisten die niet willen leren patroontekenen, werken met een patroon uit een modeblad. „Dat kun je op grond van je eigen maten aanpassen. Zo kom je ook een eind.” Naaien 2.0 „Mensen hebben soms het idee dat zelf kleding maken duf is en dat het veel tjd kost. En het duurt natuurljk best lang voor een project af is. Maar ik ben wel van het naaien 2.0, hoor. Tjdrovende handelingen als het patroon doorslaan en naden in elkaar rjgen sla ik als het maar even kan over. Die aanpak probeer ik mjn leerlingen ook bj te brengen.” Tegeljk is een van de charmes van naaiwerk volgens haar juist dat je er urenlang door wordt opgeslokt. „Als je ermee bezig bent, verzet je je gedachten, is mjn ervaring. Je bent bezig met iets tastbaars, je zit soms te broeden op

11

gesprek

„Alles is te maken”, zegt George Somiy. „En wat het moeilijkst is, wordt ook het mooist.” beeld RD, Anton Dommerholt

een ingewikkelde puzzel. En als je klaar bent, heb je echt iets gemaakt. Ik merk aan mjn cursisten dat zelf kleding naaien hen echt goed doet.” Kranenburg is vóór hergebruik van materiaal. „Deels is dat uit zuinigheid, deels een sport. Maar het heeft ook te maken met hoe ik als christen in het leven sta: ik vind dat we zuinig moeten omspringen met wat de aarde geeft en dat we zo min mogeljk moeten weggooien.” Ze laat een zwart jackje zien dat ze maakte van een leren mantel van een tante. Ernaast hangt een suède tas met franjes en borduursel. Enthousiast: „Die heb ik gemaakt van de bekleding van een bank. Hoe erg de kussens ook versleten zjn, de achterkant van de rug is vaak nog gaaf.” Ze probeert haar cursisten ook op het spoor van het hergebruik te zetten. „Ik stimuleer hen om als kleding versleten is de ritsen en de knopen te bewaren. Achterpanden van overhemden kun je voor van alles gebruiken. Restjes stof komen altjd van pas.” In de hal heeft ze een recyclehoek gemaakt: daar kunnen de leerlingen lappen stof en overtollige fournituren kwjt. „Die stapel krimpt voortdurend en wordt weer aangevuld.” Herstel- en verstelwerk Haast alles valt te herstellen, weet George Somiy (38). Hj is er dageljks mee bezig. In zjn werkplaats in Rjssen kort hj spjkerbroeken in, zet hj nieuwe ritsen in jassen en maakt hj jurken

12

en rokken op maat. Intussen droomt hj ervan om een bekende ontwerper te worden. Somiy groeide op in het noordoosten van Syrië, in Kamishli. Hj woont nu tien jaar in Nederland. Als kind keek hj vaak naar zjn oma achter haar trapnaaimachine van Singer, vertelt hj. Zj verstelde van alles en maakte kleding voor de familie. „Waarschjnljk kwam ik daardoor op het idee om dit werk te gaan doen.” Hj houdt ervan om bezig te zjn met mooie stoffen, en om kleding te maken die iemand perfect past.

Eén van de charmes van naaiwerk is dat je er uren door wordt opgeslokt „In Syrië ziet de opleiding er anders uit dan in Nederland. Hier kun je bjvoorbeeld naar een roc; daar loop je mee met een ervaren kleermaker om het vak te leren”, vertelt hj vanachter de toonbank in zjn werkplaats, die tegeljk winkel is. „Dat laatste deed ik, vanaf mjn 18e leerde ik alles in de praktjk. Ik ging aan de slag met naai- en

RDMagazine

lockmachines.” Zjn vak draaide destjds meer om kleding maken dan om herstelwerk. „Op verlovingsfeesten, bruiloften en doopfeesten dragen vrouwen in Syrië prachtige jurken.” In plaats van even naar de damesmodezaak te gaan, laten ze die jurken maken. Somiy naaide in zjn leven al heel wat pailletten, kralen en pareltjes op stof. Inkorten In zjn kerk –Somiy is Syrisch-orthodox christen– dragen vrouwen „gewone nette” kleding, zegt hj. Een mantelpakje, of een jurk met een jasje. Nu, in Rjssen, heeft hj een trouwe kerkeljke klant die pakweg eens in de drie maanden een nieuwe jurk laat maken. Ze wil een basismodel jurk in gedekte kleuren. Somiy tekende ooit een patroon voor haar, en nu kan hj dat vaker gebruiken. Er ligt alweer een lap klaar: zwart, met grjze patronen erop. Zomaar een prjsvoorbeeld van maatwerk: een basisjurk laten maken kan vanaf 150 euro. Wat herstelwerk betreft, kan hj veel, maar is hj tegeljk realistisch. Hj pakt een blauwe jas waarvan de buitenkant kapot is; het is alsof een deel van de bovenstof is weggesmolten. „Hier kan een lap op”, zegt hj. „Maar mooi wordt dat niet en je bljft het zien.” En ja, bj sommige winkels en ketens en in aanbiedingstjden kan het goedkoper zjn een nieuwe jas te kopen dan de kapotte rits van een gedragen jas te laten vervangen. Daar is Somiy nuchter in.

zaterdag 23 maart 2019

Elke handeling heeft zjn prjs, en een nieuwe rits laten zetten in een rok van 25 euro kost hetzelfde (vanaf 12 euro) als in een rok van 200 euro. Op zjn toonbank ligt een nieuwe spjkerbroek van 359 euro; die kort hj in voor een goede klant: Hans Voortman Mannenmode. Het bedrjf heeft wekeljks broeken, overhemden en colberts voor hem, waar dan stukken pjp af moeten, coupenaden moeten worden aangepast of mouwen ingekort. Verder is Somiy bezig met twintig jurken voor medewerkers van een andere winkel uit Rjssen. De zaak had standaardjurken ingekocht, maar de stof beviel niet, en dus kreeg Somiy de vraag of hj een ijn materiaal kon vinden en andere jurken wilde maken. De allermooiste klus van de laatste tjd vindt hj toch wel de trouwjurk die hj naaide. Een vrouw kwam langs met een plaatje van een jurk die 10.000 euro kostte. Zo’n jurk zou ze graag willen, maar niet zo duur. Somiy ging ermee aan de slag en werkte er een maand aan. „Niet aan één stuk natuurljk, maar het duurde wel een maand voor hj af was.” De bruid in spe kwam vjf keer passen. Somiy naaide een blinde rits in het tulen ljfje en bevestigde een rj witte pareltjes langs de sluiting. Allemaal handwerk. „Alles is te maken”, zegt hj. „Alleen duurt iets moeiljks gewoon wat langer. Maar wat het moeiljkst is, wordt ook het mooist.” >>modewaard.nl >>studiomyr.com

13

HERHAALDE OPROEP

HOUD JIJ VAN VERDIEPING? WIJ ZOEKEN EEN

REDACTEUR BUITENLAND Over ons Erdee Media Groep is een reformatorisch mediabedrijf in Apeldoorn. Wij bieden verantwoorde nieuws- en informatievoorziening voor christenen en niet-christenen. Wij bieden Een uitdagende functie waarin je je je bezighoudt met buitenlandse thema’s. Je houdt je vooral bezig met het thema godsdienstvrijheid, met speciale aandacht voor de positie van christenen wereldwijd. Je verdiept je daarin, onderhoudt contacten die zich met deze thematiek bezighouden en trekt meldingen over bijvoorbeeld christenvervolging voor zover mogelijk na. Je profiel • Geïnteresseerd in thema’s op het terrein van godsdienstvrijheid en de positie van christenen wereldwijd; • Brede kennis van internationale politieke verhoudingen en de wereldwijde kerkelijke kaart; • Een afgeronde opleiding op hbo- of universitair niveau; • Journalistieke interesse en ervaring met het redigeren van teksten; • Beheersing van Engels, Duits en Frans, zowel schriftelijk als mondeling; • Bereid indien noodzakelijk naar soms spanningsvolle gebieden af te reizen; • Proactief op het gebied van digitale media; • Een reformatorische levensovertuiging.

Kijk voor meer informatie op werkenbijemg.nl Solliciteer vóór 4 april via sollicitatie@erdee.nl

Scan de Qr-code en bekijk de redactievlog!

column

Mode wim@rd.nl

ls ik het woord mode hoor noemen, moet ik altjd direct denken aan een predikant die in mjn kinderjaren zei dat het niet voor niets is dat, als je het woord omkeert, er ”Edom” komt te staan. Ondanks de achting voor de betreffende predikant, moet gezegd worden dat er sterkere argumenten zjn om tegen te veel modebewustzjn te pleiten. Want in reformatorische kringen is een modeverslaving toch zo’n beetje de beste verslaving die je hebben kunt. Het is zelfs een ondeugd waarmee je nog wel sier kunt maken. Als de rok maar een verantwoorde lengte heeft en de kleur gedekt is, mort er niemand over het feit dat de koop ervan volstrekt onnodig was. Ja, ik weet dat het makkeljk is om af te geven op gedrag waaraan je jezelf niet schuldig maakt. Want ik kan eerljk zeggen dat ik me aan grote uitgaven op het gebied van kleding niet te buiten ga. Het is voor mj een noodzakeljk kwaad. Met de nadruk op dat laatste woord. Omdat ik gruw van het kopen van kleding. Sterker: ik vind het een ramp. Het zegt wat dat betreft heel veel dat ik het betalen in een kledingwinkel het minst erge onderdeel van de hele exercitie vind. „Bestel dan online!”, riep een vriend bjna bozig tegen me toen we het hadden over het kopen van een nieuw kostuum. „Weet je wel wat dat onlinegedoe betekent voor de kledingwinkels?” antwoordde ik op schrille toon om niet bj voorbaat als een ouderwetse

A

zaterdag 23 maart 2019

muts afgeserveerd te worden. Toen ik echter onlangs tegen vjf te strjken overhemden aankeek, die ook nog eens sljtplekken hadden aan de boorden en dus allemaal vervangen moesten worden, leek het me verstandig toch even op het internet te zoeken naar strjkvrje overhemden. Want strjken vind ik bjna net zo erg als het kopen van kleding. Er ging een wereld voor me open. De bekende internetzoekgigant reikte het me allemaal op een

Nieuwe schoenen koop ik toch gewoon in de winkel presenteerblaadje aan. En het gekochte werd ook nog supersnel bezorgd bj het door mj gewenste afhaalpunt van PostNL hier vlakbj. Pakketjes wil ik nameljk niet bj de buren laten bezorgen omdat de buurvrouw die in ons appartementencomplex de meeste pakketjes aanneemt, de doos altjd net zo lang vasthoudt tot je vertelt wat erin zit. De overhemden passen. En strjken is niet meer nodig. Maar nieuwe schoenen ga ik toch gewoon in de schoenenwinkel kopen, heb ik met mezelf afgesproken. Want het schuldgevoel over het internetuitstapje bljft knagen.

15

inhoud

VAN TOP

17-23 Hoofddeksels dienden van oorsprong als bescherming. Mutsen en kappen hielpen jagers en boeren de ijstijd door. Nu heb je luchtige zomerhoeden, maar ook frutsels voor in een paardenstaart. Bekijk hoe items van jaren geleden weer helemaal hip kunnen worden.

TOT

25-31 Lange jurken werden heel vroeger door zowel mannen als vrouwen gedragen. Later kwam er klederdracht. Nu zijn er bloesjes met felroze lamingo’s. En stoere studenten in kiel. Uiteraard met bretels. Het kan verkeren.

TEEN

33-39 Gespijkerde sandalen waren niet alleen stevig, maar maakten ook link kabaal. Zo’n beetje als hakken nu, eigenlijk. Dat kun je van sportschoenen niet zeggen. Die kun je zelfs onder ‘gewone’ kleding dragen. Even wennen, maar best handig. Zo blijkt.

16

RDMagazine

Van top... De eerste aardbewoners brachten het grootste deel van hun tjd door in de open lucht. Degeljke bescherming tegen de weerselementen was dan een hoofdzaak. Mutsen en kappen van stug leer en warm bont hielpen jagers en boeren de jstjd door; wolharige neushoorns en ruwvachtige sabeltandtjgers kostte het massaal de kop. tekst en beeld Sarah van der Maas

Harde helmen

Statussymbool

Torenhoge creaties

Vanaf het moment dat de oorlog zjn intrede in het mensdom deed, kregen hoofddeksels er een functie bj. Harde leren of jzeren helmen moesten soldaten beschermen tegen de steken en slagen van een onbehouwen tegenstander. Vooral in Middeleeuwse gevechten en toernooien ging het er vaak heftig aan toe. Een stevige helm hielp de ridder zjn hoofd erbj te houden.

Door de eeuwen heen dienden hoeden en petten ook als statussymbool. De sociale klassenscheiding binnen het huishouden werd hierdoor bjvoorbeeld op een eenvoudige manier zichtbaar: waar de vrouw des huizes zich mocht tooien met struisvogelveren en vossenbont, droegen kamer- en keukenmeisjes een eenvoudig kapje. Zo hoefde je niemand voor het hoofd te stoten.

Wie een hoed draagt, dient ermee te pronken. Om haar vriendinnen de loef af te steken, betaalde de modebewuste vrouw van rond 1870 zich blauw voor de haute couture van de hoedensector: volledige fazanten, opgezette katten en torenhoge fruitcreaties op een pompeus hoofddeksel waren in het Victoriaanse tjdperk je van het. Naar draaggemak werd niet gekeken: opvallen was de hoofdzaak.

zaterdag 23 maart 2019

17

LENTE EDITIE

Kom naar de

D.V. 20-30 maart

Open Huis Dagen

De

NIEUWE COLLECTIE is binnen!

De Linde HOEDEN & BEENMODE

BEZOEK DE

WEBSITE

Jan van Schaffelaarstraat 35, Barneveld • 0342-491184 www.hoedenhuisdelinde.nl • Geopend: 9.30-17.30 uur, vrijdag koopavond, maandagmorgen gesloten

HOEDENSPECIAALZAAK

De Doelen

DA MESMODE

De Lantaarn

30 APRIL & 1 MEI 2019 EVENEMENTENHAL GORINCHEM Iedere dag geopend van 10.00 - 17.00 uur. Familiedagen Lente Editie vindt plaats ter ere van ons 10 jarig bestaan! Bent u er deze editie ook weer bij? Elkaar ontmoeten, samen winkelen, meedoen met diverse activiteiten en genieten van het all inclusive horeca concept. Bezoek op dinsdagavond 30 april tevens het exclusieve Familiedagen concert! Kaartjes hiervoor zijn los verkrijgbaar.

NIEUWE COLLECTIE

Familiedagen; de beurs voor de hele familie

WWW.FAMILIEDAGEN.NU Doelenstraat 16-18 | 0318-650834 | Ede - (bij achteruitgang HEMA)

www.doelen-lantaarn.nl

trend

1

Ideaal, past overal bij

8

2

Lekker casual

7

Trendkleur om een outfit mee op te leuken

Goed gemutst Op mijn huidige zomerhoed ben ik een beetje uitgekeken, dus ik ga op zoek naar een nieuwe. Het liefst een lekker luchtig exemplaar, want een warme wollen hoed vind ik met deze temperaturen niet fijn meer. Overal liggen rieten hoeden, zouden die niet enorm kriebelen? Ze zijn van stro en sinamay, vertelt de verkoopster. Nou ja, in ieder geval zijn ze licht en zomers. Zo’n fedora, een deukhoed, staat me best wel, ontdek ik. Welke kleur zal ik kiezen? Iets neutraals, zodat ik het met allerlei kleren kan combineren? Wel het meest praktisch. Zo’n schipperspet zie je ook veel trouwens. Even wennen, maar wel leuk!

Perfect voor een feestje

3

Tikkeltje stoer mag ook wel eens

4

6

Ah, de zon: was die er maar vast

Redacteur Henrieke Koster speurt naar de modetrends van deze lente.

5

Een echte statementhoed

Leuk, zo’n glansdetail 1. € 55,00 (De Bijenkorf) 2. € 134,95 (Hoedenspeciaalzaak Le Chapeau) 3. € 14,99 (H&M) 4. € 149,00 (Mode Lize Hoeden) 5. € 152,95 (Zandstra Hoeden en Accessoires) 6. € 173,00 (De Bijenkorf) 7. € 119,95 (Zandstra Hoeden en Accessoires) 8. € 9,99 (H&M)

zaterdag 23 maart 2019

19

trend

2

Een echte eyecatcher

1

Lekker sportief

Hippe heren Hoedenwinkels bljken dit jaar vol met herenhoeden te liggen. Ik zie een deukhoed in een felle kleur, leuk om een eenvoudige outit op te leuren. Een retro pet van geruite stof staat dan weer goed bj een net overhemd en een colbert, denk ik. En gelukkig zjn er voor sportievere mannen ook baseballcaps te koop.

Voor de man die van retro houdt 4

Laat die zon maar komen!

3

Makkelijke te combineren

5

Voor een nonchalante look 6

Stoer en strak

7

1. € 99,95 (Zandstra Hoeden en Accessoires) 2. € 49,00 (De Bijenkorf) 3. € 129,95 (Le Chapeau hoedenspeciaalzaak) 4. € 39,95 (Zandstra Hoeden en Accessoires) 5. € 142,00 (De Bijenkorf) 6. € 99,00 (Mode Lize Hoeden) 7. € 149,95 (Le Chapeau hoedenspeciaalzaak)

20

RDMagazine

2

3

1

Panterprint met een twist

Zonnig geel

Handig voor in het haar

4

5

Toen ik klein was, had ik zo’n ding om m’n paardenstaart – een frutsel heette dat. Tegenwoordig liggen ze weer in de schappen. Scrunchies heten ze nu. Grappig hoe items van jaren geleden weer helemaal hip kunnen worden. Haarbanden ook, bjvoorbeeld. Best ideaal voor als ik een ”bad hair day” heb. Haarband erover en klaar! Een sjaal om je hoofd kan ook trouwens.

Lekker meisjesachtig

6

Een polkadot is altijd goed

Voor wie een scrunchie én een sjaal wil

Om vrolijk van te worden

7

Fleurige kleurtjes

8

Met een hippe luipaardprint

1. € 25,00 (De Bijenkorf) 2. € 6,99 (H&M) 3. € 4,99 (H&M) 4. € 9,95 (My Jewellery) 5. € 11,50 (De Bijenkorf) 6. € 19,95 (Simons Kleding) 7. € 25,95 (Simons Kleding) 8. € 5,95 (My Jewellery)

zaterdag 23 maart 2019

21

Modeshow: dinsdag 26 maart in dorpshuis ‘De Deel’, Doornspijk.

B.Nosy - Barbara Lebek - Beeren - Bentonville - Blue Seven - Brandtex - Brams Paris Casa Moda - Com4 - Cornalli - Dirkje - DJ Dutchjeans - Dreamstar - Enjoy - Feetje - Fellows Hangjas - Knot-So-Bad - Lady-Z - MarcMarcs - Marianne - MarVelis - Masha - Meantime Micha - Naturana - New Star - O’Chill - Petrol - Rifi - Sassa - Setter - Signature - Stehmann Traffic - Triumph - Wearhouse - Wilvorst

Gelegen in het Zuid Limburgse Heuvelland. Een Oase van rust. Een grote zon- en schaduwrijke tuin op het zuiden. Comfortabel en sfeervol ingerichte Hotelkamers en Hotelappartementen (met airco). Genieten van ontspannende wellness en heerlijk ontbijtbufet.

Zuiderzeestraatweg West 57, 59, 61 - Doornspijk - Tel: 0525-661241 - www.modehuysdenhorsten.nl

Naar de Veluwe wanneer u maar wilt.

GERRIT JAN»s HOEVE CHALETBOUW

Lange Zuiderweg 126

◆

3781 PL Voorthuizen

0342 - 471 571 ◆ www.gerritjanshoeve.nl

CHALETPARK

Een verblijf bij Hotel Creusen... dat is vertrekken met een goed gevoel! info@hotelcreusen.nl Wilhelminastraat 50 | 6285AW Epen 043-4551215

toen is terug

Naam: Michiel Adriaanse (22) Woonplaats: Oost-Souburg Beroep: medewerker uitvaartverzorging

beeld Sjaak Verboom

Ik vind retrokleding tof, omdat het net wat anders is dan normaal. Kleding in retrostijl is netjes, maar kan eigenlijk altijd wel. Ik vind een pet in combinatie met een giletje erg leuk. Van beide items heb ik dan ook verschillende varianten in mijn kast. Ook ben ik gek op wat apartere schoenen waarmee je een statement kunt maken en wat kleur in de wereld kunt brengen.�

zaterdag 23 maart 2019

23

Bestseller NANCY DEMOSS WOLGEMUTH nu ook in het Nederlands! Dit boek gaat over de onwaarheden die vrouwen soms over zichzelf geloven. Ze worden in het licht van Gods Woord geplaatst en ontkracht. Wolgemuth laat zien dat vrouwen niet langer gebonden hoeven te zijn door deze leugens, maar dat ze in de vrijheid van Gods genade en vergeving kunnen leven.

“Altijd weer zullen er nieuwe mogelijkheden zijn om te groeien in geloof, hoop en liefde, maar als we beginnen met God en Zijn woord, kunnen we er zeker van zijn dat we de juiste koers varen. Ons gebed is dat mede door dit boek, je gedachten vernieuwd zullen worden en je geleid zult worden in de waarheid.” € 19,95

(MARIEKE DEN BUTTER EN WILMA SAMIJN)

onderdeel van Royal Jongbloed Publishing

www.royaljongbloed.nl

NIEUWE COLLECTIE

VOORJAAR

2019

De collectie voor het voorjaar van 2019 ziet er weer prachtig uit met eigentijdse kleuren. Bekijk onze voorjaarscollectie op onze website of in de winkel in Kootwijkerbroek!

Veluweweg 66 Kootwijkerbroek (0342) 441271

Openingstijden: hootsenkleding.nl

...tot... Hoewel er altjd onderscheid geweest is tussen mannen- en vrouwenkleding, was dat verschil in het begin van onze jaartelling soms nog wat subtiel. Zo droegen in het oude Rome zowel mannen als vrouwen een toga, in feite slechts een lange jurk. Het dragen van broeken was voorbehouden aan de barbaren – en misschien wel een van de redenen waarom het Romeinse Rjk in de vjfde eeuw na Christus letterljk ten val kwam... tekst en beeld Sarah van der Maas

Hoepelrok

Klederdracht

Galajurk

Mannen- en vrouwenmode gingen zich los van elkaar ontwikkelen. Voor welgestelde dames kwam in 1850 bjvoorbeeld de crinoline of hoepelrok in zwang. Deze werd gedragen over een wjde kooiconstructie, waardoor de smalle vrouweljke taille nog beter uitkwam. Niet iedereen was enthousiast: volgens een Engelse krant konden vrouwen op schepen door een onverwachte beweging met hun rok een kind overboord zwiepen.

Op het platteland en in de dorpen trok men zich van de modegrillen vaak weinig aan. Hier droegen man en vrouw eeuwenlang hun eigen plaatseljke klederdracht. Langzaam maar zeker verdwenen echter baaien broeken en ruwwollen rokken, kanten keuzen en helwitte hullen, Marker mouwen en Staphorster stipwerk uit het straatbeeld. Tegenwoordig heeft de kleurrjke streekdracht vooral nog aantrekkingskracht op toeristen.

Wanneer er iets te vieren valt, trekt de mens sinds jaar en dag graag alles uit de kast. Japanse zjde, diamantbehangen pofmouwen en parelbestikte zomen: voor een feest-, bal-, of galajurk tellen vrouwen die goed in de slappe was zitten soms wel een paar honderdduizend euro uit. Een gala is van oudsher dan ook vooral het feestje van de dames. Maar niet getreurd: wanneer het echt chic wordt, mogen ook de mannen in rok.

zaterdag 23 maart 2019

25

trend

Schattige strikjes

Hier word ik vrolijk van 2

1

Voor een rustige, zakelijke outfit 4

Feestelijk, zo’n plissérok

Overal roze Roze, ik houd er wel van! En laat het nu een van de trendkleuren voor het komende seizoen zijn... In de winkels hangen veel poederroze kledingstukken, maar ook items in fellere tinten. Met zo’n zachtroze parka aan wil ik wel door een voorjaarsbuitje fietsen, hoor. En een shirt met felroze flamingo’s is weer eens wat anders voor naar het werk.

3

Redacteur Henrieke Koster speurt naar de modetrends van deze lente.

Vrolijk fuchsia 5 1

6

Heerlijk warm voor kille dagen

Modieus door de regen

1. € 89,95 (Rosedale Collections) 2. € 49,95 (Simons Kleding) 3. € 24,99 (H&M) 4. € 49,95 (My Jewellery) 5. € 69,95 (Simons Kleding) 6. € 37,95 (Norah) 7. € 59,95 (De Bijenkorf)

zaterdag 23 maart 2019

27

trend

1

2

Knap in koraal Deze koraalroze jurk trekt meteen mijn aandacht. Handig om te dragen naar kantoor, maar ook leuk voor een feestje. Deze jurk is gemaakt van een soepele stof en heeft een nonchalante uitstraling, waardoor het geheel niet té netjes wordt.

3

Rokjes en jurkjes Jurkjes en rokjes, die kan ik altjd wel gebruiken! De winkels hangen vol met mooie basics, die ik op verschillende manieren kan combineren. Maar gelukkig zjn er ook kleurrjke en luchtige exemplaren.

4

Speelse bovenkant Leuk, zo’n bovenkant met rimpeleffect en een ceintuur van stof! Deze rok heeft een paperbagmodel: de bovenkant doet aan een papieren zak denken. Mooi om te dragen met een top of blouse die in de rok is gestopt.

5

6

Jurk met dierenprint

Lekker stoer

Favoriet model

De zachtblauwe basiskleur, de panterprint, het ceintuurtje in de taille en de iets opbollende mouwen: dit is een jurkje dat ik graag in mijn kast zou hebben hangen! Mooi met een sportieve sneaker eronder.

Omdat ik een enorme koukleum ben, vind ik voor het vroege voorjaar jurken met een lange mouw of driekwartmouw ideaal. De klepzakken, ritsen en drukknoppen maken deze jurk wat stoerder.

Een basic rokje met een recht model is helemaal mijn ding. Het zit lekker en ik kan het op verschillende manieren combineren. Bijvoorbeeld met een nette blouse, een fleurige top of een blazer.

1. € 34,99 (H&M) 2. € 109,00 (Simons Kleding) 3. € 19,99 (H&M) 4. € 34,95 (Norah) 5. € 59,95 (Norah) 6. € 79,95 (Simons Kleding)

28

RDMagazine

1

8

2

Rood is altijd leuk

Gevarieerde trendkleuren

Multifunctionele basic herenbroek

Voordat ik ging shoppen, heb ik op internet de trendkleuren voor het komende seizoen opgezocht. Poederblauw, kobaltblauw, rood, geel, oljfgroen en roze werden veel genoemd. Ik was benieuwd of ik deze kleuren ook daadwerkeljk in de rekken zou terugzien. En ja: op de damesafdeling liggen veel roze, rode, poederblauwe en gele kledingstukken. Daar krjg je meteen de lente van in je bol! Oljfgroen en hardere blauwtinten zjn op de dames- én de herenafdeling te vinden. Altjd handig voor dagen waarop de zon wat minder uitbundig schjnt. En een top met panterprint is goed voor de afwisseling.

7

Strakke streepjes

Pittige print

3

Stoer en toch netjes

6 5 4

Voor een zonnige dag Lekker licht Zwierig en chique 1. € 22,95 (Norah) 2. € 27,95 (Norah) 3. € 69,90 (De Bijenkorf) 4. € 99,95 (Simons Kleding) 5. € 69,99 (H&M) 6. € 89,95 (Simons Kleding) 7. € 29,95 (De Bijenkorf) 8. € 59,99 (H&M)

zaterdag 23 maart 2019

29

JEANS WEEK van 25 t/m 31 maart

20% korting op Jeans

Openingstijden: MA DI WO DO VR ZA

9:30 - 18:00 9:30 - 18:00 9:30 - 18:00 9:30 - 21:00 (koopavond) 9:30 - 18:00 9:30 - 18:00

sans-online.nl

toen is terug

Sinds ik met plezier lid ben geworden van studentenvereniging Sola Scriptura in Utrecht ben ik begonnen met het dragen van pakken. En bij een pak passen ook bretels. Het mooie aan bretels is echter dat je ze ook kunt dragen terwijl je geen pak aanhebt. Zo combineer je iets klassieks met iets alledaags. Deze mix van stijlen staat mij zeer aan. Op deze foto draag ik een kiel. Deze kiel heb ik nog maar kort geleden aangeschaft in de Vintage Kilo Store in Hamburg, maar ik ben er al helemaal verliefd op. Het is een mooie kleur en de streepjes geven een leuke dynamiek. Een kiel is een vrij uniek kledingstuk. Ik heb er in mijn omgeving nog nooit iemand mee zien lopen. Een vriend en ik hebben er allebei een aangeschaft. We vinden het leuk om onze kiel te dragen als we er samen op uit gaan.�

zaterdag 23 maart 2019

beeld Sjaak Verboom

Naam: Gert Naberman (22) Woonplaats: Utrecht Studie: oudheidkunde

31

Met o.a. de merken

SAPRIE STY (Alleen verkrijgbaar in Nieuw-Lekkerland)

JONG VROUWELIJK STIJLVOL

en mer... NIEUW-LEKKERLAND | DIRKSLAND | WERKENDAM

WWW.SIMONSKLEDING.NL

...teen Rond het begin van onze jaartelling was de benenwagen het meest gebruikte vervoermiddel ter wereld. Romeinse legionairs droegen daarom caligae: gespjkerde sandalen die niet alleen stevig waren, maar bj het marcheren over de straatstenen van de Via Appia ook nog eens een link kabaal maakten. Gehuld in leer en lawaai liep Rome in een paar eeuwen tjd het hele Middellandse Zeegebied onder de voet. tekst en beeld Sarah van der Maas

Hozen

Meer grandeur

Lotusschoentjes

In de middeleeuwen droegen mannen geen broek, maar hozen: losse broekspjpen of lange kousen die met veters aan het wambuis werden vastgemaakt. Sommigen droegen hier schoenen of laarzen overheen, anderen lieten een leren zooltje onder de hozen naaien voor buitenshuis gebruik. In het gedrang van een jaarmarkt was de middeleeuwse man dan ook snel op zjn teentjes getrapt.

De grote zonnekoning Lodewjk de Veertiende was maar een klein mannetje. Om zichzelf meer grandeur te verlenen, introduceerde hj tjdens zjn regeerperiode de hakschoen voor mannen aan het hof. Onder zjn invloed werd de Franse herenmode een stuk vrouweljker. Een hoge pruik, witgepoederd gezicht en linke hakken: dat was de zeventiende-eeuwse man ten voeten uit.

In het oude China was het een statussymbool wanneer een meisje zogenaamde lotusschoentjes droeg. Dit piepkleine schoeisel kon alleen worden gedragen wanneer de voeten van jongs af hardhandig werden ingezwachteld om de groei te beperken. Tegenwoordig is deze pjnljke traditie zo goed als verdwenen en verdient het land zjn geld in de goedkope sneakerindustrie. Zo kunnen Chinese vrouwen weer op grotere voet leven.

zaterdag 23 maart 2019

33

Slim fit pak Nu â‚Ź 250,Alblasserdam - Makadocenter | Barendrecht - Middenbaan | Dordrecht - Sterrenburg Hellevoetsluis - Struytse Hoeck | Hendrik Ido Ambacht - De Schoof | Krimpen a/d IJssel - Crimpenhof Nootdorp - Parade | Papendrecht - De Meent | Ridderkerk - Ridderhof | Zwijndrecht - Walburg

www.smitmode.nl

trend

1

2

Coole knalkleur

Ideaal voor de man met een casual kledingstijl

3

Stijlvol en comfortabel

Sneak preview 4

Basic met een twist

Toen het dragen van sportschoenen onder ‘gewone’ kleren in de mode kwam, moest ik best wel wennen. Maar inmiddels vind ik het helemaal leuk. Er zijn exemplaren voor dames en heren, in neutrale kleuren en met subtiele slangenprint, maar ook in knalkleurtjes. Gaaf, zo’n rode schoen, maar waar moet ik die onder dragen? Misschien is zo’n dierenprintje ook wel wat...

5

Voor de sportieve man

Redacteur Henrieke Koster speurt naar de modetrends van deze lente.

6

Okergeel om je outfit af te maken

7

Sportieve slangenprint

8

Als je niet bang bent voor een beetje kleur...

1. € 164,95 (Soeterboek Schoenen) 2. € 80,00 (De Bijenkorf) 3. € 169,90 (Bremmer Waddinxveen) 4. € 139,95 (Roetgerink Mode en Schoenen) 5. € 149,90 (Bremmer Waddinxveen) 6. € 159,95 (Roetgerink Mode en Schoenen) 7. € 79,95 (Roetgerink Mode en Schoenen) 8. € 99,95 (De Bijenkorf)

zaterdag 23 maart 2019

35

trend

Rood met een riempje

Gele stappers 2

1

Bonte mix Op mjn zoektocht naar nieuwe zomerschoenen kom ik veel felgekleurde exemplaren tegen. Rood, geel, fuchsia, blauw, maar ook met bonte prints. Poeh, best spannend om te dragen, maar het kan een outit wel net wat extra’s geven. Misschien toch maar eens proberen, maar dan wel in combinatie met kleding in neutrale kleuren.

Spitse neuzen

Pimpelpaars met roze metallic

3

4 5

Stijlvol suède

Voor de durfals

7 6

Chique studs

1. € 179,90 (Bremmer Waddinxveen) 2. € 99,90 (Bremmer Waddinxveen) 3. € 19,99 (H&M) 4. € 189,95 (Soeterboek Schoenen) 5. € 99,95 (Roetgerink Mode en Schoenen) 6. € 149,95 (Soeterboek Schoenen) 7. € 199,95 (Roetgerink Mode en Schoenen)

36

RDMagazine

1

2

3

Zool van kurk Deze sandalen vind ik comfortabel en modieus tegelijk. De bandjes op de enkel en over de wreef zorgen ervoor dat de sandaal tijdens het lopen goed blijft zitten, iets wat ik best belangrijk vind. En door de zachtgroene kleur zijn ze goed te combineren.

Slippers en sandalen

Feestelijke franje Ik ben niet zo’n fan van hakken, ik krijg er vaak zere voeten van. Maar deze sandalen met blokhak zouden toch wel wat voor mij kunnen zijn. De blokhak geeft stabiliteit en de franjes maken het geheel lekker zomers.

’s Zomers draag ik graag slippers of sandalen. Gelukkig zien veel van de exemplaren in de winkels er comfortabel uit! En soms is een feesteljke sandaal gewoon mooi, ook al zit-ie niet lekker.

4 5

6

Upgrade voor je outfit

Fijn voor elke dag

Chic en subtiel

Overal duiken dierenprints op, zelfs bij sandalen. Door de opvallende print zou ik deze sandaal niet elke dag dragen, maar onder een effen rok of jurkje kan het goed uitpakken.

Slippers moeten lekker zitten, maar het is ook leuk als ze mooi zijn. Daarom denk ik dat ik dit exemplaar, met een stevig voetbed en een band van metallic leer, graag zou dragen.

Met deze sandalen kom je chic voor de dag, zonder dat je op hakken hoeft te lopen. Door de neutrale kleuren vallen ze niet zo op, zodat ze bij veel outfits te dragen zijn.

1. € 84,90 (Bremmer Waddinxveen) 2. € 84,90 (Bremmer Waddinxveen) 3. € 34,99 (H&M) 4. € 99,90 (Bremmer Waddinxveen) 5. € 79,90 (Bremmer Waddinxveen) 6. (Roetgerink Mode en Schoenen)

zaterdag 23 maart 2019

37

Kom inspiratie opdoen, de koffie staat klaar! Het nieuwe seizoen staat voor oor de deur en met plezier geven wij u een eerste indruk van onze nieuwe collectie. Hoe fijn is het als u in uw eigen stijl de juiste combinaties

Voorjaar

kunt vinden? Graag helpen wij u hier persoonlijk bij, onze medewerkers staan voor u klaar. Wilt u liever op afspraak? Ook dat is makkelijk te regelen, kijk maar op: speksnijder.nl/afspraak

speksnijder.nl Bergambacht Hoofdstraat 105 - 0182-358129 Veenendaal Verlaat 2 - 0318-526159

Is werken en leren in de zorg iets voor jou?

Salem zoekt verzorgenden Logopedist

32 uur

A Activiteitenbegeleiders c tiviteitenbegeleiders

32 32 uur uu r

Leerling Verzorgenden

32 uur

Verzorgenden-IG / EVV’er

0-36 uur

Meer informatie op werkenb�salem.nl

wonen met zorg

Ridderkerk werkenb�salem.nl

toen is terug

Naam: Ellen Averesch-Ligtenberg (29) Woonplaats: Rijssen Beroep: taxichauffeur

beeld Sjaak Verboom

Op een gegeven moment zag ik steeds meer retrojurkjes voorbijkomen. Ik vond ze prachtig, maar ik durfde ze nooit te dragen. Op een dag ben ik naar een winkeltje in Markelo gegaan. Daar heb ik wel dertig jurkjes gepast en vervolgens ben ik met mijn eerste twee exemplaren naar huis gegaan. Sindsdien draag ik alleen nog maar dit soort jurkjes. Toen moesten er natuurlijk ook retrolaarsjes komen. Ik zag deze rode veterlaarsjes en was op slag verliefd!�

zaterdag 23 maart 2019

39

schoonheid

40

RDMagazine

Over de fotograaf

beeld RD, Henk Visscher

RD-fotograaf Henk Visscher (63) verkocht als tiener ooit zijn brommer om een fotocamera te kunnen kopen. Tijdens zijn opleiding aan de graische school in Utrecht zocht hij naar een manier om creativiteit vorm te geven – en die vond hij in fotograie.

zaterdag 23 maart 2019

41

beeld RD, Henk Visscher

schoonheid

42

RDMagazine

Wapperend wasgoed N

u de lente is begonnen, komt het moment steeds dichterbj dat het wasgoed standaard buiten kan drogen. Schone handdoeken, bloesjes en ondergoed met knjpers aan de ljn of ingeklemd in een touw, zoals ze in Urk gewend zjn. Spjkerbroeken en sokken die lekker zwieren in de wind en stomen in de steeds sterker wordende zon. Die wapperende was geeft een mooi straatbeeld. En een heerljk zomers gevoel. Want wie kan er niet genieten van schoon-witte, opbollende handdoeken. Nog ijner is het om de frisheid van de voorjaarszon na het drogen mee naar binnen te kunnen nemen. Genietend van de geur van buiten die aan het beddengoed is bljven hangen. Of aan een handdoek, die dan helaas wel een beetje schuurt door de wind die ertegen aan is geblazen. Buiten drogen is ook nog eens beter voor het milieu dan de droger het werk te laten doen. Waardoor het nog meer genieten is van die wapperende was.

zaterdag 23 maart 2019

43

verdieping

Christen herkenbaar aan zijn kleding Kleding zegt wat. Ons Godsbeeld, ons beeld van onze naaste en ons zelfbeeld hangen samen met wat wij aantrekken.

leding is een direct gevolg van de zondeval. God schiep ons naakt. Onze naaktheid belemmerde ons in de omgang met Hem en elkaar niet. De eerste kledingstukken hebben wj gemaakt. We schaamden ons. We schaamden ons voor de ander. En voor God. Door de ander schaamden we ons ook voor onszelf. Ons schaamtegevoel is sindsdien een reactie op de nabjheid van de ander en van God. Voor beiden, onze naaste en God, verbergen we ons. Naast schaamte ervaren we ook schuld en angst, wanneer God in ons leven komt. Deze gevoelens drjven ons bj Hem en de ander vandaan. Toch is ons schaamtegevoel ook een wonder van Gods genade. Wat als we ons nergens meer voor schamen? Adam en Eva kleden zichzelf. Zó proberen ze om te gaan met hun schaamtegevoel voor elkaar en hun schuldgevoelens ten opzichte van God. Ze kleden zichzelf om de ander op afstand te houden. Ook willen ze zich voor God verbergen. Hun kleding maakt zichtbaar hoe ze kjken naar de ander (schaamte en verwjt), naar God (schuld en verwjt) en indirect naar zichzelf (egoïsme en zelfrechtvaardiging. Deze drieslag is fundamenteel voor een Bjbelse bezinning op het thema kleding. Ons Godsbeeld, ons beeld van onze naaste en ons zelfbeeld hangen samen met onze kledingkeus. God heeft voor drie dingen gezorgd, voordat Hj ons uit het paradjs heeft gezet. Allereerst bljft Hj ons voeden – ook al moet Adam voortaan in het zweet van zjn aangezicht voor zjn eten

K

44

beeld iStock

ds. C. P. de Boer

werken. In de tweede plaats schenkt God ons Zjn beloftewoord (Gen 3:15). Ten slotte kleedt God ons. Daarvoor komen Adam en Eva opnieuw naakt voor God te staan. Ze mogen voor God bljven staan, ondanks hun schaamte en schuld! God bekleedt hen. Deze uitdrukking wordt in de Bjbel altjd gebruikt voor een meerdere die een mindere kleedt. God eert Adam niet om wat hj heeft gedaan. Wel om wie hj nog steeds is gebleven. Hj is mens, geschapen naar Gods beeld. God kleedt Zjn schepsel om verstoorde verhoudingen te normaliseren. Veilig Met Gods kleding vluchten Adam en Eva niet meer voor God weg. Vanaf nu zjn ze in staat om tot God te naderen. Ook zjn Adam en Eva met Gods kleding in staat om samen te leven. Ten slotte beschermt Gods kleding onze schaamte. Kleding beschermt ons, zodat we ons veilig weten bj de ander en zodat de ander zich veilig voelt bj ons. Ons zelfbeeld en ons beeld van onze naaste bepalen waar we met onze kleding de grens trek-

RDMagazine

Gave „Kleding is een gave van God. Hij trekt de grenzen van wat wel of niet kan. Binnen die grenzen is verrassend genoeg veel ruimte voor jouw smaak en kledingkeus”, schrijft ds. C. P. de Boer uit Sliedrecht in zijn boek ”Kleren maken de m/v” (Apeldoorn, 2013). In dit artikel zoomt hij in op de vraag waarom wij kleding dragen.

ken. Overschrjdt iemand ongevraagd met zjn ogen of handen onze grenzen, dan ervaren we onveiligheid. Omgekeerd kan de ander zich bj ons onveilig voelen door de grens die wj met ons kleding trekken. Gods beloftewoord is onlosmakeljk verbonden met onze kleding. Hj wil over ons leven regeren.

De ander kan zich onveilig voelen door de grens die wij met onze kleding trekken We ervaren schaamte en schuld wanneer God ons door Zjn Woord veroordeelt en verbrjzelt. Deze gevoelens neemt God niet weg wanneer Hj ons door het Evangelie vrjspreekt en vertroost. Wel maakt Hj die dienstbaar aan de omgang met

zaterdag 23 maart 2019

Hem en onze naaste. Op dat moment verdiept Gods Geest onze schuldgevoelens tot ootmoed en verandert onze schaamte in eerbied voor God en respect voor onze naaste. Ons beeld van Hem, van onze naaste en van onszelf is grondig veranderd. Om die reden is een christen herkenbaar aan zjn kleding. In onze westerse cultuur is het Godsbesef bjna weggevaagd. Vandaag kjken we met andere ogen naar onze naaste en naar onszelf. Het uitgangspunt in onze cultuur is: ik. IK ben. Wie IK ben wil ik laten zien. Pas daarna bepaal ik hoe de ander mj mag zien. Verschillende factoren bepalen ons zelfbeeld. Zonder volledig te zjn, som ik een paar kernwoorden op: autonomie („Ik bepaal wat ik wil”), hedonisme („Ik geniet, dus ik besta”) en een losgeslagen seksueel moraal („Liefde heeft geen moraal”). Christen-zijn Een christen wil in zjn tjd met zjn kledingstjl zjn identiteit vormgeven. Ook vandaag. Naast culturele invloeden stempelen drie Bjbelse grondljnen zjn identiteit: zjn beeld van God, zjn beeld van zjn naaste en zjn zelfbeeld. Dit heeft gevolgen voor onze kleding. Het Bjbelse spreken over het verschil tussen man en vrouw maakt een christen of christin in 2019 door kleding zichtbaar. Een christen wil dat de ander bj hem veilig is, en hj bj de ander. Zjn kledingstjl creëert en bewaart deze veiligheid. Om die reden kleedt een christen zich niet uitdagend. Een christen verlangt ernaar God te ontmoeten, ondanks zjn gevoelens van schaamte en schuld jegens Hem. Deze gevoelens beljdt hj wanneer God hem bekleedt met de klederen des heils en Hj hem de mantel der gerechtigheid omdoet (Jes 61:10). Wat een genade!

45

ter plekke

Schatgraven in tweedehandsjes Zo’n driekwart van de kledingkast wordt nauwelijks gedragen. Te strak, te wijd, te hip, te ouderwets, te kleurig, te somber. En dan? Gooi hem in ieder geval niet bij het restafval. Gun die bloes, die jurk, die broek een tweede leven, werp hem in een textielcontainer. Ga mee op zijn reis naar een nieuwe drager.

46

RDMagazine

zaterdag 23 maart 2019

47

beeld RD, Anton Dommerholt

ter plekke

235.000.000

G

kilo textiel gooien Nederlanders per jaar weg

Maarten Dijkstra

Eerste opschoning Als de lading is gestort, is het tjd voor de eerste ”opschoning”. Medewerkers van sociale werkvoorziening Sallcon komen aanlopen om die taak –letterljk– op te pakken. Met textiel en schoenen kan het Leger des Heils wat, maar met huishoudeljk afval en natte bladeren natuurljk niet. Laat staan met slachtafval, dat er volgens teamleider Jos

beeld Rikkert Harink

roen, glad en glimmend staat hj te wachten op nieuw voedsel. Hj kan lang wachten: niemand waagt zich met deze stortbuien buiten. En dus bljft het stil rond de Leger des Heilscontainer aan de Asselsestraat in Apeldoorn. Zelfs de chauffeur van recycledienst Circulus-Berkel komt niet opdagen: „De kledingcontainers worden vandaag niet geleegd vanwege de regen en de daarmee samenhangende kans op afkeur”, aldus Friederike Klejn, communicatieadviseur van het Leger. Op een maartse ochtend, een paar dagen later, zjn de containers in Rjssen aan de beurt. In het Twentse stadje worden de lompen door het Leger zelf opgehaald. Het druilerige weer houdt de vrachtwagenchauffeur dit keer niet binnen; rond halfnegen arriveert hj bj de kledingcontainer aan

de Argonstraat. Met een grote grjper graait hj het groene gevaarte op. Het bekende rode schild met de tekst ”kleding, textiel en schoenen” hangt even scheef, maar komt weer keurig recht te staan als de stalen bak in de laadruimte belandt. Waar gaat hj nu heen? En wat gebeurt er met de schoenen, jurken, broeken –en de mogeljke slachtresten– in zjn ingewanden? Sorteercentrum Deventer, dat is de volgende halte van het textiel op zjn weg naar een tweede leven. Met doffe bonzen belanden de vuilniszakken uit de groen gapende mond in een enorme stalen bak in de Hanzestadloods. Tussendoor klinken zachtere plofjes van losse artikelen: spjkerbroeken, een knuffel, een schoen die zjn ‘partner’ is kwjtgeraakt (ondanks de oproep om schoeisel toch vooral „per paar gebonden” aan te bieden).

48

RDMagazine

30.000.000

kilo daarvan zamelt het Leger des Heils in En dus kwam die op een afvalberg te liggen of werd-ie verbrand. Met de Fiber Sort Machine ligt de weg voor hoogwaardige recycling open.” Milieu-impact Hoe dat werkt? Het apparaat scant de kledingstukken en rangschikt op vezel: op katoen, linnen, wol, nylon. Dankzj die sortering kunnen retailers en hun producenten nieuw textiel maken en besparen ze dus fors op het gebruik van nieuwe grondstoffen. Dat is goed nieuws voor de wereld, want de kledingindustrie heeft een enorme milieu-impact. Ze is, na de olie-industrie, de meest belastende ter wereld! Voor het maken van kleding zjn niet alleen veel grondstoffen nodig, maar ook tienduizenden hectares land, sloten water en een hele hoop energie en bestrjdingsmiddelen. Kan dat uitsorteren niet gewoon door mensen worden gedaan? Volgens Tweede Kamerlid Carla Dik-Faber –aanwezig bj de kick-off op 14 maart 2018– niet. „Een kledinglabel geeft vaak foutieve informatie.” Jolande Uringa valt haar daarin bj. „Als het etiket vermeldt dat een kledingstuk voor 100 procent uit katoen bestaat, gaat het in werkeljkheid altjd om een mix van. En als je niet goed kunt

beeld RD, Anton Dommerholt

Dufour ook weleens tussen zit. En dus haalt zjn team alles wat geen textiel is, eruit. „Het gaat niet altjd om kwade opzet, hoor”, vertelt Jolande Uringa, communicatiemanager bj Leger des Heils Reshare. „Er zjn mensen die met goede bedoelingen een (schoon) pak luiers in onze containers werpen. En dat vindt ook wel zjn weg naar iemand die ermee geholpen is, maar eigenljk is onze recycling niet voor zoiets bedoeld.” De volgende stap in het proces is het scheiden van herdraagbaar en niet-herdraagbaar textiel. Gemiddeld genomen behoort 80 procent van de kleren en schoenen in een container tot de eerste en 20 procent tot de tweede categorie. Het niet (meteen) herdraagbare textiel reist door naar Wormerveer, naar een Fiber Sort Machine. Een wat? „Een machine die met behulp van een infrarode laser de materialen in textiel kan detecteren”, aldus Uringa. „De Fiber Sort Machine is een heel belangrjke verbetering van het recycleproces. Textiel met gaten, scheuren en vlekken werd in het verleden laagwaardig gerecycled tot poetsdoeken of matrasvulling of mee verhandeld in de export naar het buitenland. Maar ja, wat gebeurde er dáár mee? Ook in Oost-Europa gaan mensen niet in een broek met verfspatten lopen.

zaterdag 23 maart 2019

49

ter plekke

80%

van de kledingberg is herbruikbaar

sorteren, kun je ook niet goed recyclen. Vandaar dat de Fiber Sort Machine zo ontzettend belangrjk is.” Filtering Terug naar Deventer. Jos Dufour en zjn team zjn inmiddels bezig met de verdere sortering van het herdraagbare textiel. En dat is een hele klus! De kledingstukken en schoenen stromen uit naar zestig (!) verschillende bakken. Dat hangt samen met het grote aantal ilteropties: ”seizoen” (zomer, winter), ”geslacht” (man, vrouw, kind), ”soort” (trui, vest, broek), ”prjsklasse” (1, 2, 3 of 4). Dufour: „De meeste producten prjzen we tussen de 0 en 20 euro. Het gemiddelde prjskaartje zal zo’n 6 euro zjn, schat ik in. Voor het bepalen van het juiste bedrag kjken we onder meer naar de leeftjd, het merk en de conditie.” Af en toe zit er een uitschieter naar boven tussen. Dat heeft te maken met de „onwaarschjnljk mooie spullen” die mensen soms in de containers mikken. „Pas geleden nog”, vertelt Dufour. „Italiaanse merkschoenen. In de doos. Het kaartje er nog aan. Die hebben we wat hoger geprjsd. Maar ook dan hoeven onze kopers er geen 80 euro voor neer te tellen.”

Iets langer geleden kwam er nog iets unieks uit de hoop naar boven drjven: een driedelig pak, in de originele hoes. En nog wat langer terug een bruidsjurk. Dufour: „Het is ongelooljk wat mensen wegdoen. Maar goed, je kunt het beter aan ons geven, dan kleding in de prullenbak gooien. Wj vinden er meestal wel een bestemming voor.” Geldt dat ook voor de eenzame schoenen zonder ‘partner’ in de bak? „Jazeker”, zegt Dufour. „Het klinkt misschien wat wrang, maar we hebben een afnemer in Afghanistan die er wel wat mee kan. Hj verkoopt ze aan mensen die op een bom zjn gestapt en een been missen. Overigens zjn er ook mensen die het niet erg vinden om een half paar schoenen te kopen. Dan dragen ze toch een blauwe en een rode gymp!” Kwaliteit 4 Verderop in de enorme loods is Marjolein bezig met een order van ”Leger des Heils ReShare Store” Alkmaar. Die moet vandaag af. „Tien damesrokken, kwaliteit 1. Twintig herentruien, kwaliteit 4...” In totaal moeten er ruim duizend stuks gezocht, geprjsd en verpakt worden. Het is even aanpoten, maar de dames schieten lekker op. Marjolein pakt een van de laatste artikelen voor de

Duurzaamheidstips e kledingbranche is na de olie-industrie de meest vervuilende branche ter wereld. Zo is de ”water footprint” voor de productie van één spjkerbroek 10.000 liter, tegenover 1500 liter voor een portie rundvlees. En dan hebben we het nog niet eens over de CO2-uitstoot van schepen die kleding vervoeren, de pesticiden die de katoenteelt gebruikt, de chemicaliën die na het verven in het drinkwater belanden en de enorme textielberg die we jaarljks weggooien. Terry Tervoert, manager van de ReShare Store in Apeldoorn, komt met de volgende duurzaamheidstips: ■ Repareer kleding waarmee iets mis is. ■ Was minder vaak. Zeker spjkerbroeken kunnen vaak net zo goed schoongeborsteld worden. Vieze luchtjes? Leg de jeans eens in de vriezer! ■ Droog meer buiten: een heteluchtdroger is funest voor de kledingkwaliteit. ■ Ruil kleren met familie, vrienden, de buurvrouw. ■ Geef kleding weg. ■ Koop bewust: vraag waar die rok vandaan komt, en wat de kwaliteit is. Koop liever één dure trui die jáááren meegaat, dan tien goedkope. ■ Koop minder en minder trendy.

D

>> projectcece.nl/blog/is-de-mode-industrie-de-tweedemeest-vervuilende-industrie

50

RDMagazine

1500

containers, 10 ReShare Stores en 4 sorteercentra heeft het Leger in Nederland

bestelling, een truitje. „Eens kjken... merk H&M, ziet er nog goed uit, geen pluizen, niet verkleurd, eh... 2,50 euro.” Het prjskaartje rolt even later uit de printer en hangt een minuutje daarna aan het kledingstuk. Snel in de doos en de order is klaar. Dat prjzen is best belangrjk, geeft Uringa aan. „Wj willen ons met onze ReShare Stores positioneren tussen een kringloop en een goedkope kledingzaak. Als je een rok bj de Zara, ik noem maar wat, voor 20 euro kunt kopen, moet een vergeljkbaar exemplaar bj ons niet ongeveer hetzelfde kosten.”

beeld RD, Anton Dommerholt

ReShare Store Uringa onderscheidt twee doelgroepen voor de stores: een primaire en een secundaire. Tot de eerste behoren mensen die weinig te besteden hebben en met name daarom bj het Leger des Heils komen shoppen. Zj kjken vooral naar de kleding tussen de 1 en 5 euro. Tot de tweede categorie behoren mensen met een gemiddelde of zelfs dikke beurs, die naar de ReShare Stores stappen uit duurzaamheidsoverwegingen, vanwege de aantrekkeljke prjzen of gewoon omdat ze het leuk vinden om in een niet-doorsnee collectie te snuffelen. Uringa: „Voor hen is de aankoop van

een tweedehands bloesje van Tommy Hilliger voor 15 euro geen probleem.” Tjd voor een bezoek aan een van die ReShare Stores om het aanbod met eigen ogen te zien. Wat hangt er, wie kopen er en waarom? Locatie Apeldoorn is het slachtoffer. Het is er rustig: een enkele klant neust tussen de rekken, op zoek naar dat ene leuke truitje met die scherpe prjs. Floormanager Terry Tervoert: „Met dit weer bljven de meeste mensen binnen.” Ze geeft sinds de opening in september 2018 leiding aan de zaak, die, net als de andere ReShare Stores in Nederland, op een aanlooproute naar het centrum ligt. „Mensen weten ons daardoor goed te vinden; wj verwelkomen er zo’n 500 per week. Bovendien heeft een winkel op zo’n B-locatie een andere uitstraling dan een koude loods op een industrieterrein aan de rand van een stad.” Wie de Apeldoornse vestiging binnenstapt, betreedt inderdaad een gewone winkel. Geen vervallen schuur met smoezelige spullen en een schimmellucht, maar een modern pand met een industrieel karakter, (vintage) houten vloer en nette kleding. En het ruikt er ook lekker! Tervoert moet lachen: „Mensen komen de eerste keer vaak met allerlei vooroordelen binnen. Stappen

zaterdag 23 maart 2019

51

ter plekke

40%

van alle kleding wereldwijd wordt gemaakt van katoen

aarzelend over de drempel. Denken dat we alleen afgedragen spullen verkopen. En kjken dan heel verbaasd rond tussen de leuke, gevarieerde kledingstukken, schoenen en accessoires die wj hebben liggen.” Net als Uringa onderscheidt Tervoert twee doelgroepen in haar winkel. „Je zou kunnen zeggen: mensen uit de wjk Berg en Bos, die niet op een euro meer of minder hoeven te letten, en mensen uit Zuid met een kleine beurs. Dat is prima: we hebben spullen van 2,50 euro tot een euro of 25, met af en toe een uitschieter naar boven. Het maakt helemaal niet uit wie je bent of hoeveel geld je hebt: iedereen is welkom. Als je maar niet verwacht dat we kleding weggeven. Wj zjn een echte winkel.” Duurzaam shoppen Het resultaat van die positionering is een brede doelgroep: jong, oud, rjk en arm. Echt een dwarsdoorsnede van de bevolking, aldus Tervoert. „Sommige bezoekers komen overigens niet eens primair voor de kleding, maar meer voor de gezelligheid. De sfeer is hier dan ook altjd prima.” De ReShare Store heeft een groot aantal vaste klanten, van wie Tervoert er velen bj naam kent.

52

Hulp bj uitpakken, ophangen en verkopen heeft ze altjd makkeljk gevonden. „Ik heb nog nooit hoeven werven. Sterker: er is een wachtljst!” In de verte, bj de truitjes, speurt een vrouw in paarse jas met regenboogsjaal naar het koopje van de dag. Leontien van den Berg uit Apeldoorn –zo heet ze– is een van de vaste klanten. „Ik kom hier minstens één keer per maand. Je kunt hier goed slagen voor weinig geld. Gelukkig, want ik heb niet veel te besteden. Het leuke is ook dat de collectie elke keer weer compleet anders is. Bovendien vind ik het ijn dat ik hier duurzaam aan het shoppen ben. Bj een goedkope modezaak ligt dat toch anders.” „Daar doen we het voor”, reageert Tervoert. „Mensen blj maken en ons tegeljk inzetten voor duurzaamheid en recycling. Genieten van bjzondere levensverhalen van klanten en ook nog eens besparen op grondstoffen. Het is zo jammer dat sommige mensen nog steeds een weerzin tegen tweedehandskleding hebben. Waarom?! We consumeren met z’n allen zo veel en zo snel. Als iets niet lekker zit of niet meer trendy is, gooien we het weg of we laten het ongedragen in de kast hangen. Waarom?! Maak er iemand anders blj mee. Waarom niet?!”

RDMagazine

2700

liter water is er nodig voor de productie van één T-shirt aparte spullen. Allemaal met een korter of langer leven achter de rug. Je weet nooit wat je tegenkomt. Dat hebben wj als team ook. Veel vrjwilligers willen juist op de dag dat de bestellingen binnenkomen, werken. Het openen van de dozen voelt een beetje als pakjesavond.” Rood truitje ‘Schatgraafster’ Leontien van den Berg is inmiddels klaar met haar speurtocht. Ze verschjnt bj Tervoert aan de kassa met een truitje. Rood. Van Cecil, zo leert het merkje. „Ik hou van kleur”, vertelt Van den Berg. „En het zit ook nog eens heel lekker.” „Dan wordt het 2,50 euro”, zegt de loormanager. Tevreden verlaat de klant het pand. Niet lang daarna stapt er alweer een nieuwe binnen: een nette man met een paar dito schoenen in de hand. „Mevrouw, kan ik hier ook schoeisel brengen?” vraagt hj. „Natuurljk”, reageert Tervoert. „Normaal gesproken staat de container buiten, maar die waait met deze wind weg. Geeft u de schoenen maar aan.” Even later pronken ze met hun leest vooruit en hun glimmende neuzen omhoog tussen de andere accessoires. Wachtend op een schatgraver die het unieke in deze nieuwe tweedehands ”trash” ziet.

beeld RD, Anton Dommerholt

De slogan in reuzenblokletters boven de etalageruit onderstreept haar woorden: ”One man’s trash is another man’s treasure” (”De troep van de een, is de schat van de ander”.) Net als het bord achter de kassa: ”Sta eens even stil bj alle items in deze winkel. Stuk voor stuk uniek & bjzonder”. Leontien van den Berg heeft in ieder geval geen moeite met alle ”trash” om zich heen. En haar omgeving ook niet. Tenminste, niet meteen... Van den Berg: „Ik krjg vaak reacties als: „Wat leuk!” en „Hoe kom je daar nu weer aan?”. Als ik vervolgens vertel dat het bj het Leger des Heils vandaan komt, zeggen sommigen echter: „O, dat is niets voor mj”, waarop ze een mantelpakje van 250 euro kopen.” Veel mensen denken nu eenmaal nog steeds dat tweedehandskleding vies is, stelt Tervoert. „Dat is onzin. Al zou het stinken, dan gooi je het toch gewoon in de wasmachine. Je koopt hier echt goede kleren, allemaal met een uniek verhaal. Pas heb ik een jongeman blj kunnen maken met een Burberrypak, dat nieuw honderden euro’s kostte. Hj mocht het voor 75 euro meenemen. Dat was het duurste wat ik hier ooit verkocht heb.” Volgens Tervoert ljkt het shoppen in haar winkel wel wat op schatgraven. „Er hangen echt

zaterdag 23 maart 2019

53

gezien

Onkreukbaar imago, met een houten stropdas Pieter Beens

en stropdas kan een boodschap vertellen en je imago link beïnvloeden. Met een houten stropdas ligt een onkreukbaar imago –letterljk– binnen handbereik. Over stropdassen valt veel te zeggen. Ze behoren tot de standaarduitrusting van tal van beroepsgroepen en doen nogal eens stof opwaaien. Kleur en stjl dragen een boodschap uit, net als de lengte en de kwaliteit van de knoop. Heeft een houten stropdas dezelfde kwaliteiten? De interesse voor de das van hout is gewekt als op internet wat voorbeel-

E

den voorbjkomen. De dassen zien er leuk uit, maar waarom zou je ze dragen? Belangrjker nog: zjn ze wel praktisch? Tjd om de proef op te som te nemen. Op dezewilikhebben.nl staat een serie opvallende houten dassen, handgemaakt in een oude houtfabriek in Bhaktapur (Nepal). De Nepali Chess is met zjn ruitjesmotief een echte blikvanger. Die moet het worden! Na bezorging bljkt de das nog mooier dan op de foto. Onder de ‘knoop’ worden elf houten segmenten bj elkaar gehouden door een elastiek. Dragen is kinderspel: elastiek over het hoofd, boord omlaag en klaar. Dat scheelt een

hoop knoopstress! De houten das bljkt ook nog eens heel vederlicht: met nog geen 60 gram wint hj het van een luxe

Elastiek over het hoofd, boord omlaag en klaar zjden das. En doordat het hout met een vochtige doek kan worden afgenomen, zjn soepspetters tjdens een brui-

Conclusie

54

+

Anders en duurzaam. De houten stropdas is een mooi alternatief voor een das van stof. Door de mooie afwerking is hij ook nog eens tijdloos en duurzamer.

+

Betaalbaar. Zo’n houten das is duur, zou je zeggen. Dat valt mee: € 22,95 (excl. btw) is zelfs redelijk goedkoop voor een stropdas.

-

Niet altijd even gemakkelijk. Het hout is niet zo lexibel als een traditionele das, waardoor de das soms in de weg zit. Dat de ‘knoop’ onder je boord wegschiet is lastig: zo wil je niet voor de dag komen.

RDMagazine

gezien

Manchetknopen van notenhout Wie in stjl voor de dag wil komen, neme naast een houten stropdas ook houten manchetknopen. Op dasvanhout.nl zjn manchetknopen te koop van eiken-, essen-, kersen- of notenhout. De handgemaakte manchetknopen zien er keurig afgewerkt uit. Een leren bandje met aan het einde een uitstekend stokje van de gekozen houtsoort zorgt dat de knoop goed op zjn plaats bljft zitten. De prjs is zeker niet te hoog voor handgemaakte manchetknopen met een unieke uitstraling.

loft of zakendiner geen ramp. Ideaal! Tjdens het dragen vallen twee nadelen op. Hout is niet zo plooibaar als zjde of polyester, waardoor de das soms ongemakkeljk valt. Daarnaast valt de ‘knoop’ weleens over de boord, waardoor je regelmatig even moet checken of hj nog recht zit. Niet handig voor dragers die er altjd piekijn uit willen zien. Toch is zo’n houten variant op de traditionele das een goede optie voor iedereen die onkreukbaarheid wil uitstralen – in de boardroom en daarbuiten.

>>dasvanhout.nl, € 30

Pochet in stijl Het pochet is sinds een paar jaar weer helemaal in. Het accessoire werd oorspronkeljk alleen gebruikt op een smoking, maar kan nu in alle mogeljke kleuren en soorten worden gebruikt op elk soort kostuum. Houtenstropdasfabrikanten laten deze kans natuurljk niet voorbjgaan om hun eigen draai aan het pochet te geven. Dus kun je op dasvanhout.nl ook terecht voor een accessoire in dezelfde stjl als de gekozen stropdas en manchetknopen.

>>dezewilikhebben.nl, Nepali Chess, € 22,95

>>dasvanhout.nl, € 25

Houten vlinderstrik Vlinderstrikken zjn over het algemeen niet zo populair als stropdassen. Ze worden dan ook vaak gebruikt voor een speciale gelegenheid óf door personen die er hun handelsmerk van maken, zoals jaren geleden de Belgische premier Elio di Rupo. Wie eens wat anders wil, kan kiezen voor een houten vlinderstrik: stjlvol en opvallend. Op dezewilikhebben.nl koop je een houten strik met prachtige afwerking. Inclusief bjpassende manchetknopen en pochet in dezelfde kleur.

beeld RD

>>dezewilikhebben.nl, € 34,95

zaterdag 23 maart 2019

55

DE NIEUWSTE VOOR DAMES, HEREN EN KINDEREN

FEESTELIJKE MODESHOWS SHOWTIJDEN Woensdag 27 maart 10.30 – 13.00 en 15.00 uur Donderdag 28 maart 10.30 – 13.00 – 15.00 en 19.00 uur Vrijdag 29 maart 10.30 – 13.00 – 15.00 uur Zaterdag 30 maart 10.30 – 13.00* – 15.00* uur *shows met rondes kinderkleding

WOENSDAG 27 MAART TOT EN MET ZATERDAG 30 MAART LAAT U INSPIREREN DOOR DE MOOISTE VOORJAARSMODE EN NIEUWSTE TRENDS VOOR DAMES, HEREN EN KINDEREN! MAAK HET EXTRA GEZELLIG EN BOEK ONS VIP FASHION & FOOD ARRANGEMENT.

KIJK OP: ROETGERINK.NL/ EVENEMENTEN/MODESHOWS

JUBILEUM

2-DELIG NORMAAL €299, 95

NU €165,• 100% Wollen kostuums • Meerdere dessins & kleuren • Vele maten beschikbaar • Bijpassende schoenen verkrijgbaar bij Roetgerink Schoenen

DORPSSTRAAT 148, ENTER

|

0547-381766

|

DONDERDAGAVOND KOOPAVOND

|

ROETGERINK.NL

|

/ROETGERINKMODE

creatief

Haken, haken en nog eens haken Roosmarijn Reijnoudt

leding maken is van alle tjden. Was het vroeger pure noodzaak, vandaag de dag doe je het vooral als hobby. Want een lap stof en wat fournituren komen wat betreft prjs algauw in de buurt van een kledingstuk dat je kant-enklaar in de winkel haalt. Goed, voor het geld doen we het dus niet, maar mjnhhet bljft leuk om eigen kledingstukken te maken. Deze keer zjn het gehaakte kledingstukken; speciaal voor het

K

58

modenummer. De keukenschort is leuk voor het serveren van een high tea. Haak hem in stjl bj je servies en je steelt de show. Begin eventueel met het uitkiezen van een leurige band voor om je middel. Zoek daar bjpassende kleuren haakgaren bj en je kunt aan de slag. Als tweede kledingstuk een vroljke baret waar je dochter, buurmeisje of nichtje vast blj van wordt. Het patroon is gemakkeljk aan te passen naar een maatje groter of kleiner en met de kleur kun je natuurljk ook variĂŤren.

RDMagazine

beeld uitgeverij De Banier

Haak de schort in stijl bij je servies en je steelt de show op een high tea

Keukenschort Benodigdheden: 1 bol groen katoen; 1 bol blauw katoen; 1 bol wit katoen; haaknaald nr. 4 en nr. 5; meetlint; stopnaald; garen; fleurig band. Katoen moet geschikt zijn voor haaknaald nr 5.

beeld Jaco Hoeve

Aan de slag 1. Haak met haaknaald nr. 5 een lossenketting van 72 l + 1 keerlosse (het aantal moet deelbaar zjn door 3 + 1). 2. Toer 1: 1 v in de tweede losse vanaf de haaknaald. 2 v in de volgende 2 l. * 1 l, 1 l overslaan, 1 v in de volgende 3 l. Herhaal vanaf * tot het einde van de toer, keren. Toer 2: 3 l (tellen als eerste stk), 1 stk in elk van de volgende v. *1 l, 1 stk overslaan, 3 stk in de volgende 3 v. Herhaal vanaf * tot het einde van de toer. Wissel van kleur, keren. 3. Toer 3: * 1 v, 1 l, 1 v in de stokjes van de voorgaande toer, 1 vv: steek in de losse twee toeren naar beneden. Herhaal vanaf * tot het einde van de toer, keren. 4. Toer 4: 3 l (tellen als eerste stk), * 1 l, 1 l overslaan, 3 stk in de 3 v van de voorgaande toer. Herhaal vanaf * tot het einde van de toer. Wissel van kleur, keren. 5. Toer 5: 1 v in het laatste stokje van de voorgaande toer. 1 v in de losse van de voorgaande toer * 1 v, 1 l, 1 v in de stokjes van de voorgaande toer, 1 vv: steek in de losse twee toeren naar beneden. Herhaal vanaf * tot het einde van de toer, keren. 6. Herhaal toer 2 tot en met 5 tot het haakwerk voldoende hoogte heeft. Hecht alle draden af.

van de onderste toer van het schort, 3 l, 2 v overslaan. * 1 v, 3 l, 2 v overslaan. Herhaal vanaf * tot het einde van de toer. Wissel naar haaknaald nr. 4. 8. Toer 2: * 5 l, een moes in de derde losse vanaf de haaknaald. 3 l, een moes in de tweede losse vanaf de haaknaald. Klap de moesjes op elkaar en haak aan elkaar vast met een halve vaste. 2 l, 1 hv in de vaste van de vorige toer. 9. Herhaal vanaf * tot het einde van de toer. Druk de dubbelgeslagen moesjes naar buiten zodat het bolletjes worden. Hecht af. Naai met de naaimachine het bjpassende band aan de bovenzjde van het schort.

Rand Moes: 3 stokjes samen haken, dus afsluiten door de draad door vier lussen op de haaknaald te halen. 7. Toer 1: Hecht aan met een vaste in de hoek

zaterdag 23 maart 2019

59

beeld uitgeverij De Banier

creatief

Meisjesbaret Benodigdheden: 1 bol crème katoen (kleur A); 1 bol blauw katoen (kleur B); haaknaald nr. 3; stopnaald. Katoen moet geschikt zijn voor haaknaald nr. 3.

Aan de slag 1. De baret wordt in spiralen gehaakt. Aan het einde van de toer wordt door gehaakt in de volgende toer, zonder de voorgaande eerst te sluiten met een halve vaste. 2. Maak een magic ring, haak 9 v in de ring (A). 3. Toer 1: 1 hst in kleur A, 1 hst in kleur B in elke vaste (18). 4. Toer 2: Meerderen in elke 1e steek: 2 hst A, 1 hst B. 5. Toer 3: Meerderen in elke 3e steek: 2 hst A, 2 hst B. 6. Toer 4: Meerderen in elke 4e steek: 2 hst A, 3 hst B. 7. Toer 5: Meerderen in elke 2e steek: 3 hst A, 3 hst B. 8. Toer 6: Meerderen in elke 4e steek: 3 hst A, 4 hst B. 9. Toer 7: Meerderen in elke 1e steek: 4 hst A, 4 hst B. 10. Toer 8: Meerderen in elke 5e steek: 4 hst A, 5 hst B. 11. Toer 9: Meerderen in elke 1e steek: 5 hst A, 5 hst B. 12. Toer 10: Meerderen in elke 6e steek: 5 hst A, 6 hst B. 13. Toer 11: Meerderen in elke 1e steek: 6 hst A, 6 hst B.

60

14. Toer 12: Meerderen in elke 7e steek: 6 hst A, 7 hst B. 15. Toer 13: Meerderen in elke 1e steek: 7 hst A, 7 hst B. 16. Toer 14: Meerderen in elke 8e steek: 7 hst A, 8 hst B. 17. Toer 15: Meerderen in elke 1e steek: 8 hst A, 8 hst B. 18. Toer 16: Meerderen in elke 9e steek: 8 hst A, 9 hst B. 19. Toer 17: Meerderen in elke 1e steek: 9 hst A, 9 hst B. De doorsnede van de baret is nu ongeveer 24 cm. Vanaf hier minderen. Mocht je een grotere baret willen haken, haak dan door op dezelfde manier tot de gewenste doorsnede bereikt is. 20. Toer 18: Elke 1e en 2e steek en 8e en 9e steek samen haken: 8 hst A, 8 hst B. 21. Toer 19: Elke 1e en 2e steek en 7e en 8e steek

RDMagazine

beeld Jaco Hoeve

samen haken: 7 hst A, 7 hst B. 22. Toer 20: Elke 1e en 2e steek en 6e en 7e steek samen haken: 6 hst A, 6 hst B. 23. Toer 21: Elke 1e en 2e steek en 5e en 6e steek samen haken: 5 hst A, 5 hst B. Als je de baret groter gehaakt hebt, ga dan nog even door met minderen tot de gewenste grootte bereikt is. 24. Toer 22: In elk half stokje 1 hst haken, zoals de kleur zich voordoet. 25. Toer 23: In elk half stokje 1 hst haken, zoals de kleur zich voordoet. 26. Toer 24: Alleen in kleur A: Haak een stokje in elk half stokje, alleen in de achterste lussen. 27. Sluit af met een halve vaste in het eerste stokje. Hecht af. Patronen afkomstig uit ”Haken. Voor grote & kleine meisjes”; uitg. De Banier; 71 blz; € 13,95.

zaterdag 23 maart 2019

61

puntuit

10 @anne-claireblaak pannenkoeken | jurkjes | Barendrecht | retail management | 19 jaar | webshop | shoppen voor vriendinnen | fitness

62

vragen over een eigen webshop

Arien van Ginkel

Puilt jouw kledingkast uit? „Ik schat dat ik ruim honderd kledingstukken heb, voornameljk jurkjes. Daarnaast heb ik meer dan dertig paar schoenen, maar dat komt omdat ik in een schoenenwinkel heb gewerkt.” Je werkt nu samen met je moeder aan je webshop Bj Keesje. Welke rol heeft zj? „Omdat ik vaak niet op tjd thuis ben om bestellingen dezelfde dag nog te

verzenden, doet zj dat. Ook gaat ze mee als ik kleding ga inkopen voor de webshop. Mjn moeder is 45 jaar een heeft een conservatievere kjk op mode. Ikzelf ben snel geneigd met de trend mee te gaan en jurkjes met allerlei printjes aan te schaffen. Onze doelgroep, jonge christeljke meiden, houdt echter –hoe zeg ik dat netjes?– meer van basic kleding.” Wat komt er kjken bj het runnen van een webshop? „Hetzelfde als bj het runnen van een

RDMagazine

71%

van de Nederlanders van 12 jaar en ouder die online aankopen doen, kocht de afgelopen drie maanden kleding. (CBS-onderzoek ICT, kennis en economie 2018)

Online shoppen steeds gewoner Scheermesjes uit China, brandhout uit Oekraïne en voedsel van de supermarkt om de hoek. Steeds vaker shoppen we met smartphone of pc. ■

■

Kleding is online het meest verkochte product. Daarna volgen vakanties, kaartjes voor evenementen, boeken en huishoudelijke apparaten. Medicijnen werden in 2017 slechts door 11 procent van de shoppers online gekocht. Uit CBS-onderzoek blijkt dat mannen vaker online winkelen dan vrouwen. Ook geven

■

■

groot bedrijf, maar ik moet het allemaal zelf doen. Ik doe de boekhouding, de inkopen, het onderhoud van de website, de sociale media, productfoto’s enzovoort.” Hoe kies je welke kleding je opneemt in je assortiment? „We proberen op de prijs-kwaliteit te letten. Duurdere items verkopen bij ons niet goed. En natuurlijk is het belangrijk dat een groot deel van de doelgroep de kleding zou kunnen dragen.” Hoe zie je op jouw website dat je je richt op de christelijke vrouw? „We bieden alleen rokjes en jurkjes aan die, zo vind ik, een nette lengte hebben.” Sommige jurkjes stoppen 15

zaterdag 23 maart 2019

ze meer geld uit. Mannen zijn vooral dol op elektronica. Kledingaankopen zijn onder hen minder populair. Jongeren kopen op internet vooral studiemateriaal, spellen en software. De online aankoop is niet altijd naar tevredenheid. In 2017 had bijna de helft van de e-shoppers een probleem. De meest gehoorde klacht is dat het product later dan verwacht door de brievenbus kwam. Een kleiner aantal mensen had last van technische problemen, beschadigde goederen of fraude.

centimeter boven de knie. Er zijn diepe V-halzen en blote schouders. Geschikte kleding voor een christen? „Ik heb wel eens van een klant teruggekregen dat ze het rokje te kort vond. Zelf vind ik dat je een rokje dat net onder de billen komt, niet moet willen dragen als christelijke vrouw. Die verkoop ik dus ook niet. Onder een diepe V-hals kun je een topje dragen. De webshop richt zich niet op vrouwen van middelbare leeftijd, maar op jongeren. Die hebben een andere smaak.” Wat zeg je tegen mensen die je assortiment te bloot vinden? „Ik vind het lastig hoe ik daar goed mee om moet gaan. Ik ga uit van mijn eigen criteria. En ik krijg bijna alleen positieve reacties.”

Zalando Praten over online shoppen kan niet zonder de naam van webwinkel Zalando te noemen. Het bedrijf kwam in 2010 naar Nederland. Inmiddels kennen miljoenen mensen de weg op zalando.nl. Het bedrijf zet jaarlijks miljarden om, maar maakt nauwelijks of geen winst. Dat komt mede omdat bijna de helft van de kleding die klanten bestellen, retour wordt gestuurd. Dat jaagt de webwinkel op kosten.

Waarom zouden christelijke dames hun kleding bij jou kopen en niet bij een reguliere webshop? „Uit ervaring weet ik dat er veel tijd gaat zitten in de zoektocht naar geschikte jurkjes. Bij mij heb je die binnen een paar muisklikken.” Wat wordt de modetrend van deze lente? „We gaan veel jurkjes met bloemenprint zien. En lange rokken, tot op de enkels. En de kleur wordt lila, lichtpaars.” Wat zijn je plannen met de webshop? „Ik hoop maandelijks zo’n 150 kledingstukken te kunnen verkopen. Dan kan ik ervan leven, denk ik. En ik droom ervan zelf ook kleding te kunnen gaan ontwerpen.”

63

Vogels spotten bij de Rotte „Kijk daar, een torenvalk”, wijst boswachter Jonathan. Op de stoel naast hem zit Thom. Hij pakt snel zijn verrekijker erbij. „Hij heeft een grijze kop”, ziet de zevenjarige Rotterdammer. „Dan is het een mannetje”, vertelt Jonathan. Chris Klaasse

hom Soet wil boswachter worden. Daarom loopt hij deze middag een aantal uur mee met Jonathan Leeuwis. Hij werkt als boswachter in de natuurgebieden Rottemeren en Bentwoud, bij Rotterdam. Bij de werkplaats van Jonathan staat een grote groene auto. ”Staatsbosbeheer” staat erop. Dat is de organisatie die in Nederland voor de meeste bossen en natuurgebieden zorgt. Thom en Jonathan stappen in de wagen en rijden door het gebied.

T

Wat doet een boswachter? Als boswachter heb je elke dag wat anders te doen, vertelt Jonathan Leeuwis die bij Staatsbosbeheer werkt. Bomen snoeien of omzagen, nieuwe bomen planten, opletten of de dieren in het gebied gezond zijn, zorgen dat er geen rommel in de natuur blijft liggen. „Je moet ook veel met mensen praten. Uitleggen waarom we soms een heel bos kappen, bijvoorbeeld. Mensen vinden dat niet leuk, want dan kunnen ze er niet meer door wandelen. Maar als alle bomen dood zijn, is het beter om die om te zagen. Als je dat niet goed uitlegt, worden mensen boos.”

64

Naast het riviertje de Rotte ligt een stukje bos. Daar stappen de mannen even uit. Op de meeste bomen staan rode strepen. „Waarom is dat, denk je?” vraagt Jonathan. Thom denkt even na. „Omdat ze omgezaagd moeten worden?” De boswachter knikt. Hij legt uit dat de bomen allemaal ziek zijn. Ze hebben essentaksterfte. „Kijk, de takken zijn allemaal dood. Je kunt ze zo afbreken.” Het is volop lente in de natuur. Aan de gezonde bomen zitten dikke knoppen. Bij sommige komen de nieuwe blaadjes er al een beetje uit. „Dode bomen kunnen ook goed zijn voor de natuur. Zie je die kale boomstam daar?” vraagt de boswachter. Thom houdt de verrekijker voor zijn ogen. „Er zitten twee gaten in”, ziet hij. „Daar woont de specht. Die vindt dood hout wel fijn; er zitten bijvoorbeeld veel insecten in die hij eet”, legt Jonathan uit. Thom loopt de dijk van de rivier op. Daar bloeien narcissen en andere bloemen. „Het was dit jaar al vroeg warm. Daardoor loopt de natuur in vergelijking met andere jaren een beetje voor. Dat is soms niet zo fijn. Veel egels zijn bijvoorbeeld eerder uit

De natuur is mooi, omdat het Gods schepping is hun winterslaap gekomen, terwijl er nog niet genoeg eten voor hen is. Er zijn al veel dode, uitgehongerde egels gevonden”, vertelt Jonathan als hij en Thom weer in de auto stappen. De boswachters gaan naar een plek waar veel aalscholvers zitten. Achter in de auto heeft Jonathan een soort telescoop gelegd waarmee je makkelijk bij de vogels in het nest kunt kijken. „Zie je dat jong

RDMagazine

beeld Roel Dijkstra Persfotografie

daar? Hij heeft nog wat pluisjes bij z’n kop”, vraagt hij aan Thom als die voor de kijker staat. Als de telescoop weer in de laadruimte van de auto ligt, gaan Thom en de boswachter verder met het rondje door het natuurgebied. „Ik ga liever de hele middag door het bos rijden dan thuis met de duplo spelen”, laat Thom weten. „Kijk, dan ben je een echte boswachter”, lacht Jonathan. Waarom Thom de natuur zo mooi vindt? „Omdat het Gods schepping is. Hij heeft zelf gezegd dat alles heel goed en mooi was.” „Welke dieren leven er allemaal in het bos?” wil Thom weten. „Er zijn hier vooral veel vogels. Er broeden in dit gebied wel 68 soorten. Verder heb je vossen, bunzings en marters. En ontzettend veel konijnen.” Aan de onderkant van het dijkje waar de auto over rijdt, ziet Thom er een paar lopen. „Het zijn geen dwergkonijnen, hè?” ziet hij terwijl de grote knaagdieren de struiken inschieten. Canadese ganzen, blauwe reigers, een fazant, tureluurs, een grote buizerd: door zijn verrekijker ziet Thom tal van bijzondere ganzen en vogels. Aandachtig luistert hij naar Jonathan die van alles over de dieren vertelt. Als de auto weer bij de werkplaats staat, geeft Thom de boswachter een hand en bedankt hem voor de rondleiding. „Over een paar jaar kom ik hier ook werken, hoor”, belooft hij. Dit is het tweede deel van een tweeluik over de lente.

zaterdag 23 maart 2019

65

puzzel

Cryptogram

1

2

3

4 6

5

Horizontaal 1 Koorddans op de rug van een paard (7); 7 Overdreven neemt ze iemand aan (11); 10 Grap over de aanslag (7); 11 Er stond op de cd harde Engelse 10 pikante kaas (7); 13 Wordt daarmee het einde van een overtuiging bekrachtigd? (15); 14 Bestaan de Plejaden uit minder dan acht sterren? (14); 15 13 De eerste auto? (4); 16 In plaats van een blind paneel (4); 18 Voor de ontsnapping maakte hij gebruik van een boom en een omslagdoek (6); 21 14 Nufig meisje in bed (4); 22 Ik hoor dat er in die plaats grond voor is (6); 23 De plaatsvervangster voor iemand die een invasie doet (9). Verticaal 2 Een metaaldetector bijvoorbeeld (18); 3 De omwenteling in een rit (4); 4 In dat vak gaat het om een heel verhaal (12); 5 Wat betaald moet worden voor de lampen, wordt minder (17); 6 Met z’n allen in de gevangenis? (9); 8 Zo’n 21 geestelijk leider is een autoriteit (6); 9 Geldig en tot werken in staat (6); 12 Drommels, wat een afsluitingen! (7); 17 Zo nu en dan gaat hij eventueel heen en terug (5); 19 Een blijde uitroep in de drukte (5); 20 Leven op de kosten van iemand en hem zwart maken (5).

7 9

8 11 12

15

16

Oplossing vorige week Horizontaal: 1 kransje; 5 redekunst; 8 stilleven; 9 down; 12 tenor; 13 scheutjes; 15 degeneratie; 16 erepalm; 18 deuk; 19 frankeerkosten; 21 fjord; 22 omslaan; 23 badge. Verticaal: 2 roerloos; 3 neuzen; 4 jasbeschermer; 6 entree; 7 voetbaluitslag; 10 nietig; 11 wereldformaat; 14 zelateur; 16 ecru; 17 eindje; 20 naam.

17 18 19

20

22

23

Zweedse puzzel filmster

Sumatraan

standaard voor digitale telefonie

verdrukking

één kanalig

aroma

Onder de inzenders van de goede oplossing wordt een prijs weggegeven. Stuur uw oplossing voor 28 maart per mail naar puzzel@rd.nl of per briefkaart naar Reformatorisch Dagblad, t.a.v. redactiesecretariaat, Postbus 670, 7300 AR Apeldoorn.

2

mist en rook uitheems broodje

5

7

organische stof eiland in PapoeaNieuwGuinea

waakzaam zijde van omroep- een plaatje veredeel v.e. niging ontsteking

8

high fidelity (afk.)

miljoen (afk.)

1

6

omgevallen

De oplossing van vorige week is: armstoel. De prijs gaat naar W. I. Koster uit Krabbendijke.

vliegende schotel

orgaan

4

3

proef

66

De prijs voor deze week is een overnachting voor 2 personen met ontbijt, ter waarde van 126 euro, op basis van beschikbaarheid, bij hotel Creusen in Epen (Zuid-Limburg).

video home system (afk.)

tweede toon

Uw oplossing:

Prijspuzzel

anthrax

1

2

3

4

© Persbelangen uitstekende rots

5

Uw oplossing:

1

2

3

4

5

6

7

8

© Persbelangen

6

7

8

RDMagazine

het laatste woord

Offer „Voor de goddelozen gestorven...” Romeinen 5:6 Je leven geven voor een ander is het grootste offer dat een mens kan brengen. Soms zegt iemand dat hij of zij z’n leven wel zou willen geven voor een vriend. Maar als het erop aankomt, is dat dan ook echt zo? In oorlogssituaties gaan soldaten de strijd aan met de vijand, in het besef dat die strijd voor hun land hun het leven kan kosten. Dat doen ze dan voor volksgenoten, voor mensen die aan hun kant staan. Paulus schrijft in zijn brief aan de gemeente van Rome dat de Heere Jezus Zijn leven aan het kruis op Golgotha niet gaf voor vrienden, maar voor goddelozen. Voor vijanden dus. Groter liefde is er niet.

Colofon RDMagazine is een wekelijkse uitgave bij het Reformatorisch Dagblad. Directie: Ir. C. Heutink Hoofdredacteur: Dr. ir. S. M. de Bruijn Coördinatie: Michiel Bakker, Mariska Dijkstra en Clasina van den Heuvel Ontwerp: Corné van der Horst

zaterdag 23 maart 2019

Redactie: RDMagazine Postbus 670, 7300 AR Apeldoorn Telefoon: 055-5390222 E-mail: rdmagazine@rd.nl Abonneeservice: Postbus 613, 7300 AP Apeldoorn Telefoon: 055-5390498 E-mail: abonneeservice@erdee.nl Adverteren: Telefoon: 055-5390499 E-mail: advertentie@erdee.nl

Tips voor de inhoud van RDMagazine? E-mail: rdmagazine@rd.nl WhatsApp: 06-43020391 EMG legt van abonnees gegevens vast voor de uitvoering van de overeenkomst en om u te informeren over producten en diensten van EMG. Voor meer informatie over ons privacybeleid en algemene voorwaarden, zie erdeeservice.nl.

67

LENTE / ZOMER

STIJL SINDS 1937 De winkels van Nederlof Mode showen u stijlvolle mode voor mannen. Met veel passie geven wij u passend advies. In een persoonlijke sfeer.

NEDERLOFMODE.NL MANNEN- & BRUIDEGOMMODE Capelle a/d IJssel - Bermweg 284 - T 010 - 450 63 32

MANNENMODE Zoetermeer - Samanthagang 192A - T 079 - 362 81 82