EnterAirMagazyn_2026_71_Wiosna by EnterAir

WYWIAD ZE STEWARDESĄ, SZEFOWĄ POKŁADU

ODLEĆ Z NAMI NA WAKACJE

Nowe oblicze przygody

Odkryj nowe, inspirujące światy w Disney Adventure World, w którym ożywają historie Disneya, Pixara i MARVELa! Już niebawem otwierają się tu bramy do World of Frozen, krainy z kultowego filmu animowanego „Kraina lodu”, który pokochały miliony dzieci i nie tylko. Poczuj magiczny klimat Arendelle jak nigdy dotąd! Zachwyć się również Adventure Way – nową aleją pełną atrakcji, tworzącą wyjątkową scenerię dla epickiego, nocnego spektaklu nad jeziorem. Wkraczamy w nową erę przygód w Disneyland® Paris – przeżyj je z nami już od 29 marca 2026 r

World of Frozen

Witaj w magicznej krainie, gdzie każdy będzie mógł stać się częścią niezwykłej historii i razem z ukochanymi bohaterami: Anną, Elsą i Olafem przeżyć swoją własną przygodę. Poczuj się jak prawdziwy mieszkaniec Arendelle i odkryj jego największe skarby. Spotkaj znanych z ekranu mieszkańców, weź udział w sezonowych uroczystościach oraz festynach, wybierz się w ekscytujący, muzyczny rejs i wyrusz przez Góry Północne do zjawiskowego, Lodowego Pałacu Elsy. Zapraszamy do Disney Adventure World – tu przygoda nigdy się nie kończy!

„HOTEL

To już kolejny rok, w którym dzięki strategicznemu partnerstwu, ITAKA jako jedyny polski touroperator oferuje pakiety obejmujące pobyt w niezwykłych hotelach Disneya oraz bilety wstępu do 2 parków w cenie!

W KLIMACIE DISNEYA. PRZEMIŁA OBSŁUGA. CODZIENNIE POJAWIA SIĘ POSTAĆ Z KRESKÓWKI, MOŻNA ZROBIĆ Z NIĄ ZDJĘCIE TELEFONEM, JAK I MIEĆ JE WYKONANE PRZEZ PROFESJONALISTÓW (...). WSPANIAŁA PAMIĄTKA!” Magdalena

Złap za ster i razem z Myszką Miki pożegluj w stronę niezapomnianej przygody w klimacie Disneya! Wspaniała rezydencja inspirowana stylem nowoangielskim lat 20. XX w., położona tuż przy brzegu jeziora, na terenie paryskiego Disneylandu wyróżnia się doskonałą obsługą i eleganckimi, pełnymi marynistycznych motywów wnętrzami, które stanowią nie lada gratkę dla wszystkich miłośników najsłynniejszej Myszki na świecie.

ŻYCZĘ PAŃSTWU

MIŁEJ LEKTURY I SPOKOJNEGO LOTU. ZAPRASZAM DO ZAPOZNANIA SIĘ Z OFERTĄ NASZEGO KATALOGU SPRZEDAŻY POKŁADOWEJ.

SZANOWNI PAŃSTWO!

Miło mi powitać Państwa na pokładzie linii Enter Air. 25 kwietnia 2026 roku mija 16 lat, odkąd latamy dla Państwa. Z naszych usług skorzystało już ponad 35 milionów pasażerów, dlatego tym bardziej cieszy nas możliwość goszczenia Państwa na pokładzie. Mam nadzieję, że podróż upłynie Państwu komfortowo i w miłej atmosferze.

Enter Air to w 100% polski projekt – z polskim kapitałem założycielskim oraz polskim zarządem. Jesteśmy obecni nie tylko w Polsce. Nasze samoloty realizują również loty w Wielkiej Brytanii, Francji, Hiszpanii, Niemczech, Portugalii i Szwajcarii, a sezonowo także w Czechach i Finlandii. Dokładamy wszelkich starań, aby wyróżniać się na europejskim niebie niezawodnością, solidnością oraz wysokim poziomem wyszkolenia załóg latających i personelu pokładowego.

Flota Enter Air powiększyła się z 3 samolotów w 2010 roku do 39 maszyn, które będą latać dla Państwa już tego lata. Posiadamy również swoje linie lotnicze zależne w Szwajcarii i Irlandii, gdzie pod flagami tych krajów realizuje loty łącznie kolejnych 9 samolotów. Nasze samoloty docierają do turystycznych destynacji w Europie, Afryce Północnej i Równikowej, Arktyce, a także w Azji i Ameryce Północnej.

Enter Air jest liderem w zakresie dbałości o środowisko. Nasze samoloty oraz procedury operacyjne zostały starannie zaprojektowane tak, aby podczas lotu generować jak najmniejszą emisję CO₂. Szczycimy się jednym z najniższych – a być może najniższym – wskaźnikiem emisji CO₂ w przeliczeniu na jednego pasażera, jaki można osiągnąć w operacjach lotniczych. Udaje się nam to zrealizować dzięki wykorzystaniu elektronicznego kokpitu, co pozwala wyeliminować ponad 100 kg papierowej dokumentacji z pokładu, lekkim fotelom, systematycznie odmładzanej flocie oraz ograniczaniu emisji poprzez stosowanie SAF – zrównoważonego paliwa lotniczego.

Zapraszam Państwa do skorzystania z naszych ofert na pokładzie. A tych z Państwa, którzy lubią samodzielnie planować wypoczynek, zapraszam do zakupu biletów lotniczych bezpośrednio na naszej stronie www.enterair.pl .

Mam nadzieję, że jeszcze wielokrotnie będziemy mieli przyjemność gościć Państwa na pokładzie naszego samolotu.

ANDRZEJ P. KOBIELSKI

Członek Zarządu ds. Handlowych Enter Air

SPÓŁKA NOTOWANA NA

ŚRODKU

NR 71 WIOSNA 2026

NIE TYLKO DLA DZIECI GIMNASTYKA DLA UMYSŁU

DZIEJE SIĘ CO SŁYCHAĆ NA ŚWIECIE

KURS NA ZJEDNOCZONE

EMIRATY ARABSKIE

OD PUSTYNNYCH

PRZYGÓD

PO DRAPACZE

CHMUR

KUCHNIE ŚWIATA AROMATY ŚWIATA NA TALERZU

KIEROWNICTWO PUBLIKACJI Artur Grzejszczyk a.grzejszczyk@enterair.pl

PROJEKT, REDAKCJA, WYKONANIE

Wydawnictwo Bauer Sp. z o.o., Sp. j. ul. Motorowa 1, 04-035 Warszawa tel. 22 51 70 500, ww.bauer.pl

REDAKTOR PROWADZĄCA Urszula Zubczyńska

SEKRETARZ REDAKCJI Alicja Daszkiewicz

OPIEKA GRAFICZNA

Centralna Redakcja Graficzna Beata Sędzimir, Agnieszka Glewicka Małgorzata Porębska

FOTOEDYCJA

Kamila Mejran

REKLAMA

WARTO ZOBACZYĆ DZIEDZICTWO FARAONÓW PODRÓŻ DO SERCA STAROŻYTNEGO EGIPTU

WYWIAD NUMERU TOMEK MICHNIEWICZ: PRZYWOŻĘ Z WYPRAW WIELE ZNAKÓW ZAPYTANIA

36 WYWIAD NA PYTANIA PASAŻERÓW ODPOWIADA STEWARDESA, SZEFOWA POKŁADU

Edyta Machocka-Korzekwa tel. +48 664 179 405 Edyta.Korzekwa@bauer.pl

Monika Waleńko-Brzozowska tel. +48 600 430 011 Monika.Walenko-Brzozowska@bauer.pl

DRUK

Drukarnia Tinta Zbigniew Szymański ul. Żwirki i Wigury 22, 13-200 Działdowo

Za treść ogłoszeń redakcja ponosi odpowiedzialność w granicach wskazanych w ust. 2 art. 42 ustawy Prawo prasowe. Prawo do błedów w druku zastrzeżone.

ZDJĘCIE NA OKŁADCE 123rf/Picsel

WITAMY NA POKŁADZIE ZASADY BEZPIECZEŃSTWA I NASZA FLOTA MENU

GIMNASTYKA DLA UMYSŁU

Używasz tylko ułamka możliwości mózgu.

Podejmij wyzwanie i rozwiń swoje umiejętności.

Jeśli chcesz sprawdzić, czy poprawnie rozwiązałeś zadania, odpowiedzi znajdziesz na dole strony.

Testy, łamigłówki i zagadki z tej książki uczynią twój umysł elastycznym i nauczą cię sprawnej i bardziej niekonwencjonalnie rozwiązywać napotykane problemy.

John Bremner, Philip Carter, Ken Russell Wyzwanie dla umysłu. Łamigłówki i zagadki logiczne 470 zadań/15 testów IQ, Wydawnictwo K.E. Liber

JAKIE SŁOWO MOŻNA UMIEŚCIĆ PO LEWEJ STRONIE, ABY UTWORZYĆ PIĘĆ NOWYCH SŁÓW? KAŻDEJ GWIAZDCE ODPOWIADA JEDNA LITERA.

136 47 172 39 93 78 114 15

SPOŚRÓD SETKI BADANYCH OSÓB 86 NA ŚNIADANIE ZJADŁO

JAJKO, 75 BEKON, 62 TOST, A 82 OSOBY WYPIŁY KAWĘ. ILE OSÓB MUSIAŁO SPOŻYĆ WSZYSTKIE CZTERY PRODUKTY?

JAKA LITERA ZNAJDUJE SIĘ PO LEWEJ STRONIE LITERY, KTÓRA JEST O TRZY POZYCJE W PRAWO OD LITERY, KTÓRA JEST

PO LEWEJ STRONIE LITERY, KTÓRA JEST O TRZY POZYCJE W PRAWO OD LITERY B?

KAŻDY Z DZIESIĘCIU WZORÓW OZNACZONYCH JAKO 1A – 3C POWINIEN ZAWIERAĆ WSZYSTKIE ELEMENTY WCHODZĄCYCH W SKŁAD ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA GÓRZE I PO LEWEJ STRONIE WZORÓW OZNACZONYCH ODPOWIEDNIĄ LITERĄ I CYFRĄ. PRZYKŁADOWO, WZÓR 2B POWINIEN ZAWIERAĆ SYMBOLE ZNAJDUJĄCE SIĘ W KWADRATACH 2 I B. JEDNAK JEDEN ZE WZORÓW JEST NIEPOPRAWNY. KTÓRY?

ZNAJDŹ POCZĄTKOWE POLE I PORUSZAJ SIĘ PO SĄSIADUJĄCYCH ZE SOBĄ KWADRATACH, POZIOMO LUB PIONOWO, ALE NIE UKOŚNIE, ABY ODCZYTAĆ SŁOWO ZŁOŻONE Z DWUNASTU LITER. KAŻDEJ LITERY MOŻESZ UŻYĆ TYLKO RAZ. JAKICH LITER BRAKUJE?

Credit: ilustracje pochodzą z książki: „Wyzwanie dla umysłu. Łamigłówki i zagadki logiczne”/Wydawnictwo

JAK PRZEDŁUŻYĆ LATO?

WARSZAWA, BERLIN, PARYŻ

Idealnym sposobem na wygodne podróżowanie jest wybór terminów przed i po szczycie sezonu turystycznego. Wiosna to idealny czas wypoczynku na południu Europy, gdzie słońce grzeje coraz mocniej, a przyroda jest w rozkwicie. Już wiosną warto zarezerwować jesienne podróże, dzięki czemu nie tylko skorzystamy z najlepszych promocji, ale też wspólnie będziemy odliczać dni do kolejnej przygody, a koniec lata nie będzie oznaczał końca przygód.

Rejsowanie po Morzu Śródziemnym

Nad Morzem Śródziemnym wczesna jesień (wrzesień–październik) to czas zbiorów winogron i oliwek oraz idealnej pogody – świetna pora na odkrywanie lokalnych tradycji kulinarnych. Większość rejsów można rozpocząć we Włoszech lub Hiszpanii. Na trasie zazwyczaj jest 5–6 postojów – w tym rzymski port Civitavecchia, Majorka lub inna wyspa archipelagu Balearów oraz Marsylia, a także np. Palermo. Taka trasa pozwala zobaczyć najpiękniejsze miasta zachodniej części Morza Śródziemnego, a przy tym nacieszyć się słońcem – każdy dzień można spędzić inaczej; wybierając spacer po mieście, degustację lokalnych specjałów czy wypoczynek na plaży.

Statki podążają za słońcem

W październiku wiele statków przenosi się na sezon zimowy na Karaiby. Wiele z tych rejsów ma atrakcyjne trasy pozwalające na zwiedzanie portów po drodze. Przy zazwyczaj zdumiewająco niskiej cenie rejsu w przeliczeniu na dzień, to ciekawa propozycja na przygodę życia.

Północna trasa do Nowego Jorku często prowadzi przez Islandię, Grenlandię i porty w Kanadzie. Alternatywnie na trasie mogą być wyspy archipelagu Azorów i Bermudy. Tymczasem statki płynące na Florydę i Karaiby zwykle zatrzymują się na Wyspach Kanaryjskich i zahaczają o Karaiby.

Ile kosztuje taki rejs? Tygodniowy indywidualny rejs można zarezerwować od 600 EUR/os. W cenę rejsu wliczone jest pełne wyżywienie, spektakle w teatrze oraz korzystanie z basenów i innych atrakcji na pokładzie. Wybrane rejsy można zarezerwować w pakiecie obejmującym też przelot z Polski i opiekę polskiego pilota.

REZERWACJA REJSÓW: TANIEREJSOWANIE.PL

WYSTAWY, KTÓRE WARTO ZOBACZYĆ

Artystyczną podróż rozpocznijmy od Warszawy. Tutaj na wystawie „Formy obecności. Sztuka Łemków/ Rusinów Karpackich” (do 30.06) w Muzeum Etnograficznym zobaczymy m.in. prace Nikifora z Krynicy, Andy’ego Warhola i Jerzego Nowosielskiego, którzy wszyscy trzej mieli korzenie łemkowskie. Następnie kierunek Berlin. Neue Nationalgalerie (20.03–9.08) przygotowała wystawę poświęconą twórczości Con stantina Brancusiego, jednego z najważniejszych rzeźbiarzy XX wieku, pioniera abstrakcyjnej rzeźby nowoczesnej. Zobaczymy na niej nie tylko ikoniczne rzeźby (Pocałunek, Drzemiąca muza, Ptak w przestrzeni), ale też fotografie, rysunki i filmy. Z Berlina blisko do Paryża, gdzie w Musée du Luxembourg zobaczymy (do 19.07) wystawę poświęconą Leonorze Carrington – jednej z najważniejszych artystek surrealizmu, a w Musée d’Orsay czeka na nas „Renoir i miłość” (17.03–19.07) – ekspozycja skupia się na motywie miłości w malarstwie artysty – zarówno tej romantycznej, jak i macierzyńskiej czy zmysłowej.

WIĘCEJ INFORMACJI: HTTPS://WWW. SMB.MUSEUM/EN/EXHIBITIONS/DETAIL/

Credit: 123rf/Picsel (2), Alicja Daszkiewicz, Przemysław Walczak/Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie (1), materiały prasowe

MUZYKA I TANIEC NA PLAŻY

WYSPY ZIELONEGO PRZYLĄDKA, SANTIAGO

Festival de Música da Gamboa na Santiago w połowie maja jest jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych na Wyspach Zielonego Przylądka. To święto muzyki, tańca i pozytywnej energii trwa przez kilka dni. Na plaży Gamboa w Praii unosi się zapach oceanu i dźwięki pochodzącej z Boa Visty morny, nazywanej oceanicznym bluesem lub tropikalnym fado. Główna scena znajduje się tuż przy plaży, a występy trwają od zachodu słońca do rana. Występują lokalni muzycy, ale również wykonawcy z Afryki Zachodniej. Można posłuchać muzyki tradycyjnej dla Wysp Zielonego Przylądka: nie tylko morny, ale również coladeiry, funana, batuque, tabanki. Pojawiają się także rap, reggae, kizomba, pop, world i muzyka elektroniczna. Obok sceny funkcjonują stoiska z lokalnym jedzeniem i wyrobami rękodzielniczymi. Odbywają się pokazy tradycyjnych strojów i tańców, happeningi i wystawy. Po koncertach im preza spontanicznie przenosi się na piasek, gdzie after-party jeszcze długo trwa pod gołym niebem. W kalendarzu warto zapisać sobie też sierpniowy weekend pełni księ-

życa, kiedy w Baía das Gatas na wyspie São Vicente odbywa się najsłynniejszy festiwal na wyspach, nazywany afrykańskim Woodstockiem. WIĘCEJ INFORMACJI: HTTPS://CAPEVERDE.CO.UK/ GUIDE/FESTIVALS-AND-MUSIC okazy im- o

PILĘGNACJA NAWILŻAJĄCA

Suchość skóry to powszechny problem dermatologiczny, który dotyka miliony ludzi na całym świecie. Pamiętaj, że czynniki takie jak warunki atmosferyczne czy złe nawyki pielęgnacyjne mogą intensyfikować skutki odwodnienia skóry. Dermokosmetyki Dermedic Hydrain to produkty, które zawierają składniki mające na celu utrzymanie odpowiedniego poziomu nawodnienia skóry. Zostały opracowane w oparciu o badania naukowe i zawierają składniki aktywne, które znacząco wpływają na poprawę stanu skóry. Dzięki zawartości wody termalnej i kompleksu Aqualare® zawierającego m.in. aż 4 postacie kwasu hialuronowego Dermedic Hydrain to doskonałe wsparciedla dla utrzymania naturalnej bariery ochronnej mikrobiomu. Dogłębnie nawilżają, opóźniają proces starzenia, pomagają tkankom skórnym odzyskać sprężystość. Pamiętaj, że odpowiednia rutyna pielęgnacyjna oparta o najlepsze składy dermokosmetyków pozwoli cieszyć się nawilżoną i zdrową skórą na dłużej.

WIĘCEJ PRODUKTÓW I INFORMACJI NA STRONIE WWW.DERMEDIC.PL

LATO CORAZ BLIŻEJ

OD PUSTYNNYCH PRZYGÓD PO DRAPACZE CHMUR

Dla większości osób Zjednoczone Emiraty Arabskie to przede wszystkim Dubaj - miasto rodem z filmów science fiction, pełne niezwykłych wieżowców, wysp w kształcie palm, centrów handlowych wielkości miasta i luksusowych kurortów. Ale za tym całym blaskiem i przepychem kryje się mozaika sześciu kolejnych emiratów, z których każdy ma swój własny charakter i urok. Od spokojnych plaż i czerwonych piasków Szardży, przez górskie pejzaże Ras al-Chajmy, aż po tradycyjne targi i historyczne fortece w Fudżajra – każdy emirat oferuje coś wyjątkowego.

Alicja Daszkiewicz

ŚWIECĄCE

DMUCHAWCE w Dubaju zaprojektował Polak

NMirek Struzik. Po lewej: Museum of the Future. Asymetryczny pierścień ze stali i szkła, z oknami, którymi są arabskie słowa wiersza o przyszłości, robi wrażenie. Nic dziwnego, że został uznany przez „National Geographic” za jedno z najpiękniejszych muzeów na świecie. Niemal futurystyczna ekspozycja na pięciu piętrach pokazuje, jak społeczeństwo i świat mogą zmienić się w ciągu następnych lat wraz z rozwojem technologii i nauki. Na dole: widok na skyline z najwyższym budynkiem na świecie – Burdż Chalifa.

ZNAJDŹ NAS

NA FACEBOOKU/ ENTERAIR

a przestrzeni wieków ziemie dzisiejszych Zjednoczonych Emiratów Arabskich (ZEA) zamieszkiwały różnorodne koczownicze plemiona arabskie, które trudniły się połowem pereł, łowieniem ryb i handlem. Przez setki lat przez region przebiegały szlaki handlowe między Azją, Afryką a Europą, z przyprawami, perłami, kadzidłem i złotem. Zatrzymywali się tutaj kupcy, podróżnicy i morskie ekspedycje. Jeszcze w połowie XX wieku znaczna część tego obszaru stanowiły rozległe, niemal bezludne pustynie. Zmieniło się to wraz z odkryciem ropy naftowej w Abu Zabi pod koniec lat 50. ubiegłego wieku i powstaniem w 1971 roku Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Na początku była to federacja sześciu, a rok później siedmiu emiratów: Abu Zabi (Abu Dhabi), Dubaju, Szardży (Sharjahu), Adżmanu (Ajmanu), Umm al-Kajwajnu (Umm al-Quwainu), Fudżajry (Fujairahu) i Ras al-Khaimahu (Ras al-Chajma). W każdym z nich rządzi inna rodzina królewska, a władza jest przekazywana z ojca na syna. Tradycyjnie emir największego i najbogatszego Abu Zabi jest prezydentem i głową państwa, a emir Dubaju pełni funkcję premiera. ZEA jako pierwsze na świecie (od 2017 roku) powołały ministra do spraw AI, aby zapewnić krajowi pozycję lidera światowej rewolucji technologicznej. Funkcjonuje tam również ministerstwo... do spraw szczęścia i dobrobytu, które ma promować szczęście wśród obywateli. Większość mieszkańców Zjednoczonych Emiratów Arabskich to obcokrajowcy i ekspatrianci, czyli osoby z całego świata, które przyjeżdżają tutaj w poszukiwaniu pracy.

DUBAJ FASCYNUJE ROZMACHEM

Ta futurystyczna metropolia na skraju Zatoki Perskiej jeszcze pół wieku temu była niewielkim, nic nieznaczącym miastem pośrodku pustyni. George Chapman, Anglik, który w 1951 roku przyjechał tu z Europy, wspominał po latach: „Wszędzie tylko piasek i piasek, wybudowanie miasta wydawało się niemożliwe.” Kiedy w 1966 roku odkryto w tym regionie złoża ropy naftowej, Dubaj wystrzelił w górę. Zaczął rosnąć i do tej pory nie przestaje. To miasto, w którym niemożliwe zdarza się cały czas. Uwagę świata przyciąga ambitnymi projektami architektonicznymi. Wszystko jest tutaj naj... Najwyższe budynki, najdroższe i najbardziej luksusowe hotele, największe centra handlowe i największa sztuczna (stworzona przez człowieka) wyspa. Wizytówkę Dubaju stanowi najwyższy na świecie budynek – Burdż Chalifa (Burj Khalifa) – wznoszący się na 828 m. Jest tak wysoki, że zachód słońca na szczycie pojawia się dwie minuty później niż na dole. Ten imponujący skyscraper ma 163 piętra (najniższe przeznaczono na hotel), 57 wind, tarasy widokowe na 124. i 125. piętrze i jest w stanie pomieścić blisko 35 tys. osób. Konstrukcja budynku, zwężająca

WIELKI MECZET

SZEJKA ZAJIDA

ABU ZABI - KRAJ GAZELI

umeirah

się ku górze, przypomina kwiat pustyni, a bogata ornamentyka nawiązuje do kultury i religii islamu. W kolejce czeka kolejny projekt znany jako Dubai Creek Tower. Od lat atrakcją jest przypominający żagiel Burdż Al Arab – stojący na sztucznej wyspie jeden z najbardziej luksusowych (standard deluxe, czyli absolutny luksus) i najwyższych hoteli na świecie. Posiada wyłącznie apartamenty, których jest 202. Najmniejszy zajmuje 169 mkw., a największy 780 mkw. Ale to nie koniec naj... W Dubaju znajduje się też jedno z największych centrów handlowych świata (Dubai Mall) z akwarium, podwodnym zoo, lo dowiskiem i kinami, największy na świecie młyn diabelski Ain Dubai (o wysokości 250 m) i największe sztucznie usypane wyspy The Palm Jumeirah – uformowane na kształt palmy, na których znajdują się hotele i rezydencje. Tuż obok jest pustynia i Dubai Desert Con servation Reserve, pierwszy w historii ZEA park narodowy, do którego warto wybrać się na safari na wielbłądach lub jeepem. Dubaj to najbardziej zaludniony i popularny wśród turystów emirat – znajduje się w pierwszej piątce najczęściej odwiedzanych miast na świecie.

w Abu Zabi. Ma 82 kopuły, a na dziedzińcu pokrytym mozaiką stoi aż 1048 kolumn, w środku znajdują się największe na świecie żyrandol i ręcznie tkany dywan. Poniżej: Corniche w Abu Zabi z tradycyjną łodzią dhow. Na dole plaża w Ajmanie i jedno z najlepszych miejsc do snorkelingu i nurkowania w ZEA, które znajduje się w Fudżajrze.

Tradycja mówi, że na tereny dzisiejszego emiratu Abu Zabi doprowadziły Beduinów wędrujących w poszukiwaniu wody tropy gazeli (arabska „dhabi”) na piasku, które wiodły do źródła. To największy i jednocześnie najważniejszy ze ZEA.Tutaj bowiem znajduje się ich stolica, która nazywa się tak samo jak emirat. W Abu Zabi (1,5 godziny jazdy autem z Dubaju) nowoczesność przeplata się z tradycją. Z jednej strony mamy imponujące drapacze chmur, luksusowy hotel Emirates Palace i Qasr Al Watan – pałac prezydencki, z drugiej, zabytkowy fort Qasr Al Hosn i meczety, z których największe wrażenie robi Wielki Meczet Szejka Zajida. Wybudowany z wielkim rozmachem z białego marmuru i inkrustowany szlachetnymi kamieniami, to największy meczet w ZEA i trzeci co do wielkości na świecie. Może w nim przebywać 42 tys. wyznawców, a główna sala modlitewna pomieści 7 tys. osób. Pasjonatów nowoczesnej architektury i sztuki zainteresuje futurystyczny kompleks kulturalny na wyspie Saadiyat, która słynie też z pięknych plaż z białym piaskiem i luksusowych kurortów. Nad arabskim Luwrem (prawo do używania nazwy „Luwr” kosztowało Abu Zabi ponad 400 milionów euro) unosi się gigantyczna ażurowa kopuła (przykryłaby prawie dwa boiska piłkarskie ustawione jedno za drugim), która dzięki setkom geometrycznych otworów tworzy we wnętrzu efekt „deszczu światła”. W muzeum znajduje się bogata kolekcja dzieł sztuki, niektóre z nich wypożyczono z różnych światowych kolekcji, m.in. z Luwru. Kolejna wyspa pożądana przez turystów to Yas, serce rozrywki i zabawy miasta: Waterworld z licznymi zjeżdżalniami, Warner Bros – inspirowany bohaterami z kreskówek i filmów, Ferrari World – słynący z najszybszego rollercoastera świata, który osiąga prędkość 240 km/h w 4,9 sekundy i daje maksimum adrenaliny. No i jeszcze Marina Circuit – tor Formuły 1, gdzie ma miejsce ostatni wyścig sezonu, kultowe wydarzenie w kalendarzu miasta. Gdy na torze nie odbywają się zawody, można na chwilę wcielić się w rolę mistrza świata Lando Norrisa i wykupić jazdę próbną. Emocji dostarczy też sandboarding i off-roadowe safari (dune bashing) na pustyni Rub al-Chali, wśród pomarańczowo-czerwonych, najwyższych piaskowych wydm świata. Spokojniejszą alternatywą będą przejażdżki na wielbłądach. Od miejskiego zgiełku warto odpocząć na plaży z pięknym piaskiem (Saadiyat i Corniche) lub w Mangrove National Park, pływając kajakiem wśród zielonych lasów mangrowych.

zjeżdżal któ off pomarańczowo-czerwo

SZARDŻA SZANUJE TRADYCJĘ I HISTORIĘ ISLAMU

GÓRY AL-HADŻAR

z doliną Wadi Maydaq, której strzeże kamienna wieża opuszczonego fortu, który w przeszłości służył do ochrony karawan przemierzających góry w emiracie Fudżajra, teraz znajdują się tutaj wymagające szlaki tury styczne. Obok: muzyczne fontanny w Szardży – woda wystrzeliwuje na 100 metrów, tworząc kompozycje zsynchronizowane z muzyką klasyczną, arabską i międzynarodową. Poniżej: pustynia z czerwonym piaskiem w Ras al-Chajmie, gdzie można przejechać się na wielbłądzie i zjeść kolację pod gwiazdami.

Nazwa emiratu pochodzi od arabskiego słowa oznaczającego „wschód”, dlatego mieszkańcy z dumą nazywają go „krajem, gdzie wschodzi słońce”. Szardża, położona zaledwie 20–40 minut jazdy od międzynarodowego lotniska w Dubaju, jest od niego tańsza o 30–40 proc., a tempo życia w niej zdecydowanie spokojniejsze. Emirat nie jest tak bogaty w ropę naftową jak Abu Zabi i Dubaj, ale za to dba o zachowanie tradycji i dziedzictwa kulturowego. To miejsce dla wszystkich, którzy są zainteresowani historią i kulturą tego regionu. Znajduje się tu bowiem ponad 20 muzeów oraz obszarów dziedzictwa kulturowego (m.in. Muzeum Cywilizacji Islamskiej, Muzeum Kaligrafii, Muzeum Sztuki czy Bait Al Naboodah – dom handlarza perłami). Ciekawym przeżyciem będzie wizyta w Pokoju Deszczu, w którym, mimo że pada, nie zmokniemy, a zrobione tam zdjęcia są wyjątkowe (instalacja Rain Room znajduje się w Al Majarrah, bilety należy rezerwować z wyprzedzeniem). Na wschód od stolicy emiratu rozciąga się pustynny region Mleiha, którego pomarańczowo-czerwona barwa przywodzi na myśl krajobraz marsjański. Znajdziemy tu nie tylko wydmy i fantazyjne formy skalne, ale też forty i stanowiska archeologiczne starożytnych kultur, a nawet zagubioną wśród piasków wioskę duchów (Al Madam), opuszczoną przez mieszkańców i zagarniętą przez naturę. Lokalna legenda mówi, że za śmierć osady odpowiadają dżiny – wiara w duchy jest ciągle żywa w świecie muzułmańskim. W tym rejonie znajdują się jedne z piękniejszych górskich szlaków w kraju, jak Al Rabi, Al Rafisah czy Kalba Wadi Shees. Na uwagę zasługuje też Wasit Nature Reserve (Wasit Wetland Centre). To miejsce słynące z odbudowy ekosystemu – dawne wysypisko śmieci przekształcono w rezerwat, który stał się domem dla ponad 200 gatunków ptaków. Trzeba mieć jednak na uwadze, że Szardża to jeden z najbardziej konserwatywnych emiratów, jako jedyny ściśle przestrzegający szariatu. Panuje tu prohibicja i rygorystyczne zasady dotyczące ubioru w centrach handlowych i przestrzeni publicznej (zakrywanie ramion i kolan zarówno przez kobiety, jak i mężczyzn). Na publicznych plażach nie wolno nosić bikini ani jednoczęściowych kostiumów. Kobiety mogą wejść do wody

ZNAJDŹ NAS

NA FACEBOOKU/ ENTERAIR

jedynie w długiej tunice i legginsach lub w burkini. Stroje kąpielowe są dozwolone tylko na niektórych prywatnych, hotelowych plażach.

FUDŻAJRA– GÓRSKIE KLIMATY

Jako jedyny emirat leży nad Zatoką Omańską i Oceanem Indyjskim (1,5 godziny autem z Dubaju). Jego nazwa prawdopodobnie pochodzi od słowa tafajur, co oznacza „pękniecie w ziemi, gdzie jest woda”. Rzeczywiście, jest tutaj sporo kanionów, a zamiast pustyni są imponujące góry Al-Hadżar. Dużo tu turystycznych szlaków, od łatwych wędrówek po malowniczych suchych dolinach rzecznych (np. Wadi Wurayah z wodospadami i jeziorkami czy kanion Wadi Shis) po bardziej wymagające trasy na okoliczne wzgórza i szczyty. W Fudżajrze znajduje się wiele islamskich fortec i budowli, wśród nich Al-Bidya – najstarszy istniejący (z XV wieku) i czynny meczet w ZEA. Wybrzeże emiratu to świetne miejsce dla fanów nurkowania i snorkelingu, których przyciągają koralowce i bogaty podwodny świat. Szczególnie popularne są wyprawy na Snoopy Island, gdzie atrakcję są pływające w pobliżu rekiny i żółwie morskie.

UMM AL-KAJWAJN

To dobry pomysł na jednodniowe wypady z Dubaju (40–60 minut jazdy samochodem), aby odpocząć na spokojnej plaży. Emirat słynie m.in. z ogromnego parku wodnego – Dreamland Aqu-

apark. Tuż przy morzu, na blisko 250 tys. mkw. powierzchni, znajdują się zjeżdżalnie wodne – od łagodnych po ekstremalne, szybkie i kręte – gigantyczny basen ze sztucznymi falami, leniwa rzeka, strefy relaksu i spa. Na terenie parku można też przenocować w domkach kempingowych lub we własnym namiocie. Atrakcją są mokradła z błękitnymi lagunami – doskonałe do obserwowania ptaków, pływania kajakiem lub na desce (SUP) wśród lasów namorzynowych, między piaszczystymi wyspami. Przypadkową wizytówką emiratu stał się opuszczony samolot transportowy, stary radziecki Ił-76, który rdzewieje na piasku w pobliżu Baracuda Beach. Widok ogromnego samolotu przy cichej drodze wydaje się surrealistyczny.

ADŻMAN - NAJMNIEJSZY

To najbardziej kameralny z emiratów (ok. 30 minut jazdy z Dubaju). Oferuje długie plaże wzdłuż Zatoki Perskiej, znane ze spokojnej wody i miękkiego, białego piasku, idealne do relaksu, kąpieli, uprawiania sportów wodnych oraz fotografowania zachodów słońca. Miłośnicy przyrody i aktywnego wypoczynku mogą wybrać się do rezerwatu Al Zorah na północy Adżmanu, gdzie lasy namorzynowe, kanały i laguny zamieszkują setki gatunków ptaków, w tym majestatyczne różowe flamingi. W historycznym centrum stolicy emiratu uwagę przyciąga XVIII-wieczny Fort Ajman, tradycyjna fortyfikacja zbudowana z kamienia, koralowca i cegły mułowej. Obecnie mieści się w nim muzeum, gdzie zgromadzono eksponaty związane z życiem Beduinów, dawnymi rzemiosłami, tradycją połowu pereł, a także lokalne znaleziska archeologiczne. To świetna lekcja historii o emiracie. Warto też zajrzeć do Dhow Yard, jednej z największych tradycyjnych stoczni budowy łodzi dhow na świecie, aby zobaczyć, jak powstają klasyczne arabskie żaglowce, które przez wieki służyły do połowu pereł i ryb.

RAS AL-CHAJMA - MALOWNICZY

Położony jest na północnym krańcu kraju, u podnóża gór Al-Hadżar i nad ciepłymi wodami Zatoki Perskiej. Mówi się, że to najbardziej malowniczy emirat, dzięki różnorodnym krajobrazom, jakich nie spotkamy w takim stopniu w innych regionach ZEA. Są tutaj i góry, i pustynia, i morze, i bujna zieleń. To właśnie w Ras al-Chajma znajduje się najwyższy szczyt ZEA – Jebel Jais (ok. 1934 m n.p.m.). Dostaniemy się tutaj samochodem, rowerem lub pieszo (podejście jest jednak długie i męczące). Zamiast schodzić, można zjechać... najdłuższą

w górach Hadżar w emiracie Ras Al Khaimah, w pobliżu drogi prowadzącej na najwyższy szczyt ZEA – Jebel Jais. To popularne miejsce wycieczek, szczególnie dla miłośników natury i fotografii.

Obok: plaża w Adżmanie. Na dole: Meczet Al-Bidya, nazywany także osmańskim, to najstarszy zachowany meczet na terenie ZEA. Jego historia sięga XV wieku. Zbudowany z kamienia i gliny, nadal służy wiernym, dostępny jest też dla turystów.

tyrolką na świecie. Mocne wrażenia i potężny zastrzyk adrenaliny gwarantowane – Jebel Jais Flight Zipline pozwala na przelot 2,83 kilometra nad wąwozem z prędkością do 160 km/h! (konieczna jest wcześniejsza rezerwacja). W Ras al-Chajma są długie i szerokie plaże oraz bujne mangrowce, pośród których brodzą flamingi. Jest też pustynia Al-Dżufra z czerwonymi wydmami, które najlepiej podziwiać o wschodzie słońca. Co jeszcze warto zobaczyć w Ras al-Chajma? Przede wszystkim stolicę, a w niej Stare Miasto, gdzie znajdują się arabskie kramy z dywanami, materiałami i świecidełkami. Można też zajrzeć do Ras Al Khaimah Museum z eksponatami sprzed 2500 lat. I wybrać się do pobliskiej górskiej wioski Khatt z gorącymi źródłami, z których z ponad trzydziestometrowej głębokości wypływa woda termalna o temperaturze ok. 40 st. C – idealne miejsce na relaks i regenerację z widokiem na góry.

WADI AL BEEH DAM

L. plantarum 299v MUST HAVE W PODRÓŻY

Podróże rządzą się swoimi prawami. Wczesne pobudki, długie loty, nieregularne posiłki i kuchnia, której wcześniej nie próbowaliśmy – wszystko to potrafi wytrącić z równowagi nie tylko plan dnia, ale także Twój organizm. W takich momentach dobrze mieć przy sobie sprawdzone wsparcie.

Lactiplantibacillus plantarum 299v to szczep, który od lat sprawdza się w codziennym życiu – także w podróży. Jest szeroko opisywany w badaniach klinicznych i od lat obecny w publikacjach naukowych. Wspiera naturalną mikrobiotę

jelitową, dlatego warto rozważyć włączenie go do codziennej diety, szczególnie wtedy, gdy zmienia się rytm dnia, klimat i sposób odżywiania.

Podróż zaczyna się na długo przed startem samolotu. Dlatego L. plantarum 299v warto włączyć do swojej rutyny już na dwa tygodnie przed wyjazdem i nie rozstawać się z nim w trakcie drogi. W bagażu podręcznym, obok dokumentów i ulubionych gadżetów, znajdzie się miejsce na wsparcie, które pomaga utrzymać komfort i równowagę – niezależnie od szerokości geograficznej, na której akurat lądujesz.

AROMATY ŚWIATA NA TALERZU

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu zapach kminu, kardamonu czy kolendry kojarzył się z daleką podróżą i egzotycznym targiem. Dziś te przyprawy bez trudu odnajdziemy w osiedlowym sklepie, a dania inspirowane innymi kuchniami goszczą na naszych stołach równie często jak rosół czy schabowy.

Powszechność egzotycznych przypraw to efekt kilku nakładających się zjawisk. Łatwy dostęp do produktów z całego świata, rozwój handlu internetowego i sieci sprzedaży sprawiły, że nawet najbardziej niszowe przyprawy przestały być rzadkością. Ogromną rolę odegrały też podróże – turyści wracają z wakacji nie tylko z pamiątkami, lecz także z kulinarnymi wspomnieniami, które chcą odtworzyć w domu. Do tego dochodzi rosnąca popularność kuchni roślinnej: przyprawy i zioła pozwalają budować smak bez mięsa, tłuszczu czy ciężkich sosów. Smaki świata stały się więc bardziej dostępne i oswojone.

BLISKI WSCHÓD – CIEPŁO, GŁĘBIA IAROMAT

Kuchnia Bliskiego Wschodu to feeria zapachów: ciepłych, otulających, często lekko dymnych. Jej znakiem rozpoznawczym są mieszanki przypraw, które nadają potrawom głębi i wielowymiarowości. Kmin rzymski (cumin) jest tu absolutnym fundamentem – ziemisty, lekko gorzki, dziś powszechnie używany także w kuchni meksykańskiej, europejskiej i wegańskiej. Kolendra, zarówno w ziarnach, jak i świeżych liściach, nadaje potrawom świeżości i cytrusowej nuty. Nie sposób pominąć sumaku, kwaśnej przypra-

GLOBALIZACJA

SMAKÓW stała się faktem. Wanilia, cynamon, kardamon i inne przyprawy używane są w wielu kuchniach. Migracje i moda na gotowanie sprawiły, że przyprawy i zioła stały się wspólnym językiem kulinarnego świata.

OBSERWUJ

wy o rubinowym kolorze, która coraz częściej zastępuje cytrynę w sałatkach i marynatach. Za’atar, mieszanka tymianku, sezamu i sumaku, trafiła z bliskowschodnich piekarni na stoły całego świata, szczególnie jako dodatek do chleba, oliwy i warzyw. Cynamon i gałka muszkatołowa, kojarzone na Zachodzie głównie z deserami, w tej kuchni doskonale odnajdują się w daniach mięsnych i ryżowych.

DALEKI WSCHÓD – RÓWNOWAGA IŚWIEŻOŚĆ

Kuchnie Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej uczą świata harmonii smaków: słodkiego, słonego, kwaśnego, gorzkiego i umami. Przyprawy i zioła nie zdominowały tu potraw, lecz tworzą precyzyjną kompozycję. Rozgrzewający, pikantny imbir ceniony jest za właściwości zdrowotne i używany w różnych daniach i napojach, trawa cytrynowa wnosi świeżość i cytrusową lekkość do zup, curry i marynat, a liście kaffiru nadają potrawom charakterystyczny aromat. Czosnek i chili, choć obecne niemal wszędzie, właśnie w kuchniach azjatyckich osiągają pełnię ekspresji. Sos sojowy, pasta miso oraz olej sezamowy, mimo że nie są przyprawami w klasycznym sensie, stały się uniwersalnymi wzmacniaczami smaku w kuchniach całego świata.

ŚRÓDZIEMNOMORSKA PROSTOTA

Kuchnia śródziemnomorska udowadnia, że mniej znaczy więcej. Tu królują świeże zioła, które podkreślają naturalny smak produktów. Bazylia, oregano, rozmaryn i tymianek to dziś podstawa nie tylko kuchni włoskiej, greckiej czy prowansalskiej, ale także codziennego gotowania w wielu krajach Europy i poza nią. Czosnek i oliwa tworzą aromatyczne tło dla warzyw, ryb i mięs, a szałwia i liść laurowy dodają potrawom głębi. Popularność diety

KAMILA JURCZAK

śródziemnomorskiej, uznawanej za jedną z najzdrowszych na świecie, sprawiła, że zioła te trafiły do kanonu nowoczesnej, świadomej kuchni. Są łatwo dostępne, proste w użyciu i uniwersalne.

INDIE – KRÓLESTWO PRZYPRAW

Jeśli gdzieś przyprawy grają pierwsze skrzypce, to właśnie w kuchni indyjskiej. Kurkuma, o intensywnie złotym kolorze, stała się symbolem zdrowego stylu życia – dodawana do curry, zup, a nawet kaw i smoothie. Kardamon, goździki, cynamon, kolendra, kumin i gorczyca tworzą bogaty alfabet smaków, z którego kucharze na całym świecie chętnie korzystają. Mieszanki takie jak garam masala czy curry przestały być egzotyczną ciekawostką, lecz stały się codziennym narzędziem do szybkiego budowania smaku. Ich popularność wynika z intensywności, ale też z elastyczności –kilka przypraw potrafi zmienić proste warzywa lub ryż w pełnowymiarowe, aromatyczne danie.

AFRYKA – DZIKOŚĆ, OGIEŃ

ISŁOŃCE

Kuchnie Afryki długo pozostawały w cieniu, dziś jednak coraz śmielej wchodzą do globalnego re-

TRAWA CYTRYNOWA wykorzystywana jest najczęściej w kuchni Dalekiego Wschodu, w szczególności tajskiej i wietnamskiej. Nadaje potrawom charakterystyczny cytrusowy aromat. Komponuje się idealnie z mleczkiem kokosowym, imbirem, czosnkiem i kolendrą.

pertuaru. Berbere z Etiopii, pikantna mieszanka chili, imbiru, czosnku i przypraw korzennych, zachwyca głębią i ostrością. Harissa, pasta z papryki chili, czosnku i kminku, trafiła z Maghrebu do kuchni europejskich i amerykańskich. Afrykańska kuchnia hojnie sięga po imbir, kolendrę, kumin, paprykę i chili, ale też po lokalne dodatki, jak ziarna selimu czy tamaryndowiec, coraz częściej dostępne poza kontynentem. To kuchnia intensywna, bezkompromisowa, która inspiruje do odważnego przyprawiania.

WSPÓLNY STÓŁ ŚWIATA

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU/ ENTERAIR

Dzisiejsza kuchnia jest dialogiem kultur. Przyprawy i zioła, kiedyś ściśle związane z konkretnym regionem, stały się uniwersalnym językiem smaku. Używamy ich nie po to, by wiernie odtwarzać tradycję, lecz by wzbogacać własne gotowanie. Aromaty świata na talerzu to dowód, że smak nie zna granic, a każda przyprawa niesie ze sobą historię i zapach miejsca, z którego pochodzi.

Credit:

(4)

REKLAMA

Ekspozycja na promieniowanie UV oraz zanieczyszczenia miejskie działają na skórę niezależnie od sezonu, dlatego fotoprotekcja powinna być elementem całorocznej, codziennej pielęgnacji.

Dermedic rozwija dermatologiczną linię SUNBRELLA, proponując kompleksową ochronę przed pełnym spektrum promieniowania słonecznego: UVB, UVA, światłem widzialnym VL oraz podczerwienią IR. Wszystkie produkty zawierają niskozmineralizowaną wodę termalną, co zapewnia doskonałą tolerancję, także przez skórę bardzo wrażliwą oraz po zabiegach medycyny estetycznej.

Zaawansowane technologicznie nowości SUNBRELLA to: SUNBRELLA LEKKI KREM OCHRONNY AGE DEFENSE SPF50+ oraz SUNBRELLA NAWILŻAJĄCY LEKKI KREM OCHRONNY SPF50+. Lekkie, niekomedogenne formuły zapewniają niewidoczną ochronę bez efektu bielenia, gwarantując wysoki komfort stosowania także pod makijaż. Oba preparaty oparte są na opracowanym przez dermatologów, innowacyjnym kompleksie MELAOX+H™ – technologii stanowiącej przełom w podejściu do ochrony skóry i neutralizacji skutków promieniowania.

EWARTO Z O YZCAB

Na pustynnym płaskowyżu Gizy od ponad czterech i pół tysiąca lat wznoszą się budowle starsze niż większość cywilizacji. Monumentalne, tajemnicze – są niezwykłymi świadkami potęgi faraonów i ich ambicji, opowiadając historię o władzy, wierze i nieśmiertelności.

gipt jest krajem piramid w znacznie szerszym sensie, niż podpowiada to potoczne skojarzenie z Gizą. Na jego terenie archeolodzy zidentyfikowali do dziś 100–130 piramid. wznoszonych przede wszystkim w okresie Starego Państwa, czyli ok. 2675–2170 r. p.n.e.. Ich zadaniem, jako królewskich grobowców, było zapewnienie faraonom bezpiecznej drogi do życia pozagrobowego. W wierzeniach starożytnych Egipcjan dusza nie mogła istnieć bez ciała, dlatego okazałe grobowce, systemy korytarzy i komór, a także skarby składane wraz ze zmarłym, miały zagwarantować władcy wieczność. Piramida była więc zarówno symbolem władzy, jak i religijną bramą między światem ludzi a bogami.

WIELKA PIRAMIDA CHEOPSA

KOMPLEKS PIRAMID można zwiedzać także

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU/ ENTERAIR -

wodników, którzy oferują ejażdżki na wielbłądach

Najdoskonalszym wyrazem tej idei stał się kompleks piramid w Gizie, położony na zachodnim brzegu Nilu, około dwudziestu kilometrów od dzisiejszego centrum Kairu. To właśnie tu, w czasach IV dynastii, powstały trzy najsłynniejsze piramidy świata. Wzniesione obok siebie tworzą unikatowy krajobraz, który od tysiącleci budzi podziw, zdumienie i pytania o możliwości techniczne starożytnych budowniczych. Najstarszą i największą z nich jest Wielka Piramida Cheopsa, zbudowana około 2580–2560 r. p.n.e. Początkowo mierzyła około 146,6 metra wysokości i przez niemal cztery tysiące lat pozostawała najwyższą budowlą wzniesioną ludzką ręką. Składa się z około 2,3 miliona bloków kamiennych, z których każdy ważył od kilku do kilkunastu ton. Piramida Cheopsa była nie tylko grobowcem, lecz także precyzyjnym dziełem inżynierii – jej boki są niemal idealnie zorientowane względem stron świata, a wnętrze kryje skomplikowany system korytarzy, Komorę Królewską i słynną Wielką Galerię. Piramida Cheopsa do dziś pozostaje obiektem aktywnych badań na-

Urszula Zubczyńska

ukowych. W 2017 roku, dzięki skanowaniu mionowemu, odkryto w jej wnętrzu tzw. Wielką Pustkę, ogromną, nieznaną wcześniej przestrzeń nad Wielką Galerią, której funkcja wciąż nie została wyjaśniona.

PIRAMIDY W CIENIU SFINKSA

Tuż obok wznosi się piramida Chefrena, syna Cheopsa, panującego około 2558–2532 r. p.n.e. Choć jest nieco niższa, dzięki położeniu na wyższym fragmencie płaskowyżu często sprawia wrażenie większej. To właśnie na jej szczycie zachowały się fragmenty oryginalnej, gładkiej okładziny z jasnego wapienia, pozwalające wyobrazić sobie, jak olśniewające musiały być piramidy w chwili ukończenia. Kompleks Chefrena obejmował nie tylko sam grobowiec, ale również świątynię dolną, drogę procesyjną i element, który stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Egiptu – Wielkiego Sfinksa. Wykuty w litej skale wapiennej monument ma mniej więcej 73 metry długości i 20 metrów wysokości, a jego ciało lwa i ludzka głowa symbolizują połączenie siły

POSĄG SFINKSA

przeszedł wiele prac renowacyjnych, ale dopiero od lat 80. XX wieku jego konserwacja prowadzona jest w sposób naukowy i systematyczny, z użyciem materiałów zbliżonych do oryginalnego wapienia.

Poniżej: piramidy jako tło dla meczetu sułtana

Hasana w historycznej części Kairu.

i mądrości. Posąg był wielokrotnie zasypywany piaskiem pustyni, niszczony przez erozję i odnawiany już w czasach starożytnych. Kolejna, najmniejsza z trzech, piramida Mykerinosa, powstała około 2530 r. p.n.e. Choć mierzyła „zaledwie” około 65 metrów wysokości, wyróżniała się starannym wykończeniem i otoczeniem kilku mniejszych piramid przeznaczonych, prawdopodobnie dla królewskich małżonek. Wokół wszystkich trzech głównych piramid rozmieszczono także liczne mastaby, grobowce dostojników i kapłanów, tworząc rozległą nekropolię – miasto umarłych.

Kair, gdzie historia piramid znajduje swoje przeEgip-

dłużenie w muzealnych zbiorach. Muzeum Egip skie w Kairze przez ponad sto lat było sercem egiptologii i jednym z najważniejszych muzeów archeologicznych świata. Otworzone oficjalnie w 1902 roku na placu Tahrir, gromadziło to, co przez dekady odkrywano w Dolinie Nilu. Do niedawna w Muzeum Kairskim znajdowała się największa na świecie kolekcja zabytków starożytnego Egiptu, licząca ponad 120 tysięcy obiektów. To tu można było zobaczyć niemal kompletne dzieje egipskiej cywilizacji – od okresu predynastycznego, przez Stare, Średnie i Nowe Państwo, aż po czasy grecko-rzymskie. Największą dumą muzeum była oczywiście kolekcja z grobowca Tutenchamona, odkrytego w 1922 roku przez Howarda Cartera. Złota maska faraona, tron, rydwany, biżuteria, sarkofagi i przedmioty codziennego użytku przez dekady przyciągały miliony zwiedzających i stały się ikoną Egiptu. Jednak ogromna popularność muzeum miała swoją cenę. Przestarzała infrastruktura, ciasne sale, niewystarczające systemy klimatyzacji i ochrony zabytków sprawiały, że eksponaty często stały w zatłoczonych gablotach, niemal stykając się ze sobą. Muzeum było fascynujące, ale jednocześnie przytłaczające – bardziej przypominało skarbiec niż nowoczesną instytucję wystawienniczą.

W NOWOCZESNEJ ODSŁONIE

Już w 1992 roku egipskie władze ogłosiły plany zbudowania nowego, wielkiego muzeum przy piramidach w Gizie, które miało zgromadzić rozproszone artefakty i odciążyć przepełnione Muzeum Egipskie w Kairze. Budowa ruszyła w 2005 roku i postępowała stopniowo, jednak projekt napotkał opóźnienia z powodu politycznych i społecznych zawirowań, zwłaszcza w wyniku Arabskiej Wiosny w 2011 roku, które wstrzymały prace na kilka lat. Kolejnym punktem zwrotnym była pandemia COVID-19, która

ZŁOTA MASKA

TUTENCHAMONA

podobnie jak inne cenne artefakty znajduje się obecnie w Grand Egyptian Museum. Powyżej: Muzeum Egipskie w Kairze.

Poniżej: nowoczesne Grand Egyptian Museum przy piramidach w Gizie.

OBSERWUJ NAS NA INSTAGRAMIE/ FLYENTERAIR

w sposób znaczący wpłynęła na zahamowanie ruchu turystycznego. Jednocześnie paradoksalnie przyspieszyła proces budowy nowego muzeum i uporządkowania ekspozycji. Pierwszego listopada 2025 roku nastąpiło oficjalne otwarcie Grand gyptian Museum (GEM), które uczyniło z niego jedno z największych muzeów świata poświęconych jednej cywilizacji i było zwieńczeniem ponad 20 lat prac. Do GEM przeniesiono największe i najcenniejsze zabytki, w tym pełną kolekcję Tutenchamona – ponad 5 tysięcy obiektów, po raz pierwszy prezentowanych razem. Trafiły tam również posągi faraonów, monumentalne reliefy, królewskie sarkofagi i tysiące artefaktów, które wcześniej były przechowywane w magazynach lub prezentowane w nieodpowiednich warunkach. Już w holu wejściowym zwiedzających wita ogromny posąg Ramzesa II, symbolizujący skalę i ambicje nowej instytucji. Jednocześnie Muzeum Egipskie w Kairze nie zostało zamknięte. Pozostała w nim znaczna część zbiorów, zwłaszcza z okresów późniejszych, kolekcje papirusów, mumii, mniejszych przedmiotów oraz eksponaty, które tworzą historyczną tożsamość tego miejsca. Czy warto zwiedzić oba muzea? Zdecydowanie tak, choć każde z innych powodów. Grand Egyptian Museum zachwyca rozmachem i nowoczesnością. Muzeum Kairskie natomiast oferuje poczucie obcowania z historią w jej pierwotnym muzealnym kształcie, gdzie odkrycia trafiały niemal bezpośrednio z wykopalisk do gablot. Podróż od piramid do muzeów stanowi symboliczną klamrę. Kamienne grobowce na pustyni opowiadają o potędze faraonów, a muzealne sale – o ludzkiej potrzebie pamięci i zrozumienia przeszłości.

Credit:

123rf/ Picsel (7), Shutterstock (1)

uporząd Pierw jed ko monu

PRZYWOŻĘ Z WYPRAW WIELE ZNAKÓW ZAPYTANIA

Magda Maciejczyk

W świecie globtroterów przedstawiany jest jako ekstremalny podróżnik, reportażysta, organizator wypraw i ekspedycji. Tomek Michniewicz, autor nagradzanych reportaży książkowych, programu telewizyjnego „Inny świat”, audycji radiowych „Mapa świata” czy „W drogę”, fotoreporter, członek jury Kolosów, najważniejszej nagrody podróżniczej w Polsce, współzałożyciel Radia 357. A także jeden z najbardziej cenionych mówców w Polsce, autor szkoleń z kontroli stresu i wystąpień publicznych.

CZYTAJĄC PANA KSIĄŻKI, ODNIOSŁAM WRAŻENIE, ŻE JEST PAN JEDNOCZEŚNIE W DRODZE, W STUDIU, NA SCENIE. W KTÓREJ Z TYCH PRZESTRZENI NAJLEPIEJ SIĘ PAN REALIZUJE OBECNIE?

W łączeniu doświadczenia wyprawowego z biznesem. Taktyki i strategie, których używamy w dżungli czy na pustyni, gdzie stawką jest życie lub zdrowie, muszą być skuteczne, ale również praktyczne, wygodne. Zamykamy je więc w rozbudowane systemy przygotowania, podejmowania wyzwań, scenariuszy awaryjnych czy szybkiego reagowania w kryzysie. Ten sam

TOMEK MICHNIEWICZ podejmuje się trudnych i niebezpiecznych projektów reporterskich. W podróży spędza często połowę roku i nieustannie schodzi z utartych szlaków.

KUALA LUMPUR, Malezja – jedna z 800 prób wykonania tego zdjęcia. Po lewej: na moście w dżungli w Malezji. Po prawej: Tajlandia, Bangkok - tancerki w Erawan Shrine. W kółku: Bwindi, Uganda - jedna z ostatnich rodzin goryli górskich na świecie. Na dole: Park Narodowy Mana Pools w Zimbabwe.

sposób myślenia można z powodzeniem stosować w firmie, zwłaszcza w dzisiejszych, bardzo zmiennych czasach. Pracuję więc z menadżerami i zespołami firmowymi, pokazując im te systemy i pomagając myśleć w nasz „wyprawowy” sposób. Zresztą nie tylko z firmami – jestem mentorem, prowadzę też szkolenia dla indywidualnych osób, na których uczestnicy w parę godzin przełamują różne lęki – np. tremę albo niechęć do podejmowania inicjatywy. Więc muszę chyba odpowiedzieć, że realizuję się w praktycznym pomaganiu innym w trudnościach. Bo teoria jest zawsze piękna, ale to praktykę się częściej oblewa.

BACKPACKING PRZEZ ZIMBABWE, SAHARĘ, ETIOPIĘ, KARAIBY, NEPAL, ARABIĘ SAUDYJSKĄ. EKSPLOROWANIE ŚWIATA W NAJBARDZIEJ NIEBEZPIECZNYCH MIEJSCACH. WYPRAWY PRZEZ DŻUNGLĘ, TROPIENIE PRZEMYTNIKÓW DZIEŁ SZTUKI, NURKOWANIE Z REKINAMI. ODKRYŁ PAN JUŻ W SOBIE, CO TAKIEGO JEST MAGNESEM DO EKSTREMALNYCH PODRÓŻY W NIEZADEPTANY ŚWIAT?

Zawsze to samo. Chęć doświadczenia jak największego spektrum wrażeń, zrozumienia lepiej rzeczywistości i sprawdzenia się w trudnych sytuacjach. Po takich wyprawach wraca się innym człowiekiem. To nerwowo kosztowna, ale nieprawdopodobnie satysfakcjonująca nauka.

ILE RAZY TAK NAPRAWDĘ BAŁ SIĘ PAN O WŁASNE ŻYCIE?

Miałem dziesiątki takich sytuacji! Ostatnio w maju, w buszu w Zimbabwe, kiedy musiałem przyjąć na siebie szarżę dwóch nosorożców, ratując klientów, za których odpowiadałem. Jak wyjść z takiej opresji? O, to jest dobry przykład zastosowania strategii wyprawowej do codziennego życia. Wielu osobom wydaje się, że z kłopotów wychodzi się, sprawnie improwizując. To nieprawda. W nerwach podejmujemy głupie decyzje, działamy impulsywnie i nieracjonalnie. Improwizacja najczęściej przynosi opłakane skutki. Wychodzenie z opresji na wyprawach oznacza realizację zaplanowanego wcześniej, na chłodno, planu awaryjnego. Ja wiem, co mam zrobić, gdy... wyskoczy na mnie nosorożec, zatrzymają mnie Talibowie, zostanę aresztowany w Izraelu, w Himalajach zasypie mnie śnieżyca. Mam precyzyjnie rozpisane, gotowe procedury, które wdrażam bez zastanowienia. Tak więc

radzenie sobie w takich nagłych kryzysach sprowadza się do odpowiedniego rozstawienia pionków na planszy, zanim się w ogóle zacznie działać. A potem tylko szybkiej realizacji tego gotowego planu. Przygotowanie, przygotowanie i jeszcze raz przygotowanie.

PO JAKI SCENARIUSZ SIĘGNĄŁ PAN W TAMTEJ SYTUACJI?

HINDUSKA ceremonia w Little India (w kółku). Poniżej: Festiwal Wegetariański na Phuket, Tajlandia – rytualne samookaleczenie. Na dole: młodzi mnisi w nowicjacie bawią się w ruinach świątyni Angkor w Kambodży. W kółku: souk w Marakeszu.

Przyjmowanie szarży nosorożca to też konkretna umiejętność, którą można wyszkolić. Przede wszystkim – nie wolno uciekać. Po pierwsze, to nie ma prawa się udać, bo

zwierzak jest szybszy i silniejszy. Po drugie, odwracając się plecami, tracę jedyną przewagę, jaką mam – to, że widzę, co się dzieje i mogę reagować. Przy szarży dowolnego zwierzęcia w afrykańskim buszu trzeba działać przeciwinstynktownie i pozostać na miejscu, pokazać, że się nie boję i nie zamierzam uciekać. A potem... ruszyć na niego. Podnieść ręce, machać nimi, krzyczeć, zrobić dwa kroki do przodu. Moją rolą nie jest tu dosiąść nosorożca jak mustanga i go ujarzmić, tylko zasiać w jego głowie ziarno niepewności. „Ojej, to nie tak miało być...”. To wystarczy, żeby się zatrzymał, a potem wycofał.

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU/ ENTERAIR

JEŚLI MIAŁBY PAN ZAPROJEKTOWAĆ KLIENTOM WYPRAWĘ DO PAŃSTWA, KTÓRE NAJBARDZIEJ PANA ZACHWYCIŁO, DOKĄD BYŚCIE SIĘ UDALI?

Moje Top 3 to Nepal, Małe Antyle (archipelag wysp na Karaibach) oraz Malezja. Różnorodność, ludzie, kuchnia, widoki, zupełnie inny styl życia i wartości mieszkańców... To są regiony fascynujące w zasadzie pod każdym względem. Natomiast miejsc, których „nie znoszę”... nie ma. Podobać się lub nie może się nam doświadczenie w danym miejscu, nie samo miejsce. Jeśli trafimy na dobrych ludzi, ciekawe sytuacje – będzie nam się podobać. Jeśli trafimy na pecha, chamów czy podróżną udrękę – nie zechcemy wrócić za żadne skarby. Ale to nie wina kraju, miasta czy społeczeństwa – po prostu nasze indywidualne doświadczenie.

CZY JEST NA MAPIE ŚWIATA MIEJSCE, O KTÓRYM POMYŚLAŁ

PAN: TEGO SIĘ NIE DA SFOTOGRAFOWAĆ ANI OPISAĆ.

To nawet nie dotyczy krajów, a raczej zdarzeń, sytuacji, kontekstów w tym kraju albo zależności nim rządzących. Nie jestem w stanie na przykład opisać rzeczywistości rodziny z prowincjonalnej wschodniej Ugandy, gdzie rodzice mają czworo dzieci, ale stać ich na edukację tylko dwójki. Jak potworna to musi być decyzja! Jakie konsekwencje ze sobą niesie dla całego życia tych dzieci... Żaden reportaż tego nie obejmie, nie ma jak.

„KAŻDA

PODRÓŻ OTWIERA

OCZY NA NOWE. INACZEJ

WIDZISZ, CO JEST WŁAŚCIWE ALBO NORMALNE. ZMIENIAM SIĘ

JAKO CZŁOWIEK, ZMIENIA MI SIĘ

PODEJŚCIE DO DOŚWIADCZEŃ

W PODRÓŻY” – TO PANA SŁOWA. NA CO

OSTATNIO OTWORZYŁY SIĘ PANA OCZY?

Na to, jak wiele zależy od miejsca urodzenia. Nie doceniamy tego, co dostaliśmy w spadku od naszej kultury i wcześniejszych pokoleń. W dniu narodzin wcale nie jesteśmy białą kartką do zapisania.

A BOHATERÓW SWOICH REPORTERSKICH KSIĄŻEK WYSZUKUJE PAN SPECJALNIE, CZY TEŻ CZYNI NIMI LUDZI POZNANYCH PRZYPADKOWO W DRODZE?

I tak, i tak. W „Chrobocie”, książce porównującej życie w siedmiu miejscach na świecie, bohaterowie byli dobrani bardzo precyzyjnie – mieli uosabiać przemiany społeczne swoich regionów. Przy „Gorączce” pracowałem z poszukiwaczami skarbów. Ale już na przykład w „Świecie równoległym” pojawia się masa bohaterów poznawanych przypadkowo, podczas pracy nad tymi reportażami. Bo z reporterskiego punktu widzenia absolutnie każdy – jak teraz siedzicie w samolocie – to historia do opisania. Mógłbym tu, na pokładzie, napisać 180 książek. To tylko kwestia zadania właściwych pytań.

A CZY ISTNIEJE PYTANIE DOTYCZĄCE PAŃSKICH WYPRAW PODRÓŻNICZYCH, KTÓREGO NIGDY PAN NIE USŁYSZAŁ, A MIAŁBY WTEDY WIELE DO OPOWIEDZENIA?

Bardzo trudne zadanie... Może: „Kiedy wiemy wystarczająco dużo o jakimś miejscu, żeby się na jego temat wypowiadać?”. A odpowiedź brzmi: „W zasadzie to nigdy”. W większości przypadków potwornie generalizujemy: „W Afryce jest tak i tak”, „Indie są takie czy owakie”. To nie Afryka czy Indie, a ten jeden malutki ich wycinek, do tego w tej krótkiej chwili, kiedy tam akurat zawitaliśmy, i tylko dlatego, że akurat to, a nie tamto, przeżyliśmy. Generalnie z podróży przywożę dziś mniej wykrzykników, a więcej znaków zapytania.

NOSOROŻEC

– Imire – rezerwat ochrony dzikiej przyrody, Zimbabwe, Kamerun. Obok: przydrożny sprzedawca towarów z półki mięs. Poniżej: Maroko, zachodnia Sahara; Festiwal wegetariański w Tajlandii; na łódce w Wietnamie. W kółku: WiHoi An, Wietnam – sprzedawczyni lampionów do tradycyjnej ceremonii oczyszczania życia ze złych emocji.

OBSERWUJ NAS NA INSTAGRAMIE/ FLYENTERAIR

Tomek Michniewicz

PUSZCZA KAMPINOSKA POD TRUSKAWIEM

3 kroki do cyfrowego detoksu:

1 Wyznacz czas i miejsca, w których nie korzystasz z telefonu, np Sypialnia, czas posiłków

2 O godzinie 20 nastawiaj telefon na tryb Nie przeszkadzać - wycisza dźwięki, blokuje wibracje i ukrywa powiadomienia, zapewniając spokój

3 Zaplanuj weekend o ine - najlepiej na Mazowszu

CYFROWY DETOKS NA MAZOWSZU

Detoks od technologii – tego potrzebujesz tej wiosny. Ucieknij od natłoku informacji i codziennego pośpiechu, wreszcie porządnie odpocznij. Znajdź spokój i równowagę na Mazowszu.

yobraź sobie, jak czuje się człowiek po 34 godzinach oglądania telewizji bez przerwy? Zapewne jest wykończony zarówno fizycznie, jak i psychicznie. A teraz pomyśl sobie, że tak właśnie każdego dnia czuje się twój mózg. Z szacunków naukowców z Uniwersytetu Columbia wynika, że do ludzkiego mózgu trafia dziennie nawet 74 GB danych, co odpowiada około 34 godzinom non-stop oglądania telewizji. Do tego wszechobecne reklamy, które atakują nas na każdym kroku (przeciętny mieszkaniec dużego miasta otrzymuje ok. 5 tys. komunikatów reklamowych dziennie – plakaty, billboardy, reklamy w autobusie, w mediach społecznościowych… Czas powiedzieć stop – wreszcie dać swojej głowie odpocząć. Wiosna to idealny czas na cyfrowy detoks! Odłóż telefon, komputer, tablet i odkryj, co cię czeka na Mazowszu! Weekend bez social mediów sprawi, że nic nie tracąc przeżyjesz niesamowite chwile.

PUSZCZA KOZIENICKA

Viralowa atrakcja

Shinrin-yoku – to hasło pewnie nie raz obiło ci się o uszy, gdy surfowałeś w sieci. To moda, którą wypromowali Japończycy. Shinrin-yoku, czyli kąpiele leśne to po prostu świadoma wędrówka po lesie, z wykorzystaniem wszystkich zmysłów. Podczas takiej wyprawy chłonie się dźwięki, zapachy i widoki, dotyka się drzew, można zanurzyć dłoń w strumieniu – chodzi o to, aby poczuć „smak” natury. Idealnym miejscem na wypróbowanie takich leśnych kąpieli jest rezerwat przyrody Królewskie Źródła w Puszczy Kozienickiej. Jak niegdyś król Władysław Jagiełło, który tu wybierał się na polowania, możesz poczuć moc dzikiej przyrody spacerując po malowniczej ścieżce przyrodniczą wokół źródlisk rzeki Zagożdżonki. Smak lasu poczujesz także w Puszczy Kampinoskiej, gdzie czeka na ciebie 360 km szlaków pieszych i 200 km rowerowych ukrytych wśród dzikich ostępów. Puszcza Kozienicka

i Kampinoska to największe kompleksy leśne na Mazowszu – a to gwarantuje, że bez trudu ukryjesz się w nich przed zgiełkiem codzienności. Taka leśna wyprawa to nie tylko modna atrakcja, ale przede wszystkim wymierne korzyści dla zdrowia. Dodaje energii, poprawia nastrój i zmniejsza problemy z koncentracją, minimalizuje uczucie gniewu oraz agresji, lepsza staje się jakość snu.

Relaks

Doskonałym sposobem na odcięcie się od codzienności jest wyprawa nad wodę. Naukowcy nazywają to efektem „blue mind” - przebywanie w pobliżu wody wprowadza mózg w stan medytacyjnego spokoju, redukuje stres i zwiększa kreatywność. Wykorzystaj tę niesamowitą właściwość i wybierz się na Mazowieckie Mazury. Gostynińsko-Włocławski Park Krajobrazowy to ponad 40 polodowcowych jezior ukrytych wśród sosnowych borów. Jedno z nich - Jezioro Gościąż, to światowy fenomen przyrodniczy, ma unikalne osady, które zarejestrowały historię klimatu z ostatnich 13 tysięcy lat. Nad Jeziorem Rakutowskim z kolei podziwiać możesz nie tylko jego błękit, ale także żurawie i błotniaki. A wokół niemal 800 gatunków roślin, ścieżki turystyczne i trasy rowerowe.

Prawdziwe stories

Zamknij oczy i wsłuchaj się w dźwięki natury. Wystarczy chwila, aby zrozumieć, że zmieniają się szybciej niż stories na social mediach. Szum drzew, szemranie wody i cała symfonia ptasich dźwięków. Mazowiecki Park Krajobrazowy to miejsce niezwykłe - piaszczyste wydmy tworzą unikalny krajobraz przypominający pustynię w środku lasu. Osiągają wysokość do kilkunastu metrów! Znajdziesz je w okolicach Celestynowa, Augustówki, Dąbrówki oraz Starej Wsi. Przez „pustynne” obszary prowadzą ścieżki dydaktyczne i piesze szlaki parkowe. Ale tu także znajduje się jedno z największych torfowisk na Mazowszu – Rezerwat Bagno Całowanie –

miejsce, gdzie obok bagiennej przyrody, możesz usłyszeć setki niesamowitych ptaków. Warto zapomnieć o wszystkim i wsłuchać się w ich trele, bo liczne badania naukowe udowodniły, że wsłuchiwanie się w ptasi śpiew obniża stres, uspokaja, pomaga odpocząć.

Zostań followersem

Tylko tym razem prawdziwym – podążaj wzdłuż malowniczych dolin rzecznych, których na Mazowszu masz wiele. Liwiec, Wkra, Bug czy wreszcie królowa polskich rzek Wisła to naturalne szlaki ciszy. Dzika przyroda, kojąca woda i wszechobecny spokój sprawiają, że łatwo zapomnieć o wszystkim, zwłaszcza o setkach komunikatów, które dobijają się do nas ze smartfona. Rzeczne doliny to idealne miejsce na spacery, spływy kajakowe albo po prostu na piknik. Nie trzeba nic robić, tylko podążać za pięknem przyrody.

Sprawdzony lifehack

Mazowsze to kraina, która kusi niezwykłym pięknem przyrody, daj się jej uwieść i zaplanuj weekend bez social mediów. Taki cyfrowy detoks sprawi, że naprawdę odpoczniesz i znajdziesz czas, by wsłuchać się w siebie, być uważnym na bliskich, a do tego przeżyjesz niesamowitą zmysłową ucztę. Zamiast scrollować na telefonie, wyostrzysz wszystkie zmysły – dotkniesz, usłyszysz, poczujesz piękno mazowieckiej przyrody. Ten lifehack zmieni twoje życie na lepsze.

WIĘCEJ INSPIRACJI NA KRÓTKIE WYPRAWY ZNAJDZIECIE

NASTRONIE HTTPS://MAZOWSZE.TRAVEL.

Materiał opracowano na zamówienie Samorządu

ŁABĘDZIE NA JEZIORZE GOŚCIĄŻ

BAGNO CAŁOWANIE

DOLINA LIWCA

Każdego dnia dbamy obezpieczeństwo ikomfort setek pasażerów. Choć kierunki lotów ipogoda się zmieniają, wiele pytań isytuacji na pokładzie powtarza się regularnie. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje, które pomogą Państwu lepiej zrozumieć zasady obowiązujące podczas lotu isprawią, że podróż przebiegnie spokojnie ibezpiecznie. Na najczęstsze pytania zadawane przez pasażerów odpowiada szefowa pokładu Katrin Oehme – nasza doświadczona stewardesa.

PASAŻER: Czy załoga pokładowa może pomóc włożyć walizkę do schowka nad głową?

STEWARDESA: Rozumiemy, że umieszczenie bagażu w schowku nad głową może być dla niektórych pasażerów trudne. Niestety, członkowie załogi pokładowej nie mogą podnosić ani wkładać walizek do schowków nad głową. Wynika to z dwóch powodów. Po pierwsze, bagaże często są bardzo ciężkie i mogłyby stanowić zagrożenie dla zdrowia członków załogi. Po drugie, nie jesteśmy w stanie pomóc w ten sposób wszystkim pasażerom na pokładzie. Dlatego prosimy, aby bagaż podręczny był spakowany w taki sposób, by każdy pasażer mógł samodzielnie włożyć go do schowka nad głową. Mniejsze przedmioty, takie jak plecaki czy torebki, można bezpiecznie umieścić pod fotelem znajdującym się przed sobą.

P.: Dlaczego wrzędach 1, 15 i16 wszystkie rzeczy muszą być umieszczone w schowkach nad głową, nawet małe torebki czy poduszki?

S.: Rzędy 15 i 16 to miejsca z bezpośrednim dostępem do wyjść ewakuacyjnych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami bezpieczeństwa, cała przestrzeń wokół tych miejsc musi pozostać całkowicie wolna od jakichkolwiek przedmiotów. Oznacza to, że wszystkie przedmioty – także małe torebki, nerki czy poduszki – muszą zostać umieszczone w schowkach nad głową na czas kołowania, startu i lądowania. Dzięki temu w razie ewakuacji możliwe jest szybkie i bezpieczne opuszczenie samolotu bez ryzyka potknięcia się lub zablokowania przejścia. Zasada ta dotyczy również pierwszego rzędu, jeśli nie jest on oddzielony ścianką od wyjścia. Ponadto mały bagaż podręczny na czas startu i lądowania powinien być umieszczony pod fotelem znajdującym się przed pasażerem – czego nie ma w przypadku pierwszego rzędu, dlatego bagaż należy umieścić w schowku nad głową.

KATRIN OEHME

– stewardesa, szefowa pokładu samolotów linii Enter Air .

P.: Dlaczego tak ważne jest stosowanie się do sygnalizacji zapięcia pasów?

S.: Gdy sygnalizacja zapięcia pasów jest włączona, należy pozostać na swoim miejscu z zapiętymi pasami. Dotyczy to nie tylko czasu lotu, ale również okresu po wylądowaniu i podczas kołowania samolotu do bramki. Niestety, wielu pasażerów wstaje w tym momencie, co jest niebezpieczne. Samolot może gwałtownie zahamować lub skręcić, co grozi upadkiem i urazami. Zapięte pasy chronią przed obrażeniami i pozwalają załodze bezpiecznie zakończyć procedury po locie.

ZNAJDŹ NAS NA FACEBOOKU/ ENTERAIR

P.: Czy turbulencje są niebezpieczne?

S.: Turbulencje są naturalnym zjawiskiem i nie zagrażają bezpieczeństwu samolotu. Mogą jednak być niebezpieczne dla pasażerów poruszających się po kabinie. Dlatego podczas włączonej sygnalizacji zapięcia pasów należy pozostać na swoim miejscu i mieć zapięty pas.

P.: Ile toalet znajduje się na pokładzie?

S.: Na pokładzie dostępne są trzy toalety, rozmieszczone w różnych częściach samolotu. Jedna znajduje się z przodu kabiny, a dwie z tyłu.

P.: Czy można korzystać z toalet podczas serwisów?

S.: Tak, jednak w trakcie serwisów pokładowych korzystanie z toalet może być utrudnione, ponie-

waż przejścia mogą być blokowane przez wózki serwisowe. Zawsze staramy się szybko i sprawnie podawać posiłki, aby pasażerowie mogli swobodnie korzystać z toalet po zakończeniu serwisów.

P.: Jak często odbywają się serwisy pokładowe?

S.: Liczba serwisów zależy od długości lotu. Na krótszych trasach jest zazwyczaj jeden, natomiast podczas dłuższych rejsów kilka. W kieszeni fotela przed Państwem, oprócz instrukcji bezpieczeństwa i torebki chorobowej, znajdziecie dwa magazyny pokładowe: w jednym – na ostatnich stronach –znajduje się menu pokładowe, w drugim – pełna oferta duty free.

P.: Dlaczego muszę tak długo czekać, aż stewardesy podjadą z wózkiem? Ile mam czekać na moje pierogi?

S.: Rozumiemy, że oczekiwanie na serwis może być męczące. Na pokładzie pracuje zazwyczaj czteroosobowa załoga kabinowa, która obsługuje niemal dwustu pasażerów. Dokładamy wszelkich starań, aby serwis przebiegał jak najsprawniej i w miłej atmosferze. Warto pamiętać, że liczba porcji często przekracza możliwości piekarników pokładowych,

dlatego przygotowanie ciepłych posiłków odbywa się etapami. Z tego powodu czas oczekiwania może się nieco wydłużyć. Zapewniamy jednak, że robimy wszystko, co w naszej mocy, aby każdy pasażer został obsłużony możliwie jak najszybciej i w komfortowych warunkach. Dziękujemy za cierpliwość i wyrozumiałość.

P.: Jak przygotować się do płatności na pokładzie?

S.: Zalecamy posiadanie odliczonej gotówki lub płatność kartą płatniczą.

P.: Co zrobić ze śmieciami po serwisie?

S.: Po każdym serwisie załoga zbiera odpady. Prosimy, aby: nie przekazywać śmieci podczas trwania Sky Baru lub sprzedaży duty free, nie pozostawiać ich w bufetach ani innych miejscach kabiny. Pozwala nam to zachować porządek i sprawnie realizować kolejne obowiązki.

P.: Przepraszam, wcisnąłem przycisk, bo chciałem oddać śmieci. Czy mogę tak zrobić?

S.: Oczywiście, przycisk jest do dyspozycji pasażerów i zawsze można z niego skorzystać. Prosimy jedynie, aby używać go głównie w ważnych sytuacjach, gdy na przykład ktoś źle się poczuje lub potrzebuje pilnej pomocy. Odpady zbieramy regu-

Enter Air rekrutuje

larnie – wszystkie informacje są zawsze przekazywane w zapowiedziach, dlatego warto ich słuchać. P.: Czy można palić papierosy lub e-papierosy na pokładzie?

S.: Nie. Na pokładzie obowiązuje bezwzględny zakaz palenia, zarówno papierosów tradycyjnych, jak i elektronicznych. Zakaz ten dotyczy całego czasu pobytu na pokładzie samolotu, w tym również toalet.

P.: Dlaczego, gdy lecimy w jedną stronę, podróż trwa krócej, agdy wracamy nawet godzinę dłużej? Czy samolot leci wolniej?

S.: Samolot leci z tą samą prędkością w obu kierunkach, ale na dużych wysokościach wieją bardzo silne wiatry. W jedną stronę wiatr nam pomaga i pcha samolot, a w drugą wieje z przeciwka i nas spowalnia. Przy silnych prądach powietrznych różnica w czasie lotu może wynosić nawet około godziny. Jest to normalne zjawisko.

P.: Nad jakim krajem teraz lecimy? Czy mogę się dowiedzieć, gdzie dokładnie jesteśmy?

S.: Na co dzień nie mamy na pokładzie monitorów pokazujących naszą dokładną pozycję, więc jako personel pokładowy widzimy dokładnie to samo, co pasażerowie – głównie chmury i krajo-

Personel

Pokładowy. Stabilna praca przez cały rok, rozwój kariery i pobyty w pięknych zakątkach świata. Jeśli ktoś z Twoich bliskich lubi pracę z ludźmi i kocha podróże – przekaż mu tę ofertę.

REKLAMA

www.enterair.pl

braz za oknem. Najpewniejszą informację zawsze mają piloci w kokpicie. Chętnie ich zapytam, nad jakim krajem aktualnie przelatujemy, a jeśli będzie taka możliwość, mogą przekazać to w zapowiedzi.

P.: Z jaką prędkością właściwie leci samolot ina jakiej jesteśmy wysokości?

S.: Lecimy na wysokości ok. 11 kilometrów (czyli ok. 37 tysięcy stóp). Nasza prędkość przelotowa to ok. 800 km/h, a w zależności od wiatru względem ziemi może być trochę mniejsza lub większa. P.: Czy samolot na pewno doleci? (czasami takie pytanie pada podczas boardingu)

S.: Oczywiście. Samolot jest w pełni sprawny, regularnie sprawdzany przez techników, a lot prowadzi doświadczona załoga. Dla nas to codzienna, rutynowa trasa.

P.: Dlaczego nasz lot jest opóźniony?

S.: Najczęściej dzieje się tak, gdy samolot przyleciał opóźniony z poprzedniego rejsu. Do tego dochodzą czasem warunki pogodowe – mgła, silny wiatr czy burze. Piloci i mechanicy dbają o to, aby lot był bezpieczny, więc prosimy o cierpliwość. Jeśli coś wymaga naprawy, nasi specjaliści zajmują się tym od razu. Bezpieczeństwo jest priorytetem – lepiej chwilę poczekać niż lecieć niesprawnym samolotem. Zdarza się, że lotnisko jest zatłoczone, opóźnia się załadunek bagażu lub dostawa cateringu, a czasem trzeba poczekać na pasażerów wymagających pomocy.

P.: Przepraszam, czy mogłaby mi Pani wyjaśnić, co się dzieje? Martwię się opóźnieniem.

S.: Proszę się nie martwić – nasza rola w kabinie różni się od roli pilotów. Zajmujemy się bezpieczeństwem pasażerów, procedurami awaryjnymi

i obsługą pokładową. Nie zawsze od razu mamy pełne informacje, ale możemy je szybko sprawdzić u pilotów i przekazać Państwu.

P.: Słyszałam, że czasem ktoś zostaje wycofany zlotu – jak to wygląda w praktyce?

S.: Zdarza się, że pasażer zostaje cofnięty jeszcze przed startem, a w wyjątkowych sytuacjach musimy lądować podczas rejsu, by taka osoba mogła zostać wyprowadzona. Dzieje się tak, gdy ktoś zachowuje się agresywnie, jest nietrzeźwy lub nie stosuje się do poleceń załogi. W takich przypadkach pasażer może ponieść koszty związane z rezygnacją z lotu i w przyszłości nie będzie mógł podróżować tymi samymi rejsami. Bezpieczeństwo pasażerów i załogi jest dla nas absolutnym priorytetem.

P.: Dlaczego lądujemy podczas rejsu, zanim dotrzemy do celu?

S.: Czasami zdarza się, że musimy w trakcie lotu wykonać międzylądowanie, np. aby uzupełnić paliwo. To standardowa procedura i nie zagraża bezpieczeństwu – piloci zawsze planują takie sytuacje, aby lot był pewny i bezpieczny. Dodatkowo, czasami wymieniana jest załoga. Wynika to również z ograniczeń czasu pracy pilotów i personelu pokładowego.

P.: Czy osoby chore mogą latać samolotem?

S.: Zalecamy, aby pasażerowie nie podróżowali, gdy są chorzy. Jeśli jednak muszą lecieć, powinni mieć odpowiednie zaświadczenie wystawione przez lekarza lub formularz MEDIF dostępny na naszej stronie internetowej. Natomiast jeżeli ktoś ma katar, kaszel czy inne objawy infekcji, prosimy o noszenie maseczki w trakcie lotu. Nasz personel ma kontakt z setkami pasażerów dziennie, a w sa-

molocie powietrze krąży w zamkniętej przestrzeni, dlatego takie środki pomagają chronić zarówno innych podróżnych, jak i naszą załogę.

P.: Czy mogę dostać tabletkę na ból głowy?

S.: Tak, mamy apteczki na pokładzie. Zanim jednak podamy lek, przeprowadzamy krótki wywiad medyczny.

P.: Czy załoga jest przygotowana na sytuacje awaryjne?

S.: Tak. Członkowie załogi posiadają odpowiednie kwalifikacje i regularnie odbywają szkolenia obejmujące procedury bezpieczeństwa oraz przeszkolenie medyczne. Na pokładzie znajdują się: apteczki pierwszej pomocy, butle tlenowe, a także dodatkowe wyposażenie medyczne umożliwiające udzielenie pomocy w nagłych sytuacjach.

P.: Jak najlepiej przygotować się do długiego lotu?

S.: Warto ubrać się wygodnie, mieć pod ręką wodę i coś do jedzenia, a podczas dłuższych lotów regularnie się poruszać lub wykonać kilka prostych ćwiczeń. Często pasażerowie zabierają ze sobą małe poduszki i kocyki, ponieważ my ich nie udostępniamy na pokładzie.

P.: Dlaczego uprzejmość wobec załogi iinnych pasażerów jest tak ważna?

S.: Uprzejme zachowanie sprzyja utrzymaniu spokojnej atmosfery na pokładzie i umożliwia załodze skuteczne wykonywanie obowiązków. Współpraca pasażerów z załogą ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i komfort całego lotu.

Dziękujemy za zaufanie i życzymy spokojnego lotu oraz udanych wakacji. Załoga pokładowa jest zawsze do Państwa dyspozycji.

CZY WIESZ, JAK ZACHOWAĆ SIĘ NA POKŁADZIE SAMOLOTU?

DLACZEGO TAK WAŻNE JEST POZOSTANIE NA MIEJSCU, GDY ŚWIECI SIĘ SYGNALIZACJA ZAPIĘCIA PASÓW?

A. Ponieważ załoga wtedy odpoczywa. B. Bo samolot może nagle zahamować lub skręcić. C. Tylko ze względów regulaminowych. Najwięcej urazów na pokładzie nie zdarza się podczas startu czy lądowania, ale właśnie wtedy, gdy pasażerowie wstają z miejsc przy włączonej sygnalizacji pasów – często już po lądowaniu, podczas kołowania.

CZY TURBULENCJE SĄ NIEBEZPIECZNE DLA SAMOLOTU?

A. Tak, mogą uszkodzić skrzydła. B. Tylko przy bardzo silnych podmuchach. C. Nie, ale mogą być groźne dla niezapiętych pasażerów. Nowoczesne samoloty są projektowane tak, by wytrzymać znacznie silniejsze przeciążenia niż te, które występują podczas typowych turbulencji.

ILE TOALET ZNAJDUJE SIĘ NA POKŁADZIE?

A. Dwie. B. Trzy. C. Cztery. Rozmieszczenie toalet w różnych częściach kabiny pomaga skrócić kolejki i równomiernie rozłożyć ruch pasażerów.

DLACZEGO CZASEM TRZEBA DŁUGO CZEKAĆ NA CIEPŁY POSIŁEK?

A. Załoga przygotowuje samodzielnie jedzenie. B. Liczba porcji przewyższa możliwości piekarników. C. Posiłki są dowożone w trakcie lotu. Piekarniki pokładowe mogą jednocześnie podgrzać tylko określoną liczbę dań, dlatego serwis ciepłych posiłków zawsze odbywa się etapami.

JAK MOŻNA PŁACIĆ NA POKŁADZIE?

A. Tylko gotówką. B. Tylko kartą płatniczą. C. Kartą płatniczą lub odliczoną gotówką lub inną alternatywną formą płatności.

Na dużej wysokości i przy zmianach stref mogą czasem wystąpić chwilowe problemy z połączeniem płatności elektronicznych.

DO CZEGO NAJLEPIEJ UŻYWAĆ PRZYCISKU PRZYWOŁANIA ZAŁOGI?

A. Do oddania śmieci. B. Do zamówienia kolejnej kawy.

C. W ważnych sytuacjach, np. gdy ktoś źle się poczuje.

Przycisk jest zawsze aktywny, ale jego nadużywanie może opóźnić reakcję załogi w sytuacji naprawdę pilnej.

CZY MOŻNA PALIĆ E-PAPIEROSY W TOALECIE?

A. Tak, jeśli nikt nie widzi. B. Tylko podczas długich lotów. C. Absolutnie nie. Czujniki dymu w toaletach są bardzo czułe – nawet para z e-papierosa może uruchomić alarm i spowodować poważne konsekwencje.



DLACZEGO LOT W JEDNĄ STRONĘ TRWA KRÓCEJ NIŻ W DRUGĄ?

A. Samolot wraca wolniej. B. Z powodu silnych wiatrów na dużej wysokości.

C. Piloci lecą inną trasą. Prądy strumieniowe (jet stream) mogą osiągać prędkość nawet 300 km/h i znacząco skracać lub wydłużać czas lotu.

NA JAKIEJ WYSOKOŚCI I Z JAKĄ PRĘDKOŚCIĄ LECI SAMOLOT PASAŻERSKI?

A. 5 km i 500 km/h. B. Około 11 km i 800 km/h. C. 15 km i 1000 km/h. Na wysokości przelotowej temperatura na zewnątrz może wynosić nawet -50°C. CO JEST NAJCZĘSTSZĄ PRZYCZYNĄ OPÓŹNIEŃ LOTÓW?

A. Brak załogi. B. Opóźnienie z poprzedniego rejsu. C. Sprzątanie kabiny. Jeden opóźniony lot potrafi wpłynąć na cały dzienny rozkład danego samolotu.

– B.

NASZA FLOTA

Obecnie nasza flota liczy 34 samoloty Boeing typu B737, które należą do najpopularniejszych maszyn używanych na trasach turystycznych. Bezpieczeństwo oraz komfort pasażerów są dla nas priorytetem, dlatego wciąż unowocześniamy flotę i zatrudniamy najlepszy personel.

URZĄDZENIA ELEKTRONICZNE

Ze względów bezpieczeństwa wszystkie urządzenia elektroniczne, zwłaszcza telefony komórkowe, należy wyłączyć na czas startu i lądowania samolotu do momentu wyłączenia/ włączenia sygnalizacji „ZAPIĄĆ PASY”.

PODCZAS LOTU

MOŻNA KORZYSTAĆ Z:

laptopów z wyłączoną funkcją WLAN/Wi-Fi, urządzeń typu iPad z wyłączoną funkcją WLAN/Wi-Fi, elektronicznych gier, MP3, odtwarzaczy DVD oraz CD, telefonów i tabletów w trybie samolotowym.

Telefony komórkowe muszą być wyłączone podczas startu i lądowania.

Ze względu na rozporządzenie o ochronie danych osobowych (RODO) obowiązuje zakaz filmowania, a także fotografowania załogi samolotów linii Enter Air.

KONSEKWENCJE NIESTOSOWNEGO ZACHOWANIA

Zatrzymanie przez służby ochrony danego Państwa. Przekierowanie samolotu na najbliższe lotnisko.

Wszczęcie kroków prawnych za złamanie regulaminu. Obciążenie kosztami, które poniósł Przewoźnik na skutek nieodpowiedniego zachowania.

Odmowa przewozu na rejsach Enter Air w przyszłości.

Pijmy dużo wody. Pomoże nam ona ugasić pragnienie, ale także orzeźwi w razie złego samopoczucia i objawów choroby lokomocyjnej.

Wykonujmy proste ćwiczenia, które pozwalają pobudzić krążenie krwi oraz uniknąć skurczów mięśni i bólów kręgosłupa.

Nie przeszkadzajmy innym pasażerom w podróży zbyt głośnym zachowaniem. Ostrożnie otwierajmy półki. Wyjmując swoje rzeczy, uważajmy, żeby nie zrzucić komuś na głowę innych bagaży

PRZED CZYM MALEŻY SIĘ POWSTRZMAĆ PO WEJŚCIU NA POKŁAD SAMOLOTU?

PALENIE

Palenie na pokładzie samolotu, w tym również w toaletach, jest surowo zabronione. Dotyczy to również papierosów elektronicznych.

ALKOHOL

Jeśli mamy ochotę napić się alkoholu w samolocie linii Enter Air, możemy skorzystać z dostępnej na pokładzie oferty sky baru (patrz MENU str. 43). Spożywanie alkoholi własnych –zakupionych w strefie wolnocłowej na lotnisku oraz z oferty sprzedażowej na pokładzie samolotów Enter Air – jest zabronione. Z uwagi na bezpieczeństwo pasażerów załoga może odmówić sprzedaży alkoholu osobom nietrzeźwym oraz niepełnoletnim.

Zakaz niszczenia wyposażenia samolotu oraz wszczynania awantur i bójek. Zakaz stosowania środków odurzających.

Zakaz przejawiania zachowań agresywnych, naruszających nietykalność osobistą.

PAMIĘTAJ, ŻE ...

Nieodpowiednie zachowanie na pokładzie i przed wejsciem na pokład nie jest tolerowane. Osoby, które w sposób celowy zaburzają spokój i komfort innych Pasażerów, przekazane zostaną odpowiednim służbom i poniosą konsekwencje zgodne z lokalnie obowiązującym prawem.

Na pokładzie masz zawsze obowiązek wykonywać polecenia załogi.

KOMFORTOWO?

Nie siadajmy na podłokietnikach i stolikach oraz nie pozwalajmy innym (np. dzieciom) na niewłaściwe korzystanie z nich.

Jeśli podczas startu i lądowania czujemy, że zatykają nam się uszy na skutek zmian wysokości i ciśnienia, często przełykajmy ślinę lub żujmy gumę.

Przed wylotem kupmy zatyczki do uszu. Częstym powodem zmęczenia jest hałas, który panuje w samolocie.

Uprzejmie informujemy, że zgodnie z przepisami sanitarnymi obowiązującymi w niektórych krajach, do których wykonujemy operacje, samoloty Enter Air poddawane są okresowej dezynfekcji, mającej na celu uniemożliwienie rozprzestrzeniania się chorób tropikalnych. Do dezynfekcji stosuje się substancje zgodne z zaleceniami WHO, zawierające nietoksyczny i nieszkodliwy dla ludzi oraz ssaków środek mający w składzie 2-procentowy roztwór d-phenothrinu.

Coraz częściej myślimy o tym, co jemy – bo dobre jedzenie to dobre samopoczucie. Mówi się, że jesteś tym, co jesz, i coś w tym jest – to, co trafia na nasz talerz, ma wpływ na nasze zdrowie. Dlatego warto sięgać po produkty naturalne i prawdziwe, takie jak Kurczak Zagrodowy – wolnorosnący, chowany w małych, rodzinnych gospodarstwach na Podlasiu. Kurczaki Zagrodowe mają dostęp do świeżego powietrza i wybiegów, gdzie mogą żyć zgodnie z naturą i naturalnym rytmem.

Karmione są paszą roślinną wzbogaconą o naturalne dodatki – probiotyki, prebiotyki i fitobiotyki (takie jak czosnek oraz wyciąg z ziół – mi.in. majeranku, oregano, bazylii) które wzmacniają odporność i dlatego nie ma potrzeby stosowania antybiotyków Efekt? Czy to robi prawdziwą różnicę, czy można to przebadać w laboratorium i mieć naukowe dowody?

Badania Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie potwierdzają, że mięso Kurczaka Zagrodowego zawiera więcej białka i zdecydowanie mniej tłuszczu niż mięso z chowu standar-

KU R C Z

Z AG R O D O W Y

Ś WYBÓR

DLA OJEGO O I NATUR

dowego kurczaka brojlera. Jest też bardziej soczyste, delikatne i ma przyjemny, naturalny smak. Dzięki niższej zawartości wody i odpowiedniemu pH, mięso jest trwalsze, dłużej pozostaje świeże i zachowuje lepszą konsystencję po upieczeniu.

„Kurczak Zagrodowy to również prawdziwa bomba odżywcza. Zawiera antyoksydan – takie jak glutation, katalaza czy polifenole – wspierające odporność, spowalniające procesy starzenia i chroniące komórki przed wolnymi rodnikami. Znajdziemy w nim też korzystne kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6, wspierające serce, mózg i skórę, a także cenne pierwiastki: żelazo, magnez, mangan i miedź, niezbędne dla energii, urody i dobrego samopoczucia” – mówi pracujący nad badaniami mgr inż. Jakub Urban z Instytutu Nauk o Zwierzętach SGGW To wybór dla osób, które cenią naturalność, smak i jakość – dla tych, które chcą wiedzieć, co jedzą, i wybierają produkty powstające z troską o zdrowie i środo o Mięso z Kurczaka Zagrodowego polecane jest przez dietetyków jako element dobrze zbilansowanej diety i jest chętnie wybierane przez osoby dbające o zdrowy tryb życia, sportowców oraz mamy przygotowujące posiłki dla najmłodszych i całej rodziny