www.noaua.com
HAMABOSKARIA - 2005eko apirilaren 1ean - X. urtea - Usurbil, 202. zenbakia
A pirilaren 7an, Jai B atz ordearen bilera
Gazte bat, sakeleko telefono bat
ATARIKO
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
HAIZEA
3
Txirrikitutik
1
959. urtean hegazkinez ateratako argazki honek garbi erakusten digu Kalezarrek zuen itxura. Gaur egun ezagutzen dugun Kalezarrek, ordukoarekin antz handia du baina normala denez, denborarekin gertatu diren zenbait aldaketa nabarmen gelditzen dira (lantegiak, Artzabalgo urbanizazioa, herri bideak zein errepide nagusia...) Ezagutzen al dituzue bertan ageri diren baserri zein etxeak? Ezkerreko aldetik hasita ea denak aipatzen ditudan: Errebaltxiki, Arotzanea, Errebal, Garagorrinea, Txopereneatxiki, Txopereneaundi, Bizkarrenea, Azpietxea, Patronanea, Jerezenea, Paskualenea, Txorietxea, Portalea, Eskribanea, Erreroanea, Pelaionea, Kontzeju, Ezkerrenea, Espaldetxe, Kuatronea, Barberonea, Alargunanea, Etxeberri, Arponaritxiki....Kalezarko mojen eraikina eta ermita, Txaparrenberri baserria eta azkenaldi honetan ezaguna egin den Ugarte baserria ere hortxe ageri dira.
Egilea: Paisajes Españoles, 1959, Kalezar Jabea: NOAUA! Kultur Elkartea
Zaloa Arnaiz Ibarguren
Aurkibidea Argitaratzailea: NOAUA! Kultur Elkartea Bordaberri 3 Eguzkitzaldea - 20.170 Usurbil (Gipuzkoa) Tlf.: 943 36 03 21 / elkartea@noaua.com www.noaua.com Koordinatzailea: Imanol Ubeda, erredakzioa@noaua.com Publizitatea: publizitatea@noaua.com Kolaboratzaileak: Lontxo Zubiria, Oxkar Santamaria, Maria Angeles Arruti, Maria Jesus Urbieta, Jone Eizmendi, Ekiñe Olaizola, Iñaki Labaka, Amagoia Mujika, Xabier Arregi, Pako Agudo, Alfontso Vidal, Alazne Begiristain, Ana Urdangarin, Joseba Pellejero, Ainara Uribe, Eider Jauregi, Mikel Bengoetxea, Agustin Esnaola, Eneko Harreguy, Salome Portu, Pello Aranburu, Joseba Zubeldia, Imanol Goenaga, Andoni Udabe, Eukene Kamino, Aloña Pulido, Isaak Muñoz, Olatz De Miguel, Iñaki Agirresarobe. Denborapasak: LUMA, O.E. Idazkaria: Alaitz Aizpurua, elkartea@noaua.com Bazkidetza: Aitziber Aranberri. Erredakzio Kontseilua: Imanol Ubeda, Zaloa Arnaiz, Maialen Saez, Agurtzane Solaberrieta, Joxe Luis Arrastoa, Alaitz Aizpurua. Informatika: Topaguneko informatika zerbitzua. Banaketa: Miren Azkonobieta, Txelo Vidal eta Kerman Errekondo Elektrikaria: Iñaki Salsamendi. Tirada: 2.600 ale Lege-Gordailua: SS-668-96 - ISSN: 1136-6818 Inprimategia: Antza.
ZUTABEAN, NEREA ZINKUNEGI
4. Orr.
BERRIEMAILEAK KALEJIRAN
6. Orr.
SAKELEKO TELEFONOEN UGALTZEA
12. Orr.
Eustat-ek aditzera eman berri duenez, EAEko ia gazte denek sakeleko telefono bana dute. Horretan, usurbildarrak ez dira ezberdinak.
NOAUA!KO BATZAR NAGUSIA
14. Orr.
LANEAN HASI DA JEXUX ARTZE TALDEA
15. Orr.
XIBA EKIMENA, BERRIZ ERE MARTXAN
17. Orr.
AGENDAKO EKITALDI AIPAGARRIENAK
22. Orr.
NOAUA! hamaboskariak ez du bere gain hartzen aldizkarian adierazitako esanen eta iritzien erantzunkizunik.
Euskal presoak
NOAUA! Kultur Elkarteko jendaurreko ordutegia: 10.00-14.00 / 16.00-19.00 astegunetan
AZALA Sakeleko telefonoen kopuruak gora egin du nabarmen.
Gipuzkoako Foru Aldundiak diruz lagundutako aldizkaria
Kultura sailak diruz lagundutako aldizkaria
Euskal Herrira!
4
HERORREK
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
ESAN
Zutabea
“Año de Nieves, año de bienes” Nerea Zinkunegi
P
asa zaigu Aste Santua. Negu gorria aurtengoa, ñoooo… Ez dira hotzak berehalakoan bukatu… “Año de Nieves, año de bienes” dio refranero espainolak, adi beraz, Nieves eta Edurneak!! Baina esan bezala, pasa zaigu Aste Santua; eguzkitxua… berotxua… ateratzeko plantxuak…(kanpora edo bestela…) “operación salida” gazteleraz deritzotena ere ematen da Aste Santuan. Hori bai, norberak jakingo du salida delakoa kotxearekin den edo kotxean den. Kontuak kontu, Nievesek eta bikoteak kotxea aukeratu dute beraien iheserako. “Asteburu pasa… aspaldiko partez”. Nievesek ordea, badu tripajatekorik. Izan ere, bidea nola dagoen ikusita, barrutik kendu ezin dabil trafiko kanpaina iragarki hoiek. Iritsi da bikotea etxera, “azkenik. Leher egina dago; hilabete osoa darama hau ez bada bestea, gaixoa”. Baina bi ordu, gehienez ere bi ordu t’erditan, Kantabrian dira. Horregatik Nievesek, denbora ez galtzearren, bera etortzerako prestatuak ditu maletak eta berarentzako mokaua mahai gainean. Musu lehor bat eman dio berak eta jarraian mahaira ingu-
ratu eta aho betez frigorifikoa ireki du zerbeza prexko baten bila. Edan du bat tragoan ia, eta beste bat, eta dutxa azpira abiatu da bidean erantzitako arropaz arrastoa utziz. Bitartean Nieves hasi da tripajaten; “gajoa! Izan ere, tentsio batean bizi da. Estresatuta dabil, triste. Eta klaro, erre egiten du horrek, jenioa pizten du. Eta berak jenio bizia du gero… bihotz handikoa, hori bai, baina jenio bizikoa”. Buelta gehiegi ere ez dizkio Nievesek eman nahi aurreko egunean, edo aurrekoan, berak emandako zaplastekoari. Itzuli da sukaldera erropa erosoz jantzita, bidaiarako. Eta beste zerbeza bat hartu du biderako, eta Nievesen tripajaterako. Sartu dira kotxean Nieves eta bikotea. Berak ez dakien arren, Nieves ez da itzuliko, bidean geratuko da… Gero zenbaki bat besterik ez da izango notizieroan, zein zerrendetan sartu jakingo ez badute ere. Ez naiz batere “moralinazalea”, baina… bere burua maite ez duena, are gutxiago maitatuko dutenekin topatzera kondenatua dago. Muxuk … nere buruari.
Ainhoa Azpiroz - Aitor Landaluze - Jakoba Errekondo - Luis Aranalde - Nerea Zinkunegi - Idoia Torregarai
Ika-mika
Tellabide: Egia osoa ez esatea, gezurra ez ote?
G
ure baserriak badu 100 urteko historia eta bertan bizi gara berau sortu zuen amonaren erraina, gure ama (88 urteko ama bizirik oraindik) eta biloba, birbilobak. Eta herrian egin berri duzun zure liburuan (Usurbilgo Baserriak eta Baserritarrak) gure familiaren berririk ez azaltzeak jatorri horretakoak garenok nahigabetu egin gaitu. Zure liburuan “iraganeko belaunaldien herentzia jasota gera dadin belaunaldi berrientzat” idatzi duzu. Zeuk ikus eta aztertu hau irakurtzean nola sentitu garen. Okerrik edo gezurrik ez dagoela iruditzen al zaizu? Gure leinua zure liburutik desagertua ikustea ez ote da oker egindako zerbaitegatik barkamena eskatzeko adinakoa, argibideak eman dizkizun gure familiari eskerrak ematearekin batera? Ez deritzogu nahikoa arrazoi denik, “ber-
tako batzuk ni agertutako unean, beren etxean aurkitu edo ez genuen kointziditu” esatea (gure etxea ez baita inor gabe inoiz geratzen, gainera), egon daitezkeen akatsengatik aitzakiak jartzen ibiltzeko. Nola idatzi bestela, haiei buruzko ezer? Kanpotik jasotako datuekin? Etnografia hitzak begirune eta duintasun gehiagoko ardura ez ote du merezi besteen esanetik informatu gabe eta hori kotejatzen ibili beharrik gabe? Abisurik uzteko edo telefonoz deitzeko aukerarik ez al zegoen? Liburua polita gelditu da, bai, baina, hori al da horrelako liburu bat egiterakoan helburu nagusia, politasunaren truke egia sakrifikatzea? Gure etxeak duen historiaren aztarna bakarra zuretzat “ezizena” izan da, besteen ahotik jasoa, jakina. Bada, gure ustez, izengoiti eta ezizenaren artean tartetxo bat. Merezi ote du aztertzeak? Ulertezina egiten
zaigu, bestalde, inguru honetan ezagutzen dituzun izengoiti edo ezizen guztiak ez erabili izana. Inor ez mintzeko, noski. “Bizitza horrela dela –diozu-, bere alde argi eta ilunak dituela”, izengoitiek ere bai? Ez dago inolako alderik beraz, batzuk gordetzen ibiltzeko, ez eta jakiteari uko egin beharrik izateko ere. Gure esku badago gure herriko baserrien eta baserritarren historia ongi idatzita uztea, merezi duen goraipamena museorakoa bakarrik izan ez dadin, baizik bertakoen bizia maite duen herriaren gerra irabaziko badugu, borrokatu eta saiatu egin beharko dugu begirunez, ongi eta serio, egia osoa bilatzen benetako bakearen bidean.
Karmele Urdanpilleta eta Mikel Larrañaga
PIL-PILEAN
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
5
Ekoizle berriak biltzeko kanpaina abiarazi du Tolosako Babarruna Elkarteak
L
urra baduzu eta ez dakizu zer egin? Zure baserrirako alternatiba baten bila al zabiltza? Babarruna ekoizlea zara edota izan nahi duzu? Honela hasten da Tolosako Babarruna Elkarteak kide berriak bilatzeko abian jarri duen kanpaina. Lur pixka bat edukitzea nahikoa da. Gainera, ez omen da inbertsio handiegirik egin behar. Soroko lanei buruzko asesoramendua ematen du Tolosako Babarruna Elkarteak. Babarruna erein eta pardak jartzeko makinaria ere badute. Soroko lanetaz bakarrik arduratu beharko da baserritarra. Behin babarruna bildu eta lehortu eta gero, elkarteak Tolosan duen egoitzara eraman behar da leka eta guzti. Aletu, bereiztu, kongelatu eta zakuratu Tolosan bertan egiten da. Gainera,
babarruna ereiteagatik ematen duten dirulaguntzaren kudeaketa (600 euro/ha) errazten dizu Tolosako Babarruna Elkarteak. Diputazioarekin duten hitzarmenari esker, inbertsioa arintzeko (barillak eta esolak erosteko) % 60aren finantziazioa eta dirulaguntza eskaintzen du Babarruna Elkarteak. Hori gutxi balitz, kalitate maila betetzen duen produkzio guztia erosteko konpromisoa hartzen du Elkarte honek.
Laguntzak eskatzeko epea zabalik Famili edota etxeko ekonomiaren osagarri ona izan daiteke Tolosako produkzioa. Babarrunaren Dirulaguntzak eskatzeko epea, ordea, apirilaren 15ean amaituko da. Informazio gehiago Tolosako Babarruna Elkartean jasoko duzu. (Telefonoa: 943 650 253).
Ekoizleek dirulaguntza jasotzeko aukera dute.
Ika-mika
Zubieta zubietarrentzat
U
surbilgo Aralarkideok oso kezkatuta gaude Donostiako Udalak eta Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza sailak Zubietan egin nahi dituzten esku hartze urbanistikoak direla eta: hipodromoa tokiz aldatzea, toki horretantxe etxebizitzak eraikitzea, kartzela berria egitea, etab. Koartelak hara eramatea ere aipatu da. Esku hartze (edo esku sartze) hauen aurrean, aipatu erakundeek, ez dute zubietarren iritzirik eskatu. Hori guztia dela eta Usurbilgo Aralarrek hauxe adierazi nahi du: 1. Zubietaren etorkizunean eragina izan dezakeen edozein proposamenari
buruz zubietarren beraien iritzia kontuan hartzea ezinbestekoa da. Herritarren hitza errespetatzea ez da soilik bati interesatzen zaionean galdeketa bat egitea eta horrela ez denean nahi dena egitea. 2. Zubietak bere oraingo izaera eta nortasunari eutsi behar dio auzoaren garapenean oinarrizko baldintza moduan eta Zubietan planteatzen ari diren etxebizitza berrien kopuruak, auzoaren beharrak gainditzeaz gain, beraren nortasuna betirako aldatuko luke. Zubietak Donostiako, Usurbilgo eta Lasarteko birika berdeetako bat izaten jarraitu behar du. 3. Zubieta ez da Donostiako auzoa soi-
lik, Usurbilgoa ere bada. Horrexegatik, Donostiako Udalaren ekimen aldebakarrekorik ez da ametitzekoa. Beraz, Zubietan edozein ekimen garatzeak bi udalen interesak eta beharrak kontuan hartu behar ditu, betiere zubietarren euren beharren ondoren. 4. Donostiako Udalaren asmoek usurbildarron eta lasartearren bizitza kalitatean eragin negatibo adierazgarriak izan ditzake ingurutara milaka lagun bizitzera etortzearen ondorioz: trafiko-pilaketak, gune berdeen galera, herri-nortasuna galtzea, etab. Usurbilgo Aralarkideok
IKA MIKA ATALEAN PARTE HARTU NAHI BADUZU, GOGOAN IZAN IDATZIAK GEHIENEZ 2.000 KARAKTERE IZANGO DITUELA. ALE BAKOITZEAN EZ DIRA BI IKA-MIKA BAINO GEHIAGO ARGITARATUKO. IKA-MIKA BAT BAINO GEHIAGO IRISTEN BADA, NOAUA!k IDATZI HORIETAKO BAT HURRENGO ALE BATEAN ARGITARATZEKO ESKUBIDEA IZANGO DU. NOAUA!k ez du bere gain hartzen IKA MIKA atalean adierazitako esanen eta iritzien erantzunkizunik. Hurrengo alea: Apirilak 15. Idatzia ekartzeko azken eguna: Apirilak 8.
KALEJIRAN
T xo k o a l d e
6
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
Kaleberri
Koldo hu egun
E ne ko ha rre gu y
Udaberria
K
aixo Irakurle: azkeneko idatzitik hona denbora dexente pasa da, eta orduan hotza eta negua bazen nagusi, gaurkoan beste urtaro baten ataria dugu hizpide. San Jose loreak aspaldi atera ziren lozorrotik, sahats urritz eta abarrekin batera, eta aldi berean hauetaz elikatzen diren erleak ere. Neguko esnaera honen lekuko, gure erribera eta soroak dira, neguko estalkia aldatuz doaz pixkanaka, auzoko baserritarrei esker. Natura esnatzen ari den bitartean, badirudi gizarteak lozorroan jarraitzen duela. Aste Santuko jaiegunak aprobetxatuz, hain santu ez garenok mendi aldera jo dugu, Kataluniara hain zuzen, eta mendiz, elurrez eta eskiz gozatu ondoren eztarriak bustitzeko
parada izan dugu bertako “parrokietan”. Hauetako batean, “El Pais” egunkari bat eskuan itsatsi zitzaidan, eta beste kuriositateen artean, notizia esanguratsu bat “analizatzeko” parada izan genuen, eta ze zapore zuen ezin tankerik hartu. Hurrengo hileko 17ko zitarako, hautagai zerrenda bati buruzkoa zen, eta jainkoan oinordeko diren agintariek, arreta handiz “analizatu” ondoren, honako pekatu hauek aurkitu dituzte bertakoen bizkarretan: -HBko hautagai izatea, manifaren batean parte hartu izana, presoren bati idaztea, edo ez dakit zeinen lehengusu izatea ... eta gu “lo”.
Sariak
I
upiiii!! Baditut hiru galtza berri!! izan da noten boletina eman eta gainditu gabeko gai bakarra duela ikusi orduko erreakzioa. Eta, nahigabe, nik ekarri gabe beste pasadizo batzuk etorri zaizkit burura: “nola ez dugula semea motibatzen, ikasturtea gaindituz gero motoa eta etxeratzeko ordurik eza eskaini dizkiogu-eta?”. Nago gurasoek seme-alabei neurrigabeko sariak ematen dizkioten. Sari materialistak. Eta nola ez!, haurra pozik. Eta behar gabeko materialak asko kosta gabe eskuratzen dituztela irizten dut. Eta azkenik, askori gertatu bezala (sakeleko telefonoaz ari naiz, adibidez), beharrak sortzen ditugu behar ez lekuan. Honen aurrean, beraz, ikasleak begibistako sariengatik borrokatzera bultzatzen dira, eta ez barruan sortarazi geniezaiekeen zoriontasunagatik. Ikastolak Usurbil-Korrika ospatu zuenean
lanak izan ziren batzuk lasterka jartzen. Haientzat euskara ez da esku artean uki dezaketen zerbait; bai, ordea, aho-bihotz artean hunki dezakeena, besteentzat. Bigarren aukera honen atzetik ibili beharko genukeen. Motibazio-mota honen bila: batetik, material beharsortzaileak baino aberasgarriagoa delako (ez da dirurik ordaindu behar, gainera) eta bestetik, ikasketa-heziketa beraien hobebeharrerako delako eta ez dutelako gurasoen mesedetan egin behar, beraien buruaren baizik. Saritzeko badaude –ez baditugu dagoeneko galdu- beste modu batzuk. Horrek, noski, aurretikako lana prestatzea eskatzen du, eta haurrari erakutsi heziketaren balioa norberarengan eta gizartearengan gizartean. Preziorik ez duten gauzak omen dira lortzen zailenak: horregatik aberasgarrienak. Etxetik hasita eskolan barrena gizarte hobe baterantz.
KALEJIRAN
Parke berria
K
AloĂąa Pulido
Bestalde, Kalezarren kokatuz, nabarmena da azken aldian berrikuntza asko egiten ari direla. Duela pare bat aste, gutxi gora behera, Kalezargo Haur Eskolan parke bat egin dute eskolako haurrentzat. Egia esan, aste honetan egin duen eguraldi onarekin haurrak oso gustura ibili dira parketxo horretan.
Hemen ere sutan
E
guraldi ona bat-batean etorri zaigu, eta gehienok gustura hartu dugu. Baina baten batek San Juanak iritsi direla uste du, antza. Martxoaren 18an Bilbotik nentorrela, izugarrizko suteak hartu zuen Lezama aldeko mendixka bat. 19an, Senpere aldean ere, sute latza egon zen, zenbait tokitan sortutakoa, dirudienez. Elduain eta Berastegi artean gertatutakoa gogorragoa izan zen; 100 hektarea inguru erre ziren eta A-15 autobidea itxi behar izan zuten. Nahita hasitako sutea izan daitekeela diote suhiltzaileek. Usurbilen ere baten batek ekainean gaudela pentsatu du. Martxoaren 19an, gaueko hamaikak aldera, etxetik atera eta segituan aditu nuen erre usaina. Hiru egun jarraian hego haizea, eta jendea herria erretzen hasten da. Kanposantu ondoko belardiko landareei sua eman zien norbaitek. Beste askotan ere erretzen dituzte, baina inoiz ez dut horrelako suterik ikusi hor. Aspertuta egotea zer den. Kalte handirik ez da egon, baina hamar bat lan-
At xe g a l d e
aixo NOAUA!ko irakurle guztioi. Oraingo honetan ere hementxe naukazue Kalezargo kronika idazten. Aste Santuko oporrak ere, iritsi bezala joan zaizkigu oraingoan, baina zer dira Aste Santuko oporrak? Zertarako egiten dira? Egia esan, opor hauek jendeak ez ditu Aste Santuak dituen ospakizunetan parte hartzeko erabiltzen, bost egun hauek deskantsatzeko edota kanpora joateko aprobetxatzen dira. Eta non daude ba Aste Santuko balore horiek? Guzti hori pixkanaka galtzen ari da, urtetik urtera geroz eta garrantzi gutxiago dute balore erlijioso horiek... Aste Santuan eguraldia ere garrantsitsua da, urte askotan Aste Santuan hasi izan da eguraldia hobetzen, hau da, eguzkia ateratzen‌ Askotan Aste Santuan nabarmentzen hasi izan gara udaberria iritsi dela. Hala ere, aurtengoan aurretik etorri zitzaigun udaberria edo uda, baina, batzuk diote pasa ditugun moduko beste hotzaldi bat datorrela oraindik.
7
Kalezar
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
Ne rea K or t a
dare erre ziren, eta nik behintzat korrika pasa behar izan nuen ez kutsatzeko, edo usainik ez hartzeko, gutxienez. Egin duenak jakingo du zergatik egin duen, eta berak ikusiko du horrela hobeto sentitzen den edo ez. Niri penagarria iruditzen zait, behintzat. Badakizue, hego haizea.
KALEJIRAN
Santuenea
8
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
Urdaiaga
A l ex Te llo
Alazn e beg i ri st ai n
Santueneak euskara behar du A
ste Santuko oporrak igaro ditugunean, udaberrian barna bete-betean, neguko azken egunak urrun izango ditugu. Elurteez akordatuko gara erraz, ostera, AEK-Korrika-euskara gogoan izatea garrantzitsua deritzot: Korrikaren zalapartak hainbat lagun iratzarriko zituen... Esnadeia ‘sinpatikoa’ batzuentzat! Auzoak dituen premien artean, nolabaiteko sailkapena egingo bagenu, euskara non kokatuko genuke? Santuenean iduri dezakeena baino euskal hiztun gehiago dago eta auzoko haurrak etorkizunean ere euskal hiztunak izan daitezke. Esanguratsua era berean, auzoko bizilagunen portzentaia nabarmenak euskaraz ez dakiela. Sekula ez du jakingo. Aurten euskaldun berriei omenaldia egin zaie, zorionak! Bestetik, euskaraz mintzatzen jakin ez eta heuren seme-alaben euskalduntzean lagundu duten gurasoei nolabait txalo egin geniezaieke? Auzoan hizkuntza zerbait dinamizatu al/ahal dai-
teke? Euskaltegiak auzoan gela bat izango balu? Ekintzak bideratu daitezke? Sikiera, NOAUA!n aipatzen direnak egoki uler ditzaten? Euskara sustatzeko ekimenak guraso batzuk eskertuko lituzkete, baita edadeko euskal hiztunek ere. Oharkabean, batek baino gehiagok kale topaketetako solasaldietan, eguraldiaz hitz egiteko edo agurtzerakoan adibidez, euskaraz lau hitz elkartrukatzea (azalekoak izanik!) eskertuko luke. Gai delikatua aukeratu dudana, eztabaidagarria oso eta egia aitor, lerro hauek zalantzan uzten naute, izan ere, jaio naizenetik bi hizkuntzekin hazi eta bizi bainaiz. Euskara maite dut. Gaztelera jakitea komenigarria eta garrantzitsua deritzot (hizkuntzen ezagutza aberasgarria beti). Oharkabetasuna edo utzikeriagatik gezurretan nagoela iduri dezakeen arren, Euskal Herrian euskaraz bizi nahi dut (nire esku dago?) eta ene borondatea ezinbestekoa izanik, ingurukoen (auzoak, guztiak) parte-hartzea beharrezkoa deritzot. Santueneak euskara behar du. Ni(k) ere bai!
Udaberria
K
onturatzerako, denbora gutxian ikaragarrizko paisaia aldaketa izan dugu. Orain dela hilabete exkax elurretan aurkitzen ginen. Txuria zen inguruko kolore nagusia. Baina badirudi, eguzkia esnatzen hasi dela eta berde kolorez jantzi zaizkigula inguruko zelaiak. Loreak hasi dira ateratzen, txoriak kantatzen‌ Bizia hartu du lurrak eta hori dela eta, baratzetako lana ere hasi da. Negua joatearekin, gure tristurak ere joan direla dirudi eta udaberriarekin askoz ere alaiago aurkitzen garela esango nuke. Jendea gehiago irteten da etxetik eta gure auzo honetan atzematen da hori. Bai erriberatik, bai Santuenean gorako bidetik jende asko ikusten da paseatzen. Parkera ere hasi da jendea hurbiltzen eta guzti honek bizia ematen dio
gure auzoari. Esan liteke, udaberriarekin batera, gure auzo hau ere esnatu egin dela. Beste kontu bati eutsiz, errepide ertzeko marrak margotu dizkigute. Ez ziren ikusi ere egiten eta orain dela bi aste edo, margotu dituzte berriz. Errepide erdian ez dute marrarik margotu, ez baitu bi karril banatzeko adina tokirik. Baina errebueltan, erdiko marra hau margotu egin dute, zati horretan bakarrik. Honen inguruan esan nahi nuke, oso egokia iruditu zaidala. Askotan ahaztu egiten zaigu aurkako norabidetik kotxe bat etor daitekeela, norberarentzat bakarrik hartzen baitugu errepide osoa. Marra hau dela eta, nik uste, konturatuko garela bakoitzari bere aldera joatea dagokiola. Ea hala izaten den!
KALEJIRAN
Korrika pasa zen Korrika
E
Ainhoa S alsa m end i
an, ezezagunak askorentzat, ea denon artean ezagutzen ditugun eta ingurukoei behintzat erakusten dizkiegun. Udaberrian gaude eta eguraldi eguzkitsuak aprobetxatuz goazen paraje hauek ezagutzera!
Zubietarako planak
Z
er ez dute egin behar Zubietan! Eginak dituzte fruta-merkatua, Realaren Zubieta XXI proiektua eta garraio-gunea. Baina gutxitxo, nonbait. Inork nahi ez dituenak, inon nahi ez dituztenak Zubietara ekartzeko joera gero eta nabarmenagoa da. Beti dago egitasmo beldurgarriren bat: errauste-planta, kartzela, Loiolako kuartela, milaka etxebizitza... Eta zurrumurruei kasu eginez gero: Intxaurrondoko kuartela. Eskualdea urri omen dabil "ekipamenduetan", eta guri egokituko zaigu, itxuraz, behar horiek asetzeko lurra jartzea. Joan den martxoaren 16an Zubietan izan genituen Donostiako Plan Orokorraren aurrerapena diseinatu duten teknikariak. Aurkezpenera herritar asko hurbildu zen eta osorik euskaraz egin zen. Aurkeztu zuten aurrerapenean, planak hipodromoko aldean eragiten du gehienbat. Eremu handi bat ekipamenduetarako egokitzen dute: gaurko hipodromoa dagoen tokian etxeak jar-
tzen dituzte, eta mendialdera eramaten dituzte hipodromoa nahiz bestelako jarduketak. Abalozko erreka-ingurua babestuta geratzen da, eta eliz-aldean urbanizazioari jarraipena ematen zaio, etxe berri batzuk egiteko aukera emanez. Gainontzean, erriberak nekazal ustiapenerako gordetzen dituzte. Horiek guztiak, momentuz, asmoen aurrerapenak baizik ez dira. www.donostia.org web helbidetik kontsulta daiteke plangintza hori. Bien bitartean, Donostiako Udala bere bidea egiten ari da eta, zenbait kasutan, Plan Orokor berrituak planteatutakoekin bat ez datozen ideiak proposatzen ditu. Esate baterako, Odonek ez du hipodromoa lekuz aldatzeko asmorik erakutsi, eta horren ordez hipodromoa pribatizatzeko eta eraldatzeko proiektua jarri du martxan. Ez dakigu zer pasako den. Ez dakigu nora goazen. Gauza bat dago garbi, hala ere: aldaketa aroa dator Zubietara. Desio bakarra: gure lurrak eta herri-izaera errespetatzea. Erabat ez gaitzatela irentsi behintzat.
Zubieta
pa denoi. Hemen gatoz berriro ere, baina oraingo honetan negua atzean utzi eta udaberriko goxotasunarekin. Duela aste pare bat Korrika pasa zitzaigun gure inguruetatik, amaitu ere Bilbon amaitu zen eta aurtengo edizioa beste behin ere oso arrakastatsua izan zen. Inoiz pentsatu al duzue euskararen aldeko ekitaldi honek Euskal Herriko zenbat txoko pasatzen dituen? Pentsa hainbeste kilometrotan denetarik ikusten da, hiriak, herriak, mendiak‌ Aste Santua pasa berri dugula kontuan hartuz, zenbat jende joan ote da egun hauek kanpoan pasatzera (Mediterraneo aldera, Andaluzia aldera‌) Urrutira joan gabe, hemen inguruan ere baditugu hainbat txoko eta leku dotore eta, aldi bere-
9
Ag i n a g a
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
X ab i er Arregi
10
KONTZEJU TXIKIA Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
Felix Aizpurua Literatura Lehiaketa jarri du martxan Usurbilgo Udalak
I
az, Felix Aizpurua Literatura Lehiaketan sarituak izan ziren lanak liburu batean bildu dira. 2004an, guztira, 107 lan aurkeztu ziren eta horietatik 21 idazlan eta olerki dira liburu honetan azaltzen direnak. Liburuaren 500 ale argitaratu ditu Udalak eta Udarregi Ikastolan eta Zubieta eta Aginagako herri eskoletan banatuko dira. Nolanahi ere, ale gehiago eskuratu nahi izanez gero, udaletxeko euskara zerbitzuan jaso daitezke.
Deialdi berria egin da Felix Aizpurua Literatura Lehiaketan parte hartzeko bi bide daude: Udarregi Ikastolako ikasleek ikastolan bertan aurkeztuko dituzte lanak, eta ikastolan ez dabiltzan usurbildarrek Udal Euskara Zerbitzura eraman beharko dituzte euren idatziak. Lanaz gain, eta lanari grapatuta, lanaren izenburua, egilearen izen-abizenak, jaiotako urtea,
adina, helbidea, telefonoa, ikastetxea eta maila adierazi beharko dira. Lan bakoitzak egile bakarra izango du eta DBHko ikasleek lana ordenadorez idatzia aurkeztuko dute. Olerkiaren neurria librea izango da, baina prosazko lanek neurri jakinak izan behar dituzte: A taldekoek 1 edo 2 orrialde, B taldekoek gutxienez 2 eta gehienez 5 orrialde, C taldekoek gutxienez 2 eta gehienez 6 orrialde, eta D taldekoek gutxienez 3 eta gehienez 8 orrialde. Lanak aurkezteko epea maiatzaren 20an amaituko da. Sariei dagokienez, talde bakoitzak bere sariak ditu. A taldean, lehen hiru sariek 50, 40 eta 30 euro materialetan eta diploma bana. B taldean, lehen hiru sariek 60, 50 eta 40 euro materialetan eta diploma. C taldean, lehen hiru sariek 70, 60 eta 50 euro materialetan eta diploma. D taldekoek, 80, 70 eta 60 euro dirutan eta diploma.
Udarregi Ikastolan, Zubietan eta Aginagako eskolan 500 ale banatuko dira.
Epaimahaikide izango dira: Luis Aranalde, Xabier Pikabea, Juan Luis Zabala eta Ibon Beristain.
Pintura dekoratzailea eta “trompe l´oeil” ikastaroa
U
surbilgo Udalak, Inemek diruz lagunduta eta Europako Gizarte Fondoak kofinantziaturik, Pintura dekoratzaile eta “trompe l ´oeil” ikastaro berri bat antolatu du. Ikastaro hau FIP deritzon egitasmoaren barruan kokatzen da eta langabetuei zuzendua dago. Lanerako prestakuntza ikastaro honetan, 15 lagunek har dezakete parte. Nahiz eta lanbidearekiko interesa duen edonorentzat izan, Arte Ederretan lizentziatu, dekoratzaile, arte aplikatuetan eta artistikoetan prestatuei ere zuzenduta dago. 609
ordutakoa izanik, apirilaren 18an hasi era azaroaren 11n bukatuko da. Ikastaro honek bi modutan gaitu nahi ditu langabetuak, alde batetik, obrako pinturako edozein lan egin ahal izateko eta bestetik, lan espezializatuak egiteko trompe l ´oeilaren ezarpenaren bitartez. Izen emateak Lasarte-Oriako Enplegu bulegoan egin daitezke, martxoaren 31 bitartean. Informazio gehiago ondorengo leku hauetan jaso daiteke: Usurbilgo Udaleko Garapen Ekonomiko eta Enplegu Sustapen Departamentuan (943 371 957 telefonoan), edo Lasarte-Oriako Enplegu Bulegoan (943 36283 telefonoan).
izena emateko epea martxoaren 31n amaituko da.
KONTZEJU TXIKIA
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
11
Lokalak etxebizitza bihurtzeko udal ordenantza behin betikoz onartu da
D
uela aste batzuk orriotan jakinarazi genuen bezala, herri askotan hasi dira lokalei etxebizitza erabilera aitortzen. Usurbilgo Udalak behin betikoz onartu duen udal ordenantzaren bidez, bi arazo konpondu daitezke: hutsik dauden lokalei erabilpen berri bat emateko aukera, batetik; etxebizitza eskuratu nahi dutenei alternatiba berri bat eskaintzea, bigarrenik. Orain artean, inork ez zuen baimenik jaso. Baina udal ordenantza hau behin betikoz onartu denez, jada indarrean da eta Udala baimenak ematen has daiteke.
Plenoaren oneritzia jaso eta gero, hainbat lokalei etxebizitza erabilera aitortu ahal izango zaie. Lokal denei? Ez. Hasteko, udal ordenantzatik kanpo daude lur azpian dauden bajerak edo garajeak. Soilik beheko plantako lokalak egokitu ahal izango dira; azalean daudenak, alegia. Baina, adi. Honek ez du esan nahi lokal denak automatikoki etxebizitza izaera hartzeko eskubidea izango dutenik. Baldintza batzuk bete beharra daude, eta horietako asko uste baino zorrotzagoak dira. Informazio gehiago, Udaletxean bertan jaso daiteke. NOAUA! aldizkariaren 199. alean ere, bete beharreko baldin-
Soilik beheko plantako lokalak egokitu ahal izango dira; azalean daudenak, alegia.
tza nagusien xehetasunak topatuko dituzu (noaua.com orrialdean, 199 alean sartu eta Kontzeju txikia klikatu).
12
ERREPORTAJEA
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
Ia ikasle denek sakeleko telefonoa dute
S
akeleko telefonoen garaian bizi gara. Euskal Autonomia Erkidegoan, 15 urtetik 24ra bitarteko gazteen %94 sakeleko telefono baten jabe da. Eustat-ek, Euskal Estatistika Erakundeak emandako datua da. 10-14 urte bitarteko adin-taldean eman da, ordea, hazkunderik handiena: 2003ko azkeneko hiruhilekoan %27,1ek zuen bere sakeleko telefonoa baina 2004ko azken hiruhilekoan, aldiz, %50,4k. Adinean gora egin ahala, sakeleko telefonoa duen ikasleen kopuruak gora egiten du. Ia %100era iritsi arte. Hazkuntza hau Udarregi Ikastolan ere igarri da. Xabin Aizarna ikastolako zuzendaria da eta eman dizkigun datuen arabera, sakeleko telefonoa jada ohikoa da DBHko ikasleen artean. DBH 1ean, ikasleen % 31 sakeleko telefonoaren jabe da. DBH 3n, ordea, kopuru hori %88ra iristen da. Hala ere, sakeleko telefonoen ugaltzeak ez du ikastolaren jardueran eragin.
XABIN AIZARNA Udarregi Ikastola “Sakeleko telefonoen erabilerak ez du arazorik sortu ikastolan� NOAUA! Arazorik sortu al da sakeleko telefonoen erabilerarekin? Klaseko ohiko jarduera oztopatu eta arau jakin batzuk ezarri behar izan al dituzue? Xabin Aizarna. Ez, ez du arazorik sortu ikastolan, ez eta gela barruan ohiko jarduera oztopatu ere. Hasiera-hasieratik arau pare bat finkatu eta ikasle eta gurasoei jakinarazi zitzaizkien. Arauak hauek dira: Bat. Gelan sakeleko telefonoaren txirrina entzunez gero, ikasleari telefonoa kendu eta gurasoei hots egingo zaie, hauek jasotzera pasa daitezen. Bi. Bigarren aldiz gertatuz gero, ikasleari telefonoa jasoko zaio, ikasturtearen
Xabin Aizarnak adierazi digunez, “guregana ez da inor etorri sakeleko telefonoaren erabileraz kezkatuta�.
amaieran itzuliz. Baina, arestian aipatu bezala, ez dugu arazorik izan. N. Sakeleko telefonoen erabilera dela eta, gurasoak kezkati azaldu al dira? Zuri iritsi al zaizu baten bat gai honekin kezkaturik? X. A. Gai honetaz gurasoak kezkati ote dauden ala ez, ez dakit; niregana ez da inor etorri sakeleko telefonoaren erabileraz galdezka. N. Eta ordenadore edo Internet kontuekin kezkatuta sumatu al duzu gurasorik? X. A. Gaurdaino ez dut sumatu gai honetaz gurasoren bat edo beste kezkati dagoenik. Nolanahi ere, hiritar gisa, komunikabideetan irakurri izan dut nerabeak ordu luzez ordenagailura lotzen direla. Nire ustez, zenbait jarduerarako, Internetek aukera anitz ematen du; lanerako erabiltzeaz gain, aisialdirako ere baliogarri izan daiteke. Baina, beti bezala, erabilera egoki eta orekatua bilatu behar da.
Gazte bat, telefono bat
A
ztertutako adin-talde guztietan, 10-14 urte bitartekoan eman da hazkunderik handiena: 2003ko azkeneko hiruhilekoan %27,1ek zuen bere sakeleko telefonoa baina 2004ko azken hiruhilekoan, aldiz, %50,4k. Hazkuntza hau Udarregi Ikastolan bertan igarri da. Datu hauek Udarregin bertan jasotakoak dira.
Ikas-maila
Sakelako telefonoa duen ikasle ehunekoa
DBH 1
% 31
DBH 2
% 71
DBH 3
% 88
DBH 4
% 84
ERREPORTAJEA
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
13
Patxi Vaquerizo, Lanbide Eskolako zuzendaria: “Interneten erabilera okerra kezka-iturri da guretzat”
“Mobilak klasearen martxa oztopatzen badu, jabea klasetik kanporatua izan daiteke”
dute. N. Arazorik sortu al da sakeleko telefonoen erabilerarekin? Noizbait klaseko jarduera oztopatu izan al du? P. V. Klasean, irakaslea azalpenak ematen ari zela, maiz entzuten zen sakeleko telefonoaren txirrina. Horregatik, duela asko, klasean sartu aurretik telefonoa itzaltzeko eskatu genien ikasleei. Hala ere, bada sakeleko telefonoa pizturik mantentzen duen ikaslerik, piztuta baina soinurik gabe. Eta deia jasotzen badu, klasetik ateratzeko eskaera egiten du. Gaur egun, arraroa da sakeleko telefono baten soinua klaseko orduetan entzutea. Telefono dei batek klasearen martxa oztopatzen badu, jabea klasetik kanporatua izan daiteke.
NOAUA! Sakeleko telefonoen hazkuntza eskolan bertan igarriko zenuten. Patxi Vaquerizo. Telefonoaren erabilerak gora egin duela sumatu dugu. Gaur egun, ia ikasle denek sakeleko telefonoa dute eta eskolara ekartzen
N. Zuengana hurbildu al da gurasoren bat gai honekin kezkaturik? P. V. Ez ditugu gurasoen kexuak jaso. Gure eskolako ikasleak nagusiak dira jada. Pentsatzen dut gurasoak ohituta egongo direla eta arduratuta jarraituko dutela sakeleko telefonoaren erabilerak izan duen gorakadarekin.
U
darregi Ikastolan bezalaxe, Zubietan dagoen Lanbide Eskolan ere neurriak hartu behar izan dituzte. Hala ere, Patxi Vaquerizo zuzendariak aitortu digunez, “arraroa da telefono baten soinua klaseko orduetan entzutea”. Sakeleko telefonoa bezalaxe, Internet eta ordenagailuen erabilera kezka-iturri bihurtu da. Horretaz guztiaz hitz egin dugu Patxi Vaquerizorekin.
PATXI VAQUERIZO Usurbilgo Lanbide Eskola
Klasean sartu aurretik, telefonoak itzaltzeko eskatu zitzaien ikasleei.
N. Akaso, telefonoa baino, ordenadore edo Internet kontuak dira kezkaiturri. Hala al da? P. V. Guretzat ordenagailuaren erabilera eta Interneterako konexioa lantresna dira. Dena den, lan-tresna hauen erabilera okerra eta horiekiko dependentzia kezka-iturri dira guretzat.
Sakeleko telefono zaharrak, birziklatzera
S
akeleko telefonoa aparailu berria da, baina dagoeneko indar handiarekin sartu da gure eguneroko bizimoduan. Ikusi dugun moduan, ia gazte denek era horretako telefono bat dute. Gainera, teknologiak oso azkar egiten duenez aurrera, denbora gutxian, ezaugarri berriak dituzten aparailu berriak atera dira merkatura. Gero eta maizago, sakeleko telefono berri bat eskuratu eta zaharra alde batera uzteko joera dugu. Baina, zer egin telefono zaharrarekin?
Badira sakeleko telefonoak birziklatzeko prestatuta dauden hontziak. Aparailua bertan utzi ondoren, gai horretan aditua den enpresa batek berriz ere erabili daitezkeen elementuak berreskuratzen ditu. Besteak beste, beira, plastiko eta metal zuntzak eta kobrea berreskuratu daitezke. Pentsa, telefono bat birziklatzetik ateratzen diren elementuen %90a erabilgarria da eta merkatuan saldu daiteke. Usurbilen, non utzi? San Markos mankomunitateko ibil-
gailua hilabeteko lehen asteazkenean igaro ohi da. Mobila bertan uzteko aukera aparta dugu. Zer lortuko dugu era honetako neurriak hartuko bagenitu? -Erabiltzen ez diren sakeleko telefonoei ingurumenari egokitutako tratamendua ematea. -Etxebizitzetan pilatzen diren aparailuei erantzuna ematea. -Ingurumenaren aurreko errespetuzko jarrera bultzatzea. - Materialen birziklatzearekin lehengaiak aurreztea.
14
ETXEKO
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
BERRI
NOAUA!ko Bazkideen Batzar Nagusian iazko balantzea eta 2005erako egitasmoak aztertu ziren
B
azkide guztiei gutunez jakinarazi zitzaizuen bezalaxe, martxoaren 19an egin zen NOAUA!ko Bazkideen ohiko Batzar Nagusia. Gaur egun, bazkideak 515 lagun diren arren, dozena bat izan ziren martxoaren 19ko batzarrera hurbildu zirenak. 2004ko balantzea egiterakoan, kultur elkartearen, aldizkariaren eta web orrialdearen jarduerak azaldu ziren. 2004ko diru-kontuen balantzea egin eta gero, Zuzendaritza Batzordeak 2005erako dituen egitasmoak aztertu ziren. Astekaria proiektuaz ere, luze hitz egin zen. Baina itxi gabeko eztabaida izan zen. Web orrialdeak ere, zeresanik eman zuen. 2005eko aurrekontua ere, nola ez, aztergaien artean izan zen. Ez zen kargu-aldaketarik eman. Beraz, datorren urtean lan-talde berdinak jarraituko du Zuzendaritza Batzordean lanean. 2005ean ere, Ana Aizpurua izango da Kultur Elkarteko lehendakaria.
Ez zen kargu-aldaketarik eman. 2005ean, Zuzendaritza talde berdina arituko da lanean.
PIL-PILEAN
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
Maiatzaren hasieran, Hiru Truku eta Arditurri taldeak arituko dira Usurbilen
J
exux Artze Taldeak prest du aurtengo egitaraua. Bi izango dira antolatuko dituen jaialdiak. Maiatzaren 6an, Arditurri taldea arituko da Oiardo Kiroldegian. Biharamunean, eta leku berean, “Nafarroako kantu zaharrak” diskoa aurkeztuko du Hiru Truku taldeak. Laster izango dira sarrerak salgai. Juan Mari Beltran, Euskal Herriko musikagintzaren ikertzaile nekaezina da. Ikertzaile izateaz gain, musikaria ere bada. Arditurri taldearekin batera, “Gogoaren bidezidorretatik” diskoa plazaratu zuen duela bi urte. Lan hori aurkeztera etorriko da gure artera Juan Mari Beltran. Arditurri taldearen saioa maiatzaren 6an izango da. Hurrengo egunean, maiatzaren 7an alegia, Hiru Truku taldea izango da protagonista. Ruper Ordorika, Joseba Tapia eta Bixente Martinez dira hiru tru-
15
Apirilaren 7an, Santixabeletako Jai Batzordearen bilera
M
artxoaren erdialdean, Santixabeletako Jai Batzordearen lehen bilera ospatu zen. Datorren bilera apirilaren 7an egingo da, arratsaldeko 20:00etan, udal liburutegian.
Jexux Artze Taldeak ekarriko du Hiru Truku gure artera.
kuak. Bizkaiko kantuak ardatz zuten bi disko argitaratu ondoren, azken diskoan Nafarroako kantutegi zaharrean erreparatu dute. Lan hori plazaratuko dute Usurbilen. Saioa baino lehen, txalapartariak eta albokariak arituko dira herriko kaleetan barrena.
Jaiak prestatzeko hasteko unea iritsi da.
Goizean goiz pasa bazen ere, harrera beroa egin zitzaion Korrikari
Noaua! Kultur Elkarteko zein Bota Punttubako ordezkariak, Zubietan barrena.
Berandu iritsi zen arren, Kalezarren zain ziren lagunak gogotsu ekin zioten Korrikari.
Eguneko Zentroko lagunek egoitzan bertan jaso zuten Haur Eskolakoen lekukoa.
16
ELKARRIZKETA
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
“Gustura izan gara hemen lanean”
S
an Inazioko errotonda martxan dagoen arren, lanak ez dira oraindik amaitu. Baina gutxi falta da. Egunero lanean izan diren langileengana hurbildu gara honakoan. Alfredo Acuña, langileen enkargatua, izan da gure solaskidea. Alfredok esan digun bezala, "proiektu baten inguruan egiten da lan. Baina proiektua ez da definitiboa. Praktikan, egitasmoa behin eta berriz errealitatera egokitu behar izaten da". Aurreikusi baino 105 metro gehiagoko espaloia egin da, esate baterako. Pozik azaldu dizkigu obraren gorabeherak. Esker onez azaldu da, gainera, gure inguruan jaso duten laguntzarengatik. Eduardo Satostegi izan da lanen injinerua. Eta Acuña, eraikuntzaz arduratu den enpresa. Langileen enkargatua da Alfredo Acuña. Gazte honek aitortu digunez, era honetako lanak uste baino konplexuagoak dira: "bideak ezin dira denbora luzez itxi. Bestetik, gauza asko lotu behar dira. Zerbitzu asko hartu behar dira kontuan: gasa, ura, zuntz optikoa... Dena sinkronizatu behar da eta hori izan da erronka nagusia". Auzoa urbanizatzeko aukera aprobetxatu da, zerbitzu ezberdinekin hornituz. Txaramuntoko etxe berriek ere baldintzatu dute urbanizazio-lana.
Errotonda, oker? Errotondak duen peraltea begibistakoa
da. Ez da laua. Alfredok honako argudioak eman dizkigu: "jada martxan diren bide batzuen gainean ipini behar izan dugu errotonda. Bideek baldintzatu dute obra. Bide ezberdinen kotara moldatu behar izan dugu, baina araudia betez. Laua izateko, bide ezberdinen kota igo beharko genuke, eta kota guztiak parekatzeko, inguruko etxeren batek zulo batean geratzeko arriskua zuen". Beraz, bideek eta etxeek baldintzatu dute errotondaren peraltea. Galdetzen hasita, Kale Nagusitik datorren bidea estu samar geratu ez ote den jakin nahi izan dugu. "Kale Nagusitik datorren ibilgailuak zig-zag modukoa egin behar du. Bihurguneak ahalik eta gehien sahiesten saiatu gara. Froga asko egin ditugu eta horretarako, Euskotreneko autobus artikulatua ekarri dugu behin baino gehiagotan", esan digu Alfredo Acuñak.
Errotonda parean, parke txiki bat Errotondak parke txiki bat ekarri du. Alfredok azaldu digunez, "altuera eman diogu parketxoari, oinezkoa babestua sentitu dadin". Parkean dagoenak kotxeen beldur izan ez dezan. Iñigo Segurola paisajistak egingo du errotondako berdegunearen diseinua. Bizilagunekin tratu zuzena izan dute eta euren laguntza jaso dutela aitortu digu Alfredo Acuñak, langileen enkarga-
Langileak pozik izan dira hemen lanean.
tuak: “udaletxean ere, asko lagundu digute, teknikoek, zinegotziek, udaltzaingoek... Beste udaletxe batzuekin konparatuz, hemen bizilagunen iritzia kontuan hartzen da", hala adierazi digu Alfredok.
Markesina berria, jada martxan Zumaiatik Donostiara doan autobusa San Inazio errotondako markesina berrian geratzen da. Martxoaren 29tik martxan baita markesina berria. Oraindik ez dira bus geltokiak erabat zehaztu, Udala eta Foru Aldundiaren iritziak ez datoz bat. Bien bitartean, markesina berrian hartu beharko da Donostiara doan Euskotreneko autobusa.
Irazu kalea, 3 Telf: 943 36 13 98
I Z E R D I PA T S E T A N
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
17
Hastera doa Euskal Joko eta Jolasen Bigarren Topaketa
I
az, lehen aldiz, Euskal Joko eta Jolasen Lehen Topaketa egin zen. Euskal joko tradizionalak berreskuratu eta indartzeko asmoz, herrien arteko euskal jokoen txapelketa jarri zen martxan. Xiba izenarekin aurkeztu zen ekimen honetan, usurbildar gazte koadrila batek hartu zuen parte. Pasa den urteko emaitzak lortzekotan edo ahal bada hobetzekotan, Usurbilgo delegatuak taldea osatu eta egitasmoa garatzeko deialdia egin du. Bilera apirilaren 8an egingo da, arratsaldeko 20:00etan, NOAUA!ko egoitzan bertan. Xiba izeneko jardunaldi hauetan, herrialde ezberdinetako taldeak elkarren artean arituko dira lehian. Iaz, euskal jokoak hiru multzotan banaturik zeuden: jaso/altxa, garraiatu eta besteak.
Euskal dantzak Topaketa hauekin, lehia sustatzea baino, euskal jokoak ezagutarazi eta herrien arteko harremanak sendotu nahi dira. Bitxia bada, euskal dantzak ere leku berezia du Xiba jardunaldietan. Probatako batean talde bakoitzetik
Apirilaren 8an, arratsaldeko 20:00etan, Usurbilgo taldea antolatzeko bilera egingo da Noaua!ko egoitzan. Irudian, iazko taldea.
bi bikotek hartuko dute parte eta fandango eta arin-arin bana dantzatu behar dute.
Parte hartzeko, zer egin? Parte hartzeko zer egin behar da? 16 urte badituzu, listo. Nahikoa da. Baina
Herri Kirol Federazioko lizentziaduna bazara, jai duzu. Beraz, une atsegin bat pasatzeko gogoz bazaude eta euskal jokoetan aritu nahi baduzu, apirilaren 8ko bilerara azaldu. 20:00etan, NOAUA!ko egoitzan.
garraioak
TELF: 943 37 01 46
ZABOR BILKET A
18
NOAUA! TXIKI
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
Eroria eta ukitua - Jolas bakoitzean, ezkutuko zenbakia idatzi dugu. - Proposatutako zenbakietan, asmatutako zifra posizio egokian badago, eroritako bat izango da. - Proposatutako zenbakietan, asmatutako zifra toki egokian ez badago, baina zifra hori bada, ukitua izango da.
L.H.3
Eroriak
Ukituak
341 245 368 834 438 572 948 842
2
0
Eroriak
Ukituak
Zenbakia
Proposatutako zenbakia
2 0 1 1 3 1 0 0
0 3 0 2 0 1 0 2
725
276 725 427 705 726 672 652 839
Lehendabiziko jolasa 2-0 1-0 2-0 0-3 1-2 0-0 2-0 1-1
BIGARREN JOLASA - Ezkutuko zenbakia: 726 - Ezkutuko zenbakia kontuan hartuta, eroriak eta ukituak, zenbat diren ohartuz, proposatutako zenbakia aukeratu eta zutabea bete.
Proposatutako zenbakia
Soluzioa
LEHENDABIZIKO JOLASA - Ezkutuko zenbakia: 348 - Adierazi erorien eta ukituen kopuru zehatzak.
Mugikorra: 649435475 649435476 943 363370- 361439
Bigarren jolasa 672-705-276-726-427-839-652
MAJERAKO
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
* DEITURA
Pl., fruta mota
Dinatasun
KONDARRAK
Noka, da Ezkontide arra
Euri jasa
Ez itxiak
19
Istu
Nauka
Irudian: Usurbilgo pilotaria
Soluzioa: 22. orrialdean.
Irauten duena
Armiarmasare Amerikakoak
Entzuteko moduan * IZENA
Jorratua
Gure bandera Etxeko abere
Emakume izena Nahi bizia
Otx!
Diru zahar
Ikusten nuen
Non atzizkia Bibliako pertsonaia
Jatorri atzizkia Ikas eta Ari!
Una, neka Nor atzizkia
Suari dariona Sufrea
Uranioa Modu atzizkia
Iodoa Sua
Da
Noren atzizkia
Jakaren erdian Baita
Bokala
Hari, nuke
20
I N F O R M A Z I O P R A K T I KO A Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
Eguneko goardiako farmaziak
Eusko Tren-en tren ordutegia Donostia Usurbil Zarautz 05.47* 06.17* 06.47* 07.17 07.47 08.17* 08.47 09.52/ 10.17 10.47 11.51 12.17* 12.47 13.17* 13.47 14.17* 14.47 15.17* 15.47 16.17* 16.47 17.17* 17.47 18.17* 18.47 19.17* 19.47 20.21/ 20.47 21.47
06.03* 06.33* 07.03* 07.33 08.03 08.33* 09.03 10.33 11.03 12.05 12.33* 13.03 13.33* 14.03 14.33* 15.03 15.33* 16.03 16.33* 17.03 17.33* 18.03 18.33* 19.03 19.33* 20.03 21.03 22.03
* Astegunetan bakarrik
06.20* 06.50* 07.20* 07.50 08.20 08.50* 09.20 10.21/ 10.50 11.22 12.20 12.50* 13.20 13.50* 14.20 14.50* 15.20 15.50* 16.20 16.50* 17.20 17.50* 18.20 18.50* 19.20 19.50* 20.20 20.48/ 21.20 22.20
/ Zerbitzu berria, egunero
Zarautz Usurbil Donostia 06.08* 06.38* 07.08* 07.38* 08.08 08.38* 09.08 10.05 11.08 11.22/ 12.08 12.38* 13.08 13.38* 14.08 14.38* 15.08 15.38* 16.08 16.38* 17.08 17.38* 18.08 18.38* 19.08 19.38* 20.08 21.08 22.07/ 22.38
06.24* 06.54* 07.24* 07.54* 08.24 08.54* 09.24 10.24 11.24 12.24 12.54* 13.24 13.54* 14.24 14.54* 15.24 15.54* 16.24 16.54* 17.24 17.54* 18.24 18.54* 19.24 19.54* 20.24 21.24 22.54
* Astegunetan bakarrik
06.39* 07.09* 07.39* 08.09* 08.39 09.09* 09.39 10.39 11.39 11.47/ 12.39 13.09* 13.39 14.09* 14.39 15.09* 15.39 16.09* 16.39 17.09* 17.39 18.09* 18.39 19.09* 19.39 20.09* 20.39 21.39 22.32/ 23.09
/ Zerbitzu berria, egunero
Apirilak 1, ostirala Rodriguez, Nagusia 42 atz Lasarte
Apirilak 10, igandea Acha-Orbea, Hipodromo etor. 6 Lasarte
Apirilak 2, larunbata Oa Kontzeju Zaharra 11 Usurbil Urbistondo, San Franzisko 1 Lasarte
Apirilak 11, astelehena Orue, Jaizkibel 2 Lasarte
Apirilak 3, igandea Urbistondo, San Franzisko 1 Lasarte.
07.40 08.00 08.00 08.40 09.00 09.00 09.40 10.00 10.40 11.00 11.40 12.00 12.00 12.40 13.00 13.00 13.40 14.00 14.00 14.40 15.00 15.00 15.40 16.00 16.40 17.00 17.40 18.00 18.00 18.40 19.00 19.00 19.40 20.00 20.00 21.00 21.00 22.15 22.00 22.30 00:00 02:00 04.00 06.00
Urbil
08.25 09.20 09.25 10.25 11.25 12.20 12.25 13.20 13.25 14.20 14.25 15.20 15.25 16.25 17.25 18.20 18.25 19.20 19.25 20.20 20.25 21.20 21.25 22.35 22.25 22.55
**Aiaraino
Usurbil Zarautz
08.05 08.25** 08.35 09.05 09.30 09.35 10.05 10.35 11.05 11.35 12.05 12.25** 12.35 13.05 13.30 13.35 14.05 14.30** 14.35 15.05 15.30 15.35 16.05 16.35 17.05 17.35 18.05 18.30 18.35 19.05 19.25** 19.35 20.05 20.30 20.35 21.25 21.35 22.45 22.35 23.05 00.25 02.25 04.25 06.25
08.25 08.55 09.25 09.55 10.25 10.55 11.25 11.55 12.25 12.55 13.25 13.55 # 14.25 14.55 15.25 15.55 16.25 16.55 17.25 17.55 18.25 18.55 19.25 19.55 20.25 20.55# 21.45 21.55 23.05 22.55 23.25 00.45 02.45 04.45 06.45
# Larunbatetan, Orion autobus aldaketa Aiara
Zarautz Usurbil
06.45 06.45 07.15 07.45 07.45 08.15 08.45 08.45
07.05 07.05 07.35 08.05 08.05 08.35 09.05 09.05 09.30 09.45 10.05 09.45** 10.05 10.30 10.45 11.05 10.45 11.05 11.45 12.05 11.45 12.05 12.45 13.05 12.45 13.05 13.30 13.45 14.05 13.45 14.05 14.30 14.45 15.05 14.45 15.05 15.30 15.45 16.05 15.45 16.05 16.30 16.45 17.05 16.45 17.05 17.45 18.05 17.45 18.05 18.45 19.05 18.45 19.05 19.30 19.45 20.05 19.45 20.05 20.45 21.05 21.15 21.35 21.45 22.05 23.15 23.35 01.15 01.35 03.15 03.35 05.15 05.35 *Aiatik dator Soilik larunbata gauez
Apirilak 13, asteazkena Rodriguez, Nagusia 42 atz Lasarte
Apirilak 4, astelehena De Miguel, Nagusia32 Lasarte Apirilak 5, asteartea Rodriguez, Nagusia 42 atz Lasarte
Apirilak 14, osteguna Gil, Nagusia 24 Lasarte Apirilak 15, ostirala Acha-Orbea, Hipodromo etor. 6 Lasarte
Apirilak 6, asteazkena Gil, Nagusia 24 Lasarte Apirilak 7, osteguna Acha-Orbea, Hipodromo etor. 6 Lasarte
Apirilak 16, larunbata Oa Kontzeju Zaharra 11 Usurbil De Miguel, Nagusia32 Lasarte
Apirilak 8, ostirala Urbistondo, San Franzisko 1 Lasarte
Apirilak 17, igandea De Miguel, Nagusia32 Lasarte
Apirilak 9, larunbata Iturralde, Bordaberri 1 Usurbil Acha-Orbea, Hipodromo etor. 6 Lasarte
GAUEKO GOARDIAKO FARMAZIAK
Eusko Tren-en autobus ordutegia Donostia
Apirilak 12, asteartea De Miguel, Nagusia32 Lasarte
Urte osoan, gaueko goardiako farmazia guztiak Hernanin egingo dira. Maria Jose Chucla, Kardaberaz Kalea 48, Hernani (943 55 17 93).
2005eko egutegi osoa noaua.com helbidean Urbil Donostia
07.10 08.15 09.15 09.35 10.15 10.35 11.15 12.15 13.15 13.35 14.15 14.35 15.15 15.35 16.15 16.35 17.15 18.15 19.15 19.35 20.15 21.15 21.40 22.15
07.30 07.30 08.00 08.30 08.40 09.00 09.30 09.40 10.00 10.30 10.40 11.00 11.30 11.40 12.30 12.40 13.30 13.40 13.55* 14.30 14.40 15.00 15.30 15.40 15.55* 16.30 16.40 17.00 17.30 17.40 18.30 18.40 19.30 19.40 20.00 20.30 20.40 21.40 22.00 22.40 00.00 02.00 04.00 06.00
Asteburutan Larunbat lanegunetan
Donostiara autobusez joateko, geltokia San Inazio errotondako markesina berrian (martxoaren 29tik aurrera).
Zubieta-Donostia TST autobusak
Bai esan?
ASTEGUNETAN Zubieta-Donostia
• Udala ............................................... 37 19 51 • Udaltzaingoa ........................... 36 11 12 • Obrak eta Zerbitzuak ..... 37 01 48 • Anbulategia............................... 36 20 13 • Udarregi ikastola ................. 36 12 16 • Udarregi (Agerialde) ........ 36 38 95 • Oiardo kiroldegia ............... 37 24 98 • Zumarte ...................................... 37 15 94 • Etumeta ...................................... 37 20 01 • Taxi geltokia............................. 36 21 78 • D.Y.A. ............................................. 46 46 22 • Ertzantza................................................... 112 • Suhiltzaileak.......................................... 112 • Larrialdiak .............................................. 112 • Anbulantziak ........................................ 112 • Gure Pakea ................................ 37 32 28 • Gure Elkartea.......................... 37 17 51 • Arrate Egoitza......................... 36 63 40 • Eusko Tren ................................ 47 09 76 • Noaua! aldizkaria................ 36 03 21 • Bake epaitegia ........................ 37 23 36 • Oa farmazia .............................. 37 60 76 • Iturralde farmazia............... 36 33 95 • Zubietako Batzarra ........... 37 20 77 • Argindarra (Iberduero) . 47 09 76
7:55*/ 9:30(T)/ 13:15(T)/ 14:35*(T)/ 19:15(T)
Donostia-Zubieta (Gipuzkoa plazatik) 7:15* /9:00/ 12:45(T)/ 13:45*/18:45 LARUNBATETAN Zubieta-Donostia 8:15(T) / 12:45 / 15:15(T) / 21:35(T) Donostia-Zubieta (Gipuzkoa plazatik) 12:15(T) / 14:30(T) / 21:00(T) JAI EGUNETAN Zubieta-Donostia 11:25(T)/ 13:30(T)/ 15,30(T)/ 21:35 (T) Donostia-Zubieta (Gipuzkoa plazatik) 11:00(T)/ 13:00(T)/ 15:00(T)/ 21:00 (T) * Eskola egunetan T Autobus aldaketa beharrezkoa da. 943 361740.
Datorren NOAUA! Apirila As.
4 11 18 25
Ar.
5 12 19 26
Az.
6 13 20 27
Os.
Ost.
La.
Ig.
7 14 21 28
1 8 15 22 29
2 9 16 23 30
3 10 17 24 31
Hurrengo alea
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
GAZI GOZO GEZA
21
Oharrak ETXEBIZITZA -Usurbil edo inguruetan pisua errentan hartuko genuke. Tf: 645722874. -Kaxkoanpisu bat alokatzen da. 115m2, 4 gela, 2komun, sala eta sukaldea. Abala eskatzen da. Interesatuak, 943361730 (20:00-22:00). SALEROSKETAK / GARAJEAK - Vespa Iris 200 motorra salgai. SS-AL matrikula. Salneurria 600 euro. 656721158. -Baserriko babarrunak saltzen dira. Kiloa 10 euro. 600901150. - Garaje bat daukat alokairuan jartzeko Kale Nagusian (Bizkarreko etxeetan) 240eurotan. 100m2takoa da eta kotxea erraz sartzen da. 943458284. - Ford Fiesta salgai. Diesel 1.8, SS-AV. Egoera onean. 637 135 088. - Aparkalekuak dauzkat salgai prezio oso onean Bizkarra 1-8 etxe taldean, Kale Nagusia 3 zbkan. 607905859 (Imanol). - Honda Dominator 650 cc motorra egoera oso onean. 667 172010 (Jon). - Garaje itxi bat alokatzen da kale nagusian. Interesatuak deitu 943361235. LANPOSTUAK Lan-eskaerak - Lan egiteko gogoa daukat. Kanpotarra naiz eta edozein lan egingo nuke: portalak garbitu, plantxa egin, kanguro lanak astebukaeratan, pertsona helduekin, fregaderako lanak... 677552258 (Sharon) - Kamarera euskaldun bat eskaintzen da astelehenetik ostiralera lan egiteko. 667694469. - Emakume bat eskaintzen da astelehenetik ostiralera, pertsona helduak edo ezinduak zaintzeko. Horrelako lanetan aritua. 626641155 Mariaje. - Taberna batean egingo nuke lan edo antzeko
zerbaitetan. 652 757 495. - Portalak eta eskilerak garbitzeko neska bat eskaintzen da. Esperientzia horrelako lanetan. Interesatuak deitu 690 784 113 telefono zenbakira. - Oporretako, ospakizunetako, edota edozein motatako bideoak montatzen dituen profesionala eskaintzen da. Informazio gehiago nahi izan ezkero deitu 943- 555835 edota 617-242660 telefonora. Lan-eskaintzak - Orioko ileapaindegi batean estezizista bat behar da. Interesatuak deitu 943832729. - Astelehenetik ostiralera, eguerditan pertsona bat behar dugu Antxeta jatetxean lan egiteko. Interesatuak deitu 943370344 telefonora. - Usurbilen taberna bat traspasatzen da. 620 259 672. - Ikastolen Elkarteak uztailean burutuko diren euskal, ingeles eta frantses udalekuetarako begiraleak behar ditu. Beharrezkoa: 18 urte beteta izatea, euskara menperatzea eta begirale titulua izatea. Izen emate epea: martxoak 11. Non: Ikastolen Elkartean, 94 4354340 /www.bieikastola.net. BESTELAKOAK / GALDUTAKOAK - Oporretarako, astebukaeretako edo despedidetarako txaletak alokatzen ditugu Pe単iskolan. Itsasora zein mendira begira dauden txaletak. Gune berdeak, piszina, teniserako pistak, sauna, squach, eta umeentzako parkea. Interesatuak: 964491022 edo 677780680. - Errepide ondoko autobus geltokianKarpeta txuri bat galdu dut. "Aulas Kutxa" hitzak ditu azalean. Aurkitu duenak deitu 943364733 zenbakira.
Zumartegi Poligonoa Aitzezarra kalea, 1 20170 USURBIL
- Ekonomika sukalde bat saltzen da (labea ere badu). 6 urte ditu, ondo zaindua. Prezioa negoziatuko da. 617242660 / 943361751 (Nerea). - Bideokamara bat saltzen dut, Canon XL1 semiprofesionala, bateria eta tripodea barne. Gutxi erabilia berria dago. 943376902 - 665749615 gauez. - Kanping-karroa salgai, aluminiozko panelarekin. Karabana bihurtzen da. 943 55 18 32. - Pago egur txikitua eta lehorra salgai. Etxera eramaten da. Tf. 615755762 - Astean zehar eski-begirale izateko jendea behar du Ikastolen Elkarteak. 943444702.
Txerrimunik ordainetan Zorionak Pitxitxina! Martxoaren 13an bi urte handi egiteagaitik. Muxuak etxeko guztien partez. Zorionak aitona Miguel! Martxoaren 23an bete zenituen urteak. Badakigu ondo pasa zenuela eguna eta besarkada handi bat bidaltzen diezugu etxekoen partez. Batez ere zure hiru biloben partez, Ainhoa, Jon eta Andoni.
Oharrak - Txerrimunik ordainetan doaneko atalak dira NOAUA! Kultur Elkartea - Borda Berri, 3
Tlf: 943 36 10 79 Faxa: 943 36 62 92
Eguzkitzaldea 20170 Usurbil erredakzioa@noaua.com
22
INGO
AL DEU?
Noaua! - 2005eko apirilaren 1ean
Literaturaren txokoa
Agenda Apirilak 7, osteguna - Santixabeletako Jai Batzordearen bilera. 20:00etan, udal liburutegian. Apirilak 8, ostirala -Euskal Joko eta Jolasen Bigarren Topaketan parte hartzeko bilera, arratsaldeko 20:00etan, NOAUA!ko egoitzan.
KzGunea IKASTAROAK OINARRIZKO INTERNET (20 ordu) 1. Apirilak 4-15, arratsaldez, 16:00-18:00 (euskaraz). 2. Apirilak 4-15, arratsaldez, 18:00-20:00 (gaztelaniaz). 2. Apirilak 18-29, arratsaldez, 18:00-20:00 (euskaraz).
“Medikuak esan dit minbizia dudala”
L
iburuak kontatzen duen historia Sustatu webgunean jaio zen, 2002ko irailaren 15ean, Joxe Aranzabal gaixotu eta lau egunera. Egun hartan, Joxek argitaratu zuen bere mezuetan lehena izango zena, “Medikuak esan dit minbizia dudala”, eta izena eman diona liburuari ere. Zenbaiten ustez, mezu hark mugarri bat ezarri zuen euskal kazetaritzaren histo-
rian, ordura arte inoiz jorratu gabeko esparru bat hasi baitzuen. Gerora etorriko ziren beste 16 mezu, bi urtean zehar idatziak. Eta liburuak denak jasotzen ditu, mezu bakoitzak eragindako erantzunik esanguratsuenekin batera.
Fitxa teknikoa: Liburua: “Medikuak esan dit minbizia dudala”. Argitaletxea: Elkar. Egilea: Joxe Aranzabal. Salneurria: 11,40 euro.
AZTERKETAK 1. IT Txartela. Apirilak 11 astelehena, 18:00-20:00. MINTEGIAK 1. "Astebukaera Euskal Herrian", martxoak 31 asteazkena, arratsez, 16:00-18:00 (euskaraz). 2. "Via Michelinekin bidaiatu”, apirilak 1 ostirala, arratsez, 16:00-18:00 (gaztelaniaz).
Soluzioa
✪ H D
U
✪ A
✪ O
Z
✪ A
N
A
I
E
I
R
R
D
U
K
✪ A ✪ N
N
E
N
✪ A
I
K
U
R
R
✪ A
K
✪
I
✪ D
A
G O
K
S
A
N
E
R
R I
A
R
I
K
K
A
✪
T
U
A
A
✪ K
U
R T
E
A
✪ D
I
I
T
Z P
R
A A
✪
S
E
N
A
R
U
N
N
✪ A
✪ U
K ✪ I
✪
✪ A
Apirilaren 7an, elikadurari buruzko hitzaldia Haur Eskolan
M
✪
✪
A M E
✪ A
Egin kontu
N I
K E
edikuntza naturalean eta nutrizio energetikoan aditua da Malen Moya. Apirilaren 7an hitzaldia eskainiko du Kalezargo Haur Eskolan, Fraisoroko irakasle den Jesus Calvillorekin batera. Arratsaldeko 18:00etan hasiko da hitzaldia, Kalezargo Haur Eskolan bertan. Matrikulazio garaia ere iritsi da Usurbilgo Haur Eskolara. Informazio gehiago Haur Eskolako
Juan de Garay kalea 20160 Lasarte-Oria
bulegoetan jasoko duzue, goizero, 9:30etik 10:30era. Izen-emate epea, hala ere, apirilaren 29an amaituko da.
Telf: 943 37 64 24 Fax: 943 37 61 55
Txotxetik irten zera kristal fiĂą garbira, saltatu dezu illun betikan argira; atoz ederra, atoz, gauzkatzu begira, eragiteko baso zaudenari jira. Ramon Artola. “Sagardoaren grazia eta beste bertso askoâ€?