www.noaua.com
HAMABOSKARIA - 2004ko ekainaren 25a IX. urtea - Usurbil, 185. zenbakia
G ora S a nti x abe l!
Kezka nagusi
Zubietan
ATARIKO
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
Txirrikitutik U
da iritsi da eta horrekin batera Euskal Herri osoan jaiak leku guztietan topatuko ditugu. Herri jaiez gain, gure herrian, kirol txapelketak nonnahi ikusteko aukera dugu, pilota partidak, esaterako. Herriko gazteak indarrez dabiltza pilotari jo eta jo ahalik eta partidu gehien irabazten ahaleginduz. Pilota gaitzat hartuz, ondoko argazki hau aukeratu dut, Anoetako pilotalekuan bizi izandakoa gogora ekarriz. 1992ko uztailan Gipuzkoako herrien arteko pilota txapelketaren finala ospatu zen Usurbil eta Segura artean. Pako Alkortak zuzendutako gazteek txapelketa irabazi zuten eta bertara gerturatu ziren herritarrek jai giroan ospatzeko aukera ederra izan zuten. Pilotalekua pankartez betetzeaz gain, herriko pilotariak txaranga paregabearekin animatu zituzten. Argazkian ikusten duzuena da hain justu txaranga paregabe hori. Hona hemen txarangako fenomenoak: Inaxio Usarralde, Mikel Elexpe, Ramon Uribe, Iker Muguruza, Ibon Beristain eta Olatz Matxain. Ziur nago duela 12 urteko argazki honek oroitzapen polita ekarriko diola bati baino gehiagori.
HAIZEA
3
Argazkilaria: Javier Gallego, 1992ko uztaila Jabetza: Egin egunkaria Anoetako pilotalekua,Donostia
Zaloa Arnaiz Ibarguren
OHARRA: Herriko argazki zaharren bat etxean baduzu eta NOAUA!ko Txirrikitutik atalean ateratzea nahi baduzu, jar zaitez gurekin harremanetan, NOAUA! Kultur Elkarteko egoitzan gaude. 943 360 321 telefonoan edo fototeka@noaua.com e-postan aurkituko gaituzu.
Argitaratzailea : Noaua! Kultur Elkartea Bordaberri 3 Eguzkitzaldea - 20.170 Usurbil (Gipuzkoa) Tlf.: 943 36 03 21 Fax.: 943 37 25 02 elkartea@noaua.com erredakzioa@noaua.com publizitatea@noaua.com Web orria: www.noaua.com Koordinatzailea: Imanol Ubeda Publizitatea: Maialen Saez Kolaboratzaileak: Lontxo Zubiria, Oxkar Santamaria, Maria Angeles Arruti, Maria Jesus Urbieta, Jone Eizmendi, Ekiñe Olaizola, Iñaki Labaka, Amagoia Mujika, Xabier Arregi, Pako Agudo, Alfontso Vidal, Alazne Begiristain, Ana Urdangarin, Joseba Pellejero, Ainara Uribe, Eider Jauregi, Mikel Bengoetxea, Agustin Esnaola, Eneko Harreguy, Salome Portu, Pello Aranburu, Joseba Zubeldia, Imanol Goenaga, Andoni Udabe, Eukene Kamino, Aloña Pulido, Isaak Muñoz, Olatz De Miguel, Iñaki Agirresarobe. Denborapasak: LUMA, O.E. Bazkidetza: Aitziber Aranberri Erredakzio Kontseilua: Imanol Ubeda, Zaloa Arnaiz, Maialen Saez, Agurtzane Solaberrieta, Joxe Luis Arrastoa. Informatika: Topaguneko informatika zerbitzua. Banaketa: Miren Azkonobieta, Txelo Vidal eta Kerman Errekondo Elektrikaria: Iñaki Salsamendi Tirada: 2.600 ale Lege-Gordailua: SS-668-96 - ISSN: 1136-6818 Inprimategia: Antza
Aurkibidea LANBIDE HASTAPEN TAILERRAK
5. Orr.
BERRIEMAILEAK KALEJIRAN
6. Orr.
ERRAUSTE-PLANTEK KEZKA ERAGIN DUTE
10. Orr.
HASI DIRA SAN JOANAK
12. Orr.
Kalezar festa-giroan da egun hauetan. San Joanak amaitu orduko, Santixabelak hasiko dira. Gehigarri berezian bildu ditugu jaietako ekitaldi guztiak.
NEKAZARITZA ETA LANDA LURRA HIZPIDE 14. Orr. PLIS, PLAS, TXALO TA JOLASEKO IRUDIAK
16. Orr.
USURBILDARRAK XIBA TXAPELKETAN
17. Orr.
EKITALDI GARRANTZITSUENAK
22. Orr.
Noaua! hamaboskariak ez du bere gain hartzen aldizkarian adierazitako esanen eta iritzien erantzunkizunik.
Euskal presoak
Noaua! Kultur Elkarteko jendaurreko ordutegia: 10.00-14.00 / 16.00-20.00 astegunetan AZALA Maiatzean Zubietan eginiko martxaren irudia
Gipuzkoako Foru Aldundiak diruz lagundutako aldizkaria
Kultura sailak diruz lagundutako aldizkaria
Euskal Herrira!
4
IRITZIA
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
Zutabea
Jonathan edo Ane? Larrosa ala urdin argia? Nerea Zinkunegi
Mikel edo Mattin?, Vanessa ala Malen?, Aitor eta Macarena, edo Jose Luis eta Miren?, Unax, Andoni, Maider, Jon, Maria…ai ama!! Jaio berria da Sara eta gurasoek, ez da monoparentala, larrosaz margoturiko gelatxoa prestatu diote hogeitalau urte dituenean ordaintzen bukatuko duten etxe berrian. Ai jaio zenean… hiru kilo zazpiheun eta berrogeita hamar gramo, ume eaaaarra!! (urruxa bailitzan), hiru kiloz azpikoak eskas samarrak izan, aidanean. Marrubi izozki erraldoia dirudi Sararen seaskak, eta armairuak, eta kotxe-kapotak, eta…Sara berak. Auzokoek, ez dute oraindik gehiegi elkar ezagutzen, pisu berriak…badakizu… marrubizko izozki kurpilduna bultzaka ikusten dituzte gurasoak pasieran eta haurraren izena jakin ez arren, jakin badakite Aitor edo Unai ez dela bertan “aguuuuka” doana.
Nola dezake kolore batek gizakiaren generoa markatu? “Arraroa” egiten zaigu Iñaki larrosaz jantzita ikustea… Barka, baina…generoa hanka tartean ditugun genitalek markatzen dute. Nere uste apalean, ez dago gizon femeninorik ezta emakume maskulinorik ere. Generoarena norberak dakarki belarritako zuloak egin edo ez egin. Izan ere, oraindik ez da josi naizena baino femeninoagoa egingo nauen gonarik, ezta josiko ere, baina ez da josiko zarena baino maskulinoagoa egingo zaituen mahoizko galtzik ere. Bart gauean Xangarin izeneko pertsonatxo bat jaio da. Bi kilo eta zazpiehun gramo, eaaaaarra!!! Body zuriak ditu (ez dago merkatuan beste kolorerik aukeran), pijama berdea, gorria, urdin iluna,…Bere logelatxo laranjak, ateak irekita dituela, ortzadarra dirudi…
Ainhoa Azpiroz - Aitor Landaluze - Jakoba Errekondo - Luis Aranalde - Nerea Zinkunegi - Idoia Torregarai
Ika-mika
Euskal Txokoak
E
uskal Txokoetan 2003-04 ikasturtea amaitzen ari garela eta, datorrenaz (2004-05) galdetu diegunean begiraleei, harriturik geratu gara Udaletxeak zerbitzuari jarraipenik emateko asmorik ez duela jakinarazi digutenean. Gure seme alabek ez dute izan etxean euskera ikasteko zorterik, gurasoak ez baitakigu. Denoi gustatuko litzaiguke jakitea baina, batzuoi gure semeei opa ez diegun esfortzua kostatzen zaigu, bai baitakigu euskera beharrezko hizkuntza dela elkarbizitzeko edota Ikastolan arazo akademikorik ez izateko. Ikastola eta irakasleak dira Euskal Txokoetara joateko gomendioa egiten digutenak. Beraiek dira, hizkuntzarekiko eta lagunekin euskarazko harremanetan hobekuntzak nabariak direla azpimarratzen
digutenak. Badira urte batzuk, Udaletxeak ikastolarekin batera, errealitate honen aurrean zerbitzu baten beharra ikusi zuela. Ikastolak, ezin du integrazioaren pisu guztia bere gain hartu eta urte pasa ahala ikusi da, Euskal Txokoek planteatzen diren beharrei erantzun bat ematen dietela. Badirudi Udaletxeak ez dituela behar hauek ikusten eta integrazioarekiko ez duela apusturik egiten. Proiektu hau martxan jarri zenean ikusi ziren arrazoi eta helburuak egun, berdinak izaten jarraitzen dute. Eta urtez urte, haur gehiago joaten dira Txokoetara gure seme alaben etorkizuna gure esku dagoela bai baitakigu. Ezezagun zaizkigun beste proiektu batzuetaz hitz egiten da. Martxan ez dau-
denak eta luzarora abiatuko diren proiektuak. Funtzionamenduan jarri arteko denbora honetan, zergaitik ez jarraitu Euskal Txokoekin? Nola emango zaie erantzuna aipatutako beharrei? Ez al dugu zerbitzu hau merezi? Ez al dagokigu denei esfortzu bat egin eta ahal diren laguntzak eskeintzea euskara ikasteko? Gurasoak laguntzak jasotzen ditugu euskara ikasteko (euskaltegian…) eta gure seme alabak, Txokoetra joan gabe geratuko dira aurrerantzean? Galdera guzti hauen aurrean informazio gehiago izatea gustatuko litzaiguke eta erabaki hau, informazioa eman aurretik hartu dutenekin bilera bat eskatzen dugu.
Euskal Txokoetako gurasoak
IKA MIKA ATALEAN PARTE HARTU NAHI BADUZU, GOGOAN IZAN IDATZIAK GEHIENEZ 2.000 KARAKTERE IZANGO DITUELA. Hurrengo alea: uztailak 9. Idatzia ekartzeko azken eguna: uztailak 2. Postaz: Noaua! Kultur Elkartea - Borda Berri, 3 Eguzkitzaldea - 20170 Usurbil - E-postaz: erredakzioa@noaua.com
KONTZEJU TXIKIA
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
5
Martxan dira lanean ikasteko tailerrak
L
anbide Hastapeneko Tailerrak 16-21 urte bitarteko gazteei zuzenduta daude. Langabezian dauden gazteei, D.B.H. graduatua lortu ez duten ikasleei edota lanbide bat ikasi nahi dutenei zuzenduriko ikastaroak dira hauexek. Ikasitakoa, gainera, praktikan jartzeko aukera dute ikasle guztiek. Ikasketak urrian hasiko dira baina izena emateko epea zabalik dago jada. Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saila eta Andoain, Astigarraga, Lasarte-Oria, Urnieta eta Usurbil herriek adosturiko lankidetza hitzarmen bati esker, 21 urte bitarteko gazteek lanbide bat ikasteko aukera dute. Sukaldaritza eta gozogintza ikastaroa Aginagako tailerrean eskaintzen da.
Aginagako tailerrean bi ikastaro hauek eskainiko dira: - Sukaldaritza/gozogintza. - Ile-apainketa/edergintza. Lasarte-Orian, bi hauexek: - Igeltseritza/ teknika berriak. - Zurgintza eta egurra. Andoainen, aldiz, beste bi hauek: - Automobilaren karrozeria. - Galdaragintza / Soldadura. Baina Usurbilgo gazteek Aginagan ez ezik, Andoain eta Lasarte-Oriako tailerretan ere izena eman dezakete. Ikastaro hauetan bakarrik 16-21 urte bitarteko gazteek izango dute aukera: DBH graduatua lortu ez dutenak, langabezian daudenak edota lanbide bat ikasi nahi dutenak.
Bi urteko ikastaroak Lehenengo ikasturtea urrian hasi eta 2005eko ekainean amaituko da. Ikasleek
Praktikak inguruko enpresetan Bigarren ikasturtea 2005eko urrian hasi eta 2006ko apirilean amaituko litzateke. 550 orduko bigarren kurtsoan hauek izango dira sakonduko diren arloak: tailerra, lanbide teknologia, oinarrizko heziketa, enpresekin harremanak eta lan munduari begira burutzen diren ikastaroak (lana
kafe berezia
San Esteban kalea, 8 TLF 36 27 70
1.000 orduko oinarrizko formakuntza teoriko-praktikoa jasoko dute. Ikasturte horretan jorratuko diren arloak hauek izango dira: tailerra, lanbide teknologia, oinarrizko heziketa, arlo sozio-laborala, enpresetara txangoak, kirola eta ekintza osagarriak. Metodologi gisa, talde-txikietan bilduko dira ikasleak, irakaskuntza zeharo indibidualizatua izan dadin. Hau da, ikasle bakoitzaren premia berezien araberako heziketa indibidualizatua eskaintzen dela, alegia.
20170
USURBIL
bilatzeko teknikak, eta abar). Osagarri modura, 2006ko apiriletik uztaila bitartean eskualde mailako lantegietan 450 orduko lan-praktikak egingo ditu ikasle bakoitzak.
Ikasketa arautura itzultzeko aukera eskaintzen zaie ikasleei Honez gainera, ikastaro hauetako ikasleei berriro ikasketa arautura itzultzeko bidea zabaldu ohi zaie: DBH graduatuak eskuratzeko laguntza eskainiz edota Lanbide Heziketan sartzeko aukera zabalduz. Hori lortzeko, bi urteko epea dute (lehen eta bigarren ikasturtean zehar). Banakako tutoretza bitartez formakuntza teorikoa ere ematen zaie. Eta ikaslearen motibazio eta animoarekin emaitza onak lortzeko aukera zabala dago. Bertan, lanbide bat ikasteaz gainera, lantegietan praktikak egiteko aukera zabala dute.
KALEJIRAN
T xo k o a l d e
6
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
Kaleberri
Iñaki L abaka
E kiñe O l a i zo l a
Erroizpe elkartearen geroa
E
kaineko aurreneko igandean Errroizpe Elkarteko bazkideak batzar nagusira deituta zeuden, hamaikak eta erditan lehendabiziko deialdia eta ordu erdi beranduago bigarrena. Bertara hurbildu zenak, hasi bitartean, kontu kontari lagun artean salda katilu eta nahiko txorizo eta haragi egosia jateko aukera eduki zuen. Ohi den baino bazkide kopuru handixeagoa gerturatu zen. Zuzendaritza batzordeko kideek egoitzaren inbentarioa banatu zuten, bazkideei egoera ekonomikoa azaltzeko. Nolabait itxurosoa zenez kuota aurreko urtekoa mantentzea erabaki zen, 95 eurotan geldituz. Gero lokalarekin zertan ziren azaldu nahi izan zuten. Jakina denez, Erroizpe Elkarteak 1955 urtez geroztik Osasuna etxeko beheko solairua okupatzen du errenta bat ordainduz. Hurrengo urteko martxoan eskubide hau galduko du. Jabeak etxe osoa saldu nahi du. Egin duen lehenengo eskaintza garesti xamarra iruditu zaie, baino ondo aztertu etxearen egoera, kontuak atera ze kostatuko
Festak K
aixo laguna! Uda iritsi dela! Pentsa eta pentsa aritu naiz, baina ez dut lortu. Udari buruzko kanta baten bila ibili naiz hemen zuei eskeintzeko, baina ez dut aurkitu. Zergatik ote? Udak ez al du zer esanik? Agian “guztiok” oporretan gaudenez, inork ez du lan horretan hasteko betarik hartzen. Berdin dio, ni ez naiz honetaz hitz egitera etorri, baina bai udako gai bati buruz: festak! Kritikatxo bat egin nahi nuke aurtengo Usurbilgo festen egitarauaren inguruan. Gauza berri “ugari” dago eta niretzat atseginak, baina bada bat zehazki lotsagarria deritzadana: umeak ere, oilasko biltzailetan irtetea. Eurek badute umeen egun bat, beraiei eskeinitako egun bat eta gazteok ere badugu gure oilasko biltzaile eguna, beraz, zertarako muturra sartu haiena ez den egun batean? Oilasko biltzaileen eguna “heldutasun” froga bat zen, 16 urteak betetzeko zain egoten ginen oilasko biltzen ateratzeko eta orain, haurrak ere bertaratzen badira… xarma hori galduko du. Gainera lehen haurrak gure ikuskizuna-
litzaioken bazkide bakoitzari erostekotan eta ze erantzuna ematen zaion jabeari beste bilera batean erabakitzekotan gelditu ziren han bildutakoak. Auzoko bazkideak bere urduritasuna agertu zuten, bazkideak erostera animatuko ez balira eta azkenean egoitza galduko balitz, bere burua kalegorrian ikusten zutelako. Gure auzoan ez dago tabernarik ezta zaharrentzako egoitzarik ere. Elkarteak bete ditu askotan bi bete behar hauek. Jubilatu bakanak eguerdian hortxe pasatzen dute bazkal aurreko ordua eta gauean berriz sarritan gizon eta emakume, kartetan jo ta fuego hor aritzen dira. Beti izan da Urdaiaga aldeko elkartzeko gunea. Afari moko bat egitea bururatu eta herrira mugitu behar ote duten bere buruari galdezka hasi da, bat baino gehiago. Herriko beste auzotan arazo hau Udalak nolabait konponduta dauka, zaharren egoitzak dauzkalako. Hemen lokalari ez bazaio heltzen, auzoko zaharrak etorkizuna zeharo iluna daukate.
ri so egoten ziren eta aurten beraiek ere, protagonista izango dira. Jada ez da gazteon festa. Onartu beharra dut neu ere, ia 18 urterekin, ume mukizu bat naizela oilasko biltzaileetan hamar urte daramatzatenentzat eta eurei ere, gogorra egiten zaiela urtero ume gehiago kuadrilan sartzea eta zaharrenak erretiratzen hastea, beraz ni ez naiz egokiena umeak oilasko biltzaileetan irtetea kritikatzeko, baina aukera egokitu zait eta aprobetxatu egin behar. Azkenik, beste gauzatxo bat azpimarratu nahi nuke. Festen egitarauan zer egun dagokie 40 urte inguruan dabiltzanei? Zaharren Eguna? Gazteena? Nik uste inguru honetako gehienek gustora hartuko luketeela Xabier Lete edo iparraldeko edozeinen kantaldi bat frontoian edo kiroldegian eta eserita, noski. Hainbesteko lana al da honelako zerbait antolatzea? Ni bileretan egon ez naizenez, ezin dut gehiegi esan, baina datorren urterako bi gauzatxo hauek kontuan izatea eskertuko lukete herritar askok. Laster arte.
KALEJIRAN
Ondo pasa jaietan
K
Ainara Uribe
elegante, bi pixutakoa, eraikuntza historikoa.... beno oraindik jabeak direnak ( Juan, Joxe, Juanito, Pakita...) ez daitezen haserretu, eh? Ja, ja, ja... Beno ondo pasa San Juanak, baina pasa gabe, eh? Elkar ikusiko dugu auzoan.
San Juanak
L
ehenengo eta behin, ongi etorri gure kronista berriei. Bazen ordua jende gehiago animatzeko! Eta zenbat eta gazteagoak hobe gainera, ideia eta albiste freskoagoak izango baitituzte. Hala ere, ez litzateke gaizki egongo mutil edo gizonen bat animatuko balitz, emakumeak bakarrik izan gabe; ba‌ aurrera nahi duzuenean. Beste gai bati helduz, udan bete-betean sartzen gara egun hauetan, egunak luzeenetakoak direnez, aprobetxa dezagun hondartza inguruak zapalduz, eguzki goxo eta bainu frexkoak hartzeko, on egingo digute. Horrez gain jaiak ere gainean ditugu; San Juan bezperako sua. Zerbait kentzeko baldin badugu etxean, suak erretzeko aprobetxatuko dugu. Baserri edo auzo guztietan piztuko da sua, baina usurbildarrontzat Kalezargoak du osperik handiena, batez ere San Joanen ermita dagoelako eta jaiak ospatzen jende gehiago hurbiltzen delako. Besrtso kopla eta trikitia ere ez zaizkigu faltako; gau polita benetan.
At xe g a l d e
aixo auzotarrak! Dagoeneko festa giroan murgilduta egongo zarete. Ondo pasa jaiak, disfrutatu eta animatu zaitezte parte hartzera. Bota al dituzue sutara gauza txar guztiak? Lehen gazteago ginenean nere lagunek eta nik paper batean idazten genituen guztoko ez genituen sentimenduak, jarrerak, gaixotasunak... eta San Juan gauean erretzen genituen. Milagrorik ez dela gertatzen konturatzeko balio zigun, bertan jarraitzen baitute guztiak. Esperantza behintzat hor daukagu, agian, egunen batean... Egun hauetan, PeĂąa Pagola bihurtuko da auzoko taberna, soziedade urtean zehar, baina hau ere txikia geratzen ari da. Gero eta lagun gehiago dago elkartean, udan terraza dela eta jende kopuru handiagoa onartzen du baina neguan izaten dira komeriak. Lastima lokal ederragoren bat ez izatea, egokiena Markesaren etxea izango litzake, ezta auzotarrak? Ados denak ,ezta? Ja, ja, ja... Elegante
7
Kalezar
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
jone Eiz mendi
Kalezarren hasi eta Kaleberriko jaiak bukatu arte, izango dugu zer ikusia edo zer entzuna. Jan edanik ez dadila falta, ez etxean ez kanpoan eta dantzatu nahi duenak ere izango du aukerarik. Ez ahaztu herriko jaiak urtean behin izaten direla eta ondo pasatzea dela garrantsitsuena, adinari aitzakiarik eman gabe, hurrengo urtean bat gehiago izango baitugu. Ondo pasa denok.
KALEJIRAN
Santuenea
8
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
P a ko Ag ud o
Hasi dira jaietako bilerak
A
zkenean gure auzoa normaltasunera itzultzen hasi da. Denok dakigu gutxi gora-behera auzokideen ogibideak zein diren eta gehienak, eraikuntzaren greba dela eta, azken egun hauetan zehar ikusi ditugu zer egin ere jakin gabe. Santuenea auzo txikia dugu baina azken hilabete honetan greba jarraitu duenak konturatuko zen auzo honi zenbat kalte egin dion. Egoera oso desberdinak ikusteko aukera izan dugu gure auzotik atera gabe. Gertu gertutik bizi dugu Ingemarreko langileen egoera, eta ez bakarrik lantegia ondoan dugulako, auzokide askok bertan lan egiten dutelako baizik. Bestalde eraikuntza enpresetan lan egiten dutenak ere grebari jarraitu diote, autonomoak ere jasan dituzte ondorioak. Beraz, auzo osoa ia geldirik izan dugu azken hilabetean. Momentuz lanean hasi dira berriro, baino negoziazioak oraindik ez dira bukatu, urtea bukatu edota akordioa lortu arte jarraituko dute. Azken akordiora ez badira iristen seguruena berriro ere grebara jo beharko dute. Auzokide asko abuztuan bertan geratuko direla iruditzen zait; ea gabonak lasai pasatze-
ko aukera duten. Udaren sarrerak ere, beste kontu lasaiagoak ere utzi dizkigu. Azken aste hauetan oso oparoak izan dira seme alaben kontuak! Zorionak guraso berri guztioi. Gogoratu jaietako bilerak ere hasi direla. Norbaitek parte hartu nahi badu, Ibai-Ondora gerturatu dadila, lehenbizikoa ekainaren 19an egin zen.
Urdaiaga
San Joan suaren ahalmena
Eider Jauregi
U
rteko gaurik laburrena da San Joan bezperakoa baina udako ospakizun zabalduena dakar berarekin. Aspaldiko ohiturei jarraiki, herri, auzo eta txoko askotan piztu ohi da San Joan sua. Kalezarren ez ezik, gainontzeko auzoetan ere ikus daitezke San Joan suaren sugarrak. Baserri askotan aspaldikoa da sua piztearen ohitura. Akaso San Joan suak gaitz guztietatik libratzeko ahalmena duela diolako herri sinesmenak. Baina ezezagunagoa zaigu urari eman izan zaion garrantzia. Juan Garmendiak "Udako Festak" aipatzen duenez, “ura sorkuntza-elementu garrantzitsua da, eta udako solstizioan ahalmen garbitzaile berezia du�. Oso zabaldua dago, halaber, San Joan goizean etxeko sarrerako atearen bi aldeetan, elorri zuri eta lizar adartxo bana, elkarren ondoan edo gurutzea osatuz jartzeko ohitura. Elorri zuriak eta lizarrak, tximista eta trumoia uxatzen dituztela dio Juan Garmendia historialari eta etnografoak "Udako Festak" liburuan.
KALEJIRAN
Bizkaiko Bolibar: hau inbiria!
B
izkaian ba omen da guk ezagutu ere egiten ez genuen auzo bat Bolibar izenekoa. Izen hori zuen –Simon Bolibar- Hego Amerika askatu zuen buruzagiak ere, eta Venezuelan Chavezen gobernuak konstituzio “bolivariano” bat egin zuen duela gutxi. Bolibar hau Aginaga baino txikiagoa da eta garai batean herri izan bazen ere gaur egun Markina-Xemeingo udalari lotuta dago administrazio aldetik. Orain dela gutxi jakin dugu erreferenduma antolatu dutela bolibartarrek Markina-Xemeindik bereizteko. Bolibarko biztanleen %90ak bereizketaren aldeko boza eman berri du. Aginagatarrengatik kontatzen dute ez dakit
zein santuk inbiriaz beteta zeuzkan zakuetatik asko Aginagan zabaldu zituela. Fama hori jarri digute. Inbiria kontua izango da igoal, baina Bolibar, Igeldo, Astigarraga lehenago (eta honek bereiztea lortu zuen), Itziar... horrelako kasuak entzuten ditugunean Aginaga eta Usurbilen arteko kontuez gogoratzen gara hemen. Bolibar famatua bada, Aginagan ere baditugu angulak aspalditik, eta azken aldian piperrak. Aginaga, Usurbil, independentzia... Beti serio hitz egiten aritu gabe, bururatu zait egun batean udal izatera iritsiko bagina, eliza zaharra ez litzatekeela txarra izango udaletxea bertan ipintzeko. Usurbildarren baimenarekin, noski.
9
Ag i n a g a
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
L ont xo Zubiria
J
oandako larunbatean, errausketa plantaren aurkako plataformek, instalazio hauen kontrako manifestazio batetara dei egin ziguten herritarrei.. Hainbat plataformak deituta, (Arnasa, Txingudi Bizirik etab), jende ugari bildu zen Donostian, arratsaldeko seiretan. Zubietako plataforma ere, bertan zen, izan ere, astean zehar buzoneatu baitzuten herri guztia, ekitaldi honetarako gonbitea luzatuaz. Lau t’erdietan zen hitzordua hipodromoan, eta antolakuntza txukun baten ondorioz, autobus bat zubietarrez beteta abiatu zen Donostiara bidean, heldu, gazte eta ume, denok helburu batekin, hots, Diputazioko agintariei adieraztea, planta hauek dakartzaten osasun arriskuak ez direla txikiak (hainbat medikuen iritziz) eta beste irtenbide batzuek aztertu ditzatela, hondakinen tratamendurako. Manifestazioa hasteko zenean, hortxe hasi
zen euria barra-barra, baten batek pentsatu zuen, ez ote zen izan Diputazioaren gestioren bat, justu ordu horretaran hasi baitzen euria … Hala ere, eguraldiak ez zuen zapuztu jendearen gogoga, eta normaltasun osoz, Boulevarretik hasi eta hainbat kale zeharkatu ondoren, Gipuzkoako plazara iritsi zen eta bertan, bukaerako adierazpen batekin eman zitzaion amaiera protesta ekitaldiari. Deigarria iruditzen zait, zenbat komunikabideetan zer nolako oiartzun txikia izan zuen deialdiak. Badirudi, gai honetan, erakunde publikoek presio mediatiko handia ari direla egiten protesta ekimenak urrutira joan ez daitezen, presa handiarekin ari dira instalazio hau lehenbailehen egiteko, hautsa gehiegi harrotu gabe, eta kaleko jendea konturatu orduko, berandu izango da…gure osasuna dago jokuan, hainbat medikuen eta adituen ustetan.
Zubieta
Errauste plantaren aurkako manifestazioa
Mikel Bengoet xea
10
ELKARRIZKETA Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
Errauste plantaren egitasmoak kezka eragin du, bereziki, Zubietan
Z
abortegienak egin du. Hiri hondakinek sortzen duten arazoari aurre egiteko, Foru Aldundiak bi errauste planta ezarri nahi ditu. Horietako bat, Txingudin ipiniko litzateke; eta bigarrena,oraindik zehaztu ez den kokagune batean. Laster jakingo dugu Foru Aldundiaren erabakia. Bien bitartean, zurrumurruek Zubietara, Oriora, Arroara eta Errenteriara garamatzate. Juanjo Olaizolaren eskutik, Zubietako Herri Batzarraren iritzia bildu nahi izan dugu. NOAUA!. Arroa, Orio, Errenteria eta Zubietako izenak atera dira. Zer nolako ziurtasuna dute zurrumurru hauek? Juanjo Olaizola. Kokagunearen inguruan ziurtasunik ez da. Ez dakigu han edo hemen ipiniko duten. Izen horiek Foru Aldunditik datoz; Foru Aldundiaren barrenean dabiltza izen horiek. Ez horiek bakarrik, baita izen gehiago ere. Beste izen batzuk ere badira, baina ezin dira kontrastatu. Adibidez, Oliden. Beste kokaguneek, ordea, badute “zentzurik”. N. Hipotesiei helduz, zergatik Errenterian? J. O. Errenteria, dagoen lekuan dagoelako, Irun, Hondarribia eta zonalde horren bueltan. Kontuan izan Txingudin ere enfrentamendu ugari sortzen ari dela, eta Txingudiko errauste plantaren kokagunea ez dago uste bezain argi.
N. Eta zer du Arroak ustezko hautagaien artean egoteko? J. O. Arroa herriak zementera bat izan du duela gutxi arte. Zementera hori desegin egin da eta ez dute ezer egin. Gauza pilo bat egin behar zituztela agindu zuten baina ez dute ezer egin. Bestalde, kokagune txarra ez da. Gipuzkoa erdialdean dago. Arrasate eta inguru hori ondo harrapatzen du. Autopista irteera ere bertan dauka eta Donostiarekin konexio onak ditu. Herria, gainera, ohituta dago sufritzen, zementera duela gutxi arte izan dute... “Zurrumurruen arabera, “Ciudad del Transporte” delakoan, N-1 errepide alboan dagoen lur-eremu zabal horretan kokatuko lizateke errauste planta” N. Zurrumurruekin jarraituz, Zubietako aukerak ze logika izan dezake? J. O. Estrategikoki oso leku ona da. Orokorren begiratuta, oso gutxi bizi gara Zubietan. Aurre egiteko ahalmen politiko gutxi dugu gainera. Gure irtenbidea inguruko herrietatik etorri daiteke, Lasarte-Oria eta Usurbildik. Lasarte-Oriako herria nahikoa indarra egiten ari dira, ez ordea, agintariak. Agintariek ez dute ezer esaten. Gai hau, hasiera batean, mankomunitate guztien eskuetan zegoen, baina herrietan konfrontazio handia sortu da eta Foru Aldundiak beretzat hartu du gaia.
Aginaga
☎ 36 27 73
SEKAÑA
Juanjo Olaizola, Herri Batzarreko hainbat kiderekin bilduta.
N. Beraz, Foru Aldundia izango da errauste planten kokalekua zehaztuko duena. J. O. Foru Aldundiak une honetan erabakita dauka baina ez du esaten. Zozketa bidez zehaztuko direla kokaguneak esaten ari dira. Bederatzi kokaguneen artean zozketa bat egingo dutela, baina ez da egia. Ezin da teknikarietan, proiektuetan hainbeste diru gastatu eta gero zozketaz egingo dela esatea. Hori herriari parre egitea da. N. Zozketa horretan, Zubietak “boleto” asko izango lituzke? J. O. Zubietan zergaitik? Badago beste arrazoirik. Donostiak Zubietan une honetan duen ahalmena handia da, edozer gauza egiteko ahalmena dauka. Hein handi batean, zubietarrok eman geniona. Etxebizitzak herritarrentzat egitearen ordainetan, deslindea egitera-
BEREZITASUNAK Txerrikumea, Txuleta eta Arraia
USURBILGOFESTETAN!
☎
ELKARRIZKETA
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
11
koan, Donostiako Udalari nahi zuen guztia egiteko ahalmena eman zitzaion. N. Noiz izan zen deslinde prozesu hori? J. O. Errekurrituta egon da denbora askoan baina duela hiru aste lege bihurtu da. Denbora askoan deslindearena errekurrituta egon da, baina “kongelatuta” egongo da gai hori. Urtetan ez dute inolako interesik izan. Eta kasualitatez, orain, legez onartu dute deslindearena. N. Non jarriko lukete? Zein da zuen susmoa? J. O. “Ciudad del Transporte” delakoan, Andoain, Zubieta, LasarteOria... ikutzen dituen lur-eremu zabal horretan.
Errauste planten aurka maiatzean eginiko martxaren irudia.
Juanjo Olaizola, Zubietako Herri Batzarreko alkatea: “Inongo bultzakadik gabe osatu da plataforma”
E
samenak esames, errauste planten aurkako plataformak perretxikuak bezala ugaltzen hasi dira. Urnietako Arnasa izan zen lehena osatzen, eta haren ondotik etorri dira besteak. Gaur egun, ordea, kokagunea bezain kezkagarri bilakatu da errauste-sistemaren baliogarritasuna. Ingurugiroaz eta osasunaz ari garenean, alarmak berehala piztu ohi dira. Eztabaida hasi zenetik, errauste planten aldeko eta kontrako iritziak entzuteko aukera izan dugu. Baina errauste sistemaren onurak eta kalteak parekatzean, kalteen zerrenda izan da bereziki gailendu dena. Eta horren ondorioz, kontrako iritzia nagusitu da gizartean. Kontrako iritzi horrek kezka forma hartu du. Eta bereziki, “hautatuak” izan daitezkeen balizko kokaguneetan. Gertuko kasua da Zubietakoa. Baina Arroan, Errenterian eta Orion ere asaldatuta daude herritar asko. Zubietan, esate baterako, bistakoa da herritarren kezka. Juanjo Olaizolak esan digunez, “gai honen inguruko informa-
San Esteban Tlf.: 943 36 22 55
zio gehiena zurrumurruen bidez iritsi zaigu. Ofizialki, oraingoz, ezertxo ere ez. Duela hilabete batzuk, Foru Aldundiak Urnietako aukera baztertu zuenean, zera entzun genuen: Adi egon, Zubieta izan daiteke errausketa plantaren kokalekua”. Horren aurrean, Zubietako Herri Batzarreko kideak han eta hemen galdetzen hasi ziren. Duela hilabete batzuk, urbanizazio kontuengatik Donostiako udal teknikarekin bildu zen Juanjo Olaizola: “bilera horretan, errauste planten gaiaz galdegin genien baina kasurik ez egiteko erantzun ziguten. Mahai gainean jartzen diren gaiak izan ohi direla baina gero kajoira pasatzen direla, eta esamesak baino ez direla... Orduan kezkatzen hasi ginen. Mahai gainean izan bada zeozergatik izango da”, azaldu digu Herri Batzarreko alkateak. Berehala, Arnasa plataformakoengana jo zuten informazio eske. Ordutik hona, bi hitzaldi egin dira Zubietan. Errauste planten egitasmoak eragin duen kezkari aurre egiteko osatu da Zubietako Plataforma. “Inongo bultzakadarik gabe sortu da, bere kabuz hasi da lanean”, aitortu digu Juanjo Olaizolak.
Aristitxo, 8-5.a 20170 USURBIL MOBILA: 629 46 09 66
12
PIL-PILEAN
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
Hasi dira San Joanak
S
an Joan sua piztu da. Ordutik jai-giroan da Kalezar auzoa. San Joan bezperan, arratsaldez, hasi ziren gazteak eskean. San Joan suaren ondorenean ere, ordu txikiak arte luzatu zen eskearen ohitura. Jaiak hasi besterik ez dira egin. Oraindik bada zer ospatzekorik. Ekainaren 27a bitartean, ekitaldi ugariz gozatzeko aukera dago Kalezarren. Ekainaren 26an, esate baterako, Oilasko Biltzaileen Eguna izango da. Ekainaren 27an, berriz, Umeen Eguna. Ondo
2
San Joan suarekin batera hasi ziren Kalezargo jaiak
pasau eta gutxi gastau! Santixabelak gainean ditugu-eta!
Ekitaldi ugari Kalezarren Ekainak 24, osteguna San Joan Eguna 11:00.-Meza nagusia. 12:30.Toka txapelketa. 18:30.Auzotarrek eskainitako soka dantza. Ondoren, sardina eta sagardo dastaketa, txistulariek girotua. 22:30.-Erromeria, Ansorregi eta Larra単aga. Ekainak 25, ostirala 19:00.-Buruhandiak trikitilariek alaiturik. 20:00.-Auzotarren arteko herri kirolak. 23:30.-Trikitakerekin dantza saioa.
2004ko Kontribuzioa ordaintzeko garaia
Ekainak 26, larunbata Oilasko Biltzaileen Eguna 06:00.-Oilasko biltzaileen irteera. 14:00.Bazkaria. 16:00.-Mus txapelketa. 18:00.-Herriko dantzarien emanaldia. Ondoren, buru-handiak trikitilariek alaiturik. 22:00.-Bertso-saioa: Xabier Legarreta, Jon Martin, I単aki Gurrutxaga, Manex Mujika. Ondoren, Izotzekin dantzaldia. Ekainak 27, asteartea - Umeen eguna 10:00.-Umeen krosa. 11:30.-Jolasen hasiera. 16:30.-Tailerrei hasiera emango zaie. 18:00.Gorritiren showa. 20:00.-Buruhandiak.
004. urteko Ondasun Higiezinen gaineko zerga (kontribuzioa) maiatzaren 15etik uztailaren 5era bitartean ordaindu beharko da. Zergapekoak domiziliaturik edo helbideraturik daukan kasuan, uztailaren 1ean kargatuko dira kontu korrontean. Domiziliatu gabeko kasuetan, Ordaintzeko agiriak zergapekoen helbide fiskalera bidali ditu Udalak, Kutxa, Euskadiko Kutxa, Gipuzcoano banketxean edo Usurbilgo Udaleko zergabilketa bulegoan ordaintzeko aipatu agiria aurkeztuz. Hurrengo urtetik aurrera, domiziliatzeko agindua emateko aukera dauka zergapekoak. Uztailaren 6tik aurrera, premiamenduzko prozedura aplikaturik, dagozkion gainkargu eta kostak hartu beharko dituzte bere gain, aurrez ordaindu gabeko kasuetan.
Iruditan
kainaren 18an Markesaneko pagoa kendu zutenetik, bestelako itxura du Saroe Jauregiak. Antza, ihartuta zegoen eta horregatik moztu omen dute. Lehenik adarrak kendu zituzten eta ondoren zatika moztu zuten enborra. Gertaerak jakinmin handia piztu zuen.
E
PIL-PILEAN
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
13
Ume bat zain daukazu duen familiaren aldeko egintza bat da; baina familia harrerak ez du berezko familia ordezkatu nahi, eta errespetatu egin behar du familia naturala.
G
ipuzkoan, 600 adingabe inguru ezin dira beren famili biologikoarekin bizi. Desegituratutako familiak dira, hainbat arrazoirengatik. Gehienak harrera etxeetan bizi dira, Gipuzkoako Foru Aldundiaren babespean. Iaz 180 haur, harrera familia batekin bizitzeko aukera eduki zuten. Baina familia gehiago behar dira. Momentu hauetan, Gipuzkoako 20 adingabek harrera familia bat espero dute. Esther Larrañaga, Gizarte Politikarako foru diputatuak dioenez, “Adingabe hauek harrera familiarik aurkitzen ez badute, egoitza batean haziko dira, eta han ezingo dute jaso familia batean jasoko luketen atentzioa eta goxotasuna”. Harrera familia baten zain dauden adingabeek adin ezberdinak dituzte: haurtxoetatik hasi eta 12 edo 13 urteko nerabeak arte. Batzuk anai-arrebak dira. Harrera familia aldi baterako neurria da (ezin da adopzioarekin nahastu), eta bukatu egingo da familia biologikoaren arazoak amaitzen direnean. Salbuespenak salbuespen, harrera prozesu osoan zehar, adingabeak harremana izan ohi du bere guraso biologikoe-
Zein izan daiteke hartzaile?
20 adingabe harrera familia baten esperoan dira.
kin. Familiek zenbait diru laguntza jasotzen dituzte, baina, batez ere talde profesional espezializatu baten etengabeko laguntza eta gainbegiraketa.
Familia harrerak zer esan nahi du? Familia harrera legezko neurria da, eta harrera horren bidez adingabearen zaintza pertsona edo familia bati ematen zaio, aldi batean zaindu, elikatu eta hezi dezan, horrela haurraren familiaren osagarri bihurtuz, hark zaindu ezin duenean. Adingabearen eta zaindu ezin
Familia harrera izateko, ondorengo hauek dira funtsezko baldintzak: -Familiako guztiek erabat ados egotea, guztien artean gogoeta egin eta erabaki bateratu eta arduratsua hartu ondoren. -Familian hartzea, eta ez adoptatzea, nahi izatea. -Haurra den bezala hartzeko prest egotea: bere historiarekin, ohiturekin, familiarekin eta izaerarekin. -Familian hartu aurretik prestakuntza aldi bat egitea eta emango zaizkien aholkuak onartzea, haurra familian dagoen bitartean sor daitezkeen arazoak gainditzeko. -Haur bat etxean hartzeak ez du familiaren ekonomian gainkargarik sortu behar. Administrazioak zenbait laguntza jarri ditu horretarako, haurrak hartzen dituzten familiek ez dezaten beren gain hartu behar gastu guztiak Adingabe hauei laguntzeko interesa dutenek telefono honetara dei dezakete: 943-482638. Edo honako web orrian: www.familiharrera/gipuzkoa.net
Santueneako adinduen omenezko bazkaria
S
antuenean, urtero, 75 urte betetzen dituzten adinduak omentzen dituzte. Ekainaren 19an Errasti Jatetxean egin zen omenaldian, hauek izan ziren omenduak: Jose Mari Roteta, Juan Jose Irazusta, Josefa García, María Lopez eta Socorro Martínez. Oroigarri bana eman zitzaien hauei guztiei. Bazkarian giro ederra izan zen nagusi. Omenaldiarekin batera, urtean zehar egin diren txapelketen sariak banatu ziren. Hauek izan dira txapelketak eta sarituak: Punttuan: 1. Raimundo Lasa eta Mª Jesus Arruti; 2. Cecilia Martín eta
Juanita Hujun. Tutean: 1. Antonio Sanchez eta Juana Sanchez; 2. Teodoro Muñoz eta Basilio Dominguez. Musean: 1. Raimundo Lasa eta Martin Irazusta; 2. MªJesus Arruti eta Claudia Murua. Igel jokoan: Teodoro Muñoz.
Adimen urrikoak, Olarrondon Olarrondo jatetxekoen ekimenez, udalerri honetan adimen urritasuna duten pertsonak doako ospakizun batean parte hartzeko aukera izan zuten. Udalak bitartekari lana egin zuen eta baita monitore pare bat jarri ere.
Errasti Jatetxean egin zen omenaldi-festa
Bazkaria eta dantzaldia, esan bezala, Olarrondo Jatetxean egin zen, ekainaren 17an.
14
NEKAZARITZA
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
ETA
L ANDA-LURRA
Usurbil eta nekazaritza
U
surbil betidanik nekazari herria izan dugu. Usurbildarrok baserriarekin eta laborantzarekin dugun harremana garai berriekin aldatu den arren, nor ez da udan sos batzuk ateratzeko piperrak biltzen aritu? Eta aiton amonei baratzan laguntzen edo eta sagar biltzen? 40garren hamarkadan, Euskal Herriko beste txoko askotan bezala, lantoki handiak ezarri ziren: Mitxelin, Luzuriaga,‌ Ordurarte herrian nagusi izan zen lehen sektorea, pixkanaka pixkanaka, baserri gehienetan bigarren mailako jarduera bilakatu zen. Egoera honek, baserri gehienetan lehendik egiten zen biziraupen nekazaritza deiturikoaren irautea ekarri zuen: baserriko lanak etxerako adina egitea zuen helburu nagusi, eta soberakinak inguruko merkatuetan saltzen ziren etxeko beharrak osatzeko. Gaur egun, baserri tradizionalak belaunaldiz belaunaldi dirauen gainbeheran jarraitzen du. Garai berrien aurrean baserri batzuk nekazaritza utzi eta etxebizitza bihurtu dira eta beste batzuk berriz baserriko lana ogibide nagusi bihurtu eta profesionalizazioari heldu diote. Belaunaldi aldaketaren eraginez, kaleko lana izan eta baserri lanari eutsi diotenak gero eta gutxiago dira. Gurasoek ohituraz jarraitzen dute baserrian eta seme-alabek kalerako joera hartu dute. Honen adibide Usurbilgo baserrien inguruan 1996an eginiko azterketan agertzen den moduan, nekazal aktibitatea zuten baserrien erdiak jarduera hori uzteko asmoa azaltzen zuten. Badira bestalde, kaletik baserrirako norabidea hartu duten gutxi batzuk ere.
Nekazari berri hauek merkatuaren beharrak direla eta barazkien produkzioari lotu zaizkio gehienbat eta ordutegi, jai egun, aseguro, etabarri dagozkienetan lan modu profesionalak hartu dituzte. Nekazaritzak gaur egun Usurbilen Euskal Herriko kantauriar isurialdeko beste zenbait tokitan dituzten arazo berdintxuak ditu. Nagusienak aipatzekotan, nekazal lurren gutxitzea eta kanpotik modu merkean ekarritako produktuen konpetentzia. Nekazal lurren gutxitzea, industria eta etxegintzaren presioaren ondorio zuzena gertatzen ari da. Horrenbeste jendek horrelako herrialde txiki batean biziraun nahi badugu gure lurren kudeaketa burutsuago bati ekin beharko genioke, ez dezagun gaurko ogi, biharko gose izan. Kanpotik ekarritako produktu merkeei aurre egiteko, eta bertako eskulanaren kostua kontuan izanik, balio gehitu handiko eta kalitateko produktuekin lehiatzera garamatza. Hori dela eta labela, eta bestelako kalitate ziurtagirien pean gero eta nekazari gehiago biltzen ari dira.
Usurbilgo batazbesteko azalera ustiategiko hektareatan (1989-1999. EUSTAT)
1989................ 18.3 1999................ 6.3 Ingurumenaren inguruko kezka ere zabaltzen hasia da gure inguruan eta etorkizunera begira gero eta garrantzi gehiago izango duela dirudi. Hori dela eta, ingurumenarekin errespetuzko harremana duten nekazaritza mota “berriak�, ala nola ekologikoa, gure
Gure nekazariak lurrik onenak galtzen ari dira
nekazarien artean gero eta gehiago zabalduko direnaren uste sendoa dago. Horrez gain, gure baserritarren artean gutxi batzuk hasi dira salmenta zuzenaren bidea hartzen, hau da, baserritik etxeetara, inongo bitartekaririk gabe. Honen abantailak? Nekazariarentzat diru sarrera finkoagoa eta altuagoa, eta bezeroarentzat produktuaren jatorria ezagutzea eta gure kulturaren parte den bizibide bat mantentzen laguntzen duela jakitea. Europako beste herrialde batzuetan bezala, kontsumitzaileok kontzientziatzen goazen heinean etxekoa zaintzen hasiko ote gara? Atal honen egileak: Ametza LarraĂąaga, Aitziber Matxain, Harkaitz Rezola, Iker Manterola. Usurbilgo Udalaren Nekazaritza eta Garapen Ekonomiko Sailaren babesarekin.
Landareak erabili, landareak sendatzeko - 15-20 aldiz diluitu eta hostoetara Osin-urak landarea indartu, bere Osin moztu berriak ontzi batean lainoztatu izurrite eta gaitzetatik defentsak areagotu, hazkuntzan sartu eta urez tapatu. Eduki bertan babesteko, edo lagundu eta gaitz eta izurriteez babes- astebetez, tarteka nahastuz. Ondo- - 10 aldiz diluituz gero, lurraren gainean zabaldu dezakegu ongarri ten du. ren, iragazi. moduan.
Osin-ura
Nola prestatu
NEKAZARITZA
ETA
L ANDA-LURRA
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
15
Inkesta GALDERAK 1.- Ze produzitzen duzue? Nora bideratzen duzue produzitutakoa? 2.- Lan honetan noiztik eta noiz arte? 3.- Zenbat lagun aritzen zarete lanean? 4.- Etorkizuna?
H
errian lanbidez nekazari edo abeltzain direnak ez dira asko; hauetako hiruri galdeketa labur bat egin diegu bere ustiategiaren eta sektorearen oraina eta geroa nola ikusten duten azal diezaguten.
J os e M ari E iza girre “Aldapa” Agi naga 1.- Gehienbat letxua negutegian saltoki maioristei zuzendua. Horrez gain denetik pixka bat etxerako: kalabaza, piper txorizeroa, baba,… 2.- Orain dela 26 bat urte hasi ginela honetan, eta momentuz jarraitzeko asmotan. 3.- Hiru lagun. 4.- Nahiko beltza. Konpetentziak eta laborei eragiten dieten gaitzek errespetatzen bagaituzte hemen jarraituko dugu. Nekazaritza ekologikoa ere etorkizuneko aukera bezala ikusten duenik baden arren, nik ez dut garbi ikusten.
Jon Lizaso A gina ga 1.- Behi esnea produzitu eta geronek merkaturatzen dugu Bordatxo markapean. Gehien bat ostalaritzan eta jaki prestatuen enpresetan saltzen dugu. 2.- 1988tik gabiltza eta aurrera jarraitzekotan. 3.- Lau lagun aritzen gara. 4.- Nekazaritzaren etorkizuna orokorrean txarra. Gure kasuan, kalitateari gero eta gehiago begiratzen zaion aldetik, geroa nahiko itxaropentsu ikusten dugu.
Apaolazatarrak Kalezar 1-. Denetik pixka bat: baina, letxua, pipar txorixerua, tomatea, tipula, azanarioa… Bretxa eta Bugatin merkaturatzen dugu gure produkzioa gehien bat, horrez gain zenbait herritako merkatuetan ere saltzen dugu. 2.- Zortzi bat urte daramagu honetan eta lana den bitartean jarraitzeko asmotan. 3.- Bost lagun gabiltza. 4.- Etorkizun ona ikusten dugu, eskaera badago eta merkaturatzeko arazo handiegirik ez dugu. Sektorean ikusten dugun arazorik larriena lur eskasia da, industriaguneak nekazal lurrik onenetan eraikitzen ari baitira.
San Joan lorea, antidepresibo naturala Izen zientifikoa: Hypericum perforatum L.
Euskaraz: San Joan lorea, Santio belarra, ostoarga, asiki-belar, milazio. Familia: Klusiazea.
Bizilekua: Zelai eguzkitsuak, bide bazterrak, eta baso argiak betiere 2000 metro azpitik. Ohikoa da kaltzioa duen lurretan aurkitzea.
Nola bereiztu: Landare bizikorra da. Altueran 30-60 cm. ditu. Hostoak aurkakoak eta osoak dira. Hauek argiaren kontra jarri ezkero “zulotxo” batzuk dituztela antzeman dezakegu. Loreak horiak dira eta hauek ere eguzkiaren kontra jarri ezkero “zulo-
txo” batzuk dituztela ikus dezakegu bai izkinan eta baita azalera guztian zehar ere. Loraldia uda hasieran izaten da.
Propietateak: Depresioaren aurkakoa, birus, bakteria eta onddoen aurkakoa, orbandu, zistitis eta digestio arazoetarako besteak beste.
Erabilerak: - Olioa: Erredura, harramazka eta ziztadentzat. - Infusioa: depresioaren aurka, ahoa garbitzeko, digestio arazoetarako eta zistitisaren aurka. - Kapsula: Depresioaren aurka.
Erabiltzen den landare zatia: Zurtoina loreekin edo loreak bakarrik.
16
ETXEKO BERRI Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
Datorren urtean gehiago
T
xan Magoarekin hasi eta Takolo, Pirritx eta Porrotxen bihurrikeriekin amaitu da Plis, Plas, Txalo ta Jolas. NOAUA!k, Udalaren laguntzaz, herriko gaztetxoei urtero eskaini ohi dien egitarau paregabea. Magia eta pailazokeriekin batera, tailerrak izan dira Santuenean, karaokea Kalezarren, herri jokoak Zubietan... Saio guztietan gaztetxoen erantzuna primerakoa izan da. Ekainaren 18an Takolo, Pirritx eta Porrotx pailazoek eskaini zuten saioarekin amaitu zen Plis, Plas, Txalo ta Jolas. Aurtengo zikloarenak egin du. Baina ez larritu. Izan ere, San Joanetan, Santixabeletan eta ondorenean etorriko diren jaietan ere izango da ekitaldi eta ikuskizun gehiagoz gozatzeko astirik.
Kalezarren egin zen karaokean gustura ibili ziren gaztetxoak.
Ud ako Begi ra le izan nahi al duzu?
ZUBIETAKO UDAKO TXOKOAK
U
ztailan eta abuztuan, goizeko 9:30etatik 13:30era egongo dira martxan Zubietako Udako Txokoak. 2-11 urte bitarteko haurrei eskainitako zerbitzua duzue hauxe. Informazio gehiago 943 37 14 57 telefonoan. Ez ahaztu Zubietako Udako Txokoetan parte hartu nahi duenak ekainaren 29a baino lehen eman behar duela izena.
Udan goizez haurrekin lan egiteko begiraleak behar dira. ZER ESKEINTZEN DA: - Egun erdiko lan kontratua. - Gizarte segurantza. - Soldata finkoa.
Interesatuak bidali kurrikuluma NOAUA! Kultur Elkartera
www.noaua.com Usurbilgo ataria
ZER ESKATZEN DA: - Begirale titulua. - E.G.A. titulua. - Esperientzia baloratuko da.
I Z E R D I PA T S E T A N
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
Usurbildarrak hirugarren izan ziren Xiba Txapelketan
L
an txukuna osatu dute usurbildar ordezkariek Xiba Txapelketan. Euskal Herri osoko talde ugarik hartu du parte euskal joko eta jolasen lehen topaketa honetan. Tolosan jokatu ziren finaletan, baina, Zizurkil izan zen jaun eta jabe. Bigarren Idiazabal izan zen, eta Usurbil, hirugarren. Euskal joko tradizionalak berreskuratu eta indartu asmoz antolatu da lehen aldiz Xiba Txapelketa. Gure gureak diren kirol jarduerak ez ezik, euskal dantzak ere menderatu beharra zeuden. Honi esker, kirolak eta festak bat egin dute Xibaren lehen edizioan. NOAUA!ko kamiseta soinean, lan txukuna osatu zuen Usurbilgo taldeak. Hirugarren postuarengatik lehia bizian
Zizurkilgo taldea nagusitu zen Xiba Txapelketaren lehen edizioan.
izan ziren Usurbilgo eta Egiako taldeak. Sokatiran argitu zen hirugarren postua, eta usurbildarrak izan ziren nagusi. Kirol lehiaketetan esan ohi denez, garrantzitsuena parte hartzea zen. Ondo pasatzeaz gain, lan txukuna ere egin zuten usurbildarrek. Beraz, zorionak eta animo datorren urterako!
Hernaniko mus txapelketan, Andoni Olazabal nagusi
E
kainaren 10ean jokatu ziren Hernaniko Aralar tabernako mus txapelketako finalak eta 3garren zein 4garren postuetako partidak. Andoni Olazabal eta Juanma izan ziren garaileak, Aritz eta Urkori finalean 4-3 irabazita; hirugarren, Manolo eta Jesus gelditu ziren; eta laugarren, Martin eta Urtzi izan ziren. Finala oso parekatua izan zen eta estualdi eta emozio haundiko momentuak izan zituen.
ITURGINTZA
Andoni Olazabal eta Juanma, garaikurra eskutan dutela.
17
Pirinieotako irteera, uztailean
E
kainean egitekoa zen Pirinieoetara irteera, baina uztaila arte atzeratzea erabaki du Andatza elkarteak. Uztailaren 1011ko asteburuan, Neouville bisitatuko Andatzakoek.
Unai Korta, Gipuzkoako txapeldun
E
kainaren 5ean ezusteko polita eman zuen Unai Korta txirrindulariak Tolosan. Gipuzkoako Txapelketarako baliagarri zen lasterketan, Txikierdiko gaztea ez zen faboritoen artean ageri. Baina helmugan Unai Korta izan zen 23 urte azpikoen artean onena. Bere anaia Jon, esaminetan da eta ez zuen txapelketa behar bezala prestatzeko denbora izan. Hala ere, Jonek ere lan txukuna osatu zuen. Tolosako San Blas auzoan egin zen lasterketan 135 lagunek osatu zuten ibilbidea.
18
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
N O A U A!
TXIKI
San Estebanen bisitan U
darregiko H.H.4ko haurrak egun pasan! Maiatzean San Esteban auzora oinez joan ginen. Bero handia egiten zuenez, ur asko edan genuen egarria kentzeko. San Estebango parkea oso ederra da eta bertan haur asko kabitzen dira.
San Estebango ermita Oa baserritik ikusita.
Denborapasa Falta diren hizkiekin osatu:
Kale nagusia, 44- behea LASARTE-ORIA
TEL. 36 61 97
Falta diren hizkiak
MASAJE LEKUA Kirol masajea eta masaje terapeutikoa
A E A
S_N EST_B_N
Soluzioa
MAJERAKO
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
Zibilizaziora egokitu Bidaiako lagunak
Basa
Zuhaitz mota
Narrasti mota Bizk., garesti
* Usurbilgo kalea
Emakume izena
Gezi jaurtitzailea
Bizk., sobera
Mozkortuta Begiz joa
Daude
Atzizkia
Indioa
Amerizioa
1000
Areago
Kontsonantea Fruitu mota
Amaren ama
Buka
Zoritxar Suari dariona
Kanpo
Rรถntgen
Bokala 50
19
Euskal aldizkaria
Modua
HERRIKO KALEA Hots ez atseginak
Musika nota
Soldata
Egiptoko faraoia Musika nota
Palestinako lurraldea
KONDARRAK
Anaia, hitz elkarketan Kontsonantea
Kasik, abantzu
Bokala
20
I N F O R M A Z I O P R A K T I KO A Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
Eusko Tren-en neguko tren ordutegia Donostia Usurbil Zarautz 05.47* 06.17* 06.47* 07.17 07.47 08.17* 08.47 09.52/ 10.17 10.47 11.51 12.17* 12.47 13.17* 13.47 14.17* 14.47 15.17* 15.47 16.17* 16.47 17.17* 17.47 18.17* 18.47 19.17* 19.47 20.21/ 20.47 21.47
06.03* 06.33* 07.03* 07.33 08.03 08.33* 09.03 10.33 11.03 12.05 12.33* 13.03 13.33* 14.03 14.33* 15.03 15.33* 16.03 16.33* 17.03 17.33* 18.03 18.33* 19.03 19.33* 20.03 21.03 22.03
* Astegunetan bakarrik
06.20* 06.50* 07.20* 07.50 08.20 08.50* 09.20 10.21/ 10.50 11.22 12.20 12.50* 13.20 13.50* 14.20 14.50* 15.20 15.50* 16.20 16.50* 17.20 17.50* 18.20 18.50* 19.20 19.50* 20.20 20.48/ 21.20 22.20
/ Zerbitzu berria, egunero
Zarautz Usurbil Donostia 06.08* 06.38* 07.08* 07.38* 08.08 08.38* 09.08 10.05 11.08 11.22/ 12.08 12.38* 13.08 13.38* 14.08 14.38* 15.08 15.38* 16.08 16.38* 17.08 17.38* 18.08 18.38* 19.08 19.38* 20.08 21.08 22.07/ 22.38
06.24* 06.54* 07.24* 07.54* 08.24 08.54* 09.24 10.24 11.24 12.24 12.54* 13.24 13.54* 14.24 14.54* 15.24 15.54* 16.24 16.54* 17.24 17.54* 18.24 18.54* 19.24 19.54* 20.24 21.24 22.54
* Astegunetan bakarrik
06.39* 07.09* 07.39* 08.09* 08.39 09.09* 09.39 10.39 11.39 11.47/ 12.39 13.09* 13.39 14.09* 14.39 15.09* 15.39 16.09* 16.39 17.09* 17.39 18.09* 18.39 19.09* 19.39 20.09* 20.39 21.39 22.32/ 23.09
/ Zerbitzu berria, egunero
Goardiako farmaziak Ekainak 25, ostirala E: Acha-Orbea, Hipodromoa 6 Lasarte G: Bulnes, Grupo Etxeberri 1 Hernani Ekainak 26, larunbata E: De Miguel, Nagusia32 Lasarte / Iturralde, Bordaberri 1 Usurbil G: Aizpuru, Latxunbe Berri 11 Hernani Ekainak 27, igandea E: De Miguel, Nagusia32 Lasarte G: Aizpuru, Latxunbe Berri 11 Hernani Ekainak 28, astelehena E: Urbistondo, San Franzisko 1 Lasarte G: Gorospe R.Arregi 12 Andoain Ekainak 29, asteartea E: Orue, Jaizkibel 2 Lasarte G: Etxebeste, Elkano 9 Hernani Ekainak 30, asteazkena E: De Miguel, Nagusia32 Lasarte G: Chucla, Kardaberaz 48, Hernani Uztailak 1, osteguna E: Rodriguez, Nagusia 42 atz Lasarte G: Correa, Perkaiztegi 8 Hernani Uztailak 2, ostirala E: Gil, Nagusia 24 Lasarte G: Zatarain Elizondo 6 Andoain Uztailak 3, larunbata E: Rodriguez, Nagusia 42 atz Lasarte / Oa Kontzeju Zaharra 11 Usurbil G: Etxebeste, Elkano 9 Hernani
Uztailak 4, igandea E: Rodriguez, Nagusia 42 atz Lasarte G: Etxebeste, Elkano 9 Hernani Uztailak 5, astelehena E: Acha-Orbea, Hipodromoa 6 Lasarte G: Ansa, Ondarreta 8 Andoain Uztailak 6, asteartea E: Urbistondo, San Franzisko 1 Lasarte G: Arzallus, Larramendi 16 Andoain Uztailak 7, asteazkena E: Orue, Jaizkibel 2 Lasarte G: Diaz, Nagusia 19 Andoain Uztailak 8, osteguna E: De Miguel, Nagusia32 Lasarte G: Elizondo, Zumea 20 Andoain Uztailak 9, ostirala E: Rodriguez, Nagusia 42 atz Lasarte G: Gorospe R.Arregi 12 Andoain Uztailak 10, larunbata E: Gil, Nagusia 24 Lasarte / Iturralde, Bordaberri 1 Usurbil G: Aizpuru, Latxunbe Berri 11 Hernani Uztailak 11, igandea E: Gil, Nagusia 24 Lasarte G: Aizpuru, Latxunbe Berri 11 Hernani E:Egunez G:Gauez E/G:Egunez eta gauez
Eusko Tren-en neguko autobus ordutegia Donostia
07.40 08.00 08.00 08.40 09.00 09.00 09.40 10.00 10.40 11.00 11.40 12.00 12.00 12.40 13.00 13.00 13.40 14.00 14.00 14.40 15.00 15.00 15.40 16.00 16.40 17.00 17.40 18.00 18.00 18.40 19.00 19.00 19.40 20.00 20.00 21.00 21.00 22.15 22.00 22.30 00:00 02:00 04.00 06.00
Urbil
08.25 09.20 09.25 10.25 11.25 12.20 12.25 13.20 13.25 14.20 14.25 15.20 15.25 16.25 17.25 18.20 18.25 19.20 19.25 20.20 20.25 21.20 21.25 22.35 22.25 22.55
**Aiaraino
Usurbil Zarautz
08.05 08.25** 08.35 09.05 09.30 09.35 10.05 10.35 11.05 11.35 12.05 12.25** 12.35 13.05 13.30 13.35 14.05 14.30** 14.35 15.05 15.30 15.35 16.05 16.35 17.05 17.35 18.05 18.30 18.35 19.05 19.25** 19.35 20.05 20.30 20.35 21.25 21.35 22.45 22.35 23.05 00.25 02.25 04.25 06.25
08.25 08.55 09.25 09.55 10.25 10.55 11.25 11.55 12.25 12.55 13.25 13.55 # 14.25 14.55 15.25 15.55 16.25 16.55 17.25 17.55 18.25 18.55 19.25 19.55 20.25 20.55# 21.45 21.55 23.05 22.55 23.25 00.45 02.45 04.45 06.45
# Larunbatetan, Orion autobus aldaketa Aiara
Zarautz Usurbil
06.45 06.45 07.15 07.45 07.45 08.15 08.45 08.45
07.05 07.05 07.35 08.05 08.05 08.35 09.05 09.05 09.30 09.45 10.05 09.45** 10.05 10.30 10.45 11.05 10.45 11.05 11.45 12.05 11.45 12.05 12.45 13.05 12.45 13.05 13.30 13.45 14.05 13.45 14.05 14.30 14.45 15.05 14.45 15.05 15.30 15.45 16.05 15.45 16.05 16.30 16.45 17.05 16.45 17.05 17.45 18.05 17.45 18.05 18.45 19.05 18.45 19.05 19.30 19.45 20.05 19.45 20.05 20.45 21.05 21.15 21.35 21.45 22.05 23.15 23.35 01.15 01.35 03.15 03.35 05.15 05.35 *Aiatik dator Soilik larunbata gauez
Urbil Donostia
07.10 08.15 09.15 09.35 10.15 10.35 11.15 12.15 13.15 13.35 14.15 14.35 15.15 15.35 16.15 16.35 17.15 18.15 19.15 19.35 20.15 21.15 21.40 22.15
07.30 07.30 08.00 08.30 08.40 09.00 09.30 09.40 10.00 10.30 10.40 11.00 11.30 11.40 12.30 12.40 13.30 13.40 13.55* 14.30 14.40 15.00 15.30 15.40 15.55* 16.30 16.40 17.00 17.30 17.40 18.30 18.40 19.30 19.40 20.00 20.30 20.40 21.40 22.00 22.40 00.00 02.00 04.00 06.00
Asteburutan Larunbat lanegunetan
Zubieta-Donostia TST autobusak ASTEGUNETAN Zubieta-Donostia 7:55*/ 9:30(T)/ 13:15(T)/ 14:35*(T)/ 19:15(T)
Donostia-Zubieta (Gipuzkoa plazatik) 7:15* /9:00/ 12:45(T)/ 13:45*/18:45 LARUNBATETAN Zubieta-Donostia 8:15(T) / 12:45 / 15:15(T) / 21:35(T) Donostia-Zubieta (Gipuzkoa plazatik) 12:15(T) / 14:30(T) / 21:00(T) JAI EGUNETAN Zubieta-Donostia 11:25(T)/ 13:30(T)/ 15,30(T)/ 21:35 (T) Donostia-Zubieta (Gipuzkoa plazatik) 11:00(T)/ 13:00(T)/ 15:00(T)/ 21:00 (T) * Eskola egunetan T Autobus aldaketa beharrezkoa da. 943 361740.
Datorren Noaua! Uztaila As.
Ar.
6 5 12 13 19 20 26 27
Az.
Os.
Ost.
La.
Ig.
7 14 21 28
1 8 15 22 29
2 9 16 23 30
3 10 17 24 31
4 11 18 25 25
Hurrengo alea
Bai esan? • Udala ............................................... 37 19 51 • Udaltzaingoa ........................... 36 11 12 • Obrak eta Zerbitzuak ..... 37 01 48 • Anbulategia............................... 36 20 13 • Udarregi ikastola ................. 36 12 16 • Udarregi (Agerialde) ........ 36 38 95 • Oiardo kiroldegia ............... 37 24 98 • Zumarte ...................................... 37 15 94 • Etumeta ...................................... 37 20 01 • Taxi geltokia............................. 36 21 78 • D.Y.A. ............................................. 46 46 22 • Ertzantza................................................... 112 • Suhiltzaileak.......................................... 112 • Larrialdiak .............................................. 112 • Anbulantziak ........................................ 112 • Gure Pakea ................................ 37 32 28 • Gure Elkartea.......................... 37 17 51 • Arrate Egoitza......................... 36 63 40 • Eusko Tren ................................ 47 09 76 • Noaua! aldizkaria................ 36 03 21 • Bake epaitegia ........................ 37 23 36 • Oa farmazia .............................. 37 60 76 • Iturralde farmazia............... 36 33 95 • Zubietako Batzarra ........... 37 20 77 • Argindarra (Iberduero) . 47 09 76
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
GAZI GOZO GEZA
Oharrak ETXEBIZITZA
Lan-eskaintzak
- Estudio bat edo apartamendu bat alokatuko nuke. Tf: 677 082 305.
- Tabernari bat behar dugu. Deitu telefono hauetara: 943 360 217.
- Alokairuan dagoen pisua edo apartamendua erosiko nuke. 943 364469.
- Alkartasuna Kooperatibak langile bat kontratatu nahi du. Baldintzak ezagutzeko kooperatibara jo (Telefonoa: 943 36 11 14. Ordutegia: 9:00-13:00 / 16:0019:00). Izena emateko epea: ekainak 21, astelehena.
SALEROSKETAK / GARAJEAK - Kotxe bat salgai daukagu 600 eurotan. Interesatuak edozein ordutan deitu 635729637 telefonora. - Usurbilen, Urbil merkatal-zentruaren ondoan 420 m2tako lokala salgai edo alokatzeko. Bulego bezala erabiltzeko egokitua, lokal argia, ordenagailu-sarea instalatua, ordenagailu askorentzako hargunea. Interesatuak deitu: 943-363040
BESTELAKOAK / GALDUTAKOAK
- Salgai Opel Corsa 1.4. Ondo zaindua. 80.000 km. 678 619 127.
- Pultsera bat aurkitu dut anbulategiko aparkalekuan. Galdu duenak deitu: 649387758.
- Garaje bat saltzen dut Kale Nagusian, prezioa: 12.000 euro. Beste garaje bat alokairuan uzteko prest nago, Bizkarren, 50 euro hileko. Telefonoa: 687 40 62 09. LANPOSTUAK Lan-eskaerak -Emakume bat eskeintzen da umeak edo pertsona helduak zaintzeko (urteetako esperientzia). Interesatuak deitu: 626641155 Mariaje. -Jatetxeetako platerak garbitzeko edo antzeko lanetarako norbait falta bazaizu deitu: 626641155 Mariaje. - Umeak zainduko nituzke, edozein ordutegian. 943 37 10 32. - Neska bat eskaintzen da umeak, etxeko lanak edo pertsona helduak zaintzeko. 619 844 556. - Umeak zainduko nituzke, arratsaldez bi orduz. 647 220 966 (Mari Karmen). - Taberna batean egingo nuke lan edo antzeko zerbaitetan. 652 757 495.
- GOLF CL txuri bat daukagu salgai. 140.000 km dauzka eta oso ondo zaindua dago. Interesatuak 667 521 893 telefonora deitu.
- Pottokak salgai. Bertako arrazakoak. Diru laguntza jasotzen dutenak. Bazterrak garbitzeko aproposak. Telefonoa: 653 716 415. - Poltsa bat galdu dut herrian. Topatu baduzu deitu 637 046 389 telefonora. - Zilarrezko brotxe bat galdu nuen San Esteban kaletik, okindegia eta supermerkatu bidean. Topatu baduzue deitu 943371237 telefonora. - Neska bat eskeintzen da edozein lanetarako. Deitu 943364659 (Arantxa) -Ingelera eta euskara. Neska arduraduna eskaintzen da klaseak emateko. Izatez euskalduna eta eskola ingelesean ikasia. Edozein adin eta ordutegitan erakusteko prest. 677656565 / 943313517 (Ane). - Frontoi ingurutik Ugarte poligono tartean zilar koloreko erloju bat galdu dut. Norbaitek aurkitu badu Noaua!ren egoitzara ekarri.
Zorionak Mikel! Datorren uztailaren 5ean 7 urte egingo dituzu. Zorionak eta muxuak etxeko guztien partez. Zorionak Aitor eta Enara! Ekainaren 27an bost urte egingo ditu Aitorrek. Uztailaren 1ean, Enarak urte bete egingo du. Zorionak etxekoen partez eta muxu handi bana biei!
JAIOTZAK - Aimar Vazquez Saizar 2004ko ekainaren 2an - Joseba Herrador Agudo 2004ko ekainaren 3an - Ane Seoane Plaza 2004ko ekainaren 9an - Zuhaitz Andres Alberdi 2004ko ekainaren 11an - Ekain Zuriarrain Zuloaga 2004ko ekainaren 14an
HERIOTZAK - Jorge Aizpurua Zeberio 2004ko ekainaren 11n
HERIOTZAK - Jose Mari Arriaga Intxausti 2004ko ekainaren 19an
s
Bizkarra 1, 1.esk.
21
37 29 37 - 659 602789
Zubiaurrenea, 3
22
INGO
AL DEU?
Noaua! - 2004ko ekainaren 25a
Musikaren txokoa
Agenda EKAINAK 23-27 - San Joanak Kalezarren (Ikus egitaraua, 12. or). EKAINAK 26-UZTAILAK 4 - Santixabelak (Egitaraua ale honetako gehigarrian)
Denborapasak B
Z
✪
M A
K
G
A
R
S
I
✪ A
✪
✪
✪
S
T
✪ A
✪
A
A
R
U
R
Z I
B I
L
✪ G ✪ D
A
R
A
I
A
Z
I
✪ M
T
A
N
K
K
U
✪
L
A
A
Z
T
I
✪
✪ E
I
K U S I
E
D
✪
E
N
A
L
A
R
K
✪
A
R
A
A
✪ A M
✪ R
✪ A
R
A M O
N
R
✪ A
T
A M A
✪ A I
N
A
A
E
L I
✪
Soluzioa: Bizkarra
B
✪
Albokaren aire berritua
I
bon Koteron albokajole bizkaitarra “Airea” izeneko lan berri batekin datorkigu. “Airea” diskoan alboka sendo bat entzungo dugu, erritmo indartsuak, soinu berrituak… Irmotasunez taxututako 12 aire berri. Kepa Junkera aritu da produkzio lanetan eta kolaborazio interesgarriak entzun daitezke bertan: Ruper Ordorika (ahotsa), Iñaki Plaza eta Ruben Isasi Etxak (perkusioak), Faltriqueira (Galizia, ahotsak), Solledona (Korsika, ahotsak), Pekka Westerholm eta Heikki Syrjänen
(Finlandia, liru, mankeri), Roston Kuchichian (Armenia, duduk), Gilles Chabenat (Frantzia, vielle), Andrea Pisu (Sardinia, launeddas). Kontzeptu filosofiko presokratikoetan oinarritu da Koteron “Airean” landutako hitzak sortzeko. Berak idatzi ditu diskoko kantu gehienen letrak. Beste kantu batzuek, aldiz, ez dute hitzik, instrumentalak dira; Txili Sauce, esaterako. Iazko uztailaren 30ean zendu zen «albokari handia» Txilibrinen omenezko pieza da. «Txilibrin beraren atal batzuk berrinterpretatu ditut eta nik sortutako beste batzuk sartu», adierazi zuen Ibon Koteronek diskoaren prentsaurrekoan.