10
13-14 ΔΕΚEMΒΡΙΟΥ 2025 | ΝΗΣΙΔΕΣ
ΔΙΑΚΡΙΝΟΝΤΑΣ ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ 2025 Α΄ ΜΈΡΟΣ
Προτάσεις, ταξινομήσεις, επισημάνσεις
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ
ΜΙΣΕΛ ΦΑΪΣ
Μ. ΦΑΪΣ
Ανοιχτό Βιβλίο
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Μ. ΦΑΪΣ
Για τρία συνεχόμενα Σάββατα το Ανοιχτό Βιβλίο κινητοποιεί όλο το δυναμικό του για την επισκόπηση της χρονιάς. Παλαιότεροι και νεότεροι συνεργάτες του, σταθεροί και περιοδικοί, συγκροτούν μια αναγνωστική πυξίδα με ευσύνοπτο σχολιασμό σχεδόν όλου του βιβλιογραφικού φάσματος που απασχόλησε τη χρονιά που εκπνέει μελετητές, κριτικούς και αναγνώστες
Ξεφυλλίζοντας την υδρόγειο ΤΗΣ ΕΛΕΝΑΣ ΜΑΡΟΥΤΣΟΥ
Ε
κατό χρόνια μετά την πρώτη έκδοση του μυθιστορήματος-ορόσημο για τον μοντερνισμό, κυκλοφόρησε σε επετειακή έκδοση «Η κυρία Ντάλογουεϊ», της Βιρτζίνια Γουλφ, (μτφρ. Κωνστ. Τριανταφυλλοπούλου, Μεταίχμιο) συνοδευμένη από πρόλογο της συγγραφέως. Το μυθιστόρημα περιγράφει μια μέρα από τη ζωή της κεντρικής ηρωίδας. Η συγγραφέας στρέφει όπως πάντα τον φακό της παρατήρησής της από τα γεγονότα στις αποτυπώσεις τους στον νου των ηρώων, καταγράφοντας με τον τρόπο της «ροής συνείδησης» την αδιάκοπη, συνειρμική φύση της ανθρώπινης σκέψης που βρίσκεται σε συνεχή διάλογο τόσο με τα καθημερινά γεγονότα όσο και με τα βαθιά εγγε-
γραμμένα στο υποσυνείδητο. Ιδια τεχνική και φιλοσοφία γραφής διέπει και το μυθιστόρημα της Βιρτζίνια Γουλφ «Στο φάρο» (μτφρ. Μαργ. Ζαχαριάδου, Δώμα). Το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε το 1927 και διαδραματίζεται σ’ ένα εξοχικό όπου παραθερίζουν το ζεύγος Ράμζι με τα οκτώ παιδιά του και μερικοί φιλοξενούμενοι. Βρίθουν τα αυτοβιογραφικά στοιχεία, ωστόσο ο οικείος καμβάς δεν χρησιμεύει παρά για να φιλοτεχνηθεί η εικόνα της πραγματικότητας πριν και μετά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η κατάρρευση του παλαιού κόσμου απαιτεί νέα μέσα αποτύπωσής του, μια νέα γλώσσα, στην εξερεύνηση και δημιουργία της οποίας η λογοτεχνία οφείλει πολλά στη Γουλφ. Ο εσωτερικός μονόλογος, η ροή συνείδησης και το ιστορικό πλαίσιο
του Α' Παγκόσμιου πολέμου κυριαρχούν και στο μυθιστόρημα του Γερμανοεβραίου Πέτερ Φλαμ «Εγώ;» (μτφρ. Μαρ. Μαντή, Μεταίχμιο), άλλο ένα κείμενο που εγγράφεται στο κίνημα του μοντερνισμού και έχει ως θέμα του την υφαρπαγή της ταυτότητας ενός νεκρού στρατιώτη από έναν συμπολεμιστή του στα χαρακώματα. Χαρακτηριστικά της γραφής εδώ, η διάτρηση των ορίων ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό, η πολυσημία, η έμφαση σ το ψυχολογικό στοιχείο, καθώς και ο ασθματικός, πυρετικός, ενίοτε παραληρηματικός μονόλογος του ήρωα, ο οποίος βιώνει ακραία ψυχική αλλοτρίωση από το τραύμα του πολέμου. Στον χώρο του ριζοσπαστικού μοντερνισμού κινείται και η συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Η αυτοβιογραφία
Βιρτζίνια Γουλφ
Πέτερ Φλαμ