Ακολουθεί συζήτηση με την συγγραφέα
Εισαγωγή Στην εισαγωγή του βιβλίου σας, αναφέρετε γλαφυρά ότι αντιμετωπίζετε ποικίλες αντιστάσεις όποτε θέτετε δημόσια το ερώτημα του αν αυτό που βιώνουμε είναι «καπιταλισμός ή κάτι χειρότερο;» τόσο σε πολιτικούς όσο και σε ακαδημαϊκούς κύκλους. Πιστεύεται ότι η αντίσταση αυτή θα μειώνεται, όσο ο διανυσματικός τρόπος παραγωγής γίνεται όλο και πιο κυρίαρχος; Ή ότι είναι η ιδεολογία που όπως αναφέρεται υποστηρίζει ότι «ο καπιταλισμός είναι αιώνιος» αυτή που επισκιάζει κάθε προσπάθεια νέας ερμηνείας της υπάρχουσας κατάστασης; Νομίζω ότι η αριστερά φαίνεται να έχει αρχίσει να δέχεται κάποιες από τις ιδέες σας και η ιδέα μιας μεγάλης αλλαγής στον τρόπο παραγωγής γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρη. Πιστεύεται ότι έχουν βελτιωθεί τα πράγματα τα τελευταία χρόνια; Το «Το Κεφάλαιο Πέθανε» ξανα-δουλεύει και αναθεωρεί μία ανάλυση που είχα κάνει στο παλαιότερο μου βιβλίο «Ένα Μανιφέστο των Χάκερ», το οποίο εκδόθηκε το 2004 (και που είναι επίσης μεταφρασμένο στα ελληνικά).1 Νομίζω ότι υπό μία έννοια τα άτομα είναι πλέον πιο προετοιμασμένα να λάβουν μέρος στο νοητικό πείραμα ότι η κυρίαρχη άρχουσα τάξη δεν είναι πλέον καπιταλιστική. Ναι, φυσικά υπάρχει ακόμα η καπιταλιστική τάξη όπως και η εκμεταλλευόμενη εργατική τάξη. Αλλά τώρα υπάρχει και μια νέα κυρίαρχη τάξη πέρα και πάνω από το κεφάλαιο, που η εξουσία της πηγάζει από ασυμμετρίες πληροφορίας - η τάξη των διανυσματιστών. Π.χ. έγινε σαφές την διάρκεια της πανδημίας ότι η φαρμακευτική πτέρυγα της τάξης των διανυσματιστών επρόκειτο να γινόταν πολύ πλούσια μέσα από την ιδιοκτησία των πατεντών, σε βάρος της γρήγορης παραγωγής εκείνου του μέγιστου αριθμού εμβολίων ο οποίος θα ήταν απαραίτητος για τον εμβολιασμό του πληθυσμού, ολόκληρου του πλανήτη. Αλλά ναι, υπάρχουν ακόμα άτομα στην αριστερά που φαίνεται να αποδέχονται μία ιδέα που είναι κεντρική στην δεξιά, ότι ζούμε σε έναν αιώνιο, ανιστορικό καπιταλισμό. Στην αριστερά, το μυστήριο του αιώνιου καπιταλισμού καλείται να γίνει κατανοητό μέσα από την αρχαιολογική πρακτική της ανάλυσης των ιερών κειμένων του Μαρξ, που παράγει ερμηνείες τους που πρόκειται να εφαρμοστούν στην πράξη, αλλά που δεν ανανεώνονται με τη σειρά τους από την πράξη, με το να την αντιμετωπίζουν σαν μία πηγή κατανόησης. Ίσως, στις μέρες μας υπάρχουν κάποια άτομα πρόθυμα να αναθεωρήσουν αυτές τις ιδέες όταν συναντούν, καθημερινά και στην πράξη, την δύναμη του πληροφοριακού ελέγχου που κάνει χαρακτηριστικό αυτή την ιστορική περίοδο. Ακόμα και τα πιο οπισθοδρομικά ρεύματα ίσως και να αρχίζουν να προλαβαίνουν. Οι εγελιανές κουκουβάγιες του Μαρξισμού πετούν το σούρουπο. Ολοκληρώνεται το κύριο μέρος του βιβλίου σας συζητώντας την απουσία «χυδαιότητας» [vulgarity] στον σύγχρονο μαρξισμό. Η λέξη vulgarity είναι ιδιαίτερα δύσκολο να μεταφραστεί στα σύγχρονα ελληνικά, με τρόπο που να αποτυπώνει την φιλολογική υφή της συγγενούς αγγλικής λέξης. Στην μετάφραση της επέλεξα να μην διακόψω την παραπομπή της στον όρο «χυδαία πολιτική οικονομία», που όμως με την σειρά του αντιστοιχεί σε μία γλώσσα κοντά 100 χρόνων.2 Έτσι θα ήθελα να σας ζητήσω, να μας περιγράψετε αυτή την έννοια για άτομα που δεν είναι εξοικειωμένα με τον αγγλικό όρο. 1McKenzie Wark, μετάφραση Νεκτάριος Καλαϊτζής, Ένα μανιφέστο των χάκερ, Αθήνα: Scripta, 2006. 2Π.χ. οι πρώτες ελληνικές μεταφράσεις του Κεφαλαίου χρονολογούνται ήδη στο 1929.