FO R U M GESCHIEDENIS
VMB O / HAV O / VWO / GYMNASIU M
Overzicht & aansluiting op de conceptkerndoelen
Mens en Maatschappij (invoering augustus 2027)
Vanaf augustus 2027 zijn de nieuwe kerndoelen voor geschiedenis in de onderbouw actief. De kerndoelen horen bij het leergebied ‘Mens en Maatschappij’ en zijn ondergebracht in de domeinen Mens en tijd en Vraagstukken en perspectieven.
Sommige aspecten van geschiedenis overlappen met het domein ‘Mens en samenleving’, bijvoorbeeld bij ‘staatsinrichting’.
KERNPUNTEN
v De nieuwe kerndoelen sluiten grotendeels aan op het huidige geschiedenisonderwijs, met inhoudelijke aanscherpingen (o.a. tijdvakken/ ontwikkelingen).
v Het kerndoel over doorwerking van het verleden operationaliseert historisch denken en redeneren via betekenisgeving en maatschappelijke duiding.
v FORUM Geschiedenis (huidige editie) ondersteunt werken in de geest van de nieuwe doelen; de editie van augustus 2027 sluit volledig aan.
Over de inhoud van de nieuwe kerndoelen ‘Mens en Maatschappij’ schrijven de samenstellers:
‘Dedoelenvoorgeschiedenisbeschrijven voornamelijkwatalgangbaarisinhethuidige geschiedenisonderwijs.Zebevatten inhoudelijkeaanscherpingenwatbetreft tijdvakkenenontwikkelingen,dieherkenning inhetveldzullenoproepenmaarookvragen omgewenning.
Hetdoeloverdedoorwerkingvanhetverleden operationaliseerthistorischdenkenen redeneren.Datdoethetdoorbetekenissente gevenaanhistorischeontwikkelingenwaarvan dedoorwerkinginhethedengevoeldwordt,en diedikwijlsaanleidingzijnvoor maatschappelijkdebat.’[1]
[1] Toelichtingsdocument conceptkerndoelen Mens en Maatschappij, blz. 39.
v Meer achtergrond?
Definitieve conceptkerndoelen mens en maatschappij inclusief toelichtingsdocument - SLO
Aansluiting in FORUM Geschiedenis
Kerndoelen vormen de basis van de lesmethode.
Zoals de samenstellers aangeven: veel blijft hetzelfde; het gaat vooral om aanscherpingen.
Onze nieuwe editie verschijnt in augustus 2027 en sluit volledig aan op de nieuwe kerndoelen.
Met onze huidige editie kun je al werken in de geest van de nieuwe kerndoelen.
Historische ontwikkelingen
1 Ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen
2 Ontstaan van wetenschappelijk denken en ideeën over burgerschap
3 Verspreiding van antieke culturen
4 Verspreiding van de monotheïstische godsdiensten: jodendom, christendom en islam
5 Ontstaan van een standensamenleving
1
In het overzicht hieronder staat waar de 22 historische ontwikkelingen (kerndoel 26A) in FORUM Geschiedenis terugkomen.
3
1 Jagers & boeren 1 Jagers & boeren 1 Jagers & boeren
2 Grieken & Romeinen
2 Grieken & Romeinen
2 Grieken & Romeinen 2 Grieken & Romeinen 2 Grieken & Romeinen
2 Grieken & Romeinen
3 Monniken & ridders
3 Monniken & ridders
6 Groei van handelsnetwerken en steden 4 Steden & staten
7 Begin van staatsvorming en centralisatie
8 Veranderend mens- en wereldbeeld
9 De Nederlandse Opstand en het ontstaan van de Republiek
10 Europese kolonisatie en mensenhandel tussen werelddelen
5 Ontdekkers & hervormers 5 Ontdekkers & hervormers
3 Monniken & ridders
3 Monniken & ridders
4 Steden & staten
4 Steden & staten
4 Steden & staten
5 Ontdekkers & hervormers
6 Regenten & vorsten
7 Pruiken & revoluties
Historische ontwikkelingen FORUM leerjaar 1 FORUM leerjaar 2 FORUM leerjaar 3
11 Verstedelijking en culturele bloei in de Republiek
12 Groeiende belangstelling voor wetenschap en uitvinding van nieuwe technieken
3 De Verlichting en het streven naar vrijheid en gelijkheid
14 Industriële Revolutie
5 Opkomst van emancipatiebewegingen en ontstaan van parlementaire democratie
6 Opkomst van nationalisme en modern imperialisme
17 Opkomst en toepassing van totalitaire ideologieën
18 Ontstaan van totale oorlog en genocide
19 Dekolonisatie
20 Blokvorming en samenwerking rond wereldproblemen
21 Toename van diversiteit en verschillen in welvaart
22 Ontstaan van een informatiesamenleving
6 Regenten & vorsten
8 Burgers & stoommachines
6 Regenten & vorsten
In het overzicht hieronder staat waar de 22 historische ontwikkelingen (kerndoel 26A) in FORUM Geschiedenis terugkomen.
6 Regenten & vorsten
7 Pruiken & revoluties
8 Burgers & stoommachines
8 Burgers & stoommachines
8 Burgers & stoommachines
6 Regenten & vorsten
7 Pruiken & revoluties
0 Televisie & computer
9 Wereldoorlogen & crisis
9 Wereldoorlogen & crisis
0 Televisie & computer
8 Burgers & stoommachines
8 Burgers & stoommachines
9 Wereldoorlogen & crisis
9 Wereldoorlogen & crisis
10 Televisie & computer
0 Televisie & computer
Nog niet expliciet behandeld in de bestaande boeken.
Toelichting op de domeinen
Naast de domeinen ‘Mens en tijd’ en 'Vraagstukken en perspectieven' zijn ook basisvaardigheden van belang.
MENS EN TIJD
Leerlingen onderzoeken historische verschijnselen en ontwikkelingen door middel van historisch denken en redeneren. Ze leren gebeurtenissen te plaatsen in tijd en ruimte, werken met bronnen, conclusies trekken en een standpunt innemen. Ze leren denken vanuit invalshoeken, zoals sociale, economische, culturele en politieke geschiedenis. Ze vergelijken verschillende standpunten en perspectieven en denken na over de doorwerking van het verleden in het heden, denk aan onderwerpen zoals slavernij, de Holocaust, migratie en democratie.
VRAAGSTUKKEN EN PERSPECTIEVEN
In dit domein onderzoeken leerlingen door middel van actief historisch denken en redeneren maatschappelijke vraagstukken vanuit verschillende standpunten. Ook lokale geschiedenis en historisch cultureel erfgoed kan behandeld worden.
BASISVAARDIGHEDEN
v Taalvaardigheid: Leerlingen werken aan tekstbegrip en het formuleren van antwoorden bij tekst- en beeldbronnen.
v Burgerschap: Aandacht voor de vraag hoe geschiedenis gebruikt wordt in de samenleving van nu.
v Digitale geletterdheid: Leerlingen leren digitaal informatie verzamelen, beoordelen en bronnen digitaal verwerken.
v Meer informatie? https://www.boom.nl/voortgezet-onderwijs/ forum-geschiedenis
Persoonlijk contact
Onze educatief adviseurs komen graag langs voor een methodepresentatie.
Neem contact op via info @ boomvo.nl.
boom.nl/ voortgezet-onderwijs
April 2026
Klantenservice
Voor vragen over bestellingen of licenties, neem contact op met onze klantenservice. De klantenservice is bereikbaar op werkdagen tussen 08.00 en 17.00 uur.
Telefoon 0 88 – 030 1000
E-mail klantenservice @ boom.nl
Boom voortgezet onderwijs
Stationsweg 66, 7941 hg Meppel
Nieuwsbrief FORUM Geschiedenis
Wil je op de hoogte blijven van FORUM Geschiedenis? Schrijf je in voor onze nieuwsflits.
https://www.boom.nl/voortgezet-onderwijs/ forum-geschiedenis#nieuwsbrief-129
linkedin.com/company/ boom-voortgezet-onderwijs
Karen van der KolkRudolf van Bekkum
Sandra Hakkesteegt