Skip to main content

Atopo

Page 1


Achar / τ óπ oς / Tópos (lugar)

EASD ANTONIO FAÍLDE

DOCENTES

PERSOAL DA ESCOLA

ARTIGOS

TRADUCIÓNS

EBANISTERÍA ARTÍSTICA

FOTOGRAFÍA

ILUSTRACIÓN

DESEÑO GRÁFICO

DESEÑO DE INTERIORES

ATOPO ]

DIRECCIÓN EDITORIAL / Xosé Manoel González Rivera

DIRECCIÓN DE REDACCIÓN / Cosme Fernández González

DIRECCIÓN DE ARTE / Tonho Ferreiro Rodríguez

DESEÑO GRÁFICO E MAQUETACIÓN / Fabio Méndez Reyes e Mónica Rodiño Camiña

CONSELLO DE REDACCIÓN /

Miguel Auria, Ofelia Cardo Cañizares, Jacobo Fernández Serrano, Tonho Ferreiro Rodríguez e Gumersindo Gómez Fernández.

CONTIDOS / Alumnado

Brais De Abel Martínez, Laura Álvarez Fernández, Nagore Artola Llanos, Telmo J. Chao Domínguez, Lois Chao Paz, Yara De Diego Vieira, Sara Dobarrio Meno, Darío Eyré Conde, Anxo Fernández Pereira, Arianna Fernández Vélez, Ángel Gándara Rodríguez, Erea García Gunche, Sofía Gil Madriñán, Eva Ma Gil Roldán, Andrea Gómez Tubío, Mar González Alonso, Helena Guillán Casás, Alejandro Hermida Liste, Arturo Jiménez Rodríguez, Alexia Martínez Álvarez, Jorge Lei Otero Cendón, Noelia Ailén Pampín Basso, Alicia Peláez García, Alba Peña Baz, Arón Pereira Álvarez, Gregorio Pérez Rodríguez, Manuel Pineda Preciado, Jonay Quintana Cabrera, Alexandre Regueiro Lorenzo, Laura Rodríguez Martínez, Andrea Rivera González, Valeria Rueda Rincón, Lucía Sánchez López, Noelia Santiago Portilla, Julianna Szabo, Laura Varela Rodríguez, Paula Vázquez Martín, Patricia Velasco Puime, Palmira Vicente Méndez, Lorena Vidal Cal e Iván Vidal Morales. Profesorado

Miguel Auria e Ofelia Cardo Cañizares Colaboracións externas

Pepe Barro, Jorge García Marín, Artur Rebelo e Lizá Defossez Ramalho.

TRADUCIÓNS AO INGLÉS / The Lab Ourense

EDICIÓN / EASD Antonio Faílde

Avenida da Universidade 18, 32005 Ourense www.escolarte.com

IMPRESIÓN / Rodi Artes Gráficas

As cubertas imprimíronse en papel Creator Vol de 350gr e a tripa en papel mate de 140gr. O apartado de traducións é papel Fedrigoni Special Papers Materica Recycled de 120gr. As fontes tipográficas empregadas para este deseño son PP Right Serif Mono e Slight Chance Mono.

ISBN / 978-84-09-84682-5

DEPÓSITO LEGAL / OU 68-2026

Copyright das/os autoras/es Os textos asinados son responsabilidade das/os autoras/es, non se identificando, necesariamente, a revista cos distintos puntos de vista. Prohibida a reprodución total ou parcial dos contidos da revista por calquera medio sen autorización expresa e por escrito das/os autoras/es.

Publicación subvencionada pola Dirección Xeral de Política Lingüística e a Consellería de Cultura, Educación e Universidade. Xunta de Galicia.

COA FORZA DO LUGAR

O lugar inflúe nas persoas, pero son as persoas as que fan o lugar. «Lugar» é na lingua galega un espazo habitado, a unidade mínima de poboación, ás veces dunha soa casa. O oposto a «lugar» é «paraxe», aí non viven persoas, pero no noso país sempre teñen nome, é dicir, existen, alí pasaron cousas, ten flora e fauna… A Galiza é terra nomeada, cos nomes posuímos a terra. Din que temos 37.000 topónimos e case tres millóns de nomes de paraxes, leiras, camiños, fontes: microtoponimia. Galiza ocupa un terzo do Nomenclator de todo territorio do Estado español, con só o 5,8% da superficie. Somos unha potencia en nomes, somos unha potencia en lugares e paraxes, eles contan moito de nós. Cómpre valorar esa diferenza, «enriquecer o mundo coa nosa diferenza», dicía Luís Seoane.

Hai xa uns anos, Dionísio Oseira encomendoume a creación da imaxe dun novo viño. Tratábase dun Ribera del Duero. Uns galegos mercaran viñedos terra adentro, en Castrillo de Duero. Dionísio –que bo nome para un home de viños– faloume das características daquelas paraxes, mesmo me contou dun ilustre personaxe de alí, O Empecinado, un heroe da guerra contra os franceses. Pero o que máis me cautivou do seu relato foi a calidade daquela terra de cultivo, solos pobres, extremos, todos cheos de croios. Decidín ao momento e pedinlle que nos mandaran de alá unha caixa de terra. A caixa chegou por Seur e comezamos a tocar a terra, a estendela sobre papeis, fotografámola do dereito e do revés, con moitos e poucos croios… Daquela terra xurdiron as etiquetas dos viños, as embalaxes, os estoxos… Suxerimos un nome: Tierra adentro, foi o escollido para a gama alta. Escoitáramos o relato da persoa, pero tamén escoitamos a terra.

Con Dionísio tamén fixemos un albariño, outra terra, outro lugar. Pero os lugares non só están feitos de terra, tamén están feitos de cultura, de historia. O albariño é un viño que en España está ligado a Galiza e vai asociado a pratos de peixe, de mar. Para este viño suxerimos o nome Terra firme. É frecuente nas cartas mariñas históricas, sinalar o norte cunha gran frecha, era unha idea a explorar. O Museo Arqueolóxico e Histórico do Castelo de San Antón, na Coruña, mostra algunhas puntas de frecha prehistóricas, talladas primorosamente en pedra, que mesmo parecen obras dun requintado deseñador neolítico.

Fotografámolas e probámolas no formato dunha etiqueta. A escollida foi unha moi especial, da Mina da Parxubeira, en Mazaricos. Por riba daquela frecha situamos un «N» en Bodoni, a mesma tipografía acaeu ao logotipo. Galiza, o mar, os mapas, un poema visual. Cultura e historia, o deseño prehistórico marca o norte.

Dicía Álvaro Cunqueiro: «Un viño son tamén as campás dun sineiro cercano ás viñas, a fala das xentes na vendima e as súas cancións». O engado, a maxia, a forza do lugar.

Infinita Ebanis

Ligte T

Polavila Pousadoiro

Jonay Quintana Cabrera

Nagore Artola Llanos

Lois Chao Paz

Gregorio Pérez Rodríguez

Iván Vidal Morales

Anxo Fernández Pereira

Alexandre Regueiro Lorenzo

Arón Pereira Álvarez

Alejandro Hermida Liste

Valeria Rueda Rincón

Arturo Jiménez Rodríguez

Paula Vázquez Martín

Andrea Rivera González Varias autoras

ILUSTRACIÓN

A Lagoa de Cristal

Ubariq, Cidade de Area

PEDRO & KOLMO

Calendario 2026

Anque Tocan as Campanas

Outra vez, Pippa! Swaiper, el perro de la eterna sonrisa

That's The New Spirit

Mar González Alonso

Andrea Gómez Tubío

Sofía Gil Madriñán

Jorge Lei Otero Cendón

Lorena Vidal Cal

Alicia Peláez García

Laura Rodríguez Martínez

Eva Ma Gil Roldán

DESEÑO GRÁFICO

MOMO NOMASK Playground

Pisadas na herba

Marola KUBIX

Noelia Ailén Pampín Basso

Arianna Fernández Vélez

Alexia Martínez Álvarez

Patricia Velasco Puime

Helena Guillán Casás

Sara Dobarrio Meno

DESEÑO DE INTERIORES

Vini Latte

Essenza spa

Telmo J. Chao Domínguez

Julianna Szabo

Laura Álvarez Fernández

Carta

Jorge García Marín

EASD Antonio Faílde

Hoxe en día mercamos madeira entre extensísimos catálogos ao gusto do consumidor: segundo as cores, os procesos ou os tratamentos. Así resulta fácil esquecer que a madeira foi, antes que nada, unha árbore: un organismo vivo que respirou, se alimentou e formou parte dun ecosistema. O proxecto ECOS explora a relación entre materia, entorno e deseño. O seu obxectivo é vincular a madeira co seu lugar de orixe, incorporando no moble unha textura obtida a partir da análise acústica do canto das aves do lugar que procede. Cada unha das pezas comeza no bosque. Como punto de partida é básico que a madeira empregada proceda de produtores locais certificados, cuxa trazabilidade permita coñecer coa maior exactitude posible o lugar e momento da súa talla.

A trazabilidade neste contexto non é só un requisito técnico senón un principio ético: cada decisión no proceso —dende a selección do material ata a súa transformación— busca minimizar o impacto e reforzar o vínculo entre o obxecto, o territorio e o usuario. Estes datos permiten desenvolver unha análise máis profunda do tipo de parcela onde se vai operar e, o máis importante, un rexistro da avifauna que coexiste nesa contorna.

Cada tipo de bosque xera o seu propio equilibrio ecolóxico e con el, unha paisaxe sonora particular (os habitantes dunha devesa non son os mesmos que os dunha carballeira, dun souto ou dun faial). No caso das especies de aves residentes —aquelas que non realizan grandes migracións—, obsérvase un fenómeno especialmente interesante: a aparición de dialectos locais. Isto significa que un carboeiro común dunha carballeda galega e outro dun piñeiral en Huelva non comparten exactamente os mesmos cantos. Estas variacións responden á aprendizaxe social e á adaptación acústica á contorna.

A partir destas gravacións podemos realizar varios procesos, como unha análise acústica detallada, unha segmentación, unha análise espectral ou a extracción de características específicas. Para procesar estes datos ideouse un algoritmo ad hoc capaz de converter a información sonora nun conxunto de vectores dos cales, ao interpolar os seus nodos, obtemos un volume tridimensional, que é a representación gráfica deses sons. Logo, coa axuda dun software de deseño paramétrico e mecanizado, este volume transfórmase nun arquivo de código G, co que se programa a CNC para gravar a textura directamente sobre a superficie da madeira.

ANO: 2024-2025

MATERIAIS: MADEIRA DE CARBALLO

TÉCNICA: CNC

01 / Espectrograma do canto dos tres paxaros

02-03 / Banco visto dende diferentes perspectivas

Fotografías de Ángel Gándara e Noelia S. Portilla

O proxecto oriéntase dende un uso responsable da técnica dixital: o control numérico e o algoritmo non substitúen ao artesán, senón que amplían a súa linguaxe. ECOS formúlase como un concepto extrapolable a calquera peza, pero que comeza cun primeiro elemento: o banco. A investigación materializouse nun banco de liñas simples, atemporais e libres de artificios que compitan co material. En canto ao técnico, o banco sosténse sobre catro patas estípites lixeiramente inclinadas cara aos extremos no alzado, pero completamente rectas na súa cara exterior cando se observa de perfil, o que transmite unha sensación de firmeza e equilibrio. Estas patas únense á estrutura mediante falsas espigas, o que amplía a superficie de encolado e reforza a resistencia tanto á torsión como á tracción. Ademais, un tubillón longo atravesa dende a parte superior o traveseiro e as patas, quedando invisible, pero aportando gran solidez fronte uso.

A cuberta remata o conxunto cunha única peza de madeira que sobresae nos seus extremos, aportando lixereza visual e aliviando a masa xeral da estrutura.

A textura nace nun dos seus extremos como se xurdise do propio bosque, e disólvese progresivamente cara ao outro lado. Esa zona invita ao tacto e á exploración, mentres que o resto mantén unha superficie máis lisa que garante a comodidade no uso. O degradado actúa como un elemento de acentuación que guía a mirada e equilibra visualmente a peza, permitindo que respire e evitando a saturación tanto visual como táctil.

Unha vez finalizada cada obra, é esencial que o usuario comprenda os seus detalles e a súa historia. Para elo intégrase discretamente un chip NFC en cada moble. Ao achegar un dispositivo móbil, o usuario accede a unha plataforma con información detallada sobre a procedencia da madeira, as características do bosque, as especies de aves rexistradas e as gravacións orixinais empregadas no deseño. O banco está pensado para cumprir a súa función máis básica: ofrecer un lugar onde sentarse. Pero ao facelo, invita tamén unha pausa máis profunda. Cada relevo gravado é a traza dun canto, un eco que se activa e nos lembra a orixe natural do material. Sentarse nel é, en certo modo, volver escoitar o bosque, conectando coa natureza. Nun momento no que a produción industrial tende a homoxeneizar a materia, ECOS reivindica a singularidade. Cada peza é irrepetible, porque cada bosque soa distinto.

04-05 / Banco visto dende diferentes perspectivas

Fotografías de Ángel Gándara e Noelia Santiago

ANO: 2023-2024

MATERIAIS: MADEIRA DE FREIXO, CHOPO E WENGUÉ

TÉCNICA: EMPALMES DE MEDIA MADEIRA

Tipi–tapa nace da idea de crear un espazo/laboratorio multisensorial: un contorno lúdico onde poder desenvolver o xogo libre, creativo e experimental. Trátase dunha mesa que é á súa vez unha caixa de luz e un espazo de almacenaxe. Técnicamente, utilizouse madeira de freixo para construír a peza. Ademais, empregáronse ensamblaxes de media madeira na estrutura da mesa e nas patas, cortadas con serra xaponesa, montadas e rematadas cun formón.

A caixa de luz presenta un panel acrílico branco translúcido debaixo do cal se aloxa o sistema de iluminación. Esta ferramenta educativa permite colocar diferentes obxectos na súa superficie para debuxar e xogar, e incorpora uns bordos elevados que permiten suxeitar area, sementes, arroz e outros materiais para a exploración sensorial.

Á dereita da mesa atópase a caixa de almacenaxe, que se abre deslizando cara á esquerda, e, na parte traseira, hai un organizador de figuras onde se poden colocar as pezas de madeira, deseñadas como bloques de construción. Estas pezas, feitas de chopo e wengué, permiten aos nenos xogar creando composicións ao estilo dun tangram.

01-05 / Escritorio visto dende diferentes perspectivas

Fotografías de Ofelia Cardo

ANO: 2023-2024

MATERIAIS: MADEIRA DE CASTIÑEIRO

TÉCNICA: ENSAMBLAXES

Endless é unha cadeira de castiñeiro modular de interior/ exterior. Está pensada e deseñada para crear un vínculo do produto co cliente, ofrecéndolle a posibilidade de concebir un espazo ao seu gusto e medida. Realizouse con madeira de castiñeiro, con 55 pezas ou listóns que foron ensamblados a caixa espiga e a media madeira. Os acabados foron tratados con aceite natural.

Esta peza segue a inspiración da corrente minimalista. Aporta unha visión estética moi fina, sinxela e complexa á vez; as súas posibilidades, como ben indica o seu nome, poderían non ter fin.

Vai dirixida a persoas amantes da natureza e da artesanía, con gusto pola arte, a escultura, a sinxeleza e a nobreza que aporta a madeira.

01-04 Cadeira vista dende diferentes perspectivas

Fotografías de Darío Eyré

▼ 03

TABURETES

ANO: 2025

MATERIAIS: FREIXO E NOGUEIRA AMERICANA

TÉCNICAS: TARACEA E ENSAMBLAXE

MEDIDAS: 44x20x20 CM

01-03 / Banqueta vista dende diferentes perspectivas

Fotografías de Brais de Abel

O obxecto realizado é unha banqueta, un elemento de mobiliario deseñado para sentarse. O seu carácter dinámico débese ás súas pequenas dimensións, o que lle permite adaptarse a distintas utilidades e situacións.

O proceso de fabricación baseouse no uso de dúas técnicas principais: os empalmes de caixa e espiga, utilizados para unir as patas sen mecanización, e a taracea, unha técnica artesanal milenaria que consiste na incrustación de diferentes tipos de madeira. Neste caso, empregouse para crear un módulo visualmente distintivo.

Inicialmente a intención era aplicar a taracea nunha parte da banqueta; porén, o concepto evolucionou ata converter toda a peza nun exercicio de taracea. Elixíronse dúas madeiras de alto contraste, freixo, de ton claro, e nogueira americana, máis escura, para destacar o patrón visual.

O deseño da taracea basease nunha sucesión de triángulos inspirados na Columna infinita de Brancusi, acompañados de dúas bandas laterais que continúan nas patas cadradas. Estas patas funcionan como o principio e o final da composición, reforzando a idea dunha banqueta infinita.

ANO: 2025

MATERIAIS: CEDRO E PRADAIRO

TÉCNICA: TARACEA E ENSAMBLAXE

MEDIDAS: 45x30x30 CM

01-03 / Taburete visto dende diferentes perspectivas

Fotografías de Alba Peña

Este taburete de madeira é unha peza única que destaca polo seu asento de taracea, o cal combina elementos que xogan coas cores e as texturas da madeira. Fabricado en cedro, as súas pezas son coidadosamente cepilladas á medida e ensambladas con precisión para conformar unha estrutura robusta.

A taracea que adorna o asento está composta por pezas cepilladas de dúas madeiras diferentes: cedro e pradairo. A interacción entre ambos materiais xera un interesante xogo visual que resalta a beleza natural da madeira.

O deseño do taburete procura unha harmonía entre confort e estética. O seu estilo atemporal reflíctese en formas sinxelas e xeométricas, dando lugar a un obxecto funcional e, ao mesmo tempo, visualmente atractivo.

ANO: 2025

MATERIAIS: MADEIRA DE WENGUÉ E CHAPA

TÉCNICA: MARQUETERÍA E ENSAMBLAXE

MEDIDAS: 47x33x33 CM

O taburete está creado mediante formas simples e liñas claras, prescindindo de adornos innecesarios, agás a incorporación da taracea, que lle achega un detalle distintivo e artesanal. Deste xeito, priorízase a súa funcionalidade e dáse importancia ao emprego de madeiras de alta calidade, como o wengué para a estrutura.

O tamaño da banqueta é reducido, ocupando apenas un espazo de 47 cm de alto e 33 cm de ancho, o que permite introducila en practicamente calquera contorna. A súa estrutura xeométrica, simple, con liñas limpas e escasa ornamentación, non só recalca a súa funcionalidade, senón tamén a practicidade do deseño. Inclúe un pequeno respaldo que tamén serve como asa para facilitar o seu transporte. Está pensada para unha contorna moderna e para persoas que valoren o traballo artesanal.

A taracea, elaborada de forma artesanal, combina tonalidades claras e escuras, o que fai que o asento destaque sen restarlle protagonismo á estrutura. Esta está composta por dous módulos, un paralelogramo e un rectángulo, que conforman a estrutura principal e se intercalan entre si mediante o uso de tonalidades distintivas.

01-03 / Taburete visto dende diferentes perspectivas

Fotografías de Ofelia Cardo

MATERIAIS:

CASTIÑEIRO, CEREIXO E IROKO

TÉCNICA: INCRUSTACIÓN E ENSAMBLAXE

MEDIDAS: 28x28x43 CM

T xorde do estudo dos movementos de vangarda que experimentaban coa abstracción formal nos seus deseños. A estrutura está inspirada pola construción xeométrica do minimalismo e xoga ademais coa continuidade lineal inspirada pola observación dos primeiros mobles tubulares.

A peza é un taburete robusto composto por tres partes, un asento cadrado decorado cunha taracea incrustada e por dous pares de patas de sección tamén cadrada de 6x6 que se unen a través de dous traveseiros superiores que xunto ao asento xeran así a forma dun “T” ao visualizar o taburete de fronte.

Xogando coa continuidade lineal que ten a forma das patas, os materiais destas están sacados en recto do mesmo bloque de madeira e as diferentes partes que o compoñen foron colocadas respectando a orde orixinal da veta. As ensamblaxes que unen estas pezas son de caixa e espiga con superficie diagonal, para así suavizar o máximo posible os cortes visuais das unións. Estes foron realizados manualmente debido á complicación da súa mecanización polo seu reducido tamaño.

01-03 / Taburete visto dende diferentes perspectivas

Fotografías de Brais de Abel

Polavila é moito máis que unha simple banqueta. Trátase dun moble discreto, que ocupa un espazo mínimo na casa, pero que se converte en esencial cando fai falta un asento para alguén máis. O seu nome, inspirado nas polavilas, remite a unha tradición antiga que consistía en visitar as casas veciñas durante a noite, aproveitando para usar estes pequenos asentos.

O proceso de deseño da Polavila comezou coa creación de entramados e patróns con distintas madeiras, dando como resultado un prototipo de taracea que serviu de punto de partida. Influenciados por movementos como o minimalismo e o funcionalismo, deseñouse unha estrutura de liñas rectas e formas xeométricas, á que se lle engadiu a taracea para conseguir un equilibrio entre a estética

ANO: 2024

MATERIAIS: MADEIRA DE PRADAIRO, CASTIÑEIRO E NOGAL

TÉCNICA: TARACEA E ENSAMBLAXE

MEDIDAS: 34x27x45 CM

01-02 / Banqueta vista dende diferentes perspectivas

Fotografías de Ofelia Cardo

e a funcionalidade. Unha vez definido o deseño, eliximos meticulosamente as madeiras que compoñen a Polavila: pradairo, castiñeiro e nogal. Con estes materiais, iniciamos a fabricación no taller, onde a estrutura se fixo primeiro a través de ensamblaxes precisas, para despois incorporar a taracea. Un traballo minucioso que combina o uso de máquinas co labor manual. Con esta banqueta, achegamos unha nova estética e dignificamos un moble auxiliar tradicional que sempre está listo para ofrecer un asento a un polavileiro máis.

TABURETES

MEDIDAS: 51x31x31 CM POUSADOIRO /

O nome desta banqueta ten orixe galega, significa que é un sitio axeitado onde pousarse, sentarse á espera de algo bo por chegar. Esta banqueta foi elaborada de forma artesanal. Para a súa fabricación escolléronse as madeiras máis axeitadas para o deseño. Posteriormente traballouse no correspondente despece e limpeza, fixéronse os empalmes e montouse a man. A idea foi crear unha banqueta na que predominasen as liñas rectas. Levouse a cabo con madeira do país (castiñeiro) para darlle unha identidade autóctona ao moble. Ademais contén outras madeiras estranxeiras de cores chamativas dispostas horizontalmente creando dous listóns de catro cores, pezas situadas na pata traseira, unha no pé e a outra na testa. Esta segunda vai máis elevada que o asento e dá a sensación dun pequeno respaldo e agarradoiro para transportala.

ANO: 2025

MATERIAIS: MADEIRA DE CASTIÑEIRO

TÉCNICA: ENSAMBLAXE

01-02 / Banqueta vista dende diferentes perspectivas

Fotografías de Yara de Diego

O deseño da banqueta foi creado buscando unha estrutura xeométrica moi marcada, con todos os seus ángulos de 900, creando así un cubo case perfecto con toda a banqueta, ademais utilizando sempre listóns dunha sección bastante pequena.

As únicas pezas con maior sección son as do asento que imitan as dos clásicos bancos da rúa pero cunha estética máis limpa. Por outra parte realízase en madeira crúa e naturalista, sen ningún tinte para que en todas as pezas se vexa a veta da madeira.

Con este moble achego unha peza funcional e lixeira que une no seu deseño a vangarda, ao ser unha banqueta decorativa cun deseño pouco común, e a tradición, ao responder á finalidade para a que foi concibida.

SERPIENTE DORADA

Serpiente Dorada é unha exploración da enerxía sutil e cambiante que atravesa a paisaxe.

É un diálogo entre forma e percepción onde o que mira e o mirado, no seu devir sen pausa, fugazmente se tocan. O proxecto nace como unha reflexión sobre a atención e a natureza inasible do intre, e materialízase coma un diario fotográfico ao que se lle incorporan apuntes de referentes visuais, literarios e filosóficos. Neste proceso técese unha urdidura de pequenos quiasmos e

tensións: o efímero e o eterno, o oculto e o visible, en movemento e continua reciprocidade. O proxecto parte do interese pola natureza e polo tempo e apóiase en referentes visuais como Rinko Kawauchi, Andy Goldsworthy e Vija Celmins, en autores como Gaston Bachelard, Martin Buber, Marcel Merleau-Ponty e nas nocións budistas da impermanencia e da interdependencia. O traballo segue aberto; a intención é seguir aprendendo da harmonía que sustenta a todas as cousas.

01-04 / Serie Serpiente Dorada

05-10 / Serie Serpiente Dorada

Vilares, 6 percorre os meus vínculos familiares a través do tempo, dende unha mirada íntima. Cinco trípticos tecen recordos e momentos compartidos entre pasado, presente e futuro. Cada imaxe garda o vivido e o sentido en silencio. A relación revélase marcada pola ausencia de diálogo e de intelixencia emocional.

01 / TRÍPTICO 3

As miñas dificultades de comunicación e a idea da masculinidade fráxil. Representadas a través da relación co meu pai, marcada pola aprendizaxe do silencio emocional. Ambos compartimos a dificultade de expresar o que sentimos e de pedir axuda. A obra reflicte un intento de romper con esa herdanza e abrirnos emocionalmente.

02 / TRÍPTICO 5

A miña dificultade para controlar a ira e as súas consecuencias. Esa falta de contención afectou á miña comunicación e xerou conflitos na escola e na casa. Os meus estoupidos afectaron especialmente á miña nai, ata que decidín traballar en manter a calma. A obra reflicte ese proceso persoal e o esforzo por cambiar.

Este proxecto explora a relación íntima e complexa que establecemos cos espazos que habitamos. Non como estruturas físicas, senón como fragmentos da nosa vida, analizando esta idea a través dun apartamento que tras morrer a súa propietaria, permaneceu conxelado no tempo. Os espazos en si mesmo teñen unha característica superior a calquera de nós: a súa atemporalidade, a súa permanencia involuntaria no mundo. Aínda sendo estruturas e espazos que concibimos e construímos de maneira persoal, están destinados a durar máis que nós e a vivir diferentes historias, a pesar de ser sempre o mesmo espazo.

01-03 / Serie O que habito

PAULA VÁZQUEZ MARTÍN ⮡

O tempo, a existencia e a permanencia. A presenza e a ausencia, a pertenza. Mudar(se), quedar(se), abandonar(se).

ODILE CANO JEWELLERY LAB

Este proxecto xorde do interese pola fotografía de produto de moda, centrándome na xoiería. Inicialmente concibido como unha sesión clásica para unha colección de primavera/verán, evolucionou cara a unha fotografía de estilo de vida pensada para redes sociais. A idea é amosar as xoias como parte dunha atmosfera envolvente e cálida. Colaborei coa marca galega Odile Cano Jewellery Lab, con pezas que destacan polo seu carácter artesanal e atrevido. A sesión realizouse na praia ao solpor para reflexar o universo poético da marca. O resultado é unha homenaxe ao feito a man.

01-05 / Fotografías promocionais das xoias da colección

DA ELIMINACIÓN

NOELIA S. PORTILLA, EREA GARCÍA GUNCHE, LAURA VARELA, ÁNGEL GÁNDARA, PALMIRA VICENTE E LUCÍA SÁNCHEZ.

COORDINACIÓN: MIGUEL AURIA

VIOLENCIA substantivo feminino. Maneira de actuar na que se fai uso da forza física ou da intimidación moral contra algo ou alguén.

Que violencias resisten/toleran/sufren/soportan as mulleres? Desta cuestión xorde unha proposta visual na que un único corpo se converte en territorio. Utilizámolo como lenzo no que mostrar as cicatrices das violencias estruturais: a falta de coñecemento médico que nos envolve, os estereotipos de xénero, a violencia psicolóxica, sexual, obstétrica. Non están todas as que son, mais si son todas as que están. Cada corpo disidente, non normativo, racializado, que resiste ao patriarcado e a estereotipos que nos engaiolan no absurdo, molde estreito da norma. Corpos manipulados sen permiso, silenciados, maltratados, mutilados, violados. Cada experiencia, única e á vez compartida Representalas todas é limitador e limitante. Imposible. Mais sobre este corpo anónimo, espazo simbólico, intentamos a través da edición e da acción, dar cabida á nosa loita por concienciar e erradicar todas e cada unha das violencias que soportamos as mulleres.

▼ 07 / Intervención de Palmira Vicente ▼ 06 / Intervención de Noelia S. Portilla
▼ 07 ▼ 06
▼ 09
▼ 08 / Intervención de Laura Varela
▼ 09 / Intervención de Erea García
▼ 08

A LAGOA DE CRISTAL

A Lagoa de Cristal é unha novela gráfica infantil/xuvenil de misterio e fantasía que fala da unión familiar, das amizades, e das criaturas fantásticas.

O proxecto inclúe as primeiras 24 páxinas máis información sobre os personaxes e os espazos nos que transcorre a historia. As ilustracións son integramente en dixital a cor, posteriormente impresas en papel, e grampadas en forma de pequeno tomo de tamaño A5. Maia é unha rapaza de 17 anos que vive en Vila Area e comeza tranquilamente o verán, pasando

tempo coa súa avoa, co seu primo e coas súas amigas; pero uns raros acontecementos farán que as súas vacacións dean un xiro inesperado, descubrindo seres máxicos e misterios da súa vila que cambiarán a súa vida para sempre.

A miña intención con este proxecto é crear unha historia de fantasía, nun mundo normal no que pouco a pouco se desenvolven os feitos fantásticos e misteriosos, para que deste xeito os lectores sintan que toda esa fantasía do cómic puidese facerse real.

01 / Portada

02 / Bosquexos 03 / Páxinas finais

UBARIQ, CIDADE DE AREA

Ubariq, Cidade de Area foi o álbum que resultou da creación dunha nova cidade ficticia dende os seus cimentos, e coa perspectiva dun libro de concept art. O pobo, inspirado na estética propia do oeste asiático na súa Idade de Ouro, álzase sobre unha paisaxe desértica e hostil. Aquí, os lugareños deberon aprender a convivir cos thots, criaturas que dende había anos habitaban o lugar, ocultos en pozos nos que gardaban a única auga accesible nun mundo devastado pola seca.

Desta forma, mediante as miñas ilustracións, traballadas de maneira dixital, permitiume ir tecendo unha cultura rica, baseada no sacrificio e creando unha arquitectura que garantira a supervivencia neste medio. Todo quedou recollido nun pequeno libro cosido a man, que inclúe un mapa e os edificios máis emblemáticos da cidade, xunto cos deseños das roupaxes dos ubariqas, e unha explicación das súas celebracións.

01-04 / Ilustracións dixitais do imaxinario de Ubariq

PEDRO & KOLMO é unha marca de roupa autoxestionada que emprega prendas de segunda man como lenzo para ilustracións propias. A súa identidade constrúese arredor de dúas figuras: PEDRO, un demo, e KOLMO, un anxo, que simbolizan a ruptura cos estereotipos e a liberdade de expresar a propia personalidade sen filtros. Nas pezas xógase coa unión entre o debuxo, o estampado orixinal e a cor base da prenda, creando combinacións únicas que dialogan entre si. A marca aposta por unha moda consciente e expresiva, onde cada peza conta unha historia e invita a mirar máis alá da primeira impresión.

01-02 / Logotipo e ilustracións de Pedro e Kolmo

03-05 / Pedro e Kolmo con varias prendas da colección

CALENDARIO 2026

O proxecto enfócase na creación dun calendario ilustrado de parede, cuxos elementos principais son a ilustración e a funcionalidade que pode ofrecer un calendario. Trátase dun medio de expresión visual onde se desenvolve unha base temática común representando cada mes do ano mediante festividades foráneas como Pascua ou San Valentín xunto con festividades ou personaxes folclóricos de Galicia como o Magosto ou A Santa Compaña. Todo isto sen deixar o toque de humor e xuventude. Unha das

características deste calendario é a facilidade de poder separar a ilustración do resto do calendario para así quedarse só co debuxo pasado o mes. As ilustracións, traballadas dixitalmente, defínense por presentar liñas xeométricas e limpas, cores planas e vibrantes, e un estilo moderno cunha estética cartoon Outro detalle a ter en conta é o emprego dun monte de elementos e personaxes nunha mesma ilustración na tradición do Wimmelbuch.

/ Ilustracións interiores de febreiro e marzo

03 / Portada

04 / Ilustración interior do mes de xullo

ANQUE TOCAN AS CAMPANAS

Anque Tocan as Campanas nace e moldéase cunha recolleita de literatura oral a través do recordo e a memoria de meus avós e avoas. Escollín un total de 12 ditos, adiviñas, cantigas, refráns e xogos que na súa maioría suxiren situacións oníricas, polo que a linguaxe plástica das ilustracións xira en torno a un surrealismo que contextualizo en escenarios reais, mesturando o pasado e o presente. Decanteime por aplicar a cor en manchas que abarcan grandes superficies e posteriormente detallar

con lapis de cor aquelas zonas e texturas protagonistas. Remateino como unha oda á tradición oral e aos portadores da mesma, que forman parte da nosa historia, que foron obreiros e campesiños e que deben ser considerados non só por darnos de comer senón polo simple feito de ter vivido. Deles hai que acordarse cando tocan as campás.

01-05 / Ilustracións baseadas en diferentes ditos

▼

OUTRA VEZ, PIPPA!

Outra vez, Pippa! é un conto infantil ilustrado que pon en valor a imaxinación, o xogo compartido e a creación artesanal fronte ao illamento e materialismo que sofre a infancia actual.

A súa protagonista, Pippa, é un pequeno ratiño de campo cunha imaxinación inmensa, que transforma obxectos atopados en xoguetes únicos. A historia aborda a soidade e o sentimento de non encaixar cando os seus amigos non comparten o seu entusiasmo creativo, pero finalmente celebra a amizade, a cooperación e o descubrimento de que crear xuntos é máis divertido. Realizado con collage e materiais sinxelos, o proxecto aposta por unha estética accesible e táctil, que invita a mirar o entorno con curiosidade e a transformar o ordinario en extraordinario. O conto convida a reivindicar o valor do xogo libre, da natureza como espazo de posibilidade e da creatividade como ferramenta para construír vínculos e superar diferenzas.

01-06 / Portada do conto e pregos ilustrados

SWAIPER, EL PERRO DE LA ETERNA SONRISA

Swaiper, el perro de la eterna sonrisa é un álbum ilustrado co que quixen unir a ilustración co meu amor polos animais. Está inspirado nunha historia real vivida na Protectora de Animais do Morrazo, na que son voluntaria dende 2017. O proxecto conta a vida de Swaiper, un can abandonado que, tras moitos anos de espera, atopa por fin un fogar. Dende a súa mirada abórdanse temas como a empatía, a esperanza e a adopción responsable. O conto está dirixido a un público infantil e busca espertar sensibilidade e respecto cara aos animais dende idades temperás.

O proxecto inclúe a cuberta, as gardas e 22 páxinas ilustradas con collage téxtil, con pezas de feltro cosidas a man. Todo o proceso foi realizado de forma artesanal, dende o deseño de personaxes e escenas ata a encadernación final, coidando cada detalle técnico e visual. As pezas foron posteriormente fotografadas, editadas e maquetadas en Procreate para conservar a textura e o acabado orixinal do material.

Finalmente, Swaiper faleceu días despois da publicación do conto, rodeado de moito amor.

01-05 / Ilustracións realizadas mediante collage téxtil

THAT'S THE NEW SPIRIT

A música é un elemento fundamental para dotar a un álbum ou canción dunha identidade visual propia, única e distintiva. That's The New Spirit é un proxecto onde a ilustración e o deseño gráfico compleméntanse. O propósito é reconfigurar a estética visual do álbum That's The Spirit de Bring Me The Horizon. Concíbese como unha reinterpretación visual alternativa do lanzamento oficial da banda. O obxectivo é establecer unha conexión máis directa coas emocións que transmite a súa música (transitoria entre o metal e rock). O proxecto centrouse na creación física da

edición limitada do vinilo do álbum. O proceso incluíu o redeseño das portadas dianteira e traseira cun enfoque visual contemporáneo e persoal, e un libreto artístico coas letras das cancións que emprega ilustracións expresionistas abstractas feitas mediante técnicas tradicionais e dixitais de pintura para representar os sentimentos que cada canción evoca na súa autora. Ademais, o packaging inclúe un fanzine e adhesivos que serven como contido adicional, engadindo unha dimensión máis íntima e experimental ao proxecto no seu conxunto.

01-03 / Redeseño de portada e interior do álbum

O rebranding do pub MOMO ten como obxectivo modernizar a súa identidade visual, preservando a personalidade orixinal do local e as conexións simbólicas coa obra Momo de Michael Ende. O deseño do logotipo basease no concepto do tempo. Os caracteres integran sutís referencias ás agullas dun reloxo antigo, xerando unha presenza discreta pero significativa deste concepto. O resultado transmite un aire de rúa, elegante e sofisticado, cun equilibrio visual que reforza a personalidade do novo deseño fronte á identidade anterior.

A tipografía, limpa e versátil, garante lexibilidade e coherencia en todas as aplicacións. A paleta cromática combina o negro como cor principal cun gris acastañado —inspirado nos “homes grises” e na vestimenta de Momo—

e un beixe grisáceo que substitúe o branco como ton de contraste. Esta combinación crea unha identidade equilibrada entre elegancia e personalidade.

As ilustracións sinxelas inspíranse en elementos da novela e engaden textura e simbolismo, recordando o po de cinza que alude aos homes grises. A identidade aplícase de forma coherente en múltiples soportes mantendo en todos eles unha coherencia visual sólida e versátil.

En conxunto, o deseño comunica unha marca con alma literaria, coidada e atemporal, que combina simbolismo e funcionalidade nunha estética equilibrada e contemporánea.

01 / Tarxeta de visita

02 / Deseño de camiseta

03 / Lata Casiopea

04 / Cartaz para evento 05 / Tarxeta de fidelización

▲

CONVERTIDA EN ARTE COLECCIONABLE

ARIANNA FERNÁNDEZ VÉLEZ

NOMASK é un proxecto de deseño que fusiona arte, narrativa e tecnoloxía nunha liña de figuras coleccionables que invitan a reflexionar sobre a identidade e a autoaceptación. O seu protagonista, un espírito sen rostro, viaxa polo mundo adoptando máscaras inspiradas en distintas culturas, cada unha co seu propio significado simbólico e emocional. Máis ca un xoguete, NOMASK é unha experiencia interactiva: combina un deseño minimalista e colorido cunha app móbil que permite personalizar as figuras, desbloquear contidos culturais e conectar cunha comunidade global de coleccionistas. O proxecto reinterpreta o concepto das art toys contemporáneas, apostando por unha estética vibrante, unha mensaxe profunda e un packaging que reforza a idea de viaxe como metáfora do autodescubrimento. NOMASK é unha proposta que une deseño, emoción e diversidade cultural para lembrarnos que non precisamos unha máscara para ser nós mesmos, porque a viaxe máis longa é a viaxe cara ao interior.

01-06 / Figura coleccionable e aplicacións adicionais

PLAYGROUND

Playground é unha iniciativa baseada en Galicia que busca crear un espazo seguro de libre expresión para os amantes de todos os tipos de música electrónica. O proxecto materialízase mediante festas privadas en localizacións secretas, onde o móbil queda no peto e se desfruta do ritmo en compañía. É un refuxio emocional e creativo onde as persoas poden ser elas mesmas sen medo a prexuízos ou etiquetas; onde se celebran a diversidade e a conexión humana.

A súa estética une a cultura rave e o estilo naif e infantil, bebendo dos debuxos animados e os videoxogos das últimas décadas. Pretende evocar a infancia e ás boas lembranzas, a tempos máis sinxelos onde a nosa única preocupación era pasalo ben.

Neste proxecto realizouse unha identidade visual e campaña publicitaria para unha serie de eventos, incluíndo contidos impresos e dixitais, como animacións que poden ser visualizadas na conta de Instagram @playground.gal

01 / Deseño de entradas

02 / Bosquexos de personaxes

03 / Carteis para os eventos

04 / Camiseta e gorra

A reedición de luxo de Pisadas na herba busca unir xeracións e facer a lectura poética máis apetecible, romantizándoa a través dunha experiencia sensorial e coidada. O guión, tan presente na obra de Encarnación Puime Pérez, convértese no seu símbolo de identidade, reinterpretado como unha pegada que percorre a cuberta, o interior e todos os artigos promocionais, deixando unha marca elegante e coherente. O vínculo co tradicional mantense mediante tipografías manuscritas orixinais da autora e o anagrama da Edición Encarnita, creado a partir dun “e” escrito pola súa man. A edición complétase con cinco ilustracións exclusivas de estilo abocetado e con detalles que romantizan a lectura: o aroma fresco dunha vela, unha pluma e libreta para expresar emocións, pegatinas para personalizar obxectos e unha tote bag minimalista para levar a poesía contigo. Un deseño que une emoción, artesanía e modernidade.

01-02 / Deseño do lombo 03-05 / Páxinas interiores e pluma para anotacións

Marola é un festival de música celebrado na Illa de Cortegada que reivindica a música galega como algo vivo e actual, combinando a riqueza cultural e natural das nosas costas cunha experiencia sostible e respectuosa co entorno. O proxecto propón unha identidade visual que conecta tradición e modernidade, inspirándose na simboloxía mariñeira e mitolóxica da illa para comunicar valores como a autenticidade, o orgullo pola cultura galega e o respecto polo medio ambiente. A linguaxe gráfica articúlase arredor dun logotipo de formas hexagonais que evocan redes e escamas, acompañado dunha paleta cromática en verdes e azuis que transmite serenidade e vínculo coa natureza. As ilustracións, de estilo artesanal e xeometrizado, reinterpretan a tradición desde unha mirada contemporánea. O sistema visual aplícase a carteis, entradas, pulseiras, merchandising, folleto informativo e contidos dixitais para redes sociais, configurando unha imaxe coherente, emocional e distintiva que reforza a identidade do festival e o seu vínculo co mar e coa música galega.

01-03 / Deseños aplicados en camisetas, postais e vasos reutilizables 04-05 / Diferentes modelos de cartelería realizada para o evento

KUBIX é un proxecto de deseño integral dun xogo de mesa que converte o deseño nunha experiencia divertida e accesible. A través de retos creativos sobre cor, forma e composición, convida a pensar, imaxinar e experimentar dende unha perspectiva lúdica, como un deseñador, sen necesidade de selo.

O xogo propón diferentes probas mediante cartas que animan a explorar a creatividade, a cultura visual e a ideación. Máis que competir, trátase de pensar, crear e experimentar, poñendo en valor a parte máis libre e expresiva do deseño. KUBIX amosa que deseñar non é algo exclusivo nin técnico, senón unha actividade aberta, divertida e chea de posibilidades.

A súa estética xeométrica e o seu sistema visual reflicten os valores do propio xogo: orde, creatividade e exploración. Cada detalle —dende as cartas ata o taboleiro— está coidadosamente deseñado para que xogar sexa tamén unha forma de aprender, descubrir e gozar do proceso de crear.

KUBIX preséntase como unha ferramenta para achegar o deseño ás persoas, unha invitación a experimentar, a crear e a entender que deseñar tamén é xogar, probar e arriscar sen medo.

01-06 / Deseño de embalaxe, cartas, taboleiro e pezas para xogar

DE COWORKING ENXEBRE

Enxebre é un espazo de coworking situado nun antigo matadoiro de pedra en Ribadavia, rehabilitado con respecto pola súa identidade arquitectónica e a contorna natural do río Avia. A intervención céntrase en crear un lugar funcional, flexible e aberto ao intercambio de ideas, sen alterar a envolvente histórica do edificio. O deseño estrutúrase arredor dun módulo central de madeira, verdadeiro corazón social do espazo, que acolle a recepción, sala de

reunións, zona polivalente, aseos e, nun segundo nivel, postos flexibles e área de descanso. Ao seu redor distribúense os postos fixos de traballo, un office e zonas de almacenamento.

A iluminación natural, a flexibilidade dos espazos (con tabiques móbiles) e unha circulación pensada para fomentar a colaboración, definen un espazo de coworking que mestura tradición e modernidade, adaptado ás novas formas de traballar e vivir a comunidade.

01-04 / Localización do edificio e renders do interior

◀

05 / Vistas exteriores e Seccións

06

/ Plantas Baixa e Alta

O proxecto desenvólvese nun edificio histórico de comezos do século XX, deseñado polo arquitecto Daniel Vázquez Gulías. Trátase dun espazo comercial con cafetería, que se centra principalmente na venda de discos de vinilo e elementos relacionados coa música, ademais de ofrecer un ambiente dinámico e social. A cada planta asígnaselle un uso específico; neste caso, a planta baixa está destinada ao uso comercial, organizada en zonas de exposición e escoita de vinilos.

O semisoto está destinado á cafetería e ao ámbito social; concíbese como un espazo polivalente para concertos e eventos. O seu deseño busca fomentar a interacción e complementar o uso comercial da planta baixa.

O elemento central do proxecto é a escaleira helicoidal. Máis alá da súa función como comunicación vertical, favorece a idea de que ambos usos coexistan e compartan practicamente o mesmo espazo.

01-04 / Planta Baixa, Semisótano, Sección 1, Sección 2 e esquema da escaleira

05-08 / Renders variados do interior do edificio
▲

Na Rúa do Progreso de Ourense xorde a idea de transformar un local en desuso nun centro de spa e masaxes. O espazo conta cunha planta baixa a nivel de rúa e unha planta soto. Os espazos organízanse seguindo un criterio de privacidade gradual, organizando as estancias para que o usuario transite desde áreas de acceso público cara a contornos cada vez máis reservados. A planta baixa destínase principalmente a funcións de recepción e benvida, incluíndo a área de atención ao cliente, salas de masaxe e unha zona de cafetería aberta ao público. Pola contra, a planta soto alberga os espazos máis íntimos do centro: zonas de tratamento corporal, áreas de relaxación e actividades relacionadas coa auga, como a sauna, o spa de hidromasaxe e as duchas sensoriais.

01-04 / Renders

▲
05 / Sección
06 / Planta Semisótano e Planta Baixa

ENTRE LETRA E NÚMERO: COAUTORÍA E

Desde o final da década de 1990, a prática que desenvolvemos tem sido orientada por uma lógica de coautoria, assente num diálogo contínuo que atravessa o pensamento, o desenho e a construção gráfica. A designação R2, adotada em 1998, resulta da coincidência de ambos os nossos apelidos se iniciarem pela letra «R». Esta convergência fortuita ultrapassa, no entanto, uma condição meramente nominal, funcionando como matriz simbólica de uma prática construída a partir da tensão entre dimensões aparentemente opostas: intuição e rigor, sensibilidade humanista e estrutura racional.

O trabalho desenvolve-se a partir desta articulação entre dois modos de pensar e agir. A letra, enquanto signo aberto, associa-se a uma dimensão intuitiva, cultural e interpretativa; o número, por sua vez, remete para sistemas, medida e precisão. Longe de constituírem polos fixos, estas dimensões interpenetram-se, configurando uma prática que emerge da sua interseção e do equilíbrio instável entre ambas. A coautoria afirma-se, assim, não apenas como método de trabalho, mas como condição estrutural do próprio processo criativo.

Este posicionamento inscreve-se num contexto histórico em que o design se afasta progressivamente de uma lógica estritamente funcionalista, centrada na resolução de problemas, aproximando-se de uma prática mais especulativa e experimental. A experimentação assume um papel central, não como ornamento ou desvio, mas como ferramenta crítica. Em reação a uma cultura visual marcada pelo excesso e pela superficialidade dos efeitos, afirma-se uma atitude que privilegia a contenção formal e a densidade conceptual, frequentemente associada à noção de Nova Sobriedade. Este posicionamento emerge no final da década de 1990. Caracteriza-se por um vocabulário visual despojado, em oposição tanto ao design excessivo e altamente personalizado como ao uso de filtros e outros efeitos superficiais que procuram adulterar a realidade. Neste enquadramento, o interesse pela materialidade e pela plasticidade dos objetos e documentos assume particular relevância. O trabalho desenvolve-se frequentemente a partir de uma reflexão autorreferencial, em que a própria prática convoca elementos da disciplina, como a tipografia, os sistemas gráficos e os dispositivos de reprodução, enquanto referências. A atenção ao conteúdo enquanto estrutura fundacional do projeto permite sustentar decisões e definir critérios, afastando o processo de soluções meramente estilísticas ou decorativas.

Paralelamente à prática profissional orientada por encomendas, desenvolveu-se, desde cedo, uma atividade autónoma de investigação e experimentação. Esta prática paralela não surge como suplemento, mas como necessidade estrutural. Nos primeiros anos, constituiu um espaço exploratório vital, permitindo prolongar o tempo de pesquisa e testar abordagens que os constrangimentos da encomenda dificilmente permitiam. O jogo, o erro e a deriva assumiram-se como ferramentas metodológicas essenciais ao desenvolvimento de novos caminhos e à reconfiguração contínua da prática.

A investigação realizada neste contexto possibilitou um aprofundamento de interesses específicos, nomeadamente a relação com o arquivo, o vernacular, a matéria e o acaso. Estes elementos passaram a integrar um vocabulário recorrente, funcionando como dispositivos críticos que questionam tanto os limites da disciplina como os modos de produção e circulação do design. O contexto e o meio deixam, assim, de funcionar como meros suportes, tornando-se componentes ativos do processo.

Os processos de criação revelam-se, deste modo, como estruturas complexas, ancoradas numa multiplicidade de fatores que operam em diferentes escalas e temporalidades, desde a investigação inicial até à materialização final dos projetos. R2 DESIGN

Com o tempo, esta abordagem contribuiu para um alargamento progressivo do campo de atuação, aproximando-o de territórios adjacentes como a arquitetura e a arte. Este alargamento não implica a diluição da disciplina, mas antes uma reflexão contínua sobre as suas fronteiras e possibilidades. A prática situa-se, deste modo, num espaço intermédio, onde projetos funcionais e explorações conceptuais coexistem numa relação de contaminação mútua. Importa sublinhar que a dimensão exploratória não se opõe à prática profissional quotidiana. Pelo contrário, ambas se alimentam reciprocamente, sustentando um equilíbrio dinâmico ao longo do tempo. O trabalho resulta dessa tensão entre liberdade e constrangimento, entre investigação autónoma e resposta a contextos específicos.

A reflexão crítica sobre os processos de criação torna-se, assim, parte integrante da própria prática. Mais do que apresentar resultados finais, interessa compreender e tornar visíveis os mecanismos que os produzem: as referências mobilizadas, os arquivos consultados, as explorações gráficas, os ensaios falhados e as decisões tomadas ao longo do percurso.

01 / Póster da campaña para o lanzamento da web do Museu do Porto, (2020)

02 / "Typometer alphabet", póster letra G deseñado a partir de tipómetros, (2019)

03 / "Coexistence", (2015)

04 / Fachada tipográfica "Vai com Deus" na Ermida Nossa Senhora da Conceição, (2008)

05 / "Amores 2" para o programa experimental de deseño Primeira Pedra, (2020)

06 / Sinalética deseñada para a Planta Hidroeléctrica de Foz Tua, (2019)

CARTA AOS HOMES DO SÉCULO XXI

As grandes leccións que aprendín tanto da socioloxía como do feminismo teñen que ver, sobre todo, con pór en cuestión os privilexios e tomar conciencia da orde social establecida. Como habitante dun corpo lido socialmente como masculino, recoñezo que ás veces resulta máis complexo identificar estes privilexios nun mundo que, efectivamente, é máis igualitario ca hai unhas poucas décadas, mais que continúa marcado por profundas asimetrías de xénero.

Nos institutos, en ocasións, algún rapaz formúlame preguntas que nacen dese descoñecemento dos privilexios masculinos: “Para cando un día do home?”, “E as denuncias falsas?”, “E se unha muller pega, por que non é violencia de xénero?”.

Non considero que o problema sexa responder a estas cuestións, senón entender a súa orixe: a combinación entre ignorancia, ausencia de perspectiva histórica e a forza das narrativas reaccionarias nas redes sociais, que desprazan o foco cara ao grupo oprimido —as mulleres— responsabilizándoas, paradoxalmente, das desigualdades. Por iso, creo que o máis intelixente é non perder a paciencia e comprender estas preguntas desde un lugar de desinformación, socialización diferencial e aprendizaxes pouco cuestionadas. Como di bell hooks, “o feminismo é para todo o mundo”, pero non todos comezamos desde o mesmo punto nin coa mesma disposición para mirar cara ao propio privilexio.

A miña liña de traballo parte dunha convicción sincera: eu, que pertenzo a unha xeración doutro século e doutro milenio, non podo partir da ira nin do reproche, senón máis ben dunha certa desculpa polos malos modelos que recibimos. E digo isto con honestidade: na miña etapa de instituto era practicamente imposible disidencia ningunha nas identidades masculinas; os estereotipos que agora criticamos non só existían, senón que estaban profundamente naturalizados na nosa socialización.

Ás veces gústame facer un pequeno exercicio foucaultiano de análise das imaxes que levo dentro: aqueles homes que me ensinaron a performativizar a miña masculinidade —como diría Judith Butler—, heroes que tomaban o protagonismo, que miraban, que explicaban, que rescataban, que sufrían polo amor dunha maneira posesiva

ou vingativa… Homes que, no fondo, non se permitían acariciar, chorar, nin habitar a ternura.

Moitas destas imaxes pertencen á miña subxectividade e xa non se poden borrar da miña identidade masculina. O que si podo facer é cuestionar e cuestionarme, procurar mellorar, mudar pequenas regras do xogo, desmontar patróns, cultivar unha masculinidade menos daniña para min e para os demais. Mais o “chip” instalado durante anos dificulta un reinicio total ou unha reinstalación completa do software, como diría R.W. Connell cando fala da masculinidade hexemónica e das dificultades para transformala.

E, con todo isto, quero deixar claro algo que para min é esencial: esta reflexión nace do cariño, da vontade de acompañar e non de impoñer, e tamén desta profunda necesidade persoal de mellorar unha sociedade que, na súa expresión do masculino, non me acaba de gustar. Un masculino que, demasiadas veces, segue ligado á forza, á dureza, ao control emocional, á dominación e á competitividade.

Por iso, ás novas xeracións só lles podo dicir, desde o meu mundo de erros masculinos, que agardo que cando cheguen á miña idade poidan mirar cara aos mozos e mozas de 2060 e dicirlles:

“Creo que vos deixamos un mundo un pouco mellor do que os homes do século XX nos deixaron a nós.”

01-04 / Exemplos de anuncios proporcionados polo autor

▼

EASD ANTONIO FAÍLDE

A Escola de Arte e Superior de Deseño Antonio Faílde celebrou as súas cuartas xornadas CREA. Este evento realízase bianualmente desde hai oito anos e pretende visibilizar as actividades e a oferta formativa da EASD na súa contorna social, cultural e produtiva, ofrecendo interesantes conferencias de prestixiosas/os profesionais das artes aplicadas e do deseño, así como a posta en valor dos proxectos do seu alumnado egresado. Os actos das xornadas celebráraronse os días 1, 2 e 3 de abril na sede EASD dentro do recinto educativo da Universidade Laboral no barrio da Cuña. Para esta edición contamos coa presenza de grandes referentes dos ámbitos das artes aplicadas e o deseño.

O martes 1 de abril tivemos á deseñadora tipográfica

Laura Meseguer gañadora, entre outros, do premio Type Directors Club de Nova York.

O mércores 2 de abril foi a rolda da cineasta Mercedes Álvarez que obtivo numerosos premios internacionais como o Tiger Award no Festival de Rótterdam ou o Primeiro premio no certame Cinéma du Réel de París, e Sonia Pulido ilustradora e gañadora do Premio Nacional de Ilustración 2020. O xoves 3, visitounos a prestixiosa arquitecta e deseñadora de interiores Laura Ortín e o deseñador de produto Ismael Velo, premio ao talento emerxente na IV edición dos Premios Galicia de Innovación e Deseño.

01 / Presentación do evento

02 / Laura Meseguer

03 / Mercedes Álvarez

04 / Laura Ortín

05 / Sonia Pulido

06 / Ismael Velo

Fotografías de Agostiño Iglesias

Outros actos que se desenvolveron foron:

O martes 1 de abril, a inauguración da exposición do estudo Pruden Tattoo, un interesante proxecto de Anxo Varela e Lúa Lomo que combina tatuaxe, ilustración e deseño gráfico, cuxa palestra tivo lugar na tarde dese día, xunto coas de Zeltia Iglesias e Xurxo Baca, profesionais do deseño gráfico e exalumnos/as da escola. Tamén na mañá dese día, celebrouse o acto de presentación de Nimia, o anuario 2024 da EASD Antonio Faílde e

a entrega dos Premios de Dinamización da Lingua Galega 2024 a proxectos finais do alumnado.

O mércores 2 de abril proxectouse o documental do creador audiovisual David Hernández Ollar, escolma da fotografía galega contemporánea, os fotógrafos

Toni Cortés e Lois Cid presentaron o fotolibro MAN e as ilustradoras, exalumnas da EASD, Blanca Muñiz, Elena Andrés e Maiky Odel compartiron as súas experiencias profesionais.

07 / Inauguración da exposición do estudo Pruden Tattoo

08 / Zeltia Iglesias

09 / Xurxo Baca

10 / Presentación de Nimia, Noelia Pampín e Patricia Velasco

11 / Entrega dos Premios de Dinamización da Lingua Galega

12 / David Hernández

13 / Toni Cortés e Lois Cid

14 / As exalumnas Elena Andrés, Maiky Odel e Blanca Muñíz

O xoves 3 de abril a ebanista Chus Lamas impartiu unha conferencia sobre o seu obradoiro artesán O Covil e a exalumna da escola Andrea García, galardonada con varios premios, presentounos os seus proxectos profesionais de deseño de interiores. Tamén presentaron o seu proxecto O Xardín de Casandra premiado no Festival Internacional de Deseño de Xardíns de Allariz as alumnas do Grao de Deseño de Interiores María Molina, Iria Pereira e Carla Villar.

15 / Ana Araujo e Chus Lamas

16 / Andrea García, exalumna de Deseño de interiores e Ilustración

17 / María Molina, Carla Villar e Iria Pereira

18 / Alumnado durante as xornadas

17 ▶

TRADUCIÓNS

WITH THE STRENGTH OF PLACE / PEPE BARRO [PROLOGUE]

A place influences people, but it is the people who make the place. In the Galician language, lugar refers to an inhabited space, the smallest unit of population, sometimes consisting of a single house. The opposite of lugar is paraxe; nobody lives there, yet in our country, every paraxe bears a name. In other words, it exists, things have happened there, it holds flora and fauna. Galiza is a land of names; it is through names that we possess the land. They say we have 37,000 toponyms and nearly three million names for paraxes, fields, paths, and springs: microtoponymy. Despite covering only 5.8% of the territory, Galiza accounts for a third of the Nomenclator for the entire Spanish state. We are a powerhouse of names, a powerhouse of lugares and paraxes; they tell a great deal about us. We must value this difference, «enrich the world with our difference», as Luís Seoane said.

A few years ago, Dionísio Oseira commissioned me to design the image for a new wine. It was a Ribera del Duero. Some Galicians had purchased vineyards inland, in Castrillo de Duero. Dionísio –what a fitting name for a man of wine– spoke to me about the characteristics of those landscapes, and also about an illustrious figure from there, O Empecinado, a hero of the war against the French. But what captivated me most in his account was the quality of that farmland: poor, extreme soils, teeming with pebbles. I decided at once and asked him to send us a box of earth from there. The box arrived via Seur, and we began to touch the earth, spreading it over paper; we photographed it right side up and upside down, with many pebbles and with few… From that soil emerged the wine labels, the packaging, the boxes. We suggested a name, Tierra adentro, which was chosen for the high-end line. We heard the person’s story, but we also listened to the land.

With Dionísio we also made an albariño: another land, another place. But places are not only made of soil; they are also made of culture and history. Albariño is a wine that in Spain is tied to Galiza, and it is paired with fish dishes, with the sea. For this wine, we suggested the name Terra firme. It is common on historical nautical charts to mark the north with a large arrow, an idea worth exploring. The Archaeological and Historical Museum of the Castle of San Antón, in A Coruña, displays some prehistoric arrowheads, exquisitely carved in stone, resembling the work of a sophisticated Neolithic designer. We photographed them and tested the format as a label. The chosen one was very special; it came from Mina da Parxubeira, in Mazaricos. Above that arrow, we placed an «N» in Bodoni, the same typeface used for the logo. Galiza, the sea, maps — a visual poem. Culture and history, prehistoric design pointing north, setting the course.

Álvaro Cunqueiro once said: «Wine is also the bells of church steeples near the vineyards, the voices of the people during the harvest, and their songs». The allure, the magic, the power of place.

ECOS / JONAY QUINTANA CABRERA [ARTISTIC CABINETMAKING]

Year: 2024-2025 / Material: Oak / Technique: CNC.

Today, we buy wood from vast catalogues, tailored to the consumers' preferences: by color, process, or finish. It is easy to forget that wood was, first and foremost, a tree: a living organism that breathed, fed itself and belonged to an ecosystem.

The ECOS project explores the relationship between material, environment and design. Its goal is to connect wood to its place of origin by incorporating into the furniture a texture derived from the acoustic analysis of birdsong from the area where the wood comes from.

Each piece begins in the forest. As a starting point, it is essential that the wood comes from certified local producers, whose traceability allows us to know, as accurately as possible, the place and time of its harvesting. Traceability, in this context, is not merely a technical requirement but an ethical principle: every decision in the process —from material selection to transformation— seeks to minimize impact and strengthen the bond among the object, the territory and the user. With this data we can conduct a deeper analysis of the specific plot of land where operations will take place and, most importantly, create a record of the birdlife coexisting in that environment.

Each type of forest creates its own ecological balance and, with it, a unique soundscape: the inhabitants of a pasture are not the same as those of an oak grove or a beech forest. Regarding resident bird species —those who do not undertake long-distance migrations—, a particularly interesting phenomenon can be observed: the development of local dialects. This means that a titmouse from a Galician oak grove and one from a pine forest in Huelva will not sing exactly the same birdsong. These variations result from their social learning and acoustic adaptation to their surroundings.

Based on these recordings, we perform several processes: detailed acoustic analysis, segmentation, spectral analysis, and the extraction of specific features. To process this data, an ad hoc algorithm was developed, capable of converting the soundscape into a set of vectors from which —by interpolating their nodes— we obtain a 3D volume, which is the graphical representation of those sounds. Then, with the help of parametric design and machining software, this volume is transformed into a G-code file, which is used to program the CNC to carve the texture directly onto the wooden surface. The project is presented as a responsible use of digital technology: numerical control and algorithms do not replace the artisan, but rather expand their language. ECOS is a concept that can be extrapolated to any piece, but it begins with a single element: a bench.

The research materialized in a bench with simple, timeless lines, free from artifice that might compete with the material.

From a technical standpoint, the bench rests on four turned legs, slightly inclined towards the ends when viewed in elevation, but completely straight on their outer sides when viewed in profile, conveying a sense of firmness and balance. These legs are joined to the structure using false wedges (dovetail keys), which increases the gluing surface and reinforces resistance to both torsion and tension. Additionally, a long dowel runs through the top of the crossbar and legs, remaining invisible but providing stability against movements derived from daily use.

The top completes the design with a single piece of wood extending beyond the edges, adding visual lightness and reducing the overall mass of the structure.The texture begins at one end, as if emerging from the forest itself, and fades gradually toward the other. That area invites touch and exploration, while the rest maintains a smoother surface that ensures comfort during use. The gradient acts as an accent element, guiding the eye and balancing the piece visually, allowing it to breathe, and avoiding both visual and tactile saturation. Once each piece is completed, it is essential that the user understands its details and history. To this end, an NFC chip is discreetly integrated into each piece of furniture. By holding a mobile device close, the user accesses a platform with detailed information about the wood's place of origin, the forest's characteristics, the registered birdlife, and the original recordings used in the design.

The bench is designed to fulfill its most basic function: to provide a place to sit. But in doing so, it invites a deeper pause. Each carved relief is the imprint of a birdsong, an echo that is activated and that reminds us of the material's natural origin. Sitting on it is, in a certain way, listening to the forest again, reconnecting with nature. At a time when industrial production tends to homogenize materials, ECOS champions uniqueness. Each piece is one-of-a-kind because every forest sounds different.

TIPI-TAPA / NAGORE ARTOLA LLANOS [ARTISTIC CABINETMAKING]

Year: 2023-2024 / Materials: Ash and wenge / Technique: Half-lap joints.

Tipi-tapa stems from the idea of creating a multisensory space/laboratory; a playful environment where creative, experimental free play can unfold. It consists of a table that doubles as a light box and a storage unit. From a technical standpoint, ash wood was the main construction material. Additionaly, half-lap joints were used for the table’s structure and the legs; these were cut with a Japanese saw, assembled, and finished with a chisel.

The light box features a translucent, white acrylic panel beneath which the lighting system is located. This educational tool allows placing various objects on its surface for drawing and playing. It also has raised edges that can hold sand, seeds, rice, and other materials for sensory experimentation. To the right of the table is a storage box, which opens by sliding to the left, and at the back, a figure organizer where wooden pieces —designed as building blocks— can be arranged. These pieces, made of poplar and wenge, invite children to play by creating tangram-like compositions. The design is completed with a removable half-moon back panel that provides a surface for placing objects, making it easier for several children to play around it.

P.10

ENDLESS [ARTISTIC CABINETMAKING]

Year: 2023-2024 / Materials: Chestnut / Technique: Joinery.

Endless is a modular indoor/outdoor chair. It is conceived and designed to create a connection between the product and its user, offering the possibility of creating a space tailored to their taste and needs. Crafted from chestnut wood, the chair consists of 55 pieces or slats assembled using box-and-spigot and half-lap joints, finished with natural oil. Drawing inspiration from the minimalist movement, the piece offers a refined aesthetic, simple yet complex, with possibilities as boundless as its name suggests. It is intended for those who love nature and craftsmanship; for individuals who appreciate art and sculpture, as well as the simplicity and nobility that wood provides.

STOOLS

INFINITA / GREGORIO PÉREZ RODRÍGUEZ [ARTISTIC CABINETMAKING]

Year: 2025 / Materials: Ash and American walnut.

Technique: Marquetry and joinery / Dimensions: 44×20×20cm.

The piece is a stool, a piece of furniture designed for sitting. Its dynamic character stems from its small dimensions, which allow it to adapt to various uses and situations. The manufacturing process relies on two main techniques: box-and-spigot joints, used to join the legs without machinery, and marquetry, an ancient artisanal technique consisting of inlaying different types of wood. In this case, marquetry was used to create a visually distinctive module.

Initially, the intention was to apply marquetry to only a portion of the stool; however, the concept evolved until the entire piece became an exercise in marquetry. Two high-contrast woods were chosen: ash, with a light tone, and a darker American walnut to highlight the visual pattern.

The marquetry design is based on a succession of triangles, drawing inspiration from Brancusi's Endless Column, accompanied by two side bands that continue onto the square legs. These legs serve as the beginning and end of the composition, reinforcing the idea of an infinite stool.

EBANIS / IVÁN VIDAL MORALES [ARTISTIC CABINETMAKING]

Year: 2025 / Materials: Cedar and maple.

Technique: Marquetry / Dimensions: 45×30×30cm.

This wooden stool is a unique piece, distinguished by its marquetry seat, which combines elements that play with the colors and textures of the wood. Crafted from cedar, its pieces were carefully planed to size and meticulously assembled to form a sturdy structure.

The marquetry adorning the seat is composed of planed pieces of two different types of wood: cedar and maple. The interplay between these two materials creates an interesting visual effect that highlights the natural beauty of the wood.

The stool's design seeks a balance between comfort and aesthetics. Its timeless style is reflected in simple, geometric shapes, resulting in an object that is both functional and visually appealing.

LIGTE / ANXO PEREIRA FERNÁNDEZ [ARTISTIC CABINETMAKING]

Year: 2025 / Materials: Wenge, wood veneer. Technique: Marquetry / Dimensions: 47×33×33cm.

Ligte is crafted using simple shapes and clear lines, eschewing unnecessary ornamentation, except for inlay, which adds a unique, artisanal detail. Functionality is prioritized, and emphasis is placed on the use of high-quality woods, such as wenge, for the structure.

The stool is compact, measuring 470 mm in height and 330 mm in width, allowing it to fit into virtually any setting. Its simple, geometric structure, with clean lines and minimal ornamentation, highlights both its functionality and the practicality of the design. The stool features a small backrest that also serves as a handle to facilitate transport. It is conceived for a modern environment and for those who value craftsmanship.

The handcrafted inlay combines light and dark tones, making the seat stand out without diminishing the prominence of the structure. It consists of two modules, a parallelogram and a rectangle, which form the main framework and are interlaced through the use of distinctive color shades.

T / ALEXANDRE REGUEIRO LORENZO [ARTISTIC CABINETMAKING]

Year: 2024 / Materials: Ash with details in chestnut, cherry and iroko.

Technique: Inlay work / Dimensions: 28×28×43cm.

T emerges from the study of avant-garde movements that experimented with formal abstraction in their designs. The structure is inspired by the geometric construction of minimalism and plays with linear continuity, drawing from the observation of early tubular furniture.

The piece is a sturdy stool composed of three parts: a square seat decorated with inlaid marquetry, and two pairs of legs, also square-sectioned (6x6), joined by two upper crossbars that, together with the seat, create a "T" shape when viewed from the front.

Playing with the linear continuity of the legs' shape, their material comes straight from the same block of wood, and the different parts that compose the legs are arranged to respect the original order and direction of the grain.

The joints connecting these pieces are box-and-spigot with diagonal surfaces, softening the visual breaks of the unions as much as possible. These were made by hand due to the complexity of machining such small components. Finally, the ornamentation on the seat was inspired by Piet Mondrian's New York City series.

POLAVILA / ARÓN PEREIRA ÁLVAREZ [ARTISTIC CABINETMAKING]

Year: 2024 / Materials: Maple, chestnut and walnut wood.

Technique: Marquetry and joinery / Dimensions: 34×27×45cm.

Polavila is much more than a simple stool. It is a discreet piece of furniture that occupies minimal space in the home but becomes essential when an extra seat is needed. Its name, inspired by the polavilas, evokes the ancient tradition of visiting neighboring homes at night, taking the opportunity to use these small seats.

The design process began with the creation of lattices and patterns using different kinds of wood, resulting in an inlay prototype that served as the starting point. Influenced by movements such as minimalism and functionalism, a structure featuring straight lines and geometric shapes was designed; an inlay was added to balance aesthetics and functionality.

Once the design was defined, the woods composing Polavila -maple, chestnut and walnut wood- were meticulously selected. In the workshop, the framework was constructed first through precise joints, before the inlay was incorporated.

The meticulous work combines the use of machinery and manual labour. With this stool, we introduce a new aesthetic and dignify a traditional auxiliary piece of furniture that is always ready to offer an extra seat to a polavileiro.

POUSADOIRO / ALEJANDRO HERMIDA LISTE [ARTISTIC CABINETMAKING]

Year:2025 / Materials: Chestnut.

Technique: Artistic Cabinetmaking / Dimensions: 51×31×31cm.

The name Pousadoiro originates from Galician, meaning a suitable place to rest, to sit and wait for something good to come. This stool was handcrafted using the wood best suited for the design. After cutting and cleaning, the pieces were assembled and finished entirely by hand.

The goal was to create a stool defined by straight lines. It is executed in chestnut wood to give the piece a native identity, while also featuring other foreign wood in bright colors, arranged horizontally to form two four-colored stripes: these pieces are placed on the rear leg, one at the base and the other at the top. The upper stripe is positioned higher than the seat, creating the sensation of a small backrest and handle for carrying the stool.

The design features a very distinct geometric structure, with all angles at 90o, forming a nearly perfect cube. Also, it consistently uses slats with a narrow cross-section -except for the seat pieces, which feature a larger cross-section- to mimic classic street benches but with a cleaner aesthetic.

The overall look is raw and natural, free from any stain, allowing the wood grain to be visible in every part. Through this piece of furniture, I present a functional, lightweight item that unites avant-garde design —being a decorative stool with an unusual design— and tradition, as it fulfills its intended purpose.

P.18
P.19

SERPIENTE DORADA / VALERIA RUEDA RINCÓN [PHOTOGRAPHY]

Serpiente Dorada (Golden Snake) is an exploration of the subtle and ever-changing energy that permeates the landscape. It is a dialogue between form and perception where the observer and the observed, in their ceaseless flux, fleetingly cross paths. The project began as a reflection on attention and the elusive nature of the instant, materializing as a photographic journal to which visual, literary and philosophical references were gradually added. In this process, a tapestry of small chiasms and tensions is woven: the ephemeral and the eternal, the hidden and the visible, in motion and in continuous reciprocity. Stemming from an interest in nature and time, the project draws on visual references such as Rinko Kawauchi, Andy Goldsworthy, and Vija Celmins, as well as the writings of Gaston Bachelard, Martin Buber, and Maurice Merleau-Ponty, alongside the Buddhist notions of impermanence and interdependence. The work remains open, with the intention to continue learning from the harmony that underlies all things.

VILARES, 6 / ARTURO JIMÉNEZ RODRÍGUEZ [PHOTOGRAPHY]

Vilares, 6 traces my family bonds, from an intimate perspective, through time. Five triptychs weave together memories and shared moments, blending past, present and future. Each image captures what was experienced and felt in silence. The relationships depicted are marked by an absence of dialogue and emotional intelligence.

01. My communication issues and the idea of fragile masculinity. Represented through my relationship with my father, marked by the transmission of emotional silence. We both struggle with expressing our feelings and asking for help. The image reflects an attempt to break from that inherited pattern and open up emotionally.

02. My difficulty managing anger and its consequences. This lack of restraint affected my communication and caused conflicts at school and at home. My mother was especially affected until I decided to work on maintaining calm. The image reflects that personal journey and the effort to change.

O QUE HABITO / PAULA VÁZQUEZ MARTÍN [PHOTOGRAPHY]

O que habito. Os espazos e a súa atemporalidade (What I Inhabit. Spaces and Their Atemporality) explores the intimate and complex relationship we establish with the spaces we inhabit, not as physical structures, but as fragments of our lives. It analyzes this idea through an apartment that, after its owner's death, remained frozen in time.

Spaces themselves possess a quality superior to any of our own: their timelessness, their involuntary permanence in the world. Even though they are structures and places we conceive and build personally, they are likely to outlast us, and to live through different stories, despite always remaining the same space.

Time, existence and permanence. / Presence and absence, belonging. / Moving, staying, leaving.

ODILE CANO JEWELLERY LAB / ANDREA RIVERA GONZÁLEZ [PHOTOGRAPHY]

This project stems from an interest in fashion photography, with a specific focus on jewelry. Initially conceived as a traditional photoshoot for a spring/summer collection, it evolved into a more intimate and emotional lifestyle project, designed for social media. The goal is to present the jewelry as part of an enveloping, warm, and sensory atmosphere.

Collaborating with the Galician brand Odile Cano Jewellery Lab, the project highlights pieces distinguished by their handcrafted, bold and soulful character. The photoshoot took place on a beach at sunset, integrating the body, natural light, and surroundings to reflect the brand's poetic universe. The result is a tribute to the handmade, the unique, and the value of sensory experience.

Violence (feminine noun in Galician/Spanish), a way of acting that uses physical force or psychological intimidation against something or someone. Which forms of violence do women resist/tolerate/suffer/endure? From this question emerges a visual proposal in which a single body becomes a territory. We use it as a canvas to display the scars

25N: DÍA INTERNACIONAL CONTRA A ELIMINACIÓN DA VIOLENCIA CONTRA A MULLER / NOELIA S. PORTILLA, EREA GARCÍA GUNCHE, LAURA VARELA,

of structural violence: the lack of medical knowledge surrounding our conditions, gender stereo types, psychological, sexual, and obstetric violence. Not all voices are represented here, but every voice present is real.

Every dissident, non-conforming, racialized body resists patriarchy and the stereotypes that trap us in the absurd, narrow mold of the norm. Bodies manipulated without consent, silenced, abused, mutilated, raped. Every experience is unique, and yet, shared; representing them all is limiting, restrictive, impossible. Yet, through this anonymous body, this symbolic body, and through editing and action, we strive to make space for our fight to raise awareness and eradicate each and every form of violence that women endure.

A LAGOA DE CRISTAL / MAR GONZÁLEZ ALONSO [ILLUSTRATION]

A Lagoa de Cristal (The Crystal Lagoon) is a mystery and fantasy graphic novel for children and young adults about family bonds, friendships, and fantastic creatures.

The project includes the first 24 pages featuring information about the characters and the settings where the story takes place. The illustrations are created entirely in digital color, then printed on paper and stapled into a small A5-sized booklet.

Maia is a 17-year-old who lives in Vila Area. She is quietly beginning her summer, spending time with her grandmother, her cousin, and her friends, until strange events cause her vacation to take an unexpected turn: she discovers magical beings and mysteries in her town that will change her life forever. The aim of this project is to create a fantasy story set in an ordinary world where mysterious events gradually unfold, so that readers may feel that the fantasy within the comic could become real.

UBARIQ, CIDADE DA AREA / ANDREA GÓMEZ TUBÍO [ILLUSTRATION]

Ubariq, Cidade de Area (Ubariq, City of Sand) was an album resulting from the creation of a new fictional city from its foundations, conceived as a concept art book. The city, inspired by the aesthetics of the West Asian Golden Age, rises from a hostile, desert landscape. Here, the inhabitants had to learn to coexist with the 'thots', creatures that had lived in the area for years, hidden in wells where they guarded the only accessible water in a world devastated by drought. Through my digitally created illustrations, I wove a rich culture rooted in the idea of sacrifice, and designed an architecture capable of ensuring survival in this harsh environment. The project is compiled into a small, hand-sewn book containing a map of the city's most iconic buildings, designs for the Ubariqa's attire, and an explanation of their celebrations.

PEDRO & KOLMO / SOFÍA GIL MADRIÑÁN [ILLUSTRATION]

PEDRO & KOLMO is a self-managed clothing brand that repurposes second-hand garments as canvases for original illustrations. Its identity revolves around two figures: PEDRO, a demon, and KOLMO, an angel, symbolizing the break with stereotypes and the freedom to express one's own personality without filters. Each piece plays with the fusion of drawing, original print, and the garment's base color, creating unique combinations that dialogue with one another. The brand champions a conscious and expressive approach to fashion, where every item tells a story and invites the viewer to look beyond the first impression.

CALENDARIO 2026 / JORGE LEI OTERO CENDÓN [ILLUSTRATION]

Calendario 2026 (2026 Calendar) focuses on creating an illustrated wall calendar, whose key elements being its art and functionality. It is a visual medium of expression where a common narrative unfolds, representing each month of the year through its international celebrations, such as Easter or Valentine's Day, alongside Galician festivities or folkloric characters such as Magosto or A Santa Compaña. All presented with a touch of humor and youthfulness.

A key feature of this project is the ease with which the illustration can be detached from the rest of the calendar, allowing the user to keep the drawing after the month has ended. The illustrations, crafted digitally, are defined by their clean, geometric lines, flat and vibrant colors, and a modern style with a cartoon aesthetic.

Another detail to note is the use of a multitude of elements and characters within a single illustration, inspired by the tradition of the Wimmelbuch.

ANQUE TOCAN AS CAMPANAS / LORENA VIDAL CAL [ILLUSTRATION]

Anque Tocan as Campanas (When the Bells Toll) was conceived and forged from a collection of oral literature through the memories of my grandparents. I selected a total of 12 sayings, riddles, chants, proverbs, and games that mostly suggest dreamlike situations.

As a result, the visual language of the illustrations centers on surrealism grounded in real-world backdrops, blending the past and the present. Color was applied in large, broad washes, and then the key areas and textures were detailed using colored pencils.

The project was finished as an ode to oral tradition and its bearers, who belong to our common history: they were workers and farmers who should be cherished, not only for feeding us but for the simple fact of having lived. They are the ones to be remembered when the bells toll.

OUTRA VEZ, PIPPA! / ALICIA PELÁEZ GARCÍA [ILLUSTRATION]

Outra vez, Pippa! (Once Again, Pippa!) is an illustrated children's story that champions the value of imagination, shared play and handmade creation, in contrast to the isolation and materialism that children experience nowadays.

The protagonist, Pippa, is a little wood mouse with an immense imagination, able to transform found objects into unique toys. The story addresses loneliness and the feeling of not fitting in, especially when Pippa's friends don't share her creative enthusiasm, but it ultimately celebrates friendship, cooperation and the discovery that creating together is more fun.

Created using collage and simple materials, the project embraces an accessible and tactile aesthetic that invites young readers to look at their surroundings with curiosity and transform the ordinary into the extraordinary.

The story encourages the value of free play, nature as a space for possibility, and creativity as a tool for building connections and overcoming differences.

SWAIPER, EL PERRO DE LA ETERNA SONRISA / LAURA RODRÍGUEZ MARTÍNEZ [ILLUSTRATION]

Swaiper, el perro de la eterna sonrisa (Swaiper, the Dog with the Eternal Smile) is a picture book with which I wanted to combine illustration and my love for animals. It is inspired by a true story that took place at the Morrazo Animal Shelter, where I have volunteered since 2017. The project tells the story of Swaiper, an abandoned dog who, after many years of waiting, finally finds a home. Through Swaiper's experience, the project addresses themes such as empathy, hope and responsible adoption. The story is aimed at children, and seeks to foster, from a young age, sensitivity and respect for animals.

The project includes the book cover, endpapers and 22 pages illustrated with textile collage, featuring hand-sewn felt pieces. The entire process was done by hand, from designing the characters and scenes to the final bookbinding, carefully curating every technical and visual detail. The pieces were then photographed, edited and laid out in Procreate to preserve the original texture and finish of the material.

Swaiper passed away a few days after the publication of the story, surrounded by love.

THAT'S THE NEW SPIRIT / EVA Mª GIL ROLDÁN [ILLUSTRATION]

Music is fundamental to giving an album or a song its own unique, distinctive visual identity. That's The New Spirit is a project in which illustration and graphic design complement each other with the aim of redesigning the visual aesthetic of the album That's The Spirit, by the band Bring Me The Horizon. The project is conceived as a visual reinterpretation of the band's official release, with the goal of establishing a more direct connection to the emotions that their music, a hybrid of metal and rock, conveys.

The project focuses on the physical creation of the album's limited edition vinyl record. The creative process included redesigning the front and back covers embracing a contemporary and personal approach, and an art booklet with the songs' lyrics featuring abstract expressionist illustrations created using both, digital and traditional painting techniques to represent the feelings in me that each song evokes.

The packaging includes a fanzine and stickers as bonus content, adding a more intimate and experimental dimension to the project as a whole.

MOMO / NOELIA AILÉN PAMPÍN BASSO [GRAPHIC DESIGN]

The rebranding of the MOMO pub aims to modernize its visual identity while preserving the venue’s original character and its symbolic connection to Michael Ende’s novel, Momo.

The logo design is rooted in the concept of time. The letterforms incorporate subtle references to the hands of an antique clock, achieving a discreet yet meaningful presence. The result conveys a sophisticated, urban elegance, with a visual balance that reinforces the new design’s personality contrasted against Momo’s previous identity.

The typography, clean and versatile, ensures legibility and consistency across all applications. The color palette features black as the primary color, paired with a brownish gray (inspired by the Gray Men and Momo’s attire) and a grayish beige that replaces white as the contrast tone. This combination creates a delicate balance between elegance and personality.

The simple illustrations draw inspiration from elements of the novel, adding texture and symbolism, and evoking the ash left by the Gray Men. The visual identity is applied consistently across multiple media, maintaining a solid and versatile visual coherence.

Overall, the design communicates a brand with a literary soul; a timeless identity that blends symbolism and functionality within a balanced, contemporary aesthetic.

NOMASK / ARIANNA FERNÁNDEZ VÉLEZ [GRAPHIC DESIGN]

NOMASK: The journey of identity turned into collectible art.

NOMASK is a design project that fuses art, storytelling, and technology in a series of collectible figures that prompt reflection on identity and self-acceptance. Its protagonist, a faceless spirit, travels the world adopting masks inspired by different cultures, each carrying its own symbolic and emotional meaning. More than just a toy, NOMASK is an interactive experience: it combines minimalistic, colorful design with a mobile app that allows users to customize figures, unlock cultural content, and connect with a global community of collectors.

The project reinterprets the concept of contemporary “art toys” embracing a vibrant aesthetic, a profound message, and packaging that reinforces the idea of travel as a metaphor for self-discovery. Conceived by Arianna Fernández Vélez, NOMASK is an initiative that blends design, emotion and cultural diversity to remind us that we don’t need a mask to be ourselves, and that the longest journey is the journey inward.

PLAYGROUND / ALEXIA MARTÍNEZ ÁLVAREZ [GRAPHIC DESIGN]

Playground is a Galician-based initiative creating a safe space for free expression for lovers of all electronic music genres. Through private parties held in secret locations where phones are put away, the focus is on enjoying the rhythm in good company. Playground is an emotional and creative refuge where people can be themselves without fear of prejudice or labels; a place where diversity and human connection are celebrated.

Its aesthetic blends rave culture with a naive, childlike style, drawing inspiration from cartoons and video games from the past few decades. It aims to evoke childhood, fond memories, and simpler times when our only concern was having fun. For this project, a visual identity and advertising campaign were developed, including both print and digital content, such as animations available on the Instagram account @playground.gal

PISADAS NA HERBA / PATRICIA VELASCO PUIME [GRAPHIC DESIGN]

The luxury reissue of Pisadas na herba (Footsteps in the Grass) aims to bridge generations and make poetic reading more inviting, enveloping it in a carefully curated sensory experience. The handwritten script, so central to Encarnación Puime Pérez's work, becomes its symbol of identity, reinterpreted as a footprint that traces the cover, the interior of the book, and all promotional materials, leaving an elegant and cohesive mark.

The connection to tradition is preserved through the author's handwritten typefaces and the Edición Encarnita logo, derived from her own handwritten "e". The edition is completed with five exclusive sketch-style illustrations and thoughtful details that romanticize the reading ritual: the fresh scent of a candle, a pen and notebook for capturing emotions, stickers to personalize objects, and a minimalist tote bag to carry poetry wherever you go. A design that blends emotion, craftsmanship, and modernity.

MAROLA / HELENA GUILLÁN CASÁS [GRAPHIC

DESIGN]

Marola is a music festival held on Cortegada Island that champions Galician music as a living, contemporary force. It combines the cultural and natural abundance of our coasts with an experience that is both sustainable and respectful of the environment.

The project proposes a visual identity connecting tradition and modernity, drawing inspiration from the island’s maritime and mythological symbolism to communicate values such as authenticity, pride in Galician culture, and respect for the environment.

The graphic language is built around a logo based on hexagonal shapes that evoke fishing nets and scales, accompanied by a color palette of greens and blues that conveys serenity and a bond with nature. The illustrations, featuring a handcrafted and geometric style, reinterpret tradition from a contemporary perspective. The visual system is applied to posters, tickets, wristbands, merchandise, brochures, and digital content for social media, creating a coherent, emotional and distinctive image that reinforces the festival’s identity, and its connection to the sea and Galician music.

KUBIX / SARA DOBARRIO MENO [GRAPHIC DESIGN]

KUBIX is a comprehensive board game that transforms design into a fun and accessible experience. Through creative challenges centered on color, form and composition, it invites players to think, imagine and experiment from a playful perspective, as a designer would, without needing to be one The game presents varied challenges via cards that encourage exploration of creativity, visual culture, and ideation. More than just a competition, KUBIX is about thinking, creating and experimenting, celebrating the freest and most expressive dimensions of design.

KUBIX conveys that design is neither exclusive nor purely technical, but an open, playful activity brimming with possibility. Its geometric aesthetic and its visual system reflect the game's core values: order, creativity, and exploration. Every detail, from cards to board, has been carefully designed so that playing becomes a way to learn, discover, and experience the joy of the creative process. KUBIX presents itself as a tool to bring design closer to everyone: an invitation to experiment, create, and understand that designing is also about playing, testing, and taking risks without fear.

ESPAZO DE COWORKING ENXEBRE / TELMO J. CHAO DOMÍNGUEZ [INTERIOR DESIGN]

Enxebre is a coworking space located in a former stone slaughterhouse in Ribadavia, restored with profound respect for both its architectural identity and its location in the natural surroundings of the Avia river. The intervention focuses on creating a functional, flexible and open space for the exchange of ideas, without altering the building's historic envelope.

The interior design is structured around a central wooden module, the true social heart of the space: it accommodates the reception desk, a meeting room, a multipurpose area, restrooms and, on an upper level, flexible workstations and a lounge area. Around it are the fixed workstations, along with a kitchenette and storage areas.

Natural lighting, the flexibility of spaces (with movable partitions), and a circulation designed to encourage collaboration define Enxebre, a coworking space that blends tradition and modernity, adapted to new ways of working and building community.

VINI LATTE / JULIANNA SZABO [INTERIOR DESIGN]

The project is housed in a historic early 20th-century building designed by the architect Daniel Vázquez Gulías. It consists of a retail and café establishment, focused primarily on the sale of vinyl records and other music-related items, while also offering a dynamic and social atmosphere. Each floor has a specific use: the ground floor is for commercial use, organized into areas for displaying and listening to vinyl records; the semi-basement is dedicated to the café and social area, conceived as a multipurpose space for concerts and events, designed to encourage interaction and complement the commercial use of the ground floor.

The central element of the project is its helical staircase. Beyond its function as vertical circulation, it fosters the idea that both uses —commercial and social—coexist and share practically the same space.

ESSENZA SPA / LAURA ÁLVAREZ FERNÁNDEZ [INTERIOR

DESIGN]

The project consists of transforming an unused commercial unit on Progreso Street in Ourense into a spa and massage center. The space comprises a ground floor at street level and a lower ground floor. The spaces are distributed according to a gradual privacy scheme, arranging the rooms so that the user moves from public access areas toward increasingly private environments.

The ground floor is primarily dedicated to reception and welcoming functions, including a customer service area, massage rooms, and a café that is open to the public.

In contrast, the lower ground floor houses the most intimate spaces of Essenza: body treatment rooms, and areas dedicated to relaxation and hydrothermal activities, such as the sauna, whirlpool spa, and sensory showers.

BETWEEN LETTER AND NUMBER: CO-AUTORSHIP AND EXPERIMENTATION IN DESIGN PRACTICE / R2 [ARTICLES]

Since the late 1990s, our practice has been guided by a logic of co-authorship, grounded in a continuous dialogue that spans thinking, drawing and making. The designation R2, adopted in 1998, stems from the coincidence that both our last names begin with the letter “R”. This fortuitous convergence, however, goes beyond a merely nominal condition, functioning instead as a symbolic matrix for a practice constructed through the tension between seemingly opposing dimensions: intuition and rigour, humanist sensitivity and rational structure.

Our work unfolds from this articulation between two modes of thinking and acting. The letter, as an open sign, is associated with an intuitive, cultural and interpretive dimension; the number, in turn, evokes systems, measurement and precision. Rather than constituting fixed poles, these dimensions interpenetrate, shaping a practice that emerges from their intersection and from the unstable balance between them. Co-authorship thus appears not only as a working method, but as a structural condition of the creative process itself.

This stance is embedded in a historical context in which design is progressively moving away from a strictly functionalist logic centered on problem-solving, toward a more speculative and experimental practice. Experimentation assumes a central role, not as ornament or deviation, but as a critical tool. In reaction to a visual culture marked by excess and superficial effects, an aesthetic has emerged that prioritizes formal restraint and conceptual depth, often associated with the notion of New Sobriety. This stance emerged in the late 1990s. It is defined by a restrained visual vocabulary, opposing both excessive, over-authored design and the use of filters and other superficial effects that seek to distort reality.

Within this framework, an interest in the materiality and plasticity of objects and documents becomes particularly relevant. The work often develops from a self-referential reflection, in which the practice itself draws upon elements of the discipline—such as typography, graphic systems and reproduction devices—as points of reference. Attention to content as the foundational structure of the project allows for the substantiation of decisions and the definition of criteria, steering the process away from purely stylistic or decorative solutions.

Parallel to the commission-driven professional practice, an autonomous activity of research and experimentation has been pursued from an early stage. This parallel practice does not function as an appendix, but as a structural necessity.

In the early years, it constituted a vital exploratory space, allowing for extended research time and the testing of approaches that the constraints of commissioned work would hardly permit. Play, error, and drift became methodological tools, essential to the development of new paths and to the continuous reconfiguration of the practice.

The research conducted in this context enabled a deeper exploration of specific interests, namely the relationship with the archive, the vernacular, matter, and chance. These elements gradually became a recurring vocabulary, functioning as critical devices that question both the limits of the discipline and the modes of production and circulation of design. Context and medium thus cease to function as mere supports, becoming active components of the process.

Over time, this approach contributed to a progressive broadening of the field of practice, bringing it closer to adjacent territories such as architecture and art. This expansion does not imply a dilution of the discipline, but rather an ongoing reflection on its boundaries and possibilities.

The practice is thus situated in an intermediate space, where functional projects and conceptual explorations coexist in a relationship of mutual influence.

It is important to emphasize that the exploratory dimension is not opposed to everyday professional practice. On the contrary, both domains feed into each other, sustaining a dynamic balance over time. The work emerges from this tension between freedom and constraint, between autonomous research and responses to specific contexts.

Critical reflection on creative processes thus becomes an integral part of the practice itself. Rather than presenting final results, the focus lies on understanding and making visible the mechanisms that produce them: the references drawn upon, the archives consulted, the graphic explorations, the failed attempts, and the decisions taken throughout the process. Creative processes are revealed as complex structures, anchored in a multiplicity of factors operating on different scales and temporalities, from initial research to the final materialization of the projects.

LETTER TO THE MEN OF THE 21ST CENTURY / JORGE GARCÍA MARÍN [ARTICLES]

The great lessons I have learned from both sociology and feminism relate, primarily, to questioning privileges and becoming aware of the established social order. As an inhabitant of a body socially read as male, I acknowledge that it is sometimes more complex to identify these privileges in a world that, indeed, is more egalitarian than it was a few decades ago, but is still marked by deep-seated gender asymmetries.In high schools, I sometimes receive questions from boys that emerge from this ignorance of male privilege: “When are we celebrating Men's Day?", “What about false accusations?”, “What if a woman hits? Why isn't it gender violence?”.

I do not think the problem lies in answering these questions, but rather in understanding their origin: a combination of ignorance, a lack of historical perspective, and the force of reactionary narratives on social media, which shift the spotlight onto the oppressed group —women— who paradoxically are held responsible for the inequalities.

That is why I believe the smartest strategy is not to lose patience, and to understand these questions from a place of misinformation, differential socialization and insufficiently questioned learnings. As bell hooks says, "feminism is for everybody", but not all of us start from the same point, nor do we all have the same willingness to look at our own privilege.

My line of work is rooted in a sincere conviction: I, who belong to a generation from another century and another millennium, cannot start from anger or reproach, but rather from a kind of apology for the wrong role models we received.

And I say with honesty: in my high school days, any dissent regarding masculine identities was virtually impossible; the stereotypes we now criticize not only existed, but were deeply naturalized in our socialization.

Sometimes I like to do a little Foucaultian exercise of analyzing the images I carry inside: those men who taught me to perform my masculinity —as Judith Butler would say—, heroes who took the lead, who looked, explained, rescued, and suffered from love in a possessive, vengeful way… Men who, deep down, did not allow themselves to caress, cry or inhabit tenderness.

Many of these images belong to my subjectivity and cannot be erased from my masculine identity. What I can do, however, is question and question myself, strive to improve, change small rules of the game, dismantle patterns, and cultivate a masculinity less harmful to myself and others.

But the 'chip' installed over years makes a total reset or a complete software reinstallation difficult, as R.W. Connell describes when speaking of hegemonic masculinity and the difficulties in transforming it.

And, with all this, I want to make clear something essential to me: this reflection comes from affection, from the willingness to accompany and not to impose, and also from this profound personal need to improve a society whose expression of masculinity I do not entirely like. A masculinity that, too often, is still tied to force, hardness, emotional control, domination and competitiveness.

That is why, to the new generations all I can say, from my world of masculine mistakes, is that I hope that when you reach my age, you can look at the young men and women of 2060 and tell them: "I think we have left you a world that is a little better than the one the men of the 20th century left for us".

CREA 2025: IV ART AND DESIGN DAYS

OF THE EASD ANTONIO

FAÍLDE [ARTICLES]

The Antonio Faílde School of Art and Design celebrated its fourth CREA conference. This event has been held biannually for eight years, aiming to showcase the school's activities and educational training offer within its social, cultural and productive environment. It features interesting conferences by prestigious professionals in the applied arts and design, alongside highlighting the projects of its graduates. The events were held on April 1, 2 and 3 at the EASD headquarters, within the Universidade Laboral educational complex in the A Cuña neighborhood. For this edition, we were joined by major figures from the fields of applied arts and design. On Tuesday, April 1, we hosted typographic designer Laura Meseguer, winner, among others, of the Type Directors Club award in New York. On Wednesday, April 2, the speakers were filmmaker Mercedes Álvarez, recipient of numerous international awards including the Tiger Award at the Rotterdam Festival and the First Prize at the Cinema du Réel in Paris, and Sonia Pulido, illustrator and winner of the 2020 National Illustration Award. On Thursday, April 3, we welcomed the prestigious architect and interior designer Laura Ortín, and product designer Ismael Velo, winner of the emerging talent award at the 4th edition of the Galicia Innovation and Design Awards. Other events included:

On Tuesday, April 1, the opening of an exhibition by Pruden Tattoo studio, an interesting project by Anxo Varela and Lúa Lomo combining tattooing, illustration and graphic design, followed that afternoon by talks from Zeltia Iglesias and Xurxo Baca, graphic design professionals and former students. Also that morning, Nimia, the 2024 yearbook of the EASD Antonio Faílde was presented, and the 2024 Galician Language Promotion Awards were awarded to final student projects.

On Wednesday, April 2, the documentary Ollar, a selection of contemporary Galician photography by audiovisual creator David Hernández, was screened. Photographers Toni Cortés and Lois Cid presented their photobook MAN, and illustrators and EASD alumnae Blanca Muñiz, Elena Andrés, and Maiky Odel shared their professional experiences.

On Thursday, April 3, cabinetmaker Chus Lamas gave a lecture on her artisan workshop, O Covil, and former student Andrea García, a multi-award winner, presented her professional interior design projects. Also presenting their project O Xardín de Casandra, awarded at the Allariz International Garden Design Festival, were Interior Design students María Molina, Iria Pereira and Carla Villar.

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Atopo by EASD Antonio Failde - Issuu