Ewangelia, orędzie ośmiu błogosławieństw, czy nie jest ono od początku wpisane w dzieje waszego Kościoła? Czy nie głosili tego zbawczego orędzia już ci pierwsi pustelnicy znad Dunajca, a potem znad słowackiego Wagu – Świerad i Benedykt, u samego początku naszych dziejów? (…) Trwajcie, jak trwały pokolenia. Jak święci pustelnicy nad Dunajcem…
święty ANDRZEJ ŚWIERAD
Św. Andrzej to nasz pierwszy znany polski abba – takim tytułem ojcowie pustyni nazywali swoich duchowych mistrzów i przewodników w ascezie. Warto powędrować do jego pustelni i doświadczyć bliskości Boga i wstawiennictwa sławnego cudotwórcy w tym niezwykle uroczym miejscu, pośród gór i lasów, na skale wyłaniającej się z tafli jeziora.
A d a m Wa l c z y k
Jeden z najsłynniejszych średniowiecznych polskich eremitów i ascetów, św. Andrzej Świerad czczony był szczególnie przez trzy narody: polski, słowacki i węgierski. W Polsce się urodził i podjął się życia pustelniczego, na terenie obecnej Słowacji wstąpił do klasztoru, a król węgierski doprowadził do jego kanonizacji. Mieszkańcy tych państw byli pod wrażeniem niezwykłego życia tego wyjątkowego świętego. Do jego grobu w katedrze w Nitrze na Słowacji przez wieki pielgrzymowały i pielgrzymują dziś liczni pątnicy. Być może dlatego, że spoczął na Słowacji, z biegiem czasu Polacy zaczęli o nim zapominać. Stąd pragnienie przypomnienia postaci tego wspaniałego eremity, którego sława była swego czasu tak wielka, jak wielka jest dziś sława innego świętego mnicha i cudotwórcy, św. Szarbela z Libanu.
A d a m Wa l c z y k
święty
ANDRZEJ ŚWIERAD
św. Jan Paweł II, Tarnów 10 czerwca 1987
ISBN 978-83-8340-220-8
ISBN 978-83-8340-220-8
9 788383 402208 Cena: 19,90 w tym 5% VAT
POLSKI MNICH CUDOTWÓRCA
święty
ANDRZEJ ŚWIERAD POLSKI MNICH CUDOTWÓRCA
Adam Walczyk
święty
ANDRZEJ ŚWIERAD POLSKI MNICH CUDOTWÓRCA
oraz jego naśladowcy:
św. Benedykt, św. Urban, św. Just
Redakcja i korekta: Wydawnictwo AA Skład i łamanie, projekt okładki: Wydawnictwo AA Zdjęcia: Adam Walczyk, shutterstock.com, Wikimedia Commons
Copyright © by Adam Walczyk Copyright © by Wydawnictwo AA, Kraków 2026
ISBN 978-83-8340-220-8
Wydawnictwo AA s.c. 31-574 Kraków, ul. Ciepłownicza 29 tel.: 12 345 42 00, 695 994 193 e-mail: klub@religijna.pl www.religijna.pl
O, jakże pełen zasług przed Bogiem jest ten mąż, co ukazując się naocznie, ratuje ludzi, a niewidoczny – przebywa w chórach anielskich! bł. Maurus, biskup
Na to miejsce nie można tylko przyjść. Na to miejsce trzeba przypielgrzymować i na nim uklęknąć! św. Jan Paweł II o pustelni św. Andrzeja w Tropiu
Jeden z najsłynniejszych średniowiecznych polskich eremitów i ascetów, św. Andrzej Świerad czczony był szczególnie przez trzy narody: Polski, Słowacki i Węgierski. W Polsce się urodził i podjął się życia pustelniczego, na terenie obecnej Słowacji wstąpił do klasztoru, a król węgierski doprowadził do jego kanonizacji – a zatem łączy on nasze kraje, jest ich patronem. Mieszkańcy tych państw byli pod wrażeniem niezwykłego życia tego wyjątkowego świętego. Nasz kraj powinien być dumny, że wydał tak wielkiego pustelnika. Do jego grobu w katedrze w Nitrze na Słowacji przez wieki pielgrzymowali i pielgrzymują dziś liczni pątnicy. Być może dlatego, że spoczął na Słowacji, z biegiem czasu Polacy zaczęli o nim zapominać. Stąd pragnienie przypomnienia postaci tego wspaniałego eremity, którego sława była swego czasu tak wielka, jak wielka jest dziś sława innego świętego mnicha i cudotwórcy, św. Szarbela z Libanu. 7
I chociaż grób św. Andrzeja znajduje się w Słowacji, to u nas mamy szczególne miejsce – pustelnię, gdzie przez różne, czasem drastyczne formy umartwień uświęcił się i zbliżył do Boga. Kiedy tu żył, sława jego niezwykłej świętości była tak wielka, że przyciągał do siebie ludzi, którzy szukali u niego duchowej pomocy. Wielu z nich postanowiło go naśladować i pójść jego radykalną drogą. Zamieszkali w pobliżu jego pustelni, zakładając swoje własne i korzystając z jego kierownictwa duchowego. Niektórzy zmarli w opinii świętości. Chociaż niewiele o nich wiemy, do dziś wspomina się ich imiona – św. Just i św. Urban. Jeden z nich, św. Benedykt, poszedł za nim do klasztoru i zginął jako męczennik. Ale w pewnej mierze także św. Jan Paweł II chodził jego drogami, o czym sam wspominał. Św. Andrzej to nasz pierwszy znany polski abba – takim tytułem ojcowie pustyni nazywali swoich duchowych mistrzów i przewodników w ascezie. Warto powędrować do jego pustelni i doświadczyć tam bliskości Boga i wstawiennictwa sławnego cudotwórcy. A miejsce jest niezwykłe, urocze, wśród gór, na skale niemalże wyłaniającej się z tafli jeziora. Historycy twierdzą, że niezwykła świętość i pobożność Andrzeja była najprawdopodobniej owocem misji Apostołów Słowian, św. Cyryla i Metodego. 8
Wskazuje na to fakt, że jest niemożliwe, by niespełna dwadzieścia lat po chrzcie Polski (966), na terenie dalekim od Gniezna mógł się narodzić tak wielki święty. Musiał pochodzić z rodziny głęboko wierzącej, czyli ugruntowanej w wierze. Być może to dziadkowie lub pradziadkowie przyjęli chrześcijaństwo, i to w obrządku wschodnim. Może jakąś wskazówką potwierdzającą ten fakt jest to, że wstąpił do klasztoru w Nitrze, gdzie działał i prawdopodobnie zmarł św. Metody (inne źródła wskazują na Welehrad, dawną stolicę państwa Wielkomorawskiego). Po śmierci św. Andrzej pochowany został prawdopodobnie w tej samej świątyni, co św. Metody. Pustelnicy znad Dunajca – jak określił ich Jan Paweł II, to mnisi, którzy zamieszkiwali malownicze wzgórza wzdłuż tej rzeki. Do dziś wiele osób pielgrzymuje do ich pustelni, by tam niejako wsłuchać się w ich orędzie o Chrystusie, które głosili swoją postawą i całkowitym oddaniem swego życia Bogu. Ich przykład pociąga ludzi, pragnących za ich wzorem w ciszy tych niezwykłych, mistycznych miejsc wsłuchiwać się w głos Boga… I chociaż byli to ludzie z przełomu X i XI wieku, to warto sobie uświadomić, że największy z Polaków i duchowy przywódca Kościoła z przełomu XX i XXI wieku, papież Jan Paweł II 9
wielokrotnie przypominał o nich i wskazywał Polakom, by iść ich śladem. Zatem ich świadectwo było wskazówką nie tylko dla ludzi średniowiecza – ma ono wartość uniwersalną. Tak o nich przypomniał w Tarnowie św. Jan Paweł II: „Ewangelia, orędzie ośmiu błogosławieństw, czy nie jest ono od początku wpisane w dzieje waszego Kościoła? Czy nie głosili tego zbawczego orędzia już ci pierwsi pustelnicy znad Dunajca, a potem znad słowackiego Wagu – Świerad i Benedykt, u samego początku naszych dziejów? (…) Trwajcie, jak trwały pokolenia. Jak święci pustelnicy nad Dunajcem…”. Jan Paweł II,
Homilia w czasie Mszy św. beatyfikacyjnej
Karoliny Kózkówny, Tarnów 10 czerwca 1987
10
Spis treści Św. Andrzej Świerad ................................................... 11 Św. Benedykt męczennik ............................................ 33 Kult ............................................................................ 39 Relikwie ...................................................................... 41 Nitra ........................................................................... 51 Pustelnia na Skałce ..................................................... 59 Tropie ......................................................................... 65 Miejsce, gdzie urodził się św. Andrzej ........................ 79 Przesłanie św. Jana Pawła II ........................................ 85 Modlitwa za przyczyną świętych
Świerada i Benedykta ............................................ 87
Modlitwa za przyczyną św. Świerada .......................... 88 Modlitwa za przyczyną św. Benedykta ....................... 89 Św. Urban ................................................................... 91 Św. Just ....................................................................... 97
Katarzyna Pustelnica – Kamionka Mała ...................103 Źródła ........................................................................109
111
Ewangelia, orędzie ośmiu błogosławieństw, czy nie jest ono od początku wpisane w dzieje waszego Kościoła? Czy nie głosili tego zbawczego orędzia już ci pierwsi pustelnicy znad Dunajca, a potem znad słowackiego Wagu – Świerad i Benedykt, u samego początku naszych dziejów? (…) Trwajcie, jak trwały pokolenia. Jak święci pustelnicy nad Dunajcem…
święty ANDRZEJ ŚWIERAD
Św. Andrzej to nasz pierwszy znany polski abba – takim tytułem ojcowie pustyni nazywali swoich duchowych mistrzów i przewodników w ascezie. Warto powędrować do jego pustelni i doświadczyć bliskości Boga i wstawiennictwa sławnego cudotwórcy w tym niezwykle uroczym miejscu, pośród gór i lasów, na skale wyłaniającej się z tafli jeziora.
A d a m Wa l c z y k
Jeden z najsłynniejszych średniowiecznych polskich eremitów i ascetów, św. Andrzej Świerad czczony był szczególnie przez trzy narody: polski, słowacki i węgierski. W Polsce się urodził i podjął się życia pustelniczego, na terenie obecnej Słowacji wstąpił do klasztoru, a król węgierski doprowadził do jego kanonizacji. Mieszkańcy tych państw byli pod wrażeniem niezwykłego życia tego wyjątkowego świętego. Do jego grobu w katedrze w Nitrze na Słowacji przez wieki pielgrzymowały i pielgrzymują dziś liczni pątnicy. Być może dlatego, że spoczął na Słowacji, z biegiem czasu Polacy zaczęli o nim zapominać. Stąd pragnienie przypomnienia postaci tego wspaniałego eremity, którego sława była swego czasu tak wielka, jak wielka jest dziś sława innego świętego mnicha i cudotwórcy, św. Szarbela z Libanu.
A d a m Wa l c z y k
święty
ANDRZEJ ŚWIERAD
św. Jan Paweł II, Tarnów 10 czerwca 1987
ISBN 978-83-8340-220-8
ISBN 978-83-8340-220-8
9 788383 402208 Cena: 19,90 w tym 5% VAT
POLSKI MNICH CUDOTWÓRCA