DUIC krant NR 348 - 22 januari

Explosie in de Visscherssteeg: 'Er

INHOUD

Nieuws

4 DUIC in beeld

Demonstratie Domplein

6. EKKO

40 jaar jubileum

7. Explosie Visscherssteeg

Terugblik

7. Column Koos Marsman

Over Rick Kruys

10. Explosie Visscherssteeg

Door de ogen van Utrechtse ondernemers

Cultuur / Uit

12 Uittips

Elke week de leukste tips

12. Restaurant 1818

Interview met nieuwe eigenaren

Stad / Leven

14. Verdwenen brandweerpost

Brandspuithuis aan de Tolsteegsingel

Sport

15. Puzzel

Zoek de verschillen

Afgelopen week stond in het teken van de explosie in de Visscherssteeg. Deze gebeurtenis maakte een diepe indruk op inwoners van Utrecht, maar ook ver daarbuiten. Veel partijen werden getroffen, waaronder ondernemers, bewoners en hulpdiensten. DUIC schetst daarom een beeld van hoe de explosie is ervaren door mensen die er direct bij betrokken waren of de gevolgen ervan hebben ondervonden. Voor velen zal de komende tijd nog in het teken staan van deze ingrijpende gebeurtenis en ook de hulpdiensten zullen

het voorlopig druk houden. In deze krant vertelt Arjan den Boer juist over hulpdiensten die er niet meer zijn: verdwenen brandweerposten. Gelukkig is Utrecht een veerkrachtige stad en gaat het dagelijks leven ook door, met daarbij ook veel goed nieuws. Zo opent restaurant 1818 zijn deuren en viert poppodium EKKO zijn 40-jarig bestaan. DUIC gaat met beiden in gesprek.

De DUIC-redactie

VERANDERENDE

IN BEELD

DIT NUMMER WERKTEN MEE

Bas van Setten, Bo Steehouwer, Cas Bergsma, Elin Pronk, Else Marie Vonk, Josje Janssen, Luuk Beckers, Marly Claassen, Nella van Leeuwen en Sam Pol.

ART DIRECTION EN VORMGEVING

ddk.nl en redactie DUIC

UITGEVERS

Joris Daalhuisen en Martijn Rademakers

Utrecht is constant in beweging. Er wordt gebouwd en gesloopt. Hierdoor ziet de stad er op sommige plekken heel anders uit dan vroeger, terwijl andere straten en pleinen juist al decennia hetzelfde blijven. In deze rubriek laten we dat zien.

Ga naar DUIC.nl voor meer oude en nieuwe foto’s van de stad.

ADVERTEREN

Helling 13, 3523 CB Utrecht, adverteren@duic.nl Dave Vorstenbosch dave@duic.nl 06 43 03 58 73

U bent altijd welkom voor een open gesprek.

Bel 0800 - 023 05 50 of ga naar monuta.nl/utrecht.

Ook als u niet of elders verzekerd bent.

Gratis bakkie Democratie in jouw wijk!

Begin 2026 trekt Bakkie Democratie door alle tien Utrechtse wijken. Met onze ko ekar ontmoeten we Utrechters, maken we tijd voor een goed gesprek en trakteren we je op een gratis drankje.

Op 18 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Hét moment om je stem te laten horen over wat jij belangrijk vindt in Utrecht. Het gebruiken van je stemrecht is onderdeel van de democratie én een mensenrecht. Daar gaan we graag met je over in gesprek, onder het genot van een gratis bakkie koffe bij jou in de wijk.

Reizend stemhokje

We horen graag wat mensenrechten en democratie voor jou betekenen. Bijvoorbeeld in ons reizende stemhokje, waarin je iets kunt meegeven aan de nieuwe gemeenteraad. Of draai aan het Mensenrechten-rad en ontdek meer over Utrecht Mensenrechtenstad.

Je bent van harte welkom om te luisteren, vragen te stellen of je mening te delen. Bekijk hieronder de planning. Tot dan – de koffe staat klaar!

Planning

We zijn alle dagen aanwezig van 10.00 tot 14.00 uur.

Vrijdag 23 januari – Kanaleneiland, bij winkelcentrum Nova

Vrijdag 6 februari – West, op het plein voor de Ulu Moskee

Dinsdag 10 februari – Oost, bij winkelcentrum IBB Hof

Donderdag 12 februari – Overvecht, bij winkelcentrum Overvecht

Woensdag 18 februari – Noordwest/Ondiep, op de weekmarkt bij de Plantage

Donderdag 19 februari – Leidsche Rijn, op de weekmarkt bij het Brusselplein

Woensdag 4 maart – Centrum/Vredenburg, op de weekmarkt tegenover het reisbureau

Donderdag 5 maart – Noordoost, bij winkelcentrum De Gaard

Dinsdag 10 maart – Hoograven, op de weekmarkt bij winkelcentrum Smaragdplein

Dinsdag 17 maart – Vleuten, op de weekmarkt bij de Hindersteinlaan

Aanmelden is niet nodig. Vragen? Kijk op onze website of mail naar democratie@utrecht.nl

Bakkie Democratie is een initiatief van de Gemeente Utrecht.

DE NIEUW INGERICHTE AMSTERDAMSESTRAATWEG

'Het is een fjnere straat geworden. Nu hopen we dat mensen terugkomen'

Susan van Duuren is voorzitter van de ondernemersvereniging van de Amsterdamsestraatweg en eigenaar van fem fotoshop. Utrechters lopen al 21 jaar binnen voor onder andere persoonlijke portretten, professionele prints of pasfoto’s. Zij kent de straat als een bruisende volkswijk: “Zo zaten hier vroeger de slager, de groenteboer en de bakker. Die familiebedrijfjes zijn grotendeels verdwenen, maar er is nog steeds een grote diversiteit aan ondernemingen. Dat maakt de straat heel bijzonder.”

Susan maakt voor de tweede keer een nieuwe inrichting van de Amsterdamsestraatweg mee. “Ik kende elke straatsteen, maar nu moet ik weer even wennen aan de nieuwe straatstenen. Als je de straat op komt voelt het veel fjner aan dan eerst. Het is een 30 kilometer-straat geworden, er zijn veel betere oversteekplekken gekomen en de straat is groener geworden. Dat voelt meteen prettiger dan voorheen, want je moest bijna een schietgebedje doen om over te steken. In die zin is de herinrichting zeker geslaagd.” Al heeft ze ook kanttekeningen, want ze ziet dat er nog steeds te hard wordt gereden en er soms gevaarlijke situaties ont-

staan bij de kruising op de Acaciastraat en Ondiep Zuidzijde, waar de stoplichten op bepaalde tijden uitstaan.

Ze vindt het fjn dat de straat na de werkzaamheden weer in twee richtingen bereikbaar is voor al het verkeer. Tijdens de werkzaamheden konden auto’s en bussen regelmatig slechts via één richting rijden. Ook moesten voetgangers en fetsers soms best een stuk omrijden- of lopen. “Dat heeft er bij de ondernemers ontzettend hard ingehakt vanaf de eerste dag. We merkten al snel dat mensen de Amsterdamsestraatweg gingen mijden. En dan bloedt je hart om het zo te zeggen.”

Susan van Duuren: “De straat is absoluut opgeknapt ten opzichte van de lappendeken die het was.”

Ontdek de nieuw ingerichte Amsterdamsestraatweg Helaas merkt zij dat het aantal bezoekers nog niet terug op het niveau is van vóór de herinrichting. “In vijftien maanden herinrichting hebben veel mensen hun boodschappen op een andere plek gedaan. Als je daar vier uur gratis kunt parkeren en al je boodschappen in één keer kunt doen, dan wordt het minder aantrekkelijk om terug te komen naar de Amsterdamsestraatweg. Dat is jammer, want de hele wereld komt hier samen. Het is een multiculturele, diverse en inclusieve straat en dat dragen wij met trots uit. Maar om dat te kun-

nen blijven doen, hebben we onze bezoekers hard nodig.” Susan nodigt iedereen van harte uit om de nieuw ingerichte winkelstraat te bezoeken.

Een duurzame stad

Om Utrecht gezond, aantrekkelijk en bereikbaar te houden, worden sommige wegen en straten opnieuw ingericht. Wil je weten waar in de stad binnenkort aan de weg wordt gewerkt? Bekijk de actuele projecten op utrecht.nl/ verkeershinder.

DUIC

IN BEELD

Bij hevige protesten in Iran zijn de afgelopen weken naar schatting duizenden doden gevallen. In verschillende steden van de islamitische republiek gingen mensen de straat op om hun ongenoegen te uiten over de repressie vanuit het regime, de economische crisis die het land teistert en de stijgende kosten van het levensonderhoud. Ook in Nederland, waaronder op het Domplein, lieten Iraniërs van zich

e: Bas van Setten

horen zoals hier te zien is. In Utrecht werd ‘Weg met de ayatollah’ geroepen. Ook scandeerden de mensen de naam van Reza Shah Pahlavi, de zoon van de laatste sjah en door sommigen bestempeld als leider van de oppositie. Of de protesten ervoor zorgen dat het regime valt is maar zeer de vraag. Het is namelijk niet de eerste keer dat mensen in Iran massaal de straat opgaan. a

40 jaar EKKO: veel veranderd en gegroeid, maar tegelijkertijd ook veel hetzelfde

‘Een thuisgevoel en leeromgeving’

Op de Bemuurde Weerd begon in 1986 poppodium EKKO als jongerencentrum. Nu, veertig jaar later, is het uitgegroeid tot een plek die vooruit is gegaan, maar tegelijkertijd klein is gebleven. EKKO blijft altijd streven naar het gevoel van thuiskomen, maar ook verrast worden. Op welke manier is EKKO in de afgelopen veertig jaar veranderd, gegroeid en hetzelfde gebleven?

Voordat EKKO zich ontwikkelde tot een intiem podium voor muziek en clubnachten, begon het als het nieuwste jongerencentrum van Utrecht aan de Bemuurde Weerd WZ. Het poppodium vindt zijn oorsprong in de reformatorische studentensociëteit S.S.R., die vanaf 1906 maar liefst 79 jaar in het pand gevestigd was. “Het had toen meer een sociaal karakter en de activiteiten waren ook breder dan alleen muziek”, aldus Marlies Timmermans, directeur van EKKO. Er waren onder andere een eethuis, theatergroep, vrouwengroep, flmhuis, Politiek Kafee (PolKa) en een Donkere Kamer (doka) voor amateurfotografen. Voor Timmermans is dit daarnaast een dubbel jubileumjaar; ze is namelijk vijftien jaar directeur bij EKKO. “Ik val helemaal samen met deze plek. Het is heel leuk, bijzonder en eervol om dit te mogen doen.”

Professionaliseren

Na een lange periode ontstond de behoefte om te professionaliseren. “Dan moet je natuurlijk het idee hebben van: wat is onze kern?”, aldus Timmermans. Vanaf midden jaren negentig kwam er een duidelijke koers. “Er is heel gericht voor muziek gekozen.” Muziek was altijd al de grootste pijler bij EKKO. “Toen is ook de zaal verbouwd, want die was er nog niet zo geschikt voor. Ook is er begin jaren 2000 een brandtrap bijgekomen”, vertelt Timmermans.

Dirk Baart is al een aantal jaar programmeur bij EKKO. Hij benadrukt dat de ontwikkeling naar een poppodium het makkelijker maakte om onderdeel te worden van de muziekindustrie en het nationale en internationale

tourcircuit. “Het werd zo eenvoudiger om artiesten die we hier willen presenteren over te halen om naar Utrecht te komen.” De keuze voor muziek was volgens Baart een logisch en goed besluit. “We hadden nooit het programma kunnen hebben dat we nu hebben als we die keuze niet hadden gemaakt.”

Volgens Timmermans was die richtingkeuze een samenkomst van meerdere factoren. “Als je professionaliseert, is het belangrijk om richting te kiezen, ook als je in de cultuurnota wilt, en een pand te hebben dat geschikt is voor alles wat je wilt doen.”

Eigenaarschap

EKKO benadrukt dat ze in de afgelopen veertig jaar ook in veel opzichten hetzelfde zijn gebleven. “Het thuisgevoel en dat wij een leeromgeving zijn is niet veranderd.” Dat is volgens Timmermans vanaf het begin al een belangrijk kenmerk geweest. “Dat mensen veel eigenaarschap krijgen en veel mogen doen, zowel assistenten als vrijwilligers.”

Vincent van Leeuwen werkt achter de bar, bij de kassa of soms als stagemanager bij EKKO. Aangezien hij al meer dan drie jaar bij EKKO werkt, heeft hij veel gezien. “EKKO is echt een fantastische plek!” Voor hem staat EKKO voor jezelf kunnen zijn. “EKKO is voor mij altijd een plek waar mensen lief en respectvol met elkaar omgaan, ongeacht hoe iemand denkt of doet.”

Huiskamersfeer

Binnen het monumentale pand van EKKO is er gegroeid van een sociaal-cultureel jongerencentrum naar een meer geprofessionaliseerd podium en club. “We zitten nog steeds

in hetzelfde pand, dus we hebben geen loading dock en geen backstage”, aldus Baart. Artiesten komen bij EKKO altijd gewoon door de zaal op. “Ik denk dat bezoekers en artiesten dat hier heel erg voelen, en het soms misschien ook onpraktisch vinden.” Volgens Baart is dat juist uniek. “Het maakt de plek zoveel bijzonderder ten opzichte van al die nieuwbouwpodia die er in Nederland zijn bijgekomen.”

Voor Timmermans is het belangrijk dat EKKO toegankelijk en laagdrempelig wordt ervaren. “Toen ik hier begon, waren er bij de entree heel prominent huisregels zichtbaar”, wat volgens Timmermans slechts een detail was, maar wel minder verwelkomend oogde. Volgens haar is de huiskamersfeer erg belangrijk. “Het normaal en prettig houden voor mensen.”

Gespannen tijden

EKKO heeft in het verleden ook mindere tijden gekend. In het voorjaar van 1987, anderhalf jaar na de start, kwam het voortbestaan van EKKO onder druk te staan doordat de gemeente forse bezuinigingen aankondigde en de subsidie dreigde te stoppen. EKKO voerde actie met protesten en handtekeningen, wat ertoe leidde dat de gemeenteraad op 15 december 1987 besloot dat EKKO het pand mocht behouden. In de jaren negentig kreeg EKKO te maken met een terugloop in publiek en vrijwilligers. Dit kwam voort uit de groeiende concurrentie en het donkere imago van EKKO. Het pand werd daarom ook wel eens een ‘vleermuishol’ genoemd. Timmermans benadrukt dat de omstandigheden vroeger ook anders waren en dat er toen nog niet zo’n professionele omgeving was. “De situatie was economisch gezien natuurlijk lastig in de jaren tachtig. Het is een samenloop van dingen geweest.” Inmiddels gaat het goed met de cijfers van EKKO.

“We draaien de laatste 15 jaar doorgaans geen rode cijfers meer, wat daarvoor wel vaak het geval is geweest.”

Ook al zijn de bezoekersaantallen goed, blijven de kosten wel stijgen. “Dat blijft altijd wel spannend”, aldus Timmermans. Springplank voor beginnende muzikanten EKKO biedt een plek waar liveacts, dj’s en organisatoren kunnen beginnen en zich kunnen ontwikkelen, voordat zij later op grotere podia, in clubs en op festivals in Utrecht en de rest van Nederland te zien zijn. Baart

vertelt dat het podium vaak nieuwe artiesten een eerste kans geeft. “Als je terugkijkt op die veertig jaar, heb je een grote reputatie opgebouwd met artiesten die hier hun eerste meters maakten en daarna zijn doorgegroeid naar grotere podia en festivals.”

Vincent weet dat je niet naar EKKO moet gaan voor de allergrootste namen. “Je moet naar EKKO gaan om echt vette nieuwe dingen te ontdekken, dus juist de upcoming artiesten.”

Het podium van de toekomst Laagdrempeligheid kan volgens Baart een uitdaging zijn, maar het is wel iets dat bij EKKO moet blijven horen. Het vorige jubileum viel tijdens de pandemie, waardoor grote shows niet mogelijk waren. Daarom werden er andere activiteiten georganiseerd, zoals een podcast over het podium van de toekomst. Daarin zei Jan Pier Brands, toen directeur van WORM (experimenteel cultuurhuis in Rotterdam), iets wat Baart is bijgebleven: het podium van de toekomst is een plek waar je afwisselend op het podium staat, in het publiek staat en achter de schermen of op kantoor werkt. “EKKO voelt voor mij als een plek waar de afstand tussen programmeurs, artiesten, medewerkers en bezoekers klein is. Waar de toekomst eigenlijk weer lijkt op waar we als poppodium vandaan komen”, aldus Baart.

De nachtprogrammering is ook iets waarbij de grenzen vervagen tussen bezoeker, artiest en medewerker. Baart vertelt dat de meeste clubnachten die ze presenteren, eigenlijk zijn ontwikkeld samen met jonge organisatoren in Utrecht. “Ik denk en hoop dat artiesten, dj’s en bezoekers die hier komen het gevoel hebben dat je onder ons of onder elkaar bent.”

EKKO start het jubileum met een grote show van de Utrechtse band Kensington. De band keert terug naar de plek waar het in 2020 begon. Ook andere grote namen zullen optreden. “De shows die we gaan presenteren, zijn allemaal bands die hier eerder hebben gestaan. Dat is wel heel bijzonder”, aldus Timmermans. Daarnaast wordt er een reünie georganiseerd en wil Timmermans graag iets terugdoen voor de buurt. “Ik wil daar graag met hen over in gesprek: wat zouden zij fjn vinden?” a

terugblik

Explosie Visscherssteeg

Utrecht wordt donderdag 15 januari opgeschrikt door een zware explosie in de binnenstad. De meldingen komen rond 15.30 uur binnen bij de hulpdiensten. Een huis aan de Visschersteeg is volledig weggevaagd en er is een grote brand ontstaan. Met een enorme ravage, vier gewonden, dagenlange gebiedsafzetting, en veel onduidelijkheid tot gevolg.

Een half uur na de melding op donderdagmiddag staat de binnenstad vol met politie, brandweer en ambulances. Ook landen twee traumahelikopters in Park Lepelenburg. Al snel gaan de eerste beelden van de locatie rond op sociale media. Daar zijn onder andere een grote brand, veel geschrokken omstanders en tot aan de Springweg een enorme ravage aan puin, kapotte ramen en aangetaste panden te zien.

“De ramen gingen alle kanten op. Alles ging trillen”, vertelt Tim Bond, zoon van de eigenaar van bakkerij Bond en Smolders, een uur na de melding. “Het was echt een explosie. Iedereen ging naar buiten. Alle winkeleigenaren stonden buiten. Het hele huis is weg.” Veiligheidsregio Utrecht (VRU) schaalt vrijwel direct op naar GRIP 1 en later zelfs naar GRIP 2. GRIP wordt uitgeroepen zodra er een groot incident gaande is waarbij coördinatie tussen verschillende hulpdiensten nodig is. Nabije straten, zoals de Mariastraat, Visschersplein en de Springweg, worden afgezet met linten.

Calamiteitenhospitaal Het UMC Utrecht opent binnen anderhalf uur na de explosie een speciaal calamiteitenhospitaal. Dit volledig operationele ziekenhuis wordt volgens een woordvoerder geopend wanneer er meerdere slachtoffers worden verwacht. Vrijwilligers van het Rode Kruis bieden daarbij ondersteuning. Ook de Spoedeisende Hulp (SEH) van het Diakonessenhuis schaalt tijdelijk op. Landelijke media hebben het incident inmiddels al

breed opgepakt. De NOS komt met een extra journaal over een grote brand in het centrum van Utrecht. Ook politici reageren. “Heftige beelden uit Utrecht na de explosie in de binnenstad. Veel sterkte aan iedereen die hierbij betrokken is en in angst op meer duidelijkheid wacht”, schrijft fractievoorzitter D66 Rob Jetten op X. Binnen twee uur is ook burgemeester Sharon Dijksma ter plekke. De avond valt en inmiddels is duidelijk dat er een enorme explosie is geweest, mogelijk veroorzaakt door gas. Netbeheerder Stedin is ter plekke gekomen en sluit het gas af. Er zijn vier gewonden en geen vermisten gemeld. Of er ten tijde van de explosie mensen thuis waren, blijft onduidelijk. Nog voor 18.00 uur is vijfsterrenhotel en restaurant Karel V aangewezen als opvangplek voor inwoners die niet naar hun huis kunnen. Dit gaat om bewoners van de Visscherssteeg, maar ook om honderden Utrechters in nabijgelegen straten. Veel van hen brengen daar uiteindelijk de nacht door. Rond 21.00 uur is burgemeester Dijksma live te zien tijdens een extra NOS Journaal. Daarin vertelt zij dat er sprake was van een gaslek, dat dan gedicht is, en dat de brand bijna volledig is geblust. Ook zijn er drie lichtgewonden en is één iemand onwel geworden.

‘Engeltje op schouders’ Achteraf blijkt, in interviews met landelijke media, dat de twee eigenaren van het omvergeblazen pand aan het werk waren. Een van de twee mannen werkte

COLUMN

Ricky / Rick

Goe plan: we stelle Rick Kruys, trainer van FC Volendam, an as degene die alle gedoe gaot regele voor de mense die sins die groate gaseksplosie in de Visscherssteeg in de shit zitte. Hij stel binne de geminte ’n team saome mè de beste speulers op ’t gebied van ’t verbetere van kepotte huize en ‘t binnehaole van schaodevegoedinge. Daorna gaot ie ze op posities zette waorop ze goe werrek kenne verrichte en zo wondere gaon doen voor ons stadsie. An onze Sharon leg die verantwoording af en over drie maonde kijke we hoe die ’t gedaon heb. Hebbie de trein vlot kenne trekke en wor d’r gescoord voor alle gedupeerde? Zo ja, dan draoge we ‘m naomes de stad voor as de opvolleger van Ron Jans en ken die ’t vollegende seizoen trainer van onze FC Uterech worde. Zo nee, dan mag ie terug naor Volendam. Ja mense, Rick Kruys, hij wor genoemp. Voor de jongere lezers: zo’n twintig jaor geleje heette Rick Kruys nog Ricky en scoorde ie prâchtige doelpunte bij FC Uterech. Zellefs ’n keer teuge ’n elle al waor ze vaoder Gert de trainer van was en mos die ’s avons thuis voor straf de vaot doen. Ze vaoder kenne we ook nog as speuler van FC Uterech in de jaore tachtig van de vorige eeuw, toen bijna ’t heule elle al nog beston uit in Uterech geboare jochies. Net as ze vaoder is ook Ricky in Uterech geboare. Hij heb al ‘ns bij FC Uterech de assistent-trainer moge uithânge en nou is d’r dus weer plek. Zou Ricky bij ons Rick kenne worre? Daorom dâch ‘k, laote we krejatief zijn en ‘m vraoge krisismanager te worre in de Visscherssteeg. Wan da’s wa trainers van voetbalclubs toch doen: goeije speulers binne haole en op de juiste posisie zette. En hij ken Uterech as ze binnezak, da’s ’n voordeel. Hij wee nog wel da ze vaoder in die buurt van de Visscherssteeg ging stappe: in dancing Hordijk en natuurlijk in discotheek Don Quichot op ’t Vissersplein. Da’s toen ook afgebrand, maor daor kon Gert niks an doen. a

normaal op donderdag thuis, zo vertelt zijn partner bij tv-programma Pauw & De Wit, maar dit keer toevallig niet. Dijksma stelt dat de omstanders een “engeltje op hun schouder hebben gehad”. Het gebied rond de Visscherssteeg blijft donderdagavond en -nacht afgesloten. Een specialistische eenheid van de brandweer zoekt dan naar slachtoffers onder het puin, maar er wordt niemand gevonden. Stichting Salvage is vanaf donderdagavond in Utrecht om ondersteuning te bieden aan gedupeerden. In de dagen erna wordt mondjesmaat een groter gebied bereikbaar. Bewoners mogen onder begeleiding spullen of hun auto in de garage Springweg ophalen. De gemeente opent een speciaal informatiepunt voor vragen in het stadhuis. Intussen wordt hard gewerkt door verschillende instanties, zoals de VRU, politie, aannemers en nutsbedrijven. Per beschadigd pand wordt gekeken naar de staat en de veiligheid. Wat de oorzaak van de explosie is, blijft nog onbekend. Hoewel aanvankelijk werd gesproken over een mogelijke gasexplosie, wordt dit door de gemeente nog niet bevestigd. Het onderzoek naar de oorzaak loopt en zal naar verwachting nog enige tijd duren. Veel inwoners kunnen inmiddels weer veilig in hun huis, maar voor de bewoners van de Visscherssteeg en ondernemers in de omgeving is er blijvende schade. Niet alleen materieel, maar ook mentaal. “Het zal nooit meer zijn zoals het was”, aldus de bewoner op tv. a

Koos Marsman is ambesedeur vollekstaol en commetator. Hij schrijf tweewekelijks voor DUIC, natuurlijk in de Uterechse vollekstaol

Waarom kwam je in actie?

met de Staten is de vaste inwonersavond van Provinciale Staten. Het gesprek tussen de inwoners van onze provincie en de politiek staat hierbij centraal. De Statenleden horen tijdens deze bijeenkomst van u wat er speelt, zodat zij die boodschap weer mee kunnen wegen in debatten die nog gaan komen.

Als je over de drempel stapt, kun je echt wat bereiken!

Ina van Iterson woont in Wijk bij Duurstede. Busvervoerder Keolis wilde voor de nieuwe dienstregeling vijf bushaltes schrappen in haar woonplaats. Omdat de provincie over het openbaar vervoer gaat, kwam Ina op bezoek bij Praten

met de Staten en overhandigde daar een petitie die bijna 6.000 keer werd ondertekend. Haar boodschap: behoud de bushaltes om Wijk bij Duurstede bereikbaar te houden. En dat lukte voor een groot deel.

“Mijn buurvrouw is slecht ter been en zij las in de krant over het mogelijk verdwijnen van de bushalte bij haar om de hoek. Voor haar is dat echt een ramp, want zij is afhankelijk van de bus en ik wilde haar graag helpen.”

Wat heb je gedaan?

“Een gemeenteraadslid tipte mij om een petitie te starten. Deze werd bijna 6.000 keer ondertekend. Maar uiteindelijk moet ik niet bij de gemeente zijn, want de provincie gaat namelijk over openbaar vervoer. Zo kwam ik bij Praten met de Staten terecht en daar heb ik na mijn inspraakbijdrage de handtekeningen overhandigd aan de voorzitter.”

Hoe vond je het om in gesprek te gaan met Provinciale Staten? “Eerst moest ik inspreken, daar zag ik tegenop. Maar ik heb drie bekenden van mij meegenomen, dus dat was hele fijne support. Na afloop napraten vond ik erg leuk. Dat was heel ongedwongen en ik kon alle Statenleden daar aanspreken. Gelukkig kwamen zij ook zelf naar mij toe.”

Raad je anderen aan om langs te komen bij Praten met de Staten?

“Ja, ook al vond ik het spannend. Ik werd ontzettend goed ontvangen. Als je over het drempeltje heenstapt, dan kun je dus echt wel wat bereiken. Uiteindelijk zijn drie van de vijf bedreigde bushaltes gebleven!”

“De busmaatschappij heeft naar ons geluisterd”

Ieder jaar maken de vervoerders een nieuw vervoersplan. Hierin staat onder andere de dienstregeling die vanaf 14 december ingaat. Maar voordat het zover is, vraagt de provincie Utrecht in de zomer bij gemeenten en inwoners welk effect de plannen van de vervoerder hebben in hun omgeving.

Die reacties komen ook bij Provinciale Staten terecht. Statenlid Jan Breur ging aan de slag met de inspraak van Ina. Hij voerde samen met een aantal andere fracties de druk op bij het college van Gedeputeerde Staten om de bushaltes terug te brengen.

Waarom ging je aan de slag met de inspraak van Ina?

“Als wij als Provinciale Staten iets willen veranderen aan de vervoersplannen, dan moet je een stevig verhaal hebben. Dankzij de petitie van Ina was het verhaal stevig genoeg en heeft de vervoerder naar haar en naar ons geluisterd.”

Hoe heb je dat voor elkaar gekregen?

“De gedeputeerde zat uiteindelijk zelf ook in de zaal bij Praten met de Staten. Hij wilde natuurlijk niet met lege handen naar Provinciale Staten komen als wij de petitie zouden agenderen. De gesprekken die hij heeft gevoerd

hebben geleid tot het schrappen van minder bushaltes dan eerst het plan was.”

Waarom zijn niet alle haltes teruggebracht?

“Dat heeft uiteindelijk met geld te maken. We proberen om een goede verdeling te maken zodat iedereen gebruik kan maken met het openbaar vervoer. Daar moet de provincie, ieder jaar weer, keuzes in maken, want het geld klotst niet tegen de plinten. En elke politieke partij vindt daarbij andere dingen weer belangrijk. Voor Wijk bij Duurstede was dit een haalbaar resultaat en daar ben ik blij mee!”

Beluister de podcast: Napraten met de Staten!

Het verhaal van Ina en Jan is een goed voorbeeld van wat er kan gebeuren als je Praten met de Staten bezoekt. Maar hoe gaat dat bij andere deelnemers?

Die vraag stellen we iedere maand in de nieuwe podcast Napraten met de Staten. Voorzitters Sjors Nagtegaal en Odile de Man spreken daar met andere inwoners over hun ervaringen bij Praten met de Staten. Wat kunnen Statenleden precies met de onderwerpen die worden besproken op

zo’n avond? En hoe blikken inwoners terug op hun bezoek?

Napraten met de Staten is te beluisteren via je favoriete podcastplatform, zoals Spotify of Apple Podcasts. Je kunt ook de uitzendingen bekijken op de YouTubepagina van Provinciale Staten Utrecht. Scan de QR-code om de podcast te luisteren via Spotify!

U bent van harte welkom tijdens Praten met de Staten in 2026: 11 februari, 25 maart, 6 mei, 10 juni, 2 september, 7 oktober en 18 november. Iedere avond heeft als starttijd 19.30 uur. Kijk voor meer informatie, de actuele planning en aanmelden op www.provincialestatenutrecht.nl

Zet ook de knop om: samen slimmer omgaan met energie

Je hebt het vast al voorbij zien komen: de landelijke campagne ‘Zet ook de knop om’. Daarmee worden we allemaal opgeroepen om slimmer met energie om te gaan. Dat is belangrijk, want ook in onze provincie Utrecht hebben we te maken met netcongestie: een soort file op het stroomnet.

Door minder stroom te gebruiken tussen 16.00 en 21.00 uur help je mee om het stroomnet te ontlasten

We gebruiken met elkaar steeds meer stroom. Dat komt door grote veranderingen: we stappen over op duurzame energie, er rijden steeds meer elektrische auto’s en onze provincie groeit. Om ervoor te zorgen dat huishoudens, bedrijven en voorzieningen

ook in de toekomst genoeg elektriciteit hebben, moet het stroomnet op verschillende plekken in Utrecht worden uitgebreid en versterkt met bijvoorbeeld nieuwe hoogspanningsstations. Netbeheerders en overheden werken daar hard aan, maar

Ruimte voor de toekomst van Utrecht

De provincie Utrecht werkt aan een toekomstbestendige leefomgeving. Daarom scherpen wij de Omgevingsvisie en Omgevingsverordening aan. Deze beschrijven hoe wij de schaarse ruimte in onze provincie de komende 25 jaar zorgvuldig gebruiken. We maken ruimte voor betaalbare woningbouw, herstel en uitbreiding van natuur, duurzame energie, toekomstbestendige landbouw en een sterk water- en bodemsysteem. Omdat niet alles overal kan, maken we bewuste keuzes en combineren we functies waar mogelijk. Water, bodem en klimaat spelen daarbij een grotere rol. De ontwerpwijzigingen liggen nog tot en met 16 februari 2026 ter inzage. Je kunt reageren op de stukken door een zienswijze in te dienen. Kijk op provincie-utrecht.nl/ terinzage

het duurt nog even voordat nieuwe elektriciteitsstations klaar zijn. Tot die tijd wordt het bestaande net zo slim mogelijk gebruikt, om storingen tegen te gaan. En zorgt de provincie samen met de netbeheerders voor een plan dat voorbereid is op de toekomst.

Ook jij kunt met kleine aanpassingen meehelpen om het stroomnet te ontlasten. Gebruik bijvoorbeeld minder stroom tussen 16.00 en 21.00 uur. Dan is de drukte op het net het grootst. Zet je apparaten dus eens wat eerder of later aan.

Zo doet Petra Koevoet uit Veenendaal dat ook. Ze vertelt: “Ik zet ’s ochtends vroeg mijn wasmachine al

aan en dan direct daarna de droger. Ook mijn vaatwasser draait altijd overdag.” Dit is extra slim op zonnige dagen, omdat ze op deze manier haar eigen stroom van de zonnepanelen gebruikt.

Een laatste tip? Kies, als het kan, voor slimme oplossingen zoals een hybride warmtepomp. Dit is een combinatie van een warmtepomp en een traditionele verwarmingsketel. Met dergelijke oplossingen zorgen we er samen voor dat het stroomnet betrouwbaar blijft, nu én in de toekomst.

Meer informatie en tips: provutr.nl/knopom

Vergaderingen Provinciale Staten De openbare vergaderingen van Provinciale Staten Utrecht kun je altijd volgen vanaf de publieke tribune in het provinciehuis en via provincialestatenutrecht.nl. Voor de komende tijd staan de volgende bijeenkomsten gepland:

21 januari, 09.00 uur: Statencommissie Bestuur, Economie en Cultuur & erfgoed 21 januari, 14.00 uur: Statencommissie Ruimtelijke Ontwikkeling en Wonen 4 februari, 10.00 uur: Provinciale Statenvergadering 11 februari, 19.30 uur: Praten met de Staten 18 februari, 09.00 uur: Statencommissie Landelijk gebied, Water (bodem) en Milieu 18 februari, 14.00 uur: Statencommissie Bereikbaarheid en Energietransitie

Werk aan de weg Hieronder een greep uit de geplande wegwerkzaamheden van de provincie Utrecht. De planning is onder voorbehoud van onvoorziene (weers-)omstandigheden.

N199 Amersfoort: werkzaamheden frezen en asfalteren 29 januari N201 Vreeland: werkzaamheden brugbediening 19 t/m 23 januari N225 Leersum: aanleg doorfietsroute Utrecht-Veenendaal, tot 1 juli N226 Maarsbergen: aanleg spoortunnel, tot eind 2027 N230 Maarssen: werkzaamheden groen, tot 1 april N234 Zeist: werkzaamheden groen, 26 t/m 28 januari N421 Bunnik: nachtelijke werkzaamheden vangrail 5-6 februari

Subsidie voor eerste stap naar een groen bedrijventerrein

Veel bedrijventerreinen zijn sterk versteend. Groen aanleggen zorgt voor een aangenamere plek voor werknemers en kan de waarde van vastgoed verhogen. De provincie Utrecht biedt bedrijven een subsidie aan. Hiermee kunnen ze de eerste stap zetten richting vergroening en verduurzaming van hun bedrijventerrein. De voucher kan gebruikt worden

Wie gun jij de Bakhuis-Woltersprijs 2026?

In onze provincie zetten veel mensen zich in voor vrouwenemancipatie. Vaak kleinschalig en onzichtbaar, maar met veel impact voor de omgeving. Met de Bakhuis- Woltersprijs maken we juist díe initiatieven en hun drijvende krachten zichtbaar. Groot of klein,

je kent ongetwijfeld voorbeelden! Dit is je kans om iemand voor te dragen.

Rond Internationale Vrouwendag maken we de winnaar bekend op een feestelijk podium en richten we de spotlights op hen. Om hun

werk te vieren en te erkennen. Voor het eerst hoort daar ook een geldprijs bij als extra aanmoediging.

Voordragen kan tot en met 1 februari via bakhuiswoltersprijs.nl

voor bijvoorbeeld een groen- en waterplan voor het terrein, een klimaatstresstest of een schetsontwerp voor vergroening en wateropvang. Per bedrijventerrein kan maximaal 15.000 euro aangevraagd worden voor de planvorming.

Meer informatie provincie-utrecht.nl/ groenstartvoucher

Een interactieve kaart van alle actuele wegwerkzaamheden aan de provinciale wegen vind je op: provincie-utrecht.nl/wegen Volg ons account op X @werkaandewegutr. Bel voor spoedeisende zaken zoals storingen aan de verkeerslichten, wegversperringen en olie op de weg met het Meldpunt calamiteiten (030) 258 36 00.

Officielebekendmakingen.nl

Voor officiële bekendmakingen kun je terecht op officielebekendmakingen.nl en op mijnoverheid.nl. Via mijnoverheid.nl krijg je automatisch bericht bij publicaties over een locatie bij jou in de buurt. Wil je toch een geprinte versie van een provinciale verordening, beleidsregel of kennisgeving, die betrekking heeft op jouw directe leefomgeving? Bel dan (030) 258 91 11.

Meer vogels in je tuin?

Haal 24 januari een gratis boom of struik

Op zaterdag 24 januari worden 6.000 gratis bomen en struiken uitgedeeld op verschillende plekken in de provincie Utrecht. Met een boom maak je je tuin – groot of kleinaantrekkelijker voor vogels. Kijk voor meer informatie en de voorwaarden: planboom.nl/vogelbosjeuitdeelactie

‘Ik had echt het Titanic-gevoel’ Explosie Visscherssteeg door de ogen van ondernemers

Een explosie die ramen deed springen en muren deed instorten, zette het centrum van Utrecht letterlijk in één klap stil. Maria van Lamoen van de zwaar getro en bakkerij KEEK aan de Springweg en Leo Hollman van Grand Hotel Karel V, dat halsoverkop noodopvang bood, blikken terug op een onwerkelijke middag en nacht.

Op het moment van de explosie was Maria zelf niet in de bakkerij aanwezig. Wel waren vijf van haar medewerkers en een aantal klanten, waaronder een moeder met kindje, in het pand. “Ik ben supertrots op hoe zij hebben gehandeld”, aldus Maria. “Er werd 112 gebeld, iemand sloot het gas af, de ander heeft de mensen naar buiten geleid en ze hebben zelfs eerste hulp verleend.”

Tijdens de explosie waren twee van haar medewerkers aanwezig in het kantoortje achterin, dat later volledig is ingestort. “Zij zagen letterlijk de shock in de ander, dat het lijf in beweging werd gebracht.” Tegelijkertijd begon iemand in het voorste gedeelte van de winkel heel hard en lang te gillen, vertelt Maria. Toen iedereen eenmaal uit het pand was, is een van de medewerkers van KEEK bij alle klanten op straat gaan checken hoe het met ze gaat. “Dat vond ik heel bijzonder”, benadrukt Maria. Een van de klanten was een klein jongetje, dat verdrietig als antwoord gaf: “Ik heb mijn taartje niet gehad”. Om de schrik te verwerken, is het personeel op een van de avonden na de explosie samengekomen om alles door te praten.

Tijdelijke bakkerij

De schade aan de bakkerij is groot. Los van de gesprongen ruit aan de voorkant

van het pand, is het achterste gedeelte volledig verwoest. “Er mist een heel stuk pand”, vertelt Maria. In het verwoeste gedeelte zat een kantoortje, dat ze net aan het opknappen waren. “De schade is op zoveel verschillende niveaus”, legt de eigenaresse uit. “Schade aan het pand zelf natuurlijk, maar ook de materiële schade binnen, de gemiste omzet en de voorraad die weg is.” Maria legt uit dat het heel absurd en onwerkelijk was om het pand te zien toen zij het na de explosie weer voor het eerst mocht bezoeken. “Ik had echt het Titanic-gevoel: dat alles is achtergelaten, terwijl er nog leven was.”

aan de Springweg de producten voor deze twee vestigingen, maar door alle schade is dit niet mogelijk.

‘Er mist een heel stuk pand’

Ze benoemt dat er naast de directe schade ook nevenschade is, van de andere KEEK-vestigingen die ook bevoorraad moeten worden. KEEK heeft naast het pand aan de Springweg, waar de bakkerij gevestigd is, namelijk ook nog twee andere locaties: aan de Twijnstraat en aan de Oudegracht. Normaliter levert de bakkerij

“De eerste dagen hebben we scones gemaakt in een huis-tuin-enkeuken-oven”, vertelt Maria. “Inmiddels hebben we van ons kantoor een tijdelijke bakkerij gemaakt.” Van daaruit maken ze nu belegde broodjes en cakes. Het grootste probleem van deze tijdelijke oplossing is het ontbreken van een grote vloeroven, waarin zij normaal gesproken het brood bakken. “Die is niet te verhuizen, kost zo’n 30.000 euro en vraagt om een heel zwaar stroomaanbod”, benoemt Maria. “Dat is hier niet te realiseren, maar we doen wat we kunnen.”

Tweefaseplan Voor het herstel van de bakkerij heeft Maria een tweefaseplan bedacht, iets waardoor ze ook weer wat meer hoop krijgt. De eerste fase omvat de heropening van de vestiging aan de Springweg, legt Maria uit. “Er wordt een tijdelijke

achterwand in het pand gezet, zodat we zonder het achterkantje weer open kunnen.” Maria benadrukt dat ze erg blij is met de aannemers die ontzettend snel aan het schakelen zijn om alles weer op de rit te krijgen.

“En fase 2”, gaat Maria verder, “gaat om het pand weer compleet gebouwd te krijgen, als al het puin weer weg is.” Voor nu richt de eigenaar zich voornamelijk op fase 1, zodat de bakkerij weer draaiende wordt en er weer volop geleverd kan worden aan de andere twee vestigingen.

Massages aangeboden Dat deze gebeurtenis voor de getroffen ondernemers een verschrikkelijke nachtmerrie is, staat als een paal boven water. Maar ondanks alles wil Maria graag benadrukken dat ze ontzettend dankbaar is voor de hulp die ze vanuit alle hoeken aangeboden heeft gekregen, en nog steeds krijgt. “Er wordt echt supererg meegedacht”, zegt Maria. Ze geeft het voorbeeld dat er mensen waren die hun thuiskeuken aanboden, maar ook ondernemers en bakkerijen die hun professionele keukens beschikbaar stelden. “Er waren zelfs mensen die massages aanboden”, zegt Maria lachend. “Dat is allemaal heel voelbaar en lief.”

Juist tijdens deze lastige periode ervaart Maria hoe dorps Utrecht kan zijn, en hoe fjn dat is. “Het is leuk om in zo’n stad ondernemer te zijn”, zegt ze trots.

Karel V Op steenworpafstand van de Visscherssteeg ligt vijfsterrenhotel Karel V. Na de explosie diende zij als noodopvang voor getroffen omwonenden en ondernemers. Het verwelkomen en verwennen van gasten is voor het hotel natuurlijk vertrouwd terrein, maar dit keer moest dat vanuit een totaal andere insteek gebeuren.

“Iedereen die in het hotel was, heeft de explosie gehoord en gevoeld”, aldus Leo Hollman, directeur van Karel V. Hij vertelt dat er onder hen mensen waren die het hele weekend nog last hadden van een bloedneus. Dit is iets dat vaker voor kan komen als gevolg van de plotselinge drukverandering die optreedt tijdens de schokgolf van een explosie.

Allereerst dacht Hollman dat de explosie in het hotel zelf plaatsvond. “Ik heb één minuut lang als een bezetene door het hotel gelopen om te vinden waar het vandaan kwam.” Nadat hij erachter kwam dat de explosie niet in het hotel was, liep Hollman samen met wat anderen naar buiten. “Toen wij op straat stonden, volgden de tweede en derde explosie. We zijn toen meteen teruggerend.”

Toen het rustiger werd, ging Hollman de buurt door. Hij vertelt dat een hotelmedewerker nog een dame met glasscherven in haar gezicht naar het ziekenhuis heeft gebracht. Hij bood daarnaast een aantal omstanders aan om bij het hotel naar binnen te komen. “Het was koud buiten en de paniek was groot. Wij wilden die mensen graag warmte bieden.” Zo’n dertig tot veertig mensen vonden vervol-

gens onderdak bij Karel V.

Noodopvang

Vervolgens belde de gemeente het hotel op, met de vraag of Karel V als noodopvang wilde dienen. “En dan komt er een circus op gang waarvan je het scenario niet hebt”, vertelt Hollman. “Je doet wat je denkt dat goed is.” Hij legt uit dat ze vanuit het hotel gewend zijn om mensen te ontvangen en te verwennen, maar dat dit deze keer wel vanuit een hele andere insteek gedaan moest worden. “We zijn meteen broodjes kroket gaan maken, en daarna ook pastabuffetjes.” Uiteindelijk heeft het hotel zo’n 175 personen voorzien van eten en drinken.

Aan de gasten van het hotel werd gevraagd of ze wilden verplaatsen naar een andere zaal of kamer. In totaal zijn zo’n 45 hotelkamers gebruikt voor opvang, vertelt Hollman. De meesten daarvan waren vrij en de reserveringen van sommige kamers werden geannuleerd. “Van de mensen die we hebben uitgeboekt, kregen we gelukkig de volle medewerking”, voegt hij toe.

Hollman laat weten dat hij de opvang als een heftige gebeurtenis heeft ervaren. “Je vangt mensen op die huis en haard kwijt zijn geraakt.” Daarnaast heerste er veel spanning, vertelt Hollman, omdat het op dat moment nog onduidelijk was of er slachtoffers waren gevallen. “Er was een soort luwte van informatiegebrek, waardoor iedereen begon te speculeren.” Ondanks dat het hotel niet getraind was op dergelijke situaties, is Hollman trots op hoe er gehandeld is. “En uiteindelijk is het vooral een zucht van verlichting dat er geen zwaargewonde slachtoffers zijn.” a

Waar: Stadsklooster Utrecht

Wanneer: vrijdag 23 januari om 20.00 uur Prijs: gratis

Het Stadsklooster stelt zijn gebouw, podium en akoestiek ter beschikking aan makers. Hoe klinkt jouw installatie in de akoestiek van een kerk? Voor elke act is een kwartier podiumtijd beschikbaar. De deuren staan de hele avond open. Vooraf aanmelden voor een optreden is verplicht. Op de avond zelf kan een laatste tijdslot door een surprise-act vóór 19.45 worden aangemeld. Dan geldt: wie het eerst komt, wie het eerst maalt!

Tijdens het Nationaal !eaterweekend kun je op verschillende plekken in Utrecht genieten van voorstellingen tegen een speciale prijs. Onder meer de Stadsschouwburg Utrecht en Podium Hoge Woerd doen mee. Ontdek muziektheater, toneel, cabaret of jeugdtheater. Daarnaast kun je meedoen met extra activiteiten, zoals een workshop theatertechniek of een rondleiding door het Open podium

Waar: HKU Utrechts Conservatorium

Wanneer: zaterdag 24 januari, 12.30 – 13.30 uur Prijs: gratis

150 jaar Muzikale Verbeelding laat 150 jaar muziekgeschiedenis van het Utrechts Conservatorium horen. Maak je op voor symfonische muziek, kamermuziek en solomuziek uit de afgelopen anderhalve eeuw. Met werk van componisten die het Utrechts Conservatorium voortbracht en componisten die hier graag en vaak op bezoek kwamen.

Waar: De Kargadoor, Oudegracht 36

Wanneer: zondag 25 januari om 14.00 uur Prijs: gratis

Onder de hamer gaan zowel grote namen als veelbelovende nieuwe talenten. Van klassieke olieverfschilderijen tot kleurrijke acrylwerken, expressieve aquarellen, delicate pastels en experimentele mixed media. Een middag vol ontdekken, beleven, bieden én verbinden! De kunstwerken zijn een donatie aan de muziekschool voor straatkinderen in Accra, Ghana.

Waar: verschillende podia in Utrecht

Wanneer: vrijdag 23 januari t/m zondag 25 januari Prijs: verschillend

Waar: dB’s Studio

Wanneer: zaterdag 24 januari, 20.00 – 03.00 uur

Prijs: 20,00 – 26,00 euro

Donker Dansen viert zijn driejarige bestaan. Donker Dansen is de perfecte combinatie van een vette productie, Berlijnse underground vibes en kleinschaligheid, waardoor je niet eindeloos hoe te wachten en te lopen. Verwacht een gruwelijke show, de lekkerste bieren en vetste house en techno, verdeeld over twee area’s.

Waar: Bibliotheek Neude

Wanneer: vanaf zondag 25 januari Prijs: gratis

Bibliotheek Utrecht hee een uitgelezen kans voor jouw onuitgegeven boek, verhaal of manuscript. Dit kan van alles zijn; van roman en novelle tot thriller en kinderboek. Jouw werk krijgt een plek in de bibliotheek. Nieuwsgierige lezers krijgen zo de kans om jouw schrijven te ontdekken. Is jouw creatie klaar voor de Bieb? Lever ‘m in!

Herdenking Holocaust Memorial

Waar: Utrechtse namenmonument bij het Spoorwegmuseum

Wanneer: zondag 25 januari om 12.00 uur Prijs: gratis

Tijdens de herdenking worden slachto ers van de Holocaust herdacht. De herdenking hee een sober en ingetogen karakter en omvat onder meer twee minuten stilte en een voordracht van een gedicht door de Utrechtse Jetty Modijefsky. Aansluitend is er gelegenheid om steentjes bij het monument te leggen, volgens joodse traditie.

Restaurant 1818 opent: toegankelijk en sterk verbonden met de buurt

‘De naam kenmerkt de buurt Abstede’

Van pastabar

Spaghetteria naar een veelzijdig

buurtrestaurant, dat wordt gerund door een Utrechts gezin van zes. Het nieuwe restaurant 1818 aan de Adriaen van Ostadelaan opende op 7 januari zijn deuren. 1818 is toegankelijk en tegelijkertijd luxe, en hoopt daarmee een brede doelgroep aan te trekken.

De grote cijfers ‘1818’ op de ramen van het restaurant vallen direct op wanneer je het pand passeert. Met groene en beige tinten heeft het een compleet andere uitstraling gekregen dan de spaghetteria die er begin november nog zat. De familie had niet altijd de droom om een restaurant te openen. Jelle Dietz, een van de eigenaren en de middelste zoon van het gezin, vertelt dat de eerste ideeën afgelopen zomer ontstonden. “Het vriendje van mijn zus, Thijs van Kessel, is ook mede-eigenaar en de chef. Hij had wat ideeën en deelde die met ons.” De familie wilde die ideeën graag tot leven laten komen. “Op die manier is het balletje gaan rollen.” Voor de ouders, Stella de Heij en Luc Dietz, was het niet hun eerste onderneming. Zij waren jarenlang eigenaar van Adviesbureau Dietz.

Jelle vertelt dat ze in het begin probeerden structuur aan te brengen, maar dat het toch wat rommelig begon. “We moesten ons heel erg aanpassen aan elkaar, wat toch wel moeilijk is. Want iedereen heeft een eigen idee en je hebt altijd wel broer en zus, emoties onder elkaar. Je wilt toch niet altijd het gewin geven.” Uiteindelijk begonnen ze elkaar steeds beter aan te vullen. Over de kleur groen waren ze het al snel eens. “We vonden groen levendig en mooi, daarbij kwam snel beige”, vertelt Jelle. Vanaf het moment dat ze de sleu-

tel kregen, ging alles in een hard tempo. “De hele verbouwing heeft vijf weken geduurd.” In die periode is de familie ook nog een week naar Lapland geweest. “Dus in vier weken tijd hebben we dit voor elkaar gekregen, met veel hulp van onder andere vrienden”, vertelt Jelle met een trots gezicht.

Echt met elkaar De oudere zus van Jelle, Annick, heeft al enkele jaren horeca-ervaring, onder andere als foormanager bij De Beurs op de Neude. Voor haar kwam de beslissing om een restaurant te openen vrij spontaan. “Het was ineens wel een heel serieus plan. Vanwege mijn horecabaan op Neude wist ik toen nog niet wat ik wilde doen.” Tijdens de voorbereidingen voor 1818 kwam Annick erachter dat ze veel van haar opgedane kennis kon toepassen in het nieuwe restaurant, en tegelijkertijd nieuwe dingen kan gaan leren. “Ik heb de bedrijfsleiding over de bar en bediening”, aldus Annick.

Jelle houdt zich vooral bezig met de marketing, wel onder begeleiding van zijn vader. “Mijn vader heeft net wat meer ervaring.” Thijs is de chef en het jongste zusje

Merel verzorgt de sociale media. De ouders werken voornamelijk achter de schermen. “Mijn moeder regelt de HR en de fnanciën. Mijn vader is bezig met de vergunningen en de communicatie”, aldus Jelle.

Het concept van het restaurant is toegankelijk zijn voor iedereen: gezinnen, maar ook gasten die op zoek zijn naar iets meer luxe. Deze toegankelijkheid is onder andere terug te zien in het wijnassortiment. “We hebben mooie instapwijnen, gewoon huiswijnen. Ook heel erg op kwaliteit nog steeds. Maar er zijn ook wijnen die een stukje duurder zijn. voor mensen die iets meer willen uitgeven”, legt Annick uit.

Buurtrestaurant

Het restaurant zoekt actief verbinding met de buurt. Zo komen de wijnen van wijnhandel Henri Bloem, die een paar deuren verderop in dezelfde straat zit. “Zij waren de eerste eigenlijk die we volledig hadden vastgezet als onze lokale leverancier”, aldus Annick. De familie had al nauw contact met Henri Bloem en kon rekenen op deskundig advies. “Ze weten heel goed wat voor wijnen goed werken hier in de buurt”, vertelt Annick.

Het doel is om 1818 echt op de kaart te zetten als een buurtrestaurant waar iedereen zich welkom voelt. “We vragen veel mensen in de buurt wat ze vinden, missen of juist anders willen. Voor ons is dat erg waardevol als beginnende zaak”, aldus Annick.

Waarom 1818?

De naam 1818 heeft een historische betekenis. “De buurt Abstede was in 1818 heel even onafhankelijk van Utrecht”, aldus Annick. In dat jaar werd de gemeente afgesplitst van Utrecht. “Dat vonden we dan wel weer speciaal, want het kenmerkt de buurt.” In 1823 werd de gemeente weer bij Utrecht gevoegd. Gasten kunnen deze geschiedenis ook terugzien in het interieur aan de muur.

De komende maanden hopen Jelle, Annick en de rest van het gezin dat gasten blijven terugkomen. “Dat mensen hier een keer gegeten hebben en de volgende keer denken: ‘Laten we hier een keer een koffetje doen’”, vertelt Annick met een grote glimlach. Zo hopen ze langzaam een vaste plek in de buurt te worden. a

VERDWENEN

Brandspuithuis aan de Tolsteegsingel

Vanouds werden branden bestreden door vrijwilligers per wijk of buurt. De handbrandspuiten en ander materiaal stonden klaar in brandspuithuizen, niet veel groter dan een garagebox. Utrecht telde in de negentiende eeuw tien van zulke huisjes, die elk een nummer droegen. Brandspuit No. 8 stond aan de Tolsteegsingel op de hoek met de Abstederdijk (nu toerit Venuslaan). Al in 1758 had het gerecht Buiten Tolsteeg 200 gulden gekregen voor de aankoop van een brandspuit. Misschien dat het huisje aan de Tolsteegsingel uit die tijd stamde, maar waarschijnlijker is dat het in de eerste helft van de negentiende eeuw werd gebouwd.

Tekst: Arjan den Boer / Foto: Het Utrechts Archief

De brandspuiten in de verschillende spuithuisjes stonden elk onder bevel van een commandeur en werden bemand door 37 spuiten pijpgasten. Zij kregen een vergoeding volgens een premiestelsel. De spuit die het eerst bij een brand arriveerde, ontving de hoogste premie, althans na inlevering van zogenaamde premieplankjes die vanuit de spuithuizen werden meegenomen. Het was dus niet zo dat de brandspuiten alleen in hun directe omgeving uitrukten. Zo was de spuit van de Tolsteegsingel in oktober 1857 te vinden aan de Waterstraat in Wijk C, waar een bezembinder door het stoken van droge heide een schoorsteenbrand had veroorzaakt. ‘De stadsbrandweer is met ongeloofelijken spoed opgekomen, zelfs van buiten Tolsteeg en van de Nikolaïkerk’, schreef het Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad (ook bij de Nikolaïkerk was dus een brandspuithuisje). Omgekeerd, toen er in juli 1872 een hevige brand was in de azijnfabriek aan de Oosterkade op een steenworp van de Tolsteegsingel, waren spuiten uit de hele stad snel ter plaatse.

Reorganisatie De spreekwoordelijke Spuit 11 bestond in Utrecht niet. Toch waren er vaak klachten over de trage opkomst van de brandspuiten. De commandeurs deden in 1873 het voorstel aan de gemeenteraad om de stad te verdelen in brandwijken en om brandweerlieden ook te betalen voor oefeningen, zodat die beter gevolgd werden. Deze veranderingen kwamen echter niet van de grond. Het was de grote brand in de Willemskazerne van 17 ok-

tober 1877 die de impuls gaf voor een grondige reorganisatie van de brandweer in Utrecht.

In 1879 werd gemeenteraadslid Gerrit Witteveen (1845-1913), oud-kapitein der genie, aangesteld als commandant van de Utrechtse brandweer. Tot dan toe was er wel een opperbrandmeester geweest, maar die had weinig macht. Na enige strubbelingen met de tien commandeurs stelde Witteveen in 1881 een nieuwe regeling in werking. Die voorzag in een Centraal Bureau voor het Brandwezen, bezoldiging van het personeel en inkrimping van het aantal vrijwilligers bij de tien handbrandspuiten. Onder de volgende commandant werd Utrecht verdeeld in spuitkringen, waarna er nooit meer dan vijf brandspuiten tegelijk hoefden uit te rukken. Ondertussen werden de brandblusmiddelen gemoderniseerd door de aanschaf van stoombrandspuiten en in 1908 zelfs een autobrandspuit, een primeur voor Nederland. Dat daardoor het belang van de brandspuithuisjes afnam, bleek bijvoorbeeld in februari 1911 bij een brand op de Tolsteegbrug. De politiepost Tolsteeg meldde dit telefonisch bij het Centraal Bureau voor het Brandwezen, gevestigd aan de Minrebroederstraat. ‘Hierop rukte onmiddellijk de automobielbrandspuit met de manschappen van de wacht uit, welke spoedig op het terrein aanwezig waren.’

De veel nabijere spuit van de Tolsteegsingel hoefde niet in actie te komen omdat de auto er snel genoeg was vanuit de garage aan de Annastraat, achter het Centraal Bureau. Maar de Tolsteeg-ploeg kon zich in 1924 nog eens revancheren bij een brand aan de Twijnstraat

aan de Werf: ‘De brandweer was met de autospuit spoedig ter plaatse, nog sneller bleek de vrijwillige brandweer gemobiliseerd, die met spuit acht, geborgen in het spuithuis aan de Tolsteegsingel, onverwijld ten oorlog trok.’

Brandweer Tolsteeg op oefening in de Annastraat, 1921. T.v.r. commandant Schouten.

Verhuizing en sloop Op de foto van het brandspuithuisje uit 1924 valt de brandbel ernaast op, een aloud middel om alarm te slaan dat door de telefoon verouderd raakte. Op de deuren staat behalve het opschrift ‘Brandspuit no. 8’ dat de sleutel is af te halen bij ‘J. Rossum, Kromme Rijn 5’. Dat ging om de melkboer Jacobus van Rossem (1861-1944), die zijn winkelhuis had op Kromme Rijn 15-16 in de huidige huisnummering. Dit pand is geheel rechts op de foto zichtbaar en bestaat nog steeds. Direct achter het brandspuithuisje stond proefokaal annex slijterij Abstederdijk 2, en in de zijgevel daarvan was schoenmakerij Fr. Fonville gevestigd. Commandant van de brandweer in Tolsteeg was in deze jaren de slager Gerardus Johannes Schouten van de Twijnstraat 52 (waar nog altijd een slagerij zit). In 1928 werd een nieuw politiebureau Tolsteeg geopend naar ontwerp van gemeentearchitect Jan Planjer, het tegenwoordige Louis Hartlooper Complex. Voor die tijd stond er een kleinere politiepost op de Tolsteegbrug. Een krant schreef over de binnenplaats van het nieuwe bureau: ‘Daar vinden we bergplaats voor de brandspuit, thans gestationneerd op den Abstederdijk’. Het brandspuithuis aan de Tolsteegsingel kwam dus leeg te staan. De gemeente wilde het huisje slopen met het oog op wegverbreding, maar pas op langere termijn. Het werd tijdelijk verhuurd als groentewinkel, waarbij gemeenteraadsleden tegensputterden omdat het ‘verkeersobstakel’ niet direct werd opgeheven. ‘Gevaarlijke hoek verdwijnt’ schreef het Utrechstsch Nieuwsblad pas in 1936 toen de gemeente ook het proefokaal had opgekocht. Beide panden gingen plat. Deels verrees er de nieuwbouw die nu nog op die hoek staat, maar de weg was wel twee keer zo breed geworden. a

SFEERVOL VERGADEREN

OP DE CAMPING

• 4 vergaderruimtes, van 2 tot 60 personen

• Op een unieke locatie in Utrechts nieuwste hotspot Rotsoord

• Altijd goed bereikbaar met trein, bus, boot, ets of auto

• Flexibele catering, van drankjes tot diners

AL VANAF € 100,PER DAGDEEL

• Volledig gefaciliteerd met o.a. led-scherm, supersnelle WiFi en whiteboard

• Standaard gratis zwarte ko e, thee en water

• Mooi uitzicht op de Vaartsche Rijn

• 365 dagen per jaar, ook in de avond

€ 39,95

272 pagina’s

DIRECT RESERVEREN?

Dat kan eenvoudig online met het contactformulier op onze website of mail je wensen naar vergaderen@ganspoort.nl

Liever bellen/appen?

Pierre is te bereiken via 06-14415656

Kijk voor een indruk van alle zalen en mogelijkheden op

WWW.CAMPINGGANSPOORT.NL

Koop nu het boek Catharijne op een kantelpunt

Over Catharijne is nauwelijks iets geschreven. De meeste boeken over Utrecht gaan over het gebied binnen de singels. Catharijne, het gebied tussen Vredenburg, de Oudegracht, Wijk C, Hoog Catharijne, het Beurskwartier, de Jaarbeurs en Lombok, komt daarin vaak alleen zijdelings aan bod.

“Een verhaal dat verteld moet worden”.

Terwijl dit deel van de stad zich in rap tempo ontwikkelde van buitengebied tot het moderne centrum dat het nu is. De hoogste tijd voor een boek

over dit dynamische deel van de stad! ‘Catharijne op een kantelpunt’ geeft een andere blik op de stad Utrecht. Het is een “must” voor iedere Utrechter!

Het boek is 240 x 290 mm, hardcover, met leeslint en heeft 272 pagina’s. Het verhaal van Catharijne wordt verteld aan de hand van veel, vaak onbekende, afbeeldingen.

Over de auteur Gerard Aaftink (1955) is Utrechtkenner. Al op 15-jarige leeftijd hielp hij bij opgravingen op het Vredenburg, waar de jaarbeursgebouwen waren afgebroken. Hij schrijft artikelen over Utrecht in de DUIC. In het Tijdschrift Oud Utrecht publiceerde hij een artikel over Elisabeth van Huussen en het Leidseveer.

Bestel via duicshop.nl en ontvang een gratis setje ansichtkaarten