Issuu

De krant die verder kijkt in de stad

NOVEMBER 2019 | 5E JAARGANG NR. 92 | KIJK VOOR HET LAATSTE UTRECHTSE NIEUWS OP

DUIC.NL

VOLGENDE KRANT: ZATERDAG 16 NOVEMBER 2019

Utrecht volgens

Kyra Kasel van het Ondernemersfonds pagina 12

De wondere wereld van de Utrechtse stegen Pagina 6

Foto: Bas van Setten

Aan de randen van de stad op Fort Blauwkapel

p. 14

Op bezoek bij een bijzondere antiquair

p. 8

Advertenties

groots wonen in utrecht

DUIC ZOEKT BEZORGERS Interesse? Bel Pierre voor meer informatie via 06 – 14 415 656 of mail direct jouw motivatie naar pierre@duic.nl.

Vroe terug g is va n ove n a f 9 mber !

dat je hier niet knalt!

Vuurwerkvrijezone, ook bij u in de straat? Bouw gestart!

utrecht.nl/jaarwisseling Wonen nabij het bos

lubro.nl

Bekijk het actuele aanbod eengezinswoningen

www.vroeg.nl

hofvanbilthoven.nl

Plak jij bewust wél?

Voor leden en ieder ander. We maken het afscheid altijd persoonlijk en bijzonder. Bel 030 200 45 31 voor een persoonlijk gesprek.

Vanaf 1 januari 2020 plak je de nieuwe Ja-Ja-sticker als je reclame én huis-aan-huisbladen in je brievenbus wilt ontvangen

BOURGONDISCHE & GEZONDE MAALTIJDEN, VERS BIJ JE THUISBEZORGD utrecht.nl/jajasticker

€5,- korting met code: sk-duic-2019 ga naar smulderskookt.nl

Alle nieuwbouw in regio Utrecht:

UTRECHTWOONT.NL

Tap

Advertentie

Ook dit doet McDonald’s Bij McDonald’s leer je zoveel meer dan een goede Big Mac maken! Bij binnenkomst in McDonald’s Lange Vie word ik met grootse armgebaren en een nog grotere glimlach welkom geheten door manager trainee Abdelrazak. Voor ik mag beginnen aan ons gesprek, neemt hij, ”zeg maar Razak, hoor!” mij mee naar het McCafe en vraagt of hij een Cappuccino voor mij mag maken. “Ik hou van nieuwe dingen en bij McDonald’s vernieuwen we zo vaak” zegt hij glunderend. Als we aan een tafeltje plaats nemen, vraagt hij of ik van plaats met hem wil ruilen zodat hij overzicht kan houden terwijl we praten. “Er is nog een manager op de vloer aanwezig, hoor, maar toch…ik hou graag het overzicht”. Hier spreekt een jongeman met passie en verantwoordelijkheidsgevoel, denk ik voordat hij zijn verhaal begint. Abdelrazak, 22 jaar, is vijf jaar geleden vanuit Syrië naar Nederland gevlucht. Als 17 jarige, oudste zoon van een gezin met nog 2 kinderen werd hij naar voren geschoven om als eerste de intensieve reis te maken. “Ik vond dat een geweldige tijd, want ik hou van reizen en ik hou van de zee.” Na tussenstops in Turkije, Griekenland, Frankrijk en België belandde hij in een AZC mocht 4 maanden later naar Nederlandse les. Zijn gezin kwam ook naar Nederland en ze verhuisden naar Utrecht waar hij naar de Taalschool ging. “Ik vond dat ik niet snel genoeg Nederlands leerde door alleen naar de Taalschool te gaan (Schakelklas Ithaka, red.) en zocht een baantje om

beter Nederlands te leren. McDonald’s gaf me die kans en mijn Nederlands verbeterde heel snel. Voordat ik het wist, kon ik niet alleen Nederlands spreken maar dacht ik ook in het Nederlands. Inmiddels kan ik moeiteloos heen en weer schakelen van Arabisch naar Nederlands en omgekeerd. Ik heb inmiddels MBO niveau2 zorg en welzijn afgerond en wil nu even de tijd nemen om te kijken wat ik echt wil gaan studeren. In de tussentijd kan ik fulltime werken bij McDonald’s en hier leer ik zoveel meer: ik leer omgaan met verschillende culturen, heel veel verschillende mensen. Ik leer hoe ik al die verschillende mensen kan coachen en begeleiden. Ik leer communiceren en wat hospitality is. Inmiddels ben ik manager trainee, daar ben ik heel trots op. Natuurlijk moet ik af en toe hard werken, maar ik krijg ook het vertrouwen om leiding te geven. Ik heb een grote verantwoordelijkheid, maar vind het elke dag weer leuk om onze gasten en crew tevreden te maken. Het leuke van McDonald’s is dat geen een dag hetzelfde is en er altijd wel iets gebeurd. De leukste ne raarste dingen; joh daar moet je een keer over schrijven! Ook hou ik erg van vernieuwingen en ik denk dat McDonald’s nooit stil staat; er is zo vaak iets nieuws; daar hou ik van.” Inmiddels stroomt de ketchup ook bij broertje Salim door de aderen, want die is in een ander McDonald’s restaurant crewtrainer geworden. En op mijn vraag wat Abdelrazak over 5 jaar doet? “Ik ben dol op cijfers en wil iets met boekhouden gaan doen. Misschien ga ik wel mijn eigen bedrijf beginnen

McDelivery breidt uit naar Utrecht Leidsche Rijn Vanaf 10 oktober is McDelivery ook beschikbaar in en rond de Utrechtse wijk Leidsche Rijn. Met de app van Uber Eats kunnen gasten hun favoriete McDonald’s producten bestellen bij McDonald’s restaurant Utrecht Leidsche Rijn en laten bezorgen. In Utrecht is McDelivery al sinds september 2017 beschikbaar in de binnenstad. Dit bezorggebied wordt nu uitgebreid. Franchisenemer Pieter Honing is enthousiast over deze lancering: “McDelivery is inmiddels niet meer weg te denken uit Utrecht. Gasten maken in de rest van de stad al massaal gebruik van de dienst. Geweldig dat mijn team en ik deze service nu ook in Leidsche Rijn aan kunnen bieden, zodat liefhebbers ook hier van onze producten kunnen genieten – waar en wanneer ze maar willen!” Dienst wordt omarmd “Verdere uitbreiding van McDelivery in Utrecht was een logische volgende stap,” aldus Joost Elshof, Brand Manager McDonald’s Nederland. “Utrechters hebben McDelivery echt omarmd, dan wil je natuurlijk dat het gemak van deze dienst voor iedereen en overal in de stad beschikbaar is. Daar zijn we nu weer een heel stuk dichterbij.” McDonald’s één van de populairste Uber Eats-restaurants Aukeline Tolman, de General Manager Uber Eats Nederland, is ook blij met de uitbreiding van McDelivery in Utrecht: “McDonald’s is een van de meest populaire restaurants in de Uber Eats-app. Het is geweldig dat we deze mooie samenwerking nu nog verder uit kunnen breiden, zeker nu er ook gewoon met iDeal betaald kan worden. ”

Hoe werkt het? Het bestellen is heel simpel. De gebruiker downloadt de Uber Eats app voor Android of iOS, selecteert het restaurant naar keuze, bestelt zijn favoriete McDonald’s producten en betaalt in de app met zijn of haar iDEAL, creditcard of PayPal account. Zodra de koerier op enkele minuten afstand van het restaurant is, ontvangt het restaurant een seintje om de bestelling te bereiden. De koerier meldt zich in het restaurant, haalt de bestelling op bij het restaurant en bezorgt de McDelivery bestelling dan binnen gemiddeld tien minuten op de door de gebruiker ingevoerde locatie.

en dan heb ik hier mooi geleerd hoe dat moet. Maar voorlopig blijf ik hier werken; het is veel te gezellig en ook buiten werktijd doen we veel leuke dingen samen en heb ik uitjes met collega’s. Dat wil ik voorlopig niet missen!”

Vernieuwde McDonald’s Lange Vie met McCafe succesvol Na een grondige verbouwing weten bezoekers van de Utrechtse binnenstad zowel overdag maar ook in de nachtelijke uren het McDonald’s restaurant met McCafe op de Lange Viestraat goed te waarderen. Het nieuwe interieur; is uniek in Nederland en alleen daarom al een bezoek waard; een mengeling van industrieel, hip, stoer. Muren met metaal look, opvallende graphics aan de wanden, doorkijkjes van golfplaat. Het is licht, ruim en toch gezellig met een goed zicht op de keuken, waar crewleden druk doende zijn de gasten te bedienen. Uit de Bose boxen klinkt top40 muziek, overdag wat zachter, in de nacht wat harder. Een aparte hoek is ingericht voor McDelivery, waar bezorgers van Ubereats met hun grote bezorg-rugzakken af en aan lopen. Een andere hoek is ingericht als McCafe waar tot barista opgeleide medewerkers koffievariaties en thee met bijbehorende taartjes en andere lekkernijen serveren. Franchisenemer Pieter Honing is blij met zijn vernieuwde restaurant Lange Vie en de verruimde openingstijden. Op donderdag, vrijdag en zaterdag zijn we 24 uur open en dit voorziet in een grote behoefte. Voor velen zijn wij de afsluiting van een gezellig dag of avondje uit in de mooie binnenstad van Utrecht.

We bezorgen als je even niet naar ons kunt komen Vanuit dit restaurant bezorgen we ook bij je thuis. Download nu de Uber Eats app om te bestellen.

McDonalds Utrecht - Hoog Catharijne | McDonalds Utrecht - Lange Vie | McDonalds Utrecht - Oudegracht | McDonalds Utrecht - Leidsche Rijn McDonalds Utrecht - Overvecht

NR. 92 | NOVEMBER 2019

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

INHOUD

De week in quotes Wat zijn de meest opmerkelijke quotes uit het Utrechtse nieuws van afgelopen tijd? Hieronder een overzicht.

Nieuws 4 DUIC in beeld

‘We hebben het kabinet nodig’

Buys Ballot

6 Utrechtse stegen

Tonen het ware leven in de stad

8 Aan de randen van de stad Fort Blauwkapel

‘Een intiem gebaar op de piano wordt groots zichtbaar op de Domtoren’

De gemeenteraadsfracties van GroenLinks, PvdA en SP in de vier grote steden vragen het kabinet om maatregelen voor de wooncrisis. De vrije markt zou de laatste decennia te veel vrij spel hebben gekregen.

9 Allemaal Utrechters

Karen Gabriela Martines Aguilar uit Honduras

11 Vijf vragen over

Het lichtproject Keys of Light is gestart. Met een piano worden projectoren aangestuurd die gericht staan op de Domtoren.

De nieuwe ja-ja-sticker

‘In een land dat traditioneel zijn gordijnen openhoudt, is de vierde grootste stad misschien wel het beste inkijkje in het ontspannen Nederlandse leven’

Cultuur/Uit 12 Utrecht volgens

Kyra Kasel van het Ondernemersfonds

13 Uittips

O.a. Smartlappenfestival, Le Guess Who?

14 Op bezoek bij

Acanthus Antiquariaat achter de Pieterskerk

‘Afschaffing van de pasjes maakt het voor iedereen gemakkelijker om afval weg te gooien’

Het Engelse Lonely Planet magazine noemt Utrecht een stad om verliefd op te worden.

Het pasjessysteem voor afval in Utrecht wordt afgeschaft. Wethouder Klaas Verschuure zegt dat bewoners nu niet meer aangewezen zijn op één container.

Stad/Leven 17 Verdwenen musea in Utrecht

‘Als sollicitanten ver om moeten fietsen of de route als onveilig ervaren, zullen ze minder snel geneigd zijn om een baan op Lage Weide te accepteren’

Historisch Kostuum Museum

19 DUIC puzzel

Zoekplaat & sudoku

20 Geheimen van de stad

De bedrijvigheid op Lage Weide is toegenomen, maar de bereikbaarheid blijft volgens de ondernemers achter. Vooral de Demkabrug zou moeten worden aangepakt.

Schoolmeester aan de Jutfaseweg

Opinie 21 Dat is de vraag

De verkeerssituatie op de kruising van ’t Goylaan

Sport

‘Voor sommigen was het een icoon’

‘Het doet mij goed als mensen even zwaaien als ze de tram in- of uitstappen’

Het kunstwerk ‘Courage’ op het dak van bedrijvencentrum Rudolf Magnus is verwijderd, maar krijgt misschien een tweede leven ergens in de stad.

23 Kevin van Heeckeren Vechtershart met een missie

Chauffeur Sjaak Breedijk reed deze maand voor het eerst met mensen in zijn tram op de Uithoflijn.

Colofon REDACTIE Jesse Holweg en Robert Oosterbroek BEELDREDACTIE Robert Oosterbroek CONTACT REDACTIE 030 - 633 18 90 redactie@duic.nl

Social Media AAN DIT NUMMER WERKTEN MEE Bas van Setten, Mirte van Eysden, Arjan den Boer, Bo Steehouwer, Peterson Tijhuis, Job van Gasselt en Sterre ten Houte de Lange. ART DIRECTION EN VORMGEVING ddk.nl, Frankie Tjoeng, Ewelina Zydek, Bas van Noppen UITGEVERS Joris Daalhuisen en Martijn Rademakers

GEDELEGEERD UITGEVER Sanne Dijkgraaf sanne@duic.nl ADVERTEREN 030 - 740 04 44, Helling 13, 3523CB Utrecht, adverteren@duic.nl VRAGEN OVER DISTRIBUTIE? Pierre Schoonhoven via pierre@duic.nl, 06 - 14 41 56 56

WEBSITE DUIC.nl

FACEBOOK DUICNL

TWITTER @duicnl

INSTAGRAM duic.nl

NR. 92 | NOVEMBER 2019 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

NR. 92 | NOVEMBER 2019

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

DUIC IN BEELD

Tekst: Jesse Holweg / Fotografie: Robert Oosterbroek

Buys Ballot

e Oostenrijkse natuurkundige Christian Doppler voorspelde in 1842 dat het geluid van voertuigen lager klinkt nadat ze gepasseerd zijn. Tegenwoordig vooral goed te horen bij een voorbijrazende ambulance. In de tijd van Doppler waren er echter nog geen voertuigen die snel genoeg reden om dit experimenteel te kunnen aantonen. Toen enkele jaren later de gloednieuwe spoorlijn tussen Utrecht en Maarssen werd geopend, zag de Utrechtse hoogleraar

Buys Ballot zijn kans schoon: hij leende een trein, zette koperblazers op een open wagon en liet waarnemers langs de spoorlijn het verschil in toonhoogte noteren. Daarmee bewees hij het Doppler-effect. Zijn experiment is nu te zien op een g rote gevelschildering van De Strakke Hand op de Burgemeester Reigerstraat. De eerste in een serie van zogenoemde muurformules. BurgemeesterJan van Zanen zei het treffend: “Ik wens de stad veel lelijke grijze muren toe om te kunnen beschilderen."

NR. 92 | NOVEMBER 2019 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

Wat doen we met de 250 stegen in de binnenstad?

‘Stegen tonen het ware leven in Het ware leven in de binnenstad speelt zich volgens Marc Nolden af in de ruim acht kilometer aan stegen die Utrecht heeft. “Hier wordt gehuild, gelachen, voor het eerst gekust, gedeald en er wordt gewoond.” Uit fascinatie heeft de Utrechtse landschapsarchitect alle 250 stegen in kaart gebracht. Hij ziet namelijk grote kansen voor deze ‘krochten van de stad’. Tekst en fotografie: Robert Oosterbroek

olden dwaalde steeds vaker af van de gebaande paden in de binnenstad. Utrecht heeft een van de grootste en rijkste netwerken van stegen, hoven, poorten en gangen. “Ik kreeg een fascinatie voor deze mooie, vreemde, gekke en soms ook afschrikwekkende stegen.” Op de momenten dat hij niet aan het werk was, sloeg hij steeds vaker af om zo veel mogelijk stegen te bezoeken. Veel Utrechters kennen de bekende Zakkendragerssteeg en de Z waansteeg doet bij menig inwoner ook nog wel een belletje rinkelen, maar er zijn nog veel meer bijzondere stegen. “Normalestraten zijn gereguleerde openbare ruimtes, maar stegen zijn niet zo normaal. Het zijn spannende plekken, tussen publiek en privaat in, die heel intiem kunnen zijn. Als je stegen doorloopt kom je in een andere wereld terecht: stil en vaak verrassend groen. Soms wonen er mensen, of is er een prachtige binnentuin te vinden. Er schuilt een heel netwerk van stegen

achter de grote straten. Langs de grachten en op de straten verplaatsen mensen zich, maar in die stegen lijkt het ware leven zich af te spelen.” Zijn eigen nieuwsgierigheid en kennis als architect zorgde ervoor dat hij binnen een aantal maanden ongeveer honderd stegen had bezocht en gefotografeerd.

een projectplan en kreeg financiële steun van het Stimuleringsfonds voor Creatieve Industrie. “We zijn met omgevingsvisies bezig voor de toekomst van de binnenstad, maar de fijnmazige structuren van de stegen zag ik nergens terugkomen. Er hangen grote opgaven boven de stad, zoals klimaatadaptatie, bereikbaarheid en

‘De stegen vormen de haarvaten van de stad’ “Dat is al een enorm aantal maar ik wist dat ik nog iets alles had gezien en wilde dit nog groter aanpakken.” Nolden besloot om het hele netwerk in de Utrechtse binnenstad in kaart te brengen, hij schreef

biodiversiteit. We hebben het wel over het uitgraven van de singel en groene daken maar we moeten ook kijken naar hetgeen we al hebben in de stad. Die stegen vormen de haarvaten van de stad en bieden

een enorme rijkdom.” Hij vond in het begin van zijn zoektocht al een voorganger. In de jaren tachtig was er een dienstweigeraar die namens de gemeente Utrecht een Stegenrapport had gemaakt. “In 1988 verscheen dit rapport en was daarmee ook de laatste inventarisatie die er was gedaan. Daarna is er niks meer gebeurd omtrent de stegen, maar het was voor mij een mooi startpunt en een leidraad om na de eerste honderd stegen ook de rest te bezoeken.” Afgesloten stegen Nolden is tot een totaal van 250 stegen, gangen, poorten en sloppen gekomen. Het is een netwerk in de stad waar veel Utrechters weleens wat van gezien hebben, maar waar geen specifiek beleid voor is of een alomvattend plan. “Opvallend is dat ruim de helft van die 250 plekken afgesloten zijn. Op allerlei manieren kunnen bezoekers geweerd worden, met deuren, schuttingen, hekken en tralies. Uit het

Marc Nolden in de Nauwe Watersteeg bij de Twijnstraat

NR. 92 | NOVEMBER 2019

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

Utrecht’ Vijf bijzondere stegen door Marc Nolden 1. DE KONINGSPOORT

rapport van 1988 bleek al dat het aantal afgesloten stegen fors was, maar er sindsdien niet veel veranderd. Een gelijk aantal is echter geen goede score, want in 1988 werd al alarm geslagen over de vele stegen - vaak gewoon openbaar gebied - waar Utrechters niet konden komen. Ook kampen veel stegen met slecht onderhoud en een slecht imago. Veel mensen vinden het wat schimmige plekken. En daar wil ik juist wat aan doen.” Voor zijn onderzoek heeft Nolden alle stegen bezocht en gefotografeerd. Een flinke klus die hem naar de ‘krochten van Utrecht’ bracht. “Ik kwam op plekken waarvan ik het bestaan niet wist. Soms stond ik voor een dichte deur, terwijl ik wist dat er een steeg moest zijn, en besloot ik vaak voor de deur te wachten, totdat een bewoner met een sleutel kwam aanlopen, en ik al pratend een Middeleeuwse steeg binnenliep. Maar ook bij open stegen kreeg ik regelmatig de vraag wat ik kwam doen. Dat komt doordat veel omwonenden de stegen als onderdeel van hun leefomgeving zien, en terecht. Het zijn intieme plekken midden in de drukte van het centrum waar het rustig kan zijn. Niet altijd plekken waar vaak voorbijgangers te vinden zijn.” Met het hebben van zo’n netwerk aan stegen heeft Utrecht goud in handen, meent Nolden. Het is volgens hem een geschenk, én een opdracht. Nu worden de stegen in Utrecht soms al geroemd. Bij de VVV is er een speciale rondleiding. Het toeristenbureau omschrijft: “Een stadswandeling door de stegen van Utrecht biedt een bijzondere kijk op het verleden […] Sommige stegen zijn authentiek of behouden. Niet alle stegen zijn even uit-

Domtoren naar de Utrecht Science Park en weer terug. Qua oppervlakte 2,5 hectare, wat gelijk staat aan vier keer het Vredenburgplein. Al die stegen zijn anders en zullen in de toekomst ook niet voor hetzelfde gebruikt moeten worden. Ik snap ook dat bewoners rondom stegenhier een belangrijk aandeel in hebben. Maar op basis van mijn inventarisatie zie ik tien typen stegen, die allemaal een e igen karakter en dus een eigen invulling of functie zouden kunnen krijgen. Los van een beter beheerniveau en het beter zichtbaar maken van de stegen, door dichte deuren te vervangen door mooie parkhekken, kunnen ze ook echt een doel d ienen bij de grote opgaves.” Zo ziet Nolden de kans om het netwerk meer te gebruiken als looproutes: “We hebben de potentie van een prachtig netwerk, dat kunnen we benutten door verbindingen aan te leggen. Kijk naar steden in Zuid-Europa of in Marrakesh. Ik zeg niet dat we in alle stegen moeten kunnen fietsen maar we moeten er wel over nadenken hoe ze kunnen bijdragen aan het bewegen in de stad.” Een andere functie is het versterken van de biodiversiteit: “Stel dat we 70 procent van de ruimte in de stegen radicaal kunnen vergroenen. Dat zou enorm bijdragen. We kunnen klimgroen planten op alle blinde muren of de ingangen van de stegen vergroenen. Dat zal een enorme impuls voor de stad zijn. Aanvullend kunnen we de stegen gebruiken om het water dat op de daken valt naar de grond toe te leiden.” Met tien types zijn er nog tal van mogelijkheden: “Plekken voor sport en kunst bijvoorbeeld. Maar ook heel belangrijk, de bouwopgave. Als we alleen al op de kopse kant van de stegen compac-

Een prachtige steeg met steunboog aan de Oudegracht, recht tegenover Nijntje Pleintje. Kans is groot dat je hier al honderd keer langs bent gefietst. Duik terug in de tijd en betreed een nauwe kloof met oude muren en overhangend groen, en je komt uit in het recentelijk opgeknapte Oranjehof - een groene oase in Wijk C.

2. DE HARTSTEEG Een prachtige maar afgesloten steeg tussen de Loeff Berchmakerstraat (ter hoogte van nummer 22) en de Oudegracht. De steeg biedt een loepzuivere zichtlijn op de Sint Augustinuskerk, maar het lelijke stalen hek met punten, en de vele geparkeerde fietsen aan de zijde van de Loeff, maken de steeg tot een gribus. Aan de Oudegracht zit misschien wel het smalste deurtje van Utrecht. Ik zou graag met de eigenaar in contact komen.

3. DE TWEEDE ACHTERSTRAAT Officieel een straatje dat ooit pal achter de stadsmuur lag, vandaar de naam. Nu een achterom en aan beide zijden bebouwd. Er zijn er drie. De tweede is het mooiste, en ook het langst (125 meter), een van de langste in Utrecht. Een intieme wereld van achterkanten, tuindeuren en schuttingen, met overhangend groen en spontane natuur. Hier ben je te gast, je gaat er van fluisteren.

‘We hebben de potentie van een prachtig netwerk, dat kunnen we benutten door verbindingen aan te leggen’ nodigend, daarom is er een lichtverhaal gemaakt aan de hand van drie thema’s voor elke steeg: doorzicht door de steeg, geschiedenis van de steeg, kleur, ruimte en architectuur.” Ook de bekende Zeven Steegjes, de laatste volksbuurt in de binnenstad, is beroemd. Maar Nolden wil graag een stap verder: “De stegen leggen de ziel en de identiteit van de stad bloot. Maar ik wil vooral kijken naar wat die wereld achter de straten kan betekenen voor de grote stedelijke opgaven. Het is nu nog een type stedelijke ruimte waar geen grip op is, en waar ik graag een visie of een handboek voor maak. We staan voor grote uitdagingen als verdichting, klimaatadaptatie en het vergroten van de biodiversiteit. We moeten daarvoor ook het stegennetwerk tegen het licht houden.” Steeg van de toekomst Nolden: “Ik richt me op twee vragen: op de toekomst van de stegen, én de (ideale) steeg van de toekomst. In Utrecht hebben we zo’n acht kilometer aan stegen. Dat is vanaf de

te woningen kunnen bouwen krijgen we er zo honderden bijzondere woningen bij. De woningen overkluizen dan de stegen, waardoor het gangen worden, zoals dat in de geschiedenis ook veel is gebeurd. Zo kunnen de stegen blijven bestaan maar kunnen er toch woningen gebouwd worden.” De romantische stegen waar het middeleeuwse maar ook het hedendaagse Utrecht te zien is, bieden veel kansen. Het onderzoek, dat Nolden aan het afronden is in de vorm van een catalogus, slaat aan. Na een kort bericht op sociale media kreeg hij tal van uitnodigingen van partijen betrokken bij de ontwikkeling van de stad. Ook de gemeente is geïnteresseerd in de mogelijkheden die de stegen bieden en is in gesprek met Nolden. “Het is een soort ruimte waar we nog weinig mee doen. De zoektocht die ik nu aan het maken ben, en het samenbrengen van al die stegen en verschillende types, biedt een handvat voor toekomstige plannen voor de bestaande stegen en nieuwe wijken.”

4. DE BEGIJNESTEEG Tussen de Breedstraat en de Voorstaat. Misschien wel de lelijkste en slechtst onderhouden steeg van Utrecht. Veel graffiti, afzuiginstallaties, airco’s, veel fietsparkeren en geregeld vuilcontainers op de hoek van de Breedstraat. Maar misschien om die reden ook wel mooi in zijn soort. Hier kun je een film opnemen. Vreemd detail: de Smalle Begijnesteeg, even verderop, bij de Village, is breder en mooier.

5. DE ABRAHAM DOLESTEEG Tussen Oudegracht en Lange Nieuwstraat. Een parel. Moet altijd zo blijven. Je laat de drukte van de Oudegracht achter je. Het is er krap en koel, met prachtige oude muren links en rechts, en halverwege een oud roestig hek dat vaak op een kier staat en toegang geeft tot een weelderig groen hof met dezelfde naam, waar een reusachtige plataan je aanstaart. Aan de Lange Nieuwstraat is de entree simpel, gewoon een kier tussen twee panden, maar in de namiddag kan de zon hier betoverend mooi zijn licht door de steeg werpen.

NR. 92 | NOVEMBER 2019 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

AAN DE RANDEN VAN DE STAD

Op een bewoond eiland Als een klein dorpje dat dapper weerstand biedt aan de groeizucht van Utrecht, zo voelt het een beetje in Fort Blauwkapel. Hier, verscholen achter een flinke gracht, vinden we een van de meest bijzondere forten in de Nieuwe Hollandse Waterlinie en vanaf volgend jaar misschien wel onderdeel van de Werelderfgoedlijst van Unesco.

De grenzen opzoeken, maar dan letterlijk: in deze DUICserie gaan we op bezoek bij plekken langs de grenzen van de gemeente. In deze tour langs de gemeentegrenzen komen we uit bij een van de vele forten uit de regio: Fort Blauwkapel.

Tekst: Jesse Holweg / Fotografie: Robert Oosterbroek

omend vanuit de drukke Eykmanlaan is de serene rust in Fort Blauwkapel in eerste instantie vooral wat onwennig. Kort na het bruggetje en over de straat van kinderkopjes krijg je het gevoel ineens in een klein dorp te zijn aangekomen. Een bijzonder eiland met in het centrum een eeuwenoud kerkje, wat arbeidershuisjes en daaromheen vrijstaande villa’s. Allemaal beschermd door een gracht, als onderdeel van een fort. Ooit gezien als een onneembare vesting, maar tegenwoordig jaloersmakend dorps. Het fort even voorbij Tuindorp is onderdeel van het grootste rijksmonument van Nederland: de Nieuwe Hollandse Waterlinie, met 46 forten strekte de linie zich uit van het eiland Pampus in de Zuiderzee tot aan de Biesbosch. De forten rond Utrecht kregen de naam Stelling van Utrecht, die bestaat uit zestien forten en uit 'inundatiekommen': laaggelegen land dat onder water kon worden gezet. Bij dreiging van vijanden uit het oosten konden deze gebieden tot kniehoogte onder water worden gezet over een breedte van zo’n drie tot vijf kilometer. De vijand liep zo met z'n paarden en kanonnenhopeloos vast in de modder, was het ingenieuze idee. Op hooggelegen punten, die niet onder water gezet konden worden en bij belangrijke wegen en spoorlijnen werden forten gebouwd. De gemeente Utrecht is tegenwoordig eigenaar van acht forten: Fort aan de Klop, Fort de Gagel, Fort Blauwkapel, Fort De Bilt en de vier Lunetten op de Houtense Vlakte. Anton van Emst, bestuurslid van Stichting Stelling van Utrecht, vertelt met

aanstekelijkenthousiasme over de forten aan de randen van de stad. Van 2003 tot 2015 was hij als projectleider van de gemeente betrokken bij de restauratie en herbestemming van de rijksmonumenten. Ook na zijn pensioen blijft hij zich inzetten voor de toekomst van deze bijzondere plekken. We treffen hem in Blauwkapel een van de grootste forten van de Waterlinie én uniek omdat het om een bestaand dorpje heen is gebouwd. “We staan in de enige verdedi-

de wanden van de kapel blauw schilderen. Blauw is de kleur van Maria en zo kreeg de kerk dus een rooms sausje. Kort daarna werd de kapel de Blaucapel genoemd.” Vanuit de kerk loop je tussen een rijtje moderne woningen door tegen de bomvrije kazerne aan. Een breed gemetseld gebouw, bedekt met een dikke laag grond, overgroeid met gras en met een mooi gerestaureerde gevel. Achter de verschillende deuren schuilen tegenwoordig kleine

‘We staan in de enige verdedigingslinie ter wereld gebaseerd op water’ gingslinie ter wereld die echt gebaseerd is op water”, vertelt hij trots. Waarna hij met een glimlach toevoegt: “Maar eigenlijk is het verhaal dat er nooit een schot is gelost.” Drie keer werd de Stelling van Utrecht, als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, daadwerkelijk in stelling gebracht, maar gevochten werd er niet. Ondernemers Zoals bij zo veel dorpjes is in het centrum een oude kerk te vinden. “De naam Blauwkapel is afkomstig van de kerk”, begint Van Emst zijn verhaal. De oorspronkelijk rooms-katholieke familiekapel werd tijdens de Reformatie namelijk toegewezen aan de protestanten. “Als protest liet de eigenaar

bedrijfjes in plaats van militairen. “Er zitten hier enkele kleine ondernemers en één van de ruimtes is te huur als bijvoorbeeld vergaderruimte. Kijk daar hebben we Ada!” Van Emst loopt naar binnen, waar één van de huurders een grote luchtontvochtiger controleert. Door werkzaamheden op het dak is er grond verschoven. Na de natte periode loopt het water nu langs de muren naar beneden – het blijven monumenten. Op het plein voor de kazerne licht hij toe: “Het unieke is dat de sfeer zo bijzonder is. Het voelt alsof je de negentiende eeuw binnenstapt.” Achter de bomvrije kazerne op een klein weiland tussen de bunkers, lijkt het inderdaad wel honderd jaar geleden. De betonnen groepsschuilplaatsen (ook

De moderne woningen in Fort Blauwkapel

wel bunkers genoemd) zijn gerenoveerd en uitgegraven en liggen erbij alsof ze zo kunnen worden gebruikt. Het vrij rondlopende paard zie je ook niet vaak meer in de stad. “De gemeente Utrecht was relatief vroeg bij de les en wist dat we iets met al die forten moesten doen, maar het was geen optie om er allemaal musea of pannenkoekenhuizen van te maken”, vertelt Van Emst. Doordat de historische waarde goed werd ingeschat en er ruimte was voor nieuwe plannen en nieuwe huurders zijn de forten nu bijna allemaal in gebruik. “Er is er een enorme variatie in de huidige Stelling van Utrecht te vinden. Van brasserie en camping tot educatief centrum, maar ook botanische tuinen en een Waterliniemuseum.” Restauratie De verdedigingswerken op Blauwkapel bestaan naast de fortgracht en de wallen uit de groepsschuilplaatsen, kazematten, de bomvrije kazerne en het wachthuis op het 'reduit' – een laatste verdedigingspunt op het fort. Het wachthuis ligt op een eigen eiland, een afslag eerder, en is tegenwoordig de thuisbasis van scoutingvereniging Willem de Zwijger. Het fort kreeg van de gemeente de bestemming wonen, werken en recreëren en het bestaande dorpje werd aangevuld met nieuwbouw. Het zorgt voor leven in de brouwerij en een zeer goed onderhouden fort: van de aangeharkte tuintjes tot de door vrijwilligers uitgegraven bunkers. Het hele westelijke deel van het fort is een openbaar toegankelijk recreatieterrein

NR. 92 | NOVEMBER 2019

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

ALLEMAAL UTRECHTERS

‘ Ik bouw elke dag voor mezelf een feestje’ Allemaal Utrechters is een reeks interviews met onze in het buitenland geboren stadsgenoten. We vragen ze naar hun achtergrond en hun ideeën over Utrecht en tonen zo de diversiteit van onze stad. We streven ernaar alle Utrechtse nationaliteiten te portretteren. Deze keer: Karen Gabriela Martines Aguilar uit Honduras.

De reeks Allemaal Utrechters is een samenwerking tussen DUIC en Utrecht Marketing. Jezelf of iemand anders aanmelden voor deze rubriek? Dat kan! Mail naar redactie@duic.nl.

Anton van Emst, bestuurslid van Stichting Stelling van Utrecht, voor de bomvrije kazerne

‘Het zullen zeker geen bussen vol met toeristen worden’ geworden. In het 15e-eeuwse kerkje, de Blaucapel, houdt de Onderwegkerk Blauwkapel haar diensten, maar zijn ook regelmatig concerten. De groepsschuilplaatsen en de mitrailleurkazemat zijn alleen bij open dagen te bezoeken. De Nieuwe Hollandse Waterlinie is uiteindelijk in gebruik geweest tot aan de Tweede Wereldoorlog, maar in 1960 v erloor het fort definitief de functie van verdedigingswerk. De gemeente kocht Fort Blauwkapel in 1997 van Defensie. Zo’n vijftien jaar geleden is de fortgracht hersteld en w erden het wachthuis, de militaire loods en de bomvrije kazerne g erestaureerd. En er staat meer te gebeuren. In 2020 moet de gehele Nieuwe Hollandse Waterlinie namelijk op de Unesco werelderfgoedlijst komen als uitbreiding van de Stelling van Amsterdam – sinds 1996 op de lijst. De status is goed voor het behoud en de ontwikkeling van het monument, maar moet ook meer toerisme opleveren. “Het zullen zeker geen bussen vol met toe-

risten worden denk ik hoor”, vertelt Van Emst. “Daar zijn de mensen hier ook niet bang voor, maar het is wel leuk als er evenementen in de Waterlinie en de Stelling van Utrecht georganiseerd worden die dit bijzonder cultureel erfgoed beter bekend maken bij een breed publiek. Deze maand hadden we voor het eerst een Utrechtse Waterlinie Wandeltocht. Met zo’n tweeduizend deelnemers gingen we langs vijftien forten van de Stelling van Utrecht met onderweg van alles te doen. Het was een groot succes en zo komt er meer aandachtvoor de forten en het tussenliggende Waterlinielandschap. Want de hele stelling is fantastisch.” Van Emst staat bovenop een van de groepsschuilplaatsen en wijst over de gracht richting de weilanden. “En eigenlijk waren niet de forten maar die weilanden, die onder water werden gezet, de belangrijkste verdediging van het westen van ons land. Een ingenieus systeem van kanalen, sluizen en inundatiekommen. Uniek en werelderfgoedwaardig.”

Tekst en fotografie: Sterre ten Houte de Lange

et leven is mooi als je het echt leeft. Het is een van de wijsheden die Karen Martines heeft meegenomen uit Honduras. Karen: “Het leven is mooi als je geniet van de kleine dingen. Lekker eten of een grapje van je nichtje.” Die mentaliteit vond Karen terug bij haar Nederlandse schoonfamilie. “Zij hadden vroeger niet veel. Nu zijn ze welvarend en superblije en positieve mensen, die nog steeds erg kunnen genieten van de kleine dingen in het leven. Ze genieten bijvoorbeeld meer van kleine Oud-Hollandse spelletjes zoals stoelendans of koekhappen dan van een telefoon met alles erop en eraan.” Karen ontmoette haar man Marco negen jaar geleden in Honduras. Hij werkte in hetzelfde gebouw als Karen, die hem direct in de gaten had. “Knappe man, blauwe ogen, lang, blanke huid. Ik zei meteen tegen mijn collega: moet je zien wat een mooie gringo! De eerste gesprekken gingen via tekeningetjes en gebaren. Hij kon geen Spaans en ik kon geen Engels. Lekker ongemakkelijk.” Terug in Nederland onderhield Marco trouw het contact. Na vijf jaar mailen en elkaar eens per jaar zien, gaf Karen toe. Ze verhuisde naar Deventer. “In Honduras wordt Marco gezien als een rijke buitenlander en zouden we een hoge muur om ons huis moeten zetten om veilig te kunnen wonen.” Karen studeerde hard op de taal. Drie keer per week

les, vijf uur per dag blokken en ze ging werken in een Mexicaans restaurant, tussen Nederlanders. “Het was niet mijn droombaan, maar mijn collega’s waren lief en geduldig waardoor ik veel van hen heb geleerd.” Het gevolg is dat ze een licht ‘boers’ accent heeft, waar ze trots op is. “Nederlands is moeilijk, maar als iets moeilijk is denk ik altijd maar: nu is het nog nieuw voor me, over een paar maanden zal het veel beter gaan en kan ik hierom lachen.” Na een zachte landing in Deventer verhuisde Karen en Marco afgelopen januari naar Utrecht. “Ik vond het gelijk een heel romantische stad. Deventer is een mooie stad, maar niet zo groot. In Utrecht zijn er veel meer mogelijkheden om contact te maken. Met Nederlanders en buitenlanders. Van die laatste zijn er hier ook veel meer.” Met hen gaat Karen graag dansen. In de manier van feesten ontdekte Karen een groot verschil in culturen. “Bij ons is een feest veel dansen en een klein beetje drinken. Hier is het andersom: veel drinken en misschien een klein beetje dansen. In het begin heb ik wel geprobeerd dat ook te doen, drinken en stilzitten, maar dat liep alleen maar een drama’s uit – huilen en braken. Dus nu ben ik weer terug: veel dansen, weinig drinken.” Thuis heeft ze dan ook graag de Hondurese radio aan. “Zo bouw ik elke dag voor mezelf een feestje.”

PASPOORT Naam: Karen Martines Aguilar Geboortedatum: 11 juni 1988 Land: Honduras Geboorteplaats: Tegucigalpa Motto: ‘Als het leven je limoentjes geeft, moet je er limonade van maken. Als het leven je de rug toekeert, moet je een scheetje laten.’ Aantal mensen met een Hondurees paspoort in Utrecht in 2017: 7 (bron: Basisregistratie Personen/BRP)

We zoeken nog Utrechters uit deze landen:

De naam Blauwkapel is afkomstig van het eeuwenoude kerkje

Albanië, Algerije, Angola, Antigua en Barbuda, Armenië, Azerbeidzjan, Barbados, Benin, Bhutan, Botswana, Burkina Faso, Cambodja, Centraal Afrikaanse Republiek, Costa Rica, Cyprus, Democratische Republiek Congo, Dominicaanse Republiek, El Salvador, Gabon, Georgië, Guatemala, Guyana, Ivoorkust, Jamaica, Joegoslavië, Kazachstan, Kosovo, Laos, Lesotho, Luxemburg, Malawi, Mauritius, Moldavië, Montenegro, Mozambique, Namibië, Nepal, Niger, Nigeria, Oezbekistan, Oman, Panama, Rwanda, Saint Lucia, Samoa, Saoedi-Arabië, Singapore, Sri Lanka, Tadzjikistan, Tanzania, Toerkmenistan, Togo, Trinidad en Tobago, Uganda, Uruguay, Vietnam, Zaïre.

NR. 92 | NOVEMBER 2019 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

HET PODIUM NA HKU

'Ik wil een brug bouwen tussen kunst in Nederland en kunst in Taiwan' Met een achtergrond in architectuur is YiLing Hung misschien een wat vreemde eend in de bijt bij de theateropleidingen van HKU. Voor Hung is het echter niet zo gek. “Bij mijn studie architectuur in Taiwan geloofden we dat het niet alleen over de schoonheid van de ruimte ging, maar ook over de interacties in de ruimte.”

iLing Hung studeerde in 2016 af van de masteropleiding ‘Scenography’ aan HKU. Hier leerde ze kennismaken met alles rondom theatervormgeving: geluid en licht bijvoorbeeld, maar ook het gebruik van multimedia is onderdeel van de opleiding. “Ze geven studenten de ruimte en de vrijheid om zelf te experimenteren. Als ik dacht, ik wil volgende week een presentatie geven om feedback te vragen, dan kon dat”, aldus Hung. De stap van architectuur naar theater blijkt na haar uitleg logischer dan je vooraf zou denken. “Als ontwerper kun je een ruimte gebruiken om de interactie tussen mensen te beïnvloeden”, aldus Hung. Daarom verhuisde ze in 2013 voor een masteropleiding in architecturale interventie naar Zweden. “Maar daar merkte ik een enorme cultuurshock. De stad Umeå, waar ik ging studeren, was ver van alles af. Het weer was ook extreem: zes maanden van het jaar lag er sneeuw. Ik kwam uit een tropisch land.” Bovendien bleek de gekozen studie toch nog te dicht bij de architectuur te liggen. Na een jaar besloot Hung van studie en land te switchen. Hung hoorde goede verhalen over studeren in Nederland en na een proef bezoek viel de keuze op de master ‘Scenography’ van HKU. “Ik denk dat je van verschillende scenografen verschillende definities over hun vak kunt horen”, vertelt Hung. “Wanneer je aan theater werkt, moet je aan de ruimte denken: aan de mensen

en objecten erin, maar ook aan de deelnemers.” Hung heeft het bewust niet over een ‘publiek’. “Een publiek is passief”, legt ze uit. “Deelnemers zijn betrokken en actief.” Inmiddels heeft ze al verschillende succesvolle projecten in Nederland georganiseerd. Vorig jaar won ze bijvoorbeeld het Popup Festival in Ede met een kunstproject op straat en in 2017 werkte Hung samen met RAUM door de dagelijks veranderende skyline van Leidsche Rijn te illustreren. Op het moment werkt ze aan een project waarin ze haar ervaring van culturele verschillen kan verwerken. Ze heeft vier ‘internationals’ in Nederland gevraagd naar hun ervaringen. Zo vraagt ze naar hun redenen om te verhuizen, wat nu hun beeld van het ‘moederland’ is en wat ze hebben meegenomen. “Het zou mooi zijn als een andere niet-Nederlanders de verhalen horen en zich daardoor beter voelt of dat een Nederlander hierdoor andere culturen leert kennen.” Naast dit project is Hung bestuurslid van een Engelstalig theatergezelschap in Utrecht en onderzoeker bij HKU. Voor haar promotieonderzoek kijkt ze naar de invloed van verschillen in eetculturen op Taiwanezen in Nederland. “In Taiwan kan je 24 uur per dag vers en bereid voedsel krijgen”, legt ze uit. “In Nederland moest ik wennen dat je moet plannen wanneer je boodschappen gaat doen en wanneer je gaat koken. Daarnaast is het in Taiwan zo dat je met vrienden

Dit artikel komt tot stand in samenwerking met HKU. HKU is met meer dan 4000 studenten één van de grootste kunsthogescholen van Europa en telt vele tientallen studierichtingen op het gebied van kunst, media, muziek, theater, nieuwe technologie en ondernemerschap.

Tekst: Mirte van Eysden / Fotografie: Bas van Setten nig kansen voor beginnende kunstenaars. Taiwanese kunstenaars die in het buitenland projecten uitvoeren worden soms wel gesponsord.” Toch zou ze uiteindelijk weer een keer tijdelijk in Taiwan willen wonen. “Ik zou graag een brug willen bouwen tussen kunst in Nederland en kunst in Taiwan.”

altijd samen gaat eten. Hier spreek je sneller af voor koffie of een drankje.” Inmiddels woont Hung al enkele jaren in Nederland en is ze in 2018 getrouwd met een Nederlander. Bovendien zijn er veel kansen voor kunstenaars in Nederland. “In Taiwan is er niet veel steun en zijn er wei-

Advertentie

PRIJS DOORBRAAK HOUTEN VLOEREN WIJ GARANDEREN DE LAAGSTE PRIJS IN HOUTEN VLOEREN! ZELFS ALS ELDERS DE VLOEREN GOEDKOPER ZIJN KUNT U BIJ ONS EEN MAAND NA AANKOOP HET PRIJSVERSCHIL TERUG KRIJGEN ZO HEBT U ALTIJD DE GOEDKOOPSTE DEAL!

DE HELE WEEK GRATIS ETEN & DRINKEN

PVC VLOER DRYBACK MODERNE KLEUREN VAN 29,98 PM2 EXTRA HARDE TOPLAAG PM2 VOOR GESCHIKT VOOR VLOERVERWARMING VAN €54,98 PM2

€1,98

VOOR

€14,98 PM2 PVC VLOER KLIK

LAMELPARKET MASSIEF EIKEN

KLOOSTER VLOEREN

LEVERBAAR IN VERSCHILLENDE KLEUREN

20CM BREED 20MM DIK

EXTRA HARDE TOPLAAG GESCHIKT VOOR VLOERVERWARMING

20CM BREED 20MM DIK

VAN €44,98 PM2

VAN €49,98 PM2

VAN €54,98 PM2

VAN €49,98 PM2

HOUTEN VLOEREN

VOOR

€6,98 PM2

EIKEN VISGRAAT LAMELPARKET

VOOR

€14,98 PM2

VOOR

€6,98 PM2

EIKEN LAMELPARKET DUBBEL GEROOKT NATUREL GEOLIED

EIKEN MOZAIEK MASSIEVE VLOER

VAN €54,98 PM2

VAN €59,98 PM2

VERSCHILLENDE PARTIJEN

VAN €69,98 PM2 V.A.

€7,98 PM2

V.A.

€9,98 PM2

V.A.

€9,98 PM2

VOOR

€7,98 PM2

OPENINGSTIJDEN: MA: 8.00-16.00 / DI: 8.00-16.00 WO: 8.00-21.00 / DO: 8.00-16.00 VR: 8.00-16.00 / ZA: 7.30-12.30 AL ONZE AANBIEDINGEN ZIJN:

I.C.M. RANDARTIKELEN WWW.BEBOPARKET.NL

WWW.BEBOVLOEREN.NL

WWW.BEBOTEGELS.NL

0546-750238 BOVENLANDWEG 10, VRIEZENVEEN

0546-566127 HANDELSWEG 6, VRIEZENVEEN

0546-564785 BOVENLANDWEG 10, VRIEZENVEEN

PRIJZEN ZIJN EXCL. BTW

AL ONZE ACTIES ZIJN I.C.M. ONDERVLOER & PLINTEN EXCL. BTW

NR. 92 | NOVEMBER 2019

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

Vijf vragen over

Tekst en fotografie: Robert Oosterbroek

De nieuwe ja-ja-sticker Utrechters moeten vanaf 1 januari 2020 zelf aangeven of ze reclame en huis-aan-huisbladen in de brievenbus willen. Daarvoor moeten bewoners een ja-ja-sticker op de brievenbus plakken. Dit is precies het tegenovergestelde van het huidige stickersysteem, waarbij Utrechters moeten aangeven dat ze het drukwerk juist niet willen hebben.

Hoe werkt het huidige stickersysteem?

Sinds begin jaren ’90 is het mogelijk om een sticker op de brievenbus te plakken waarmee bewoners aangeven dat ze geen ongeadresseerde reclame en/of huis-aan-huisbladen willen ontvangen. Bij een nee-nee-sticker ploffen beide soorten drukwerk niet meer op de mat. Bij een nee-ja-sticker worden de huis-aan-huisbladen wel graag gelezen. Dit systeem bestaat nog steeds. Uit steekproeven en tellingen blijkt dat ongeveer 48 procent van de Utrechtse huishoudens geen sticker heeft, 24 procent heeft een nee-ja-sticker en 28 procent een nee-nee-sticker. Daarnaast is er ook nog Postfilter. Via deze website kunnen bewoners zich afmelden voor geadresseerde reclamepost. Het stickersysteem werkte tot voor kort in heel Nederland zo. In Amsterdam werd echter in 2018 de ja-ja-sticker ingevoerd. Utrecht gaat dit voorbeeld volgen, en gaat ook nog een stap verder.

Hoe ziet het nieuwe systeem eruit?

Het nieuwe systeem is vrij simpel; vanaf 1 januari 2020 ontvangen huishoudens alleen nog maar ongeadresseerd drukwerk, ook huis-aanhuisbladen, indien zij hiervoor expliciet toestemming geven. Dit moeten bewoners doen door een sticker op de brievenbus te plakken. Dit wordt de ja-ja-sticker. Los van de ja-ja-sticker blijven de nee-ja- en nee-neesticker ook geldig. De nee-nee-sticker heeft dan wel dezelfde betekenis als helemaal geen sticker. Vanaf 1 december kunnen bewoners de ja-ja-sticker krijgen op het Stadskantoor of de verschillende wijkbureaus. Hier zijn ook de bestaande stickers te krijgen.

Waarom voert Utrecht de sticker in?

De gemeente Utrecht is aan de slag gegaan met het idee nadat drie jaar geleden een motie werd aangenomen. De motie voor het invoeren van de sticker werd ingediend door de Partij voor de Dieren (PvdD), GroenLinks en de ChristenUnie. In juli van dit jaar is het uitgewerkte plan aangenomen in de gemeenteraad, met een meerderheid van PvdD, ChristenUnie, GroenLinks, D66, PvdA, CDA, Student & Starter, DENK en SP. Het doel van de motie en van het voorstel is het besparen van een aanzienlijke hoeveelheid papier, inkt en brandstof wat allemaal nodig is voor het produceren en verspreiden van de grote hoeveelheden drukwerk. De verwachting

is namelijk dat veel huishoudens geen ja-ja-sticker nemen, waardoor daar geen drukwerk meer bezorgd mag worden. Zo blijkt uit een peiling ook dat 39 procent van de Utrechters, met het huidige stickersysteem, het drukwerk ongelezen weggooien. Die mensen hebben geen sticker maar gooien de post wel direct weg. Uit onderzoek van de gemeente blijkt verder dat er ongeveer twee miljoen kilo papier jaarlijks bespaard wordt met de nieuwe sticker. Dat komt neer op zo’n dertien kilo per huishouden per jaar.

Is er ook kritiek?

Het plan zoals voorgelegd door de gemeente werd niet door alle partijen in de raad aangenomen. VVD, Stadsbelang en PVV zijn kritisch. De kritiek richt zich onder andere op het feit dat ook huis-aan-huisbladen geweerd worden. Dit is een stap verder dan in Amsterdam, daar heeft de sticker alleen betrekking op reclamedrukwerk. Daardoor kwam er ook een huis-aan-huisblad die voor ruim 88 procent uit reclame bestaat, wat volgens veel partijen gewoon weer veredelde reclame was,

verpakt als krant. Dit soort mazen in de wet wilde de gemeente Utrecht juist voorkomen. Huis-aanhuisbladen vrezen hierdoor voor hun bestaan. Als nog maar weinig huishoudens een krant willen ontvangen zullen adverteerders ook gaan afhaken. De Nederlandse Vereniging van Journalisten sprak zelfs van een doodsteek. De kritiek overtuigde de gemeente niet, mensen kunnen straks alsnog zelf kiezen voor een huis-aan-huisblad, ook online is er nieuws te vinden en voor het milieu zijn er een hoop voordelen. Daarnaast is er kritiek uit de reclamebranche, want ook zij gaan ervanuit dat er minder afname komt door het nieuwe systeem.

Zijn er nog uitzonderingen?

De gemeente maakt wel een uitzondering voor puur informatieve berichten. De wijkberichten met bijvoorbeeld informatie over werkzaamheden, politieke of religieuze pamfletten, wijkkranten zonder winstoogmerk en berichten van energiebedrijven mogen gewoon nog door de brievenbus geduwd worden.

Advertenties

6 november 2019 Moedige gesprekken bij dementie: dialogen over het levenseinde

Meer info: www.alzheimer-nederland.nl/regios/stad-utrecht Slecht ter been? Gebruik de Boodschappen Plusbus Voor Vleuten: 06 570 24 380 - Voor de Binnenstad: 030 2361793

Hallelujah!

Zondag 8 december

Stad Utrecht

TivoliVredenburg Utrecht hollandbaroque.com Fotografie: Wouter Jansen

Gastspreker: Patricia Koster, luistercoach en stervensbegeleider Alzheimer Café Binnenstad en Alzheimer Café Vleuten-De Meern-LR Bartholomeus Gasthuis Lange Smeestraat 40 Utrecht Contact: stadutrecht@alzheimer-nederland.nl 19.30 - 21.00 uur (inloop vanaf 19.00 uur)

NR. 92 | NOVEMBER 2019 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

UTRECHT VOLGENS De nieuwe manager van het Ondernemersfonds Kyra Kasel

Tekst: Bo Steehouwer Fotografie: Robert Oosterbroek

‘We maken er een leuke stad van met z’n allen’ Kyra Kasel (30) is nog een paar weken werkzaam bij het Stut Theater in Overvecht. Na ruim zeven jaar is het tijd voor iets anders. Half november stopt ze bij het theatergezelschap en verlaat ze de kunstsector. Kyra wordt de nieuwe fondsmanager van het Ondernemersfonds Utrecht. We vroegen haar wat Stut Theater al die jaren zo fijn maakte en waar ze in Utrecht de leukste avond beleeft.

at doet Stut Theater? “Stut maakt voorstellingen vanuit de eigen verhalen van mensen. We zoeken naar mensen die niet vanzelfsprekend met kunst en cultuur in aanraking komen. En die nooit ontdekt hebben hoe tof toneel kan zijn: om naar te kijken of om zelf te spelen. We zorgen dat mensen hun verhaal op het podium kunnen vertellen. Elk jaar maken we bijvoorbeeld één grote voorstelling. Met doodgewone mensen, die nooit van zichzelf hadden verwacht dat ze toneel zouden spelen, maar een bijzonder verhaal hebben. Daar gaan we mee op tournee. Niet in theaters, maar in buurthuizen en wijktheaters. Mijn verantwoordelijkheid was plat gezegd dat alle voorstellingen op tournee gaan en dat de zalen vol zijn. Door onder andere mensen te werven, verhalen te leren kennen, draagvlak te testen en afnemers te werven.” Wat vond je zo fijn aan je werk bij Stut Theater? “Ik raak ontzettend ontroerd van

onze voorstellingen. Het zijn mensen die nooit van zichzelf hadden verwacht dat ze op een podium zouden staan. Ze staan er in al hun kwetsbaarheid hun persoonlijke verhalen te delen. De samenstelling van de groepen die we hebben is ook bijzonder: die zie je op straat nooit. Zo hebben we elke donderdag een gratis inloopavond. Dat zijn theaterworkshops voor iedereen die kennis wil maken met Stut en theater. Daar komen allerlei mensen op af: jong, oud, man, vrouw, Utrechters of mensen met een andere achtergrond, maar ook mensen een beperking. Zoiets zie je verder nergens.” Waarom je nieuwe baan bij het Ondernemersfonds? “Stut werkt in de haarvaten van de samenleving: de wijken in en daar proberen mensen te betrekken bij kunst en cultuur. Ik heb daar dan ook een groot netwerk opgebouwd en de stad goed leren kennen. Bij mijn nieuwe baan moet ik ook de stad in en alle ondernemers leren kennen: wat leeft er en waar is be-

hoefte aan? Ik moet Utrecht vanuit een andere invalshoek leren kennen en daar verheug ik me op. Hoe maken we van Utrecht een nog leukere stad? Een mooie, interessante stad om te ondernemen. En iedereen mag zelf weten wat de definitie van ‘leuk’ is. Naar mijn idee mag je in de kunstsector niet zeggen dat iets ‘gewoon leuk’ is, want er moet altijd ‘van alles achter zitten’. Daar krijg ik een beetje jeuk van. We maken er gewoon een leuke stad van met z’n allen. Met de inwoners, ondernemers en kunstenaars.” En waar drink je het lekkerste biertje in Utrecht? “Ik ben geen bierdrinker, maar hou van wijn. Daar ga ik vaak voor naar Talud9 aan de Donkere Gaard. Als je zegt waar je van houdt, komen ze altijd met een lekkere suggestie. En op zondagavond moeten alle aangebroken flessen van die week op. Dat is een mooie avond om voor goede prijzen lekkere wijnen te drinken. Hun hapjes zijn ook lekker, vooral hun kaasplankje met truffelhoning.”

Waar beleef je de leukste avond in Utrecht? “Ik ben helemaal fan van het Café Theater Festival. Dat combineert mijn hobby’s: theater kijken en wijn drinken. Ik zet het elk jaar met koeienletters in mijn agenda en dan zorg ik dat ik lekker voorstellingen kan gaan kijken. Het is altijd in het eerste weekend van maart.” Wat is je lievelingsplek in Utrecht? “Ik woon met heel veel plezier in Leidsche Rijn, maar daarnaast vind ik het gebied rondom Ledig Erf erg leuk. Winkelen in de Twijnstraat, filmpje pakken bij Louis Hartlooper en eten bij Broei. Laatst had ik een vriendinnenweekend met allemaal meiden uit Groningen. Toen heb ik ze dit gedeelte van Utrecht laten zien, want het is zo’n mooi stukje.”

loopt: de wijktournee van BuitenGewoon. Daar komt al mijn ervaring die ik de afgelopen jaren heb opgedaan samen. Het is een beetje mijn kindje. Het is belangrijk dat er veel kunst en cultuur in de wijken is. Er zijn prachtige buurthuizen en wijktheaters met mooie zalen. Ons publiek zijn vaak mensen die maatschappelijk onder druk staan, het financieel niet breed hebben of andere redenen waardoor ze niet vanzelfsprekend van al het binnenstad-aanbod gebruik kunnen maken. Daarom moeten we de wijken ingaan. De voorstelling loopt hartstikke goed. Het zijn vijf spelers en het gaat over erbij horen. De spelers hebben zich allemaal wel eens een buitenbeentje gevoeld in hun leven en delen hun verhaal. We creëren een soort feest der herkenning voor alle Utrechtse buitenbeentjes.”

Wat was het beste optreden dat je ooit in Utrecht gezien hebt? “Dat is een voorstelling van Stut Theater die nog tot december

Utrecht is… “… een heerlijke stad met een enorme rijkdom aan diversiteit, ik voel me er helemaal thuis.”

LITERATUUR

MUSEA & EXPOSITIES

THEATER

Ma 4 nov

Doorlopend

Do 14 nov

ILFU Book Talk: Jeanette Winterson TIVOLIVREDENBURG [20.00]

Dromen In Beton CENTRAAL MUSEUM [DI T/M ZO]

centraalmuseum.nl

RONDLEIDINGEN

Beklim de Domtoren tot 100 meter

Foto: Jelmer de Haas

hetliteratuurhuis.nl

Voor het eerst in de geschiedenis van de Utrechtse Domtoren is het mogelijk tot 100 meter hoogte te klimmen. Bezoekers staan dan bovenop de steiger die de hoogste kerktoren van Nederland de komende jaren aan het zicht onttrekt. Het tijdelijke kraaiennest biedt een uitzicht dat nu mooier is dan ooit. Al eeuwenlang is de trans op 95 meter hoogte het hoogst te bereiken punt voor de bezoekers van de Domtoren. De komende jaren wordt de toren gerestaureerd. Dit betekent dat de omloop niet te bezoeken zou zijn voor publiek. Daarom heeft het restauratieteam van de Gemeente Utrecht besloten om boven de bestaande trans een speciaal platform te bouwen. Het van steigermateriaal gebouwde kraaiennest is alleen te bezoeken met één van de rondleidingen die ook tijdens de restauratieperiode gewoon meerdere keren per dag plaatsvinden. Tijdens de tour worden de 495 traptreden bedwongen en worden onder andere de prachtige Michaëlskapel en de imposante klokkenzolder bezocht. Tegelijkertijd is het mogelijk de mannen en vrouwen aan het werk te zien die de toren weer als nieuw maken.

Doorlopend

Beklim de Domtoren tot 100 meter DOMTOREN

domtoren.nl

De Britse schrijfster zal tijdens dit enige optreden dat zij in Nederland geeft, spreken over haar nieuwste roman Frankusstein. Deze werd onlangs geselecteerd voor de longlist van de Man Booker Prize 2019. Winterson verwierf internationale faam met haar debuut Sinaasappelen zijn niet de enige vruchten. Voor dit semi-autobiografische verhaal won ze de Whitbread Prize voor Beste Debuut.

Kanaleneiland was een van de eerste moderne woonwijken van Nederland na de Tweede Wereldoorlog en Hoog Catharijne het grootste overdekte winkelcentrum van Europa. Beide werden destijds gepresenteerd en ontvangen als projecten die een oplossing boden voor de problemen waar Utrecht mee kampte. Het Centraal Museum spiegelt de tijdsgeest en idealen van toen aan onze dromen van nu.

Een Heilige Avond Peter Bolhuis en Yvonne van den Hurk PODIUM HOGE WOERD [20.30]

podiumhogewoerd.nl In deze politieke toneelthriller van de internationale bestsellerauteur Daniel Kehlmann staat terrorismebestrijding tegenover het recht op privacy van het individu. Een vrouw, hoogleraar politieke filosofie, wordt uit haar taxi gehaald en verhoord op het politiebureau. Ze zou namelijk met haar ex-man een terroristische aanslag beramen.

Foto: Jaap Reedijk

Utrecht is een stad vol muziek. Je kunt onder andere naar deze concerten en optredens:

Di 5 nov

Charles Lloyd Quintet TIVOLIVREDENBURG [20.00]

Wo 6 nov

Future Sounds: Nederlandse Pop Academie on Stage Vijf muzikale talenten laten hun ontwikkelingen zien. TIVOLIVREDENBURG [20.15]

Do 7 nov

ClubJazz: met Kika Sprangers

CABARET

Vr 15 nov

Nobel Kirsten van Teijn PARNASSOS [20.30]

uu.nl/Parnassos

Foto: Saskia Kerkhoff

In Nobel vertelt Kirsten over hoe we in alles proberen het perfecte plaatje te creëren. We mogen niet mislukken. Ze onderzoekt de waarheid achter moderne clichés zoals burn-out dertigers, Instagram-terreur en gescheiden ouders. Kirsten bespreekt het verlangen naar uitbreken uit benauwde patronen en toont aan hoe schijnbaar onbelangrijke zaken een gevaarlijke kiem in zich dragen.

UITACTIE

DE UTRECHTER [21.00]

Win 3 X 2 vrijkaarten voor What You See Festival Dit jaar strijkt What You See Festival op 24 november neer in Stadsschouwburg Utrecht met ‘Gender Eclectic: changing perspectives’. Een one-nightonly programma met Introdans, House of Vineyard, Carlos Pons Guerra, Hind Eljadid en meer. ‘Circular’ is een ontmoeting tussen twee Introdans-dansers Foto: Hans Gerritsen en Edwin van der Burg, een filmmaker geboren met CP (cerebrale parese) die een groot deel van de dag in een rolstoel doorbrengt. Zijn specifieke bewegingskwaliteiten nam choreograaf Adriaan Luteijn als uitgangspunt voor dit ontroerende en krachtige werk. We geven kaarten weg! Kijk nu op uitagendautrecht.nl/acties

Meer tips? Neem het magazine UITagenda Utrecht o.a. bij

mee of kijk op

Za 9 nov

Zaterdagmiddagmuziek: Familieconcert rondom Sint Maarten DOMKERK [15.30]

Za 9 nov

Spijkers II Joost Spijkers is terug in de theaters met ‘Spijkers II’, bekroond met theaterprijs Poelifinario. PODIUM HOGE WOERD [20.00]

Di 12 nov

B Boys New Yorkse sensatie brengt puntige en dreigende post-punk DB’S STUDIO [20.30]

Za 16 nov

Pieces of Tomorrow Festival TIVOLIVREDENBURG [19.00]

NR. 92 | NOVEMBER 2019

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

Tekst: Peterson Tijhuis

Smartlappenfestival

Tussen je oren Tekst & fotografie: Peterson Tijhuis

Waar: Verschillende locaties in Utrecht Wanneer: Vrijdag 15 november t/m zondag 17 november Prijs: Gratis toegankelijk Het grootste smartlappenfestival van Nederland is er weer. In het weekend van 15, 16 en 17 november zijn de mooiste tranentrekkers te horen in tientallen horecagelegenheden in en rond de binnenstad. In zo’n veertig zaken zijn er ruim 65 acts te zien. Onder andere volkszangers als Martin van Doorn en Rik Hoogland treden op, maar ook smartlappenkoren en bands als Pure Ellende, en Willie en De Billies.

IMPAKT Festival

Le Guess Who?

Waar: Het Huis Utrecht Wanneer: Woensdag 30 oktober t/m zondag 3 november Prijs: Dagpas vanaf €18, los kaartje vanaf €8

Waar: Verschillende locaties in Utrecht Wanneer: Donderdag 7 november t/m zondag 10 november Prijs: Dagpas vanaf €43

Het najaar is weer aangebroken en daarom is in Utrecht weer het Impakt Festival. Een vijfdaags multidisciplinair festival met de nadruk op mediakunst. De hoofdlocatie is Het Huis aan de Boorstraat, maar er zullen ook activiteiten plaatsvinden in onder andere het Impakt Centrum en op de Neude. Het thema van dit jaar heet ‘Speculative Interfaces’. Het festival wil door middel van filmvertoningen, lezingen en optredens onderzoeken hoe de mens omgaat met technologie en hoe deze relatie ons gedrag veranderd.

Le Guess Who? is een internationaal festival gericht op genre-doorbrekende muziek uit alle windstreken. Bezoekers van over de hele wereld komen speciaal naar Utrecht om deze bijzondere optredens mee te maken. Het is dit jaar de dertiende keer dat er voor Le Guess Who? in heel Utrecht concerten worden georganiseerd. Dit jaar presenteert het festival voor het eerst Hidden Musics: een selectie muzikanten naar Utrecht die niet of nauwelijks buiten hun eigen land hebben opgetreden. De internationale muzikanten spelen muziek die zich met minimale invloeden van buitenaf heeft ontwikkeld.

WIE BEN JE? Justus van Iterson (19) Student docent Engels WAT LUISTER JE? Symfonie nr. 8 van Antonín Dvořák “Dit muziekstuk staat bij mij de laatste tijd vaak op repeat. Ik speel cello en probeer het stuk zo goed mogelijk te leren voor een optreden met mijn muziekgroep. Het is een klassiek Slavisch muziekstuk door de Tsjechische componist Antonín Dvořák (1841-1904). Mijn vrienden luisteren naar dezelfde klassieke muziek als ik. Dat komt vooral omdat wij in dezelfde muziekgroep spelen. Naast Dvořák luister ik ook veel naar onder andere de Matthäus-Passion van Johann Sebastian Bach.”

Sint Maarten Parade Waar: Start op Domplein Wanneer: Zaterdag 9 november, 17.00 tot 20.00 uur Prijs: Gratis toegankelijk In november is het tijd voor de Sint Maarten Parade met de jaarlijkse lampionnenoptocht. De optocht met lichtsculpturen, orkesten, koren en theatrale acts gaat door de binnenstad van Utrecht. Geïnteresseerden mogen alles wat licht geeft meenemen en aantrekken: bijvoorbeeld een lampion, reflecterende kleding of een kerstsnoer. De route dit jaar is ten opzichte van voorgaande jaren iets veranderd. Om het publiek betere zichtplekken te bieden worden nu grotere pleinen zoals Neude en Stadhuisplein gepasseerd.

Sinterklaas intocht Waar: Utrechtse binnenstad | Wanneer: Zondag 17 november, 12.00 tot 15.00 uur | Prijs: Gratis toegankelijk Kom jij ook Sinterklaas en de Pieten welkom heten in de binnenstad? Er vinden op verschillende plekken in Utrecht activiteiten en optredens plaats. Er zullen deze dag allemaal bijzondere instrumenten gespeeld worden, want het thema van 2019 is ‘muziek’. Sinterklaas vaart binnen via het Ledig Erf, gaat over de Oudegracht, legt aan bij de Weerdsluis en rijdt daarna op Amerigo door de stad naar het Domplein.

KENNERS TIPPEN Beats

door filmdeskundige Vincent Brons

WIE BEN JE? Stijn Ottersberg (21) Student bedrijfseconomie WAT LUISTER JE? The Pretender van Foo Fighters “Ik ben al twee keer naar een festival geweest waar de rockband Foo Fighters optrad. De eerste keer was tijdens het Sziget-festival in Boedapest en de andere keer in Landgraaf tijdens Pinkpop. Ik ga sowieso altijd met mijn vriendengroep naar dit soort festivals; die luisteren ook graag naar Foo Fighters. Het nummer ‘The Pretender’ is redelijk bekend bij liefhebbers van het rock-genre. De track was onderdeel van het album ‘Echoes, Silence, Patience & Grace’ dat in 2007 uitkwam.”

De Schotse regisseur Brian Welsh levert een pulserend filmdebuut af met zijn film Beats. Geschoten in groezelig zwart-wit, als een veel te vaak gekopieerde flyer voor een rave, volgt de film de vriendschap van twee tieners, de brave Johnno en de streetwise Spanner, die samen willen ontsnappen aan hun burgerlijke bestaan door zich onder te dompelen in de illegale rave cultuur. Bijzonder aan deze coming of age-film is dat het verhaal geen opstap lijkt te zijn voor de personages, maar juist een einde viert, zowel van een onbevangen vriendschap als de underground dance scene voordat deze werd gecontroleerd en vercommercialiseerd. Hoogtepunt van Beats is de dansscène, waarin de kille beelden van een dansfeest in een verlaten fabriek worden omgetoverd tot kleurrijke, hypnotiserende beelden die niet onderdoen aan clubvisuals. Hoe diep je ook in je bioscoopstoel bent weggezonken, het is onmogelijk je niet over te geven aan deze overweldigende trip.

Wat? Beats Wanneer? Vanaf 7 november in de bioscoop Waar? Louis Hartlooper Complex Online: www.hartlooper.nl

Disappearance in slow motion door beeldend kunstenaar, docent HKU Jolanda Schouten

Eva Spierenburg liet me een paar maanden geleden in haar atelier diep in de polder van Utrecht een serie foto’s zien die ze maakte tijdens haar verblijf in China. Ik herinner me een vreemd beeld van gebroken roze gipsen beenFoto: Anna van Kooij tjes. In het Centraal Museum kom ik diezelfde beentjes in een felroze achtergrond weer tegen, nu geprint op textiel. Eva heeft in de tussenliggende maanden gebouwd aan een installatie van beelden waarin het heel stil wervelt van vrouwelijke lichaamsdelen die de ruimte aanraken. Een arm wordt aangeboden als meetinstrument en een video van vrouwenvoeten die een berg kleien doet mij de klei tussen mijn tenen voelen. To stroke (while keeping a distance), de titels zijn als aanwijzingen en knopen vrouwelijke lichaamsdelen en de andere vreemde voorwerpen aan elkaar als filmscènes, als herinneringen uit gelezen boeken of als gedachtes tijdens een meditatie. En op de achtergrond steeds het geluid van een ademhaling. Op verwachte en onverwachte tijden komt deze prachtige installatie nog meer tot leven door de performance uitgevoerd door Anna van Kooij op regie van Eva’s titels.

Wat? Disappearance in slow motion Wanneer? Tot en met 12 januari Waar? Centraal Museum Online: www.evaspierenburg.nl

NR. 92 | NOVEMBER 2019 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

OP BEZOEK BIJ

Acanthus Antiquariaat achter de Pieterskerk

‘ Als je het goed doet, ben je altijd Iris van Daalen (56) is bijna dertig jaar eigenaar van een antiquariaat. Het begon allemaal met een marktkraampje op de Bezembrug, twee studiegenoten en een heleboel mooie tweedehands boeken. Sinds 1990 verzamelt en verkoopt ze zelf allerlei zeldzame boeken, prenten en andere bijzondere objecten. En dat in het grote monumentale pand met hoge ramen aan Achter Sint Pieter, het voormalig Notarishuis, waar ze ook met haar gezin woont. In 2010 sloot ze de winkel om leiding te geven aan - het inmiddels verdwenen - veilinghuis Beijers, maar ze kon het niet laten om vorig jaar met haar winkel weer open te gaan. Eén dag per week, op afspraak of door gewoon even aan te bellen als de luiken open zijn.

Iris van Daalen eigenaar van Acanthus Antiquariaat in Utrecht

et blauwe uithangbord zorgt ervoor dat je als voorbijganger weet dat er zich een antiquariaat achter de gevels bevindt. Wat dat dan precies is, is een tweede, maar een kijkje door de grote ramen zorgt al voor meer duidelijkheid. Kasten vol met oude boeken, muren en vitrines met objecten die meteen je blik vangen en een grote kroonluchter aan het versierde plafond. “Ik was altijd al geïnteresseerd in kunst”, zegt Van Daalen. “In mijn studententijd was ik ook al een boekenkoper. Samen met twee andere studenten Kunstgeschiedenis zijn we in 1986 een boekenkraam begonnen op de Bezembrug. Die liep heel goed. We stonden daar vier dagen in de week. In hetzelfde jaar huurden we een winkelruimte en begonnen antiquariaat Aleph op de Vismarkt. Drie inkomens verdienen lukten niet uit die beginnende zaak, daarom ben ik een paar jaar later voor mezelf begonnen.” Van Daalen houdt haar hele leven al van lezen, maar als je een boek leest, lees je ‘gewoon’ een pocket. “Dan ga je niet de eerste druk ergens van lezen, want die moet zo mooi mogelijk blijven. Als ik een boek mooi vond, probeerde ik daar een mooie uitgave van te krijgen. Zo raak je op een gegeven moment ‘in de boeken’ als verzamelaar. Na mijn studie vond ik het fijn de handel in te gaan: dat was heel concreet. Als je hard werkte, werd je direct beloond. In omzet, maar ook in het kunnen kopen van goede bibliotheken, die mensen jou boden om te verkopen.”

In 2009 wist Van Daalen niet zo goed meer wat ze precies wilde, onder andere doordat er steeds meer online gebeurde. “Het was een beetje crisis in de boeken. Niet dat het slecht ging, maar er hing een onbestemde sfeer. Iedereen zat op internet, waar het precies naartoe zou gaan wist niemand. Het was onduidelijk wat verstandig was om in te kopen en waar behoefte aan was. En als je het goed doet, ben je altijd aan het inkopen. De bedragen per bijzonder stuk werden alsmaar hoger. Het ging om steeds meer

‘Ik wilde altijd al kwallenlampen’ geld en dat voelde toen niet prettig. Ik werd gevraagd om te helpen met de afwikkeling van het veilinghuis dat hiernaast zat. Ik besloot het voort te zetten en werd de directeur. En als ondernemer wil je er ook wel eens een andere draai aangeven. Dus dat verzoek kwam op een goed moment.” Kwallen De winkel begon ooit met boeken, maar ze had ook vitrinekasten. Daar moest wel iets ‘ogends’ of geks in om het op te leuken, zoals mooi vormgegeven folders en foto’s. In de loop van de tijd verza-

Tekst: Bo Steehouwer Fotografie: Robert Oosterbroek

melde Van Daalen naast boeken steeds meer bijzondere objecten, ofwel rariteiten. “Ik heb een voorliefde voor alles wat met een Kunst- und Wunderkammer te maken heeft. Dus ik dacht: waarom richt ik één van de kamers ook niet zo in?” De kamer waar haar bureau staat is dan ook echt een kunst- en rariteitenkabinet geworden. Als de opgezette dieren aan de muur je niet verwonderen, dan misschien wel de glazen kwallen aan het plafond. Speciaal voor haar gemaakt door glasblazers in Tsjechië. “Ik wilde altijd al kwallenlampen. Dat klinkt misschien een beetje raar, maar ik vind het echt hele mooie dieren. Na een beurs in Californië ging ik naar het aquarium van Monterey. Dat is voor iedereen aan te raden. Daar heb je een aantal aquaria met zo veel verschillende soorten kwallen. Het is ongelofelijk als je naar kwallen kijkt: ze dansen allemaal. Ik had al wel wat lampen gezien, maar die vond ik niks. Uiteindelijk vertelde ik mijn idee aan kunstenaar en ontwerper Willem Noyons. We zijn toen op basis van allerlei foto’s tot deze vorm gekomen. Ze zijn een bijzonder onderdeel van mijn interieur.” 235.000 euro Veel antiquariaten hebben tegenwoordig geen winkel meer, maar Van Daalen houdt ervan om geïnspireerd te raken door anderen en hun verzamelingen. Het merendeel van haar werk vindt plaats in haar eentje achter de computer: onder-

Advertenties

INTERESSE IN EEN CREATIEVE OF TECHNISCHE MBO-OPLEIDING?

KOM NAAR ONZE OPEN DAG !

aan het inkopen’ zoek doen en de spullen beschrijven in het Engels. Interactie is daarom welkom. “Ik heb er bewust voor gekozen om wel een winkel te hebben. Je ontmoet zo hele leuke en soms ook gekke mensen”, vertelt ze lachend. “Iemand heeft bijvoorbeeld iets geërfd, zoals prenten, fotoalbums of een bijzonder boek en wil dat verkopen. Ze willen weten wat het waard is en als het iets waard is, willen ze uiteraard een goede prijs. Ik probeer dat hele proces zo trans-

folders, kaarten, tekeningen en brieven. “Ze zeggen iets over het dagelijks leven in die tijd.” Van Daalen loopt naar een van de kasten met witte laatjes en trekt er een open. Het ligt vol met allerlei papieren en foto’s, keurig ingepakt in plastic mapjes ter bescherming. Ze pakt een tekening, 1890 staat er achterop. Er is een gebouw te zien dat je niet direct zou herkennen. “Het is de voormalige herensociëteit Sic Semper hier om de hoek, maar die zag er toen heel

‘Een boek met de eerste beschrijving van Australië leverde 235.000 euro op’ parant mogelijk te houden. Door bijvoorbeeld te laten zien wat soortgelijke items bij andere veilingen opbrachten, of tegen welke prijs het op dit moment op de markt wordt aangeboden.” Sommige klanten kent Van Daalen al dertig jaar, maar het inkopen is lastiger geworden de afgelopen jaren. Steeds meer mensen zijn op zoek naar dezelfde dingen. “Je hebt nu ook dat mensen zelf online gaan verkopen. Dat is soms best onverstandig. Niet alleen kost het ze veel tijd, maar ze lopen er ook geld door mis. Ik had een klant die een jaar lang de eerste druk van een boek op eBay te koop had staan voor honderd euro. Het was een boek met daarin de eerste beschrijving van Australië. Maar uiteindelijk heb ik dat via mijn Beijers-veiling voor 235.000 euro verkocht.” Plastic hoesjes Niet alles wat ze tot nu toe heeft verzameld en verkocht is zo veel geld waard. Eén van haar favoriete dingen zijn namelijk ephemera. Dat zijn geschreven of geprinte dingen die helemaal niet bewaard hadden moeten blijven, zoals oude posters,

anders uit. Deze tekening is van voor de verbouwing. Die heb ik via een collega: hij kwam die in België tegen.” Enthousiast blijft ze heen en weer lopen om zoveel mogelijk van haar verzameling te laten zien. Oude posters met opsporingsberichten, wetenschappelijke boeken over uiteenlopende onderwerpen, oude bedrukte vellen papier waar vroeger waaiers van werden samengesteld. Ze is op zoek naar de speciale nieuwjaarskaart van Anton Geesink, ontworpen door Dick Bruna en laat ook een speciale druk zien van een van de boeken van Dick Bruna: nijntje in brailleschrift. En hoe zorgt ze dat al die oude boeken en prenten goed bewaard blijven? Dat is simpeler dat je denkt. Sommige zitten in beschermende, zuurvrije plastic hoesjes. Dat is ook handig als ze meegaan naar een beurs. “Het ergste voor een boek, vooral met een leren band, is de centrale verwarming. Dan wordt het te droog en breekt het. Je moet een normale temperatuur en luchtvochtigheid hebben. In een oud huis zit het meestal wel goed.

ZATERDAG 9 NOVEMBER 2019 10.00 – 15.00 UUR

VONDELLAAN 178, UTRECHT KIJK OP WWW.GLU.NL VOOR ALLE OPLEIDINGEN

Doe mee aan de FCU Pool en win mooie prijzen! Het idee van de FCU Pool is simpel: voorspel de juiste uitslag van competitiewedstrijden van FC Utrecht, beantwoord de bonusvragen en verdien punten.

WEEKWINNAARS FCU POOL: #10 FC UTRECHT - PSV

Geen winnaar

#11 SPARTA ROTTERDAM - FC UTRECHT

het boek De Rebellen van de Bunnikside, aangeboden door schrijvers Mike Vermeulen, Remco Kraak en Danny van der Linden

Stacy van den Brink STAND NA 11 SPEELRONDES: 1. beppiebuis 2. beesie 3. mbosch

37 31 31

Voorspel ook GRATIS de uitslag van wedstrijden van FC Utrecht op www.fcupool.nl en win mooie (week)prijzen.

fcupool

IN SAMENWERKING MET PRINS SCHOONMAAKDIENSTEN

Advertenties

Wij zoeken vrijwilligers met een groot hart Bij het Stadshospice Utrecht zijn de mensen die sterven en hun naasten het uitgangspunt. En dan is (bijna) alles mogelijk. Praten of stil zijn. Een harinkje eten, een blokje om, muziek luisteren of gewoon een beetje liggen. Het is allemaal goed. Bij het Stadshospice kunnen Utrechters hun laatste levensfase doorbrengen op een manier die bij hen past. Thuis of in ons huis. Er is geen medische kennis nodig om dit werk te kunnen doen. Voor medische zorg is de huisarts verantwoordelijk en is er dagelijks een verpleegkundige in huis. Interesse? Meer informatie vindt u via www.stadshospiceutrecht.nl of neem contact op via info@stadshospiceutrecht.nl of via telefoonnummer 030 2916040. Stadshospice Utrecht, Kanaalstraat 200A in Utrecht.

BIBLIOTHEEKGAST

AAF BRANDT CORSTIUS De hele maand november staat bij de bibliotheek in het teken van duurzaamheid. Ook krijgen leden gratis de bundel ‘Winterbloei’ cadeau, met daarin de mooiste natuurverhalen van Jan Wolkers én columns van Aaf Brandt Corstius. Deze maand is Aaf Bibliotheekgast en gaat zij met Sofie van den Enk in gesprek over Wolkers en dagelijkse duurzame dilemma’s.

De hele maand november staat bij de bibliotheek in het teken van duurzaamheid. Ook krijgen leden gratis de bundel ‘Winterbloei’ cadeau, met daarin de mooiste natuurverhalen van Jan Wolkers én columns van Aaf Brandt Corstius. Uiteraard gaan Aaf en Sofie ook in gesprek over Wolkers en duurzame dilemma’s.

Hoe graag lees je Wolkers’ werk? ‘Graag! Ik vind hem behalve schrijver ook gewoon inspirerend als persoon. Ik ben ooit bij hem geweest, misschien wel als laatste interviewer, en vond hoe hij leefde al zo geweldig. Maar ook zijn boeken lopen zo over van de levenslust. Dat is echt iets heel bijzonders.’

We stelden Aaf vast vier vragen:

Wat is jouw duurzame tip? ‘Denk niet: dit duurzame klusje, zoals recyclen, heeft toch geen zin. Tuurlijk doe je alles op kleine schaal, maar ook dát is belangrijk. Het gaat er ook om dat je je kinderen – als je die hebt – voordoet hoe je duurzaam en bewust moet leven. Mijn praktische tip is: in ons gezin wordt heeeeel veel prikwater gedronken, en dat waren dus veel plastic flessen. We kochten een prikwatermachine en dat scheelt ongeveer zeven plastic flessen per week! En een hoop gesleep.’

Voor ‘Winterbloei’ schreef je columns over dagelijkse duurzame dilemma’s. Wat is je grootste dilemma? ‘Vliegen is ongeveer het slechtste wat je kunt doen, qua milieu, maar ik vind reizen ontzettend leuk. Ik vlieg al veel minder dan vroeger, ook omdat het duur is met een groot gezin. Maar ik vind het moeilijk om het echt niet meer te doen. Da’s dus wel een duurzaam dilemma.’ Voor veel mensen is duurzaamheid een saai onderwerp, en iedereen geeft er zijn eigen invulling aan. Wat versta jij onder duurzaamheid? ‘Je moet volgens mij heel dicht bij mensen zelf blijven. Ik heb bijvoorbeeld net geschreven over een vegetarische dus duurzame biefstuk, waar wel ‘bloed’ – bietensap – uitsijpelt. Dat vind ik interessant: waarom vindt een vegetariër het toch belangrijk dat ergens bloed uitstroomt?’

Iedere maand gaat Sofie van den Enk in gesprek met een boeiende gast, aan de hand van film-, boeken- en televisiefragmenten. Deze maand schuift columnist Aaf Brandt Corstius aan. Foto: Marjolein Spronk

vr 15 november Centrale Bibliotheek 20.00 - 22.00 uur € 5 lid / € 7,50 niet-lid Reserveren: www.bibliotheekutrecht.nl/duurzaam

Foto: IAMKAT

NR. 92 | NOVEMBER 2019

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

VERDWENEN MUSEA IN UTRECHT

Historisch Kostuum Museum aan de Loeff Berchmakerstraat Tekst: Arjan den Boer Beeld: H et Utrechts Archief, Museum Rotterdam

Achter de drie 17e-eeuwse trapgevels op de hoek van de Loeff Berchmakerstraat en Breedstraat zat tot 1992 een museum over mode en kleding. Het was vanaf 1976 het enige zelfstandige kostuummuseum van Nederland. Een toepasselijke plek, gezien de voorgeschiedenis en de wekelijkse Lapjesmarkt vlak voor de deur.

Interieur museum in 1979; Loeff Berchmakerstraat 50 in 1991; Charlestonjurk ca. 1925

n 1974 sloot het toneelkleding-verhuurbedrijf J.N. Mulder. Deze 'costumier' was al sinds 1826 in de panden aan de Loeff Berchmakerstraat gevestigd. Er bleef een grote hoeveelheid kostuums achter en de wens was om deze te behouden, liefst op de oorspronkelijke plek. Fred van der Laken en Ansje van Dijk-de Vries, docenten kostuumgeschiedenis en textiele vormgeving, zetten zich hiervoor in. In 1975 richtten zij de stichting Historisch Kostuum Centrum op en een jaar later kon het museum worden geopend. Van der Laken en Van Dijk runden het museum naast hun werk als docent; het was in eerste instantie vier middagen per week geopend. Naast een selectie kostuums van de firma Mulder - waaronder 19e-eeuwse maskeradepakken werd het museum gevormd rond de privéverzameling die Fred van der Laken in twintig jaar had opgebouwd. Deze omvatte kleding en accessoires van de 18e eeuw tot heden en daarnaast stoffen, kant

en weefsels vanaf de 15e eeuw. Door bruiklenen, schenkingen en incidentele aankopen groeide de collectie zodanig dat slechts de helft getoond kon worden; de rest werd in het depot bewaard. Om de twee jaar wisselde de vaste opstelling en op de eerste etage waren thematische wisselexposities. Kleding als cultuur Mode uit de betere kringen bleef het best bewaard, zoals bedrukte kamerjassen ('japonse rocken') voor heren en twee rijk geborduurde herenkostuums uit 1775. Andere voorbeelden waren 18e-eeuwse damasten dameskleding en met kralen behangen charlestonjurken van rond 1925. Maar er was bijvoorbeeld ook kleding van dienstmeisjes en wasvrouwen te zien. Niet-westerse kleding (onder andere Chinees en Perzisch) werd vooral getoond om de invloed hiervan op de Europese mode te illustreren. De entree werd gevormd door een fourniturenwinkel naar

19e-eeuws voorbeeld, deels met betimmering en winkelmeubilair van de firma Mulder. De oude toonbank, met daarachter rollen stof tegen de wand, diende tevens als kassa en museumwinkel. Bezoekers kregen een papieren tekst met toelichting mee, want bordjes bij de vitrines verstoorden het beeld, volgens Van der Laken. De kleding werd geëxposeerd op levensgrote kostuumpoppen die in eigen atelier waren gemaakt. De verlichting wisselde steeds van sterkte om lichtschade aan het textiel te beperken, maar ook om beweging te suggereren. “Het beweegbare karakter van textiel, het is belangrijk dat je dat zichtbaar maakt”, vertelde Ansje van Dijk. Er was ook een tafel met stoffen waar bezoekers aan mochten voelen. “Ik zie een kledingstuk als een kunstwerk. En tegelijkertijd als een maatschappelijk verschijnsel, een culturele uiting van een samenleving”, vertelde Fred van der Laken in 1989 aan De Kampioen. “Een kledingstuk staat nooit op zich. Het

zegt iets over de persoon die het aanheeft. En over de tijd waarin het gedragen wordt. Kleding en kleedgedrag, daar gaat het ons om”, aldus Van der Laken, die inmiddels directeur-conservator was. Einde en overdracht Het museum draaide vooral op giften en vrijwilligers, maar ontving een bescheiden subsidie van de gemeente. In 1986 had wethouder Kees Pot (PvdA) voorgesteld om de gemeentelijke modecollectie uit het Centraal Museum over te dragen aan het Historisch Kostuum Museum. Hij zag hiervan af na veel protest en kritiek. Fred van der Laken bleek namelijk niet onomstreden: hij zou onzorgvuldig verzamelen en beschrijven. De Nederlandse Kostuumvereniging verweet hem niet altijd authentiek materiaal te exposeren en het niet zo nauw te nemen met feiten in zijn tentoonstellingsbrochures. Als gevolg van steeds zwaardere lasten, gebrek aan structurele financiering en onzekerheid over

Van der Lakens opvolging ging het museum in 1992 dicht. 95 topstukken uit de privécollectie van Van der Laken werden geveild bij Christie's in Londen. Voor de resterende stukken, die wel eigendom van het museum zelf waren, werd onderdak gezocht. De stichting bood deze eerst als bruikleen aan het Centraal Museum aan om toe te voegen aan de modecollectie. Directeur Sjarel Ex reageerde voorzichtig: hij wilde eerst uitzoeken waaruit de collectie precies bestond en of hij wel voldoende depotruimte en personeel beschikbaar had. Van der Laken was ongeduldig en bereikte ondertussen overeenstemming met het Historisch Museum Rotterdam ter uitbreiding van de bescheiden kostuumcollectie in het Schielandshuis. De kledingstukken bevinden zich tegenwoordig in het depot van Museum Rotterdam. De toonbank van de firma Mulder staat nog aan de Loeff Berchmakerstraat in een van de woningen die in de panden zijn gerealiseerd.

Advertenties

Gigabit snelheid vanaf nu in Utrecht! En binnenkort in bijna heel Nederland op ons krachtige GigaNet Om dit te vieren hebben we een tijdelijke aanbieding voor onze nieuwe en bestaande klanten! We zien je graag bij onze Ziggo Servicebus.

De Ziggo Servicebus staat op de volgende plaatsen: 30 oktober Shoppingcenter Overvecht (bij Hema) __________________ 10.00 31 oktober Shoppingcenter Overvecht (bij Hema) _________________ 10.00 1 november Smaragdplein (bij Plus) _______________________________________________ 10.00 2 november Smaragdplein (bij Plus) _______________________________________________ 10.00 6 november Winkelcentrum Plantage (bij Action) _____________________ 10.00 7 november Winkelcentrum Plantage (bij Action) _____________________ 10.00 8 november Ina Boudier-Bakkerhof (bij Jumbo) __________________________ 10.00 9 november Ina Boudier-Bakkerhof (bij Jumbo) __________________________ 10.00

18.00 uur 21.00 uur 18.00 uur 17.00 uur 18.00 uur 21.00 uur 18.00 uur 17.00 uur

Van 14 - 23 november is de Servicebus ook in Utrecht. Kijk voor meer informatie, alle tijden en locaties op ziggo.nl/utrecht.

NR. 92 | NOVEMBER 2019

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

DUIC PUZZEL

ZOEKPLAAT Zoek de zeven verschillen

Fotografie: Robert Oosterbroek

SUDOKU In de vakjes moeten de cijfers 1 tot en met 9 ingevuld worden op zo'n manier dat in elke horizontale lijn én in elke verticale kolom en in elk van de negen blokjes de cijfers 1 tot en met 9 één keer voorkomen.

4 4 2

5 9

3 5 8

7 3 7

2 5

3 6

4 1

OPLOSSING ZOEK DE VERSCHILLEN KRANT 91:

NR. 92 | NOVEMBER 2019 Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

GEHEIMEN VAN DE STAD

Rondleiders van Gilde Utrecht vertellen over verborgen en onbekende plekken in de stad.

Schoolmeester aan de Jutfaseweg

Er is een verrassend stukje architectuur langs de Jutfaseweg te zien ter hoogte van nummer 137: twee cirkelvormige kozijnen omlijsten twee ingangen van een schoolgebouw, dat zelf van veel latere datum lijkt.

Tekst: Gilde Utrecht / Fotografie: Peterson Tijhuis

e basisschool heeft vorig jaar een nieuwe naam gekregen: De Wereldwijzer, maar de kleine christelijke buurtschool in de Rivierenwijk gaat terug tot 1858. Hier, bij die Jugendstil-achtige ingang, speelt een interessant stuk Utrechtse onderwijsgeschiedenis dat sterk verbonden is met de in 1963 overleden schoolmeester-schrijver W.G. van de Hulst. Het gebied waar de school in staat langs de Vaartsche Rijn werd ‘Het Schrale End’ genoemd, want de huisjes van de de arbeiders in de steenfabrieken waren een armoedig teken van schraal leven. Ons land kende nog geen leerplicht en om te voorkomen dat de arbeiderskinderen geen onderwijs zouden krijgen, werd aan het eind

GildeUtrecht.nl

van de Jutfaseweg, vlak voor de Socrateslaan, een diaconieschool gebouwd. Deze omgeving behoorde nog tot de gemeente Jutfaas maar kerkelijk bij Utrecht. Het werd het eerste christelijke schooltje buiten de singels met één lokaal met 66 leerlingen. Er was alleen in de winter les en ’s zomers werkten de kinderen mee in de steenovens. Toen W.G. van de Hulst in 1898 hier zijn loopbaan als onderwijzer begon, was er een lokaal bijgekomen en een gang met kapstokken en klompenbanken, zodat natte jassen en modder niet meer de lucht in de klas konden verpesten. Willem Gerrit van de Hulst, geboren aan de Gansstraat als zoon van een steenhouwer, werd toen hij zes jaar was leerling van de Nederlandsch Hervormde Tus schenschool aan de Springweg - nu

nummer 93. Hoofd van deze school was de baanbrekende schrijver en pedagoog H.J. van Lummel, ook bekend van zijn schoolplaten. Toen vader Van de Hulst stierf was er geen geld meer en kwam de kleine Willem Gerrit op de Eerste Diaconieschool aan de Oudegracht. Daar zag men zijn talent voor meer dan de steenhouwerij. Uiteindelijk werd Van de Hulst Hoofd-der-school in het schooltje aan de Jutfaseweg in 1913 en bleef daar tot zijn pensionering. Ter gelegenheid van zijn tachtigste ver-

Advertentie

Prachtige foto’s van Utrecht nu ook voor thuis te bestellen Wil je iets moois aan de muur? DUIC helpt je met het nog mooier maken van je woning, bedrijf of instelling. Wij bieden tientallen prachtige foto’s van Utrecht en omstreken aan in de webshop van DUIC. De foto’s zijn te vinden bij Werk aan de Muur. Deze prachtige beelden kunnen bepalend zijn voor de sfeer en uitstraling thuis of op het werk. Al onze foto’s zijn te bestellen op verschillende materialen, en ook nog eens voor scherpe tarieven. Wij leveren van kleine fotoafdrukken tot wandvullende werken, ingelijst of op canvas en nog veel meer.

duic.werkaandemuur.nl

jaardag werd de school naar hem vernoemd. Toen in 1981 het zeventig jaar oude gebouw gesloopt werd, besloot men het middendeel met de ronde kozijnen te behouden. De nieuwe school, met de ingang aan de Lingestraat, werd een aanwinst voor Rivierenwijk. Dit was geen klompenschooltje meer, maar een school die middenstandskinderen opleidde voor voortgezet onderwijs. Van de Hulst besteedde al zijn vrije tijd aan het schrijven van kinderboeken. Of die nu nog op De

Wereldwijzer worden gelezen is de vraag, maar in de vorige eeuw waren kinderboeken met titels als Het huisje in de sneeuw, Peerke en zijn kameraden of Ouwe Bram populair. Zo verschenen er een kleine honderd titels in een oplage van vele miljoenen. De meeste werden geïllustreerd door zijn zoon W.G. van de Hulst jr, later ook schrijver en beeldend kunstenaar. Nog steeds staan die fraaie deuren aan de Jutfaseweg, een blijvende herinnering aan een waarachtige Utrechtse schoolmeester.

Opinie 21

NR. 92 | NOVEMBER 2019

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

Praat mee over de stad en stuur jouw bijdrage in De redactie van DUIC heeft de mening van haar lezers altijd gewaardeerd. Op de website wordt er veelal gereageerd door uiteenlopende Utrechters. Soms op het randje, soms een inhoudelijke sterke toevoeging aan het artikel en alles ertussenin. Wij willen ook de lezers van de krant de mogelijkheid geven om vorm te geven aan de opiniepagina.

Wil jij een bijdrage leveren aan de krant? Stuur een opiniestuk in naar redactie@duic.nl. De redactie beoordeelt de ingezonden stukken. Het onderwerp is geheel vrij, maar moet uiteraard wel een link hebben met de stad Utrecht. Bijdragen aan deze sectie in de krant mogen tot een maximum van 600 woorden worden ingestuurd. Bijdragen worden met naam en toenaam geplaatst. Ook stellingen voor de rubriek Dat is de Vraag op dezelfde pagina mogen worden ingezonden, waarna wij de juiste personen zoeken om daarover te bevragen.

DAT IS DE VRAAG

Heeft de gemeente de signalen van bewoners en weggebruikers voldoende serieus genomen

Omwonende Isabelle Westra “Al sinds het verbouwd is heb ik bij de gemeente aan de bel getrokken over de onduidelijke situatie. In 2017 begon dat, ik ging naar het wijkspreekuur van wethouder Lot van Hooijdonk. Ze sprak van een gewenningsperiode, maar de (bijna-) ongelukken bleven. Na een paar maanden ging ik terug en kwam ik aan tafel met de projectleider en verkeerskundigen. We hebben het veel over (het gebrek aan) communicatie gehad. Voor de gemeente was het project eigenlijk af en dus zaten er geen mensen meer op. Ook had ik lang het idee dat er echt niks met onze input gedaan werd, ze hoorden ons wel aan maar de gemeente keek voor mijn gevoel de andere kant op. Na aanhoudende klachten van onder andere mijn kant, media-aandacht en de enquête van Tanja Leijs kwam de cameramonitoring. Die bevestigde wat wij allang zeiden: het is onduidelijk en onveilig. Nu zitten er goede mensen op het project en gaat er eindelijk wat gebeuren. Het heeft heel lang geduurd maar ik ben blij dat het eindelijk zover is. Dus: heeft de gemeente de signalen van bewoners en weggebruikers voldoende serieus genomen? Heel, heel lang niet. Maar nu eindelijk wel.”

De verkeerssituatie op de kruising van ’t Goylaan, Constant Erzeijstraat en Hooft Graaflandstraat is onduidelijk. De gemeente gaat het verkeersplein aanpassen en dat gaat ruim 1,2 miljoen euro kosten. Het veelbesproken verkeersplein wordt een voorrangsplein genoemd, dit is een relatief nieuw verkeerskundig verschijnsel dat met de herinrichting van de straat in 2016 naar stadsboulevard werd geïntroduceerd. Bewoners en weggebruikers klaagden al langer, zeker sinds 2017, over de situatie en ook deskundigen binnen en buiten de gemeentelijke organisatie waren het niet eens over de inrichting. Lang kon de gemeente geen duidelijkheid geven over de situatie en betitelde het kruispunt als juridisch onduidelijk maar wel veilig. Toen de klachten bleven aanhouden besloot de gemeente om camera’s op te hangen en deze beelden te laten onderzoeken. Hieruit bleek dat de situatie toch echt onduidelijk is voor weggebruikers. Zo’n drie jaar na oplevering liet de gemeente eerder deze maand weten dat de verkeerssituatie aangepast gaat worden. Heeft de gemeente de signalen van bewoners en weggebruikers voldoende serieus genomen?

DAT IS DE VRAAG…

CDA-raadslid Sander van Waveren “Ik ben blij dat het college nu eindelijk om is en het probleem serieus neemt. Dat heeft wel veel te lang geduurd. Direct in 2017 was al duidelijk dat het plein een drama was. Er waren petities en eigen onderzoeken van bewoners en eindeloze raadsvragen van met name het CDA, maar toch bleef wethouder Van Hooijdonk volhouden dat bewoners ‘gewoon even moesten wennen’, terwijl er wekelijks aanrijdingen waren. Ik hoop dat het college hiervan ook leert en in het vervolg signalen van bewoners veel sneller oppakt, voordat er ernstige ongelukken gebeuren. We moeten nu zorgen dat de aanpassing op de ’t Goylaan de problemen wel grondig oplost. Mijn zorg bij het aangepaste ontwerp is dat het voor fietsers en automobilisten nog steeds geen plein is waar je weet wat er van je verwacht wordt. Als we €1,2 miljoen gaan uitgeven aan herinrichting moet het nu wel echt goed gaan!”

Woordvoerder gemeente Utrecht “Al snel nadat de kruising in 2016 werd aangepast, bleek uit reacties van gebruikers en omwonenden dat de verkeerssituatie niet voor iedereen duidelijk was. Dit gebeurt vaker na een herinrichting, en ebt doorgaans weg als mensen gewend zijn aan de veranderde situatie. Uit de evaluaties met onder meer hulpdiensten kwam niets verontrustends en verder onderzoek bevestigde dat de kruising veilig en duidelijk was. Toch bleef de onvrede bestaan. In overleg met bewoners zijn daarom verschillende maatregelen genomen om de voorrangssituatie te verduidelijken, waaronder het plaatsen van extra bebording begin 2018. Uiteindelijk heeft de gemeente begin dit jaar opnieuw onderzocht hoe de kruising te verbeteren zou zijn, onder meer door camera-onderzoek naar het verkeersgedrag. Uitgangspunt bleef dat verkeer op ’t Goylaan door moet kunnen rijden. Terugkeer van de verkeerslichten of de komst van een rotonde zijn daarom geen optie. Naar aanleiding van dit camera-onderzoek is begin 2019 extra belijning aangebracht en is in oktober besloten om het plein langwerpiger te maken, waarmee duidelijker benadrukt wordt dat de voorrangssituatie anders is dan op een reguliere rotonde. Ook zijn de fietspaden verhoogd, zodat deze meer opvallen. Opnieuw zijn bewoners hier nauw bij betrokken; het nieuwste plan is besproken met bewoners die al langere tijd bij het project betrokken zijn.”

Exclusief

VACATURES in Utrecht e.o. Op zoek naar een nieuwe baan in Utrecht en omstreken? Bekijk onderstaande vacatures. Misschien zit er wel iets voor jou tussen.

Daar ben jij. Onze nieuwe collega. Wij kunnen niet zonder onze professionele en bevlogen

zelfstandig werkend koks Als zelfstandig werkend kok ben je verantwoordelijk voor het bereiden van (samengestelde) gerechten. Maar ook draag je verantwoordelijkheid voor een deel van de organisatie van de keuken. Denk hierbij aan het plannen en organiseren van de dagelijkse werkzaamheden, het bereiden van gerechten/ gerechtgedeelten volgens recept en eigen planning. Daarnaast ontvang en controleer jij de bestelde producten. Jij zorgt voor een goede kwaliteit en presentatie van de gerechten. En natuurlijk leef jij de HACCP regels na maar dat hoeven we jou niet uit te leggen! Geïnteresseerd of heb je nog vragen? Whatsapp Lisette Maaskant, recruiter, via 06-15451697 of stuur direct jouw motivatie via vacaturesindehoreca.nl.

Advertorial RESTAURANT ’T TAPHUYS UTRECHT Het gloednieuwe restaurant ‘t Taphuys op de Mariaplaats is een uniek concept waar gasten zelf wijn en bier kunnen tappen en waar je de hele dag terecht kunt voor lunch, all-day gerechten, borrel en diner. Met maar liefst 68 bieren en 64 wijnen op tap is ’t Taphuys zeven dagen per week dé plek voor liefhebbers van vloeibaar lekkers. En nog beter; je kunt er werken. ’t Taphuys Utrecht zoekt: - Medewerker bediening - Floormanager - Assistent bedrijfsleider - Zelfstandig werkend kok - Keukenmedewerker Interesse? Stuur een mailtje naar els@mimosabv.nl www.taphuys.nl

– VAC AT U R E –

Kom werken bij Vroeg! Meteen vanaf de heropening in november willen wij onze gasten de geweldige Vroeg-beleving geven die ze van ons gewend zijn. Dit kan niet zonder de beste mensen. Wij zoeken daarom nog naar nieuwe collega’s voor verschillende functies. Altijd al willen werken in een gezellig team die samen voor een fantastische ervaring zorgen bij onze gasten? Dan zijn wij op zoek naar jou! Kijk op www.vroeg.nl voor meer informatie.

Help ons u jij it d brand e ?

Medewerker bediening (oproep)

WERKEN BIJ MCDONALD’S UTRECHT? Zin om snel aan de slag te gaan en zelf te bepalen hoeveel uur per je week wilt werken en op welke tijden: kom dan langs tijdens onze sollicitatie-inloopdagen; iedere dinsdag tussen 17.00-19.00 uur in McDonald’s Lange Vie, direct naast de Bijenkorf. Hier vinden de gesprekken plaats en wordt je arbeidsovereenkomst in orde gemaakt om snel te starten. Je kan zelf kiezen in welke vestiging binnen de stad Utrecht je gaat werken. Zien wij jou komende dinsdag?

Ook een vacature plaatsen?

Kom werken als medewerker bediening! Nog niet veel ervaring? Wij leren je graag de fijne kneepjes van dit mooie vak.

Medewerker bediening PT Beschik je van nature over gastvrijheid, ben je creatief, flexibel en heb je oog voor detail dan zijn we op zoek naar jou! Heb je interesse, mail dan jouw motivatiebrief met c.v. naar juul@vroeg.nl t.a.v. mevrouw Juul Berghuis.

Achterdijk 1, 3981 HA Bunnik – 030 820 10 10 – info@vroeg.nl – www.vroeg.nl twitter.com/vroeg_bunnik – facebook.com/restaurant.vroeg – instagram.com/restaurantvroeg

Reserveer nu een plek voor € 200,- of kijk voor meer informatie op adverteren.duic.nl/personeel. Alle vacatures verschijnen in de krant en worden online geplaatst op duic.nl. Liever bellen voor meer informatie? Dat kan ook: 030-740 04 44.

NR. 92 | NOVEMBER 2019

Kijk voor het laatste Utrechtse nieuws op DUIC.nl

Vechtershart met een missie Alles heeft hij voor zijn sport over en niemand hoeft voor hem een stip aan de horizon te zetten. Kickbokser Kevin van Heeckeren weet wat hij wil. Als nummer tien van de gewichtsklasse tot 85 kilogram vliegt hij de hele wereld over. Van ring naar ring, met één ultiem doel: de kampioenschapsriem. In zijn hoofd heeft de 27-jarige sporter al lang en breed uitgestippeld hoe hij dat gaat bereiken.

‘Dan zat ik in de auto, draaide ik halverwege weer om naar huis en dan belde mijn moeder waar ik bleef. Ohja, verjaardagsvisite’

Tekst: Job van Gasselt / Fotografie: Bas van Setten

et is vroeg op de vrijdagochtend als Kevin van Heeckeren zijn auto het parkeerterrein van de Labradordreef in bedrijvengebied Overvecht oprijdt. Op de automatische piloot stapt hij het pand van The Colosseum Gym binnen. Tijd om te trainen, in een lege zaal. Dit is zijn kantoor. Hier verzet hij bergen werk. Ook op de vroege vrijdagochtend. Nog vroeger was het vanmorgen toen hij aan de ontbijttafel zat in IJsselstein, de plaats waar hij in 2018 met zijn partner is gaan samenwonen. Kevin heeft vanwege zijn carrière als vechtsporter een strak ritme van opstaan en naar bed gaan, maar zijn in september geboren zoontje stelt dat ritme aardig op de proef. Een wekker hoeft hij in ieder geval niet altijd meer te zetten. “Een pasgeboren kind kost veel energie”, vertelt hij. “Maar ik heb met mijn vrouwtje goede afspraken gemaakt over dingen als het geven van de fles. Bovendien heeft zij gelukkig energie voor tien.” Zelf aan de bak Mede daardoor verschijnt hij ook deze vrijdagochtend toch fris en fruitig bij zijn sportschool in Utrecht. Normaal gesproken wordt hij hier getraind door Danny de Vries en Daan Kortland, maar zij zijn met andere kickboksers uit hun indrukwekkende stal

mee naar gevechten in het buitenland. Dan maar zelf aan de bak met wat conditietraining. Aan de bak moest hij ook een kleine maand geleden, toen hij een gevecht had in Düsseldorf tegen de Duitse Jakob Styben, nummer zeven van het middengewicht. De meest recente horde op weg naar zijn droom om de wereldtitel in zijn gewichtsklasse te grijpen, nadat hij afgelopen mei voor eigen publiek al een kickbokser uit de top 10 had verslagen in Central Studios in Utrecht.

voorlopighoogtepunt in zijn carrière was, liep het gevecht in Düsseldorf uit op een deceptie. De jury bepaalde dat de Duitser na drie rondes de sterkere vechter was. Een onnodige verliespartij. “Ik begon nog wel goed”, legt Van Heeckeren uit. “De eerste ronde zat ik er goed op met veel low-kicks, mijn specialiteit. Maar de rondes daarna was ik wat onbezonnen en verloor ik de controle over de wedstrijd.” Die lichtelijke onbezonnenheid heeft hij altijd gehad. “Ik heb een vechtershart en

‘Ik heb een vechtershart en kom de ring in om oorlog te maken en aan te vallen’ Van Heeckeren stapte destijds onder begeleiding van de welbekende hit van Rijk de Gooyer de ring in. Als ik boven op de Dòòòhòòòm sta… “Dat nummer in combinatie met alle bekenden die toen naar mij zijn komen kijken gaf mij een enorme boost, waardoor ik in topvorm was tijdens die partij.” Waar het gevecht in Utrecht een

kom de ring in om oorlog te maken en aan te vallen. Mijn trainers leren me om mijn drive te doseren, want soms helpt het juist om een partij gecontroleerd uit te vechten.” Nooit opgeven De verliespartij is een mentale tik, geeft Kevin toe. En nu? “Doorgaan”, antwoordt

hij resoluut. “Ik heb mezelf als doel gesteld om die titel te winnen, linksom of rechtsom. Natuurlijk doe ik dat liever vandaag dan morgen, maar het gaat er uiteindelijk om dat het lukt. Hoe dat gebeurt maakt me niet uit, zolang het maar gebeurt. Elke tegenslag geeft mij extra motivatie om weer op te staan en harder te werken. Ik geef nooit op.”Dat deed hij ook niet toen hij iets meer dan en jaar geleden bruut naar de grond werd geslagen tijdens een gevecht in de Johan Cruyff Arena tegen de Surinamer Donovan Wisse. “Een prachtig podium, maar ik weet er niet veel meer van”, lacht hij. “In de eerste ronde ging even het licht uit, maar ik vocht die partij wel uit en kwam sterk terug. Helaas zat de winst er niet in. Eenmaal terug in de kleedkamer vroeg ik aan mijn trainer hoe laat ik moest vechten.” “Door die klap kon ik tot twee maanden erna niet helemaal helder nadenken. Ik vergat soms zelfs naar wie ik onderweg was. Dan zat ik in de auto, draaide ik halverwege weer om naar huis en dan belde mijn moeder waar ik bleef. Ohja, verjaardagsvisite.” Na verloop van tijd herstelde Kevin van zijn zware hersenschudding. Inmiddels heeft hij nergens meer last van, zoals hij ook de verliespartij in Düsseldorf uit zijn hoofd heeft gezet. “Ik kijk alweer vooruit en wil het liefst zo snel mogelijk een nieuwewedstrijd vechten. Wanneer? Het liefst dit jaar nog. Misschien wel in december, als Rico en Badr het tegen elkaar opnemen. En anders in 2020, dat wordt mijn jaar.” Daaruit blijkt wederom hoeveel vertrouwen Van Heeckeren heeft in een mogelijke glorietocht naar de top. Gemotiveerd door de geboortevan zijn zoon en de progressie die hij het afgelopen jaar heeft gemaakt weet hij eenvoudig te schetsen hoe die tocht eruitziet. “De eerste de beste kans die ik krijg om die riem te grijpen, pak ik!”

Nederlands kampioen Jiujitsu Professioneel kickbokser Kevin van Heeckeren (27) werd geboren in Ondiep, Utrecht. Op zesjarige leeftijd kwam hij via judo voor het eerst in aanraking met vechtsport. Later legde hij zich achtereenvolgens toe op het Jiujitsu en mixed martial arts. Voor beide sporten bleek hij bovengemiddeld talentvol. In zijn tienerjaren werd hij tweemaal Nederlands kampioen Jiujitsu. Maar hij vond pas echt plezier in het kickboksen, waarmee hij in zijn zo’n acht jaar geleden serieus begon. Sinds 2014 traint hij bij The Colosseum Gym in Utrecht en sinds dit jaar staat hij onder contract bij Glory, de grootste kickboksorganisatie ter wereld, waarbij ook Rico Verhoeven en Badr Hari zijn aangesloten.

De kickbokser Kevin van Heeckeren kan zich inmiddels meten met de grote jongens van de sport

Advertentie

LEIDSCHE RIJN CENTRUM HAPPY SHOPPING

Volop beleving in Leidsche Rijn Centrum..... Behalve dat het winkelgebied bestaat uit geweldige winkels en horecagelegenheden, is er ook altijd wat te beleven in Leidsche Rijn Centrum. In november en december wordt er groots uitgepakt! We zetten de aankomende evenementen en activiteiten voor je op een rij én spraken twee ondernemers over hun zaak en waarom ze kozen voor Leidsche Rijn Centrum. Tekst & Fotografie Bas van Setten

SAMS

De Pizzabakkers

Evenementen HET VUUR VAN SINT MAARTEN 7 NOVEMBER Een geweldige lichtjesparade vanaf 17:30 uur welke naar het Berlijnplein loopt vanuit de Vrijstraat. Geen lampion? Wij delen vanaf 15:30 uur lampionnen uit! Op = Op WHAT YOU SEE POP UP FESTIVAL 9 NOVEMBER

Met een groot feest waar duizenden mensen bij waren werd mei vorig jaar Leidsche Rijn Centrum geopend. Eén van de pioniers van het winkelcentrum was Fred Pijper van damesmodezaak SAMS.

De Pizzabakkers is een nieuweling in Leidsche Rijn Centrum. Chaine Liberato en Pablo Brand openden hun restaurant aan het Brusselplein op 8 juni van dit jaar en tot nu toe gaan de zaken erg goed.

Pijper hoefde niet lang na te denken om een zaak te openen in Leidsche Rijn Centrum. “Toen ik de plannen voor het winkelcentrum zag was ik meteen

Liberato en Brand werkten al tien jaar voor De Pizzabakkers voordat zij zelf een zaak openden. “We zijn er ooit begonnen tijdens onze studie, toen was het nog een bijbaan. Op een gegeven moment leek

zegt Pijper. SAMS heeft zes zaken waarvan één in Leidsche

Liberato. Beide ondernemers hoefden niet lang te zoeken

enthousiast. Het zag er prachtig uit en het lag daarnaast ook nog eens op een gunstige locatie”,

Rijn Centrum. “Ik wilde graag een winkel openen in Utrecht om op die manier goed vertegenwoordigd

te zijn in de regio. Een zaak in Leidsche Rijn Centrum is een ideale plek. Voor inwoners van Leidsche Rijn,

Vleuten en De Meern, maar ook voor inwoners van Oog in Al ligt mijn winkel op een steenworp afstand.” De ondernemer ziet veel verschillende klanten in zijn zaak. “Sommige mensen zie ik meerdere keren per maand. Dat zijn vooral inwoners van de omliggende wijken. Anderen komen van verder en die komen een dagje kijken bij het nieuwe winkelcentrum. Wat mij opvalt is dat eigenlijk iedereen positief is over Leidsche Rijn Centrum.” Pijper heeft niet alleen goed contact met zijn klanten, ook met andere ondernemers uit het winkelcentrum onderhoudt hij goede banden. “De reacties van mijn klanten en het contact dat ik met andere ondernemers heb maakt Leidsche Rijn Centrum voor mij een hele positieve plek.”

het ons wel wat om zelf een vestiging te runnen, we houden allebei namelijk wel van een uitdaging”, zegt

naar een geschikte locatie. Brands woonde in Amsterdam en Liberato in Utrecht. Toen een pand aan het Brusselplein in Leidsche Rijn Centrum vrijkwam waren ze beiden direct verliefd.

Liberato: “Het was een superleuk pand op een goede locatie. Ten eerste is het winkelcentrum upcoming. Daarnaast had De Pizzabakkers nog geen Utrechtse vestiging aan deze kant van het kanaal.” De ondernemers hebben geen spijt gehad van hun keuze om een restaurant te openen in Leidsche Rijn Centrum. “Tot nu toe gaat het uitstekend. We hebben een hele goede zomer gedraaid dus we hebben niks te klagen.” Naast dat de zaken goed gaan is ook het contact met de omliggende ondernemers in Leidsche Rijn Centrum goed. “Vooral de horecaondernemers in het winkelcentrum spreek ik regelmatig. Ik zie ze ook niet echt als concurrentie. Ik hoop dat ze mij zo ook niet zien”, zegt Liberato lachend.

Vanaf 12:00 uur ben je welkom op het Pop Up festival van ‘What You See’. Geniet van diverse optredens of schuif aan in de pop-up bioscoop! Ook zijn er workshops en kun je meedoen aan spellen. Dit alles om met elkaar in gesprek te gaan over het thema gender, identiteit en seksualiteit. SINTERKL AASINTOCHT 24 NOVEMBER Op 24 november vanaf 12:00 uur is Sinterklaas met een hele parade aan Pieten in Leidsche Rijn Centrum. Ze zetten de boel op zijn kop en het wordt één groot spektakel. Kom je ook pepernoten scoren? BL ACK FRIDAY 29 NOVEMBER Black Friday is inmiddels ook in Nederland een begrip

geworden. Op 29 november kun je bij ons shoppen en geven de winkeliers grootse kortingen weg! KERSTBOMENDOOLHOF 8 - 29 DECEMBER Wij organiseren vanaf 8 december een uniek Kerstbomendoolhof in Leidsche Rijn Centrum – op het Brusselplein. Dit doolhof is 1.000 m2 groot en bestaat uit maarliefst 750 (!!) kerstbomen. Elk weekeind lopen er prinsessen, is de Kerstman aanwezig én maak je nog eens kans op een weekeindje Disneyland Parijs! Hoe? Door in het weekeind deel te nemen aan de puzzeltocht in het doolhof. Heb jij het juiste woord gevonden? Vul dan jouw deelnamekaart in (krijg je bij de ingang van het doolhof) en lever hem in bij het Doolhof. Wij hopen jou snel te mogen verwelkomen in Leidsche Rijn Centrum!

WIL JE MEER INFORMATIE OVER DEZE EVENTS? HOUD DAN ONZE WEBSITE (WWW.LEIDSCHERIJNCENTRUM.NL) OF ONZE FACEBOOKPAGINA (/LEIDSCHERIJNCENTRUM) IN DE GATEN!