Monumentenkrant 2023

Open

3 2 0 2 r e b m e 9 sept

Utrecht

Monumentendag OpenMonumentendagUtrecht.nl

Levend Erfgoed Oudegracht en de Gaardbrug

In deze krant:

openmonumentendagutrecht.nl

­ Meer dan 80 open monumenten ­ Wandel­ en fietsroutes ­ Alle activiteiten ­ De Utrechtse werven ­ Magazijn De Zon

­ Utrecht West ­ Levend Erfgoed: begraafplaatsen ­ 100 jaar Oud­Utrecht ­ 25 jaar Leidsche Rijn ­ en meer...

Wat vindt u van de Monumentenkrant? Scan de QR-code!

Levend Erfgoed Een stad vol historie als Utrecht is rijk aan monumenten. Dat monumenten een levendige bijdrage leveren aan de stad wordt soms nog te weinig onderkend. Daarom is het thema van de Open Monumentendag dit jaar 'Levend Erfgoed'. Bij levend erfgoed kunnen we denken aan oude tradities die deel zijn van het dage­ lijks leven en die we ook wel immaterieel erfgoed noemen. In het St. Eloyen Gasthuis is bijvoorbeeld nog altijd het smedengilde actief. Maar het thema is veel breder. Mo­ numenten leren ons immers ook over de levens van vorige generaties, die vaak nog voelbaar zijn in de muren. Ook gaan we op zoek naar 'het leven' zoals het in mo­ numenten is verbeeld en staan we stil bij de mensen en organisaties die de Utrechtse monumenten levend houden. Met andere ogen Monumenten hebben door de geschiedenis heen verschillende rollen gehad en aller­ lei mensen aangetrokken. We laten dit jaar verschillende historische figuren hun verhaal doen over de monumenten waarin zij woon­ den, werkten of verbleven. Bij een tiental monumenten zijn bij de ingang QR­codes te activeren, waarna u in aanraking kunt komen

met mensen uit verschillende tijdperken en hun band met dat monument. Zo heeft de gevangene een hele andere kijk op de voor­ malige gevangenis aan het Wolvenplein dan de architect, maar beide visies zijn interes­ sant. In Gasthuis Leeuwenbergh kwamen door de eeuwen heen zowel pestlijders als wetenschappers en in de huidige bibliotheek Neude werkte verzetsheld Wolter Heukels aan een betere toekomst. Leven verbeeld in monumenten Het leven vormt ook een belangrijke vorm van inspiratie voor architecten. Flora en fau­ na zijn een belangrijk aspect van de sym­ bool­ en verbeeldingscultuur in erfgoedmo­ numenten. Wie goed om zich heen kijkt, ontdekt een bijzondere wereld van planten, dieren en mythische wezens. De wandtapij­ ten in het Bartholomeus Gasthuis zijn hier een goed voorbeeld van. Of bezoek het Con­ cordiagebouw, van de katholieke levensver­ zekeringsmaatschappij Concordia, vol chris­ telijke symboliek. Soms kan ook ‘echt’ leven worden ontdekt; zo heeft sterrenwacht Son­ nenborgh een botanische tuin op het dak. Strijdbaarheid Daarnaast zetten we dit jaar de organisaties in het zonnetje die zich al jarenlang inspan­

Concordiagebouw nen voor het behoud van monumenten. Zo viert de historische vereniging Oud­Utrecht haar 100­jarig bestaan. Een bijzondere ge­ legenheid om terug te kijken op de invloed van deze organisatie op het monumenten­ landschap. Want behoud van monumenten gaat niet vanzelf, maar kost energie, pas­ sie en soms ook strijdbaarheid. Zo zou de hovenierswoning aan de van Zijstweg, het Huis van Mien, niet meer bestaan hebben zonder verzet tegen de sloopplannen. In 2019 werd dit huis een gemeentelijk mo­ nument.

Zonder de inzet van personen en organisa­ ties zouden veel monumenten verloren zijn gegaan. Samen zorgen zij dat monumenten behouden blijven, zodat nog vele Utrech­ ters van deze monumenten kunnen genie­ ten, zowel nu als in de toekomst. Neem vandaag een kijkje bij de een van de ruim 80 monumenten die gratis te bezoe­ ken zijn en ontdek plekken waar je normaal gesproken misschien aan voorbij zou gaan. Beleef de levendige en bruisende monu­ menten van Utrecht!