Skip to main content

ADHUNIK SAMPRESHAN (SUCHANA KAUSHAL) KE VIKAS ME SANVEGIK BUDDHI KI UPADEYATA

Page 1

Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies, Online ISSN 2278 8808, SJIF 2021 = 7.380, www.srjis.com PEER REVIEWED & REFEREED JOURNAL, SEPT OCT, 2022, VOL 10/73

Copyright ┬й
рдЖрдзреБрдирд┐рдХрд╕рдВрдкреНрд░реЗрд╖рдг(рд╕реВрдЪрд┐рд╛рдХреМрд╢рд▓)рдХреЗ рдирд┐рдХрд╛рд╕рдореЗрдВрд╕рд╛рдВрд┐реЗрдирд┐рдХрдмреБрджреНрдзрд┐рдХреАрдЙрдкрд╛рджреЗрдпрддрд╛ рдЙрдореНрдореЗрджрдирд╕рдВрд╣ рдЕрд╕рд┐рд╕реНрдЯреЗрдВрдЯрдкреНрд░реЛрдлреЗрд┐рд░ (рд╕рд┐рдХреНрд╖рд╛рд╕рд┐рднрд╛рдЧ),рдИрд┐рд╛рдирдЗрдВрд╕реНрдЯреАрдЯреНрдпреВрдЯрдСрдлрдореИрдиреЗрдЬрдореЗрдВрдЯрдПрдгреНрдбрдЯреЗрдХреНрдиреЛрд▓реЙрдЬреА рдЧреНрд░реЗрдЯрд░рдиреЛрдПрдбрд╛рдпреВ.рдкреА . 201009 Paper Received On: 25 OCTOBER 2022 Peer Reviewed On: 31 OCTOBER 2022 Published On: 01 NOVEMBER 2022 рдкреНрд░рд╕реНрддрд╛рд┐рд┐рд╛ рднрд╛рд╡рдирд╛рддреНрдордХ рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛ рдкрд░ рдХрдХрдП рдЧрдП рдЕрдзреНрдпрдпрди рдиреЗрдВ рдХреБрдЫ рдкреНрд░рдореБрдЦ рд╢рдз рдХрд┐рд╢рд╛рдУреЛрдВ рдФрд░ рдХреБрдЫ рдЕрд▓рдЧ рджреГрдХрд┐рдХрдг рдХреА рдШрдЯрдирд╛ рдХ рдХрд┐рджреНрдзрд┐рдд рдХрдХрдпрд╛ рд╣реИ, рдЬ рдЗрд╕ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рдореЗрдВ рдХрд╡рдХрд╛рд╕ рдХреА рдкреВрд░реА рдкреНрд░рдХрдХрдпрд╛рдореЗрдВрдмрдврддреАрд░реБрдХрд┐рдХ рд┐рд╢рд╛рд╛рддрд╛рд╣реИред рднрд╛рд╡рд╛рддреНрдордХ рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛ рд╢рдмреНрдж рдХ рд╕рдмрд╕реЗ рдкрд╣рд▓реЗ рд▓рдЧ рд╕реЗ рдкрд░рд░рдХрд┐рдд рдХрд░рд╛рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐ рд╡реЗрдирдкрд╛рдпрдиреЗрдВрдереЗ, рдкрд░рдиреНрддреБ рд╡реЗ рдПрдХ рд╢рдзрд╛рдереА рдереЗ рдЗрд╕ рдХрд╛рд░рдг рдЙрдирдХреЗ рдХрд╡рд┐рд╛рд░ рдЙрдирдХреЗ рд╢рдз рддрдХ рд╕реАрдХрдордд рд░рд╣ рдЧрдПред1990 рдореЗрдВ рдпреЗрд▓ рдХрд╡рд╢реНрд╡рдХрд╡рджреНрдпрд╛рд▓рдп рдХреЗ рдЬреЙрди рдореЗрдпрд░ рдФрд░ рдкреАрдЯрд░ рд╕рд╛рд▓рд╡реА рдиреЗ рд╕рд╡рд╛рдкреНрд░рдердо рд╕рд╛реЛрдВрд╡реЗрдХрдЧрдХ рдмреБрджреНрдзрд┐ рд╢рдмреНрдж рдХ рдЕрдкрдирд╛рдпрд╛ред рдмрд╛рд┐ рдореЗрдВ рд┐рди рдиреЗрдВ рдХрдорд▓рдХрд░ рд╕рд╛реЛрдВрд╡реЗрдХрдЧрдХ рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛ рдХреА рдЕрд╡рдзрд╛рд░рдгрд╛рдХ рдХрд╡рдХрдХрд╕рддрдХрдХрдпрд╛ред рдЗрдирдХреЗ рдЕрдиреБрд╕рд╛рд░ рднрд╛рд╡рд╛рддреНрдордХ рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛ рднрд╛рд╡рдирд╛рдУреЛрдВ рдХ рдЙрддреНрдкрдиреНрди рдХрд░рдиреЗ рдХреА рдХреНрд╖рдорддрд╛ рдХ рдХрдирдХрд┐рд╛рд┐ рдХрд░рддреА рд╣реИ рддрд╛рдХрдХ рдпреЗ рд╕рдордерд╛рди рдХрд╡рд┐рд╛рд░, рднрд╛рд╡рдирд╛рдУреЛрдВ рдФрд░ рдЙрдирдХреЗ рдЕрдерд╛ рдХ рд╕рдордЭрдиреЗрдВ рддрдерд╛ рднрд╛рд╡рдирд╛рддреНрдордХ рдФрд░ рдмреМрджреНрдзрд┐рдХ рдХрд╡рдХрд╛рд╕ рдореЗрдВ рд╕реБрдзрд╛рд░ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рдХрд▓рдП рднрд╛рд╡рдирд╛рдУреЛрдВ рдХ рдХреБрд╢рд▓рддрд╛рдкреВрд╡рд╛рдХ
2022, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies
Scholarly Research Journal's is licensed Based on a work at www.srjis.com
рдЙрдореНрдореЗрджрд╕рд┐рдВрд╣
Copyright ┬й 2022, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies рдХрдирдпреЛрдВрдХрддреНрд░рдд рдХрд░ рд╕рдХреЗрдВред рдЬреЙрди рдореЗрдпрд░ рдФрд░ рдкреАрдЯрд░ рд╕рд╛рд▓рд╡реА рдиреЗ рдЗрди рдХреНрд╖рдорддрд╛рдУ рдХ рд┐рд╛рд░ рдХрд╛рд░рдХ рдореЗрдВ рдХрд╡рднрд╛рдХрдЬрддрдХрдХрдпрд╛ яВ╖ рдЕрд╢рд╛рджреНрдзрдмреНрджрдХрднрд╛рд╡ рдХ рд╕рдордЭрдирд╛ Perciving emotion яВ╖ рд╕реЛрдВрдЬреНрдЮрд╛рдирд╛рддреНрдордХрднрд╛рд╡рдирд╛рдХреАрд╕рдордЭ-Understanding the emotion яВ╖ рд╡реНрдпрд┐рднрд╛рд╡рдирд╛рдУреЛрдВрдХ рд╕рдордЭрддреЗ рд╣реБрдПрдХрдХрдпрд╛рдХрд░рдирд╛ Facilitating emotion яВ╖ рднрд╛рд╡рдирд╛рдХрдирдпрдиреНрддреНрд░рдг Emotional control рдбреЗрдХрдирдпрд▓рдЧрд▓рдореИрдВрдирдиреЗрдВ 1995 96 рдореЗрдВ рдЕрдкрдиреА рдкреБрд╕реНрддрдХ Emotional Intelligence рдореЗрдВ рд╕рд╛реЛрдВрд╡реЗрдХрдЧрдХ рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛ рдХ рдПрдХ рдирдпреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдкреНрд░рд╕реНрддреБрдд рдХрдХрдпрд╛ред рдЧрд▓рдореИрди рд░реВрдЯрдЬрд╕рд╛ рдХрд╡рд╢реНрд╡рдХрд╡рджреНрдпрд╛рд▓рдп рдореЗрдВ рдХрдирд╕рдХрдЯрд╛рдпрдо рдлреЙрд░ рд░рд░рд╕рд┐рд╛ рдЗрдорд╢рдирд▓ рдЗреЛрдВрдЯреЗрдХрд▓рдЬреЗрдиреНрд╕ рдХреЗ рд┐реЗрдпрд░рдореИрди рд╡ рд╕реЛрдВрд╕реНрдерд╛рдкрдХ рдереЗред рдЗрд┐ реЛрдВрдиреЗ рд╕реНрдкрд┐ рдХрдХрдпрд╛ рдХрдХ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐ рдХреЗ рдХрд╡рдХрд╛рд╕ рдореЗрдВ рдЙрд╕рдХреА рдмреБрджреНрдзрд┐рд▓рджреНрдзрд┐ рд╕реЗ рдЬреНрдпрд╛рд┐рд╛ рдЙрд╕рдХреА рд╕рд╛реЛрдВрд╡реЗрдХрдЧрдХ рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛ рдХрд╛ рдкреНрд░рднрд╛рд╡ рдкрдбрд╝рддрд╛ рд╣реИред рдЗрдирдХрд╛ рдордд рдерд╛ рдХрдХ рдпрдХрд┐ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐ рдХреА рд╕рдлрд▓рддрд╛ рдореЗрдВ 20% рдЙрд╕рдХреА рдмреБрджреНрдзрд┐ рд▓рджреНрдзрд┐рдХрд╛рдпрдЧрд┐рд╛рдирд╣рддрд╛рд╣реИ рдд 80% рдЙрд╕рдХреАрд╕рд╛реЛрдВрд╡реЗрдХрдЧрдХрдмреБрджреНрдзрд┐рдХрд╛рдпрдЧрд┐рд╛рдирд╣рддрд╛рд╣реИред рдЧрд▓рдореИрди рдиреЗ рдореЗрдпрд░ рдФрд░ рд╕реИрд▓рд╡реА рдХреЗ рд╕рд╛реЛрдВрд╡реЗрдХрдЧрдХ рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛ рдХреЗ рдШрдЯрдХ рдХ рдЖрдЧреЗ рдмрдврд╛рддреЗ рд╣реБрдП 5 рддрддреН рдХреАрд╡реНрдпрд╛рдЦреНрдпрд╛рдХреА, рдЬ рдХрдирдореНрдирд╡рддреН рд╣реИрдВ рдЖрддреНрдордирд┐рдпрдВрддреНрд░рдг- рдЖрддреНрдордХрдирдпреЛрдВрддреНрд░рдг рд╕реЗ рддрд╛рддреНрдкрдпрд╛ рд╣реИ- рдЕрдкрдиреЗ рд╕реЛрдВрд╡реЗрдЧ рдХ рдХрдирдпреЛрдВрдХрддреНрд░рдд рдХрд░рдирд╛ред рдЗрд╕рдХрд╛ рдХрд┐рд╛рдХрдк рдпрд╣ рдЕрдерд╛ рдирд╣реАреЛрдВрдХрдХ рдЕрдкрдиреЗ рд╕реЛрдВрд╡реЗрдЧ рдХ рд┐рдмрд╛рдХрд░ рд░рдЦрд╛ рдЬрд╛рдпреЗ рдмрджреНрдзрд┐ рдЗрд╕рдХрд╛ рдЕрдерд╛ рд╣реИ рдХрдХ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐рдЕрдкрдиреЗ рд╕реЛрдВрд╡реЗрдЧ рдХ рд╕рд╣реАрдвреЛрдВрдЧрд╕реЗ рд╡рд╛рддрд╛рд╡рд░рдгрдХреЗ рдЕрдиреБрдХреВрд▓рд╡реНрдпрд┐рдХрд░реЗ рд╡рдХрдирдпреЛрдВрддреНрд░рдгрд╕реЗ рдмрд╛рд╣рд░ рдирд╣рдиреЗ рд┐реЗ рдЗрд╕рдХрд▓рдПрдХрдЬрдирд╡реНрдпрджреНрдзрд┐рдп рдХреАрд╕рд╛реЛрдВрд╡реЗрдХрдЧрдХрдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛рдЕрдХрдзрдХрд╣рддреАрд╣реИ рд╡реЗ рдХреНрд░рдз, рдХрдирд░рд╛рд╢рд╛ рд╕реЗрдЕрдкрдиреЗрдЬреАрд╡рдирдХ рдкреНрд░рднрд╛рдХрд╡рддрдирд╣реАреЛрдВрд╣рдиреЗрд┐реЗрддреЗ рд╣реИрдВред рдЖрдиреНрддрд░рд┐рдХ рдЕрдирд┐рдкреНрд░реЗрд┐рдгрд╛- рдХрдЬрди рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐рдп рдореЗрдВ рд╕рд╛реЛрдВрд╡реЗрдХрдЧрдХ рдмреБрджреНрдзрд┐ рд╣рддреА рд╣реИ, рд╡реЗ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐ рдЕрдкрдиреЗ рд▓рдХреНрд╖реНрдп рдкреНрд░рд╛рджреНрдзрд┐ рдХреЗ рдХрд▓рдпреЗ рд╣рдореЗрд╢рд╛ рд▓рдЧрдирд╢реАрд▓ рд░рд╣рддреЗ рд╣реИрдВ рддрдерд╛ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐ рдпрдХрд┐ рдХрдирд░рд╛рд╢ рд╣реИ рдд рднреА рд╡рд╣ рдХрд╛рдпрд╛ рдХрд░рддрд╛рд╣реИ рддрдерд╛рдХрдХрд╕реАрддрд░рд╣рдХрд╛рд▓рд╛рд▓рд┐рдЙрд┐реЗрдВ рдХрддрд╛рд╡реНрдпрдорд╛рдЧрд╛ рд╕реЗ рдХрд╡рд┐рдХрд▓рддрдирд╣реАреЛрдВрдХрд░рдкрд╛рддрд╛рд╣реИредрдЗрд╕ рд╕рдореНрдмрдиреНрдз рдореЗрдВ рд╢рдз рд╕реЗ рдХрд╕рд┐ рд╣ рд┐реБрдХрд╛ рд╣реИ рдХрдХ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐ рдХреА рд╕рдлрд▓рддрд╛ рдХрд╛ рдмрд╣реБрдд рдмрдбрд╝рд╛ рдкреНрд░рдХрддрд╢рдд рдЕрдХрднрдкреНрд░реЗрд░рдгрд╛рдкрд░рдХрдирднрд╛рд░рдХрд░рддрд╛рд╣реИред
(Pg. 17615 17620) 17616
рдЙрдореНрдореЗрджрд╕рд┐рдВрд╣
Copyright ┬й 2022, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies рдЖрддреНрдордЬрд╛рдЧреГрдирд┐ рдЗрд╕рдХрд╛ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐ рдХреЗ рдЬреАрд╡рди рдореЗрдВ рдмрд╣реБрдд рдорд╣рддреН рд╣реИ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐ рдЕрдкрдиреЗ рд╕реЛрдВрд╡реЗрдЧ рд╕реЗ рднрд▓реАрднрд╛реЛрдВрдХрдд рдкрд░рд░рдХрд┐рддрд╣рддрд╛рд╣реИ рд╕рд╛рде рд╣реАрд╡рд╣рдпрд╣рдЬрд╛рдирддрд╛рд╣реИ рдХрдХрдЕрдкрдиреЗ рднрд╛рд╡ рдПрд╡реЛрдВ рд╕реЛрдВрд╡реЗрдЧ рд╕реЗ, рдХрдЬрд╕ рд░реВрдк рдореЗрдВ рд╡реЗ рдЙрддреНрдкрдиреНрди рд╣рддреЗ рд╣реИрдВ, рд╕реЗ рдкрд░рд░рдХрд┐рдд рд╣рддрд╛ рд╣реИ рдЕрдерд╛рд╛рддреН рдЗрд╕рдореЗрдВ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐ рдпрд╣рдЬрд╛рдирддрд╛ рд╣реИ рдХрдХ рдХрдХрд╕ рдХрд╛рд░рдг рд╕реЗ рдпрд╣ рд╕реЛрдВрд╡реЗрдЧ рдЙрддреНрдкрдиреНрди рд╣реБрдП рд╣реИрдВ рддрдерд╛ рдпрдХрд┐ рдХреНрд░рдз рдореЗрдВ рд╣реИ рдд рдЙрд╕ рдХрд╛рд░рдг рдХ рдХрдирдпреЛрдВрдХрддреНрд░рдд рдХрд░рдиреЗ рдХреА рдХрдХрд╢рд╢ рдХрд░рддрд╛ рд╣реИред рдЗрд╕рдореЗрдВ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐ рдЕрдкрдиреЗ рднрд╛рд╡ рдХреЗ рдЖрдзрд╛рд░ рдкрд░ рд╡реНрдпрд╡рд╣рд╛рд░ рдирд╣реАреЛрдВрдХрд░рддрд╛ рд╣реИ рдмрд▓рдХрдХрдЙрд╕рдореЗрдВрдЫреБрдкреЗрд╣реБрдПрдореВрд▓рдХ рдзреНрдпрд╛рдирдореЗрдВрд░рдЦрдХрд░рд╡реНрдпрд╡рд╣рд╛рд░рдХрд░рддрд╛рд╣реИред рдкрд┐рд╛рд┐реБрд┐реВрдирд┐ рдпрд╣ рд╡рд╣ рддрддреН рд╣реИ рдХрдЬрд╕рдореЗрдВ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐ рд┐реВрд╕рд░реЗ рдХреЗ рд╕реЛрдВрд╡реЗрдЧ рд╡ рднрд╛рд╡ рдХ рд╕рдордЭрддрд╛ рд╣реИ рддрдерд╛ рдЙрдирдХреЗ рдЕрд╢рд╛рджреНрдзрдмреНрджрдХрд╡реНрдпрд╡рд╣рд╛рд░рдХ рд╕рдордЭрд▓реЗрддрд╛рд╣реИред рд╕рд╛рдорд╛рдирдЬрдХрдХреМрд╢рд▓- рдЗрд╕рдХрд╛ рдпрд╣ рдкреНрд░рдореБрдЦ рддрддреН рд╣реИ рдХрдЬрд╕рдХреЗ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐ рд┐реВрд╕рд░ рдХреЗ рд╕рд╛рде рдЕрдкрдиреЗ рд╕рдореНрдмрдиреНрдз рдХ рдмрдирд╛рдП рд░рдЦрддрд╛ рд╣реИ рдХреН реЛрдВрдХрдХ рд╕рдореНрдмрдиреНрдз рдд рдХрдИ рд▓рдЧ рдмрдирд╛рддреЗ рд╣реИ рдкрд░рдиреНрддреБ рдЙрдирдХ рдмрдирд╛рдпреЗ рд░рдЦрдирд╛ рдЗрд╕ рддрддреН рдХрд╛ рдкреНрд░рдореБрдЦ рдХрд╛рдпрд╛ рд╣реИред рдХрдЬрди рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐рдп рдореЗрдВ рдкрд░рд╛рдиреБрднреВрдХрдд рдХреА рдХреНрд╖рдорддрд╛ рд╣рддреА рд╣реИ рд╡реЗ рд┐реВрд╕рд░ рдХреЗ рд╕рд╛рдердЕрдкрдиреЗрд╕рдореНрдмрдиреНрдзрдХ рд╕рд╣реАрдвреЛрдВрдЧрд╕реЗрдмрдирд╛рдХрд░рд░рдЦрддреЗ рд╣реИред рдкрд╛рд┐рд╕реНрдкрд░рд┐рдХрд╕рдореНрдмрдиреНрдз рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рд┐ рдпрд╛ рд┐ рд╕реЗ рдЕрдХрдзрдХ рд▓рдЧ рдХреЗ рдмреАрд┐ рд╕реБрд┐рдирд╛рдУреЛрдВрдХрд╛ рдЖрд┐рд╛рди рдкреНрд░рд┐рд╛рди рд╣реИред рдпрд╣ рд╢рдз рдХрд╛ рдПрдХ рдХреНрд╖реЗрддреНрд░ рднреА рд╣реИ рдЬ рдпрд╣ рд╕рдордЭрдиреЗ рдХрд╛ рдкреНрд░рдпрд╛рд╕ рдХрд░рддрд╛ рд╣реИ рдХрдХ рдордиреБрд╖реНрдп рдХреИрд╕реЗ рдХрдИ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐рдЧрдд рдФрд░ рд╕рдореНрдмрдиреНрдзрдкрд░рдХ рд▓рдХреНрд╖реНрдп рдХ рдкреВрд░рд╛ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рдХрд▓рдпреЗ рдореМрджреНрдзрдЦрдХ рдФрд░ рдЕрд╢рд╛рджреНрдзрдмреНрджрдХрд╕реЛрдВрдХреЗрдд рдХрд╛рдЙрдкрдпрдЧрдХрд░рддрд╛рд╣реИред рдХрд╛рдпрд╛рд╕реНрдерд▓ рдореЗрдВ рдмреЗрд╣рддрд░ рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рдХ рдмрдврд╛рд╡рд╛ рд┐реЗрдиреЗ рд╡рд╛рд▓рд╛ рдкрд╕реНрдЯрд░, 1930 рдХреЗ рд┐рд╢рдХрдХреЗ рдЕрдиреНрдд рд╕реЗ 1940 рдХреЗ рд┐рд╢рдХ рдХреЗ рд╢реБрд░реВрдЖрддрдореЗрдВ рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рдЕрдиреБрд╕реЛрдВрдзрд╛рди рдкреВрдЫрддрд╛рдЫ рдХреАрдХрдорд╕реЗрдХрдо 6 рд╢реНрд░реЗрдХрдгрдп рдХ рд╕рдореНрдмрдХрдзрддрдХрд░рддрд╛рд╣реИ 1. рдЖрдордиреЗ рд╕рд╛рдордиреЗ рдХрд╛ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░- рдЗрд╕ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рдХреЗ рд┐реМрд░рд╛рди рдордиреБрд╖реНрдп рдЕрдкрдиреЗ рдореМрджреНрдзрдЦрдХ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рдФрд░ рдЕрд╢рд╛рджреНрдзрдмреНрджрдХрд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░рдХ рдХреИрд╕реЗрд╕рдорд╛рдпрдХрдЬрддрдФрд░рдЕрдиреБрдХреВрдХрд▓рддрдХрд░рддреЗ рд╣реИрдВред 2. рд╕рдиреНрджреЗрд╢рдХреИрд╕реЗрдЙрддреНрдкрдиреНрдирд╣рддреЗ рд╣реИрдВред 3. рдЕрдХрдирдХрд┐рддрддрд╛рд╡реНрдпрд╡рд╣рд╛рд░рдФрд░рд╕реВрд┐рдирд╛рдкреНрд░рдмрдиреНрдзрдирд░рдгрдиреАрдХрддрдп рдХ рдХреИрд╕реЗрдкреНрд░рднрд╛рдХрд╡рддрдХрд░рддреАрд╣реИред 4. рднреНрд░рд╛рдордХрд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░
(Pg. 17615 17620) 17617
рдЙрдореНрдореЗрджрд╕рд┐рдВрд╣
Copyright ┬й 2022, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies 5. рд╕рдореНрдмрдиреНрдзрдкрд░рдХрджреНрд╡реЛрдВрд┐рд╛рддреНрдордХрддрд╛ред 6. рд╕рд╛рдорд╛рдХрдЬрдХрдЕрдиреНрдд:рдХрдХреНрд░рдпрд╛рдПреЛрдВ рдЬ рдкреНрд░реМрджреНрдпрдХрдЧрдХреАрджреНрд╡рд╛рд░рд╛рдордзреНрдпрд╕реНрдерддрд╛рдХреАрдЬрд╛рддреАрд╣реИрдВред рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рдХ рдЕрдХреНрд╕рд░ рдЙрди рд▓рдЧ рдХреЗ рдмреАрд┐ рд╣рдиреЗ рд╡рд╛рд▓реЗ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдкрд░рд░рднрд╛рдХрд┐рдд рдХрдХрдпрд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИ рдЬ рдЕрдиреНрдпрдиреНрдпрд╛рдХрд╢реНрд░рдд рд╣реИ рдФрд░ рдПрдХ рд┐реВрд╕рд░реЗ рдХреЗ рдмрд╛рд░реЗ рдореЗрдВ рдХреБрдЫ рдЬреНрдЮрд╛рди рд░рдЦрддреЗ рд╣реИрдВред рдЙрд┐рд╛рд╣рд░рдг рдХреЗ рдХрд▓рдП рдПрдХ рдмреЗрдЯреЗ рдФрд░ рдЙрд╕рдХреЗ рдХрдкрддрд╛, рдПрдХ рдХрдирдпрд┐рд╛ рдФрд░ рдПрдХ рдХрдорд╛рд┐рд╛рд░реА, рд┐ рдмрд╣рди рдЗрддреНрдпрд╛рдХрд┐ред рдпрджреНрдпрдХрдк рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рдЕрдХреНрд╕рд░ рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐рдп рдХреЗ рдЬрдбрд╝ рдХреЗ рдмреАрд┐ рд╣рддрд╛ рд╣реИ рдЗрд╕реЗ рдкрд░рд░рд╡рд╛рд░ рдЬреИрд╕реЗ рдЫрдЯреЗ рдЕрддрд░реЛрдВрдЧ рд╕рдореВрд╣ рдХ рд╢рд╛рдХрдорд▓ рдХрд░рдиреЗ рдХреЗ рдХрд▓рдпреЗ рднреА рдмрдврд╛рдпрд╛ рдЬрд╛ рд╕рдХрддрд╛ рд╣реИред рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рдкрд░ рдЬреИрдХрд╡рдХ рдФрд░ рд╢рд╛рд░реАрд░рд░рдХ рджреГрдХрд┐рдХрдг рдореЗрдВ рд░реВрдХрд┐ рдмрдв рд░рд╣реА рд╣реИред рдпреЗ рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХ рдХреМрд╢рд▓ рд╕рдХрд╛рд░рд╛рддреНрдордХ рдмрд╛рддрд┐реАрдд рдХреЗ рдХрдирдорд╛рд╛рдг рдореЗрдВ рдпрдЧрд┐рд╛рди рд┐реЗрдиреЗрдВ рд╡рд╛рд▓реЗ рдкреНрд░рдореБрдЦ рддрддреН рдХрд╛ рдкреНрд░рдХрддрдХрдирдХрдзрддреН рдХрд░рддреЗрдВ рд╣реИрдВред рд╣рдореЗрдВ рдЗрд╕рдмрд╛рддрдкрд░рдХрд╡рд┐рд╛рд░рдХрд░рдирд╛рд┐рд╛рдХрд╣рдПрдХрдХ рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХрдХреМрд╢рд▓ рдХреЗ рд╕рд╛рдерд╣реАрд╕рд╛рдердХрдХрд╕реА рдХреА рдЬрд░реВрд░рдд рдФрд░ рднрд╛рд╡рдирд╛рдУреЛрдВ рдХреЗ рд╕рдорд╛рдпрдЬрди рдХрд╛ рдХрдирдорд╛рд╛рдг рдХреИрд╕реЗ рдХрдХрдпрд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИред рдпрдХрд┐ рдЗрди рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХ рдХреМрд╢рд▓ рдХ рд╡рд╛рд╕реНрддрдХрд╡рдХрддрд╛ рдХреА рднрд╛рд╡рдирд╛ рдФрд░ рдПрдХ рд╕рд╛рдорд╛рдХрдЬрдХ рд░реВрдк рд╕реЗ рдХрдЬрдореНрдореЗрд┐рд╛рд░ рд╕реНрд╡рдпреЛрдВ рдХрд╛ рд╕рд╛рде рд╕рд╣рд╕реЛрдВрдмреЛрдВрдз рдирд╣реАреЛрдВ рдХрдХрдпрд╛ рдЬрд╛рддрд╛ рд╣реИ, рдд рд╕рдЪреНрдЪреА рд╡реНрдпрджреНрдзрд┐рдЧрдд рд╕реЛрдВрддреБрдХрд┐ рдкрд░ рдкреНрд░рд╛рд┐ рдПрдХ рд┐рд┐рдкреВрдгрд╛ рд╕рд╛рдорд╛рдХрдЬрдХрд╕рдлрд▓рддрд╛рдХрд╛рдЬрджреНрдзрдЦрдорд╣рддрд╛рд╣реИред рд╕рдореНрдмрдиреНрдзрдиреНрдзрд┐рд╕рд╛рдирд┐рддреНрдпрд╕рдореАрдХреНрд╖рд╛ рдХрдХрд╕реА рднреА рд╢рдз рдХрд╛рдпрд╛ рдХ рдХрд░рдиреЗ рд╕реЗ рдкреВрд╡рд╛ рдЙрд╕ рд╢рдз рд╕реЗ рд╕реЛрдВрдмреЛрдВрдХрдзрдд рд╕рд╛рдХрд╣рддреНрдп рдХреА рд╕рдореАрдХреНрд╖рд╛ рдХрд░рдирд╛рдкреНрд░рддреНрдпреЗрдХрд╡реИрдЬреНрдЮрд╛рдХрдирдХрдЕрдиреБрд╕реЛрдВрдзрд╛рдирдХреАрдкреНрд░рдХрдХреНрд░рдпрд╛рдореЗрдВрдорд╣рддреНрдкреВрдгрд╛ рд╕рдореНрдмрдиреНрдзрд╣реИред рдорд╛рдзреНрдпрдХрдордХрд╕реНрддрд░рдХреЗ рдХрд╡рджреНрдпрд╛рдХрдерд╛рдп рдХреАрд╕рд╛реЛрдВрд╡реЗрдХрдЧрдХрдмреБрджреНрдзрд┐рдФрд░рд╕рд╛реЛрдВрд╡реЗрдХрдЧрдХрдмреБрджреНрдзрд┐рд▓рджреНрдзрд┐рдХрд╛рдЕрдзреНрдпрдпрдиред рдорд╛рдзреНрдпрдХрдордХрд╕реНрддрд░рдХреЗ рдХрд╡рджреНрдпрд╛рдХрдерд╛рдп рдХреЗ рд╕рд╛реЛрдВрд╡реЗрдХрдЧрдХрдмреБрджреНрдзрд┐рдХрд╛рд╢реИрдХрдХреНрд╖рдХрдЙрдкрд▓рджреНрдзрд┐рдкрд░рдкреНрд░рднрд╛рд╡ред рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп- рдЗрд╕ рдЕрдзреНрдпрдпрдирдХрд╛ рдЙрджреНрджреЗрд╢реНрдп рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рдХреМрд╢рд▓ рдХрд╡рдХрдХрд╕рддрдХрд░рдиреЗ рдореЗрдВ рднрд╛рд╡рд╛рддреНрдордХ рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛рднреВрдХрдордХрд╛рдХреАрдкрд╣рд┐рд╛рдирдХрд░рдирд╛рд╣реИред
(Pg. 17615 17620) 17618
рдЙрдореНрдореЗрджрд╕рд┐рдВрд╣
Copyright ┬й 2022, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies рдкрд░рд┐рдХрд▓реНрдкрд┐рд╛ рд╢рдз рдкрд░рд░рдХрд▓реНрдкрдирд╛ рдХрдЬрд╕ рдзрд╛рд░рдгрд╛ рд╕реЗ рд╣рдорд╛рд░рд╛ рд╢рдз рд╢реБрд░реВ рд╣рддрд╛ рд╣реИ, рд╡рд╣ рдпрд╣ рд╣реИ рдХрдХ рднрд╛рд╡рдирд╛рддреНрдордХ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рдФрд░ рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХ рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рдХреМрд╢рд▓ рдХреЗ рдХрд╡рдХрд╛рд╕ рдореЗрдВ рднрд╛рд╡рд╛рддреНрдордХ рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛ рдХреЗ рд╕реНрддрд░рдХрд╛рдореВрд▓реНрд╛реЛрдВрдХрдирдЖрд╡рд╢реНрдпрдХрд╣реИред рд╢реЛрдзрдЕрдирд┐рдХрд▓реНрдк рд╢реЛрдзрдирд┐рдирдз рд╕рдорд╕реНрдпрд╛рдХреАрдкреНрд░рдХреГрдХрддрдХреЗ рдЖрдзрд╛рд░рдкрд░рд╕рд╡реЗрдХреНрд╖рдгрдХрд╡рдХрдзрдХрд╛рдкреНрд░рдпрдЧрдХрдХрдпрд╛рдЧрдпрд╛рд╣реИред рдЬрд┐рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛, рдиреНрдпрд╛рджрд╢рд╢рдирд┐рдирдзрдПрд┐рдВрдиреНрдпрд╛рджрд╢рд╢ яВ╖ рд╢реЛрдз рдЕрдзреНрдпрдпрд┐ рдХреА рдЬрд┐рд╕рдВрдЦреНрдпрд╛- рд╢рдз рдЕрдзреНрдпрдпрди рдХреА рдЬрдирд╕реЛрдВрдЦреНрдпрд╛ рдХреЗ рдЕрдиреНрддрдЧрд╛рдд рдЕрдореНрдмреЗрдбрдХрд░рдирдЧрд░рдХреЗ рдмреА.рдПрдб. рдХреЙрд▓реЗрдЬрдХреЗ рдХрд╡рджреНрдпрдХрдерд╛рдп рдПрд╡реЛрдВ рдХрд╢рдХреНрд╖рдХ рдХ рдЬрдирд╕реЛрдВрдЦреНрдпрд╛рдХреЗ рд░реВрдкрдореЗрдВ рд┐рдпрдирдХрдХрдпрд╛рдЧрдпрд╛рд╣реИред яВ╖ рдкреНрд░рд╕реНрддреБрд┐рд╢реЛрдзрдЕрдзреНрдпрдпрд┐рд┐реЗрд┐реБ рдиреНрдпрд╛рджрд╢рд╢ рдирд┐рдирдз рдЕрдзреНрдпрдпрди рд╣реЗрддреБ рдиреНрдпрд╛рдпрд┐рд╢рд╛ рдХрд╛ рд┐рдпрди рд╕реНрддрд░рд░рдХреГрдд рдпрд╛рджреГрджреНрдзрд┐рдХрд░рдгрдХрд╡рдХрдзрджреНрд╡рд╛рд░рд╛рдХрдХрдпрд╛рдЬрд╛рдпреЗрдЧрд╛ред яВ╖ рд╢реЛрдз рдЕрдзреНрдпрдпрд┐ рд┐реЗрд┐реБ рдиреНрдпрд╛рджрд╢рд╢- рдкреНрд░рд╕реНрддреБрдд рд╢рдз рдЕрдзреНрдпрдпрди рдХреЗ рд╣реЗрддреБ рдиреНрдпрд╛рд┐рд╢рд╛ рдХреЗ рд░реВрдк рдореЗрдВ рдЕрдореНрдмреЗрдбрдХрд░рдирдЧрд░ рдЬрдирдкрд┐ рдХреЗ рдмреА.рдПрдб. рдХреЙрд▓реЗрдЬ рдХреЗ 50 рдХрд╡рджреНрдпрд╛рдХрдерд╛рдп рдФрд░ 50 рдХрд╢рдХреНрд╖рдХ рдХ рдиреНрдпрд╛рд┐рд╢рд╛рдХреЗ рд░реВрдкрдореЗрдВрд┐рдпрдирдХрдХрдпрд╛рдЬрд╛рдПрдЧрд╛ред яВ╖ рдкреНрд░рдпреБрдХреНрддрдЙрдкрдХрд┐рдг- рдкреНрд░рд╕реНрддреБрдд рд╢рдз рдореЗрдВ рд╕рд╛реЛрдВрд╡реЗрдХрдЧрдХ рдмреБрджреНрдзрд┐ рдХреЗ рдорд╛рдкрди рд╣реЗрддреБ рдбреЙ рдПрд╕ рдХреЗ рдореЛрдВрдЧрд▓ рдПрд╡реЛрдВ рд╢реНрд░реА рдорддреА рд╢реБрднреНрд░рд╛ рдореЛрдВрдЧрд▓ рджреНрд╡рд╛рд░рд╛ рдХрдирдХрдорд╛рдд рдорд╛рдирдХреАрдХреГрдд рдЗрдорд╢рдирд▓ рдЗрдиреНрдЯреЗрдХрд▓рдЬреЗрдиреНрд╕ рдЗрдирд╡реЗрдиреНрдЯрд░реА рдХрд╛ рдкреНрд░рдпрдЧрдХрдХрдпрд╛рдЬрд╛рдпреЗрдЧрд╛ред рд╕рд╛рдВрдиреНрдзрдЦреНрдпрдХреАрдирд┐рдирдзрдпрд╛рд╛рдБ рд╕реЛрдВрдХрдХрд▓рдд рдкреНрд░рд┐рддреНрдд рдПрд╡реЛрдВ рдСрдХрдбрд╝ рдХреЗ рдХрд╡рд╢реНрд▓реЗрд┐рдг рд╣реЗрддреБ рдордзреНрдпрдорд╛рди, рдорд╛рдирдХ рдХрд╡рд┐рд▓рди, рдЯреА рдкрд░реАрдХреНрд╖рдг, рд╕рд╣ рд╕рдореНрдмрдиреНрдзрдЖрдХрд┐рд╕рд╛реЛрдВрджреНрдзрдЦреНрдпрдХреАрдХреАрдХрд╡рдХрдзрдп рдХрд╛рдкреНрд░рдпрдЧрдХрдХрдпрд╛рдЬрд╛рдпреЗрдЧрд╛ред
(Pg. 17615 17620) 17619

(Pg. 17615 17620) 17620

vxzoky]foeysтАЩk,oaxqIrk]uh:┬╝2011┬╜ lkekftd tkx:drk esa lapkj lk/kuksa dh Hkwfedk%,dlekt тАЩkkL=h;v/;;Uk]├йSekfldjpuk]vad10]ebZ&twu2011 e/;iznsтАЩkтАЬkklumPpfтАЩk{kkfoHkkx,oafgUnhxzUFkvdkneh]Hkksiky]e-iz-A v:.k] dukSft;k ┬╝2002┬╜ lapkj dkSтАЩkyksa ds fodkl esa ckfydkvksa dh laosxkRed cqf)e├Щkkdkv/;;u]vkbZtsvkj,lVh ubZfnYyhA ekyoh;]jktho┬╝2016┬╜ тАЩkSf{kdrduhdh,oalwpuklaizsтАЩk.krduhdh bykgkckn % тАЩkkjnkiqLrdHkouA ;kno]ljkst┬╝2009┬╜ тАЩkSf{kdrduhdh,oaizzca/kvkxjk%vkj0,l0,0b.VjusтАЩkuyA feJk] jkecpu ┬╝1995┬╜ fdтАЩkksj ckydksa dh laosxkRed fLFkjrk dk ,d v/;;u] lekuqHkwfr]ih;jfjO;wMbaVjusтАЩkuytuZy]mizA

рдЙрдореНрдореЗрджрд╕рд┐рдВрд╣
Copyright ┬й 2022, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies рдирд┐рд╖реНрдХрд░реНрд╢ рднрд╛рд╡рд╛рддреНрдордХ рдмреБрджреНрдзрд┐рдорддреНрддрд╛ рд╣рдорд╛рд░реА рднрд╛рд╡рдирд╛рдУреЛрдВ рдХ рдХрдирдпреЛрдВрдХрддреНрд░рдд рдХрд░рдиреЗрдВ рдХреА рдХреНрд╖рдорддрд╛ рдкрд░ рд╣рдорд╛рд░реЗ рдЕреЛрдВрд┐рд░ рдмреБрдХрдирдпрд╛рд┐реА рдорд╛рдирд╡ рдХреМрд╢рд▓ рдкрд░ рдзреНрдпрд╛рди рдХреЗрджреНрдзрдиреНрджрдд рдХрд░рддреА рд╣реИред рдПрдХ рд╕рдХрд╛рд░рд╛рддреНрдордХ рдмрд╛рддрд┐реАрдд рдХреЗ рд▓рд╛рднрдХреЗ рдХрд▓рдПрдХреБрд╢рд▓рддрд╛рд╕реЗрд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░рдХрд░рдиреЗ рдХреАрдХреНрд╖рдорддрд╛рднрд╛рд╡рдирд╛рддреНрдордХрдмреБрджреНрдзрд┐рдХрд╛рдПрдХрдЙрд┐рд╛рд╣рд░рдгрдмрди рд╕рдХрддреАрд╣реИредрднрд╛рд╡рдирд╛рддреНрдордХрдмреБрджреНрдзрд┐рдореЗрдПрдХрдпреВрдХрдирдкрд╕рд╛рдирд▓рд╕реЗ рдПрдХрдХрд┐рд╡реИрдпрджреНрдзрд┐рдХрджреГрдХрд┐рдХрдг рд╕реЗ рдЧреБрдЬрд░рдирд╛ рд╣рддрд╛ рд╣реИред рд╕реНрд╡ рд╡реИрджреНрдзрд┐рддреН рдХ рдЬрд╛рдирдиреЗ рдХреА рдЖрдиреНрддрд░рд░рдХ рдХреНрд╖рдорддрд╛рдУреЛрдВ рд╕реЗ рдЕреЛрдВрддрдГрдХрдХреНрд░рдпрд╛ рдореЗрдВ рд╕реНрдерд╛рдирд╛реЛрдВрддрд░рд░рдд рдХрдХрдП рдЧрдП рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХ рдХреМрд╢рд▓ рддрдХ рднрд╛рд╡рдирд╛рдУреЛрдВ рдХ рд╕рдордЭрдиреЗ рдФрд░ рдкрд╛рд░рд╕реНрдкрд░рд░рдХ рд╕реЛрдВрдмреЛрдВрдз рдореЗрдВ рдмреБрджреНрдзрд┐рдорд╛рдиреА рд╕реЗ рдХрд╛рдпрд╛ рдХрд░рдиреЗрдВ рдХреНрд╖рдорддрд╛ рддрд╛рдХрдХ
рд╕рд╛рдореЛрдВрдЬрд╕реНрдпрдкреВрдгрд╛
рдХрд╡рдХрдХрд╕рдд
рд╕рдВрджрд░реНрдн
рд╕реЛрдВрд┐рд╛рд░ рдХреМрд╢рд▓ рдФрд░
рд╕реЛрдВрдмреЛрдВрдз рдХ
рдХрд░рдиреЗрдВрдореЗрдВрдпрдЧрд┐рд╛рдирдХрд┐рдпрд╛рдЬрд╛рд╕рдХреЗред

Turn static files into dynamic content formats.

Create┬аa┬аflipbook
ADHUNIK SAMPRESHAN (SUCHANA KAUSHAL) KE VIKAS ME SANVEGIK BUDDHI KI UPADEYATA by Scholarly Research Journal"s - Issuu