Skip to main content

MALWE DIA LOKH BOLIYA RAHI PRAGAT HUNDE VABHIN RISHTAYA DA SAROOP

Page 1

Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language, Online ISSN 2348-3083, SJ IMPACT FACTOR 2021: 7.278, www.srjis.com PEER REVIEWED & REFEREED JOURNAL, OCT-NOV, 2021, VOL-9/48

wkbt/ dhnK b'e p'bhnK okjh gqrN j[zd/ ftfGzB foPfsnK dk ;o{g Navneet Kaur PhD Punjabi RIMT University Mandi Gobindgarh

Paper Received On: 25 NOV 2021 Peer Reviewed On: 30 NOV 2021 Published On: 1 DEC 2021

Scholarly Research Journal's is licensed Based on a work at www.srjis.com

jo ;wki ftu gfotko fJe gqtkfBs ;z;Ek j? ns/ jo/e wB[~y gfotko Bkb ;zpzX o~ydk j?. wB[~y gfotko fpBQK fpbe[~b nX{ok j?. gfotkoke foPfsnK dk ;o{g gsh gsBh d/ ;zpzXK s/ nkXkfos j?. fezrIb/ v/ft; gfotko dh gfoGkPK fdzd/ j'J/ fbyd/ jBL “gfotko p~funK ns/ wkfgnK d[nkok pDdk j?. fJj ;G s'A S'N ' k foPs/dkoh i[~N j?.” gsh^gsBh ;zpzXK s'A jh foPsk gqDkbh ft~u BkBe/ ns/ dkde/ gfotko d/ d' w[~y Ezw yVQ/ j[zd/ jB. fijBK s'A ;ko/ ;w[~u/ e[Vwukoh, ;kekukoh iK foPs/dkoh dk skDk^g/Nk fNfenk j'fJnk j?. BkBe/ Ppd dk noE j? wK d/ wkfgnK dk xo, fi; ft~u wK d/ wK^fgU, G?D^Gok Pkwb j[zd/ jB.

BkBe/ Ppd dh T[sgsh BkBfenK Ppd dk ;zy/g o{g j?. fi;dk noE j? wK dk g/ek gfotko ns/ T[; ftu gb oj/ tzB^;[tB z / foPs/ dkde/ Ppd dkd/fenK dk ;zy/g o{g j?. fJjBK ft~u fJe fXo wK d/ g/fenK Bkb ;zpzX o~ydh j? s/ d{ih fXo fgsk d/ g/fenk Bkb ;zpzX o~ydh j?. dkdeh fXo B{z tX//o/ wkD^;fseok gqkgs j?. feT[Afe gzikph ;wki dh pDso fgsk^g[oyh edoK^ehwsK Bkb i[Vh j'Jh j?. BkBfenK ns/ dkdfenK dh wjkBsk d~;d/ j'J/ vkH ;[fjzdo f;zx tDikok p/dh fbyd/ jBL

;keK d/ d' t~v/ Gzto BkBe/ dkde/ jB, fJj d' nfijhnK c[btkVhnK jB, fiBk dk nkg'^ nkgDk o; ns/ ;[nkd j[zdk j?. fJe c[~b dh wfje d{ih ft~u BjhA fwbdh. fJe c[btkVh dk o; gh gh e/ id'A p~uk o~i iKdk j? sK d{ih bJh wfjedk j?.

Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11782

dkde/ fgsk Bkb ;pzfXs bj{ d/ ;keK dk ;w{j jB, BkBe/ wK Bkb ;zpzfXs bj{ d/ ;kekdkoh dk e/Ado fpzd{ jB.o?vefbc pokT{B d/ eEB nB[;koL

“t~y^t~y foPs/ wkBt ihtB d/ ftfGzB g~yk dh wkBf;esk, nkofEesk, ;wkfiesk ns/ Xkofwesk dh wj~ssk dk ;o{g g/P eod/ jB. fJ; soQK wkBt fJe' ;w/A foPfsnkK dhnK nB/e szdK ft~u p~fMnk ofjzdk j?. T[dkjoD ti'A BkBfenk, dkdfenK, ;j[fonkK nkfd Bkb ;zpzfXs nB/eK gqeko d/ foPs/ frDkJ/ ik ;ed/ jB.”

;zskB bJh fijvh fXo BkBe/ jB T['j fgsk d/ ;j[o/ ns/ wksk d/ g/e/ j[zd/ jB. fr~X/ dhnK p'bhnK ft~u p~u/ dh soc s'A BkBk^BkBh tor/ foPs/ B{z fes/ w[ykfsp j'fJnk frnk j't/ fJj d/yD ft~u BjhA nkT[[Adh gozs{ wkwk^wkwh d foPsk b'e^p'bhnK ft~u ne;o g/P j'fJnk fwbdk j?.

;kekdkoh ;zpzXK ft~u wkwk^wkwh dk foPsk nkdo:'r j? gozs{ wkwh pko/ ftnkj ;kdh d/ ;w/ fes/^fes/ ftnzrwJh p'b p'b/ fwbd/ jB fit/AL

fB~eh fijh e'mVhJ/ s? ft~u w/ok nkNk wkwh dkoh fBeb u~b b? e/ g'bk MkNk fB~eh fijhHHHH swkPk B[wk fJjBK p'bhnK ft~u wkwh B{z ftnzr eNkyP iK fes/^fes/ fsq;eko d/ o{g ft~u g/P ehsk ikDk wB'ftfrnkBe nkXko o~ydk j?. wkwh wK dh GoikJh j[zdh j? s/ BDd GoikJh dk nkg; ft~u n~r'A sDkT[:[es foPsk jz[dk j?. wB d/ ft~u g?dk j'Jh ozfiP, yNk; fe;/ Bk fe;/ o{g ft~u wkwh gqsh gqrN j'Jh fwbdh j?. ‘nkT[D gokJhnK iKJhnK’, ‘ftS'VB ;fenK GkJhnK’ fJ; dk noE fe tj[NhnK G?DK^Goktk d/ fgnko ft~u ftxB gkT[AdhnK jB. fJ; bJh wK fJj wfj;{; eodh j? fe Gok dh d{oh n;b ft~u GoikJh tb' yVh ehsh j[zdh j?.

fJT[A GoikJh p~funK dh wkwh j[zdh j?. wkwh fr~X/ d/ y[~bQ/ fgV ft~u fyd' tKr fi~Xo ihn ukj/ T[bkoh iKdh j?. fJj foPsk nkdo:'r j'D d/ pkti{d th jk;/^m~m/ dk e/Ado fpzd{ pDB dk PkfJd Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11783

fJe ekoB fJj th j[zdk j? fe BkBfenK B/ BkBe S~e GoBh j[zdh j?. BkBe/ fXo d/ foPs/ ft~u fiE/ wkwk n~X torhnK o;wK dh g{osh eodk j?, T[E/ ikr', SZi s'VBk torhnK o;wK ft~u iK fr~X/ ft~u w'jhoh j' e/ B~uD bJh th wkwh dk wj~stg{oB o'b j[zdk j?. ftnkj d/ w"e/ s/ BkBfenK dh g{oh g[~S gqshs j[zdh j?. joe/P f;zx efjb BkBfenK dh wj~ssk pko/ fbyd/ jBL

“;kv/ ;wki ft~u jo g~y ft~u e[Vh d/ ;j[fonK dk j~E T[go ofjzdk j?. T[BQK dh ubdh j?, T[BK dk nkfynk wzfBnk iKdk j?. d'js/$d'jshnK, GkDi/$GkDihnK d/ ftnkjK ftu BkBfenK dh g{oh g[~S gqshs ofjzdh j?. BkBe/ rhsK okjhA dkdfenK B{z ek|h eod/ jB. u'Gk bkT[Ad/ jB, ftnzr e;d/ jB. BkBfenK B{z fJj ;wK nkgDh j'd fdykT[D dk j[zdk j?.”

BkBeh fXo s'A i/ wK dh fdqPN s'A d/fynk ikt/ sK BkBk wK dk fgsk noEks b'e p'bhnK ns/ b'e rhsK ft~u pkpb d/ o{g ft~u g/P j'fJnk fwbdk j? s/ wK nzwVh d/ p'bK ft~u b'e gqtkBrh gqkgs eodh j?. fJj fszB' foPs/ jh BkBeh fXo d/ ;fsekos foPs/ jB. pkpb dk o'b t~vk j[z dk j? s/ Xh pkpb B{z fe;/ th soQK dk e'Jh T[dk; bfjI/ tkbk ;zd/P G/iDk BjhA ukj[zdh. Xh p'bh d/ o{g ft~u nkgDh wK^fgU s~e nkgD/ iIpksk B{z gj[zukT[dh j?.

dkDk^dkDk^dkDk pkg{ s'oh Bk, w?A BjhA ;j[o/ ikDk w/ok ezs ;[DhAdk fBnkDk r[~bh vzvk fco/ y/vdk g~N dk bt/ f;okDk i/m w/ok pVk egZsk wko/ ;?Bsk w?B{z wo ikDk ;~; w/oh j~E i'Vdh wzB b? r[o{ dk GkDk,

fiE/ fes/ p'bhnK ft~u pkpb dk fIeo nkfJnk j? sK pkpb B{z Xh cfonkd iK tzrko d/ o{g ft~u oj/ rkJ/ p'b jh fwbd/ jB, fit/AL

Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11784

“wfjzdh wfjzdh jo e'Jh efjzdk wfjzdh pkr ft~u ofjzdh x~N'^x~N w?A j~EK s/ bktK c'be pD^pD bfjzdh p'b Pohek d/ w? Bk pkpbk ;fjzdh.”1

b'e p'bhnK ft~u pkpb B{z nkgD/ fPet/, o';/ iK rwK s'A ikD{ eotkfJnk frnk j?. Xh dh Pkdh bJh pkpb fIzw/tko j[zdk j?, b'e rhs fJ; dh g[PNh eod/ jB fe ‘;kv/ pkrK dh e'fJb ejK ubh nk’. gzikph ;wki s/ ;fGnkuko ft~u ;kekdkoh gqDkbh nXhB jo ftnesh fJe' gfotko ft~u foPfsnk dh nB/esk ft~u tzfvnk j'fJnk j?. jo/e w?Apo dk fJe' xo ft~u foPs/ dk ;o{g t~yok^t~yok j?. t~yo/ foPs/ nXhB T[j t~yoh ;kekdkoh fBGkT[Adk j?. xo dk w[~yh fgsk fJe' ;w/A nkgD/ p~funk dk fgsk j? sk gsBh bJh gsh s/ nkgD/ wksk^fgsk dk g[~so j?, G?D dk Gok skJ/^ukfunk s/ G{nk dk Gshik j?. fJ;/ soQK fJe n"os gsBh, wK, B{zj, GoikJh d/ foPs/ ft~u go;go tzvh iKdh j?. gfotko d/ fJjBK w[~YfbnK foPfsnK ft~u'A gfotkoe ;ke^;zpzXK dk skDk^pkDk P[o{ j' iKdk j?. fgsk Bkb ;zpzfXs fJj foPs/ dkdeh fXo (dkd/fenK) Bkb ;zpzfXs ;kekdkoh ;zpzX jB. fJjBK foPfsnK B{z tzP gozgokrs ;pzX th fejk iKdk j?.foPs/ dh P[o{nks fJ;soh ns/ g[oP d/ ftnkj ;zpzXK s'A fBoXkos j[zdh j?. ftnkj ;zpzX s'A pknd nrb/ foPfsnk dk ft;sko j[zdk j?. ;wki fBowkD okjh wB[~y dk w[~Y gP{ irs s'A tyo/tK XkoB eodk j? ns/ ;wki ftu gfotkoe j'Ad okjh jh wB[~yh ftek; dk w[~y ns/ ;wkie edoK^ehwsK ns/ pzd PK bkr{ ehshnK jB. foPfsnK d/ gfotkoe gqtkj d/ ubfdnK foPfsnK dk ;wkie nkXko s/ coI foPs/ d/ ;o{g pdbD d/ pdbd/ ofjzd/ jB. fJj foPfsnK dh w[~Y fXo s/ gSkD dkdeh fXo d/ foPfsnK ft~u fBoXkos ehsh ik ;edh j?.

n"os dh fJ~e xo s'A d{i/ ft~u ;Ekgsh Bkb jh ;wkfie ftek; dk fBoXkoB j[zdk j?. ftnkj s'A pknd n"os wod d/ nkg;h ;zpzXK s'A p~u/ dh j'Ad g?dk j[zdh j?. p~u/ d/ iBw s'A pknd BkBe/ ns/ dkde/ d' fXoK j'Ad rqfjD eodhnK jB. gzikph ;wki ftu dkde/ gfotko gqEw ;kekdkoh dk nzr j?. dkde/ gfotko ft~u p~uk gbdk j?, tXdk^c[bdk s/ fizdrh dhnK edoK^ehwsK ns/

Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11785

o[j^ohsK f;~ydk j?. dkde/ xo dh fwZNh ft~u fg~sok dh o{j j[zdh j? . vkH ;'fjzdo f;zx p/dh nB[;koL

“p~uk dkdeh o{Vh ft~u jh f;oidk s/ itkB j[zdk j?. dkde/ fgzv ft~u jh T[; dk i~dh xo j[zdk j?. fJE' dh fw~Nh ftu'A jh T[;B{z nkgD/ g[ofynK dh wfje nkT[Adh j?. fJE' d/ ohs^fotkI s/ gozgok T[;d/ ihtB gqtkj ft~u oud/ jB.”

gzikph ;~fGnkuko ft~u dkdk^dkdh g's/^g'shnK Bkb ;G s'A tX/o/ w'j, ;fsekos ns/ T[u/ o[~sp/ d/ XkoBh foPs/ jB. p~u/ dhnK ehshnK rbshnK B{z wkc eoB ns/ T[jBK B{z pukT[D dk o'b th dkdk^dkdh jh ndk eod/ jB. g's/ g'sohnK dk w'j ;G s'A fInkdk dkdk^dkdh jh eod/ jB. vkH e[bftzdo e"o ShBk nB[;koL

“gzikph ;ZfGnkuko ft~u p~u/ Bkb w'j^fgnko eoB tkb/ foPfsnK dk w[~Y dkdk^dkdh jh j[zd/ jB. fJj foPsK fi; ft~u p~u/ B{z gqkgs j't/, T[; tor GkrPkbh d[BhnK ft~u e'Jh BjhA j[zdk feT[Afe p~uk wK^pkg dhnK fMVeK ns/ eJh tko wko yK e/ dkdh^dkd/ dh p[~eb dk UN^nk;ok jh b?Adk j?. T[; t/b/ T[;B{z f;tkJ/ dkdk^dkdh dh p[~eb s' xo dh e'Jh j'o EK ;[o Zfynk tkbh BjhA b~rdh, yk; eoe/ id'A T[j Pokos eoe/ nkT[Adk j?. fco dkdh^dkd/ e'b gj[zu e/ T[;B{z fe;/ dk vo BjhA ofjzdk ns/ nkgD/ nkg B{z ;[o~fyns ;wMdk j?.”

gzikph ;wki nB/eK iksK, r'sK s/ pokdohnK ft~u tzfvnk ;wki j? s/ pokdohnK ft~u tzfvnk ;wki j? s/ pokdoh ft~u p?mD dk wkD ;wki dh wkD wfonkdk B{z gkbD tkbk wB[~y jh gk ;edk j? s/ pokdoh ft~u S/e/ ikDk fJe pj[s t~vk ;wkie ;okg j?. pokdoh d/ ;ko/ t~v/^tv/o/ dh ;zsB j'D ekoB, bj{ dh ;KM ns/ d[y ;w/A dod tzvkT[D dk nfj;k; s/ ftnkj^PkdhnK ;w/A y[PhnK tzvkT[D dk wkD o~ydh j?. joihs e"o dkde/ xo ft~u tzP d/ pokdoh dh ;KM B{ z do;kT[Ad/ j'J/ fbyd/ jBL

“dkdfenK Bkb p~funK dk fgnko fJ; bJh finkdk j[zdk j? fe feT[Afe p~uk dkd/ d/ xo iBw b?Adk j?, dkd/ d/ ftjV/ ft~u foVdk, s[oBK f;ydk j?. dkdh dh r'dh ft~u b'ohnK ;[Ddk j?. dkde/ foPfsnK Bkb tzP s/ pokdoh dh ;KM j[zdh j?. dkdfenK dk y{B jh p~u/ dhnK orK ft~u d'Vdk Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11786

j?. dkdfenK dh fgzv dh o{Vh s/ y/v y/v e/ jh T[j i[nkB j[z[dk j?. nkgDk i~dh xo, j'D eoe/ T[;B{z nkgDFh fw~Nh dk w'j nzs s~e nkT[Adk ofjzdk j?. wB[~y nkgD/ GkJhuko/ iK pokdoh ftu ofj e/ d[okDk wkD wfj;{; eodk j?.”

gfotkoe foPfsnK ft~u y{B d/ foPs/ nkT[Ad/ jB fit/A gsh^gsBh, fgU^g[~so, fgU^Xh, wK^g[~s, wK^Xh, Gok^Gok, G?D^Gok, G?DK^G?DK. p~u/ dk iBw s/ ftnkj fIzdrh d/ d' gqw[~y gVkn jB. d'tK gVktK ft~u wB[~y dh ;wkie fIzdrh Bt/A f;o/ s/ P[[o{ j[zdh j?. gzi kph ;wki d/ ;~fGnkuko ft~u i/ BIo wkohJ/ sK Xh Bkb'A g[~so B{z tX/o/ nfjwhns fd~sh iKdh j?. g[~so d/ j'D s/ xo ft~u y[Ph dk wkj'b j[zdk j? feT[Afe g[~so ikfJdkd dk tko; j[zdk j? ns/ g[~so d/ Bkb jh tzP ubdk j?. go Xh g[~so Bkb'A t~X wK^fgU Bkb dk fgnko eodh j?. wK^fgU tb'A Xh B{z g[~so Bkb'A tX/o/ nfjwhns B{z do;kT[Ad/ j'J/ vkH i;ftzdo f;zx fbyd/ jBL

“wK^fgU ns/ g[~so dk foPsk gzikph ;fGnkuko ftu ftP/P wj~st dk XkoBh j? feT[Afe Xh Bkb'A g[~so B{z tX/o/ wj~st d/D eoe/ ikfJdkd dh tko;h d/ w;b/ T[~s/ th g[~so B{z gfjb fd~sh iKdh j?. fgsotzP B{z n~r/ ubdk o~yD bJh th g[~so dh gqkgsh io{oh wzBh iKdh j?, wK ns/ g[~so dh foPsk nfijk foPsk j?, fi; ft~u foPsk^Bksk gqpzX d/ fszB/ w{b nkXko iht ftfrnkBe, gqkfeqse ns/ ;fGnkukoe Pkwb jB, fJ;/ eoe/ fJj foPsk ;dhthA, ;fEo, ;ot ftnkge ns/ p[fBnkdh j?.”

p~u/ d/ iBw Bkb Bt/A foPs/ BkBe/^dkdfenK dk ft;Eko j[zdk j? s/ ftnkj ;w/A Xh bJh g/fenK s'A ;j[o/ gfotko d/ foPs/ d/ g[~s t~b'A gsBh d/ g/fenK d/ gfotko d/ foPfsnK dk BtK gqgzu T[;odk j?. Xh ns/ g[~s d/ ftnkj d/ Bkb Bt/A e[Vwukoh d/ Bt/A foPs/ f;oid/ jB. Xh d/ ftnkj s'A g?dk j'J/ foPfsnK ftu'A gsh d/ wksk^fgsk, ;~;^;j[ok gsh dk t~vk Gok i/m s/ S'Nk d/to pD iKd/ jB ns/ id'A p~uk g?dk j[zdk sK fJj foPs/ dkdk^dkdh, skJ/^ukfunK dk o{g XkoB eo b?Ad/ jB. dkde/ gfotko d/ fJj foPs/ wIp{s EzwQh d/ foPs/ jB. skJ/^ukfunK d/ wkD s/ ;wki ft~u e~d j'o T[uk j' iKdk j?. vkH Bkjo f;zx ;z:[es gfotko ft~u g/fenK s/ ;j[fonK dk nkXko xo dh Xh s/ ;j[o/ xo ft~u B{j z d/ p'bK okjhA gqrN eod/ jB.

Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11787

frZX/ dhnK p'bhnK ftZu dkdeh fXo d/ nkdo:'r foPs/L^ gzikph ;wki s/ ;fGnkuko ftu Xh s/ g[~so foPfsnK ft~u dkde/ ft~u wksk$fgsk, dkdk$dkdh, skfJnk$skJh, ukuk$ukuh fJe' fij/ nkdo^;fseko d/ tkb/ foPs/ jB Xh B/ ftnkj s'A pknd gokJ/ xo ikDk j? s/ g[~s B/ T[;/ xo jh ofjDk j?. Xh B/ nkgD/ wkfgnK d/ xo E'Vk fuo ;wK r[IkoBk j[zdk j?. Xh ftnkj e/ nkgD/ ;j[o/ xo ubh iKdh j?. T[; d/ wkfgnk dk T[; bJh god/P pD iKdk j?. wkfgnk d/ xo ;ko/ foPs/ T[; bJh Xh d/ g/e/ pD iKd/ jB. gzikph ;wki ft~u foPfsnK d/ T[b/y ftu ekft^b'e rhs iK p'bnK ft~u jo/e foPs/ ft~u Xh d/ p'bK dk gq;zr tX/o/ fwbdk j?. wkfgnk d/ xo XhnK g[~sk s'A th tX/o/ bkvbhnK j[zdhnK jB. g/e/ xo/ ikdk ezw BjhA ehsk j[zdk id ;j[o/ xo ik e/ ezw eoBk g?dk T[j pj[s n"yk b~rdk c/o T[; ;w/A g/f enK d/ xo fpskJ/ fdB pj[s :kd nkT[Ad/ jB. b'e rhsK ns/ fr~X/ dhnK p'bhnK d/ nfXn?B d/ ;ot/yD d"okB b'e ;kfjs d/ Mo'y/ ftu'A n"os dh ;fEsh d/yd/ j'J/ fJj r~b ;g~PN j[zdh j? fe n"os B/ nkgD/ g/e/ xo B{z

jh nkgDk xo fejk j?. n"os bJh g/e/ ns/ ;j[ok d' d/P jB. gfjbK

;[gfBnk dk o[wk;wJh ;z;ko j? s/ d{ik tk;sftesk dk e'ok tDih ;z;ko.

T[;d/ w'j, t?okr ns/ j/ot/ ftu g/e/ xo dh :kd ;wkJh j'Jh j? idfe ;j[o/ xo dhnK gq;fEshnK B{z Bk ukj[zd/ j'J/ th gqtkB eoBk wIp{oh j?.

g/fenK d/ xo ojh bkvbh, ;j[ohA bk bJh ezw t/, w/ok T[v/ ikbwK ;'B/ tork ozr t/

nzwVh, Xh^pkpb, nzwK ikJ/ tho pko/ gzikph b'e^ekft ns/ fr~X/ dhnK p'bhnK Bkb Gfonk yIkBk fwbdk j?. dkd/$dkdh s/ BkB/$BkBh Bkb ;zpzfXs ;[jkr sK fwb iKd/ jB go p'bhnK BjhA fwbdhnk. ;[jkr o{g ft~u dkdk d/Pk dk okik d~f;nk iKdk j? s/ to b~GD dk w'Yh th j[zdk j?. ‘w/ohJ/ nzwhJ/ Bh bkb yi{o/ ehjB/ fd~sk J/Bh d{o/, Bh ehjB/ to N'fbnk ;h.’ dkd/ dh g'sh d/ i[nkp ft~u ‘w/ok pkpk sK d/PK dk okik T[jB/ fd~sk J/Bh d{o/, T[jB/ to N'fbnk ;h’. w[zv/ d/ ftnkj ;w/A BkJh$X'Jh dh o;w ;w/A jw/Pk rhs dkd/ d/ BK s'A jh P[o{ j[zd/ jB. fit/L nKrB ;kv/ uheVk, ehjV/ v'fbnk gkDh, pkpk d/ g'sok BksVQk Bh, T[jB/ v'fbnk gkDh. gzikph b'e^ekft ft~u Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11788

g[~so tbA' pkpb B{z ;zp'fXs ekft^N'N/ fes/ gqkgs BjhA jz[d/, go Xh s/ pkpb dk ;pzX^b'e^ekft ftu pj[ frDsh ft~u gqkgs j?. ‘pkpb w/ok ed/ Bk fBftnK XhnK nkD fBtkfJnK’ Xh izwD s/ pkpb d f;o jw/Pk M[fenk ofjzdk j? s/ pkpb s/o/ wfjbK u' v'bk BjhA bzxDk. ftnkj s~e d/ noE ftXkB s~e c?fbnk j'fJnk fwbdk j?. gzikph ;wki d/ ft~u Xh d/ dkB s'A t~vk e'Jh dkB BjhA wzfBnk frnk j?. ftnkj d/ ;w/A ‘ezfBnk dkB’ eoB tkbk pkpb wjkdkBh j?. XhnK bJh skJ/^uku/ fgsk d/ ;wkB foPs/ jB gozs{ g[~so bJh nkofEe fj~sK ekoB fJj foPs/ feXo/ ik e/ Pohe/ ft~u pdb iKd/ jB feT[Afe Xh B/ IwhB^ikfJdkd s/ nkgdk nfXeko BjhA iskT[Adh. gzikph ;fGnkuko ftu Xh ed/ pkpb dh IwhB ftu'A Gok d/ pokpo dk j~e BjhA wzrdh, ;r'A g/e/ xo ofjD d/ sob/ jh eodh j?L

tkjh eo{zrh, w'V{zrh B~e/ xo s/o/ o~y b' e[nkoh pkpbk, Bk eo w/ok ftnkj pkpbk.

Xh d/ p'bk ft~u j~e dh nktki fe;/ b'e^ekft ft~u gqkgs BjhA j[zdh. Xh f;oca dkd/ $fgsk, skJ/^ukfunk e'b' f;oca ekBQ eBQDhnK to dh b'uk jh eo ;edh j? I' fe ;[jkr d/ rhsK okjhA gqkgs jz[dh j?. Xh id'A i[nkB j[zdh j? T[; d/ gfotko B{z T[; d/ ftnkj dk fceo g? iKdk j? fe Xh B{z uzrk xo fwb ikt/. dkdk^dkdh, BkBk^BkBh ;ko/ T[; d/ foPs/ bJh fceowzd j[zd/ jB. dkdk^dkdh e'b Xh ofjzdh j?. T[j xo d/ w'Yh j'D eoe/ fInkdk fceowzd j[zd/ jB. Xh d/ foPs/ bJh s/ dkdk^dkdh d/ p'bK gq;zr fr~X/ dhnK p'bhnK Bkb'A b'e^rhsK ftu ftX/o/ t/yD B{z fwbdk j? Xh d/ ftnkj d/ ;w/A rkJ/ ikD tkb/ ;[jkrk ft~u dkd/^dkdh tb'A toQ N'bD dh ekwBk j/m fby/ gqz;r okjh ehsh iKdh j?.

“phph dk pkpk nkKjdk ;h. phph dk to N'bQ S~vhJ/. phph dh dkdh nKjdh ;h. fe fi~E/ phph oki eo/.”

Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11789

wK torK ;~uk s/ wjkB foPsk d[BhnK ft~u j'o e'Jh BjhA s/ wK d/ d[~X dk eoI wB[~y T[wo Go Bjh g{ok eo ;edk. gq'H g{oB f;zx fbyd/ jBL

wK tork xDSktK p{Nk, j'o feXo/ Bio Bk nkt/ b? e/ fi; s'A SK T[Xkoh, o~p B/ ;tor pDkJ/. gzikph ;wki ft~u wK Xh d/ foPs/ ft~u fJ~e t~yoh fe;w dh ngD~s s/ w"j Goh GktBk j[zdk j?. wK Xh dh okidko j[zdh j? I' r~b Xh nkgD/ pkpb Bkb BjhA eo ;edh T[j nkgDh wK Bkb y[~b e/ ;KMh eo b?Adh j?. wK Xh dk fJe' godk j[zdk j? fi;B{z e'Jh j'o d{;ok foPsk Bk jh ;wM ;edk j? s/ Bk jh nfj;k; B{z wfj;[{; eo ;edk j?. XhnK nzwVh d/ ftjV/ dh o"De j[zdhnK jB. fe;/ PkfJo B/ pj[s ;[zdo fbfynk j?. XhnK ns/ Xo/eK j[zdhnK o"De ftjV/ dh. Xh dk nkgDh wK s/ ;G foPfsnK s'A tX/o/ j~e j[zdk j? s/ Xh nkgD/ ftnkj ;w/A nkgDh wK e'b' j~e Bkb dki pDkT[D dh wzr eodh j? fJj dkntk fe;/ j'o foPs/ ft~u BjhA j?. wK e'b I' e[M j[zdk j? T[ j Xh dh y[Ph s/ ;j[o/ xo ft~u ;fseko bJh d/D bJh fsnko j[zdh j?. nzfwqsk gqhsw nB[;ko ftnkj t/b/ jh Xh wK B{z efjzdh j?L

“e~Y Bh nzwVh e[M ;fink ;ikfJnk, e[~M o~fyk oykfJnk w/o/ pkpb dk y~fNnk, w/o/ thoK dk ewkfJnk, j[D s/ok d/D dk t/bk nkfJnk.”

nzzfwqsk gqhsw wK^Xh d/ w'j Go/ foPs/ B[{z nkgD/ Ppdk okjh fpnkB eodh j'Jh fbydh j?L

wK^Xh dk foPsk, pVk fB~xk s/ w[j~ps Gfonk foPsk j?. gzikph ;fGnkuko ft~u gfjb sK Gkt/A g[~so B{z jh fd~sh iKdh j? go Xh Bkb wK dk tshok fi~E/ fgnko Gfonk ns/ nrtkJhez [B G{fwek tkbk j[zdk j?, T[E/ wK Xh d/ fdb d/ ;ko/ oki ikDdh j'D eoe/, T[; d';s th j' fB~pVdh j?. PkfJd Xh B{z wK dh p[~eb ft~u i' ;e{B ns/ fB~x fwbdk j?, T[;B{z d[BhnK d/ j'o fe;/ th ;[y^nkokw ft~u s[bBkfJnk BjhA ik ;edk. wktK d/ XhnK dk foPsk jh fJj' fijk j?, fi;d/ bj{ ft~u ns/ fi;dhnK orK ft~u d[~yK^;[~yK dh ngD~s x[bh j'Jh j?. i/ ghV fJ~e B{z j[zdh j? sK nkdoK d/ ;/e Bkb ‘jkJ/’ d{;oh d/ w{zj' fBebdh j?.”

Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11790

gzikph b'e^ekft ft~u wK B{z nzwVh d/ o{g ft~u g/P ehsk j?. Xh d/ bJh nwzVh dk xo ;tor j? T[; d/ xo d/ ftjV/ ft~u T[j j~;dh y/vdh fcodh j?. Xh B{z nzwVh d/ xo fe;/ th soQK d/ d[~y dk nfj;k; BjhA j[zdk. Xh d/ ftnkj dk fceo ;G s'A fInkdk nzwVh B{z j[zdk j?. fdB oks T[j fJ; fceo d/ ft~u ofjzdh j? fe Xh B{z uzrk xo fwb ikt/. i/eo Xh B{z nkgDk ;j[ok xo ik to g;zd BjhA nkT[Adk sK Xh pkpb B{z fwjDk d/D dh pikJ/ wK Bkb jh frbk fPetk ;KMk ekodh j? feT[Afe wK Xh dh wK th j' s/ T[; dh jwoki th j? I' Xh d/ fdb dh t/dBk B{z ;wMD ft~u eJh tko r[;skyh th eo p?mdh j?. Xh wK B{z f;j'r fdzdh j'Jh p'bh d/ o{g ft~u nkydh j?L

“xo Bk t/jdhnK to Bk t/AjdhnK, pdb/ y'ohnK wktK, fB~e/ fij/ Bkb ftnkj eo d/AdhnK d/ e/ uko e[ bktK, ezs fBnkD/ dh o'^o' ;/I ftSktKHHHHH”

dkde/ gfotko ft~u dkdk^dkdh s/ wksk^fgsk d/ foPfsnK s'A pknd skJ/ s/ skJh dk foPsk th ;fseko tkbk foPsk wzfBnk iKdk j?.skfJnk fgsk dk t~vk Gok s/ skJh fgsk dh t~vh GoikJh j[zdh j?. skfJnk^skJh wK fgU Bkb'A T[wo ft~u t~v/ j'D eoe/ nkdo s/ ;fseko d/ XkoBh ;kekdkoh ;zpzX jB. p~funK ft~u dkd/^dkdh, wksk^fgsk tKr jh skJ/^skJh dk vo pfDnk ofjzdk j?. xo d/ ft~u dkd/^dkdh s'A pknd skJ/^skJh dk g{ok o'jp j[zdk j?.;KM/ gfotko ft~u dkd/^dkdh s'A pknd ;koh fIzw/tkoh skJ/^skJh dh jz[dh j?.;KM/ gfotko ft~u p~funK d/ ftnkj Pkdh bJh foPs/ eoB ;w/A skfJnk^skJh jh foPsk s?n eod/ jB. xo ft~u w[zv/ izwD dh y[Ph fizBh wK^fgU B{z j[zdh j?, T[BQh y[Ph jh skJ/^skJh j[zdh j?. n~I d/ gfotko dh EK fJefjo/ gfotkoK B/ b? bJh j?. gzikph ;wki ft~u fJefjo/ gfotkoK ft~u th e'Jh nfijk ezw fit/A Xh bJh :'r to b~GD skJ/^uku/ dh woIh s'A pr?o BjhA j[zdk. gzikph b'e^ekft ftu th skJ/^skfJnk dk fIeo gzikph b'e^ekft ft~u Xh d/ p'bK okjh fwb jh iKdk j?.

;[D t/ ukuk, ;[D t/ skfJnk, ;[D t/ pkpbk b'Gh, dko{ ghD/ B{z, s? e{zi feT[ v'ph. Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11791

skJ/^skJh d/ foPs/ tKr uku/^ukuh dk foPsk th gzikph ;kekdkoh dk wj~stg{oB nzr j?. ukuk fgsk dk S'Nk Gok s/ ukuh S'Nh GoikJh jz[dh j?. gfotko ft~u p~funk dk wK^fgU Bkb' t~X fgnko uku/ Bkb j[zdk j?. feT[Afe fizBk fuo ukuk ftnkfjnk Bk j'D ekoB T[j nkgD/ Gok d/ p~funk Bkb fgnko th eodk j? ns/ d';sh th fBGkT[Adk j?. p~u/ wK^fgU s'A vod/ jB. fJ; eoe/ T[j jo nkgDh b'V uku/ B{z d~;d/ jB. ukuk T[jBK dh w{zj' wzrh b'V g{oh eodk j?. uku/^Gshi/ dh ghVQh s/ gozgok dh ;KM j?. ‘rzB/ s'A rB/oh fw~mh, r[V s'A fw~mk bkb, GkJh s'A Gshik fw~mk ;G s'A fw~mk ;kbk’ fJ; b'e ny"s s'A gsk b~rdk j? fe Gok Bkb'A finkdk fgnko T[; d/ g[~so Bkb j? Gok dk foPsk Gkt/ fezBk th fw~mk feT[ Bk j't/ go Gok Bkb' Gshi/^GshihnK Bkb uku/ dk w'j iKdk jz[dk j?. ukuk wK dk fdU[o j'D eoe/ GoikJh uku/ d/ bJh wK pokpo j[zdh j?. Gshi/^GshihnK Bkb foPsk uku/ d/ ftnkj s'A pknd pdbBk P[o{ j' iKdk j? feT[Afe T[;dk nkgD/ p~funk t~b tX/o/ fXnkB j' iKdk j?. eJh tko sK fJj foPsk fgnko Bkb fBGdk nkT[dk j? go eJh tko fJj foPsK ftnkj s'A pknd Bcaos ns/ eVsZD d/ GktK Bkb th Go iKdk j? skJ/^uku/ dk foPsk nkofEesk d/ nkXko s/ th i[fVnk j[zdk j? s/ i/eo Gok dh nDj'A d j't/ sK IwhB d/ bkbu ft~u skJ/^uku/ wsbph j' iKd/ jB gozs{ ;e/ GoktK fpBQK e'Jh th g{ok BjhA T[~so ;edk s/ Xh nkgD/ p'bk okjh fdb d/ G/d S[gk BjhA ;edh.

uku/ skJ/ wsbp d/ S~eK g{od/ nzwK d/ ikJ/.

;kekdkoh gqDkbh nXhB G?D^Gok ;G s'A wj~stg{oB s/ bj{ fG~i/ w'j dh v{zxh ;ehoh j?. G?DK jw/Pk nkgD/ tho d/ xo dh ;[~y wzrdhnK jB. ‘t~;dk oj/ w/o/ tho/ dk ftjVk G?DK dh J/jh d[nk’ ;j[o/ xo dh fBt e/ fdB e~Ndh G?D Gok n~r/ nkgD/ foPs/ dh noi'Jh eodh j?. vkH I;ftzdo f;zx G?D Gok d/ foPs/ dh gft~sosk d/ XkoB foPs/ pko/ fbyd/ jB, “fJj foPsk ;kv/ ;fGnkuko ft~u fgnko, ;KM, fwbtosB ns/ Gok tb'A G?D dh jo/e g~y s'A ;jkfJsk eoB, fjcakIs eoB eoe/ p[fBnkdh ns/ ;dhth j?. fJe' wK^pkg dh ;zskB j'D ekoB fJj foPsk iht^ftfrnkBe ns/ ;fGnkukoe d't/ nkXko o~yD ekoB ;dhth, ;EkJh ns/ nN[~N j?. fJ; ft~u go;go w' j d{;o/ wB[~yh foPfsnk Bkb' t~yoh gqeko dk j?, i' ;kv/ ;fGnkuko ftu gqufbs nB/e ohsh^fotkiK ;z;ekoK, b'e ftPtk;K ns/ fsT[jkoK ft~u gqshfpzp j[zdk j?.” Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11792

b'e p'bhnK ft~u G?DF^Gok d/ foPs/ dk fgnko fpnkB j[zdk j?L

jo/ jo/ xkj T[~s/, T[vD GzphohnK tos'A tho' t/, G?DK v{zxhnK ;ehohnK iK s'V e/ Bk pfjih thoBk G?DK tork ;ke Bk e'Jh.

;'fjzdo f;zx p/dh G?D^Gok d/ v{zx/ ;ke s/ gft~so foPs/ pko/ fbyd/ jBL

gzikp ft~u G?D Gok dk foPsk ;GBk foPfsnK s'A t~X fB~xk, fBowb s/ fw~ms Gfonk j? . d't/ nfijh nIbh rzY ft~u p~M/ j[zd/ jB, I' edh fS~idh BjhA, fi; dk ozr ed/ fc~ek BjhA g?dk. fB~fenK j[zfdnK G?D ‘fe~ebh’ s/ y/jB{z dh rhsK ft~u nkgD/ tho oki/ dk i; rKdh E~edh BjhA. id'A T[j gokJh j' iKdh j? sK ;j[o/ xo T[;B{z ;G s'A t~X sKx nkgD/ tho B{z fwbD dh jh j[zdh j?. ftnkj Yzrk t/b/ T[; dk tho T[;B{z ;j[o/ xo' g/e/ fbnkT[dk j?. tho B/ jh GhV t/b/ T[;dh ;ko b?Dh j[zdh j? s/ G?D d/ fw~m/ ;[gB/ T[;/ d[nkb/ p[D/ j[zd/ jB.”

gzikph ;wki s/ ;~fGnkuko ft~u G?D^Gok d/ foPs/ tKr GoktK dk foPsk nkgD/ t~yo/ w[~b ftXkB s/ wj~st dk XkoBh j?. fJe wK dh e[~y' iBw b? e/ bj[{ fG~ih ;zokbh d/ foPs/ dk o; ftnkj s'A gfjbk tX/o/ fw~mk s/ fgnko dk Gfonk

fgnkbk j[zdk j?. go ftnkj s'A pknd

Pohekukoh ftZu pdb iKdk j?. wK ikJ/ Goktk ft~u tzfvnk g? iKdhnK jB. fJj foPsK wK fgU d/ fiT[AfdnK sK jkb/ ed/ p'b ed/ ftrkV Bkb fBG iKdk j? gozs{ wK fgT[ dh w"s s'A pknd gsBhnK M~N nkgD/ xo tzvD bJh fsnko j' iKdhnK jB. Gkt/ fJj foPsK gzikph ;fGnkuko ft~u Gok Gok fJe d{i/ dhnK pkjh j'D dk foPsk j?. Gok d[~y ;[~y ft~u ;kE fdzd/ jB. Pohe/ ft~u th GoktK dh ;KM ekoB e'Jh n~y u[e e/ BjhA d/y ;edk. vkH i;ftzdo f;zx nB[;koL

“Gok^Gok dk foPsk gzikph ;fGnkuko ftu fJe d{;o/ dhnK pkjK j'D dk foPsk j?. Gok^Gok fJe d{;o/ d/ nkPfos j[zd/ jB. fJe' wK d/ g'N/ iBw b?D eoe/ fJ; foPs/ ft~u fBeNsk tX/o/ j[zdh j?. ;kv/ ;fGnkuko ftu Gok Gok dk foPsk d'jo/ ;[Gkn dk XkoBh j?. fJe gk;/ sK Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11793

foPs/^Bks/ d/ gq;zr ft~u fJj nfs fBeNtosh ;zpzX j'D ekoB nkg;h ngD~s, ;KM ;jkfJsk, ;wkfie ;o[~fynk, fJI~s wkD nkfd dk o{g j? ns/ d[{;o/ gk;/ iwksh ;wki ft~u fB~ih ikfJdkd Bkb ;zpzfXs ftok;sh fB:wK nB[;ko Pohe/dkoh dk o{g pD iKdk j?.”

“j'D T[BQK dhnK ;' ;' pkjtK GkJh fijBK d/ pkjb/. pKM GoktK d/ w?B{z x{od/ Pohe/ tkb/.”

gzzikph ;wki s/ ;fGnkuko nXhB ihtB dh S'Nh s'A S'Nh fJekJh foPfsnK ft~u p~Mh jz [dh j?. fgzvK ft~u GkJhukoe ;KM ti'A th b'e foPfsnK okjh jh w[ykfsp j[zd/ jB. jo/e foPsK fgnko ns/ ;fseko d/ fttjko dk XkoBh j[zdk j?. fgzv d/ ft~u fgsk s'A t~v/ fizB/ th wod skJ/, S'N/ uku/ d/ BK Bkb jh w[ykfsp j[zd/ jB. fgzv dk jo r~Go{ jo w[fNnko fJe d{i/ bJh G? D^Gok j[zd/ jB ns/ ;wkie nt~frnK tor/ ezwK dh ;ys wBkjh j[zdh j?. vkH Bkjo f;zx wkbt/ d/ fgzvK dh gfotkoe ;KM pko/ ns/ wkD fJ~Is pko/ fbyd/ jB feL

“wbtJh ihtB dh S'Nh s'A S'Nh fJekJh ftnesh BjhA ;r'A gfotko j?. n~r' ;kok fgzv x~N'^x~N GkJhukoe g~Xo T[~s/ gfotko tKr j?. fJ; ft~u e'Jh d{i/ B{z ‘pkpk’, ‘skfJnk’, ‘ukuk’ nky e/ p[bkT[Adk j?. fgzv dh Xh G?D dh fJ~Is ;KMh fJI~s ;wMh iKdh j? ns/ fgzv dk i[nkJh, ;ko/ fgzv d/ i[nkJh ti' ;fsekfonk iKdk j?. fJe fgzv d/ nzdo nzdo r~Go{ s/ w[fNnko dk ;wkie s"o s/ gqtkfBs foPsk G?D^Gok dk jh j' ;edk j?.”

gzikph ;fGnkuko ftu ;G s'A tX/o/ fgnko, ;fseko s/ wkD dh gkso xo dh Xh G{nk i' fe fgsk dh G?D j[zdh j?. G{nk dk xo d/ ftu pj[s ;fseko j[zdk j?. G{nk y{B d/ foPs/ Bkb ;zpzfXs pj[s jh wj~stg{oB s/ ghYhnK rzYK dk foPsk j?. i/eo G{nk e[nkoh j't/ sK p~funK dk uku/ tKr G{nk Bkb wK ns/ fgsk Bkb'A t~X fgnko j[zdk j?. G{nK jw/Pk Gok d/ xo d/ Gshi/ dhnK ;[~yK wzrdh j?. pkg d/ xo g'sk s/ tho d/ xo g[~so d/ iBw dk ukn G{nk Bkb' t~X PkfJd j'o fe;/ B{z BjhA j' ;edk s/ nkgD/ wB dhnK y[Phnk B{z b[ek BjhA ;edh s/ Gshi/ dh SNh s/ gj[zuD dh ekjbh G{nk dk fpnkB frnkBh r[ofd~s f;zx nkgD/ PpdK ft~u G{nk d/ Gshi/ gqsh w'j B{z gqrN eod/ jB, ‘S/sh S/sh s"o :~e/ B{z, w? Gshi/ dh SNh s/ ikDk.’ G{nk Gshi/ d/ iBw dh y[Ph ft~u b'jVh tzvdh j? s/ Xosh s/ g?o BjhA bkT[Adh s/ gzikph ;wki ft~u fJj ohs j? fe id'A dkd/ xo

Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11794

g's/ dk iBw j[zdk j? sK XhnK B{z bt/ohnK w~Mk dkB ehshnK iKdhnK jB s/ G{nk y[Ph ft~u yhth j'Jh nkgD/ p'b f;oidh j?L tho xo g[~s izfwnk, pkg{ w~MhnK d/ ;zrb cVkJ/L

“Gshik izwD dh y[Ph fizBh G{nk B{z j[zdh j?, T[;dk fpnkB eoBk n"yk j?. G{nk Gshi/ dk foPsk w"j dhnK szdK ft~u iefVnK j'fJnk foPsK j?, Gshi/ dh nkwd s'A gfjbk T[j gqwkswk n~r/ nodk; eodh ofjzdh j?.”

G{nk Gshih dk fo;sk ;KM tkbk foPsk j? sk jh sk fejk iKdk j?, ‘wK^Xh d' iksK G{nk Gshih fJ~e iks’ G{nk Gshih dh nkg; ft~u seoko th ubdh ofjzdh j?. nkb{ tVhnK feT[A XohnK G{nk Gshih feT[ bVhnK nkb{ tVhnK d' v'b shnk G{nk Gshih p'b ghnk ft~u eujhoh d/ G{nk Gshih bVhnK. Gshi/ d/ g?dk j'D Bkb G{nk y[Ph ft~u yhth j' T[mdh j? s/ wkfgnK dh ghVQh dk nrbk foPsk i[Vdk j?, Gshi/ B[z u[~e e/ jo/e o;w fotkI fBGkT[Adh j'Jh B{z fJ~e nb~r ijh s;~bh wfj;{; j[zdh j?. p'bhnK okjh T[j nkgDh y[Ph B{z fpnkB eodh j?L

g[~s tho dk Gshik w/ok, fBT[A iVQ wkfgnK dh. g[~s tho dk Gshik w/ok G{nk efj e/ w~Ek N/edk. u[~e e/ Gshi/ B{z fpB g"VhU[A u[pko/ uVQ iktk.

g/e/ xo ft~u G{nK s'A pknd G{nk Bkb foPs/dkoh Gshik fBGkT[Adk j?. G{nk Gkt/ xo gfotko tkbh j' ikt/ g[~s^g'fsnK tkbh j' ikt/ go c/o th g/e/ gfotko dh ;KM T[j fIzdrh d/ nzs s~e fBGkT[Adh j?. fJE'A s~e e/ woB T[gozs th y~cD g/e/ xo'A Gok d/ Gshi/ jh gkT[Ad/ jB. G{nk tKr c[~cV dk foPsk nkdo ;fseko tkbk j[zdk j? feT[Afe c[~cV xo dk i[nkJh j'D ekoB ;j[o/ xo ft~u T[;dh tX/o/ fJI~s j[zdh j?. eJh tko fJ; foPs/dkoh ft~u b'G$bkbu dh GktBk th d/yD B{z fwbdh j?. id' bkbu t~; ;'jDh wB[~yh Gshih dk c[~cV ftu'bk pD iKdk j? s/ t~vh T[ wo dfk to b~G fdzdk j? s/ nfij/ foPs/ ft~u fgsk s/ uku/ skJ/ th pokpo d/ e;{otko wzB/ iKd/ jB.

Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11795

pkg{ ukuk r~bK eod/, c[~cV ft~u ftu'bk. ;~m ;kb dk p[Vk ;j/fVnk, w?A ;h Bow gN'bk. d/y e/ i'Vh B{z, Xosh yk rJh v'bk.

eJh tko Gshih dk iBw j'D s/ G{nk B{z fJj wfj;{; j'D b~r g?dk j? fe Gok d/ nkgD/ xo e[Vh j' rJh j? fJ; bJh T[;dh xo ft~u g[~S fr~S x~N rJh j? ns/ e[Vh izwD eoe/ Gok^GoikJh B/ T[;B{z wB' ft;ko fd~sk j? sK T[j nkg^w[jko/ p'bK ft~u efj T[~mdh j? ‘Xh izwh, G?D ft;oh s/ G{nk ehjd/ fu~s’ foPs/ d' nrKj j'D Bkb wkBf;e s"o s/ d[yh j'Jh wfj;{; eodh j?. tX//o/ eoe/ G{nk ns/ Gshih d/ d[~y^;[~y ;KM/ j[zd/ jB. feT[Afe g/fenK d/ xo Bkb d'jK dk w'j Go/ foPs/ dh fJe' fijh ;KM j[zdh j?. Uw gqekP rk;' nkgD/ PpdK ft~u jo/e dk wj~st nkgD/ Ppdk okjhA fpnkB eod/ jB.

jo foPsk ;wkfie fizdrh dk nzr pD e/ XVedk j?. wK dh wwsk pkg dk nkPhotkd b?D dk w'j,Gok nk;ok, G{nk dk ;[ZyDk, skJh dk fsT[ ns/ ;Z; dk f;o s/ jZE oZy d/D Bkb foPfsnK dh T[wo bzwh jh BjhA ;r'A T[BK ftZu ;fGnkukoe ;[rzX th Go iKdh j?.

gzikph b'e^ekft ftZu dkdk^dkdh, skfJnk^skJh, uku/^ukuhnK ns/ G{nk dk foPsk ndp ;fseko d/ XkoBh foPs/ jB. fJefjo/ gfotkoK ekoB fJjBK foPfsnK ftZu e[VZsD d/ Gkt tX/o/ fdykJh d/D bZr gJ/ jB. g{zihtkdh :[Zr j'D ekoB jo foPs/ sZeVh ftZu s[bD bZr fgnk j? s/ ;ko/ foPs/ wsbph

ofj rJ/ jB.fijV/ gfotkoK ftZu jkb/ th ;KM d/ nzP gJ/ jB T[jBK B{z

fByVBk PkfJd ;zGt BjhA j't/rk.

frZX/ dhnK p'bhnK ftZu BkBeh fXo d/ nkdo:'r foPs/L^

BkBe/ wK d/ g/e/ gfotko Bkb ;zzpzfXs ;kekdkoh ;zpzX jB. BkBe/ gfotko d/ foPs/ th pj[s wjZstg{oB j[zd/ jB. i' wK d/ bj{ Bkb ;KM oZyd/ jB. wK d/ bj{ Bkb ;zpzfXs foPs/ Gkt wK d/ Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11796

wksk^fgsk G?D^Gok pZu/ dh g?dkfJP ;w/A BtK foPsk ekfJw eod/ jB. wK d/ wksk^fgsk pZu/ d/ BkBk^BkBh, wK dk Gok wkwk wK Bkb'A tZvk j't/ iK S'Nk s/ G?D wk;h Ppd Bkb ;zp'fXs j[zd/ jB. BkBk^BkBh nkgD/ d'jfsnK Bkb nzsK dk fgnko eod/ jB.T[jBK B{z d'js/^d'jshnK ftZu'A nkgDh Xh dk w[Zy fdZ;dk j? ns/ nkgDh Xh d/ bj{ dh wfje nkT[Adh j?. BkBfenK bJh d'js/ bkvb/ j'D eoe/ Pokosh j[zd/ jB ns/ d'jshnK ;kT{ j[zdhnK jB. BkBe/ nkgD/ d'js/ d'jsh dh jo fJZSk g{oh eod/ jB. BkBe/ gfotko pko/ vkH ;[fozdo f;zx p/dh d/ PpdK ftZu ejhJ/ sK BkBe/ fXo nzdo wK dh nkdo dk fBZx j[zdk j?.

wkw/ dk foPsk pj[s jh ;fseko:"r foPsk j[zdk j?. ;kekdkoh dk ;G s'A tX/o/

nfjw nzr

wzfBnk frnk j?. wK dk Gok j'D d/ wkD d/ Bkb^Bkb pZfunK dk wkwk j'Dk j'o th wkD Gfonk ;kekdkoh ;zpzX j?. wkwk wK d/ ;koh T[wo d/ g/e/ j[zd/ jB. wk;h wK i?;h Gkt wK dh G?D, wK torh jh j[zdh j? go wk;h wkw/ dh soQK BkBe/ xo BjhA ofjzdh ftnkj e/ nkgD/ xo ubh iKdh j?. wk;h s/ pZfunK dk nfXeko wkw/ d/ Bkb'A xZN j[zdk j?. wkw/ Bkb pZfunK dk pj[s finkdk fgnko j[zdk j?. wkwk pZfunK dhnK ;kohnK nk;K g{ohnK eodk j?. wkw/ d/ ftnkj/ ikD s/ wkwh dk foPsk j'Ad ftZu nkT[Adk j?. wkwh th pZfunK Bkb wkw/ tKr jh fgnko eodh j? go id'A wkwh wK pD iKdh j? sK T[; dk nkgDk pZuk j' iKdk j? fi; eoe/ wkwh dk fttjko E'VQk pdb iKdk j?. feT[Afe wkwh wK dh BDd th j? s/ BDd GoikJh dk foPsk tX/o/ eoe/ sDkT[ d/ Gkt T[i kro eodk j?. wkw/^GkDi/ d/ foPs/ ftZu sDkn d/ Gkt xZN g?dk j'D dh ;zGktBk j[zdh j? feT[Afe wkwk nkgDh G?D d/ pZfunK bJh vkY/ w'j dk XkoBh foPsk j?. wkw/ GkDi/ d/ ftZu d';sK tkbk foPsk j[zdk j?. wkw/ GkDi/ d/ ;kekdkoh ;zpzXK pko/ vkH i;ftzdo f;zx nkgD/ PpdK ftZu fpnkBd/ j'J/ fbyd/ jB.

wkwk GkDik gzikph foPsk^Bksk gqpzX d/ foPfsnK ftu'A nfijk foPsk j? i' e[M ;fEshnK ftZu fgU^g[Zso d/ foPs/ Bkb'A th tX/o/ wjZstg{oB ns/ fBeNtosh wzfBnk iKdk j?. wkw/ B{z GkDi/ T[Zgo ftP/P nfXeko gqkgs jB, fijV/ wksk^;ke^;zpzX d/ e/Adoh j'D eoe/ tX/o/ wjZ ssk gqkgs eod/ jB L^

“wkwk GkDi/ d/ ihtB d/ ;ko/ wjZstg{oB ;fwnK s/ gqw[Zy G{fwek fBGkT[Adk j? yk; eoe/ ftnkj d/ fosh^fotkiK t/b/.” Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11797

Xh wK B{z noi'Jh eodh j? fe fJZe oks j'o pkpb d/ xo mfjoB d/ i' fe T[; ;w/A ;zG t sK BjhA j' ;edk go ft:'r dh ghVk B{z frZX/ dhnK p'bhnK okjhA j'o v{zfxnK eodh iKdh j?.

nZi dh fdjkVh oZy b? Bh wK, ojk pkg dh pD e/ r'bh Bh wK.

Xh dh v'bh s'oB ;w/A ft:'rwJh wkj"b j"bh j"bh BkBe/ dkde/ fBebD bJh frZX/ dk fgV pzfBnk iKdk j? fi; ftZu, Xh, G?D, ;j/bh d/ ftSVB dhnK p'bhnK dk wkj"b tX/o/ Gko{ j[zdk j?. (pZb/, pkg B/ Xh s'oh, uko/ y{zi/ jZb/). v'bh ftdk j'D s'A pknd e[Vh fdnK ;j/bhnK nkgDh ftSVh ;j/bh d/ ftS'V/ B{z fJZe G{zi d/ gqshe ti'A tosdhnK j'JhnK v'bh ftdk j'D s/ gkJ/ ikD tkb/ frZX/ dh p'bh gkT[AdhnK jB. (e{ziK ftZu e{zi ftSVh, nZi ftSVh ;j/bh w/oh). ftnkj d/ ;w/A dkde/ xo dh Pw{bhns d/ Bkb^Bkb BkBfenK dk ftP/P wjZst j?., BkBek w/b ftnkj s'A fJZe fdB gfjbK dkde/ xo gj[zudk j?. BkBe/ w/b dhnK w/bDk pzphjk p[bkT[AdhnK j'JhnK ftnkj tkb/ xo d/ nzdo nkT[AdhnK jB.

BkBe/ w/b d/ ftnkj tkb/ xo gj[zuD dk fdqP vkH Bkjo f;zx g/P eod/ j'J/ fbyd/ jB.

nkT[AdhJ/ e[VhJ/ iKdhJ/ e[VhJ/ bkj fe~eoK s'A Skg/ nk ik XhJ/ ;odb s/ s/b u' Bh nkJ/ B/ s/o/ wkg/ Bh nk ik XhJ/HHHHH.

ftnkj s'A fJe fdB gfjbK BkBek w/b g[~iD dh T[vhe pVh p/;poh Bkb ehsh iKdh j?. feT[Afe ftnkj ft~u BkBfenK dk wjzst j[zdk j?. id'A BkBek w/b d/ g[~iD dh ypo pVh s/Ih Bkb nk e/ e'Jh ftnkj tkb/ xo fdzdk j? fe cbQkD/ EK s/ BkBek w/b r~v/ T[~s/ iK Nokbh T[~s/ nk fojk j? sK Pohe/ GkJhuko/ ft~u fJj ypo X[zw iKdh j?. ;G n"osK e[VhnK tj[NhnK e~mhnk j' e/ ukn Bkb ftnkj tkb/ xo dhnK po{jK w~b e/ yV' iKdhnK jB. T[Xo' BkBehnK th pV/ Xwke/ Bkb nk jkIo j[zdhnK jB. BkBehnK s/ dkdehnK d/ rkT[D w[ekpb/ dk ozrkozr fdqP d/yD tkbk j[zdk j?. ftnkj o;wK ft~u th Pks dh o;w, ikr' o;w, BkJh X'Jh dh o;w torhnK wj~stg{oB o;wK Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11798

BkBeh fXo s'A pr?o nX[{ohnK wzBhnK iKdhnK jB. fJjBK ft~u gqw[~y wkwk o;w ‘Pks dh o;w’ eotkT[dk j?. noEks ftnkj ft~u Pksh dh gqkoEBk eodk j? sK fe ftnkj d/ ;w/A fe;/ fe;w dk ybb g?dk Bk j't/. fJj o;wK f;oc BkBeh fXo dk wkwk jh fBGkn ;edk j? fJ;dh gqtkBrh dkdeh fXo B{z gqkgs BjhA j[zdh. frnkBh r[ofd~s f;zx BkBe/ w/b d[nkok ftnkj ft~u Go/ iKd/ ozrhB wkj"b pko/ fbyd/ jBL

ftnkj ft~u BkBe/ w/b dk ozr, pj[s ozrhB j[zdk j?. feT[Afe BkBfenK dk e[Vh d/ ftnkj ft~u tXtk fj~;k j?. ftnkj ft~u id'A th BkBfenK dk f;o/ d/ ;ke ;zpzXhnK d/ w/b d/ fJe~m j'D dk BIkok p~Mdk j?. w[jktok j?L id'A eJh e[VhnK w[zv/ yVw;shnK eoB iK fJe~m/ j' e/ fe;/ gk;/ t~b ikD^b'e efjzd/ B/, ‘fJj BkBe w/b feXo B{z u~fbn? pJh. fJ; Y'b w/b B{z BkBek w/b ‘BkBek S~e’ dk BK d/ fbnk iKdk j?.”

ftnkj d/ w"e/ s/ BkBfenK dk fr~Xk ;G s'A tX/o/ wj~st o~ydk j?. BkBfenK tb'A nkJhnK wkwhnK s/ wk;hnK dk ftnkj d/ fr~X/ ft~u ftP/P ;EkB j[zdk j?. BkBe/ fr~Xk gk e/ g{oh o"De bkT[Ad/ jB. BkBe S~e ;w/A d'js/ d'jsh d/ ftnkj ft~u wkw/^wkwhnK s/ wk;hnK dh g[~S gqshs tX/o/ j[zdh j?.

t~vh wkwh i?bdkoBh d/ BK Bkb ;zpzfXs j[zdh j?. ikr' d/ fr~X/ ft~u wkwh dh wVe dh gqw[~y G{fwek j[zdk j?. BkBe S~e ;w/A fr~Xk gkT[D s/ B~uD tkbhnK e[VhnK B{z w/b ft~u b? e/ iKd/ ;B sK fe fr~X/ ft~u fes/ jko Bk j' ikt/. fr~X/ ftu B~u B~u e/ X{zwk wkwh jh gkT[Adh j?. dkdfenK ft~u'A wkwh dh skohca ft~u p'bh gkJh iKdh j?.

e~b dk nkfJnk w/b ;[DhAdk ;[owk ;G B/ gkfJnk pJh rfjD/ r~N/ ;G d/ ;'Ajd/ ftnkj[bk ozr tNkfJnk w[zv/ dh wkwh B/ fr~Xk y{p oukfJnkHHHHHHHHHHHHH

Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11799

dkdehnK BkBehnK dk fr~Xk Go I'pB s/ gj[zu e/ w[ekpb/ dk o{g XkoB eo b?Adk j?. dkdehnK wkwh B{z N'eK eodhnK fr~X/ d/ fgV ft~u B~uD bJh p'bhnK gkT[AdhnK jB fit/AL

s{z B~u s{z B~u w[zv/ dh wkwh bkrhnK B{z bkr d[nk d/ i/ s/o/ e'b g?;k j?Bh x~roh dh t/b eok d/

ftnkj ;w/A BkBe/ w/b ft~u wK d/ g/fenK s'A fgT[ dh pokdoh ftu'A wK d/ skJ/^uku/ s/ T[jBK d/ p~u/ th Pkwb j[zd/ jB.“ftnkj ;w/A fJj ;kok Pohek ‘BkBek w/b’ pD e/ nkT[Adk j?. ‘BkBek w/b’ gzikph ;fGnkuko ft~u ftP/P wj~st dk bykfJe j?. e[Vh w[zv/ d/ ftnkj T[~s/ fJ; ‘w/b’ dh fBt/ebh gSkD j[zdh j?.”

i/eo BkBehnK B{z B~uDk Bk nkT[Adk j't/ sK fco dkdehnK BkBehnK dh g{oh gZs T[X/VdhnK jB. vkH Bkjo f;zx d/ PpdK ft~u dkdehnK tb'A BkBehnK dh oVQ/ Gzphoh d/ p'b jBL

e~bQ dk nkfJnk w/b BkBek u~p rhnk B' wD S'b/ fJBQK BkBehnK dh oV/ NNhjoh p'b/ fJBQK BkBehnK d/ w{zj u'V/ fY~v g'b/ B~uDk Bk nkt/ pzBQ e/ nk rhnk N'b/ B~uDk Bk nkt/HHHHH.

ftnkj d/ w"e/ s/ ikr' e~Yh iKdh j? feT[Afe ftnkj d/ ;w/A xo itkB w[zv/ e[VhnK fJe~m/ j'J/ j[zd/ jB s/ T[jBK B{z fe;/ ;wkfie nt~frnk s'A o'eD bJh fJe i[rs wkso j? sK I' jk;/ m~m/ ft~u ;wk r[Ikfonk ik ;e/. ikr' dk wsbp g{oh oks ikrd/ ofjDk sK fe ftnkj tkb/ xo jo fJe B{z Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11800

gsk j[zdk j? fe BkBe S~e d/ e~gV/, ehwsh rfjD/ j[zd/ jB s/ fJ; pukn bJh e'Jh u'o b[N/o/ oks B[z{ B[e;kB Bk gjz[uk ;eD. ikr' d/ fr~X/ ft~u S~I e[~NDk ;G s'A tX/o/ wj~stg{oB o;w j?. S~I e[ND dh o;w noEks dkdfenK B{z S~I ft~u gk e/ S~vDk j? Gkt dkdfenK dh Gzvh eoBh L^

ftnkj ft~u BkBfenK d/ fr~X/ dh pVh p/;poh Bkb T[vhe ehsh iKdh j?. feT[Afe w[zfvnK^y[zfvnK B{z th fJj fr~Xk t/yD dh jh y[~b j[zdh j?. w~SohnK j'JhnK BkBehnk y{p swkP/ eodhnK jB. sDh uVQh ’u dkde/ BkBehnK B{z y{p fN~uoK eod/ jB go T[j ;G B{z N[~e s/ v/bk ikDdhnK j'JhnK n~r' n?;k i[nkp fdzdhnK jB. fe ;G mzv/ ;hb/ j' iKd/ jB.”

gzikph ;fGnkuko ft~u jo foPs/ Bkb ;zpzXs p'bhnk fwbdhnK jB i' foPs/ dh fwmk; s/ e[VsB B{z fpnkB eodhnK jB. gzikph ;fGnkuko ft~u jo foPs/ dk t~yok BK ns/ wj~st j?, iBw ftnkj ns/ fJE' s~e woB ;w/A th jo/e foPs/dko d/ coI ;g~PN fBoXkfos j[zd/ jB. jo/e foPs/ dh nkgDh t~yoh fwmk; ns/ o; j?. BkBe/ fJ; eoe/ uzr/ b~rd/ jB feT[Afe T[jBK ft~u wK dh nKdo dk fBZx dk nfj;k; j? fi; ft~u' fgnko s/ ;fseko d/ Gkt T[ikro j[zd/ jB. wB[~y B{z wkBf;e s;~bh s/ Pesh ;KM/ gfotko ftu'A jh fwbdh j?. BkBe/ ns/ dkde/ gzikph foPsk gqDkbh dk X[ok j[zd/ jB. i/ dzgsh ihtB g[oP ;zpzXK T[~s/ nkXkos j? sk BkBe/ dkde/ eqwtko fJ; g[oP ;zpzXK dh jh gqshfBXsk eod/ jB.

feT[Afe BkBe/ wK d/ g/e/ ns/ dkde/ fgU d/ g/e/ jz[d/ jB. g/e/ s'A Gkt fgU dk xo. dkde/ g[~so tkbh fXo j'D ekoB gqkEfwe ;EkB o~yd/ jB. gozs{ fJjBK foPfsnK dh nzso fBoGosk ns/ dtzdksfwesk fdbu;g j[zdh j?. T[AM sK d't/A fXoK nkg' nkgDh EK ;[yh t;dhnK ns/ fJe d{ih fXo dk ;[y b'udhnK jB gozs{ fiE/ fes/ fJjBK fXoK dh fJ~emh Pw{bhns j[zdh J/ jK d'tK fXoK ft~u Neokn dh ;fEsh d/yD B{z fwbdh j?. BkBe/ dkde/ fXo dk nzso fto'X Gkt/A fizd rh d/ jo/e gVkn s/ u~bdk ofjzdk j? gozs{ ftnkj ;w/A BkBehnK dkdehnK fJe d{ih fXo d/ nzso fto'X ft~u f;~mDhnK okjh nkgD/ fto'X B{z gqrN th eodhnK jB s/ e'Jh th fXo fJ;dk p[ok BjhA wBkT[Adh. BkBe/ dkde/ ;zpzXK ft~u nkdo ;fseko th sDkn g{oB jh j[zdk j?. vkH Bkjo f;zx nB[;koL

Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Navneet Kaur (Pg. 11781-11801)

11801

“w[zv/ d/ ftnkj ;w/A BkBfenK d/ w/b dk ;[nkrs S'N/ rhsk, f;~mDhnK ns/ pzphjk p[bk e/ ehsk iKdk j?. BkBe/ s/ dkde/ fJe d{i/ B{z f;~mDhnK ft~u w[ykfsp j[zd/ jB.”

;kekdkoh gq;zr nXhB BkBe/ ns/ dkde/ gfotko d/ d' t~v/ Ezw/ d/ foPs/ jB fijBK ftu'A jo/e foPs/ dk iBw j[zdk j?. dkde/ gfotko ft~u fgsk d/ bj{ dh wfje obh jz[dh j? s/ BkBe/ gfotko ft~u wK dh nKdo dk fB~x wfj;{; j[zdk j?. ;wkie gqpzXK nXhB jo/e gfotko fJjBK foPfsnK dh T[giBk dk ;zrqfj j?. fJjBK foPfsnK dk nkgDk^nkgDk o; s/ fwmk; j?. wK d/ g/e/ , p~funK d/ BkBe/ ikD dk ukn jo foPs/ s'A tX/o/ j[zdk j? s/ BkBe xo ikD dh skx jw/Pk pDh ofjzdh j?.

jtkb/ ns/ fN~gDhnK v/ft; fezrib/, wB[~yh ;wki (nB[H gqekP f;zx izw){ , gzBk^743H J/ nkoH o?vefbc pokT{;, gqkuhB ;wki pDso s/ fefonk, gzBkHHH gqGPoB e"o, n~yhnK v~[b^v[~b g?D Bh wkJ/, gzBk^123H joe/P f;zx efjb, b'e rhsk ft~u foPs/ Bks/, gzBk^123H ;'fjzdo f;zx p/dh, gzikp dh b'eXkok, gzBk^81H e[bftzdo e"o ShBk, gzikph b'erhsK ft~u foPsk^Bksk gqDkbh,gzBk^40,41H joihs e"o, gzikph b'e rhsK ft~u foPfsnK dk :EkoE, gzBk^323H i;ftzdo f;zx, ;fGnkuko s/ fe~;k ekft, gzBk^146H Bkjo f;zx, wK ;[jkrD PrB eo/, fibd ;~sthA gzBk^30H joe/P f;zx efjb, b'erhsK ft~u foPs/ Bks/,gzBk^40H e[bftzdo f;zx efjb, b'erhsK ft~u foPs/ Bks/, gzBk^40H gqGPoB e"o, n~yhnK v[~b^v[~b g?D Bh wkJ/, gzBk^25H nzfwqsk gqhsw, gzikp dh nktkI, gzBk^15H T[jh, gzBk^13H ;'fjzdo f;zx p/dh, gzikp dh b'eXkok, gzBk^8,5H ;'fjzdo f;zx p/dh, T[jh, gzBk^8,6H i;ftzdo f;zx, T[jh gzBk^159^160H e[bftzdo e"o ShBk, T[jh, gzBk^106H Bkjo f;zx, b'e ekft dh f;oiB gqfefonk, gzBk^36H e[bftzdo e"o ShBk, T[jh, gzBk^43H

Copyright © 2021, Scholarly Research Journal for Humanity Science & English Language


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
MALWE DIA LOKH BOLIYA RAHI PRAGAT HUNDE VABHIN RISHTAYA DA SAROOP by Scholarly Research Journal"s - Issuu