ANU JATI V ANU JAMATITIL GRAMIN V SHAHARI BHAGATIL VIDHYARTHI V VIDHYARTHINCHYA BHAVNIK PARIPAKVTECH by Scholarly Research Journal"s

Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies, Online ISSN 2278-8808, SJIF 2016 = 6.17, www.srjis.com UGC Approved Sr. No.49366, NOV-DEC 2017, VOL- 4/37

अनु. जाती व अनु. जमातीतील ामीण व शहरी भागातील िव ाथ व िव ािथनी या भाविनक प रप वतेचा तु लना मक अ यास

गु णवं त सोनोने , Ph. D.

तु त सं श ोधनाचे उ श े 1) अनु. जाती व अनु. जमाती या िव ा या या भाविनक प रप वतेचा शोध घेण.े 2) अनु. जाती व अनु. जमातीतील ामीण व शहरी भागातील िव ाथ व िव ािथनी या भाविनक प रप वतेचे तु लना मक मापन करणे, िनधा रत कर यात आले आिण शहरी भागातील िव ा याची भाविनक प रप वता ामीण भागातील िव ा या या भाविनक प रप वतेपे ा अिधक असते, ही प रक पना िनि त कर यात आली. तु त सं शोधनाक रता वणना मक सं श ोधन प तीतील सव ण प तीची िनवड कर यात आली. तु त सं शोधन शाळे सी सं बं िधत अस याने शालेय सव ण प तीची िनवड कर यात आली. तु त सं शोधनाक रता सु गम या ि छक नमु ना िनवड प तीतील लॉटरी प तीचा उपयोग यादश िनवडीक रता कर यात आला. तु त सं शोधनाक रता यवतमाळ िज ातील उ च ाथिमक शाळे तील इय ा आठवीम ये अ ययन करणा या अनु.जाती व अनु. जमातीतील ामीण व शहरी भागात वा त यास असलेले ४०० िव ा याची (मु ल व मु ली) यादश हणू न िनवड कर यात आली. तु त सं शोधनाक रता डॉ. यशवीर िसं ह आिण डॉ. महेश भागव यां ची ‘भाविनक प रप वता चाचणी’चा उपयोग कर यात आला. तु त सं शोधनाक रता डॉ. यशवीर िसं ह आिण डॉ. महेश भागव यां या ‘भाविनक प रप वता चाचणी’ या सहा याने उ च ाथिमक शाळे तील ामीण व शहरी भागात वा त यास असलेले अनु. जाती व अनु. जमातीतील ४०० िव ा या ारे (मु ल व मु ली) मािहती सं किलत कर यात आली. सं किलत मािहतीचे िव े षण व अथिनवचन कर याक रता म यमान, माण िवचलन, ‘t’ मू य या गत सां ि यक य तं ाचा अवलं ब कर यात आला. याआधारे पु ढील िन कष मां ड यात आले. 1) अनु. जाती व अनु. जमातीतील िव ा या त भाविनक प रप वता समान आढळली. 2) ामीण व शहरी भागातील िव ा यात भाविनक अि थरता व नेतृ वतिहनता समान असू न भाविनक दमन, सामािजक कु समायोजन, याि म व िवघटन यात साथक फरक आढळला. 3) ामीण भागातील िव ा यापे ा शहरी भागातील िव ा यात भाविनक दमन, सामािजक कु समायोजन, याि म व िवघटन अिधक माणात आहे असा िन कष िनघतो. 4) ामीण भागातील िव ा यावपे ा शहरी भागातील िव ा याची भाविनक प रप वता अिधक आढळू न आली. पा रभािषक श द : अनुसू िचत जाती, अनुसू ि चत जमाती, ामीण, शहरी, िव ाथ , भावना, प रप वता, भाविनक प रप वता. Scholarly Research Journal's is licensed Based on a work at www.srjis.com

तावना : िव ा याचा सवागीण िवकास करणे हे िश णाचे येय ! िवकासाक रता प रप वतेचे मह व अन यसाधारण आहे. य म ये प रप वता नसेल तर िवकासाची गती मं द होते. िव ा या या सं दभात Copyright © 2017, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies