Skip to main content

SHIKSHKANCYA AAROGYA VISHAYAK SAVYICHA ABHYAS

Page 1

Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies, Online ISSN 2278-8808, SJIF 2018 = 6.371, www.srjis.com PEER REVIEWED JOURNAL, MAR-APR, 2019, VOL- 6/50

iSaxakaMcyaa Aaraogya ivaYayak savayaIMcaa AByaasa p`a. p`kaSa A. jagatap, Ph. D.

iTLk iSaxaNa mahaivaValaya¸ puNao Abstract

Aaraogya iSaxaNa ha ek mah<vaacaa ivaYaya Aaho. Aaraogya ha savaa-MSaI saMbaMiQat ivaYaya Aaho. iSaxakaMca Aaraogya¸ iSaxakaca inaraogaI Aaraogya ho doSaatIla naagairkaMcaI navaI ipZI GaDivaNyaasaazI mah<vaacao Aaho. mhNaUna iSaxakanao svat :cyaa Aaraogya ivaYayak caaMgalyaa savayaIMcaI kaLjaI GaoNao mah<vaacao Aaho. Aaraogya ivaYayaI jaagaRk AsaNao mah<vaacao Aaho. p`stut saMSaaoQanaat iSaxakaMcyaa AaraogyaivaYayak savayaIMcaa AByaasa krNyaat Aalaa Aaho. Aahar ivaYayak¸ vyaayaama ivaYayak¸ Aaraogya ivaYayak pqyaaM ivaYayaI savayaIMcaa AByaasa p`stut saMSaaoQanaat krNyaat Aalaa Aaho. Scholarly Research Journal is licensed Based on a work at www.srjis.com

p`staivak : Aaraogya ha p`%yaok vya>IMcyaa ijavhaL\yaacaa ivaYaya Aaho. lahana maulaaMpasaUna to vayaaovaRw vya>Ipya-Mt Aaraogya ivaYayak caaMgalyaa savayaIMcaa ivacaar krNao¸ %yaa AMgaI baaLgaNao AaiNa AMmalaat AaNanao ho caaMgalyaa AaraogyaasaazI mah<vaacao Aaho. iSaxak ha iSaxaNa p`iØyaotIla ek mah<vaacaa GaTk Aaho¸ ipZI GaDivaNyaacao mah<vaacao kama iSaxak krt Asatao. tovha iSaxak svat: SaairrIk va maanaisakdRYT\yaa saxama¸ inaraogaI Asaayalaa hvaa¸ caaMgalyaa AaraogyaivaYayak savayaIMcaa ivacaar k$na¸ %yaa savayaI saat%yaanao iSaxakanao paLlyaa paihjao. Aaraogya ivaYayaI jaagaRk Asaayalaa hvaM. sauKI¸ samaRw va inaraogaI jaIvanaasaazI dOnaMidna AaharaMivaYayaI caaMgalyaa savayaI¸ Aaraogya inaraogaI rahNyaasaazI caaMgalyaa vyaayaama ivaYayak savayaI iSaxakanao svat:laa laavaUna Gao}na svat:ca Aaraogya japla paihjao. p`stut saMSaaoQanaat SaalaoyastravarIla iSaxakaMcyaa AaraoogyaivaYayak savayaIMcaa AByaasa krNyaat Aalaa Aaho. p`SnaavalaIWaro iSaxakaMcyaa Aaraogya ivaYayak savayaIMcaa AByaasa krNyaasaazI maaihtI saMkilat kolaI %yaa maaihtIcao ivaSlaoYaNa k$na inaYkYa- kaZlao va iSafarSaI krNyaat Aalyaa Aahot. p`stut saMSaaoQana Saalaoya stravarIla iSaxakaMnaa Aaraogya ivaYayak savayaI AMgaI banaivaNyaasaazI¸ AMmalabajaavaNaIsaazI AaiNa Aaraogya ivaYayak yaaogya savayaIcyaa baabatIt jaaga$kta inamaa-Na krNyaasa ]pyau> zrola. Aaraogya : Aaraogya yaacaa Aqa- svaasqyapUNa- inakaop jaIvana AaraogyadayaI jaIvana mhNajao kovaL Aajaaracaa ikMvaa duba-latocaa ABaava navho tr SaarIirk¸ maanaisak va saamaaijakdRYT\yaa pUNa- saudRZtocaI Avasqaa hÜya.’’ SaarIirk vaaZIbaraobar sauKI¸ samaRwI va inaraogaI jaIvanaasaazI yaaogya¸ caaMgalyaa savayaI laavaUna Gao}na %yaaMcaI AMmala bajaavaNaI p`%yaokanao kolaI paihjao. Aaraogya iSaxaNaat Aaraogya dayak pirsar¸ saMsaga-janya raogaaMpasaUna saMrxaNa raoga ha} nayao Copyright © 2017, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies


p`a. Da^. p`kaSa A. jagatap (Pg. 12165-12168)

12166

mhNaUna p`itbaMQaa%mak ]paya¸ SaairrIk vyaMgaaMcaI maaihtI va %yaa saMbaMQaI ]paya¸ SaairrIk vaaZIsa ]pyau> va sa%vayau> caÝrsa Aahar AaiNa inaraogaI ijavana jagaNyaasaazI caaMgalyaa savayaIcaa samaavaoSa haotao. mah<va : p`stut saMSaaoQana ho p`aqaimak stravarIla iSaxakaMpasaUna to mahaivaValayaIna stravarIla iSaxakaMsaazI mah<vaacao Aaho. p`%yaok vya>I hI vaogavaogaL\yaa AvasqaotUna jaato. vaRwavasqaahI p`%yaokacyaa jaIvanaat yaoNaarI Avasqaa Aaho. iSaxakI poSaatIla vya>Icao kama tsao baOzkItIla Aaho. SaairrIk Eamaapoxaa baÝiwkEama jaast pDtat. p`%yaok vya>Icyaa caaLISaInaMtr SarIracyaa cayaapcaya iØyaomaQyao Apcanaacao p`maaNa vaaZto AaiNa SarIr kaya-xamata kmaI haoto. SarIracaI kaya-xamata iTkvaUna zovaNyaasaazI Aahar¸ Aaraogya¸ vyaayaama yaa ivaYayaI yaaogya savayaI laavaUna GaoNao p`%yaok iSaxakaMsaazI mah<vaacao Aaho. iSaxakacao Aaraogya caaMgalao Asaola tr¸ inaraogaI Asaola tr %yaacyaa vyavasaayaasaazI to mah<vaacao Asato. iSaxakacyaa AQyaapnaavar %yaacaa sakara%mak pirNaama hao}na AQyaapna caaMgalao haoto. mhNaUna p`%yaok iSaxakanao Aaplyaa vaOyai>k AaraogyaacaI kaLjaI GaoNyaasaazI p`ya%na krNao va AaharaivaYayak yaaogya savayaI laagaNyaasaazI iSaxakanao p`ya%na krNao¸ inaraogaI AaraogyaasaazI vyaayaama¸ ivaEaaMtI AaiNa Jaaop yaacaI yaaogya inayaaojana kravao. (a sava- baabaIMsaazI yaa saMSaaoQanaacao mah<va Aaho. saMSaaoQanaacaI ]i_YTo : 1)

iSaxakaMcyaa AaharivaYayak savayaIMcaa AByaasa krNao.

2)

iSaxakaMcyaa caaMgalyaa vyaayaama ivaYayak savayaIMcaa AByaasa krNao.

kayaa-%mak vyaa#yaa : 1)

iSaxak : Saalaoya stravarIla p`aqaimak AaiNa maaQyaimak stravarIla ivaVaqyaa-Mnaa AQyaapna kaya- krNaaro iSaxak.

2)

Aaraogya ivaYayak savayaI : Saalaoya iSaxakaMnaa Aaplyaa svat:cyaa Aaraogya ivaYayak savayaI yaat Aahar ivaYayak savayaI¸ vyaayaama ivaYayak caaMgalyaa savayaI [. Aaraogya ivaYayak caaMgalyaa savayaI.

saMSaaoQana vyaaPtI : 1)

p`stut saMSaaoQana p`aqaimak va maaQyaimak stravarIla iSaxakaMprU toca vyaaPt Aaho.

2)

p`stut saMSaaoQana puNao SahratIla p`aqaimak va maaQyaimak SaaLapUrto vyaaPt Aaho.

mayaa-da : 1)

saMSaaoQanaacao inaYkYa- ho iSaxakaMnaI maaihtI saMklana saaQanaat idlaolyaa p`itsaadavar AvalaMbaUna rahIla.

2)

sadr saMSaaoQana marazI maaQyamaaMcyaa iSaxakaMSaI saMbaMiQat Aaho.

Copyright © 2017, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies


p`a. Da^. p`kaSa A. jagatap (Pg. 12165-12168)

12167

saMSaaoQana pwtI : p`stut saMSaaoQanaacaa AByaasa krNyaasaazI vaNa-naa%mak saMSaaoQanaatIla Saalaoya savao-xaNa yaa p`karacaI inakD krNyaat AalaI haotI. saMSaaoQana saaQana : p`stut saMSaaoQanaat saMBaavyatovar AaQaarIt namaunaa inavaD pwtItIla saugama yaadRicCk pwtI va %yaatIla laa^TrI pwtInao namaunaa inavaD kolaI Aaho. saM#yaaSaas~Iya tM~ : sadr saMSaaoQanaat p`SnaavalaIWaro maaihtI saMkilat kolaI %yaa maaihtIcao saM#yaaSaas~Iya Aqa-inava-canaasaazI SaokDovaarIcaa vaapr kolaa. inaYkYa- : iSaxakaMcyaa Aaraogya ivaYayak savayaIMcaa AByaasa krNyaasaazI iSaxakaMkDUna p`SnaavalaIWaro maaihtI saMkilat kolaI. iSaxakaMkDUna Aalaolyaa p`itsaadacao p`Snainahaya SaokDa p`itsaad maaojaUna %yaacao ivaSlaoYaNa va Aqa- inava-cana kolao %yaava$na puZIla inaYkYa- kaZlao Aaho. 1)

iSaxakaMcyaa drraojacyaa AaharamaQyao BaajaIpalaa¸ dugQajanya pdaqa-¸ kDQaanya [. samaavaoSa AsaNyaacao p`maaNa caaMgalao Asalyaacao idsaUna Aalao.

2)

iSaxakaMcyaa drraojacyaa Aaharat saukamaovaa KaVpdaqaa-Mcao p`maaNa Alp p`maaNaat idsaUna Aalao.

3)

jaovaNaamaQyao isnagQa pdaqa-¸ tup¸ laaoNaI¸ Kaobar¸ AMDI¸ maaMsa [. p`maaNa samaaQaanakark Asalyaacao idsaUna Aalao.

4)

iSaxak svat:cao vajana mayaa-idt zovaNyaasaazIcao p`maaNa Alp idsaUna Aalao.

5)

iSaxak drraoja AQaa-tasa inayaimat vyaayaama krNyaacao p`maaNa Alp p`maaNaat idsaUna Aalao.

6)

iSaxakaMmaQyao snaayaU kaya-xama rahNyaasaazI ijamamaQyao vyaayaama krNyaacao p`maaNa Alp idsaUna Aalao.

7)

iSaxak favalyaa vaoLot tMdu$stI vaaZivaNyaasaazI kÝTuMibak¸ saamaaijak kaya-Ømaat ]da. baagakama¸ KoL¸ [. Baaga GaoNyaacao p`maaNa Alp p`maaNaat idsaUna Aalao.

8)

iSaxakaMt jaovaNaacyaa vaoLa paLNyaacao p`maaNa samaaQaanakark idsaUna Aalao.

9)

iSaxakaMmaQyao Alkaohaolayau> poya Gaot nasalyaacao p`maaNa caaMgalao idsaUna Aalao.

10)

iSaxakaMmaQyao Aaraogya saMbaMQaI ivaivaQa caacaNyaa (TosT) Da^k\TraMcyaa sallyaanausaar k$na GaoNyaacao p`maaNa Alp idsaUna Aalao.

Copyright © 2017, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies


p`a. Da^. p`kaSa A. jagatap (Pg. 12165-12168)

12168

iSafarSaI : p`stut iSafarSaI iSaxaNa ivaBaaga¸ saMsqaa caalak AaiNa mau#yaaQyaapk va iSaxak yaaMcyaasaazI Aaho. 1)

SaaLot Aaraogya ivaYayak iSaibaracao Aayaaojana k$na iSaxakaMnaa caaMgalyaa AaraogyaivaYayak savayaIMcyaa baabatIt maaga-dSana krNyaat yaavao.

2)

SaaLot/saMsqaot tj& Da^@TraMSaI krar k$na iSaxakaMcyaa Aaraogyaacao inayaimat tpasaNaI kolaI jaavaI.

3)

SaaLocyaa Aavaarat svatM~ pu$Ya va maihlaa iSaxakaMsaazI ijamacaI saaoya kravaI va SaaLocyaa inayaaoijat vaoLocyaa vyaitir@t iSaxakaMnaa ikmaana ek tasa vaoL vyaayaamaasaazI doNyaacaI jaagaRkta iSaxakaMt inamaa-Na kravaI.

4)

iSaxakaMnaI svat:cyaa Aaraogya ivaYayaI caaMgalyaa savayaI laavaUna GaoNyaasaazI AaraogyaivaYayak laoK¸ AMk¸ QvanaIift¸ Aaraoogya ivaYayak kayaØma inayaimatpNao vaacaavao¸ eokavao.

saMdBa- : baaoQanakr sau. AlaaoNaI iva. (1999) saamaaijak saMSaÜQana pwtI EaI saašnaaqa p`kaSana¸ naagapUr. saaLI va. Jaa. (2016) SaOxaiNak saMSaÜQana pwtISaas~ [nasaašT piblakoSana¸ naaiSak. Baaosalao r. DaoNao 3 (2009) iSaxaNaatIla badlato p`vaah fDko p`kaSana¸ kaolhapUr.

Copyright © 2017, Scholarly Research Journal for Interdisciplinary Studies


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
SHIKSHKANCYA AAROGYA VISHAYAK SAVYICHA ABHYAS by Scholarly Research Journal"s - Issuu