DOWN to EARTH Het boek bij de film van Renata Heinen en Rolf Winters
REFLECTIES OP ONZE REIS Renata Heinen & Rolf Winters
SEEKING We waren simpelweg niet tevreden met hoe de dingen waren en voelden. Daarom werden we ‘seekers’. Niet naar de waarheid van een ander, maar naar onze eigen waarheid. Precies zoals Nowaten het ons vier jaar later zou vertellen. Maar waarnaar waren we dan precies op zoek? We hadden een heel goed leven. We waren ‘succesvol’, gemeten met de maatstaven van onze samenleving: we waren zelfstandig, een goed lopend eigen bedrijf, waren met zingevende zaken bezig, hadden volop creatieve vrijheid en woonden met onze drie gezonde kinderen op een mooi plekje in Amsterdam. Maar wat betekent de meetlat van een ander als er van binnen iets knaagt, een gevoel
van onrust huist? Wat is succes waard in een systeem waar je je steeds minder in thuis voelt? Het was als een 3D-plaatje; hoe langer je ernaar kijkt des te meer lagen begin je te ontdekken. Voor ons betekende dat, dat we ons bewust werden onderdeel te zijn van een cruciale generatie, een generatie die zich niet kan veroorloven zich te verschuilen achter een rookgordijn van conventies en aangeleerde overtuigingen. Het hele raamwerk van de maatschappij waarin wij participeerden, begon voor ons te wankelen. Hoe kun je blijven geloven in een lineair transactioneel groeimodel terwijl de basisvoorwaarden voor leven op aarde systematisch worden 8
ondermijnd? Terwijl we genoten van het cosmopolite leven in het hart van wereldsteden als London en Amsterdam, werden we ons steeds bewuster van de manco’s en het venijn van onze samenleving. Net als vele anderen keken we met steeds meer zorg naar de toekomst van onze kinderen, om nog maar niet te spreken over de zorg over generaties na hen. Want als je ziet hoe verwoestend ons collectieve patroon is en hoe vast het systeem zit in zijn eigen spiraal, dan leidt elke extrapolatie tot radeloosheid. Een eye-opener voor ons was dat we ons realiseerden dat we zelf spelers waren in dit bizarre toneelstuk. We beschouwden onszelf als vrij-denkende, progressieve en bewuste mensen, die weloverwogen keuzes maakten in ons leven. Maar hoe meer we ons dachten te distantiëren van het systeem, hoe meer we inzagen dat we verstrikt zaten haar tentakels. Onze wereld is zo complex geworden, dat je elke dag al heel gauw ongemerkt bijdraagt
aan processen die uiteindelijk ons leefklimaat serieus bedreigen. Het comfort van de global economy is dat we voorlopig maar heel weinig merken van de bron-verwoestende ‘achterkant’ van het systeem. Van de keiharde consequenties van onze vooruitgang en de obsessie met altijd maar groeien, voelen we nog niets. Dus we begonnen ons af te vragen: wat staat ons te doen als ouder? Wat staat ons hier te doen als mens – in dit leven? Hoe kunnen wij niet alleen bijdragen aan een betere wereld, maar vooral hoe kunnen wij onze kinderen voorbereiden op hun toekomst en de niet geringe uitdagingen die op hun pad liggen? ROAMING Het onderbrengen van onze opgroeiende kinderen in het school systeem was misschien wel het duwtje dat we nodig hadden. We hadden een goede school gevonden, maar met alle goodwill van speciaal onderwijs, zijn scholen er toch voornamelijk op 9
38
IK MAAK ME ZORGEN OVER ALLE MENSENLEVENS. IK VIND HET DROEVIG DAT MENSEN NIET WETEN WIE ZE ECHT ZIJN. DAAROM NOEM IK HET ‘DE ILLUSIE’. DIT IS DE VERANDERING NAAR EEN NIEUWE TIJD. NOWATEN –
39
56
57
68
LEKITI (MOKOMPO’S SON) – Dit bos is vernoemd naar zijn beschermer, een kind dat de weg kwijtraakte toen hij aan het hoeden was. Hij viel in slaap, verdween en is nooit meer teruggevonden. Het voelt goed. Het is koel en ik voel een speciale connectie. Het is vol met leven, je kan de vogels horen zingen. Columbus-aapjes zijn aan het spelen, er zijn medicinale planten en er is zoveel plezier. Dit helpt wanneer je maag van streek is. Je schraapt het van de binnenkant van de bast, je doet het in kokend water en je maakt er thee van. 69
RENATA – 27 april. We zijn nu onderweg naar een afgelegen eiland aan de Noordkust. We hebben een verhaal gehoord over Laklak, een Aboriginal medicijnvrouw die haar leven heeft gewijd aan het opvoeden van probleemjongeren met de oude levenswijze. We kunnen bijna niet geloven dat we toegang hebben gekregen tot het eiland dat normaal gesproken is afgesloten voor buitenstaanders. Laklak heeft blijkbaar een uitzondering gemaakt toen ze hoorde dat we een reizende familie zijn met kinderen. De inheemse autoriteiten waren strikt over de voorwaarden van ons bezoek. ‘Alleen voor twee nachten. Breng je eigen eten en onderdak mee’. ‘En filmen is niet toegestaan’. Maar toen we op het eiland aankwamen, pakten de dingen heel anders uit. 116
117
NOWATEN – Het waren altijd de vrouwen die de verantwoording hadden over alle kinderen. Zij bespeurden altijd bepaalde karaktertrekjes. LANGANI MARIKA – Je kan het ruiken… NOWATEN – En als ze die zagen, bij een van de jongens, dan vertelden ze aan de stamoudsten: ‘Houd deze goed in de gaten, hij is veelbelovend’. LANGANI MARIKA – Laten we teruglopen. Kom! NOWATEN – Zo zijn alle grote leiders, alle stamhoofden, in onze geschiedenis opgevoed. Ze werden in de gaten gehouden vanaf het moment dat ze nog kleine jongens waren. Er was leiderschap bij de vrouwen. Ze werden op dezelfde manier in de gaten gehouden. LANGANI MARIKA – Ik vertel de jongens het verhaal over het verleden over hoe onze mensen leefden. Ik zeg ze, je moet naar me luisteren, want ik ben de enige overgebleven ouderling van de Rirratjinu stam. 128
129
150
HET GAAT OM WIJSHEID EN DE VAARDIGHEID HET LAND TE BESCHERMEN, JE VERMOGEN OM TE WERKEN MET BEZIELING EN DE WIJZE WAAROP JE IN STAAT BENT OM KWAAD AF TE WENDEN. LEKITI –
151
SOMMIGE VAN MIJN MENSEN VRAGEN ZICH AF EN ZEGGEN: ‘LATEN WE HET ERFGOED VAN DE INCA’S OPNIEUW LEVEN.’ MAAR WE HEBBEN DE VAARDIGHEID VERLOREN OM MET DIE ENERGIE EN KRACHTEN OM TE GAAN. DUS NU ZIJN WE ALLEEN EN ZIJN WE AFHANKELIJK VAN MACHINES. WE ZIJN ONS POTENTIEEL AAN HET VERWAARLOZEN. DON JOSE QUISPE –
242
243
266
Kalahari Desert, Namibia
267
272
ROLF – 7 oktober. Rijden door de Kalahari woestijn, voelt als het naderen van de bakermat van de mensheid. We zijn op weg naar de oudste stam van onze planeet. De San of ‘Bushmen’. Ook al gebruiken sjamanen over de hele wereld verschillende medicijnen, en hebben ze verschillende ceremonies, ik ben nu gaan inzien dat ze, onderliggend, allemaal hetzelfde doen. Ze boren dezelfde bron aan, gebruikmakend van hun verbinding met spirit. Vooral om deze verbinding beter te leren begrijpen, zijn we de San hier komen bezoeken. Omdat er niets groeit in dit dorre land, kunnen ze op niets anders vertrouwen, dan hun directe verbinding met spirit. 273
348
349