འཛིན་གྲྭ་བཅུ་པའི་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ།

ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ལོར་རྒྱ་གར་དབུས་འབྱིང་རྱིམ་ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་(CBSE)ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ པའྱི་གཞྱི་རྱིམ་གོང་མའྱི་བསླབ་གཞྱིའྱི་རྩ་འཛིན་གྱི་དགོངས་དོན་ལྟར་བསྒྱིགས།

འཛིན་རིམ་བཅུ་པའི་སློབ་དེབ།

སྐད་ཡིག

ཤེས་རྱིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྱིག་དང་གཏན་འབེབས་བྱས།

ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ལོའྱི་གཞྱི་རྱིམ་གོང་མའྱི་བོད་ཡྱིག་བསླབ་གཞྱི་བསྐྱར་ཞྱིབ་ཚོགས་ཆུང༌།

རྒྱ་གར་དབུས་འབྱིང་རྱིམ་ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་(CBSE)ཀྱིས་བསོ་འཛུགས་གནང་བའྱི་གཞྱི་རྱིམ་གོང་མའྱི་བསླབ་གཞྱི་ བསྐྱར་ཞྱིབ་ཚོགས་ཆུང་གྱི་མཚན་ཐོ། ༡ Shri Al Hilal Ahmed ༢ ཨཙཱརྱ་རྱིན་ཆེན། ༣ ཌོག་ཊར་པདྨ་དགའ་དབང་།

༤ མཁན་པོ་ཌོག་ཊར་ཨཙཱརྱ་ཆོས་དབང་། ༥ ཨཙཱརྱ་ཚུལ་ཁྱིམས་རྒྱ་མཚོ།

རོམ་སྒྱིག་ཐེངས་དང་པོ།

ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ཟླ་༡༡

First Edition

Nov. 2016

དཔར་ཐེངས་དང་པོ།

ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ཟླ་༡༢

First Printing

Dec. 2016

དཔར་གྲངས་ ༤༠༠༠།

4000 Copies

Joint Director, CBSE, Delhi (སློབ་སོན་པ།) འབས་ལོངས་དཔལ་འབོར་རྣམ་རྒྱལ་བུ་མོའྱི་འབྱིང་རྱིམ་སློབ་གྲྭའྱི་ བོད་ཡྱིག་དགེ་རྒན། (ཚོགས་གཙོ།) འབས་གཞུང་སྔ་འགྱུར་རྱིང་མའྱི་ཆེས་མཐོ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ ཁང་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ། (ཚོགས་མྱི།) འབས་གཞུང་སྔ་འགྱུར་རྱིང་མའྱི་ཆེས་མཐོ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ ཁང་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ། (ཚོགས་མྱི།) རྣམ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རྱིག་ཉམས་ཞྱིབ་ཁང་གྱི་ཉམས་ཞྱིབ་པ། (ཚོགས་མྱི།)

མངགས་ཉོའྱི་ཁ་བང་།

Printed and Distributed by: Sherig Parkhang R-27 & 28, Ramesh Park Laxmi Nagar, New Delhi-110092 Ph: +91-11-2245 3672 Fax: +91-11-2245 5634 Email: shepardelhi@gmail.com Web: www.sherigparkhang.com

སྤྱི་ཁྱབ་འགན་འཛིན། རོམ་སྒྱིག་འགན་ཁུར། རོམ་སྒྱིག་པ། རོམ་སྒྱིག་ལས་རོགས། དེབ་གཟུགས་ཇུས་འགོད། རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོད་པ། ཞུ་དག་པ། བར་འཇུག་རྱི་མོ་འབྱི་མཁན།

དྲུང་འཕར་ཚེ་རྱིང་བསམ་གྲུབ། དགེ་འདུན་དོན་ཡོད། དཀར་གཞུང་བཀྲ་ཤྱིས་རོ་རེ། བསན་འཛིན་ཆོས་སྐྱབས། དཀར་གཞུང་བཀྲ་ཤྱིས་རོ་རེ། དགེ་འདུན་དོན་ཡོད། བོ་བཟང་ལེགས་སྒྲུབ། འཇམ་དབངས། བཀྲ་ཤྱིས་ཉྱི་མ།

སློབ་དེབ་བསྐྱར་ཞྱིབ་ཚོགས་ཆུང་། དངོས་གྲུབ་བསན་པ། བསོད་ནམས་བཟང་པོ། མྱིང་ཆུང་། སལ་བཟང་ཆོས་སྒོན། བསན་འཛིན་ཆོས་སྐྱབས། ཚེ་རྱིང་བཀྲ་ཤྱིས། བཟང་པོ་ཐུབ་བསན། དགེ་འདུན་དོན་ཡོད། དཀར་གཞུང་བཀྲ་ཤྱིས་རོ་རེ།

(ཤེས་རྱིག་བོད་ཡྱིག་ཤེས་ཡོན་འགན་འཛིན།) (ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་གཞོན།)

(དྷ་སེང་བོད་ཁྱ​ྱིམ་གྱི་བོད་ཡྱིག་རྒྱུས་སོན་པ།) (སོན་ཊ་སམ་བྷོ་ཊའྱི་དགེ་ཆེ།)

(སུ་ཇཱ་བོད་ཁྱ​ྱིམ་གྱི་གཞྱི་རྱིམ་གོང་མའྱི་བོད་དགེ།)

(གོ་པལ་པུར་བོད་ཁྱ​ྱིམ་གྱི་གཞྱི་རྱིམ་གོང་མའྱི་བོད་དགེ།) (མ་སུ་རྱི་བོད་ཁྱ​ྱིམ་གྱི་གཞྱི་རྱིམ་གོང་མའྱི་བོད་དགེ།) (བོད་ཡྱིག་སློབ་དེབ་རོམ་སྒྱིག་པ།) (བོད་ཡྱིག་སློབ་དེབ་རོམ་སྒྱིག་པ།)

ཤེས་རྱིག་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དྲ་ཚིགས། www.www.sherig.org or www.bodyiglobjong.com

ནས་ལྟ་ཀོག་དང་ཕབ་ལེན་བེད་ཐུབ།

© Department of Education, CTA

FUNDED BY: Danish International Development Agency through CICED.

ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦོང་སྤོད་པའྱི་དམྱིགས་ཡུལ། ༡ སློབ་ཕྲུག་རྣམས་རང་རང་གྱི་རྣམ་འབེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སད་དེ་བང་དོར་གྱི་གནས་ལ་རང་ སོབས་ཀྱིས་ལེགས་ཉེས་འབེད་ནུས་པ་དང༌། དེ་ལ་བརེན་ནས་ཐག་གཅོད་བེད་ནུས་པའྱི་བསམ་སྤོད་ཀྱི་རང་ དབང་དང༌། འཚོ་བ་དགོས་མཁོ་དང་འཚམས་པའྱི་ཐོག་གཞན་ཁོ་ནར་བརེན་པའམ་གཞན་ལ་བཤུ་གཞོག་བེད་ མ་དགོས་པར། རང་གྱི་འབད་རོལ་གྱིས་བསྒྲུབས་པའྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སོ་ནས་ཡང་དག་པར་འཚོ་ནུས་པའྱི་འཚོ་ བའྱི་རང་དབང༌། འཚེ་མེད་ཞྱི་བའྱི་ཐབས་ལམ་ལ་བརེན་ནས་རང་དང་རང་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་ བེད་ནུས་པའྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་རང་དབང་བཅས་“རང་དབང་”དང༌།

༢ རང་ལས་གཞན་གཅེས་པར་བཟུང་སེ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་རང་ཉྱིད་བོས་བཏང་ནས་སྱི་ཞུ་སྒྲུབ་ནུས་པའྱི་ “གཞན་ཕན།”

༣ འབྱུང་འགྱུར་མྱི་རབས་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་ཁོར་ཡུག་དང་ཐོན་ཁུངས་ལ་གནོད་སྐྱོན་མྱི་གཏོང་བར་ས་ཡྱི་ གོང་བུ་འདྱི་ཞྱི་བདེ་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་དང༌། རང་གྱི་ཕ་མེས་ནས་བྱུང་བའྱི་རྱིག་གཞུང་བཟང་པོ་རྣམས་བརྒྱུད་ འཛིན་བེད་ནུས་པའྱི་“རྒྱུན་འཛིན།”

༤ འཇྱིག་རེན་སྤྱིའྱི་ཕན་བདེ་དང་འབེལ་ཞྱིང་ཡུལ་དུས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམས་པའྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་ལམ་ ལུགས། དངོས་པོ། ལས་འགུལ་སོགས་གསར་གཏོད་བེད་ནུས་པའྱི་“གསར་གཏོད་”བཅས་བཞྱི་དང་ལྡན་པའྱི་ ཡུལ་མྱི་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཡྱིན།

ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་

DEPARTMENT OF EDUCATION Central Tibetan Administration

Cable: Phone: Fax: Email: Web:

SHERIG +91-1892-222572/222721 +91-1892-223481 education@tibet.net www.tcewf.org www.sherig.org

GANGCHEN KYISHONG DHARAMSALA - 176215 DISTT. KANGRA H.P INDIA

ཆེད་བརློད། ༄༅། །གཞྱི་རྱིམ་གོང་མའྱི་འཛིན་རྱིམ་བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཉྱིས་ཀྱི་ཐོན་རྒྱུགས་སྐབས་རྒྱ་གར་དབུས་

འབྱིང་རྱིམ་ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་(CBSE) ཁོངས་ཞུགས་དགོས་པ་དང་། འཛིན་རྱིམ་དགུ་པ་ནས་

བཅུ་གཉྱིས་བར་གོང་གསལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐྱར་ཞྱིབ་དང་གཏན་འབེབས་བྱས་པའྱི་སློབ་ཚན་

གཞྱིར་བཟུང་བསྒྱིགས་དགོས་སྟབས། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ལོར་ཤེས་རྱིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྒྱབ་གཉེར་

གནང་བའྱི་ཚོགས་ཆུང་གྱི་བསྐྱར་ཞྱིབ་གཏན་འབེབས་གནང་བའྱི་རེས་ད་བར་དུ་སྐད་ཡྱིག་སློབ་

ཚན་བསྐྱར་ཞྱིབ་མ་བྱུང་ཞྱིང་། ཤེས་རྱིག་ལས་ཁུངས་ནས་ལོ་ངོ་དུ་མའྱི་རྱིང་འབེལ་ཡོད་རྒྱ་གར་

དབུས་ལས་ཁུངས་དང་སེ་ཚན་ཁག་ལ་ཞུ་སྐུལ་བགྱིས་འབས། རྒྱ་གར་དབུས་འབྱིང་རྱིམ་ཤེས་

ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཞྱི་རྱིམ་གོང་མའྱི་བསླབ་གཞྱི་བསྐྱར་ཞྱིབ་དང་གཏན་འབེབས་གནང་བའྱི་ དགོངས་དོན་བཞྱིན། སེ་ཚན་བརྒྱད་དུ་ཆ་བགོས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྱིག་བྱས་ཡོད།

སྐད་ཡྱིག་སློབ་དེབ་འདྱི་ཉྱིད་སློབ་ཁྱིད་བྱེད་སྐབས་ཐུགས་སྣང་གནང་དགོས་པའྱི་དོན་གནད་ཆེ་ ཁག་གཉྱིས་ནྱི། སློབ་དེབ་ཁོ་ན་ལས་མྱི་སློབ་པ་དང་། དེ་ཡང་བརོད་དོན་བསླབ་བྱ་ལས་སྐད་ཡྱིག་

གཙོ་བོར་མྱི་འཛིན་པའྱི་རྒྱུན་སོལ་དང་། ཡྱིག་རྒྱུགས་གཙོ་བོར་འཛིན་པའྱི་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་རེས་སུ་

མྱི་འབང་རྒྱུ་དེ་ཡྱིན། དངོས་ཡོད་སློབ་ཁྱིད་ཀྱི་ལག་ལེན་ཁོད་དགེ་རྒན་རྣམ་པས་གཞྱི་རྱིམ་གོང་

མའྱི་སྐད་ཡྱིག་བསླབ་གཞྱི་རྩ་འཛིན་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ། གཞྱི་རྩའྱི་ལྟ་གྲུབ་དང་། སློབ་ཁྱིད་ཀྱི་ཁ་ ཕོགས། གཙོ་ཕལ་གྱི་དབྱེ་བ། ལག་ལེན་གྱི་གོ་རྱིམ། གདེང་འཇོག་གྱི་ཐབས་ལམ་བཅས༌ཀྱི་གལ་

གནད་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་སྐད་ཡྱིག་སློབ་ཁྱིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས༌བྱ་དགོས།

སློབ་དེབ་འདྱི་ནྱི་གཞྱི་རྱིམ་གོང་མའྱི་བསླབ་གཞྱི་རྩ་འཛིན་གྱི་དགོངས་དོན་བཞྱིན་སློབ་སྦོང་དང་

སློབ་ཁྱིད་ཀྱི་གཞྱི་རྩའྱི་དམྱིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྱི་སློབ་དེབ་ཡྱིན་པ་ཙམ་ལས། གཞྱི་རྱིམ་གོང་ མའྱི་འཛིན་རྱིམ་ཁག་གྱི་བོད་ཡྱིག་སློབ་ཁྱིད་ཀྱི་རྩ་འཛིན་མྱིན་སྟབས། ས་གནས་དང་། སློབ་མ།

ཁོར་ཡུག ཆ་རྐེན། ཤེས་ཡོན་ལམ་སོལ་མྱི་འདྲ་བའྱི་གནས་སྟངས་འོག་གཞྱི་རྱིམ་གོང་མའྱི་འཛིན་

རྱིམ་ཁག་གྱི་སློབ་དེབ་འདྱིའྱི་ནང་དོན་དང་། གོ་རྱིམ། ཟབ་ཚད་བཅས་ལ་དགེ་རྒན་རང་ངོས་ནས་ སྐབས་བསྟུན་ཚོད་འཛིན་གྱིས་སྐད་ཡྱིག་སློབ་ཁྱིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་གཙོ་བོར་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས། འོན་ཀང་གཞྱི་རྱིམ་གོང་མའྱི་བསླབ་གཞྱིའྱི་རྩ་འཛིན་གྱི་དགོངས་དོན་དང་མ་འགལ་བ་དགོས་པ་ ཡྱིད་འཇགས་འཚལ།

འཛིན་རྱིམ་བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཉྱིས་ཀྱི་ལོ་འཁོར་ཡྱིག་རྒྱུགས་ཕུད། དེ་བྱ​ྱིངས་ཡྱིག་རྒྱུགས་སྐབས་ སུ་དངོས་གཞྱིའྱི་སློབ་ཚན་ཁག་གྱི་ནང་དོན་ཁོ་ན་ཙམ་མ་ཡྱིན་པར། དམྱིགས་ཡུལ་དང་བྱེད་ནུས་

མཚུངས་པའྱི་ནང་དོན་རྒྱུགས་ཞྱིབ་ཁོངས་སུ་བཅུག་ནའང་འཐུས། ང་ཚོའྱི་སློབ་ཁྱིད་དང་སློབ་སྦོང་ གྱི་དམྱིགས་ཡུལ་ནྱི་སློབ་ཚན་བྱེ་བག་པ་དང་། སློབ་དེབ་བྱེ་བག་པ་ཙམ་མ་ཡྱིན་པར། སློབ་མའྱི་

བོད་ཡྱིག་གྱི་གནས་ཚད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡྱིན༌སྟབས། ཁོན་ཡོངས་རྒྱུན་མཐུད་བརྟག་ཞྱིབ་

(CCE)ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་མའྱི་སྐད་ཡྱིག་གྱི་གནས་ཚད་ལ་གདེང་འཇོག་བྱ་དགོས།

སློབ་དེབ་ནྱི་ལག་ཆ་དང་ཤེས་ཡོན་ནྱི་དམྱིགས་ཡུལ་ཡྱིན་པར་བརྟེན། སློབ་དེབ་འདྱི་ཉྱིད་བེད་ སྤྱད་ནས་གཞྱི་རྱིམ་གོང་མའྱི་སློབ་ཕྲུག་གྱི་བོད་ཡྱིག་ཤེས་ཚད་ཡར་རྒྱས་དང་གོང་མཐོར་གཏོང་

བའྱི་རེ་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་དང་། འབེལ་ཡོད་སློབ་དགེ་དང་། ཐུགས་སྣང་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་སེལ་ ཉེས་འགོག་གྱི་དགོངས་འཆར་ཡྱིག་ཐོག་ནས་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ཤེས་རྱིག་ལས་

ཁུངས་ནས། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༦ ཟླ་༡༡ ཚེས་༡༠ ཉྱིན།

དཀར་ཆག བརྡ་སྤྲོད། 1. 2. 3.

4. 5.

6. 7.

8. 9.

སུམ་ཅུ་པ།

ནྱི་སྒ་དང་དང་སྒ། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་2

དེ་སྒ་དང་གང་སྒ། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་7 བདག་སྒ་དང་དགག་སྒ། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་14

མངྲོན་བརྲོད།

མངོན་བརོད་རྱིག་པའྱི་ཤེས་བྱ། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་20 མངོན་བརོད། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་24

གྲོ་རྲོགས་ནུས་རྩལ།

ར་ལོ། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་30 མྱི་ལ་ཡབ་དང་བལ་རེས། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་39

ཡིག་རིགས།

རྩྲོམ་རིག

མངགས་ཉོ། མགོན་ཤོག ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་49 འཕྱིན་ཡྱིག ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་56

རྩྲོམ་འབིའི་ཤེས་བྱ།

10. རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའྱི་དྲན་རྟེན་རོ་རྱིང་། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་ 60 11. ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་65 12. གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་ཁད་ཆོས་དང་འབྱི་ཐབས། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་68

རྩྲོམ་རིག

ལྷུག་རྩྲོམ།

13. ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་75 14. བཤེས་སྤྱིངས་རྩ་འགེལ། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་80 15. བཤེས་སྤྱིངས་རྩ་འགེལ། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་94

སྙན་ངག

16. སྙན་ངག་གྱི་ལུས་རྒྱན། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་105 17. ཚིགས་བཅད་རྩོམ་ཡྱིག་འབྱི་ཚུལ། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་114

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

18. ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་122 19. ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌། ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་138

བརྡ་སྤྲོད།

སྡེ་ཚན་འདི་རུ་སུམ་ཅུ་པ་ལས་རྡེས་འཇུག་ལ་མ་ལྟོས་པའི་ཕྲད་རང་དབང་ཅན་དྲུག་

སྡེ༑ ནི་སྒྲ་དང་། དང་སྒྲ། དྡེ་སྒྲ། གང་སྒྲའམ་སྤི་སྒྲ། བདག་སྒྲ། དགག་སྒྲ་བཅས་

དང་། མངྟོན་བརྟོད་རིག་པའི་ཤྡེས་བྱ། མངྟོན་བརྟོད་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐིགས་ལས་རྒྱུན་ སྤྟོད་རིགས་ཀི་མངྟོན་བརྟོད་ཁག་ཅིག་བཀྟོད་སྒྲིག་བྱས་ཡྟོད།

སྟོབ་ཚན་འདི་འཁིད་སྐབས་རྩ་བའི་ཚིག་རྣམས་འགྡེལ་བཤད་གསལ་པྟོ་བྱྡེད་དགྟོས་པ་

དང་། འདི་དག་ཕྲད་རང་དབང་ཅན་ཡིན་སབས། སྒྲ་སྦྟོར་གི་རྣམ་གཞག་བྱྡེད་དུ་མྡེད་ ཀང་། གཙོ་བྟོ་ཕྲད་དྡེ་དག་སྦར་རུང་བའི་གནས་སུ་ཇི་ལར་སྦྟོར་དགྟོས་མིན་དང་། དྟོན་ ཅི་ཞིག་སྟོན་མིན།

ནང་གསྡེས་དབྱྡེ་བ་རྣམས་ངྟོ་སྤྟོད་གསལ་པྟོར་བྱས་ཏྡེ་ཕྲད་སྦྟོར་

སངས་ལ་མི་རྟོངས་པ་ཞིག་བྱྡེད་དགྟོས།

མངྟོན་བརྟོད་རིག་པའི་ཤྡེས་བྱ་ལས་མངྟོན་བརྟོད་ཀི་མིང་འདྟོགས་སངས་དང་།

སྤྟོད་

སྟོ༑ མངྟོན་བརྟོད་ཀི་རྣམ་གངས་རྣམས་ངྟོ་སྤྟོད་བྱས་ཏྡེ། སྙན་ངག་དང་རྩྟོམ་ཡིག་འབི་ སྐབས་བྡེད་སྤྟོད་གཏྟོང་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱྡེད་དགྟོས།

བརྡ་སྤྟོད་སྟོབ་ཚན་སྐབས་སྟོ་ཁིམ་༼ ཡིན།

༽འདིའི་ནང་ཡྟོད་པ་རྣམས་ཁ་སྟོན་དུ་བཀྟོད་པ་

1

བརྡ་སྤྲོད།

སུམ་ཅུ་པ། སློབ་ཚན་དང་པློ།

ནི་སྒྲ་དང་དང་སྒྲ། གཉྱིས་པ། རེས་འཇུག་ལ་མ་ལྟོས་པའྱི་ཕད་རང་དབང་ཅན་བཤད་པ་ལ་དྲུག ནྱི་སྒ་བཤད་པ། དང་ སྒ་བཤད་པ། དེ་སྒ་བཤད་པ། གང་སྒ་བཤད་པ། བདག་སྒ་བཤད་པ། དགག་སྒ་བཤད་པའོ། ། ³ དང་པོ་ནྱི།

གང་མྱིང་མཐའ་དང་མཐུན་པ་ཡྱི། ། བཞྱི་པ་ལ་ནྱི་ཨྱི་སྦར་བ། །

དགར་དང་བརྣན་པའྱི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ།

གང་ཡང་རུང་བའྱི་མྱིང་ཚིག་གྱི་མཐའ་དང་མཐུན་པར་སྦར་རུང་བའྱི་ཕད་རེས་འཇུག་བཞྱི་པ་ན་ ཡྱིག་ལ་དབྱངས་ཨྱི་སྦར་བས། ནྱི་ཞེས་གྲུབ་པ་དེ་ནྱི།

སྦོར་དངོས་མཇུག་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནྱི། ལྟ་བུ། དགར་གཞྱི་ལས་ཐ་དད་དུ་དམྱིགས་བསལ་ནས་

དགར་བའྱི་དོན་དང༌།

2

ནྱི་སྒ་དང་དང་སྒ།

དལ་བའྱི་རྟེན་བཟང་པོ་ནྱི་ཐོབ། དགེ་བའྱི་བཤེས་གཉེན་དང་ནྱི་མཇལ། བོ་གོས་ཀྱི་མྱིག་དང་ནྱི་

ལྡན། ལྟ་བུ། དོན་གང་ཡྱིན་པ་དེ་ལ་ངེས་བཟུང་ངམ་ནན་ཏན་དུ་བརྣན་པའྱི་དོན་ལའང་འཇུག་ པའྱི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་ལ།

སོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལྡན་པར་ནྱི། །ལྟ་བུ་ཚིག་གྱི་ཁ་སྐོང་དུ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀང་བརྣན་པའྱི་སྒ་ཉྱིད་ ཡྱིན་ནོ། །

³ གཉྱིས་པ། དང་སྒ་བཤད་པ་ནྱི།

མྱིང་གང་རུང་བའྱི་བར་མཚམས་སུ། ། གསུམ་པ་ལ་ནྱི་གཉྱིས་པ་སྦར། །

དེ་ནྱི་སྡུད་དང་འབྱེད་པ་དང༌། །

རྒྱུ་མཚན་ཚེ་སྐབས་གདམས་ངག་ལྔའོ། །ཞེས་པ་སྟེ།

མྱིང་ཚིག་གང་ཡང་རུང་བའྱི་བར་མཚམས་རྣམས་སུ་རེས་འཇུག་གསུམ་པ་ད་ཡྱིག་ལ་གཉྱིས་པ་ང་ ཡྱིག་སྦར་བས། དང་ཞེས་གྲུབ་པ་དེ་ནྱི།

མྱིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལེ་དང༌། ལུས་རྣམས་ནྱི་དབང་པོའ ོ ོ། །ལྟ་བུ་ཚིག་སྔ་ཕྱི་ཕོགས་ གཅྱིག་ཏུ་སྡུད་པ་དང༌།

དབང་པོ་རྣམས་ནྱི། མྱིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལེ་དང༌། ལུས་སོ། །ལྟ་བུ་སོ་སོར་འབྱེད་ པ་དང༌།

དུ་བ་མཐོང་བ་དང་མེར་ཤེས་སོ། །ལྟ་བུ་རྒྱུ་མཚན་ཉྱིད་ཀྱི་དོན་དང༌།

ཉྱི་མ་ཕེད་པ་དང་ཆོས་སྟོན་དྲངས། ལྟ་བུ་དུས་བརོད་པ་ཚེ་སྐབས་ཀྱི་དོན་དང༌།

ཡྱིད་ལ་ཟུངས་དང༌། ལྟ་བུ་གཞན་ལ་གདམས་ངག་བརོད་པའྱི་དོན་ཏེ། དོན་ལྔ་ལ་འཇུག་གོ། ། 3

བརྡ་སྤྲོད།

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། གྲོ་དྲོན་དང་། དཔེར་བརྲོད་བི་རྒྱུ། ༡ ནྱི་སྒ་དགར་བ་ལ་འཇུག་པའྱི་གོ་དོན་དང་། དཔེར་བརོད་གཉྱིས་བྱིས།

༢ ནྱི་སྒ་བརྣན་པ་ལ་འཇུག་པའྱི་གོ་དོན་དང་། དཔེར་བརོད་གཉྱིས་བྱིས། ༣ དང་སྒ་སྡུད་པའྱི་གོ་དོན་དང་། དཔེར་བརོད་གཉྱིས་བྱིས།

༤ དང་སྒ་འབྱེད་པའྱི་གོ་དོན་དང་། དཔེར་བརོད་གཉྱིས་བྱིས།

༥ དང་སྒ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་གོ་དོན་དང་། དཔེར་བརོད་གཉྱིས་བྱིས།

༦ དང་སྒ་ཚེ་སྐབས་ཀྱི་གོ་དོན་དང་། དཔེར་བརོད་གཉྱིས་བྱིས།

༧ དང་སྒ་གདམས་ངག་གྱི་གོ་དོན་དང་། དཔེར་བརོད་གཉྱིས་བྱིས།

གཉིས་པ། གཤམ་འཁྲོད་དཔེར་བརྲོད་རྣམས་ཀི་ནི་སྒྲའི་འཇུག་ཡུལ་གང་ཡིན་ངྲོས་འཛིན་གིས། ༡ བོད་མྱི་ནྱི་འཛམ་གྱིང་མྱི་རྱིགས་ནང་ནས་ཆོས་དད་ཆེ་ཤོས་ཤྱིག་ཡྱིན། ༢ ཇ་ནྱི་ཡོད། མར་ནྱི་ཡོད། འོ་མ་ནྱི་ཡོད། ད་ཇ་མྱི་བཟོ་དོན་ཅྱི།

༣ སློབ་མའྱི་ནང་ནས་མྱིག་དམར་ནྱི་སློབ་སྦོང་ལ་སྦངས་བརྩོན་ལེགས།

༤ མྱི་རྱིགས་གཞན་ལ་གཉའ་གནོན་བྱེད་མཁན་ནྱི་མྱི་རྱིགས་ནང་ནས་ཐ་ཤལ་ཡྱིན། ༥ སྒོལ་མ་ནྱི་སློབ་མའྱི་ནང་ནས་དམྱིགས་བསལ་ཞྱིག་ཡྱིན།

༦ ཞ་སྨྱུག་ནྱི་ཡོད། ཐྱིག་ཤྱིང་ནྱི་ཡོད། ཚོན་ནྱི་ཡོད། དཔེ་རྱིས་འབྱི་འགོ་ཚུགས། ༧ དངོས་པོའྱི་ནང་ནས་རྒྱ་ལོག་ནྱི་ཉལ་ཁྱི་ལས་གཞན་ནོ། །

༨ སྔར་ནྱི་མ་ཐོས། ད་ལྟ་ནྱི་མ་མཐོང་། མ་འོངས་པར་ནྱི་མ་ངེས། གཞྱི་གང་ལ་གཞག་རྒྱུ་ཡྱིན། ༩ གཅན་གཟན་ནང་ནས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བ་ཞྱིག་ནྱི་འདམ་སེང་ཡྱིན།

༡༠ ཁོང་ནྱི་དཔའ་ཞྱིང་ཁོང་ནྱི་མཛངས། ཁོང་ནྱི་མཁས་ལ་ཁོང་ནྱི་བཙུན། ཁོང་ནྱི་མྱི་བུའྱི་ནང་གྱི་གཙོ་བོ་ཡྱིན།

༡༡ ཁྱིའྱི་ནང་ནས་སྤྱོད་པ་ངན་ཤོས་ནྱི་ཁྱི་ཁ་ལུག་དེ་ཡྱིན།

གསུམ་པ། གཤམ་གསལ་ནི་སྒྲའི་དཔེར་བརྲོད་རྣམས་ཀི་དགར་གཞི་དང་། དགར་བྱ། འགེར་ བྱེད། དགར་ཆྲོས་གང་ཡིན་ངྲོས་འཛིན་བྱས་ནས་འྲོག་གི་རེའུ་མིག་ནང་སྲོངས། ཀ) འདབ་ཆགས་ནང་ནས་གསུང་སྐད་སྙན་ཤོས་ནྱི་ལྷ་བྱ་འཇོལ་མོ་ཡྱིན། 4

ནྱི་སྒ་དང་དང་སྒ།

ཁ) རྒྱ་མཚོའྱི་ནང་ནས་ཐག་ཉེ་ཤོས་ནྱི་རྒྱ་གར་རྒྱ་མཚོ་ཡྱིན།

ག) རྒྱལ་ཁབ་ནང་ནས་རྱིག་གཞུང་ཕྱུག་ཤོས་ནྱི་རྒྱ་གར་ཡྱིན།

ང) རྱི་དྭགས་ནང་ནས་བོ་རྱིག་བཀྲ་ཤོས་ནྱི་རྱི་བོང་བོ་ལྡན་ཡྱིན།

ཅ) སྐད་ཡྱིག་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་ནང་ཆོས་ལ་མེད་དུ་མྱི་རུང་བ་ནྱི་བོད་ཡྱིག་ཡྱིན།

བྱ་ར། ཀ

དགར་གཞི།

དགར་བྱ།

འགེར་བྱེད།

དགར་ཆྲོས།

ཁ

ག ང

ཅ

བཞི་པ། གཤམ་གི་དཔེར་བརྲོད་རྣམས་ཀི་དང་སྒྲའི་འཇུག་ཡུལ་གང་ཡིན་ངྲོས་འཛིན་གིས། ༡ དགུན་དུས་ཟྱིན་པ་དང་ཁ་བ་འབབ།

༢ ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་བཅས་ནྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞྱིའ།ོ ། ༣ སློབ་སྦོང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་གྱིས་དང་གྲུབ་འབས་ལེགས་པོ་སོན་ཡོང་། ༤ ནམ་མཁར་བྱ་རྒོད་ལྡྱིང་བ་དང་ས་ངོས་སུ་བེམ་རོ་ཡོད་པ་ཤེས།

༥ སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་བཅས་ནྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡྱིན། ༦ འཛིན་གྲྭ་གོལ་བ་དང་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་རྩེད་སྦོང་ཆེད་རྩེད་ཐང་དུ་འཛོམས། ༧ ཕོགས་བཞྱི་ནྱི། ཤར་དང་། ལྷོ་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་བཅས་སོ། ། ༨ སློབ་ཕྲུག་མཐོང་བ་དང་ཉེ་འགམ་དུ་སློབ་གྲྭ་ཡོད་པ་ཤེས།

༩ ནམ་དུས་བཞྱི་ནྱི། དཔྱིད་ཀ་དང་། དབྱར་ཁ་དང་། སྟོན་ཁ་དང་། དགུན་ཁ་བཅས་སོ། །

༡༠ གཏམ་དྲང་པོར་སྨོས་དང་ཀུན་གྱིས་བཀུར།

ལྔ་པ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ ནྱི་སྒའྱི་ཕད་གྲུབ་ཚུལ་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན་ནམ།

༢ ནྱི་སྒའྱི་འཇུག་ཡུལ་གང་དང་གང་ཡྱིན་ནམ།

5

བརྡ་སྤྲོད།

༣ དང་སྒའྱི་ཚིག་ཕད་གྲུབ་ཚུལ་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན་ནམ། ༤ དང་སྒ་ལ་འཇུག་ཡུལ་གང་དང་གང་ཡོད་དམ།

6

དེ་སྒ་དང་གང་སྒ།

སློབ་ཚན་གཉིས་པ།

དེ་སྒྲ་དང་གང་སྒྲ། ³ གསུམ་པ། དེ་སྒ་བཤད་པ་ནྱི།

གང་མྱིང་གྱི་ནྱི་ཡ་མཐའ་རུ། ། གསུམ་པ་ལ་ནྱི་ཨེ་སྦར་བ། །

ཐ་སྙད་དབང་དུ་གསུམ་ཡྱིན་ཏེ། །

དངོས་པོའྱི་དབང་དུ་བཞྱི་རུ་འགྱུར། །

དུས་ཀྱི་དབང་དུ་གཉྱིས་ཡྱིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ།

གང་ཡང་རུང་བའྱི་མྱིང་གྱི་ཡ་མཐའ་སྟེ་ཐོག་མར་རེས་འཇུག་གསུམ་པ་ད་ཡྱིག་ལ་དབྱངས་ཨེ་སྟེ་

འགེང་བུ་སྦར་བས། དེ་ཞེས་གྲུབ་པ་ནྱི།

སྔར་མེད་ལ་གསར་དུ་ནན་གྱིས་བཏགས་པའྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དབྱེ་ན།

དབྱེ་གཞྱི་ཀ་བ་རྱིང་པོའ ོ །ོ །དེ་ཕའོ། །དེ་ལ་ཟུར་ཡོད་དོ། །ལྟ་བུ་བརོད་བྱ་སྤྱ​ྱིའྱི་དོན་ལ་མ་དཔད་པར། བརོད་ཚུལ་དེ་ཉྱིད་ལ་ཐད་ཀར་བརྟགས་པའྱི་དུས་འདས་པ་དང༌།

དབྱེ་བའྱི་ཡ་གལ། དེ་ལ་ཡྱི་གེ་བྱིས་ཤྱིག ལྟ་བུ་འདྲྱི་(དྲྱི)གཞྱི་དངོས་སུ་མྱི་གསལ་ཡང་དེ་སྒའྱི་ཤུལ་ དུ་ཤོག་བུ་ལྟ་བུ་དོན་གྱི་རྣམ་གངས་གཞན་ཞྱིག་སྦོར་རྒྱུ་ཡོད་པར་སྟོན་པའྱི་དོན་ཅན་དང་། 7

བརྡ་སྤྲོད།

ཤྱིང་བཅད་དེ་མེ་ལ་འབུད། ལྟ་བུ་རང་ཉྱིད་ཀྱི་ཤུལ་དུ་དོན་གཞན་མྱི་མཚོན་ཀང་བརོད་བྱ་ལྷག་མ་

འདྲེན་པ་ཙམ་སྟེ་གསུམ་ལ་འཇུག་ཅྱིང༌། དབྱེ་ཚུལ་དེས་དེ་སྒའྱི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁབ་པ་

ཡྱིན་ནོ། །

ཡང་། ཆོས་སྤྱ​ྱིའྱི་དངོས་པོའྱི་དོན་གཙོ་ཆེ་བའྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དབྱེ་ན། དེ་རང་ཡྱིན་ནོ། །ལྟ་བུ་བདེན་པའྱི་དངོས་པོ་དང༌།

དེ་མ་སྟོན་ཅྱིག ལྟ་བུ་གསང་བའྱི་དངོས་པོ་དང༌།

ཁོ་བོའྱི་གེགས་བམ་དེ་ཀོགས་ཤྱིག ལྟ་བུ་བདག་གྱི་བའྱི་དངོས་པོ་དང༌།

རོ་བ་དེ་འདེགས་ནུས་སམ། ལྟ་བུ་བདག་གྱི་བ་ལས་གཞན་པ་ཕ་རོལ་པོའྱི་དངོས་པོ་སྟེ་བཞྱི་ལ་དུས་ གསུམ་གར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞྱིང༌། དབྱེ་ཚུལ་དེས་ལྷག་བཅས་ལས་གཞན་པའྱི་དེ་སྒའྱི་འཇུག་པ་ ཐམས་ཅད་ལ་ཁབ་བོ། །

ཡང་། དུས་ཉྱིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དབྱེ་ན། ན་ནྱིང་གྱི་ལོ་དེ་ལ། ལྟ་བུ་འདས་པ་དང༌།

སང་ཉྱི་མ་ཤར་བའྱི་དུས་དེར་འགོའ ོ ོ། །ལྟ་བུ་མ་འོངས་པ་གཉྱིས་ལ་འཇུག་པ་ཡྱིན་ཅྱིང༌། དབྱེ་ཚུལ་ དེས་དུས་ཁོ་ན་བརོད་པ་དང་འབེལ་བའྱི་དེ་སྒའྱི་འཇུག་པ་ཙམ་ལ་ཁབ་པ་ཡྱིན་ནོ། ། ³ བཞྱི་པ། གང་སྒ་བཤད་པ་ནྱི།

གང་མྱིང་བརོད་པའྱི་དང་པོ་རུ། ། དང་པོ་ལ་ནྱི་གཉྱིས་པ་སྦར། །

སྤྱ​ྱི་ལ་ཁབ་པ་ཉྱིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ།

གང་ཡང་རུང་བའྱི་མྱིང་བརོད་པའྱི་དང་པོར་རེས་འཇུག་དང་པོ་ག་ལ་གཉྱིས་པ་ང་སྦར་བས། གང་ ཞེས་གྲུབ་པ་དེ་ནྱི།

8

དེ་སྒ་དང་གང་སྒ།

གང་ཞྱིག་དང༌། གང་དག་དང༌། གང་བྱེད། ལྟ་བུ་གཙོ་བོར་དོན་གྱི་བྱེ་བག་དམྱིགས་སུ་མྱི་འཛིན་

པར་སྤྱ​ྱི་ལ་ཁབ་པའྱི་དོན་ཅན་གྱི་སྒ་ཉྱིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཅྱི་དང་ཇྱི་དང་སུའྱི་སྒ་རྣམས་དང་ཡང་ འཇུག་པ་ཕལ་ཆེར་མཐུན་ནོ། །

༼ཅྱི་སོགས་ཀྱི་དཔེར་བརོད།༽ ཕྲད། འཇུག་ཡུལ།

ཅྱི།

ཞྱིག སེ།

སླད། འདྲ།

ཕྱིར།

ཕྲད། འཇུག་ཡུལ།

ཇྱི།

སེད།

སྱིད། ལྟར།

བཞྱིན། སད།

དཔེར་བརྲོད།

འདྱི་ཅྱི་ཞྱིག་ཡྱིན་ནམ། དེ་ཅྱི་ཞྱིག་རེད་དམ། ད་ཅྱི་སེ་བ། ཅྱི་སེ་མ་ཤེས་ན།

དེབ་འདྱི་ཅྱི་སླད་བྱིས་སམ། ཁྱོད་སློབ་གྲྭར་ཅྱི་སླད་ཡོང་ ངམ། དོན་ཅྱི་འདྲ་ཞྱིག་ཡྱིན་ནམ། དམ། ཁྱོད་ཅྱི་ཕྱིར་ཡོང་ངམ།

གནས་ཚུལ་ཅྱི་འདྲ་རེད་

དཔེར་བརྲོད།

དོན་ཇྱི་སེད་ཅྱིག་ཡོད་དམ། མྱི་ཇྱི་སེད་ཅྱིག་ཡོད་དམ།

ཇྱི་སྱིད་མ་ཤེས་བར་དུ་སྦོངས། ཇྱི་སྱིད་མ་གྲུབ་བར་དུ་བརོན། ཇྱི་ལྟར་བས་ན་ལེགས་སམ། ཇྱི་ལྟར་སྦངས་ན་ཤེས་སམ། ཁོང་གྱིས་གསུངས་པ་ཇྱི་བཞྱིན་སྦངས་ན་ལེགས། གསུངས་པ་ཇྱི་བཞྱིན་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས། མྱི་དེའྱི་མྱིང་ལ་ཇྱི་སད་ཟེར་རམ། ཞུའམ།

9

བ་མས་

ཡབ་ཀྱི་མཚན་ལ་ཇྱི་སད་

བརྡ་སྤྲོད།

སུ་ནྱི་གང་ཟག་ལ་མ་གཏོགས་མྱི་འཇུག་སྟེ།

དཔེར་ན། སུ་ཡྱིས་ཟེར། སུ་ལ་ཡོད། དེ་སུའྱི་རེད། ལྟ་བུའོ། །

དཔེར་ན། ཁོད་གང་དུ་འགོ། ལྟ་བུར་མཚོན་ན། གང་དེས་འགོ་སའྱི་ཡུལ་བྱེ་བག་ཅྱིག་དམྱིགས་སུ་

མ་བཀར་བར། འགོ་ཡུལ་སྤྱ​ྱི་ཁབ་ཙམ་སྟོན་པས་ན་སྤྱ​ྱི་སྒ་ཞེས་ཟེར། ཁོད་བོད་དུ་འགོ་ཡྱི་ཡྱིན་ནམ།

ཞེས་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། འདྱིར་སྤྱ​ྱི་སྒ་ཞྱིག་མེད་ལ་འགོ་ཡུལ་ཡང་བྱེ་བག་ཅྱིག་ངོས་བཟུང་དུ་ཡོད་ པས་ཁད་པར་གསལ།

10

དེ་སྒ་དང་གང་སྒ།

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། བརྲོད་པ་རྣམས་ཀི་དེ་སྒྲའི་འཇུག་པ་གང་ཡིན་ངྲོས་ཟུངས། ༡ རྱི་བོ་དེ་ནྱི་བརྱིད་ཉམས་ཆེ་བས་རྱི་རྒྱལ་ལྷུན་པོ་དང་འདྲའོ། ། ༢ དེ་ལ་ལྟོས་དང་ཨ་མའྱི་ཞལ་རས་ཡྱིད་ལ་དྲན་ཡོང་།

༣ ན་ནྱིང་གྱི་ལོ་དེར་དམྱིགས་བསལ་གྱིས་ལོ་སར་བཏང་བ་ཡྱིན། ༤ ངའྱི་སྨྱུ་གུ་དེ་ཧ་ཅང་འཇམ་ལ་རྒྱུག་པོ་ཡོད། ༥ ཆོས་ལ་དད་དེ་ཉམས་ལེན་བྱས།

༦ གནས་ཚུལ་དེ་ནྱི་འཁོག་བཤད་མྱིན་པར་དོན་ལ་གནས། ༧ ཁ་སང་གྱི་སྐད་ཆ་དེ་གཞན་ལ་རྩ་བ་ནས་ཤོད་མྱི་རུང་། ༨ ཁང་པ་དེའྱི་བདག་པོ་ནྱི་ཚེ་རྱིང་རེད།

༩ ཡོང་རྒྱུའྱི་ཟླ་བ་དེར་སློབ་སྦོང་ལ་ལྷག་པར་བརྩོན་འགྲུས་བྱ་རྒྱུ་ཡྱིན།

གཉིས་པ། བར་སྲོང་སྲོངས།

ཀ འདི་སྒྲ་དང་དེ་སྒྲ།

ང་ཚོའྱི་ལུང་པའྱི་ཕ་རོལ་གྱི་རྱི་བོ་

ལ་གནོད་སྦྱིན་ཞྱིག་ཡོད་པ་རེད།

ཡྱིས་ཕྲུ་གུ་མང་པོ་ཟ་བ་

དང་། སྐབས་འགར་གོང་ཚོའྱི་ནང་དུ་ཡོང་ནས་ཕྲུ་གུ་རྐུ་བ་སོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གནོད་སྦྱིན་ བཞག་ན་ཡུལ་ལུང་

ལ་ཆ་

ཡྱི་མྱི་སུས་ཀང་དོ་མྱི་ཐུབ་པའྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྫུ་འཕྲུལ་

ཡང་མྱི་དམན་པ་བསྟན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀང་

ནུས་ཆེན་པོ་ཞྱིག་ཕེབས་ཡོད་པས། བ་མ་

ལོ་ས་གནས་གཞན་ནས་ཡུལ་

ལ་ཆ་བཞག་ན་ཉེ་བའྱི་དངོས་པོ་

ལ་བ་མ་མཐུ་

དང་

ཟེར་རྒྱུ་མེད་པར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་གཡོ་འགུལ་ངང་ནས་རྒྱང་ཐག་རྱིང་པོའྱི་སར་འཕེན་ཐུབ་པ་དང་། ཐག་རྱིང་ གྱི་དངོས་པོ་

དང་

ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཅྱིག་ཅར་ཉྱིད་དུ་སེབ་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་

པའྱི་ནུས་མཐུ་ཆེན་པོ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་མྱི་མངོན་པའྱི་དངོས་པོ་

ཚོ་ཡང་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་

འདྲེན་ཐུབ་པ་སོགས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངའ་བརེས་ཡོད་པས། ལུང་པའྱི་མྱི་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་སྦྱིན་

ཚར་

གཅོད་དགོས་པའྱི་གསོལ་འདེབས་ཤུགས་དྲག་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བ་མའྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་གནོད་སྦྱིན་འཁོར་ དང་བཅས་པ་ཕྱི་མའྱི་ཡུལ་དུ་བསྐྱལ་བ་རེད།

11

བརྡ་སྤྲོད།

ཁ། སྤི་སྒྲ།

ཅྱི་ཞྱིག ཅྱི་སྟེ། ཅྱི་སླད། ཅྱི་འདྲ། ཅྱིའྱི་ཕྱིར། ཇྱི་སྙེད། ཇྱི་སྱིད། ཇྱི་ལྟར། ཇྱི་བཞྱིན། ཇྱི་སྐད། སུ། གང་། ༡ ཁེད་ཀྱི་སྐྱེས་འབས་ཟླ་བ་

དུ། །

༢ མཛེས་པའྱི་ཞལ་རས་པདྨ་

མཚར། །

༤ བུ་མོའྱི་སྐྱེ་རྒྱུད་རྱིགས་རུས་

ཡྱིན། །

༣ བུ་མོའྱི་ཕ་མའྱི་མྱིང་ལ་

༥ སྤུན་མཆེད་བུ་དང་བུ་མོ་

ཟེར། །

ཡོད། །

༦

རང་ཉྱིད་གཅྱིག་པུ་ངུ་ནས་སོད། །

༨ ལམ་དུ་

དང་གང་གྱིས་མ་གནོད་དམ། །

༧ གནས་འདྱིར་ ༩

༡༠

ཆེད་དུ་ཡོང་བ་ཡྱིན། །

ལས་དོན་བསྒྲུབ་པར་འདྱིར་སོད་ན། །

ལས་དོན་མ་འགྲུབ་དེ་སྱིད་དུ། །

༡༡ གུས་པས་རོགས་པ་ ༡༢

དགོས་བྱེད་ངེས་ན། །

ཡོང་བའྱི་ལས་གོ་ཆོད་པར་གྱིས། །

གསུམ་པ། གཤམ་གསལ་བརྲོད་པ་ལས་སྤི་སྒྲའི་ཕྲད་གང་ཡྲོད་ཟུར་འདྲོན་གིས།

རྒྱ་ནག་གྱིས་བོད་ལ་ཅྱི་སྟེ་ད་མུས་བཞྱིན་བཙན་གནོན་བྱས་ཏེ། གདུག་རྩུབ་ཀྱིས་མནར་གཅོད་ཅྱི་འདྲ་ཞྱིག་

བཏང་རུང་བོད་མྱིའྱི་སྙྱིང་སྟོབས་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པར་ཅྱི་ཕྱིར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པ་ཡྱིན། འཛམ་གྱིང་མཉམ་འབེལ་ རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱིས་ཇྱི་སྐད་བསྒགས་པ་བཞྱིན་འགོ་བ་མྱི་ལ་ཐོབ་ཐང་ཅྱི་ཞྱིག་ཡོད་པ་དང་། འཛམ་གྱིང་རྒྱལ་

ཁབ་གཞན་དག་ལ་ཡོད་པ་ཇྱི་བཞྱིན་བོད་མྱི་ལའང་ཡོད་ཕྱིར། རྒྱ་ནག་གྱིས་དྲང་བདེན་མྱིན་པའྱི་ལས་དོན་ ཇྱི་སྙེད་ཅྱིག་སེལ་ཀང་། ཇྱི་སྱིད་རང་དབང་མ་ཐོབ་དེ་སྱིད་དུ་ཇྱི་ལྟར་བྱས་རུང་ངོ་རྒོལ་བྱེད་ངེས་ལ། མྱི་

རབས་གསར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅྱིའྱི་སླད་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བ་སེམས་ཁོང་དུ་ཉར་ཏེ། བོད་ཕྲུག་གང་ན་སུ་ བཞུགས་ཀྱིས་གནའ་དེང་ཟུང་འབེལ་གྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦོང་ལ་འབད་པར་རྱིགས།

བཞི་པ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ དེ་སྒའྱི་ཚིག་ཕད་གྲུབ་ཚུལ་བྱིས།

༢ དེ་སྒ་ལ་རྩ་བའྱི་དབྱེ་བ་གང་དང་གང་ཡོད་དམ།

12

༣ དེ་སྒ་ཐ་སྙད་འདས་མ་ཐག་པ་ཞེས་པ་ག་འདྲ་ཞྱིག་ལ་ཟེར་རམ། ༤ དེ་སྒ་རྣམ་གངས་གཞན་སྦོར་ཞེས་པ་ག་འདྲ་ཞྱིག་ལ་ཟེར་རམ། ༥ གང་སྒའྱི་ཚིག་ཕད་གྲུབ་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡྱིན་ནམ། ༦ ཅྱི་ཞྱིག་ལ་གང་སྒ་ཟེར་རམ།

༧ གང་སྒ་དང་འཇུག་པ་མཚུངས་པའྱི་ཕད་གང་དང་གང་ཡོད་དམ།

13

དེ་སྒ་དང་གང་སྒ།

བརྡ་སྤྲོད།

སློབ་ཚན་གསུམ་པ།

བདག་སྒྲ་དང་དགག་སྒྲ། ³ ལྔ་པ། བདག་སྒ་བཤད་པ་ནྱི།

གང་མྱིང་གྱི་ནྱི་མ་མཐའ་ན། ། པུ་ལྱིངྒ་ཡྱི་སྒ་མེད་པ། ། དེ་ལ་པུ་ལྱིངྒ་སྦར་ན། །

བདག་པོའྱི་སར་ནྱི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ།

གང་ཡང་རུང་བའྱི་མྱིང་གྱི་མ་མཐའ་རྣམས་སུ། ཙན་ཏྲ་པ་ལས། ཨུཏ་ཀྱི་སེ་དང་བཅས་པའོ། །ཞེས་

པ་ལྟར། པུ་ཞེས་པ་པ་སེ་དང༌། ལྱིངྒ་ཞེས་པ་རྟགས་ཏེ། པ་སེ་ནས་འབྱུང་བའྱི་ཕོ་རྟགས་པ་དང༌།

མོ་རྟགས་མ་དང༌། མ་ནྱིང་གྱི་རྟགས་བ་གསུམ་གྱི་སྔར་མེད་པ་དེ་ལ་གསར་དུ་པུ་ལྱིངྒའྱི་སྒ་གསུམ་

པོ་གང་རུང་སྦར་བ་ན། དེ་ནྱི་བདག་པོའྱི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའྱི་སར་ནྱི་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། ཇག་པ། ཆང་མ། ཁ་ལོ་བ་ལྟ་བུ་དང༌།

གཞན་ཡང་། གོས་པོ། སྒྱུག་མོ། ཟླ་བོ་ཞེས་པ་རྣམས་ཀང་རྟགས་གསུམ་སྟོན་པའྱི་བདག་སྒ་ཡྱིན་ལ། བོ་ཅན་དང༌། ཤེས་ལྡན། ལྟ་བུ་ནྱི་གང་ཞྱིག་གང་ལ་ཡོད་པར་སྟོན་པའྱི་ཆ་ནས་བདག་སྒ་དང་འདྲ་ 14

བདག་སྒ་དང་དགག་སྒ།

བར་སྣང་ཡང༌། སྒ་དེ་གཉྱིས་བེམ་པོ་ལའང་འཇུག་པས་བདག་སྒ་དངོས་ནྱི་མ་ཡྱིན་ནོ། །

འོ་ན་པ་དང་མ་གཉྱིས་ཕོ་མོའྱི་རྟགས་ཡྱིན་པར་གྲུབ་ཀང༌། བ་ཡྱིག་མ་ནྱིང་གྱི་རྟགས་ཡྱིན་པ་གང་ གྱིས་སྒྲུབ་ཅེ་ན། སྨ་སོ་ལས། བ་ནྱི་སྤྱ​ྱི་རུ་བཞག་པ་སྟེ། །ཡུལ་དུས་ངེས་པར་མ་བཟུང་པའོ། །ཟ་པ་ བཟའ་མ་ཟ་པོ་བཞྱིན། །མ་ནྱིང་དག་ཏུ་བཞག་པར་བྱ། །ཞེས་པས་སོ། ། ༼ཅན་ལྡན་གཉྱིས་གང་ཟག་དང་། བེམ་པོ་ལ་འཇུག་པ།༽ ཕྲད།

གང་ཟག་ལ་འཇུག་པ།

ཤེས་ཡོན་ཅན། ཤེས་ལྡན།

བེམ་པྲོ་ལ་འཇུག་པ།

ཤྱིང་ཡལ་ག་ཅན། བོ ་ གྲོ ས ་ཅན། བོ ་ ལྡན། ཅན་དང་ལྡན། འབོར་པ་ཅན། འབོར་ལྡན། ཡལ་ག་ལྡན་པའྱི་ཤྱིང་།

³ དྲུག་པ། དགག་སྒ་བཤད་པ་ནྱི།

གང་མྱིང་བརོད་པའྱི་ཡ་མཐའ་ན། ། སྟྱི་ལྱིངྒ་ཡྱི་སྒ་མེད་པ། ། དེ་ལ་སྟྱི་ཱི ལྱིངྒ་སྦར་ན། །

དགག་པའྱི་གནས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ།

གང་ཡང་རུང་བའྱི་མྱིང་བརོད་པའྱི་ཡ་མཐའ་སྟེ་ཐོག་མར་སྟྱི་ལྱིངྒ་སྟེ། མོ་རྟགས་ཀྱི་སྒ་སྔར་བཤད་ ཟྱིན་པ་མ་ཡྱིག་དང་། ཞར་གྱིས་ཐོབ་པ་མྱི་ཡྱིག་གཉྱིས་སྔར་མེད་པ་དེ་ལ་གསར་དུ་སྟྱི་ལྱིངྒ་སྦར་ན། སྦོར་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ་མ་ཡྱིན་པའམ་མེད་པར་སྟོན་པའྱི་དགག་པའྱི་གནས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། མ་མཐོང༌། མྱི་རྱིགས་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །

༼འདྱིར་མ་མྱི་ཐོག་མ་དང་མྱིན་མེད་མཇུག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཁ་གསལ་ཙམ་བཤད་ན།༽

གཡག་མ་རེད་དང་། གཡག་མྱི་འདུག་ཅེས་པ་འདྱི་གཉྱིས་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དགག་བྱ་ནྱི་གཡག་ 15

བརྡ་སྤྲོད།

ཡྱིན་པ་དང་། གཡག་ཡོད་པ་གཉྱིས་ཡྱིན། དགག་སྒ་སྦོར་སྐབས་འདུག་དང་། རེད་གཉྱིས་ཀྱི་སྔོན་

དུ་མ་དང་མྱི་ཡྱིག་གྱི་དགག་སྒ་གཉྱིས་སྦར་ཡོད་པས་མ་མྱི་གཉྱིས་ཐོག་མར་འཇུག་ཅེས་བརོད།

ང་ཚོང་པ་མྱིན་དང་། ང་ལ་དངུལ་མེད་ཅེས་པ་འདྱི་གཉྱིས་ལ་མཚོན་ན། དགག་བྱ་ཚོང་པ་དང་

དངུལ་གཉྱིས་ཡྱིན། དགག་བྱ་གཉྱིས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་དགག་སྒ་ཡོད་པས་དགག་སྒའྱི་ཕད་མྱིན་དང་།

མེད་གཉྱིས་མཇུག་ལ་འཇུག་ཅེས་བརོད་པ་ཡྱིན།

མ་ནྱི་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་དེ། མྱིང་ཚིག་གང་རུང་གཉྱིས་ཀྱི་བར་དུ་སྦར་བ། དཔེར་ན། གངས་

མ་ཆར། ར་མ་ལུག ལ་མ་ལུང་ལྟ་བུ་སྦར་ཡུལ་གྱི་ཚིག་དོན་སྔ་ཕྱི་གཉྱིས་ཀ་བཀག་སྟེ་དོན་གཞན་ ཞྱིག་སྟོན་པ་ལྟ་བུ།

མ་མི་ཐྲོག་མ་ལ་འཇུག་པ། མིན་མེད་མཇུག་ཏུ་འཇུག་པ། མ་བར་གི་གསལ་བྱེད་ལ་འཇུག་པ།

དེབ་དེ་ཁོང་གྱི་མ་རེད།

དེབ་དེ་ངའྱི་མྱིན།

སད་ཆ་ར་མ་ལུག་མ་ཤོད།

ང་གུང་གསེང་ལ་མྱི་འགྲོ།

ཚོགས་འདུ་དེ་ལ་ང་མེད།

མྱི་དེ་རྒྱ་མ་བོད་དང་འདྲ།

ཁོ་ནང་ལ་མྱི་འདུག

སད་ཆ་དེ་ཁོ་ལ་མ་ཤོད།

སྒྲུང་དེབ་དེ་ང་ལ་མེད།

ཡྱི་གེ་འབྱི་མཁན་ང་མྱིན།

16

ངའྱི་ཕ་ཡུལ་དེ་ས་མ་འབོག་ཡྱིན།

དེ་རྱིང་གངས་མ་ཆར་བབས་སོང་།

བདག་སྒ་དང་དགག་སྒ།

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། དཔེར་བརྲོད་བི་རྒྱུ།

ཀ བདག་སྒའྱི་ཕད་རེ་ལ་དཔེར་བརོད་རེ་བྱིས།

ཁ། དགག་སྒའྱི་ཕད་རེ་ལ་དཔེར་བརོད་རེ་བྱིས།

ག དགག་སྒའྱི་མ་ཡྱིག་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་ལ་འཇུག་པའྱི་དཔེར་བརོད་གཉྱིས་རེ་བྱིས།

གཉིས་པ། བར་སྲོང་སྲོངས། ཀ བདག་སྒྲའི་ཕྲད། ༡ མཛའ་

མ་འཆམ་སྐྲ་ལོ་གཏུབས་ནས་བཙུན་

མ་འཁོངས་ཇག་

༢ ཇོ་

འགོགས་ནས་ས་མཐར་འཁམ།

༣ ཕྱུག་པོ་མ་ཆགས་ཁོ་ག་འཁམ་

༤ གཅྱིག་པུ་འཁམ་སྐབས་མགར་

༥ སློབ་གྲྭ་ ༦ དཔོན་

༧ བཙུན་

བཙོན་པར་གྱུར།

ཞྱིག་གྱི་ཆུང་མར་གྱུར།

ཡྱིས་ཡྱིག་ཚད་མ་འཕོད་གད་

ར་བཀའ་ཉེས་ཕོག་སྟེ་ཆང་ འདྲ་བའྱི་ཆུང་མ་རྱི་

ཁ། དགག་སྒྲའི་ཕྲད། ༡ དཔའ་

ན་གདོང་ལ་

ན་སྦྱིན་བདག་ ༢ ཕྱུག་པོ་ ༣ བསླབས་པའྱི་མཁས་པ་གྱིང་ན་

༤

བཟོས།

ཤེས་ན་ཁ་རོག་ཏུ་འདུག་པ་གྲུང་པོ་

བྱས།

ར་འགོགས།

ཞྱིག་གྱིས་ཁྱིད། ཐོན།

བྱེད།

།

།

གསུམ་པ། ངྲོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ། ཀ

གཤམ་གསལ་པ་པྲོ་བ་བྲོ་མ་མྲོ་རྣམས་བདག་སྒྲར་འཇུག་པ་དང་མིང་གི་ཆ་ཤས་གང་ཡིན་སྲོ་

སྲོར་ངྲོས་འཛིན་གིས་རེའུ་མིག་ནང་སྲོངས།

17

བརྡ་སྤྲོད།

མང་ཡུལ་བ། དག་བོ། དགའ་བོ། གཤེད་མ། བོད་པ། སྐོར་བ་པོ། རོང་མོ། ནད་པ། མཐོན་པོ། ཞྱི་བ།

ཁ་བོ། ཐེངས་མ། མ་མོ། ཞྱིང་པ། འབོག་པ། བྱེད་པ་པོ། རྒྱ་གར་བ། དཔའ་བོ། ཇ་མ། གཡོག་མོ། ལག་པ། དལ་པོ། ཤ་བ། རྱི་བོ། མཁལ་མ། ཡུ་མོ། ལྷ་ས་བ། འབོག་མོ། དཀར་པོ། ཕ་མ། མཁན་པོ། ཆང་མ། ཁང་པ། ག་པ། ཇོ་མོ།

བདག་སྒྲ།

མིང་གི་ཆ་ཤས།

ཁ། གཤམ་གསལ་རྣམས་དགག་སྒྲ་དང་མིང་གི་ཆ་ཤས། བར་གི་གསལ་བྱེད་བཅས་གང་ཡིན་ངྲོས་ འཛིན་གིས་རེའུ་མིག་ནང་སྲོངས། མ་མ།

མ་བསྒྲུབས། འོ་མ། བདག་མེད། ཐོག་མ། སྐྱ​ྱིད་མ་སྡུག མ་བྱིས། མྱིང་མེད། ཡོད་པ་མྱིན། མྱི་ཐོག

སྐར་མ། བྱེད་མེད། མ་རྩ། ར་མ། མྱི་འདུག མ་བྱན། མ་བཀག མྱི་བྱ། གོ་མ། མ་བུ། ཤྱི་མྱིན་རོ་མྱིན། ཉྱི་ མ། མ་ཡོང་། མ་ཧེ། མྱི་འདྱི་མྱིན། ཨ་མ། ཤྱི་མ་གསོན། མཐའ་མ། རྒོད་མ། ར་མ། མ་མོ། མྱི་སྐོར། བྱས་ མེད། ས་མ་འབོག མྱི་དམན། མ་གཡུག དངུལ་མེད། རྱི་མྱིན་ལུང་མྱིན། མ་མཐོང་། ར་མ་ལུག ངུ་མ་

དགོད། མ་ཡུམ། བྱ་མ་རྟ།

མ་བར་གི་གསལ་བྱེད།

དགག་སྒྲ་གཞན།

18

མིང་གི་ཆ་ཤས།

བདག་སྒ་དང་དགག་སྒ།

བཞི་པ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ བདག་སྒའྱི་ཚིག་ཕད་གྲུབ་ཚུལ་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན་ནམ། ༢ བདག་སྒ་ལ་ཕད་གང་དག་ཡོད་དམ། ༣ བདག་སྒའྱི་གོ་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།

༤ བདག་སྒ་དང་འདྲ་བར་སྣང་བའྱི་ཚིག་ཕད་གཞན་གང་དག་ཡོད་དམ། ༥ བདག་སྒ་དང་མྱིང་མཐའ་གཉྱིས་ལ་ཁད་པར་གང་ཡོད་དམ། ༦ དགག་སྒའྱི་ཚིག་ཕད་གྲུབ་ཚུལ་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན་ནམ། ༧ དགག་སྒ་ལ་ཕད་གང་དག་ཡོད་དམ།

༨ དགག་སྒའྱི་ཚིག་ཕད་བཞྱི་ལས་ཐོག་མཐར་འཇུག་ཚུལ་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན་ནམ།

19

བརྡ་སྤྲོད།

མངྲོན་བརྲོད། སློབ་ཚན་བཞི་པ།

མངློན་བརློད་རིག་པའི་ཤེས་བྱ། ༄༅། །མངོན་བརོད་ཅེས་པ་ནྱི་འཇྱིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཕན་ཚུན་འདྲ་བ་དང་། འབེལ་བ། རྒྱུ་ འབས། རྟེན་དང་བརྟེན་པ། ལྡོག་པ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ཐ་སྙད་གཞན་ཞྱིག་འདོགས་པའྱི་

རྱིག་པ་ཞྱིག་ཡྱིན།

མངློན་བརློད་ལ་དབྱེ་ན།

སྨན་པ་1་ འཚོ་བྱེད། ཉྱི་མ་1

འོད་ཟེར་ཅན། སོགས་ལྟ་བུ་མྱིང་གྱི་མངོན་བརོད་དང་།

བསེ་རུ་1་uདང་། མྱིག 1་v རྩེ་མོ།1་w རྒྱ་མཚོ།1་x འདོད་ཡོན།1་y རོ།1་z ཐུབ་ པ།1་{ བཀྲ་ཤྱིས།1་| སྱིན་པོ།1་} ཕོགས།1་~ མཚོན་པའྱི་གངས་ཀྱི་མངོན་བརོད་གཉྱིས་ཡྱིན།

སོགས་གཅྱིག་ནས་བཅུ་བར་གྱི་གངས་

ཡང་། མྱིང་གྱི་མངོན་བརོད་ལ་མྱིང་གཅྱིག་དོན་མང་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན། 20

མངོན་བརོད་རྱིག་པའྱི་ཤེས་བ།

འཚོ་བྱེད། ཅེས་པ་ཟླ་བ་དང་། མེ། ཆུ། མེ་ལྷ། གཟའ་ཕུར་བུ། སྨན་པ། སྨན། བཅས་དོན་

བརྒྱད་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་དང་།

དོན་གཅྱིག་ལ་མྱིང་མང་པོས་མངོན་པར་བརོད་པ་སྟེ།

ཟླ་བ། མྱིང་ལ་ཀུ་མུད་གཉེན་དང་། རྒྱ་མཚོ་དགའ། མཚན་མོར་བྱེད། འོད་དཀར་ཅན། རྱི་བོང་

འཛིན། བསྱིལ་སྦྱིན་མཁན། པདྨའྱི་དག། བདུད་རྩྱིའྱི་འོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། མངོན་བརོད་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་གཙོ་ཆེ་བ་ནྱི།

དང་པྲོ། ཁྱད་ཆྲོས་ཀི་ཆ་ནས་བཏགས་པ།

• རྨ་བྱར་མགྱིན་སྔོན་ཅན་ལྟ་བུ་ཚོན་མདོག་གྱི་ཆ་ནས་བཏགས་པ། • འབྲུག་སྐད་ཀྱི་མྱིང་ལ་སྤྱིན་གྱི་སྒ་ལྟ་བུ་སྒའྱི་ཆ་ནས་བཏགས་པ།

• ཡྱིག་མཁན་གྱི་མྱིང་ལ་སྨྱུ་གུ་ཅན་ལྟ་བུ་ལས་རྱིགས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཏགས་པའོ། ། གཉིས་པ། བརེན་པའམ་འགལ་བའི་ཆ་ནས་བཏགས་པ།

མེའྱི་མྱིང་ལ་རླུང་གྱི་གོགས་པོ་ལྟ་བུའོ། །

གསུམ་པ། བྱེད་ནུས་ཀི་ཆ་ནས་བཏགས་པ།

ཉྱི་མའྱི་མྱིང་ལ་ཉྱིན་བྱེད་དང་སྣང་བྱེད་ལྟ་བུའོ། ། བཞི་བ། འབྱུང་གཞིའི་ཆ་ནས་བཏགས་པ།

པདྨའྱི་མྱིང་ལ་ཆུ་སྐྱེས་དང་འདམ་སྐྱེས་ལྟ་བུ་བཏགས་པ་སོགས་ཡྱིན།

མངོན་བརོད་ཀྱི་རྱིག་པ་འདྱིའྱི་ནང་ཕལ་ཆེར་བྱ་དངོས་གང་རུང་དེའྱི་ཁད་ཆོས་དང་རྒྱུ་རྐེན་སོགས་

རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་བཏགས་པ་ཡྱིན། མངོན་བརོད་ཤེས་ན་མྱིང་ལ་མྱི་རྨོངས་ཞེས་ཀུན་ལ་གགས་ 21

བརྡ་སྤྲོད།

པ་ཡྱིན།

རང་གྱི ས ་སྙན་ངག་གྱི ་ རྒྱན་དང་ལྡན་པའྱི ་ གཞུང་རྩོ མ ་པའྱི ་ སྐབས་རོ ད ་ཚི ག ་ལ་ཕན་ཐོ ག ས་ཏེ །

དཔེར་ན། ཚིག་དེའྱི་ནང་དུ་པདྨ་ཞེས་བརོད་ཚེ་དེ་ཙམ་མྱི་མཛེས་ན་མཚོ་སྐྱེས་ཞེས་བརོད་ཆོག་པ་

དང་། དེས་ཀང་ཚིག་གྱི་ཁ་མ་གང་ཚེ་དེ་ལས་རྱིང་བའྱི་པདྨའྱི་མྱིང་ལ་སྦྲང་རྩྱིའྱི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་ བརོད་ཆོག་པ་ལྟ་བུའོ། །

གངས་རྱིའྱི་ལོངས་འདྱིར་བཅུ་ཕག་རྱིག་གནས་ཀྱི་ཡ་གལ་མངོན་བརོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ནྱི་ཤོང་

དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམ་གཉྱིས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་དབྱུག་པ་ཅན་གྱིས་མཛད་པའྱི་《སྙན་ངག་མེ་ལོང་

མ།》བསྒྱུར་ཞུས་འཆད་ཉན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་རེ ས་བརོད་དོན་དང་རོད་བྱེད་ཚིག་གྱི ་དགོས་

མཁོར་དམྱིགས་ནས་པཎྱིཏ་འཆྱི་མེད་སེང་གེས་མཛད་པའྱི་《མངོན་བརོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འཆྱི་

མེད་མཛོད།》 དང་། དེའྱི་འགེལ་པ་རབ་འབྱོར་ཟླ་བས་མཛད་པའྱི་《འདོད་འཇོའྱི་བ་མོ།》 སློབ་

དཔོན་དཔལ་སེས་མཛད་པའྱི་《སྣ་ཚོགས་གསལ་བ།》 སོགས་རྒྱ་གཞུང་གཞྱིར་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་

མཁས་དབང་རྱིན་སྤུངས་ངག་དབང་འཇྱིགས་གགས་ཀྱིས་མཛད་པའྱི་《མངོན་བརོད་ཀྱི་བསྟན་

བཅོས་མཁས་པའྱི་རྣ་རྒྱན།》 དངུལ་ཆུ་ཆོས་བཟང་གྱིས་མཛད་པའྱི་《མངོན་བརོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ རྒྱ་མཚོའྱི་ཆུ་ཐྱིགས།》 དགེ་སློང་དབང་ཕྱུག་ཆོས་བཟང་གྱིས་མཛད་པའྱི་《གངས་ཀྱི་མངོན་བརོད་

ཀྱི་རྣམ་བཤད།》

བྱུང་།

སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའྱི་མངོན་བརོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཇྱི་སྙེད་ཅྱིག་རྱིམ་པར་

22

མངོན་བརོད་རྱིག་པའྱི་ཤེས་བ།

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། ཚིག་སྒྲུབ་རེ་བཟྲོས།

མངོན་བརོད། འོད་ཟེར་ཅན། འཚོ་བྱེད། རྒྱ་མཚོ་དགའ། རྱི་བོང་འཛིན།

གཉིས་པ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ གང་འདྲ་ཞྱིག་ལ་མངོན་བརོད་ཟེར་རམ།

༢ མངོན་བརོད་ལ་དབྱེ་ན་གང་དག་ཡོད་དམ།

༣ མངོན་བརོད་ཤེས་ན་གང་ལ་མྱི་རྨོངས་པ་ཆགས་སམ།

གསུམ་པ། སྲོབ་ཚན་བཀགས་ཏེ་བིས།

༡ མྱིང་གྱི་མངོན་བརོད་ཅེས་པའྱི་དོན་དང་དཔེ་མཚོན་བྱིས། ༢ གངས་ཀྱི་མངོན་བརོད་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་ཞྱིག་བྱིས།

༣ མྱིང་གཅྱིག་དོན་མང་ལ་འཇུག་པའྱི་དཔེ་མཚོན་ཞྱིག་བྱིས།

༤ དོན་གཅྱིག་ལ་མྱིང་མང་པོ་ཡོད་པའྱི་མངོན་བརོད་ཅྱིག་བྱིས།

༥ མངོན་བརོད་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་གཙོ་ཆེ་བ་གང་དང་གང་ཡོད་དམ། དཔེར་བརོད་དང་བཅས་བྱིས།

23

བརྡ་སྤྲོད།

སློབ་ཚན་ལྔ་པ།

མངློན་བརློད། (ཚན་བཏུས།)

༄༅། །རྒྱལ་བ་བདེ་གཤེགས་ཀུན་མཁེན་དང༌། །རྣམ་འདྲེན་དཔལ་སྟུག་རྐང་གཉྱིས་གཙོ། །གཉྱིས་

མེད་གསུང་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས། །སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་སངས་རྒྱས་མཚན། །བུ་རམ་ཤྱིང་པ་ཉྱི་

མའྱི་གཉེན། །གཽ་ཏ་མ་དང་ཟས་གཙང་སས། །མྱི་མཇེད་བདག་པོ་ཤཱཀའྱི་རྒྱལ། །ལྷ་ཡྱི་ལྷ་རྣམས་ཤཱཀ་

ཐུབ་མཚན། །རྒྱལ་སས་རྒྱལ་བའྱི་མྱུ་གུ་དང༌། །འཕགས་མཆོག་བྱང་སེམས་སྤྱ​ྱི་ཡྱི་མཚན། །རྒྱལ་ཚབ་ མྱི་ཕམ་མགོན་པོ་དང༌། །ས་བཅུའྱི་དབང་ཕྱུག་བྱམས་པའྱི་མཚན། །བརྟན་པའྱི་འཁོར་ལོ་སྨ་བའྱི་

རྒྱལ། །ཟུར་ཕུད་ལྔ་པ་བོ་ཡྱི་གཏེར། །ཡེ་ཤེས་མེ་ལོང་འཇམ་དབྱངས་མཚན། །འཇྱིག་རྟེན་དབང་

ཕྱུག་གྲུ་འཛིན་བདག །ཕག་ན་པདྨ་སྤྱན་རས་གཟྱིགས། །ལག་ན་རོ་རེ་གསང་བའྱི་བདག །མཐུ་ སྟོབས་བདག་པོ་ཕག་རོར་མཚན། །རྒྱལ་ཡུམ་མྱུར་སྐྱོབ་ཞྱི་མ་དང༌། །ཆོས་ཀྱི་དཔལ་མོ་སྒོལ་མའྱི་

མཚན། །སྒ་དབྱངས་ལྷ་མོ་ཚངས་སས་མ། །ཟླ་བའྱི་སྱིང་མོ་མཚོ་བྱུང་མ། །ཤེས་རབ་ལྷ་མོ་དབྱངས་

ཅན་མཚན། །

མཐོ་རྱིས་ས་བ་སྐབས་གསུམ་གནས། །སུམ་རྩེན་དལ་འཛིན་ལྷ་ཡུལ་མྱིང༌། །ལེགས་བྱིས་འཆྱི་ མེད་སྐབས་གསུམ་པ། །མཁར་ཉལ་ཚིགས་བཟང་ཚིག་མདའ་ཅན། །མེ་ཞལ་རྣམ་སད་ལྷ་སྤྱ​ྱིའྱི་ 24

མངོན་བརོད།

མྱིང༌། །གགས་པའྱི་མུ་ཁྱུད་སྤྱིན་ལ་ཞོན། །མཆོད་སྦྱིན་བརྒྱ་པ་མྱིག་སྟོང་ཅན། །ལྷ་དབང་གོང་ འཇོམས་བརྒྱ་བྱ​ྱིན་མྱིང༌། །དྲྱི་བཞོན་རྟག་འགོ་མ་མོས་འཕེལ། །རྡུལ་གྱི་ཁ་ལོ་རླུང་སྤྱ​ྱིའྱི་མྱིང༌། །ཀུན་ ཁབ་འཕོག་བྱེད་ཕོགས་སྤྱ​ྱིའྱི་མྱིང༌། །

ལྷ་ལམ་སྤྱིན་ལམ་རྒྱུ་སྐར་ལམ། །ཀུན་གསལ་ཆུ་མཐོང་ལྷའྱི་རྱིང་རྱིང༌། །གནམ་དགུང་ཀུན་ཁབ་

ནམ་མཁའྱི་མྱིང༌། །ཆུ་འཛིན་སྒ་ལྡན་ཚ་ཟེར་འཇོམས། །ཆུ་ཁུར་མཁའ་གང་སྤྱིན་གྱི་མྱིང༌། །སྤྱིན་

གྱི་སྒ་དང་དབྱར་སྐྱེས་རྔ། །སྒ་བརྒྱ་པ་རྣམས་འབྲུག་སྐད་མྱིང་། །བཅུ་གཉྱིས་བདག་པོ་འོད་སྟོང་

ལྡན། །ནམ་མཁའྱི་ནོར་བུ་པདྨའྱི་གཉེན། །རྟ་བདུན་བདག་པོ་རྟ་ལང་ཅན། །སྣང་བྱེད་མེ་ཟླུམ་

ཉྱི་མའྱི་མྱིང༌། །བདེ་འབྱུང་གཙུག་རྒྱན་རྱི་བོང་འཛིན། །རྒྱུ་སྐར་རྒྱལ་པོ་ཀུ་མུད་གཉེན། །གཉྱིས་

སྐྱེས་རྒྱལ་པོ་བསྱིལ་སྦྱིན་མཁན། །འོད་དཀར་ཅན་དང་བཅུ་དྲུག་ཆ། །ཆ་གཏེར་ཀུན་ཕན་ཟླ་བའྱི་ མྱིང༌། །

དགའ་བཟང་རྒྱལ་སྟོང་རོགས་པ་ལྔ། །ཟླ་བའྱི་ཕོགས་རེར་ལན་གསུམ་འཁོར། །དཀར་ཕོགས་གང་

ཕོགས་ཕོགས་སྔ་མ། །ཞྱི་དང་རྒྱས་ཕོགས་ཡར་ངོའྱི་མྱིང༌། །ནག་ཕོགས་དམར་ཕོགས་ཕོགས་ཕྱི་ མ༑ ༑དབང་དང་དྲག་ཕོགས་མར་ངོའྱི་མྱིང་། །

རྐང་སྦས་ལྟོ་འཕེ་མྱིག་གྱིས་ཐོས། །ལེ་གཉྱིས་བང་འགོ་རླུང་ཟས་ཅན། །དུག་འཛིན་འཁོག་འགོ་སྦྲུལ་ གྱི་མྱིང༌། །ཆུ་སེལ་ཆུ་གཏེར་ཟླ་བས་འཕེལ། །རྱིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་སྱིནྡྷུའྱི་བདག །ཟླ་བའྱི་མ་མ་ རྒྱ་མཚོའྱི་མྱིང་། །དག་བྱེད་ངན་སེལ་འབྲུ་ཕན་དང་། །བཏུང་བྱ་ཉལ་འགོ་ཆུ་ཡྱི་མྱིང་། །ཛ་ཧུའྱི་བུ་

མོ་གསེར་ལྡན་མ། །ལམ་གསུམ་ལྷ་ཆུ་གངྒཱའྱི་མྱིང་། །གསེར་མྱིག་ཅན་དང་མྱིག་མྱི་འཛུམ། །ཆུར་ ཉལ་རྒྱབ་རྱིང་ཉ་ཡྱི་མྱིང༌། །དཔལ་གོས་འདབ་བརྒྱ་ཆུའྱི་ལང་ཚོ། །ཆུ་སྐྱེས་འདམ་སྐྱེས་པདྨའྱི་ མྱིང༌། །དབང་མཆོག་སྟེང་འཐུང་མྱིག་གྱི་གཉེན། །ས་ཡྱི་གདུ་བུ་ཨུཏྤལ་མྱིང༌། །

ནོར་འཛིན་འཛིན་མ་གསེར་ལྡན་མ། །ཀུན་བཟོད་ནོར་གྱི་བོ་གོས་མ། །རྒྱ་མཚོའྱི་གོས་ཅན་ས་གཞྱིའྱི་

མྱིང༌། །དབུས་འགྱུར་འཆང་དང་སའྱི་སྙྱིང་པོ། །འཕགས་པའྱི་ཡུལ་གནས་རྒྱ་གར་མྱིང༌། །སྟོང་ 25

བརྡ་སྤྲོད།

ཁུན་མ་ཧཱ་ཙི་ན་ནྱི། །རྒྱ་ནག་མྱིང་ཡྱིན་བོད་འདྱི་ལ། །བོ་ཊ་གངས་ཅན་བསྱིལ་ལོངས་ཟེར། །ལམ་

སོལ་བགོད་བྱ་འཇུག་བྱ་དང༌། །བཤུལ་ལམ་ཞེས་པ་ལམ་གྱི་མྱིང༌། །འགོ་མེད་གེན་འཕྱུར་མྱི་གཡོ་ བ༑ ༑ས་འཛིན་ཆུ་སྐྱོབ་རྱི་སྤྱ​ྱིའྱི་མྱིང་། །ཁ་བའྱི་རྡུལ་བརྩེགས་ཀེ་ལ་ཤ །ས་འཛིན་དཀར་པོ་གངས་ རྱིའྱི་མྱིང༌། །གནས་གཞྱི་རྟེན་གཞྱི་བ་གབ་ཅན། །ཁྱིམ་དང་ཁབ་རྣམས་ཁང་པའྱི་མྱིང༌། །གནྡོ་ལ་

དང་དྲྱི་གཙང་ཁང༌། །ཀུན་དགའ་ར་བ་གཙུག་ལག་ཁང་། །འདུ་ཁང་དཀོན་མཆོག་ཕོ་བང་མྱིང༌། །

ནགས་ཀླུང་དང་ནྱི་ཚང་ཚིང་ཅན། །འཐྱིབས་པོ་ཤྱིང་ལྡན་ནགས་ཚལ་མྱིང་། །ལོན་ཤྱིང་ལྡུམ་

རྭ་བཅོས་མའྱི་ནགས། །ཉེ་བའྱི་ཚལ་རྣམས་སྐྱེད་ཚལ་མྱིང༌། །འདབ་ལྡན་རྐང་འཐུང་ཡལ་ག་ ཅན། །རླན་སྐྱེས་ས་སྐྱེས་ཆུར་མྱི་ལྟུང༌། །རྩེ་མོ་ཅན་རྣམས་ལོན་ཤྱིང་མྱིང༌། །

འཕོག་བྱེད་གདོང་ལྔ་རལ་བ་ཅན། །སེར་ཆགས་རྒྱལ་པོ་སེངྒེའྱི་མྱིང༌། །སོང་སྐྱེས་ཚངས་སྐྱེས་ གཉྱིས་སྐྱེས་དང༌། །ཡན་ལག་དྲུག་པ་ནམ་མཁའྱི་རྟ། །མཁའ་འགོ་འདབ་ཆགས་བྱ་སྤྱ​ྱིའྱི་མྱིང༌། །མྱིག་

མཛེས་དབྱངས་སྙན་གཞན་གྱིས་གསོས། །དཔྱིད་ཀྱི་ཕོ་ཉ་ཁུ་བྱུག་མྱིང༌། །སྤྱིན་སེག་མགྱིན་སྔོན་ འདབ་བརྒྱ་པ། །མདོངས་མཐའ་གཙུག་ལྡན་སྤྱིན་ལ་དགའ། །འབྲུག་སྒས་མངལ་འཛིན་རྨ་བྱའྱི་ མྱིང༌། །རྐང་དྲུག་བུང་བ་བྷྲ་མ་ར། །ར་ཡྱིག་གཉྱིས་པ་མེ་ཏོག་འཐུང༌། །སྦྲང་རྩྱིའྱི་བརྟུལ་ཞུགས་གེ་

སར་སྤྱོད། །འཁོར་འགོ་བཅུད་འཛིན་སྦྲང་མའྱི་མྱིང་། །

གང་ཟག་ཤེད་བུ་མ་ནུའྱི་བུ། །རྐང་གཉྱིས་ཤེས་ལྡན་མྱི་སྤྱ​ྱིའྱི་མྱིང་། །ཡན་ལག་མཆོག་མ་གང་ཆེན་

འགོས། །ལུས་ཕ་སེག་མོ་སྐེད་མེད་མ། །རྱི་དྭགས་མྱིག་ཅན་མཛེས་མའྱི་མྱིང་། །འཕགས་མ་རྒྱལ་མོ་

ས་སྤྱོད་མ། །བཙུན་མོའྱི་མྱིང་སྟེ་རེ་མོ་དང༌། །ཇོ་མོ་སྐྱེ་དགུའྱི་བདག་མོའང་ཟེར། །བལྟམས་པ་བཙས་ པ་སྐྱེས་པ་སྟེ། །སྐྱེད་བྱེད་ཕ་དང་ཡབ་ལ་སྟེ། །རབ་བསྐྲུན་སྐྱེད་མ་མ་དང་ཡུམ། །ཁོ་ཤུག་ཁྱིམ་ཐབ་ བཟའ་ཚོ་སྟེ། །ཡལ་ག་ལྔ་བ་དཔུང་པའྱི་འདབ། །སུག་པ་འཛིན་བྱེད་ལག་པའྱི་མྱིང༌། །རྒྱུ་བྱེད་བགོད་

བྱེད་རྐང་པ་སྟེ། །ལྟ་བྱེད་འདྲེན་བྱེད་ལྷའྱི་སྒོན་མེ། །སྣང་བྱེད་ཙཀྵུ་སྤྱན་མྱིག་མྱིང༌། །སྒ་འཛིན་ཐོས་ འཛིན་ཉན་བྱེད་སྙན། །རྣ་བའྱི་མྱིང་སྟེ་སྣོམ་བྱེད་ཤངས། །དྲྱི་འཛིན་དྲྱི་ལེན་སྣ་ཡྱི་མྱིང༌། །བཅུད་ མ་རོ་འཛིན་ངག་གྱི་འདབ། །སྨ་བའྱི་འབབ་སྟེགས་ལགས་ལེའྱི་མྱིང༌། །གདོང་ཞལ་ཟ་བྱེད་སྨ་བའྱི་ 26

མངོན་བརོད།

སོ༑ ༑གཏམ་གྱི་འབྱུང་གནས་ཁ་ཡྱི་མྱིང༌། །བང་སྐྱེས་འོ་འཛིན་ལང་ཚོའྱི་མཚན། །འདོད་པའྱི་མོས་ བུམ་ནུ་མའྱི་མྱིང༌། །

བོ་ལྡན་སེམས་ཤེས་དུས་ཡྱིག་ཅན། །དཔོད་ལྡན་རྣམ་གསལ་དྲན་པའྱི་དབང་། །གསལ་སོ་ཀུན་རྱིག་ གངས་ཅན་མཛངས། །རྱིག་པའྱི་དཔའ་བོ་མཁས་པའྱི་མྱིང༌། །ས་སྐྱོང་མྱི་རེ་དཔུང་པ་སྐྱེས། །དམའ་

སྐྱོབ་ས་སྤྱོད་སྐྱེ་དགུའྱི་བདག །ས་བདག་མྱི་དབང་རྒྱལ་པོའྱི་མྱིང༌། །བཀའ་དབང་གོས་སྣོད་མདུན་

ན་འདོན། །ཕྱིང་སང་སྣ་ཆེན་བོན་པོའྱི་མྱིང༌། །ཕོ་ཉ་ཉན་རྣ་བྱ་མ་རྟ། །གཏམ་སྐྱེལ་འཕྱིན་སྐྱེལ་བང་ ཆེན་མྱིང་། །ས་ཟླ་མདོག་བཟང་ས་ལེ་སྦྲམ། །རྱིན་ཆེན་དང་པོ་གངྒཱ་སྐྱེས། །ཧེ་མ་ཟོང་མཆོག་གསེར་ གྱི་མྱིང༌། །ལག་ལྡན་གཉྱིས་འཐུང་མོས་བུམ་ཅན། །སོ་ལྡན་ཉྱི་བུ་སོ་གཉྱིས་པ། །དབྱུག་པའྱི་སྣ་ཅན་

གང་པོའྱི་མྱིང༌། །མགོགས་འགོ་རྒྱབ་འཛིན་རྟག་ཏུ་ཟ། །དཔལ་བུ་རྔ་ཡབ་མཇུག་མ་ཅན། །རླུང་སྐྱེས་

བང་ལྡན་རྟ་སྤྱ​ྱིའྱི་མྱིང༌། །ཡྱིད་གཅུགས་མཛའ་བཤེས་ཁོན་མེད་ཟུན། །གོགས་པོ་བོ་ཉེ་རང་ཕོགས་ མྱིང་། །

27

བརྡ་སྤྲོད།

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། གཤམ་འཁྲོད་རྣམས་མངྲོན་བརྲོད་རྣམས་ཀི་འཇུག་ཡུལ་ངྲོས་ཟུངས།

བརྟན་པའྱི་འཁོར་ལོ། འཇྱིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག གསང་བའྱི་བདག་པོ། མྱུར་སྐྱོབ་མ། ཤེས་རབ་ལྷ་མོ།

སྐབས་གསུམ་གནས། དྲྱི་བཞོན། ཆུ་ཁུར། དབྱར་སྐྱེས་རྔ། ནམ་མཁའྱི་ནོར་བུ། ཆུ་གཏེར། འབྲུ་ཕན། ནོར་གྱི་བོ་གོས་མ། སའྱི་སྙྱིང་པོ། སྨན་ལོངས། འདབ་ལྡན། སྣང་བྱེད། ཚང་ཚིང་། ལུས་ཕ། འདྲེན་ བྱེད།

གཉིས་པ། གཤམ་འཁྲོད་རྣམས་ཀི་མངྲོན་བརྲོད་བེད་སྤྲོད་བྱས་ནས་ཚིགས་བཅད་རེ་བིས། འཇམ་དབྱངས། སྤྱིན་པ། ལོན་ཤྱིང་། ཉྱི་མ། ཟླ་བ། མཛེས་མ།

གསུམ་པ། གཤམ་གི་ཚིགས་བཅད་རྣམས་ནས་མངྲོན་བརྲོད་ངྲོས་འཛིན་གིས། ལྔ་རྱིག་གནས་ལ་ཐུགས་ཡངས་ཀུན་གསལ་ལམ། ། འཆད་པའྱི་ཕོགས་ལ་རབ་མཁས་དབྱར་སྐྱེས་རྔ། ། རྩོད་པའྱི་ཆ་ལ་བྱང་བ་བར་སྣང་གོག །

རྩོམ་ལ་ཐོགས་མེད་ཆར་གྱི་རྒྱུན་དང་མཚུངས། །

སློབ་མའྱི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ་ཁོད་ཀྱི་གསུང་། །

སྐལ་བཟང་རྣ་བར་དགའ་སྟོན་འགེད་པ་བཞྱིན། །

ལོ་འདབ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱུག་པའྱི་ལོན་དབང་རྩེར། ། དཔྱིད་ཀྱི་ཕོ་ཉས་སྙན་འཇེབས་གླུ་དབྱངས་སྒོག །

དྲྱི་མེད་དབང་སྔོན་མདངས་འཛིན་ཆུ་གཏེར་ཆེ། །

ཕ་མཐའ་མྱི་མངོན་གཏྱིང་ཚད་དཔོག་དཀའ་ཞྱིང་། ། སྣ་ཚོགས་རྱིན་བལ་ནོར་བུས་ཕྱུག་གྱུར་ན། །

མཁས་དབང་ཁོད་ཀྱི་མཚུངས་ཟླར་འོས་པ་ཙམ། །

ཐོས་འཛིན་ལམ་དུ་དགའ་བའྱི་དཔལ་སྟེར་འདྱི། ། དཔྱིད་ཀྱི་ཕོ་ཉས་གླུ་དབྱངས་སྒོགས་སམ་ཅྱི།

ཡང་ན་ལྔ་རྱིག་མཁས་པའྱི་སློབ་དཔོན་དེས། །

28

མངོན་བརོད།

གསུང་གྱི་དགའ་སྟོན་འགེད་དམ་འཕང་མོ་ཉུག །

ལང་ལོང་ཆུ་འཛིན་འཁྱིགས་པའྱི་མགྱིན་ལམ་ནས། ། གོག་གྱི་རྩེ་དགས་འཁྱུད་ཅྱིང་དབྱར་སྐྱེས་རྔ། །

དལ་བུར་རྒོད་བཞྱིན་སྦྲང་ཆར་འཇོ་བ་རྣམས། །

སློབ་དཔོན་ཁོད་ཀྱི་གསུང་དང་ཡང་དག་མཚུངས། །

བཞི་པ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ རེ་བཙུན་སྒོལ་མ་ལ་མྱུར་སྐྱོབ་ཟེར་དོན་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ། ༢ རླུང་ལ་དྲྱི་བཞོན་ཟེར་དོན་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ།

༣ སྤྱིན་པ་ལ་ཆུ་ཁུར་ཟེར་དོན་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ།

༤ འབྲུག་སྐད་ལ་དབྱར་སྐྱེས་རྔ་ཟེར་དོན་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ། ༥ ཉྱི་མ་ལ་རྟ་བདུན་དབང་པོ་ཟེར་དོན་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ། ༦ ཆུ་ལ་དག་བྱེད་ཟེར་དོན་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ།

༧ བོད་ཡུལ་ལ་བསྱིལ་ལོངས་ཟེར་དོན་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ།

ལྔ་པ། བྱེད་སྲོ། ནམ་དུས་བཞིའི་མངྲོན་བརྲོད་ཚོལ། དཔྱིད་ཀའྱི་མྱིང་ལ། དབྱར་ཁའྱི་མྱིང་ལ། སྟོན་ཀའྱི་མྱིང་ལ།

དགུན་ཁའྱི་མྱིང་ལ།

29

གྲོ་རྲོགས་ནུས་རྩལ།

གྲོ་རྲོགས་ནུས་རྩལ། སློབ་ཚན་དྲུག་པ།

ར་ལློ།

(ཚན་བཀོད་ཞུས)

སྦྱང་བྱ་གཙོ་བློ།

མྱི་སྣ་ཞྱིབ་འབྱིའྱི་ཐབས་ལ་བརེན་ནས་འགྱུར་འགྲོས་ཆེ་བའྱི་མྱི་ཞྱིག་གྱི་མྱི་ཚེའྱི་ འགྱུར་ལྡོག་གསལ་པོར་མཚོན་པའྱི་སྒྲུང་ཐུང་ཞྱིག་ཡྱིན། གཙོ་བོ་མྱི་སྣའྱི་བད་གཟུགས་དང་།

བ་སྤོད་ལ་བརེན་ནས་མྱི་སྣའྱི་རང་གཤྱིས་

དང་། ནང་དོན་མཚོན་ཐབས་བས་ཡོད་པས་གོ་བ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ལོན་དགོས།

གཅིག

༄༅། །ཤོག་དཀར་མདུན་ལ་བངས་ནས་ར་ལོའྱི་གཏམ་རྒྱུད་བྱི་རྒྱུ་ནྱི་སྤོ་ སྣང་ལྡན་པའྱི་དོན་ཞྱིག་མ་ཡྱིན་ཏེ་... ནམ་རྒྱུན་ཁོའྱི་སྣ་མདོར་འཕང་བའྱི་

སེར་ལ་སྦོམ་པའྱི་སྣབས་དེ་ངའྱི་མྱིག་ལམ་ནས་ཕར་གཡོ་ཚུར་གཡོ་བྱེད་ ཀྱིན་འདུག

ར་ལོ་མྱི་ཡུལ་འདྱིར་སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་ཨ་མ་མ་གཏོགས་གཉེན་ཉེ་ཟེར་བ་ 30

ར་ལོ།

ཞྱིག་ཐོས་མ་མོང༌། ཁོས་སྐད་ཆ་སྨ་ཤེས་པའྱི་དུས་སུ་སེ་པའྱི་ནང་གྱི་སྐྱེས་པ་མ་རབས་ལ་ལས་ཁོ་ ལ“ཁོད་ཀྱི་ཨ་ཕ་སུ་ཡྱིན།” ཞེས་ཀུ་རེའྱི་ཚུལ་གྱིས་འདྲྱི་བར་བྱེད། དེ་ནྱི་ར་ལོར་མཚོན་ན་ངེས་པར་ དུ་ཨ་མར་འདྲྱི་དགོས་པའྱི་དོན་ཞྱིག་རེད། “ཨ་མ། ངའྱི་ཨ་ཕ་སུ་རེད།”

“རེས་སུ་ཨ་ཕ་ཞེས་པ་གཏན་ནས་གེང་མྱི་ཆོག་”ཨ་མས་ཁོ་ལ་འགམ་ལག་གཅྱིག་གཞུས་པ་དང་

མཉམ་དུ་ཁོ་རང་ཚུར་འཐེན་ནས་རང་གྱི་བང་ཁར་སྦོར་བར་བྱེད། ཡྱིན་ན་ཡང་། དུས་ཡུན་རྱིང་

པོ་ཞྱིག་མ་འགོར་བར་མཚན་མོའྱི་དུས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞྱིག་ཁོ་ཚང་ལ་ཡོང་གྱིན་འདུག ཕྱིས་སུ་རྱིམ་

བཞྱིན་ཉྱིན་དཀར་ཡང་ཡོང་སྟེ་མཐའ་མར་ཁོ་ཚང་ནས་གཞྱིས་སོད་བྱས་སོང༌། དེ་དུས་ཨ་མས་

བྱམས་བརྩེའྱི་ངང་ནས་“ར་ལོ། ངའྱི་གཅེས་ཕྲུག མྱི་འདྱི་ཁོད་ཀྱི་ཨ་ཕ་རེད་” ཟེར། འོན་ཀང་མྱི་

དེ་བྱ​ྱིས་པ་གཞན་དག་གྱི་ཨ་ཕ་དང་མྱི་འདྲ་བར་ར་ལོ་ལ་ཀ་ར་གཅྱིག་ཀང་ཉོ་མ་མོང་ལ་འོ་ཞྱིག་

ཀང་མྱི་བྱེད་པར་མ་ཟད། ར་ལོ་དེའྱི་གམ་ལ་བཅར་ཚེ་ཁོས་སུན་སྣང་གྱི་ངང་ནས“ཧེ། སྣ་མདོའྱི་ སྣབས་ལ་ལྟོས་དང༌། ཕར་སོང་”ཟེར། ངོ་མ། ར་ལོའྱི་སྣབས་དེ་ཀ་ལའྱི་ཆུ་བཞྱིན་དུ་ད་ལྟ་ཕྱིས་ན་ ད་ལྟ་བཞུར་འོངས་པས་ཁོའྱི་ཨ་མས་རྟག་ཏུ་“ཡང་ཀད་ཞོ་བཞུར་གྱིན་འདུག”ཟེར།

ཤེས་མེད་ཚོར་མེད་ངང་ར་ལོ་ཕོ་ལོ་བཅུ་བཞྱིར་སླེབས་ནའང་། ཡ་ཁའྱི་སྣབས་དེ་སྔར་ལས་ཀང་

སྦོམ་ཞྱིང་རྱིང་བོར་འཕང་འདུག་པ་ལས་ཁོ་དང་ན་མཉམ་ཚོས་རྟ་རྒྱུག་མདའ་རྩེད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་

ནའང་། ཁོ་ད་རུང་ཞོན་པ་གཡུང་མ་ཞྱིག་ལའང་གཅྱིག་པུར་ཞོན་མྱི་ཕོད་པར་ཨ་མའྱི་འཕོངས་ལ་

བཟུང་ནས་འགོ་དགོས། དེ་དུས་ལ་ལས་“ར་ལོ། ཁོད་ཀྱིས་ཨ་མ་པང་ལ་བཟུང་ནས་འགོ་བ་ཡྱིན་

ནམ།” ཞེས་ཀུ་རེའང་བྱེད།

རུ་དགུན་སར་སོ་བའྱི་སྔ་མོ་ཞྱིག་ལ། ར་ལོས་གཡག་གཅྱིག་གྱི་སྣ་ནས་བཟུང་ཞྱིང་ཕ་ཡར་གྱིས་དེ་ ལ་ཁལ་འགེལ་བཞྱིན་པའྱི་སྐབས་སུ་གཡག་དེ་འདྲོག་རྒྱུག་ཅྱིག་བྱས་པ་ན་ཕ་ཡར་གྱིས་ར་ལོ་ལ“ས་ མོ་བྱོས། དམ་པོར་ཟུངས་”ཟེར།

31

གྲོ་རྲོགས་ནུས་རྩལ།

ར་ལོ ས ་ཨམ་གཙི ག ས་བསམས་ནས་མ་ཁར་སོ ་ བཏབ་ཅྱི ང ་སྣབས་སོ ་ ཐོ ག ་ལ་ཐྱི ག ས་བཞྱི ན ་དུ་ གཡག་སྣ་དམ་པོར་བཟུང་ནས་བསད།

“འོ་ཡ། མྱི་ཞྱིག་ཡོད་ན་ཁྱི་ཞྱིག་ལས་དྲག་”ཕ་ཡར་ཡྱིད་ཚིམ་པའྱི་ངང་ནས་“དམ་པོར་ཟུངས། དམ་

པོར་...” ཞེས་ཚིག་མཇུག་མ་རོགས་གོང་གཡག་དེ་སླར་ཡང་སྐོར་རྒྱུག་ཅྱིག་བྱས་པས་ར་ལོ་ཁ་སྦུབ་ ཏུ་བསྒེལ་ཏེ་ལག་གྱི་སྣ་ཐྱིག་ཤོར་མ་ཐག གཡག་རྒན་དེ་གདོན་ཞུགས་པ་ལྟར་བང་གྱིས་བརྒྱུགས་

32

ར་ལོ།

ནས་རྒྱབ་ཀྱི་ས་ཡང་སྦོ་ཞབས་ལ་ལྷུང་སྟེ་རྨྱིག་པས་བརྱིས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ལེན་རྒྱུ་མེད་པར་

བཟོས།

“ཚིག་པ་གཡག་ལ་ཟོས་ཏེ་ལག་གྱིས་རྟ་ལ་བབས”ཟེར་བའྱི་དཔེ་ལྟར་ཕ་ཡར་ཁོང་ཁོའྱི་ངང་ནས་ བརྒྱུགས་ཡོང་སྟེ་“ར་ངན་སྣབས་ལུག་འདྱིས་གཡག་སྣ་ཞྱིག་ཀང་འཛིན་མྱི་ཐུབ།” ཟེར་བཞྱིན་ར་

ལོར་འགམ་ལག་ཚ་ཐག་ཆོད་གཉྱིས་གཞུས་ནས་སྣབས་དེ་མ་ནེའྱི་མགོ་ནས་བང་ཁའྱི་བར་འདྲུད་ དུ་བཅུག་པ་ན། ཨ་མ་བརྒྱུགས་ཡོང་ནས་“ཁོད་ཀྱིས་ངའྱི་བུ་ལ་རྡུང་མྱི་ཆོག ད་ནས་བཟུང་ཁོད་

ཀྱིས་ངའྱི་བུ་ལ་མཛུབ་གུས་གཅྱིག་ཐུག་ན་... ཁོད་རང་ཁྱིམ་འདྱི་ན་འདུག་ས་མེད་”ཟེར།

“ཧ་ཧ། ངས་ཁོད་མ་བུ་གཉྱིས་ཀར་སྙྱིང་རེ་ནས་བསད་པ་མ་གཏོགས་འདུག་འདོད་ཆེ་ནས་བསད་

པ་མྱིན། ང་ད་ལྟ་རང་འགོ་ཆོག་”ཕ་ཡར་དངོས་གནས་ལམ་ལ་ཆས་སོང༌། “ཨ་ཕ་འགོ་རུ་མ་འཇུག...”

“ཁོད་ཀྱིས་ཁ་བཙུམས་ནས་སོད། ཁོད་ལ་ཨ་ཕ་ཞྱིག་གང་ན་ཡོད།” འགམ་ལག་གཅྱིག་དང་མཉམ་ དུ་ར་ལོ་བང་ཁར་སྦར་ནས་མ་བུ་གཉྱིས་ཀ་ངུས།

འཇྱིག་རྟེན་ཁམས་ན་ཅྱི་འདྲའྱི་མྱི་མང་པོ་ཞྱིག་ཡོད་པ་རེད་ཨང༌། ཡྱིན་ནའང་། ར་ལོར་དེའྱི་ ཁོད་ན་ཨ་མ་མ་གཏོགས་གཉེན་ཉེ་གཅྱིག་ཀང་མེད་ལ། དེ་ནྱི་ཨ་མར་ཡང་དེའྱི་ཁོད་ན་ར་ལོ་མ་

གཏོགས་གཉེན་ཉེ་གཅྱིག་ཀང་མེད་པ་དང་འདྲ། འོན་ཀང་འཆྱི་བདག་གྱིས་དེ་ལ་སྙྱིང་རེ་ཞྱིག་གང་

ནས་བྱེད།

དེ་ནྱི་ལུག་ཁྱུའྱི་ནང་ལ་སྤྱང་ཀྱི་རྒྱུག་དུས་གང་ཟྱིན་ན་དེ་ཡྱིན་པ་ལྟར། ད་ཐེངས་འཇྱིག་རྟེན་ཁམས་

ཀྱི་མྱི་མང་པོའྱི་ནང་ནས་བསམ་བཞྱིན་ར་ལོའྱི་ཨ་མ་ཕྱི་མའྱི་ཡུལ་དུ་ཁྱིད་སོང༌། སྤྱ​ྱིར་ཁོང་མ་བུ་ གཉྱིས་ལ་གཉེན་ཉེ་གཅྱིག་ཀང་མེད་ནའང་དེ་དུས་མྱིག་ཆུ་མྱི་གཏོང་བའྱི་མྱི་གཅྱིག་ཀང་མེད། དེ་ ནྱི་ར་ལོར་སྙྱིང་རེ་སྐྱེས་པ་སྨོས་ཅྱི་དགོས།

33

གྲོ་རྲོགས་ནུས་རྩལ།

གཉིས།

ར་ལོའྱི་ཨ་མ་ཤྱི་བའྱི་ལོ་དེའྱི་དབྱར་ཁར། སེ་པའྱི་ནང་གྱི་མྱི་བསམ་ཤེས་ཅན་འགའ་ཡྱིས་གོས་བྱས་ ནས་ར་ལོ་གོང་སེའྱི་གཏན་སློབ་ནང་ལ་བསྐྱལ་ཡོང་བ་རེད། དེ་ནྱི་ཁོ་རང་ཡྱི་གེ་སློབ་པར་བསྐྱལ་ ཡོང་ཟེར་བ་ལས་དོན་དངོས་སུ་འཚོ་བ་འཁོལ་ཐབས་སུ་བསྐྱལ་ཡོད་ཟེར་ན་འགྱིག

ང་ཡང་ལོ་དེར་སློབ་གྲྭར་ཞུགས་པ་ཡྱིན་པས་ར་ལོ་ངེད་གཉྱིས་འཛིན་གྲྭ་གཅྱིག་ཏུ་འདུས། འོན་ ཀང་ར་ལོ་ང་ལས་ལོ་ལྔས་ཆེ་ལ་ང་ཚོའྱི་འཛིན་གྲྭའྱི་ནང་གྱི་ལོ་ཆེས་ཆེ་བའང་ཁོ་རང་རེད།

དང་ཐོག་ར་ལོ་སློབ་སྦོང་ལ་ཤྱིན་ཏུ་བཟང་བ་འདྲ་སྟེ། སློབ་གོགས་སུས་ཀང་ཀ་མད་སུམ་ཅུ་བོར་མ་ ཟྱིན་གོང་ལ་ར་ལོས་ཐོག་མར་བོར་ཟྱིན་པས་དགེ་རྒན་གྱིས་ཀང་“ཚང་མས་ར་ལོར་སློབ་སྦོང་བྱོས་ ”ཟེར། འོན་ཀང་ཉྱིན་འགའྱི་རེས་སུ་དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་གོགས་རེ་རེར་ཀ་མད་སུམ་ཅུ་ནག་པང་

སྟེང་ལ་འབྱི་རུ་འཇུག་དུས་ར་ལོས་'ཀ་'གཅྱིག་པོའང་འབྱི་མ་ཤེས་པས་སློབ་གོགས་ཚང་མ་གད་མོ་ ཤོར་བ་དང༌། དགེ་རྒན་གྱིས་“ཚང་མས་ར་ལོར་སློབ་སྦོང་བྱེད་མྱི་རུང་”གསུངས། “ཚང་མས་ར་ལོར་སློབ་སྦོང་བྱེད་མྱི་རུང༌།” ཞེས་སློབ་གྲྭ་ཡོངས་སུ་ཁབ་སོང༌།

ར་ལོར་ངོ་མ་སློབ་སྦོང་བྱེད་མྱི་རུང་བ་འདྲ་སྟེ། ང་ཚོ་འཛིན་གྲྭ་འཕར་སྐབས་ར་ལོས་ད་རུང་ཀ་

མད་སུམ་ཅུ་འབྱི་མྱི་ཤེས་པས་སློབ་སྦོང་མྱི་བཟང་ བ་དང༌། རྒྱུན་པར་སྣབས་ལུག་པས་གཙང་སྦྲ་མྱི་ བཟང༌།

ཐ་མག་འཐེན་པས་སྒྱིག་ལམ་ཡང་མྱི་

བཟང་ཟེར་ནས་འཛིན་གྲྭ་འཕར་མ་ཐུབ། འོན་ ཀང་དེ ་ ནྱི ་ ར་ལོ ར ་མཚོ ན ་ན་སེ མ ས་ཁུར་བྱེ ད ་

དགོས་པའྱི་དོན་ཞྱིག་མྱིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནྱི་ཁོ་ལ་ 34

ར་ལོ།

འཛིན་གྲྭ་འཕར་མ་ཐུབ་པ་ལ་སྱིགས་དམོད་བྱེད་མཁན་མེད་པས་རེད། ར་ལོས་སེམས་ཁུར་བྱེད་ས་

གཙོ་བོ་ནྱི་ཁོ་རང་དབྱར་ཁའྱི་གུང་སེང་སྐབས་ནང་ལ་ལོ​ོག་ས་མེད་པ་དང༌། དགེ་སློབ་ཚོ་ནང་ལ་

ལོ​ོག་རེས་ཁོའྱི་ཐ་མག་འབྱུང་ཁུངས་ཆད་པ་རེད། དེ་ཡང་མ་གཞྱི་ར་ལོའྱི་ཐ་མག་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་

ནྱི་དགེ་རྒན་ཚོའྱི་གད་སྙྱིགས་དང༌། འཛིན་གྲྭ་མཐོན་པོའྱི་སློབ་ཕྲུག་ཚོའྱི་གོན་པ་བཀྲུ་བའམ་ཟ་ མ་ལེན་པ། ཉྱིན་རེས་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་ཚོའྱི་ཚབ་ཏུ་འཛིན་ཁང་ལ་གཙང་སྦྲ་བྱས་ན་དེ་ཚོས་ར་ལོར་ཐ་ མག་རྐང་རེ་སྟེར་བཞྱིན་ཡོད་པ་དེ་རེད།

སློབ་གྲྭ་དེར་གོམས་གཤྱིས་ངན་པ་ཞྱིག་ཡོད་པ་ནྱི། དབྱར་ཁའྱི་གུང་གསེང་ཚར་ན་དུས་ཐོག་ཏུ་མྱི་

འབྱོར་བ་དེ་རེད། འོན་ཀང་ར་ལོས་ཡུལ་ལ་དགོངས་པ་ཐེངས་གཅྱིག་ཀང་ཞུས་མ་མོང་བར་མ་ཟད།

དེའྱི་ཐད་ནས་ངོ་མ་ཚང་མས་ར་ལོར་སློབ་སྦོང་བྱས་ན་འགྱིག སློ བ ་གྲྭ་ཞྱི ག ་གྱི ་ ནང་ན་རྒྱག་རེ ས ་ཆུང་

ཙག་མེད་པ་ག་ལ་སྱིད། ང་ཚོའྱི་སློབ་

གྲྭའང་དེ་ལྟར་ཡྱིན་ཏེ། སློབ་ཕྲུག་བསྟན་ བཤྱི ག ་ལ་ལས་བསམ་བཞྱི ན ་ར་ལོ འྱི ་

ཐོ ས ་ས་ནས་“ཚང་མས་ར་ལོ ར ་སློ བ ་

སྦོང་བྱེད་མྱི་རུང་”ཟེར་བ་ན། ར་ལོས་

སློ བ ་ཕྲུག་དེ ་ ཡར་འདེ ད ་མར་འདེ ད ་ བྱེད།

གལ་ཏེ ་ སློ བ ་ཕྲུག་དེ ས ་ཁ་ཕྱི ར ་འཁོ ར ་ ནས་ཁོ་དང་རྒྱག་རེས་རྒྱག་རྩྱིས་བྱས་ཚེ་ ར་ལོས་“ང་ལ་དགེ་རྒན་གྱིས་རྒྱག་རེས་

མ་རྒྱག་ཟེར།” ཟེར་ནས་ཇེ་གཉོམ་དུ་ འགོ།

35

གྲོ་རྲོགས་ནུས་རྩལ།

ང་ཚོ་ཐེངས་གཉྱིས་པར་འཛིན་རྱིམ་འཕར་སྐབས་ར་ལོས་ད་རུང་ཀ་མད་སུམ་ཅུ་ཀོག་ཤེས་པ་ཙམ་ ལས་འབྱི་མྱི་ཤེས་པས་འཛིན་རྱིམ་འཕར་མ་ཐུབ་ལ། ཐེངས་གསུམ་པ་དང་བཞྱི་པའང་དེ་ལྟར་ཡྱིན།

འོན་ཀང་དགེ་རྒན་ཚོར་ཁོས་རོགས་གང་ཐུབ་བྱེད་པས་འཛིན་རྱིམ་འཕར་མ་ཐུབ་ན་ཡང་སྐྱོན་ མེད་པ་འདྲ། ལོ་ལྔ་པར་ང་རང་གཞྱི་རྱིམ་འོག་མ་ནས་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་གཞྱི་རྱིམ་བར་མ་ལ་ཞུགས། གསུམ།

དགུན་དཀྱིལ་གྱི་ཞོགས་པ་ཞྱིག་ལ། ང་རང་ལས་ཁུངས་ལ་ཚ་གོག་སྦར་ནས་བསད་ཡོད་སྐབས།

གོ་བུར་དུ། གོང་གསེབ་པ་ཞྱིག་གྱིས་སོའང་མ་བརྡུངས་པར་ནང་ལ་འཛུལ་ཡོང་སྟེ་“འདྱི་ཁྱིམས་

ཁང་ཨེ་རེད་”ཟེར།

“རེད། ཁོད་ལ་ལས་དོན་ཅྱི་ཡོད།” “ཨ་ཙི། ཁོད་དོན་གྲུབ་མྱིན་ནམ།” “ཡྱིན། ཁོད་..."

“ངོ་མྱི་ཤེས་ཁུལ་མ་བྱེད་”ཟེར་བཞྱིན་དུ་ཁོས་རང་འགུལ་གྱིས་རྐུབ་སྟེགས་ཤྱིག་གྱི་སྟེང་དུ་བསད་མ་ ཐག

“ལས་བྱེད་པ་ཆགས་རེས་སློབ་གོགས་ཀང་བརེད་སོང་ངམ་”ཟེར།

འོ༑ འདྱི་ནྱི་ལོ་མང་སྔོན་གྱི་ངའྱི་སློབ་གོགས་ར་ལོ་མ་ཡྱིན་ནམ། ཨ་ཙི། ར་ལོ་ངོ་མ་རྒས་འདུག

ཁོ འྱི ་ ཐོ ད ་པར་གཉེ ར ་མས་གང་ཞྱི ང ་མཆུ་

འགམ་དུ་རྱིང་ཐུང་མྱི་མཉམ་པའྱི་ཁ་སྤུ་ཡང་ མང་པོ་སྐྱེས་འདུག འགྱུར་བ་མེད་པ་ནྱི་སྣ་ མདོའྱི་སེར་ཞྱིང་སྦོམ་པའྱི་སྣབས་དེ་རེད།

“ཡ༑ ངོ་ལོས་ཤེས། ཁོད་ལ་ལས་དོན་ཅྱི་ཡོད་ དམ།”

36

ར་ལོ།

“ལས་དོན་ལོས་ཡོད།” ར་ལོས་སྣབས་འཇྱིབ་ཙམ་ཞྱིག་བྱས་ནས་“ངའྱི་ཆུང་མ་གཞན་གྱིས་འཕོག་ སོང༌། མྱི་དེའྱི་མྱིང་ལ་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས་ཟེར། ཁོ་རང་ང་ཚོའྱི་སེ་པའྱི་ནང་གྱི་མྱི་ཆེས་ཐ་ཤལ་ བ་ཞྱིག་ཡྱིན། དེ་མ་རེད་བསམ་ན་ཁོད་རང་སོང་ནས་ང་ཚོ་བག་དམར་སེ་པའྱི་རྒན་གཞོན་ཀུན་ལ་

དྲྱིས་དང་ཤེས། ཚེ་ཟད་དེས་ན་ནྱིང་ཨ་ཁུ་རབ་རྒྱས་ཚང་གྱི་རྟ་བརྐུས་མོང༌། ད་ལོ་ཡང་ཨ་ནེ་མཚོ་ སྐྱ​ྱིད་ཚང་གྱི་མཛོ་རྒན་བརྐུས་ནས་ཁ་ཆེ་ཞྱིག་ལ་བཙོངས། ཁ་སང་ཡང་ཁོས་ཅྱི་མྱི་སྙམ་པར་ང་

ལ་རྡུང་རེག་བྱས་པར་མ་ཟད་ངའྱི་ཆུང་མའང་འཕོག་སོང༌། དེས་ན་ཁོད་ཚོ་ཁྱིམས་ཁང་ལ་བསོད་

ནམས་དར་རྒྱས་ནོན་པའྱི་ཁྱིམས་ཤྱིག་མེད་པ་ཡྱིན་ནམ། ཡང་ན། ཁོད་ཚོ་ཁོ་ལ་སྐྲག་པ་ཡྱིན། ཁོད་ ཚོ་མྱི་མང་ཁྱིམས་ཁང་གྱིས་ང་ཉམ་ཐག་དབུལ་པོ་ར་ལོ་ལ་རོགས་བྱེད་ན་དེ་རྱིང་ཡྱིན་ལ། མྱི་བྱེད་

ནའང་དེ་རྱིང་ཡྱིན།” ར་ལོས་བཤད་ཀྱིན་བཤད་ཀྱིན་སྣབས་ལུག་ནས་མ་ནེའྱི་མགོ་ལ་ཐུག་སོང་།

37

གྲོ་རྲོགས་ནུས་རྩལ།

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། ཚིག་སྒྲུབ་བཟྲོས།

སྣབས། ཀུ་རེ། ཉྱིན་དཀར། སུན་སྣང་། ཀད་ཞོ། གཡུང་མ། ས་མོ། སྦོ་ཞབས། རྨྱིག་པ། བབས། ཕྱི་མའྱི་ ཡུལ། སྱིགས་དམོད། བསྟན་བཤྱིག ཇེ་གཉོམ།

གཉིས་པ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ རྒྱུ་རྐེན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ར་ལོ་སློབ་གྲྭར་བསྐྱལ་དགོས་བྱུང་བ་ཡྱིན་ནམ། ༢ ར་ལོ་གུང་སེང་ལ་འགོ་ས་མེད་དོན་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ།

༣ སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ར་ལོ་ལ་སློབ་སྦོང་བྱེད་ས་གཅྱིག་ཡོད་པ་དེ་གང་ཡྱིན་ནམ། ༤ ར་ལོ་ཁྱིམས་ཁང་ལ་ཡོང་དགོས་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།

གསུམ་པ། རང་གི་བསམ་ཚོད་བཞིན་བིས།

༡ ཚིག་པ་གཡག་ལ་ཟོས་ཏེ། ལག་གྱིས་རྟ་ལ་བབས། ཞེས་པ་འདྱི་དོན་འགེལ་ཞྱིག་བྱིས། ༢ དུམ་མཚམས་རེ་རེའྱི་ནང་དུ་བྱིས་པའྱི་ར་ལོ་ཡྱི་གནས་སྟངས་མདོར་བསྡུས་རེ་བྱིས།

༣ ར་ལོའྱི་གཟུགས་བརན་མཚོན་ཐབས་བྱས་པའྱི་རང་བྱུང་ཚན་པ་ཁ་ཤས་ཤྱིག་ཟུར་འདོན་བྱོས།

བཞི་པ། བསམ་གཞིག་བྱས་ནས་དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ སྒྲུང་འདྱིའྱི་ནང་དུ་མྱི་སྣ་ག་ཚོད་ཡོད་པ་དང་། མྱི་སྣ་གཙོ་བོ་སུ་རེད་དམ།

༢ སྒྲུང་ནྱི་སྤྱ​ྱི་ཚོགས་འཚོ་བའྱི་མེ་ལོང་ཡྱིན་ཟེར་བ་ལྟར། འདྱིར་ར་ལོའྱི་འཚོ་བ་གང་དག་མཚོན་ཡོད་དམ། ༣ ར་ལོའྱི་གཤྱིས་ཀས་སྤྱ​ྱི་ཚོགས་ཀྱི་མྱི་སྣ་གང་འདྲ་ཞྱིག་མཚོན་ཐབས་བྱས་ཡོད་དམ།

ལྔ་པ།

ར་ལྲོ་ཡི་སྒྲུང་འདི་ཡང་ཡང་བཀགས་ཏེ་སྲོབ་ཕྲུག་བརྩྲོན་འགྲུས་ཅན་ཞིག་མཚོན་པའི་སྒྲུང་

ཐུང་ཞིག་བིས།

38

མྱི་ལ་ཡབ་དང་བལ་རེས།

སློབ་ཚན་བདུན་པ།

མི་ལ་ཡབ་དང་བྲལ་རེས། འོ་བརྒྱལ། ཁོ་ཐག་ཆོད་པ། བུ་སྨད། བཅོལ་གཏམ། གཉེན་བསྒྱིགས།

ཤྱི་དུར་ཁུང་། སོ་མ། ཤ་རྱིད་པ། ཤྱིག་སོ། ཤན་ཕེད། གཞུན་པོ། གཟུག ལྷུ། སོན་མོ། རྱིང་སོར། མགོ་འདོན། ཧར་ལངས། ར་ མདའ། མངོན་བོ། ཅྱི་ལོགས། ཐལ་ལག གཤའ་མ།

༄༅། །ཡང་རས་ཆུང་པས་ཞུས་པ། བ་མ་ལགས། དང་པོ་ཡབ་དང་བལ་བས་འོ་བརྒྱལ་མང་པོ་ ཐུགས་སུ་བཞེས་གསུངས་པ་ཅྱི་འདྲ་བ་ཞྱིག་ལགས་ཞུས་པས།

མྱི་ལ་ཡབ་དང་བལ་རེས་ཞེས་པ་འདྱི་རེ་བཙུན་མྱི་ལའྱི་རྣམ་ཐར་ལས་ཚན་པ་

ཆུང་ཆུང་ཞྱིག་ཡྱིན། འདྱི་འགོ་འཛུགས་སབས་དྲྱི་བ་བཀོད་དེ། དེའྱི་ལན་དུ་མྱི་ སྣ་གཙོ་བོས་ཕྱིར་དྲན་ལམ་ནས་མར་གསུངས་པ་ལྟར་འགོ་བཙུགས་ཡོད།

དེ་ནས་ང་ལོ་བདུན་ཙམ་འགོ་བའྱི་ཚེ། ཡབ་མྱི་ལ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་དེ་སྙུང་གཞྱི་དྲག་པོ་རང་

ཞྱིག་གྱིས་ཟྱིན་ནས། སྨན་པ་དང་མོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀང་མྱི་འཚོ་བར་ལུང་བསྟན་ཅྱིང་བོར། གཉེན་ 39

གྲོ་རྲོགས་ནུས་རྩལ།

ཉེ་འབེལ་རྣམས་ཀྱིས་ཀང་མྱི་འཚོ་བར་ཤེས། ཁོང་རང་ཡང་མྱི་འཚོ་བར་ཁོ་ཐག་ཆོད་ནས། ཨ་ཁུ་ དང་ཨ་ནེ། གཉེན་ཉེ་རྱིང་། གོགས་དགའ་བཤེས། ཡུལ་མྱི་ཁྱིམ་མཚེས་དྲག་པ་ཀུན་བསགས་

ཏེ༑ བུ་སྨད་ནོར་དང་བཅས་པ་བཅོལ་གཏམ་བྱས་ནས། མཐར་ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་དུ་འཇུག་པའྱི་ ཁ་ཆེམས་ཡྱི་གེ་རྒྱས་པར་བྱས་ཏེ། ཀུན་གྱིས་ཐོས་པར་བསྒགས། དོན་བསྡུ་ལ་ངག་ཏུ་ང་ད་ལན་

གྱི་ནད་འདྱིས་མྱི་གཏོང་བ་འདུག་ཅྱིང་། དེས་ན་ངའྱི་བུ་འདྱི་ཡང་ད་ལྟ་ཆུང་འདུག་པས། ཨ་ཁུ་

དང་ཨ་ནེས་གཙོ་བྱས་པའྱི་གཉེན་བཤེས་ཀུན་ལ་བཅོལ་གཏམ་བྱ་རྒྱུ་ལ་ངའྱི་ཕུ་ན་ནོར་གནག་རྟ་

ལུག་གསུམ། མདའ་ན་འོ ར་མ་གྲུ་གསུམ་གྱིས་གཙོ་བྱས་པའྱི་ཞྱིང་སྤང་མྱིག་མྱི་ཚུད་པ་འགའ། ཁང་ པའྱི་འོག་ན་ཕྱུགས་བ་ར་བོང་གསུམ། སྟེང་ཁང་ན་རྱིག་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལགས་གཡུ་དང་གོས་ དར་འབྲུའྱི་བང་མཛོད་ལ་སོགས་ཏེ། མདོར་ན་མྱི་ནོར་གཞན་ལ་སྨོན་མྱི་དགོས་པ་ཡོད་པས། འདྱི་

རྣམས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཆ་ཤས་ཤྱིག་ང་རང་གྱི་རེས་སུ་ཐོངས། དེ་ལྷག་རྣམས་ཁེད་འདྱིར་ཚོགས་ཀུན་

ལ་ང་རང་གྱི་བུ་འདྱིས་ཁྱིམ་སོ་མྱི་ཟྱིན་གྱི་བར་ལ་བཅོལ་ལོ། །ཁད་པར་དུ་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་གཉྱིས་

ལ་བཅོལ་ལོ། །བུ་འདྱིས་ཁྱིམ་སོ་ཕེར་བ་དང་། མཛེས་སེ་དང་ཆུང་གཉེན་བསྒྱིགས་(1)ཡོད་པས། མོ་ རང་མནའ་མར་བསུ་ནོར་རྣམས་ལྷག་ལུས་མེད་པར་ཕོག་(2)ལ་ཕ་ཤུལ་བུས་འཛིན་དུ་ཆུག་ཅྱིག དེ་

བར་ལ་ངའྱི་བུ་སྨད་གསུམ་གྱི་སྐྱ​ྱིད་སྡུག་ཁེད་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེས་གཙོ་བྱས་པའྱི་གཉེན་ཚན་ཀུན་

ཤེས་སོ། །སྡུག་ཏུ་མ་འཇུག ང་ཤྱི་

དུར་ཁུང་ནས་བལྟའོ་ཞེས་གསུངས་ ནས་གོངས་སོ། །

(1) བོད་ཀྱི་ལུགས་སོལ་རྱིང་པ་ཞྱིག་སྟེ་ཕྲུ་གུ་ཆུང་དུས་ནས་གཉེན་རྟགས་བརྒྱབ་ཚར་བའྱི་དོན། (2) རྒྱུ་ནོར་རྣམས་ལྷག་ལུས་མེད་པར་སྤད་ནས་གོང་རག་མ་འཇུག་ཅེས་པའྱི་དོན།

40

མྱི་ལ་ཡབ་དང་བལ་རེས།

རང་བྱུང་ཚན་པ་འདྱིར།

ཡབ་མྱི་ལ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་ནད་ཀྱིས་ཟྱིན་ཏེ་བཅོས་ཐབས་མེད་པ་ཤེས་

རེས། ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་གཙོས་ནང་མྱི་གཉེན་ཉེ་རྣམས་བསོངས་ནས་སོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་དང་། རྒྱུ་ནོར་

རྣམས་བཅོལ་ཞྱིང་། མྱི་ལ་རས་པ་ད་དུང་ཆུང་བས་ཁོ་མ་སྨད་གསུམ་ལ་ལྟ་རོག་དང་། མྱི་ལ་རས་པ་དང་

བུ་མོ་མཛེས་སེ་གཉྱིས་ཆུང་དུས་ནས་གཉེན་རགས་བརྒྱབ་ཡོད་སབས། མནའ་མར་བངས་ཏེ་ཁྱ​ྱིམ་གཞྱི་ཟྱིན་དུ་བཅུག་སེ།

བུ་ཆེན་པོ་ཆགས་ན་མཛེས་སེ་

ཕ་ཤུལ་བུ་འཛིན་བེད་དུ་འཇུག་དགོས་པའྱི་ཁ་ཆེམས་

དང་བཅོལ་གཏམ་གནང་བའྱི་སོར་བཀོད་ཡོད།

དེ་ནས་ཡབ་ཀྱི་གཤེགས་རོངས་(3)རྣམས་བྱས། དེ་ལྷག་གྱི་ནོར་རྣམས་ཀུན་ཁ་འཆམ་པར། མང་ཚ་

དཀར་རྒྱན་རང་ཚགས་བྱེད་དུ་ཆུག ཁ་འཛིན་དགོས་པ་ཀུན་གྱིས་ཟུར་ནས་ཅྱི་ལེགས་གྱིས་ཟེར་ བ་ལ། ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་གཉྱིས་ན་རེ། མྱི་ཉེ་བྱས་རུང་དྲུང་པོ་ཉེ། ཁོང་མ་སྨད་ངེད་སྡུག་ཏུ་མྱི་འཇུག

ནོར་རྣམས་ཁ་ཆེམས་བཞྱིན་ངེད་ཀྱིས་ཚགས་བྱེད་ཟེར་ནས། ངའྱི་ཞང་པོ་དང་མཛེས་སེའྱི་ཕ་མྱིང་

གྱིས་ལོ་རྒྱུས་བྱས་རུང་མ་ཉན་པར་ཕོ་ནོར་རྣམས་ཨ་ཁུས་བྱས། མོ་ནོར་རྣམས་ཨ་ནེས་བྱས། གཞན་ རྣམས་ཕེད་མ་བགོས་ཏེ། ཁེད་མ་སྨད་རྣམས་གསོ་རེས་བྱེད་ཟེར་ནས། ངེད་མ་བུ་གསུམ་ལ་ནོར་

དབང་མ་བྱུང་བའྱི་ཁར། དབྱར་ཞྱིང་ལས་བྱེད་དུས་ཨ་ཁུའྱི་གཡོག དགུན་བལ་ལས་བྱེད་དུས་

ཨ་ནེའྱི་གཡོག ལྟོ་ཁྱིའྱི་ལྟོ་ལ་ལས་བོང་ལས། གོས་ཧྲུལ་ཕག་ཐག་ཆད་ལ་གེས་མ(4)འྱི་སྐེ་རགས་

བཅྱིངས་པ་གོན་ནས། ལས་དལ་མེད་བྱེད་དགོས་བྱུང་བས་ཡན་ལག་རྣམས་སེར་ཀར་སོང་། ལྟོ་

གོས་ངན་པའྱི་སྟབས་ཀྱི་ཁ་མདོག་སྐྱ་ལ་ཤ་རྱིད་པ། སྐྲ་དང་པོ་གསེར་གཡུའྱི་རལ་པ་ཉྱི་ལེ་བ་ལ།

ཕྱིས་སྐྱ་བོ་བསེང་བསེང་ཤྱིག་སོའྱི་རལ་པ་ཉྱི་ལེ་བ་བྱུང་བས། མཐོང་བ་དང་ཐོས་པའྱི་མྱི་སེམས་

ཆུང་ཀུན་མཆྱི་མ་འཆོར་བ་དང་། ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་ལ་ལོག་ལབ་དྱིར་རེ་བ་བྱུང་རུང་འཛེམ་མེད་ བྱས། ངེད་མ་སྨད་ལ་སྡུག་པོ་རང་བཏང་བས། ཨ་མས་ཨ་ནེ་ལ་ཁྱུང་ཚ་དཔལ་འགན་དུ་མྱི་འདུག་ བདུད་མོ་སྟག་འགན་དུ་འདུག་བྱས་པས། ཨ་ནེ་ལ་བདུད་མོ་སྟག་འགན་དུ་མྱིང་ཆགས། དེ་དུས་

འཇྱིག་རྟེན་པའྱི་གཏམ་དཔེ་ལ། མྱི་བདག་བདག་ཏུ་རེ། བདག་པོ་སོ་ཁྱིར་འདོན་ཟེར་བ་དེ་ངེད་ (3) མྱི་གོངས་རེས་དགེ་བ་བསྒྲུབས་ཏེ་འདས་མཆོད་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། (4) ལོ་མང་སྐྱེ་བའྱི་རྩ་ལྡུམ་གྱི་རྱིགས་ཤྱིག

41

གྲོ་རྲོགས་ནུས་རྩལ།

མ་སྨད་ལ་བྱུང་། སྔར་ཡབ་མྱི་ལ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་བཞུགས་པའྱི་ཚེ། མྱི་དྲག་ཞན་ཀུན་ངེད་ཀྱི་

ཞལ་འཛུམ་དཀར་ནག་ལ་ལྟ་བ་ཡྱིན་ཏེ། ཕྱིས་ནོར་ཡོད་རྒྱལ་པོའྱི་ཚུལ་དུ་སོང་ནས། ཨ་ཁུ་ཨ་ནེའྱི་ ཞལ་འཛུམ་དཀར་ནག་ལ་ལྟ་བ་བྱུང་།

ཨ་མ་ལ་ཡང་མྱི་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་ལབ་ཏུ་ཁོ་ཕྱུག་ཆུང་མ་གྲུང་། བལ་འཇམ་སྣམ་བུ་ལེགས་ཟེར་དེ་

བདེན་པར་འདུག་སྟེ། མྱི་གོ་ཆོད་རེ་མེད་ཙ་ན་དཔེ་འདྱི་དང་འདྲ། དང་པོ་མང་ཚ་དཀར་རྒྱན་ཁོ་ བཟང་གྱིས་མགོ་འདོན་དུས། མ་བོ་ཁོག་ཆེ་ལ་གྲུང་། ལག་བཅུད་ཆེ་ཟེར་བ་ཡོད་དེ། ད་གྲུང་ཞན་

གྱི་ཤན་ཕེད་ནས་གདའོ ་ཟེར། སྡུག་རེས་བྱུང་ན་ལབ་རེས་ཀྱི་དཔེ་དེར། རང་ལས་ཞན་པ་ཀུན་ གྱིས་རྒྱབ་ན་འཕ་བ་བྱུང་། ང་ལ་མཛེས་སེའྱི་ཕ་མས་གོས་ལྷམ་སོ་མ་(5)རེ་བྱ​ྱིན་ནས། མྱི་ནོར་དུ་མ་

སོང་ན། ནོར་མྱི་རྟག་རྩྭ་ཁའྱི་ཟྱིལ་པ་བྱ་བ་ཡྱིན་པས་ནོར་མེད་སྙམ་པ་མྱི་དགོས། དང་པོ་ཡབ་མེས་

རྣམས་ལའང་ནོར་རྟྱིང་སོར་བྱུང་བ་ཡྱིན། ཁེད་རང་ཚོ་ལའང་ནོར་ཡོད་པའྱི་དུས་འོང་ཟེར་ནས་ སེམས་གསོ་ཡང་ཡང་བཏང་།

གོང་གྱི་རང་བྱུང་ཚན་པ་འདྱི་གཉྱིས་ཀྱི་ནང་དུ། ཡབ་མྱི་ལ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྲོངས་རེས། རྒྱུ་ནོར་

རྣམས་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་ཡྱིས་དབང་ཤེད་ལ་བརེན་ནས་བདག་བཟུང་བས་ཏེ།

མྱི་ལ་རས་པ་མ་སྨད་གསུམ་

གྱིས་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་ཡྱི་གཡོག་ཏུ་བརྒྱུགས་ནས་མྱི་ལོ་བདུན་དཀའ་སྡུག་མྱངས་པའྱི་སོར་དང་། ཡུམ་མྱང་

ཚ་དཀར་རྒྱན་ལ་ཁྱོ་ག་བཟང་པོའྱི་བཀའ་དྲྱིན་ལས་གྲུང་པོ་དང་། ཟ་མ་བཟོས་ན་བཅུད་ཡོད་པ་ཞྱིག་ཡྱིན་པ་ ལས་འཇོན་ཐང་གང་ཡང་མེད་པའྱི་རྒྱབ་བཤད་བརྒྱབ་པའྱི་སོར་རྒྱས་ཙམ་བཀོད་ཡོད།

དེ་ནས་ང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་ལོན་པའྱི་ཚེ། ཨ་མ་ལ་ཕ་མས་བྱ​ྱིན་པའྱི་ཞྱིང་སྐལ་བེ་པེ་སྟན་ཆུང་(6)བྱ་

བ་མྱིང་མྱི་སྙན་རུང་སྟོན་ཐོག་གཞུན་པོ་(7)འོང་བ་ཞྱིག་ཡོད་པ་དེ། ཞང་པོས་སོ་ནམ་བྱས་པའྱི་ནས་

སྐྱེད་འཕེལ་དུ་ཅྱི་འགོ་བྱས་ནས་ཕག་ཏུ་སོག་གྱིན་ཡོད་པ་ཡང་མང་རབ་ཏུ་སོང་བ་ལ་ཤ་མང་པོ་ (5) གསར་པའྱི་དོན། ལྷམ་སོ་མ་ལྟ་བུ། (6) ཞྱིང་ཁ་དེའྱི་མྱིང་། (7) ལེགས་པོའྱི་དོན།

42

མྱི་ལ་ཡབ་དང་བལ་རེས།

ཉོས། ནས་དཀར་མོ་མང་པོ་ལ་ཕེ་བྱས། ནག་པོ་མང་པོ་ཆང་དུ་བཙོས་པས་མང་ཚ་དཀར་རྒྱན་

མ་སྨད་ནོར་སློང་བྱེད་པ་ཡྱིན་པ་འདུག་ཟེར་བ་བྱུང་། དེ་ནས་ངེད་རང་གྱི་ཁང་པ་ཀ་བཞྱི་གདུང་

བརྒྱད་མ་དེར་གདན་མང་པོ་གཡར་ནས་བཏྱིང་སྟེ། ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེས་གཙོ་བྱས་པའྱི་གཉེན་ཉེ་ འཁོར། གོགས་དགའ་བཤེས་ཡུལ་མྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྣམས་དང་། ཁད་པར་ཡབ་མྱི་ལ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་

མཚན་སྐུ་གཤེགས་ཁར་ཞལ་ཆེམས་ཀྱི་ཡྱི་གེ་རྒྱུས་ཡོད་པ་རྣམས་བོས་ཏེ། ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་ལ་ཤ་ ཁོག་འཛུགས། གཞན་གཟུག་ཐོབ་པ་ལ་གཟུག ལྷུ་ཐོབ་པ་ལ་ལྷུ། ཆང་དཀར་ཡོལ་གྱི་གཡང་ཚེ་

དང་བཅས་པའྱི་སྟོན་མོ་བཟང་པོ་དྲངས་ནས། ཨ་མ་གལ་གྱི་དབུས་སུ་ལངས་ཏེ། འོ་ལགས་སོ། །བུ་ སྐྱེས་པ་ལ་མྱིང་། ཆང་དྲངས་པ་ལ་གཏམ་བྱ་བར་གདའ་བས། ང་ཡང་གཏམ་ཚིག་གསུམ་པ་ཞྱིག་

གཏོང་བ་ལགས་པས། ཡབ་མྱི་ལ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་སྐུ་ཐྱིམ་ཁར་ཞལ་ཆེམས་གསུངས་པ་རྒྱུས་

ཡོད་ཀྱི་མྱི་བགེས་པ་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེས་གཙོ་མཛད། འདྱིར་བཞུགས་ཀྱི་གལ་རྣམས་སྙན་གསན་ པར་ཞུ་ཞེས་བརོད་ནས། ཞང་པོས་ཡབ་ཀྱི་ཞལ་ཆེམས་ཀྱི་ཡྱི་གེ་བཀགས་པའྱི་མཐར། ཨ་མས་ཡྱི་ གེ་འདྱིའྱི་དོན་གསུང་ངག་དང་བཅས་པ་འདྱིར་བཞུགས་ཀྱི་བགེས་པ་ཀུན་གྱི་ཐུགས་ལ་གསལ་བས་

རྒྱས་པར་ཞུ་མྱི་དགོས་པར་གདའ། དོན་དྲྱིལ་བ་ལ་སྔར་ཕན་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་གཉྱིས་ཀྱིས་ངེད་མ་ སྨད་གསུམ་ལ་མགོ་འདོན་ཡང་དག་མཛད་པ་ཐུགས་ལ་བཏགས། ད་ང་རང་གྱི་བུ་དང་། མཛེས་ སེ ་ གཉྱི ས ་ཀས་ཁྱི མ ་སོ ་ ཟྱི ན ་པར་འདུག་ པས། ངེད་རང་གྱི་ནོར་བཅོལ་རྣམས་སྤོད་ པ་དང་། མཛེས་སེ་ཡང་མནའ་མར་བསུས་

ནས་ཡབ་ཀྱི ་ ཞལ་ཆེ མ ས་བཞྱི ན ་ཕ་ཤུལ་ བུས་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་ཞུ་བྱས་པས།

ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་གཉྱིས་ཅྱི་ལ་མྱི་འཆམ་རུང་ ལྟོ་ལ་འཆམ་པ་དང་།

ང་བུ་གཅྱིག་པོར་

སོང་བ་དང་། ཨ་ཁུ་ལ་བུ་མང་པོ་ཡོད་པའྱི་སྟབས་ཀྱིས། ཨ་ནེ་དང་ཨ་ཁུ་གཉྱིས་གཅྱིག་ཏུ་དྲྱིལ་ ནས་ཁེད་ཀྱི་ནོར་རམ། དེ་གང་ན་ཡོད་པ་ཡྱིན། དང་པོ་མྱི་ལ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་ཁོ་རང་ཁམས་ 43

གྲོ་རྲོགས་ནུས་རྩལ།

བཟང་རྱིང་ལ་ཁང་ཞྱིང་གསེར་གཡུ་མཛོ་རྟ་གནག་ལུག་རྣམས་ངེད་ཀྱིས་གཡར་བཏང་བ་ཡྱིན། ཁོ་ རང་འཆྱི་ཁར་ནོར་བདག་པོ་ལ་སྤད་པ་ཡྱིན། ཁེད་རང་ལ་དབང་བའྱི་ནོར་གསེར་སེ་གཅྱིག་གམ། ནས་ཕུལ་(8)གང་ངམ། མར་ཉག(9)་གཅྱིག་གམ། གོས་དར་རྐང་སྣ་གཅྱིག དུད་འགོ་ཚེ་འཛུགས་

གཅྱིག་ཀང་མྱིག་གྱིས་མ་མཐོང་བ་ལ་ད་འདྱི་འདྲ་ཟེར་བ། ཁོད་ཀྱི་ཁ་ཆེམས་ཀྱི་ཡྱི་གེ་སུས་བྱིས། སྡུག་སྨད་ཚོ་ལྟོགས་གྱིར་མ་བསད་པར་གསོས་པ་ངེད་རབ་ཡྱིན། ལར་མྱི་ངན་ལ་དབང་བསྐུར་ན།

ཆུ་ལ་བེས་འཇལ་བྱེད་བྱ་བ་དེ་འདྱི་འདྲ་ལ་ཟེར་བ་ཡྱིན་ཟེར། སྣ་བུས་སྟན་ལས་ཧར་ལངས་བྱས། སེ་གོལ་གཏོགས། ཐུ་བ་སྤྲུགས། རྐང་པ་བརབས་ནས་ནན་ཏར་མ་སོང་ན་ཁང་པ་ཡང་ངེད་ལ་

དབང་བས། མ་སྨད་ཚོ་ཕྱིར་སོང་ཟེར་ཞྱིང་ཨ་མར་ཐལ་ལག་གྱིས་བརྡུངས། ངེད་མྱིང་སྱིང་གཉྱིས་ ཕུ་དུང་གྱི་ལག་གྱིས་བརྡུངས།

གོང་གྱི་རང་བྱུང་ཚན་པ་གསུམ་ནང་། ཡུམ་མྱང་ཚ་དཀར་རྒྱན་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེས་གཙོས་ཡུལ་མྱི་གྲོང་པ་

ཁྱ​ྱིམ་མཚེས་སོན་མོར་གདན་དྲངས་ནས། བཏོན་ཡོད།

ཡབ་ཀྱི་ཁ་ཆེམས་བཞྱིན་རྒྱུ་ཕྱིར་སློག་དགོས་པའྱི་དགོས་འདུན་

ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེས་ནོར་ཕྱིར་སློག་བ་རྒྱུ་ལྟ་ཅྱི་དེ་ལས་ལྡོག་སེ། ཧམ་བཤད་དང་། རྫུན་གཏམ། དྲག་རྩུབ་ གསུམ་གྱིས་མ་སྨད་གསུམ་ཅྱི་བ་གཏོལ་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་བསྐྱལ་ཡོད།

དེའྱི་ཚེ་ཨ་མ་ནྱི། ཡབ་མྱི་ལ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་ངེད་མ་སྨད་ཀྱི་ལས་བསྐོས་ལ་གཟྱིགས་དང་།

ང་ཤྱི་དུར་ཁུང་ནས་བལྟའོ ་གསུངས་པ་དེ་དག་གཟྱིགས་པའྱི་དུས་ལ་བབས་གདའོ ་ཟེར། ངུ་ཞྱིང་

འགེལ་ནས་འགེ་ལོག་ལོག་བྱེད་ཅྱིང་འདུག ངེད་མྱིང་སྱིང་གཉྱིས་ཀྱིས་ནྱི་ར་མདའ་ངུ་བ་མྱིན་པ་ མ་བྱུང་།

ཨ་ཞང་གྱིས་ནྱི་ཨ་ཁུ་ལ་བུ་མང་པོ་ཡོད་པས་རྒོལ་མ་ནུས། གཞན་ཡུལ་མྱི་ངེད་རང་ལ་དཀར་བ་

རྣམས་ནྱི་མ་སྨད་ཚོ་སྙྱིང་རེ་བ་ལ་ཟེར། མྱི་ངུ་བ་མྱི་འདུག གཞན་རྣམས་ཀང་ཤུགས་རྱིང་ནར་ནར་

འདུག

(8) ཚད་འཇལ་བྱེད་ཅྱིག་སྟེ། བེའྱི་དྲུག་ཆ་གཅྱིག་ལ་ཕུལ་གཅྱིག་ཟེར། (9) ཉ་ག་ཟེར་བའྱི་ཚིག་བསྡུས་པ།

44

མྱི་ལ་ཡབ་དང་བལ་རེས།

ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་ནྱི་ངེད་ལ་ནོར་དགོས་ཟེར། ནོར་རྣམས་ཁེད་རང་ལ་འདུག་པ། ཡུལ་མྱི་ཁྱིམ་

མཚེས་ལ་ཤ་ཆང་ཕངས་མེད་བཤམས་ནས་སྟོན་མོ་བཤམ་རྒྱུ་འདུག་པ། ཁེད་ཀྱི་ནོར་རམ་དེ་ངེད་ ལ་མེད། ཡོད་ནའང་མྱི་གཏོང་བས་མ་སྨད་ཚོ་མང་ན་དམག་དྲོངས། ཉུང་ན་མཐུ་ཐོངས་ཟེར་ཞྱིང་ ཐོན་སོང་། དེའྱི་ཕྱི་བཞྱིན་ཁོང་ལ་དཀར་མྱི་རྣམས་ཀང་ཐོན་སོང་།

ཨ་མ་ནྱི་དེ་ནས་ཀང་ངུ་ཐག་མ་ཆོད་པར་འདུག་པ་ལ། ཞང་པོ་དང་མཛེས་སེའྱི་ཕ་མྱིང་སོགས་ངེད་

རང་གྱི་དཀར་མྱི་ཀུན་ཨ་མའྱི་སེམས་གསོ་ཕྱིར་བསད་ནས། ཆང་ལྷག་རྣམས་འཐུང་ཞྱིང་ཨ་མ་ལ་

ད་མ་ངུ་། ངུས་པས་མྱི་ཕན། དེ་རྱིང་འདྱིར་སྟོན་གལ་དུ་ཚོགས་པ་ཀུན་ལ་ནོར་སློང་རེ་གྱིས། ངེད་ འདྱི་ན་ཡོད་པ་ཀུན་གྱིས་ཀང་ཅྱི་དྲག་རེ་སྟེར། ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་གཉྱིས་ཀྱིས་ཀང་ཅྱི་དྲག་རེ་སྟེར་ འོང་ཟེར་བ་ལ།

ཨ་ཞང་ན་རེ། དེ་ཀ་གྱིས་ལ་བུ་འདྱི་ཡོན་ཏན་ཞྱིག་སློབ་ཏུ་ཐོངས། ཁེད་རང་མ་སྨད་ངའྱི་སར་སོད་

ལ་ཞྱིང་གྱི་སོ་ནམ་གྱིས། ཅྱི་ཕན་བྱེད་པ་ལས་འོས་མེད། གང་ནའང་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་ལ་ངོ་མྱི་ཚ་

བ་ཞྱིག་བྱེད་དགོས་ཟེར་བ་ལ། ཨ་མ་ན་རེ། རང་གྱི་ནོར་ལ་དབང་རྒྱུ་མ་བྱུང་བའྱི་སློང་བྱས་པའྱི་

ནོར་གྱིས་བུ་ཚ་མྱི་སོས། ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེས་ངེད་རང་གྱི་ནོར་གྱི་ཆ་གཅྱིག་སྤད་རུང་སྟེར་དགོས་ མེད། བུ་འདྱི་ཡོན་ཏན་ཞྱིག་སློབ་ཏུ་ཅྱིས་ཀང་གཏོང་། ངེད་མ་སྨད་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེས་གཤའ་མ་

རང་མ་བཅོལ་བའྱི་རྟྱིང་ལ། རྔ་གདང་རྒྱུག་དང་དུད་པ་ལང་རྒྱུག་བྱས་ནས། ཁོང་གཉྱིས་ཀྱི་མངོན་

བོ་འཕར་བ་ཡྱིན། ཞྱིང་གྱི་སོ་ནམ་ཡང་འདྱི་ཀ་ནས་བྱེད་ཟེར་ནས། རྩའྱི་མྱི་ཐོད་གད་ཁ་བྱ་བ་ན་

སྔགས་རྱིང་མ་པའྱི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་བརྒྱད་མཁན་གོང་ཆོག་ལ་ཤྱིན་ཏུ་བྱིན་པ་ཞྱིག་ཡོད་པ་དེར་ང་

ཀོག་སློབ་ཏུ་བཏང་། དེ་དུས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀང་ནོར་སློང་སྣ་རེ་སྣ་གཉྱིས་བྱ​ྱིན་འདུག ཁད་ པར་མཛེས་སེའྱི་ཕ་མས་རྒྱགས་ཆུ་སོར་མེ་ཤྱིང་ཡན་བསྐུར་ནས་ང་ཀོག་སློབ་སར་མཛེས་སེ་མོ་རང་

སེམས་གསོ་ལ་ཡང་ཡང་བཏང་བྱུང་། ཨ་ཞང་གྱིས་ཨ་མ་དང་སྱིང་མོ་མྱི་ལས་དང་སྤང་དུ་མྱི་འགོ་

བའྱི་དུས་ཀྱི་ལྟོ་བྱ​ྱིན། ཨ་མ་སྤང་དུ་ཨ་ཞང་གྱིས་མ་བཅུག་པར་མྱིའྱི་ལས་ཉྱིན་འཁལ་ཉྱིན་ཐགས་ བྱེད་ཅྱིང་། ངེད་མྱིང་སྱིང་ལ་ཅྱི་ཕན་དང་ནོར་ཅྱི་གསོག་བྱས། སྱིང་མོས་ཅྱི་ལོགས་ཀྱིས་མྱི་གཡོག་

དང་། རྔ་གདང་རྒྱུག་དང་དུད་པ་ལང་རྒྱུག་བྱས་ནས་ལྟོ་གོས་ཅྱི་རེད་བྱས་རུང་། ལྟོ་སྐྱ་ལ་གོས་ཧྲུལ་ 45

གྲོ་རྲོགས་ནུས་རྩལ།

བ་ཡྱིད་ཕམ་པ་ལས་སྐྱ​ྱིད་པོ་རང་མ་མོང་གསུངས་པས། གོང་གྱི་རང་བྱུང་ཚན་པ་རྣམས་ལས།

མྱི་ལ་རས་པ་མ་སྨད་གསུམ་ལ་ཞང་པོ་དང་མཛེས་སེའྱི་ཕ་ཡྱིས་

གཙོས་པའྱི་དགའ་ཉེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་གསོ་གནང་བ་དང་། སྦྱིན།

མ་སྨད་གསུམ་ལ་འཚོ་ཐབས་ཆེད་གནང་

ལྷག་པར་དུ་ཞང་པོས་ཐུགས་བཀོད་ལྟར་མྱི་ལ་རས་པ་སློབ་གཉེར་བེད་དུ་བཏང་བ་དང་།

གཉྱིས་སློང་མོ་བེད་དུ་མ་བཅུག་པར་ལྟ་སྐྱོང་བས། སོགས་ལྟོ་སྐྱ་གོས་ཧྲུལ་གྱི་འཚོ་བ་དེ་བཀོད་ཡོད།

མ་སྨད་

མཛེས་སེའྱི་ཕ་མས་སློབ་གཉེར་གྱི་འགྲོ་གྲོན་བཏང་བ་

དེའྱི་ཚེ་ཆོས་ཉན་དུ་གྱུར་ཚད་ཐུགས་སྐྱོ་ཤས་དང་ངེས་འབྱུང་གྱི་སོ་ནས་མཆྱི་མ་འདོར་ཞྱིང་དར་ ཅྱིག་ཀུན་ཁ་རོག་པར་འདུག་གོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཕུལ་ཕྱིན་ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས་པའྱི་

མཛད་པ།

འཁོར་སློབ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཐོས་རེས་སེམས་སྐྱོ་ཞྱིང་། མྱིག་ནས་མཆྱི་མ་འདོན་པ་དེ་ཡྱིས་མྱི་ལའྱི་

ཡབ་དང་བལ་རེས་ཀྱི་འཚོ་བ་དེ་ཆེས་དཀའ་སྡུག་ཅན་ཞྱིག་ཡྱིན་པ་བསན་ཏེ་མཇུག་བསྡུས་ཡོད།

མཆན།

རོམ་ཡྱིག་འདྱི་མྱི་ལ་རས་པ་(༡༠༤༠ - ༡༡༢༣)སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་གྱི་རེས་ལ་གཙང་

སྨོན་ཧེ་རུ་ཀ་(༡༤༢༥ - ༡༥༠༧)ཡྱིས་མཛད་ཅྱིང་། མྱི་སྣ་དང་པོས་ཕྱིར་དྲན་གྱི་ལམ་ནས་ཡབ་མྱི་ལ་ཤེས་རབ་ རྒྱལ་མཚན་འདས་རེས་ཀྱི་ལོ་བདུན་ནས་བཅོ་ལྔ་བར་གྱི་མྱི་ཚེའྱི་དཀའ་སྡུག་གྱི་འཚོ་བ་མཐར་ཆགས་སུ་བཀོད་

ཡོད་པས། སྔ་མའྱི་རོམ་ཡྱིག་གྱི་ཚིག་སྦོར་དང་། སད་ཆའྱི་ཉམས་འདོན་སངས་ལ་དོ་སྣང་སྤད་དེ། མྱི་ལ་རས་

པའྱི་དཀའ་སྤད་འབད་བརོན་གྱི་སྱིང་སོབས་ལ་སློབ་སྦོང་བ་ཕྱིར་རྣམ་མགུར་ཆ་ཚང་ཞྱིག་ཀོག་ཐུབ་པ་ལ་འབད་ བརོན་བེད་དགོས།

46

མྱི་ལ་ཡབ་དང་བལ་རེས།

སྦྲོང་ཚན། དངཔྲོ།

གཤམ་འཁྲོད་མིང་ཚིག་རྣམས་ཀི་གྲོ་དྲོན་མཚུངས་པའི་མིང་ཚིག་གྲོང་གི་སྲོབ་ཚན་ནས་

བཙལ་ཏེ་བིས།

དཀའ་ངལ། མ་དང་བུ། ཉར་ཚགས། ན་ཚ། གཏེར། འཁྲུངས་ས། སྤུན་མཆེད། ལྤགས་རུས་འཕད་པ། གོངས་གབས། མྱི་རྒན་པོ། གོས་གསར་པ། གཅུང་མོ།

གཉིས་པ། སྲོབ་ཚན་བཀགས་ཏེ་དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ མྱི་ལའྱི་ཡབ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་དྲག་སྐྱེད་མ་བྱུང་བའྱི་གནས་སྟངས་དེ་ཇྱི་ལྟར་བྱིས་ཡོད་དམ།

༢ མྱི་ལ་མ་སྨད་རྣམས་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེའྱི་ཁྱིམ་དུ་ཡོ​ོད་སྐབས་ཀྱི་འཚོ་བའྱི་གནས་སྟངས་ཚིག་གང་དག་གྱིས་ མཚོན་ཡོད་དམ།

༣ མྱི་ལའྱི་ཡབ་བཞུགས་པའྱི་སྐབས་ཡུམ་གྲུང་པོ་ཞྱིག་ཡོད་པ་གང་ནས་མཚོན་འདུག་གམ། ༤ མྱི་ལའྱི་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་ཡྱི་ཞེ་སང་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ཇྱི་ལྟར་བྱིས་འདུག་གམ།

༥ གལ་སྱིད་ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་ཡྱིས་ཕ་ནོར་རྣམས་སྤད་པ་ཡྱིན་ན་ཅྱི་ཞྱིག་བྱེད་རྩྱིས་འདུག་གམ།

གསུམ་པ། རང་ཚིག་ཐྲོག་ནས་ལན་བིས།

༡ སྔོན་བྱུང་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འདྱི་མྱི་སྣ་ག་ཚོད་ཀྱིས་གྲུབ་ཡོད་པ་དང་མྱི་སྣ་གཙོ་བོ་སུ་དང་སུ་ཡྱིན། ༢ ཡབ་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཁ་ཆེམས་གང་དག་བཞག་འདུག་གམ།

༣ ཨ་ཁུ་དང་ཨ་ནེ་གཉྱིས་ཀྱིས་མྱི་ལའྱི་ནང་མྱི་ལ་སྡུག་ཇྱི་ལྟར་བཏང་འདུག་གམ།

བཞི་པ། མི་ལའི་ཡུམ་གིས་སྲོན་མྲོ་བཤམས་པའི་རྣམ་པ་དེ་རང་ཚིག་ཐྲོག་བིས། ལྔ་པ། གཤམ་འཁྲོད་གཏམ་དཔེ་རྣམས་བེད་སྤྲོད་བཏང་ནས་བརྲོད་པ་ལེགས་པྲོ་རེ་བཟྲོས། ༡ མྱི་བདག་བདག་ཏུ་རེ། བདག་པོ་སོ་ཁྱིར་འདོན།

༢ ཁོ་ཕྱུག་ཆུང་མ་གྲུང་། བལ་འཇམ་སྣམ་བུ་ལེགས། ༣ བུ་སྐྱེས་པ་ལ་མྱིང་། ཆང་དྲངས་པ་ལ་གཏམ།

༤ མྱི་ངན་ལ་དབང་བསྐུར་ན། ཆུ་ལ་བེས་འཇལ།

47

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

ཡིག་རིགས།

རྩྲོམ་རིག

རྒྱུན་སྤློད་ཡིག་རིགས།

སེ་ཚན་འདྱིར་རྒྱུན་སྤོད་ཡྱིག་རྱིགས་ལས་མངགས་ཉོ་དང་། མགྲོན་ ཤོག

ལས་དོན་ཆེད་འབྱི་བའྱི་འཕྱིན་ཡྱིག་ཐུང་གྲས་རྱིགས་བཀོད་

སྒྱིག་བས་ཡོད།

སེ་ཚན་འདྱི་ཁྱིད་པ་བརྒྱུད་གོང་གསལ་རྒྱུན་སྤོད་ཡྱིག་རྱིགས་དག་ གྱི་འབྱི་ཡུལ་དང་།

ཆ་རྐེན་རྣམས་ཤེས་པར་བས་ཏེ།

ཅ་དངོས་

རྱིགས་མངགས་ཉོ་དང་། དགའ་སོན་དང་། ཆང་ས། དུས་སོན་རྱིགས་ ལ་སྐུ་མགྲོན་དུ་གདན་འདྲེན་པའྱི་མགྲོན་ཤོག་དང་།

ལས་དོན་གང་

རུང་གྱི་ཆེད་བསྐུར་རྒྱུའྱི་འཕྱིན་ཡྱིག་འགའ་དཔེ་མཚོན་དུ་བཀོད་པ་ བཞྱིན་འབྱི་ཤེས་པ་བེད་དགོས།

48

མངགས་ཉོ། མགྲོན་ཤོག

སློབ་ཚན་བརྒྱད་པ།

མངགས་ཉློ། མགློན་ཤློག མངགས་ཉློའི་ཡི་གེ། ༄༅། །མངགས་ཉོའྱི་ཡྱི་གེ་ནྱི་ཅ་ལག་དང་། དེབ་ཆས། འཕྲུལ་ཆས་སོགས་དངོས་པོ་མངགས་ཉོ་ བྱེད་པའྱི་ཡྱི་གེ་ལ་ཟེར།

མངགས་ཉོའྱི་ཡྱི་གེ་ལ་ཚང་དགོས་པའྱི་དོན་ཚན།

༡ མངགས་ཡུལ་བཟོ་གྲྭ་འམ། ཚོང་ཁང་གྱི་ཁ་བྱང་། ༢ དངོས་པོའྱི་ཁ་དོག་དང་། ཆེ་ཆུང་། ཁ་གངས། ༣ མངགས་མཁན་གྱི་མྱིང་། ༤ ལོ་ཟླ་ཚེས་གངས།

49

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

དཔེ་མཚོན། (༡)

50

མངགས་ཉོ། མགྲོན་ཤོག

དཔེ་མཚོན། (༢)

51

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

མགློན་ཤློག

མགོན་ཤོག་ནྱི་ཚོགས་འདུ་དང༌། དགེས་སྟོན། འཁབ་སྟོན། ཁང་གསོལ་དང་ལས་དོན་དབུ་འབྱེད།

གཉེན་སྟོན་སོགས་ཀྱི་རྟེན་འབེལ་མཛད་སོ་སོགས་སུ་གོང་རྱིམ་བ་དཔོན་དང༌། གགས་ཅན་མྱི་སྣ། དགའ་ཉེ་སྤུན་གོགས་སོགས་གདན་འདྲེན་ཞུ་བའྱི་བར་ཡྱིག་དེར་ཟེར། ཚང་དགོས་པའྱི་ཆ་རྐེན། ༡ སྐུ་མགོན་གྱི་མཚན།

༢ གདན་འདྲེན་ཞུ་བའྱི་དགོས་དོན། ༣ དུས་ཚོད། ༤ ས་གནས།

༥ མགོན་བར་གཏོང་མཁན་གྱི་ཚོགས་སེར་གྱི་མྱིང་དང༌། ལོ་ཟླ་ཚེས་གངས་བཅས་ཁ་གསལ་འབྱི་ དགོས།

52

མངགས་ཉོ། མགྲོན་ཤོག

དཔེ་མཚོན། (༡)

53

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

དཔེ་མཚོན། (༢)

54

མངགས་ཉོ། མགྲོན་ཤོག

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། ཚིག་སྒྲུབ་རེ་བཟྲོས།

མངགས་ཉོ། མངག་ཡུལ། མངག་མཁན། འབྱོར་འཕལ། དགོངས་འཇགས། དགེས་སྟོན། ཁང་གསོལ། དབུ་འབྱེད། སྐུ་མགོན།

གཉིས་པ། གཤམ་གསལ་ཡིག་རིགས་ཁག་བིས།

༡ ཁེད་རང་སློབ་གྲྭའྱི་དཔེ་མཛོད་དོ་དམ་པ་ཡྱིན་ཁུལ་གྱིས་དཔེ་དེབ་ཁག་ཅྱིག་ཤེས་རྱིག་པར་ཁང་ནས་ མངགས་ཉོ་དགོས་པའྱི་ཡྱིག་རྱིགས་ཤྱིག་བྱིས།

༢ རང་ཉྱིད་ཀྱི་སྐྱེས་སྐར་ཉྱིན་མོར་གོགས་སྤུན་ཉེ་རྣམས་འབོད་པའྱི་མགོན་ཤོག་མགོ་མཇུག་ཚང་བ་ཞྱིག་བྱིས། ༣ རང་ཉྱིད་ཀྱི་འཛིན་གྲྭའྱི་ཆེད་དགོས་མཁོའྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་སློབ་གྲྭའྱི་ཚོང་དཔོན་ལ་མངགས་ཉོ་བྱེད་པའྱི་ ཡྱིག་རྱིགས་ཤྱིག་བྱིས།

༤ སློབ་གྲྭའྱི་ལོ་འཁོར་རྒྱུག་མཆོངས་འཕེན་གསུམ་གྱི་རྩེད་འགན་ཉྱིན་མོར་སྐུ་མགོན་གདན་འདྲེན་ཞུ་བའྱི་ མགོན་ཤོག་ཁ་གསལ་ཞྱིག་བྱིས།

གསུམ་པ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ གང་འདྲ་ཞྱིག་ལ་མངགས་ཉོའྱི་ཡྱི་གེ་ཟེར་རམ།

༢ མངགས་ཉོའྱི་ཡྱི་གེ་ལ་དོན་ཚན་གཙོ་བོ་གང་དང་གང་ཚང་དགོས་སམ། ༣ གང་འདྲ་ཞྱིག་ལ་མགོན་ཤོག་ཡྱི་གེ་ཟེར་རམ།

༤ མགོན་ཤོག་བྱི་བར་དོན་ཚན་གང་དང་གང་ཚང་དགོས་སམ།

55

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

སློབ་ཚན་དགུ་པ།

འཕིན་ཡིག

༄༅། །འདྱིར་སྐབས་སུ་བབས་པའྱི་འཕྱིན་ཡྱིག་ཅེས་པ་ནྱི་དུས་དེབ་དང་། ཚགས་ཤོག་སོགས་ཀྱི་

ལས་ཁུངས་སུ་གནས་ཚུལ་ཡོ་བསང་དང་། ཆད་པ་ཁ་སྐོང་བའྱི་ཆེད་དུ་བཏང་བའྱི་སྟབས་བདེའྱི་ འཕྱིན་ཡྱིག་ཅྱིག་ལ་གོ་དགོས། ཚང་དགོས་པའྱི་ཆ་རྐེན།

༡ བསྐུར་ཡུལ། ༢ ལས་དོན་དངོས། ༣ ལས་ཁུངས་སམ། སྐུར་མཁན་གྱི་མྱིང་དང་ལོ་ཟླ་ཚེས་ གངས་བཅས་ཁ་གསལ་དགོས། དཔེ་མཚོན། (༡)

56

འཕྱིན་ཡྱིག

དཔེ་མཚོན། (༢)

57

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། ཚིག་སྒྲུབ་བཟྲོས།

ཡོ་བསང་། ཁ་སྐོང་། མཁེན་དཔོད། ཉེ་བའྱི་གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པ། གཙུག་ལག་རབ་འབྱམས་པ། ནོར་འཛོལ།

གཉིས་པ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ གང་འདྲ་ཞྱིག་ལ་ལས་དོན་འཕྱིན་ཡྱིག་ཟེར་རམ།

༢ ལས་དོན་འཕྱིྱིན་ཡྱིག་ལ་དོན་ཚན་གང་དང་གང་ཚང་དགོས་སམ།

གསུམ་པ། གཤམ་གི་བརྲོད་གཞིའི་ཐྲོག་འཕྲིན་ཡིག་རེ་བིས། • •

སློབ་གྲྭའྱི་དུས་དེ​ེབ་《ཙནྡན།》ཞེས་པ་ཞྱིག་གྱི་ནང་དུ་རྩོམ་སྒྱིག་པའྱི་གེང་བརོད་ཀྱི་ནང་དོན་ཁག་ཅྱིག་

གཞྱི་རྩ་མེད་པའྱི་འཁོག་བརོད་ཡྱིན་པར་བརྟེན། དེ་ལ་ཡོ་བསང་དང་གསལ་བཤད་དགོས་པའྱི་ལས་དོན་ འཕྱིན་ཡྱིག་ཅྱིག་བྱིས།

གཞུང་འབེལ་མྱིན་པའྱི་ཚོགས་པ་སྐྱ​ྱིད་སྡུག་ཅྱིག་གྱི་གསལ་བསྒགས་ནང་དག་ནོར་བྱུང་ནས་བརོད་བྱ་ འཛོལ་བ་ལ་དག་བཅོས་བྱེད་པའྱི་ཆེད་འཕྱིན་ཡྱིག་ཅྱིག་བྱིས།

58

འཕྱིན་ཡྱིག

རྩྲོམ་འབིའི་ཤེས་བྱ།

སེ་ཚན་འདྱིར་རོམ་གྱི་རྱིགས་ལས། གསལ་བཤད་རོམ་ཡྱིག་གྱི་རོམ་ དཔེ་གཉྱིས་ཏེ།

《 རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའྱི་དྲན་རེན་རོ་རྱིང་།》

ཞེས་པའྱི་རོ་རྱིང་ཞྱིག་གྱི་དབྱིབས་དང་། རྱིང་ཐུང་། ངོས་སུ་ཡྱི་གེ་

སོགས་ཅྱི་ཞྱིག་ཡོད་མེད། བཞེངས་དགོས་པའྱི་རྒྱབ་ལོངས་རྣམས་ངོ་

སྤོད་བས་ཡོད་པ་དང་། 《 ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་།》 ཞེས་ པ་བོད་དུ་ཡོད་པའྱི་ཇོ་ཁང་དུས་ནམ་ཞྱིག་ལ་བཞེངས་པ་དང་། བཞེང་ མཁན། དུས་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་ཁོད་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་གསལ་བཤད་རོམ་ ཡྱིག་གྱི་ལམ་ནས་བཀོད་འབྱི་བས་པ་ཞྱིག་བཀོད་ཡོད། འདྱི་སློབ་ཁྱིད་བས་པ་བརྒྱུད།

བ་དངོས་ཀྱི་གཟུགས་དབྱིབས་དང་

ཆགས་ཚུལ། ངོ་བོ་དང་ཁྱད་ཆོས། ཕན་ནུས་དང་སྤོད་སོ། གྲུབ་རྐེན་ དང་འབེལ་བ་སོགས་གསལ་བཤད་རོམ་ཡྱིག་གྱི་ལམ་ནས་གསལ་

བཤད་བེད་ཐུབ་པ་ཞྱིག་བེད་དགོས།

59

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

མྱང་འདས་མཆྲོད་རེན།

སློབ་ཚན་བཅུ་པ།

རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བློ་དཔའ་མློའི་དྲན་རེན་རློ་རིང་། ༄༅། །བརྱིད་ཉམས་ལྡན་ཞྱིང་བོད་མྱི་མང་གྱི་སེམས་ཁོང་ན་གསལ་བའྱི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་ བོ་དཔའ་མོའྱི་རེས་དྲན་རོ་རྱིང་དེ་ནྱི་རྒྱལ་བའྱི་བཞུགས་སར་དྷ་རམ་ས་ལའྱི་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གྱིང་

གཙུག་ལག་ཁང་གྱི་ལམ་ཟུར། རྒྱ་དམར་གཞུང་གྱིས་བོད་ཡུལ་བཙན་བཟུང་དང་། གདུག་རྩུབ་

མནར་གཅོད་བཏང་བའྱི་རྱི་མོ་གསལ་བའྱི་བོད་ཀྱི་འགེམས་

སྟོན་ཁང་གྱི་ཁ་གཏད་དུ་ཀྲོང་ངེར་འགྱིངས་འདུག

དྲན་རྟེན་རོ་རྱིང་དེ་རྒྱུ་ཆ་རོ་ཀ་མ་རུ་ནག་པོ་ལས་བྱས་ཤྱིང་། སྤྱ​ྱིའྱི་མཐོ་ཚད་ལ་མྱི་ཊར་དྲུག་དང་། མ་གདན་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་

ཞེང་ཚད་ལ་ཕུ་ཀྲྱི་༤ ལྷག་དང་མགོའྱི་ཞེང་ཚད་ལ་ཕུ་ཀྲྱི་༢ ཅན་སྐས་དབྱ​ྱིབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཞེངས་ཤྱིང་། རྩེ་མོར་སའྱི་གོ་ ལའྱི་དབྱ​ྱིབས་ཤྱིག་གྱི་སྟེང་བོད་ཀྱི་ས་ཁ་བྱིས་ཏེ་དཀྱིལ་མར་ ཨྱིན་ཡྱིག་(Tibet)ཞེས་པའྱི་ཡྱིག་འབྲུ་གསལ་འདུག

ཕོགས་བཞྱིའྱི་ལྡེབས་ངོས་ཀྱི་གོང་དུ་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ 60

རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའྱི་དྲན་རེན་རོ་རྱིང་།

ཕོ་བང་ཕོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ལས་རྟགས་དང་། དེའྱི་འོག་ཏུ་གསེར་མདངས་ཀྱི་'ཆོལ་གསུམ་

བོད་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའྱི་རེས་དྲན་རོ་རྱིང་'ཞེས་ཤར་གྱི་ལྡེབས་ངོས་སུ་བོད་ཡྱིག་ དབུ་མེད་འབྲུ་ཚ་དང་། ལྷོའྱི་ལྡེབས་ངོས་སུ་ཧྱིནྡྱི། ནུབ་ཀྱི་ལྡེབས་ངོས་སུ་ཨྱིན་ཡྱིག བྱང་གྱི་ལྡེབས་ ངོས་སུ་གནའ་བོའྱི་རྒྱ་ཡྱིག་གྱི་ཡྱིག་གཟུགས་བཅས་སྐད་ཡྱིག་བཞྱི་ཡྱིས་བྱིས་པ་དང་། འདབས་ འབེལ་དུ་༸གོང་ས་མཆོག་གྱིས་ལགས་རྩོམ་མཛད་པའྱི་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ལས། བསྟན་དང་དེ་འཛིན་ཆབ་སྱིད་རང་རྱིགས་སླད། །

གཅེས་པའྱི་ལུས་སོག་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་བཏང་སྟེ། ། དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕག་སྒྲུབ་པའྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །

གྲུ་འཛིན་མགོན་དེས་ཐུགས་རེས་སྐྱོང་བར་མཛོད། །

ཅེས་བྱིས་ཡོད་སྟབས། རོ་རྱིང་དེ་ཕྱི་ནང་མྱི་རྱིགས་སུ་འདྲ་ཞྱིག་གྱིས་མཐོང་བ་དང་རྒྱབ་ལོངས་ཀྱི་ ལོ་རྒྱུས་གསལ་ལྷང་ངེར་ཡྱིད་ལ་འཆར་ངེས།

ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ཟླ་༣ ཚེས་༡༠ ཉྱིན་བོད་མྱིའྱི་རང་དབང་སེར་ལངས་ཀྱིས་རྒྱ་དམར་གཞུང་གྱི་སྱིད་

ཇུས་ལ་མྱི་འདོད་པའྱི་ཞྱི་རྒོལ་བྱས་པར་རྒྱ་གཞུང་གྱིས་གདུག་རྩུབ་ཀྱིས་དྲག་གནོན་བྱས་པས། བོད་

མྱི་རྱིགས་ཀྱི་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་གནད་དོན་ལ་དམྱིགས་ཏེ་༸གོང་ས་མཆོག་གཙོས་བོད་མྱི་ཁྱི་ཕག་ མང་པོ་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བ་དང་། དུས་དེ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་དུ་རང་

དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བྱུང་སྟེ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ཕོ་མོ་ བསད་རྨས་དང་འཛིན་བཟུང་བཙོན་འཇུག་གྱིས་གདུག་རྩུབ་མནར་གཅོད་བཏང་བ་དུས་དེ་ནས་

བཟུང་ད་ལྟའྱི་བར་དུ། “རྒྱ་ས་འབག་བཙོག་གྱིས་ཁེངས། བོད་ས་རྒྱ་མྱིས་ཁེངས། བཙོན་ཁང་བོད་ མྱིས་ཁེངས་”ཞེས་པའྱི་བཤད་རྒྱུན་བྱུང་།

ལྷག་པར་དུ་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ ཟླ་༣ ཚེས་༡༠ ཉྱིན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་ནས་རྒྱ་དམར་གཞུང་གྱི་བྱེད་

བབ་ལ་མྱི་འདོད་པའྱི་ཞྱི་རྒོལ་བྱས་ཤྱིང་། དེ་ནས་བཟུང་བོད་ས་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་ནས་ཞྱི་བའྱི་

ངོ་རྒོལ་ཟམ་མ་ཆད་པར་བྱུང་བ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ས་པེ་ཅྱིང་གཙོས་པའྱི་གོང་ཁེར་ཆེ་ཁག་ཏུ་ 61

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

ཡོད་པའྱི་བོད་རྱིགས་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀང་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཀྱིས་ 'བོད་མྱིའྱི་སྐྱ​ྱིད་

སྡུག་མཉམ་མོང་'ཞེས་པའྱི་འཕེད་དར་འཕར་བ་དང་། མར་མེ་ཁོམ་སྐོར་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའྱི་ ངོ་རྒོལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ཡོད།

ཞྱི་རྒོལ་སྐབས་ཀྱི་འབོད་སྒའྱི་རོད་ཚིག་ནྱི་ “བོད་རང་བཙན་ཡྱིན་པ།” “༸གོང་ས་༸སྐྱབས་

མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་བརྟན་དགོས་པ།” “༸གོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོས་ པ༑” “བོད་ནང་དུ་རང་དབང་དགོས་པ།” “བོད་ནང་འགོ་བ་མྱིའྱི་ཐོབ་ཐང་དང་ཆོས་དད་རང་ མོས་དགོས་པ།” “བོད་ཀྱི་བདག་པོ་བོད་མྱི་ཡྱིན་པ།” “པཎ་ཆེན་ཆུང་སྱིད་རྱིན་པོ་ཆེས་དབུས་

པའྱི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྱིད་བཙོན་པ་རྣམས་གོད་གོལ་དགོས་པ།” “རྒྱ་མྱི་བོད་ནས་ཕར་འགོ་དགོས་པ་ ”བཅས་ཡྱིན། ཡྱིན་ན་ཡང་། རྒྱ་དམར་གཞུང་གྱིས་མྱི་མང་གྱི་མངོན་འདོད་ལ་བསམ་ཤེས་དང་

ཉན་ཤེས་མེད་པར་“མེས་རྒྱལ་ཁ་བལ་བའྱི་”ཞྭ་མོ་ཆེན་པོ་ཞྱིག་གཡོགས་ཏེ་གདུག་རྩུབ་ཀྱིས་དྲག་ གནོན་བྱས་ཡོད།

རྒྱ་དམར་གཞུང་གྱིས་བོད་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང་བོད་མྱི་འབུམ་ཕག་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ རྐེན་འདས་སུ་བཏང་ཡོད་སྟབས། ཕྱི་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲན་གསོ་ཆེད་རེས་དྲན་རོ་རྱིང་འདྱི་ འདྲ་ཞྱིག་བཞེངས་དགོས་ལ་བཞེངས་འོས་པ་ཞྱིག་ཀང་ཡྱིན་པས། བོད་གངས་ཅན་གྱི་བུ་རབས་ཚ་ རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཁོང་དུ་ཁོང་ཚོའྱི་མཛད་རེས་ནམ་ཡང་མྱི་ནུབ་པར་གནས་གྱུར་ཅྱིག

62

རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའྱི་དྲན་རེན་རོ་རྱིང་།

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། འྲོག་གི་རང་བྱུང་ཚན་པ་གསུམ་ལ་བསྡུས་འབི་གིས།

བརྱིད་ཉམས་ལྡན་ཞྱིང་བོད་མྱི་མང་གྱི་སེམས་ཁོང་ན་གསལ་བའྱི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའྱི་

རེས་དྲན་རོ་རྱིང་དེ་ནྱི་༸རྒྱལ་བའྱི་བཞུགས་སར་དྷ་རམ་ས་ལའྱི་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གྱིང་གཙུག་ལག་ཁང་གྱི་ལམ་ ཟུར། རྒྱ་དམར་གཞུང་གྱིས་བོད་ཡུལ་བཙན་བཟུང་དང་། གདུག་རྩུབ་མནར་གཅོད་བཏང་བའྱི་རྱི་མོ་གསལ་ བའྱི་བོད་ཀྱི་འགེམས་སྟོན་ཁང་གྱི་ཁ་གཏད་དུ་ཀྲོང་ངེར་འགྱིངས་འདུག

དྲན་རྟེན་རོ་རྱིང་དེ་རྒྱུ་ཆ་རོ་ཀ་མ་རུ་ནག་པོ་ལས་བྱས་ཤྱིང་། སྤྱ​ྱིའྱི་མཐོ་ཚད་ལ་མྱི་ཊར་དྲུག་དང་། མ་གདན་

ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཞེང་ཚད་ལ་ཕུ་ཀྲྱི་༤ ལྷག་དང་མགོའྱི་ཞེང་ཚད་ལ་ཕུ་ཀྲྱི་༢ ཅན་སྐས་དབྱ​ྱིབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཞེངས་

ཤྱིང་། རྩེ་མོར་སའྱི་གོ་ལའྱི་དབྱ​ྱིབས་ཤྱིག་གྱི་སྟེང་བོད་ཀྱི་ས་ཁ་བྱིས་ཏེ་དཀྱིལ་མར་ཨྱིན་ཡྱིག་(Tibet)ཞེས་པའྱི་ ཡྱིག་འབྲུ་གསལ་འདུག

ཕོགས་བཞྱིའྱི་ལྡེབས་ངོས་ཀྱི་གོང་དུ་བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བང་ཕོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ལས་རྟགས་དང་། དེའྱི་འོག་ཏུ་གསེར་མདངས་ཀྱི་'ཆོལ་གསུམ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའྱི་རེས་དྲན་རོ་རྱིང་'ཞེས་

ཤར་གྱི་ལྡེབས་ངོས་སུ་བོད་ཡྱིག་དབུ་མེད་འབྲུ་ཚ་དང་། ལྷོའྱི་ལྡེབས་ངོས་སུ་ཧྱིནྡྱི། ནུབ་ཀྱི་ལྡེབས་ངོས་སུ་ཨྱིན་ ཡྱིག བྱང་གྱི་ལྡེབས་ངོས་སུ་གནའ་བོའྱི་རྒྱ་ཡྱིག་གྱི་ཡྱིག་གཟུགས་བཅས་སྐད་ཡྱིག་བཞྱི་ཡྱིས་བྱིས་པ་དང་། འདབས་འབེལ་དུ་༸གོང་ས་མཆོག་གྱིས་ལགས་རྩོམ་མཛད་པའྱི་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ལས།

གཉིས་པ། འྲོག་གི་མིང་ཚིག་རྣམས་བེད་སྤད་དེ་གསལ་བཤད་རྩྲོམ་ཐུང་ཞིག་བིས།

བརྱིད་ཉམས་ལྡན། འགེམས་སྟོན་ཁང་། ཀྲོང་ངེར་འགྱིངས། རོ་ཀ་མ་རུ། སྐས་དབྱ​ྱིབས། ལས་རྟགས། འབྱུང་ འགྱུར། ཟམ་མ་ཆད་པ། གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད། སྐྱ​ྱིད་སྡུག་མཉམ་མོང་། མངོན་འདོད། བུ་རབས་ཚ་ རྒྱུད།

གསུམ་པ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའྱི་རེས་དྲན་རོ་རྱིང་དེ་གང་དུ་ཡོད་དམ།

༢ བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བང་ཕོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ལས་རྟགས་དེ་རོ་རྱིང་གྱི་གང་དུ་ཡོད་དམ། ༣ བོད་མྱིའྱི་སྐྱ​ྱིད་སྡུག་མཉམ་མོང་། ཞེས་པའྱི་འཕེད་དར་དེ་ཡྱི་མཚོན་དོན་གང་ཡྱིན། ༤ བོད་ནང་གྱི་ཞྱི་རྒོལ་སྐབས་ཀྱི་འབོད་སྒའྱི་རོད་ཚིག་གང་དང་གང་ཡྱིན་ནམ།

༥ རྒྱ་ས་འབག་བཙོག་གྱིས་ཁེངས། བོད་ས་རྒྱ་མྱིས་ཁེངས། བཙོན་ཁང་བོད་མྱིས་ཁེངས་ཞེས་པའྱི་བཤད་ 63

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

རྒྱུན་བྱུང་དགོས་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།

བཞི་པ། ཤྲོཀ་འདིར་ཚིག་འགེལ་བིས།

བསྟན་དང་དེ་འཛིན་ཆབ་སྱིད་རང་རྱིགས་སླད། །

གཅེས་པའྱི་ལུས་སོག་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་བཏང་སྟེ། ། དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕག་སྒྲུབ་པའྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །

གྲུ་འཛིན་མགོན་དེས་ཐུགས་རེས་སྐྱོང་བར་མཛོད། །

ལྔ་པ། མྱང་འདས་མཆྲོད་རེན་འདི་ལ་བལྟས་ཏེ་གསལ་བཤད་རྩྲོམ་ཡིག་ཅིག་བིས།

མྱང་འདས་མཆྲོད་རེན།

64

ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་།

སློབ་ཚན་བཅུ་གཅིག་པ།

ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་། ༄༅། །གོང་ཁེར་ལྷ་སའྱི་དབུས་སུ་ཡོད་པའྱི་བརྱིད་ཆགས་ཤྱིང་ཡྱིད་དུ་འོ ང་བའྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ དེ་ཕྱི་ལོའྱི་དུས་རབས་བདུན་པའྱི་དུས་དཀྱིལ་དུ་བསྐྲུན་པ་རེད།

གཙུག་ལག་ཁང་གྱི་གནས་ཡུལ་དང་བཞེངས་དུས་ངོ་སྤོད་ཀྱི་ལམ་ནས་རྩོམ་འགོ་བཙུགས་ཡོད།

དེ་ཡང་ཆོས་རྒྱལ་གདུང་རབས་སུམ་ཅུ་སོ་གཉྱིས་པ་སོང་བཙན་སམ་པོས་བལ་བཟའ་ཁྱི་བཙུན་

དང་རྒྱ་བཟའ་ཝུན་ཤྱིང་ཀོང་ཇོ་རྣམ་གཉྱིས་སྔ་རེས་སུ་བཙུན་མོར་བཞེས་ཤྱིང་། བཙུན་མོ་གཉྱིས་

པོས་རྟེན་སྐལ་དུ་ཇོ་བོའྱི་སྐུ་རེ་བསྣམས་ཡོད་པ་ལྷ་སར་གདན་དྲངས། རེ་སོང་བཙན་གྱི་ཐུགས་

ལ་ཇོ་བོ་དེ་གཉྱིས་ལ་ལྷ་ཁང་རེ་དགོས་འདུག་དགོངས་ཏེ་བོད་ཀྱི་བཟོ་རྩལ་པ་དང་ཆབ་འབངས་ རྣམས་བསྐུལ་ནས་ལྷ་ཁང་བསྐྲུན་པའྱི་སྐབས་སུ་ཀོང་ཇོ་གཉྱིས་ཀྱིས་ཀང་སོ་སོའྱི་ཕ་ཡུལ་ནས་བཟོ་

རྩལ་མཁས་ཅན་བོས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས། ད་ལྟའྱི་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་དེའྱི་དཀྱིལ་ འཁོར་མཐྱིལ་ཞེས་པ་དེ་སྐབས་དེ་དུས་བཞེངས་པ་རེད། སྐབས་དེར་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་

ཁང་གྱི་རྟེན་གཙོར་བལ་བཟས་གདན་དྲངས་པའྱི་ཇོ་བོ་མྱི་བསྐྱོད་རོ་རེ་བཞག་ཅྱིང་། དེའྱི་སོ་ཡྱི་ཁ་

ཕོགས་བལ་ཡུལ་དུ་གཏད། རྒྱ་སྟག་ར་མོ་ཆེའྱི་རྟེན་གཙོར་རྒྱ་བཟས་གདན་དྲངས་པའྱི་ཇོ་བོ་ཤཱཀ་ མུ་ནེ་བཞག་པ་དང་། དེའྱི་སོ་ཡྱི་ཁ་ཕོགས་ཀང་རང་གྱི་ཡུལ་རྒྱ་ནག་ཏུ་གཏད་དོ། ། 65

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

རེས་སུ་དམག་འཁྲུག་གྱི་རྐེན་གྱིས་རྟེན་གཙོ་ཇོ་ཤཱཀ་རྣམ་གཉྱིས་གོ་བརེས་བརྒྱབ་པ་ནས་བཟུང་ད་

ལྟའྱི་བར་རྒྱ་བཟས་རྟེན་སྐལ་དུ་བསྣམས་ཕེབས་པའྱི་ཇོ་བོ་ཤཱཀ་མུ་ནེ་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ ཁང་དུ་ཡོད་པ་རེད།

གཙུག་ལག་ཁང་དེ་བཞེངས་དགོས་རྐེན་རྩ་གང་ལ་ཐུག་པ་དང་།

ཞོར་ལ་འབེལ་ཡོད་ར་མོ་ཆེའྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་གེང་སློང་བྱས།

ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་བཞེངས་ནས་ད་བར་ལོ་ངོ་ཆྱིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་

འདས་ཟྱིན་ཀང་ལྷ་ཁང་དང་། ནང་རྟེན་སྐུ་འདྲ། ཡང་སྟེང་གྱི་རྒྱ་ཕྱིབས། རྩྱིག་ངོས་ཀྱི་ལྡེབས་རྱིས།

ཀ་གདུང་གྱི་རྐོས་དཀྲོལ་སོགས་གནའ་དུས་ཀྱི་རྱིག་གནས་དངོས་རས་རྱིན་ཐང་བལ་བ་དེ་དག་ ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ནྱི་བོད་རྱིགས་མྱི་མང་གྱི་བོ་གོས་ཀྱི་སྙྱིང་བཅུད་དང་མྱི་

རྱིགས་ཁག་དབར་ཕན་ཚུན་ལག་རྩལ་སེལ་རེས་དང་མཛའ་མཐུན་མཉམ་རོགས་བྱས་པའྱི་དཔང་ རྟགས་ཀྱི་དངོས་པོར་དུས་རྟག་ཏུ་ཉམས་མེད་དུ་གནས་ལགས་སོ། །

གཙུག་ལག་ཁང་གྱི་ཁད་ཆོས་སྟར་ཆགས་སུ་བཀོད་ནས་གནའ་བོའྱི་བཟོ་རྩལ་གྱི་རྱིན་

ཐང་མངོན་ཐབས་བྱས་པ་མ་ཟད། བོད་མྱི་རྱིགས་ཀྱི་བོ་གོས་ལ་གདེང་འཇོག་ཀང་བྱས་ཡོད། 66

ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་།

སྦྲོང་ཚན།

དང་པྲོ། གཤམ་གི་ཚིག་རྣམས་བེད་སྤད་དེ་གསལ་བཤད་རྩྲོམ་ཐུང་ཞིག་བིས།

བརྱིད་ཆགས། ཆབ་འབངས། གོ་བརེས། རྒྱ་ཕྱིབས། སེབས་རྱིས། རྐོས་དཀྲོལ། རྱིག་གནས་དངོས་རས། མཛའ་མཐུན་མཉམ་རོགས། བོ་གོས་ཀྱི་སྙྱིང་བཅུད།

གཉིས་པ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ ཆོས་རྒྱལ་སོང་བཙན་སམ་པོས་རྒྱ་ནག་དང་བལ་ཡུལ་ནས་བཙུན་མོ་སུ་དང་སུ་བཞེས་སམ།

༢ བཙུན་མོ་གཉྱིས་ཀྱིས་རྟེན་སྐལ་དུ་སྐུ་གང་བསྣམས་ཡོད་པ་དང་དེ་དག་གྱི་བཞུགས་ཡུལ་དུ་གང་དག་ བཞེངས་སམ།

༣ རྒྱ་སྟག་ར་མོ་ཆེ་དང་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་གཉྱིས་ཀྱི་སོ་ཕོགས་གང་དུ་གཏད་ཡོད་དམ།

གསུམ་པ། གཤམ་གི་བརྲོད་གཞི་གང་རུང་ཞིག་ལ་གསལ་བཤད་རྩྲོམ་ཐུང་ཞིག་བིས། ཕོ་བང་པོ་ཏཱ་ལ། དྷ་ས་ཐེག་ཆེན་གཙུག་ལག་ཁང་། ང་ཚོའྱི་སློབ་གྲྭ།

བཞི་པ། ཁྱེད་རང་གི་ཉེ་འཁྲོར་དུ་ཡྲོད་པའི་དགྲོན་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་ཕིའི་བཀྲོད་པ་དང་ ནང་གི་རེན། ལྲོ་རྒྱུས་ཀི་དྲོན་སྙིང་བཅས་མཚོན་པའི་རྩྲོམ་ཐུང་ཞིག་བིས།

67

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

སློབ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པ།

གསལ་བཤད་རློམ་ཡིག་གི་ཁྱད་ཆློས་དང་འབྲི་ཐབས། ༄༅། །གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ལ་མདོར་བསྡུས་ན་ཁད་ཆོས་འགའ་ཞྱིག་ཡོད་པ་སྟེ།

གཅིག

གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ནང་དུ་jབྱ་དངོས་ཀྱི་གཟུགས་དབྱ​ྱིབས་དང་ཆགས་ཚུལ་

གསལ་བཤད་བྱེད་པ་དང་། kབྱ་དངོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ཁད་ཆོས་གསལ་བཤད་བྱེད་པ། lབྱ་

དངོས་ཀྱི་ཕན་ནུས་དང་སྤྱོད་སོ་གསལ་བཤད་བྱེད་པ། mབྱ་དངོས་ཀྱི་གྲུབ་རྐེན་དང་འབེལ་བ་

གསལ་བཤད་བྱེད་པ་སོགས་འདུས་ཡོད། བྱ་དངོས་ཀྱི་ཕོགས་གང་ཞྱིག་གཞྱིར་བཟུང་ནས་གསལ་

བཤད་བྱ་རྒྱུ་ནྱི་རྩོམ་གྱི་བརོད་བྱ་གཙོ་བོར་བལྟས་ནས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། མཚམས་ རེར་ཕོགས་གཅྱིག་ཁོ་ན་ནས་མཚམས་སྦོར་བྱེད་དགོས་པ་དང་། མཚམས་རེར་ཕོགས་མང་པོ་ནས་ ཕོགས་བསྡུས་ཀྱིས་གསལ་བཤད་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

གཉིས།

གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་ཁད་ཆོས། གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ནྱི་བྱ་དངོས་མཚམས་

སྦོར་དང་འགེལ་བཤད་བྱེད་པ་དང་། གནས་ལུགས་གསལ་བཤད་བྱེད་པའྱི་རྩོམ་ཡྱིག་ཅྱིག་ཡྱིན་

ཞྱིང་། མཚོན་སྟངས་གཙོ་བོ་ནྱི་གསལ་བཤད་ཡྱིན། གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ལ་ལའྱི་ནང་དུ་ཞྱིབ་

འབྱི་དང་དཔད་བརོད་བྱས་ཡོད་ནའང་དེའྱི་དམྱིགས་ཡུལ་ནྱི་གང་ལེགས་ཀྱིས་བྱ་དངོས་གསལ་ 68

གསལ་བཤད་རོམ་ཡྱིག་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་འབྱི་ཐབས།

བཤད་བྱེད་པའྱི་ཆེད་དུ་ཡྱིན་པས། ཇྱི་བཞྱིན་བརོད་པའྱི་རྩོམ་ཡྱིག་ལྟར་སྣང་བརན་ལ་བརྟེན་ནས་

ཀོག་པ་པོའྱི་ཡྱིད་འགུག་པ་དང་། དགག་སྒྲུབ་རྩོམ་ཡྱིག་ལྟར་རྩོམ་པ་པོའྱི་ལྟ་བ་དང་འདོད་ཚུལ་ བརོད་པ་དང་གཏན་ནས་མྱི་འདྲ་བ་ནྱི་གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་གསལ་བཤད་རང་བཞྱིན་ཏེ་

ཁད་ཆོས་དང་པོའ ོ ོ། །

གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་རྩོམ་པ་པོས་བྱ་དངོས་མཚམས་སྦོར་དང་འགེལ་བཤད་བྱེད་པའྱི་སྐབས་

སུ། སེམས་རྣལ་དུ་ཕབ་སྟེ་'གསལ་པོར་བརོད་པ་དང་གཏན་འཁེལ་རང་བཞྱིན་'དམྱིགས་སུ་བཟུང་

ནས་འབྱི་དགོས་པ་ལས། བརྩེ་དུང་སྟོན་པ་དང་རང་ཉྱིད་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་བསེ་མྱི་རུང་བ་ནྱི་གསལ་ བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་དངོས་ཡོད་རང་བཞྱིན་ཏེ་ཁད་ཆོས་གཉྱིས་པའོ། །

གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ནྱི་ཤེས་བྱ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་རྩོམ་ཡྱིག་ཅྱིག་ཡྱིན། ཇྱི་བཞྱིན་བརོད་པའྱི་རྩོམ་ ཡྱིག་ཁ་ཤས་དང་དགག་སྒྲུབ་རྩོམ་ཡྱིག་ཁ་ཤས་ལ་ཤེས་བྱའྱི་རང་བཞྱིན་ལྡན་ན་ཡང་། གསལ་

བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ལྟར་ཐད་ཀར་དང་། གཅྱིག་བསྡུས། འཐུས་ཚང་ཞྱིག་མྱིན་པ་ནྱི་གསལ་བཤད་ རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་ཤེས་བྱའྱི་རང་བཞྱིན་ཏེ་ཁད་ཆོས་གསུམ་པའོ ། །

གསུམ།

གསལ་བཤད་བྱེད་ཐབས་གཙོ་བོ་ནྱི། དྲྱི་བ་དྲྱིས་ལན་དང་། མཚན་ཉྱིད་འགོད་པ།

རྱིགས་དགར་བ། དཔེར་བརོད་འགོད་པ། ཞྱིབ་བསྡུར་བྱེད་པ། ལུང་འདྲེན་པ། གངས་ཀ་འདྲེན་ པ༑ མཚོན་རྱིས་འབྱི་བ། རེའུ་མྱིག་ཏུ་འགོད་པ་ལ་སོགས་ཧ་ཅང་མང་།

བཞི།

གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་སྐད་ཆ།

u རྩོམ་སྟངས་གཞན་དག་གྱིས་ཀང་སྐད་ཆ་

གནད་དུ་འཁེལ་དགོས་པའྱི་རེ་བ་འདོན་གྱི་ཡོད་མོད། འོན་ཀང་ཇྱི་བཞྱིན་བརོད་པའྱི་རྩོམ་ཡྱིག་

གྱིས་གནད་དུ་འཛིན་པའྱི་སྐད་ཆ་ནྱི་དེའྱི་སྣང་བརན་རང་བཞྱིན་ལ་དམྱིགས་པ་དང་།

vདགག་

སྒྲུབ་རྩོམ་ཡྱིག་གྱིས་གནད་དུ་འཛིན་པའྱི་སྐད་ཆ་ནྱི་དེའྱི་གཏན་ཚིགས་རང་བཞྱིན་ལ་དམྱིགས་པ་ ཡྱིན་པས་སྐད་ཆ་གནད་དུ་འཁེལ་དགོས།

w བྱ་དངོས་གསལ་བཤད་བྱེད་པར་བཀོལ་བའྱི་སྐད་

69

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

ཆའྱི་ཚིག་ཚོགས་མང་ཞྱིང་དོན་ཉོག་པ་ཞྱིག་ཡྱིན་མྱི་རུང་བར། དོན་གསལ་ཞྱིང་གནད་དུ་ཁེལ་བ་

དང་། ཚིག་ཉུང་ཞྱིང་དོན་ཚང་བ་ཞྱིག་ཡྱིན་དགོས་པ་སྟེ་མདོར་བསྡུས་ཡྱིན་དགོས། གསལ་བཤད་ རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་བརོད་བྱ་ལ་ཆེད་དམྱིགས་རང་བཞྱིན་ལྡན་པས། ཀོག་པ་པོར་མཚམས་སྦོར་བྱས་པའྱི་

བྱ་དངོས་དང་འགེལ་བཤད་བྱས་པའྱི་གནས་ལུགས་གསལ་པོར་ཤེས་སུ་འཇུག་པའྱི་ཆེད་དུ། དོན་

ཟབ་ཅྱིང་གོ་བདེ་བ་དང་། ཁ་གསལ་བའྱི་སྐད་ཆ་བཀོལ་དགོས། གལ་ཏེ་རྩོམ་ཡྱིག་ཅྱིག་གྱི་ནང་དུ་

བར་ཆད་མང་དྲགས་ན། གསལ་བཤད་བྱས་པའྱི་བྱ་དངོས་ཀྱི་དོན་ཀོག་པ་པོས་རྟོགས་དཀའ་བས། སྐད་ཆ་ཁ་གསལ་ཞྱིང་གོ་བདེ་བ་ཞྱིག་ཡྱིན་དགོས་སོ། །

ལྔ།

གསལ་བཤད་བྱེད་པའྱི་གོ་རྱིམ་ནྱི། གསལ་བཤད་བྱ་ཡུལ་མྱི་འདྲ་བ་གཞྱིར་བཟུང་ནས་

གསལ་བཤད་བྱེད་པའྱི་གོ་རྱིམ་སྒྱིག་པ་ལ་བྱེད་ཐབས་གཙོ་བོ་གསུམ་ཡོད་དེ། བྱ་དངོས་བྱེ་བག་པ་ གང་ཞྱིག་ཡྱིན་ཡང་གནས་ལུགས་ངེས་ཅན་ཞྱིག་བཟུང་ཡོད་ལ། བྱ་དངོས་ཀྱི་ཕྱིའྱི་དབྱ​ྱིབས་སམ་

སྒྱིག་གཞྱིའྱི་ཁད་ཆོས་གསལ་བཤད་བྱེད་དུས། རྒྱུན་དུ་གོང་ནས་གཤམ་དང་། ཉེ་བ་ནས་རྱིང་བ།

སྔོན་ནས་རེས། གཡོན་ནས་གཡས། ཁག་གཅྱིག་ནས་ཧྱིལ་པོའྱི་གནས་ཀྱི་གོ་རྱིམ་མམ་སྒྱིག་གཞྱིའྱི་ གོ་རྱིམ་ལྟར་གསལ་བཤད་བྱེད་པའྱི་གོ་རྱིམ་སྒྱིག་དགོས་པ་དང་གཅྱིག

བྱ་དངོས་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་རང་ཉྱིད་ཀྱི་བྱུང་བ་དང་། འཕེལ་རྒྱས། འགྱུར་ལྡོག་གྱི་བརྒྱུད་རྱིམ་ཡོད་

པས། བྱ་དངོས་ཀྱི་གྲུབ་རྐེན་དང་ལོ་རྒྱུས་མཚམས་སྦོར་བྱེད་དུས། རྒྱུན་དུ་བྱ་དངོས་ཀྱི་བྱུང་བ་དང་ འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྔ་གཞུག་ལྟར་སྒྱིག་གཞྱི་བཀོད་སྒྱིག་བྱེད་དགོས་པ་དང་གཉྱིས།

གནས་ལུགས་གསལ་བཤད་བྱེད་པའྱི་རྩོམ་ཡྱིག་ལ་དཔེར་ན། བྱ་དངོས་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་བཤད་བྱེད་ པ་དང་། བྱ་དངོས་དབར་གྱི་འབེལ་བ་གསལ་བཤད་བྱེད་པ། ཕན་ནུས་དང་སྤྱོད་སོ་མཚམས་སྦོར་

བྱེད་པ་སོགས་འདུས་ཡོད་ལ། སྤྱ​ྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གོ་རྱིམ་ལྟར་གསལ་བཤད་བྱེད་པའྱི་གོ་རྱིམ་

སྒྱིག་དགོས་པ་ཡྱིན་ཏེ། ཕྱི་ནས་ནང་དང་། སྤྱ​ྱི་ནས་བྱེ་བག གེས་པ་ནས་འདུས་པ། གོ་སླ་བ་ནས་ དོན་ཟབ་པ། གཙོ་བོ་ནས་ཕལ་པ། གངས་ཚད་ནས་སྤུས་ཚད། གོ་དོན་ནས་དཔེར་བརོད། རྒྱུ་ནས་ འབས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གོ་རྱིམ་སྒྱིག་དགོས་པ་དང་གསུམ་མོ། ། 70

གསལ་བཤད་རོམ་ཡྱིག་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་འབྱི་ཐབས།

གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ལེགས་པོ་ཞྱིག་ཡྱིན་ཕྱིན་གོང་དུ་བསྟན་པའྱི་ཕོགས་འགའ་ཅུང་ཆ་ཚང་ བའྱི་སོ་ནས་མཚོན་དགོས་པ་ཡྱིན།

གོང་གྱི་གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་འབྱི་དཔེ་《རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའྱི་དྲན་རྟེན་རོ་རྱིང་།》

ནྱི་རོ་རྱིང་ཞྱིག་གྱི་ཆགས་དབྱ​ྱིབས་དང་། གྲུབ་ཚུལ་རྣམས་གསལ་བཤད་དང་འབེལ། རྒྱབ་ལོངས་ ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཚམས་སྦོར་བྱས་ཏེ། བཞེངས་དགོས་པའྱི་རྒྱུ་རྐེན་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་པ་དང་།

《 ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་།》 ཞེས་པར་གཙུག་ལག་ཁང་ཆགས་ཡུལ་དང་། དུས་རབས་ གང་ཞྱིག་ཏུ་བཞེངས་པ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག་ཁོད་ཅྱི་ཞྱིག་བྱུང་ཡོད་མེད་རྣམས་ཕོགས་བསྡུས་ རང་བཞྱིན་གྱིས་གསལ་བཤད་བྱས་ཏེ། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཞྱིག་ངོ་སྤོད་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། གསལ་བཤད་རྩྲོམ་ཐུང་ཞིག་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ན།

བྱ་གག

བྱ་གག་ནྱི་ཆུ་ཁར་འཚོ་ཞྱིང་གནས་པའྱི་ཆུ་བྱའྱི་རྱིགས་ཤྱིག་ཡྱིན་ལ། བྱ་གག་གྱི་ ལུས་ཕུང་ལེབ་མོ་གྲུ་དང་འདྲ་བས་ཆུ་ཁར་གཡེང་ཐུབ་པ་དང་། པགས་པས་སྦྲེལ་

བའྱི་སེར་མོས་ཆུ་དཀྲུག་ཐུབ་པས་ཆུ་རྐལ་རྒྱག་པར་མཁས་པ་མ་ཟད། མགྱིན་པ་ ཀོག་པོ་རྱིང་ཞྱིང་ལྡེམ་མྱུར་ལྡན་པས་ཆུའྱི་ནང་དུ་བསྱིངས་ཏེ་རྒུམ་བུ་འཐུ་ཐུབ་པ་

དང་། ཁ་གདངས་ཚེ་ཆུ་དང་རྒུམ་བུ་མཉམ་དུ་ཁ་ནང་དུ་འོངས་ཀང་། ཁ་བཙུམ་

པ་ན་ལེབ་ཅྱིང་རྱིང་བའྱི་མཆུ་ཏོའྱི་འགམ་གཉྱིས་ཀྱི་སོ་མང་ལྟ་བུའྱི་པགས་པའྱི་

སྲུབས་ནས་ཆུ་བཞུར་བས་རྒུམ་བུ་བཙག་ཐུབ། ཁད་ཆོས་འདྱི་ལྟ་བུ་ལྡན་པའྱི་

མཆུ་ཏོ་ནྱི་ཆུ་ལས་རྒུམ་བུ་འཐུ་བར་འཚམ་པ་ཡྱིན། བྱ་གག་གྱི་རྐུབ་ཚོས་ནས་ ཚིལ་ཞག་ཟགས་པ་དང་། རྒྱུན་དུ་མཆུ་ཏོས་ཚིལ་ཞག་དེ་སྒོ་དང་སྤུ་ལ་བྱུགས་ པའྱི་སྟབས་ཀྱིས་ཆུ་ལ་འཛུལ་ཡང་སྒོ་སྤུ་ཆུ་ཡྱི་སྦང་མྱི་ཐུབ་བོ། ། 71

ཡིག་རིགས། རྩྲོམ་རིག

རྩོམ་ཡྱིག་འབྱི་དཔེ་《བྱ་གག》ཅེས་པ་ནྱི་བྱ་གག་གྱི་འཚོ་

བའྱི་གོམས་གཤྱིས་མཚམས་སྦོར་བྱེད་པའྱི་རྩོམ་ཐུང་ཞྱིག་

ཡྱིན་ལ། ཡྱིག་འབྲུ་༡༥༠ ལྷག་གྱི་ནང་དུ་ཕོགས་བསྡུས་

ཀྱིས་བྱ་གག་གྱི་ཕྱིའྱི་རྣམ་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཆགས་སྟངས།

ཡན་ལག་རེ་རེའྱི་བྱེད་ལས་དང་། ཕན་ནུས། འབེལ་བ་

བཅས་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་གག་ནྱི་ཆུ་

ཁ་རུ་འཚོ་ཞྱིང་གནས་པར་དགའ་བའྱི་རང་གཤྱིས་ཀང་ གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད། ཐོག་མར་སྤྱ​ྱི་ནས་བྱིས་པ་དང་

རེས་སུ་བྱེ་བག་ཏུ་བྱིས་པ་གོ་རྱིམ་གསལ་བ་དང་། སྐད་

ཆ་གནད་དུ་ཁེལ་ཞྱིང་མདོར་བསྡུས་པ་དང་།

གོ་སླ་

ཞྱིང་དོན་ལ་གནས་པ་ཞྱིག་ཡྱིན་ལ། ང་ཚོས་བྱ་གག་གྱི་ ལུས་ཀྱི་ཆགས་སྟངས་ལ་སོགས་པའྱི་འབེལ་ཡོད་ཤེས་བྱ་ གསལ་པོར་རྟོགས་ཐུབ་པ་རེད།

72

གསལ་བཤད་རོམ་ཡྱིག་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་འབྱི་ཐབས།

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། བར་སྲོང་སྲོངས།

གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ནང་དུ་jབྱ་དངོས་ཀྱི་གཟུགས་

kབྱ་དངོས་ཀྱི་

དང་

བཤད་བྱེད་པ། mབྱ་དངོས་ཀྱི་

དང་

གསལ་བཤད་བྱེད་པ། lབྱ་དངོས་ཀྱི་ དང་

གསལ་བཤད་བྱེད་པ་དང་། དང་

གསལ་བཤད་བྱེད་པ་སོགས་འདུས་ཡོད།

གསལ་

གཉིས་པ། ཞིམ་ཕྲུག་ལྔ་ཡི་སྲོད་སངས་དང་། རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ལ་གསལ་བཤད་ཅིག་བིས།

གསུམ་པ། སྲོབ་ཚན་འདི་ཁིད་རེས་གྲོང་གི་གསལ་བཤད་རྩྲོམ་ཡིག་འབི་དཔེ་གཉིས་ལ་འབི་ཐབས་ དང་གྲོ་རིམ་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཏེ་ཡིག་ཕྲེང་བཅྲོ་ལྔ་ལས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་བིས། བཞི་པ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་འབྱི་སྟངས་ཅྱི་འདྲ་ཞྱིག་ཡྱིན་ནམ།

༢ གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ལ་ཇྱི་བཞྱིན་བརོད་པའྱི་རྩོམ་ཡྱིག་དང་མྱི་འདྲ་བའྱི་ཁད་པར་ཅྱི་ཡོད་དམ། ༣ གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ལ་གསལ་བཤད་བྱེད་པའྱི་ཐབས་གཙོ་བོ་གང་དག་ཡོད་དམ། ༤ གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ལ་གསལ་བཤད་བྱེད་པའྱི་གོ་རྱིམ་གང་དག་ཡོད་དམ།

73

རྩྲོམ་རིག

རྩྲོམ་རིག ལྷུག་རྩྲོམ།

སེ་ཚན་འདྱི་རུ་ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཀྱི་རབ་བེད་གཉྱིས་པའྱི་ཚིགས་

བཅད་ཤོཀ་གང་འཚམ་ཞྱིག་ཚན་བཀོད་དང་།

བཤེས་སྤྱིངས་ར་

འགྲེལ་ལས་སློབ་ཚན་གཉྱིས་འདེམས་བཀོད་ཞུས་ཡོད།

སློབ་ཚན་འདྱི་དག་སློབ་ཁྱིད་བེད་སབས། ཚིགས་བཅད་ཚིག་ལྷུག་ ཏུ་བསྒྱུར་བ་དང་།

ཚིགས་བཅད་ལ་དོན་འགྲེལ་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་

ལམ་ནས་ཚིག་ལྷུག་འབྱི་བར་གོམས་འདྲྱིས་ཐེབས་པར་བེད་དགོས།

74

ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད།

སློབ་ཚན་བཅུ་གསུམ་པ།

ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད། དམ་པ་དཔོན་དུ་བསྐོས་གྱུར་ན། །

དོན་གྲུབ་པ་དང་བདེ་སྐྱ​ྱིད་འཐོབ། །

དམ་པ་སྱིག་པ་ཆུང་ཡང་སོང༌། །

དམན་རྣམས་ཆེན་པོའང་དེ་ལྟ་མྱིན། །

སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྒུད་གྱུར་ཀང༌། །

སྤྱོད་པའྱི་ཁད་པར་ལྷག་པར་མཛེས། །

དམ་པ་རྒྱང་ན་གནས་ན་ཡང༌། །

འཁོར་འདབས་ཕན་པས་རྱིང་ནས་སྐྱོང༌། །

གསོན་ཚེ་སྙན་གགས་དགའ་བའྱི་རྒྱུ། །

འཇྱིག་རྟེན་གཞན་དུ་བསོད་ནམས་དགའ། །

ནོར་བུ་རྒྱལ་མཚན་རྩེར་མཆོད་ན། །

ཞོ་ལ་རྡུལ་ཕན་འབྱར་བ་སེལ། །

མེ་ནྱི་ཐུར་དུ་ཁ་བསྟན་ཀང༌། །

མཁའ་ལ་སྤྱིན་ཆེན་འཁྱིགས་པ་ཡྱིས། ། དེ་གཉྱིས་མེད་པའྱི་ནོར་ཙམ་གྱིས། །

ཡུལ་ཕོགས་དགེ་ཞེས་མཁས་རྣམས་སྒོགས། །

ཆང་ལ་ཕབས་ཀང་ལྷག་པར་འདེབས། །

མེ་ལེ་གེན་ལ་འབར་བ་མཐོང༌། ། ས་ཡྱི་ལོ་ཏོག་ཁད་པར་འཕེལ། །

མཁས་རྣམས་དགའ་བ་བསྐྱེད་མྱི་ནུས། །

75

རྩྲོམ་རིག

བྱ​ྱིན་ནས་སླར་ཡང་མྱི་ལེན་པ། །

དམན་པའྱི་བརས་པ་དང་དུ་ལེན། །

དམ་པའྱི་ཡོན་ཏན་སྦས་གྱུར་ཀང༌། །

འཇྱིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཁབ་པར་གསལ། །

ཕན་པ་ཆུང་ངུའང་མྱི་བརེད་པ། །

བདག་ཉྱིད་ཆེན་པོའྱི་ཆེ་རྟགས་ཡྱིན། །

སྣ་མའྱི་མེ་ཏོག་ལེགས་བཀབ་ཀང༌། །

དྲྱི་ཞྱིམ་ཀུན་ཏུ་ཁབ་པར་འགྱུར། །

ལོན་ཤྱིང་དུད་པ་འབས་བུ་མང༌། །

རྨ་བྱ་དལ་བ་མཇུག་སྒོ་བཟང༌། །

དམ་པ་རྣམས་དང་ཕལ་པ་ལ། །

བྱས་པ་མཉམ་ཡང་དྲྱིན་མྱི་འདྲ། །

ཆེན་པོ་རེ་ཞྱིག་རྒུད་གྱུར་ཀང༌། །

དེ་ལ་གདུང་བ་བསྐྱེད་མྱི་དགོས། །

དམ་པ་ཇྱི་ལྟར་རྒུད་གྱུར་ཀང༌། །

སྱིག་དང་འདྲེས་པའྱི་ཟས་མྱི་ཟ། །

དམ་པ་སོག་ལ་བབས་ན་ཡང༌། །

རང་བཞྱིན་བཟང་པོ་ག་ལ་འདོར། །

བསྟོད་པས་དགའ་བར་མྱི་འགྱུར་ལ། །

སྨད་པས་མྱི་དགར་མྱི་འགྱུར་ཞྱིང༌། །

རྟ་མཆོག་དུལ་བ་འགོ་མགོགས་ཏེ། །

ཞྱིང་ལ་ས་བོན་ཁད་མེད་ཀང༌། ། ཟླ་བ་རེ་ཞྱིག་གཟས་ཟྱིན་ཀང༌། །

སེང་གེ་བཀྲེས་ཀང་མྱི་གཙང་བའྱི། ། ས་ལེ་སྦྲམ་ནྱི་བསེགས་བཅད་ཀང༌། ། རང་གྱི་ཡོན་ཏན་ལེགས་གནས་པ། །

དམ་པ་དུལ་བ་མཁས་པའྱི་རྟགས། །

ལོ་ཏོག་ཁད་པར་དཔག་ཏུ་མེད། ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་གོལ་བར་འགྱུར། །

ངན་སྐྱུགས་ཟ་བར་མྱི་བྱེད་དོ། །

དེ་ཡྱི་ཁ་དོག་ཉམས་མྱི་འགྱུར། །

སྐྱེ་བོ་དམ་པའྱི་མཚན་ཉྱིད་ཡྱིན། །

76

ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད།

བདག་ཉྱིད་ཆེན་པོ་གནས་པའྱི་སར། ། མཁའ་ལ་ཉྱི་མ་ཤར་བ་ན། །

མཁས་པ་གཞན་དག་སུ་ཡྱིས་བརྩྱི། ། རྒྱུ་སྐར་མང་ཡང་མཐོང་མྱི་འགྱུར། །

77

རྩྲོམ་རིག

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། མིང་ཚིག་མཆན་འགེལ། རྒྱལ་མཚན།

ཕོགས་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་རྟགས་ཤྱིག་གམ་མཆོད་རས་ཤྱིག

རྒུད།

སྟོབས་ཤུགས་སོགས་མར་ཆག་པའྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན། ལུས་རྒས་སེམས་རྒུད་ལྟ་བུ།

འཁྱིགས་པ།

སྤུངས་པའམ་འཐྱིབས་པའྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན། སྤྱིན་འཁྱིགས་ནས་ཆར་བབས་ལྟ་བུ།

གདུང་བ།

སྐྱོ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན།

ཕབས།

འཁོར་འདབས། བདག་ཉྱིད།

ཆང་གྱི་ཕབས་ཏེ་དངོས་རས་སྐྱུར་བྱེད་ཀྱི་རས་ཤྱིག་གྱི་མྱིང་། འཁོར་སློབ་དང་གཉེན་ཉེ་སོགས་ཀྱི་དོན།

སྐབས་འདྱིར་སྐྱེས་བུ་དམ་པར་གོ་དགོས།

དུལ་བ།

རྒོད་པའྱི་ལྡོག་ཟླ་སྟེ། ཀུན་སྤྱོད་འཇམ་པའམ་ཞྱི་བའྱི་དོན།

མཚན་ཉྱིད།

ཆོས་དེ་དང་དེ་ཡྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡྱིན་པའྱི་གོ་དོན།

བཀྲེས་པ།

དཔག་ཏུ་མེད། ས་ལེ་སྦྲམ།

གོད་ཁོག་ལྟོགས་པའྱི་དོན།

གངས་བརོད་དུ་མེད་པའམ་མཐའ་ཡས་པའྱི་དོན། གསེར་དང་ཟངས་སྤུས་ཚད་དག་པོ།

གཉིས་པ། གཤམ་གི་དི་བ་རྣམས་ལ་ལན་རེ་བིས།

༡ སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དཔོན་པོར་བསྐོས་ན་འབས་བུ་གང་ཐོབ་བམ།

༢ ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱིན་ཆེན་འཁྱིགས་པ་དེ་གང་གྱི་དཔེར་བཀོད་དམ། ༣ མཁས་པ་རྣམས་གང་དང་གང་གྱིས་དགའ་བ་བསྐྱེད་ཐུབ་བམ།

༤ བདག་ཉྱིད་ཆེན་པོའྱི་ཆེ་རྟགས་གསུམ་དེ་གང་དང་གང་ཡྱིན་ནམ། ༥ སྐྱེ་བོ་དམ་པའྱི་མཚན་ཉྱིད་གང་འདྲ་ཡོད་དམ།

༦ དམ་པ་དུལ་བའྱི་དཔེ་གང་དང་གང་བཀོད་འདུག་གམ།

གསུམ་པ། དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་ངྲོས་བཟུང་ནས་འགེལ་བརྲོད་གིས། དམ་པ་སྱིག་པ་ཆུང་ཡང་སོང་། ། ཞོ་ལ་རྡུལ་ཕན་འབྱར་བ་སེལ། །

དམན་རྣམས་ཆེན་པོའང་དེ་ལྟ་མྱིན། །

ཆང་ལ་ཕབས་ཀང་ལྷག་པར་འདེབས། །

78

ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད།

ལོན་ཤྱིང་དུད་པ་འབས་བུ་མང༌། །

རྨ་བྱ་དལ་བ་མཇུག་སྒོ་བཟང༌། །

རྟ་མཆོག་དུལ་བ་འགོ་མགོགས་ཏེ། །

དམ་པ་དུལ་བ་མཁས་པའྱི་རྟགས། །

བཞི་པ། གཤམ་གསལ་རྣམས་ཀི་ཐུན་མྲོང་གི་བསན་བྱ་གང་ཡིན་ནམ། ༡ སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྒུད་གྱུར་ཀང་། །

སྤྱོད་པའྱི་ཁད་པར་ལྷག་པར་མཛེས། །

༢ ཆེན་པོ་རེ་ཞྱིག་རྒུད་གྱུར་ཀང་། ། དེ་ལ་གདུང་བ་བསྐྱེད་མྱི་དགོས། ། ༣ དམ་པ་ཇྱི་ལྟར་རྒུད་གྱུར་ཀང་། ། སྱིག་དང་འདྲེས་པའྱི་ཟས་མྱི་ཟ། །

༤ དམ་པ་སོག་ལ་བབས་ན་ཡང་། ། རང་བཞྱིན་བཟང་པོ་ག་ལ་འདོར། །

ལྔ་པ། རང་ངྲོས་ནས་དཔེ་གསར་རྩྲོམ་གིས། ༡ དམ་པ་སྱིག་པ་ཆུང་ཡང་སོང་། །

དམན་རྣམས་ཆེན་པོའང་དེ་ལྟ་མྱིན། །

་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་

་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་

༢ དམ་པ་རྒྱང་ན་གནས་ན་ཡང་། །

འཁོར་འདབས་ཕན་པས་རྱིང་ནས་སྐྱོང་། །

༣ དམ་པའྱི་ཡོན་ཏན་སྦས་གྱུར་ཀང་། །

འཇྱིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཁབ་པར་གསལ། །

༤ དམ་པ་རྣམས་དང་ཕལ་པ་ལ། །

བྱས་པ་མཉམ་ཡང་དྲྱིན་མྱི་འདྲ། །

༥ བསྟོད་པས་དགའ་བར་མྱི་འགྱུར་ལ། །

སྨད་པས་མྱི་དགར་མྱི་འགྱུར་ཞྱིང་། །

་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་

་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་

་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་

་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་

་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་

་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་

་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་

་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་

དྲུག་པ། དཔེ་རྣམས་ཀིས་དྲོན་གང་ཞིག་བསན་འདུག་གམ། ༡ ནོར་བུ་རྒྱལ་མཚན་རྩེར་མཆོད་ན། །

ཡུལ་ཕོགས་དགེ་ཞེས་མཁས་རྣམས་སྒོགས། །

༣ སྣ་མའྱི་མེ་ཏོག་ལེགས་བཀབ་ཀང་། །

དྲྱི་ཞྱིམ་ཀུན་ཏུ་ཁབ་པར་འགྱུར། །

༢ མེ་ནྱི་ཐུར་དུ་ཁ་བསྟན་ཀང་། །

༤ སེང་གེ་བཀྲེས་ཀང་མྱི་གཙང་བའྱི། །

མེ་ལེ་གེན་ལ་འབར་བ་མཐོང་། ། ངན་སྐྱུགས་ཟ་བར་མྱི་བྱེད་དོ། །

79

རྩྲོམ་རིག

སློབ་ཚན་བཅུ་བཞི་པ།

བཤེས་སྤིངས་ར་འགེལ། (ཚན་བཀོད་ཞུས)

ཁད་པར་དུ་སྱིག་པ་སོང་དགོས་ཚུལ་བསམ་པ་ནྱི།

30] ཁོད་ཀྱིས་བམ་ཟེ་དགེ་སློང་ལྷ་དང་ནྱི། །

མགོན་དང་ཡབ་ཡུམ་སས་དང་བཙུན་མོ་དང༌། ། འཁོར་གྱི་སླད་དུའང་སྱིག་པ་མྱི་བགྱི་སྟེ། །

དམལ་བའྱི་རྣམ་སྨྱིན་སྐལ་ནོད་འགའ་མ་མཆྱིས། །

31] སྱིག་པའྱི་ལས་རྣམས་སྤྱད་པ་འགའ་ཡང་ནྱི། ། དེ་ཡྱི་མོད་ལ་མཚོན་བཞྱིན་མྱི་གཅོད་ཀང༌། ། འཆྱི་བའྱི་དུས་ལ་བབ་ན་སྱིག་པ་ཡྱི། །

ལས་ཀྱི་འབས་བུ་གང་ལགས་མངོན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། རྒྱལ་པོ་ཁོད་ཀྱིས་བམ་ཟེ་དགེ་སློང་ལྷ་དང་ནྱི་མགོན་དང་ཡབ་ཡུམ་སས་དང་བཙུན་མོ་

དང་འཁོར་གྱིས་མཚོན་པའྱི་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སླད་སྟེ་དོན་དུ་སྱིག་པ་མྱི་བགྱི་སྟེ། སྱིག་པའྱི་

འབས་བུ་ཚ་གང་གྱི་དམལ་བའྱི་ནང་དུ་རྣམ་པར་སྨྱིན་པར་འགྱུར་ལ། དེའྱི་ཚེ་རང་ཉྱིད་གཅྱིག་ 80

བཤེས་སྤྱིངས་ར་འགྲེལ།

པུས་མོང་བ་མ་གཏོགས་བམ་ཟེ་ནས་འཁོར་གྱི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐལ་

བ་ནོད་ཅྱིང་ལེན་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་མ་མཆྱིས་པ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀང་མེད་པའྱི་ཕྱིར་རོ། །

འོ་ན་ད་ལྟ་སྱིག་པའྱི་ལས་དངོས་སུ་བྱས་ཀང་འབས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མོང་མྱི་དགོས་པར་བདེ་བར་

གནས་ཆོག་པ་ཇྱི་སྙེད་མཆྱིས་པ་འདྱི་རྣམས་གང་ཡྱིན་ཞེ་ན། སྱིག་པའྱི་ལས་རྣམས་སྤྱད་པ་འགའ་

ཡང་སྟེ་སུ་ཡྱིན་ཀང་དེ་ཡྱི་མོད་ལ་མཚོན་གྱིས་གཏུབས་པ་བཞྱིན་དུ་མྱི་གཅོད་ཀང༌། འཆྱི་བའྱི་

དུས་ལ་བབ་པ་ན་སྔར་སྱིག་པ་བྱས་པ་རྣམས་དྲན་ནས་འགོད་ཅྱིང་འཇྱིགས་སུ་རུང་བའྱི་གཤྱིན་

རེའྱི་སྐྱེས་བུས་འཚེ་བ་དང༌། དམལ་མེས་སེག་པ་ལ་སོགས་པའྱི་འཇྱིགས་པའྱི་སྒ་ཆེན་པོ་ཡྱིད་དུ་ མྱི་འོང་བ་ཐོས་ནས་བདག་ཀང་དེར་འཁྱིད་དོ་སྙམ་ནས་སྐྲག་པ་སོགས་སྱིག་པའྱི་ལས་ཀྱི་འབས་བུ་

གང་ལགས་པ་དེ་རྱིམ་བཞྱིན་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། ། བཅུ་གསུམ་པ། འཕགས་པའྱི་ནོར་ལ་འབད་པ་ནྱི།

32] དད་དང་ཚུལ་ཁྱིམས་གཏོང་དང་ཐོས་པ་དང༌། ། དྲྱི་མེད་ངོ་ཚ་ཤེས་དང་ཁེལ་ཡོད་དང༌། །

ཤེས་རབ་ནོར་བདུན་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །

ནོར་གཞན་ཕལ་པ་དོན་མ་མཆྱིས་རྟོགས་མཛོད། །ཅེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། དཀོན་མཆོག་དང་ལས་འབས་ལ་ཡྱིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་དང༌། ཁས་བངས་པའྱི་ཚུལ་ཁྱིམས་

གཙང་སྱིང་ངེ་བ་བསྲུང་བ་དང༌། ཟང་ཟྱིང་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མ་ཆགས་པར་གཏོང་བ་དང༌། དམ་

པའྱི་ཆོས་ཉན་པའྱི་ཐོས་པ་དང༌། རང་ཉྱིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་མྱི་དགེ་བ་ལ་འཛེམ་པ་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང༌།

གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་འཛེམ་པ་ཁེལ་ཡོད་པ་དང༌། ལེགས་ཉེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའྱི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཆོས་

བདུན་པོ་དེ་དག་རེད་བཀུར་སྙན་གགས་འདོད་པ་སོགས་ཀྱི་དྲྱི་མ་མེད་པ་སྟེ་དྲྱི་མས་མ་གོས་པ་ནྱི་

འཕགས་པའྱི་ནོར་བདུན་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས་ཤྱིང༌། གསེར་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པའྱི་

འཇྱིག་རྟེན་ན་གགས་པའྱི་ནོར་གཞན་ཕལ་པ་རྣམས་ནྱི་འཁྲུག་རྩོད་སོགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མང་

བའྱི་ཕྱིར་དོན་མ་མཆྱིས་པ་སྟེ་སྙྱིང་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པར་མཛོད་ཅེས་པའོ། ། 81

རྩྲོམ་རིག

བཅུ་བཞྱི་པ། དེའྱི་འགལ་རྐེན་སང་བ་ནྱི།

33] རྒྱན་པོ་འགེད་དང་འདུས་ལ་བལྟ་བ་དང༌། ། ལེ་ལོ་སྱིག་པའྱི་གོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། ། ཆང་དང་མཚན་མོ་རྒྱུ་བ་ངན་སོང་བ། །

གགས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དྲུག་སོངས། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། རྒྱན་པོ་འགེད་པ་སྟེ་ཤོ་རྩེ་བ་དང༌། ལོང་གཏམ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ལ་འདུས་པའྱི་སྐྱེ་བོ་མང་ པོ་ལ་བལྟ་བ་དང༌། དགེ་བ་ལ་མྱི་སྤོ་བའྱི་ལེ་ལོ་དང༌། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའྱི་སྱིག་པའྱི་གོགས་པོ་ལ་

བརྟེན་པ་དང༌། ཆང་འཐུང་བ་དང༌། མཚན་མོ་གང་བྱུང་དུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ནྱི་ཕྱི་མ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་

བ་དང༌། ཚེ་འདྱིར་གགས་པ་ཉམས་པའྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡྱིན་པས་ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་སོངས་ཤྱིག །ཅེས་ པའོ། །

བཅོ་ལྔ་པ། འཇྱིག་རྟེན་གྱི་ནོར་ལ་ཆོག་ཤེས་བྱ་བ་ནྱི།

34] ནོར་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ཆོག་ཤེས་པ། །

རབ་མཆོག་ལེགས་པར་ལྷ་མྱིའྱི་སྟོན་པས་གསུངས། ། ཀུན་ཏུ་ཆོག་ཤེས་མཛོད་ཅྱིག་ཆོག་མཁེན་ན། །

ནོར་མྱི་བདོག་ཀང་ཡང་དག་འབྱོར་པ་ལགས། །

35] དེས་པ་བདོག་མང་ཇྱི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ། ། འདོད་པ་ཆུང་རྣམས་དེ་ལྟ་མ་ལགས་ཏེ། ། ཀླུ་མཆོག་རྣམས་ལ་མགོ་བོ་ཇྱི་སྙེད་པ། །

དེ་ལས་བྱུང་བའྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྙེད་དོ། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། ནོར་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནང་ན་ད་ལྟ་རང་ལ་གང་ཡོད་ཀྱིས་ཆོག་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཕྱིས་

བཟང་པོ་དང་མང་པོ་བྱུང་ན་སྙམ་པའྱི་འདོད་པ་མེད་པ་སྟེ། མདོར་ན་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཉྱིད་ རབ་དང་མཆོག་ལགས་པར་ལྷ་མྱིའྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པས་ན། 82

བཤེས་སྤྱིངས་ར་འགྲེལ།

དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཆོག་ཤེས་པར་མཛོད་ཅྱིག་དང༌། ཆོག་མཁེན་ན་ནོར་ཅུང་ཟད་མྱི་བདོག་ ཀང་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པ་ལགས་ཏེ། འབྱོར་པའྱི་དགོས་པ་ནྱི་ཆོག་ཤེས་པ་ཉྱིད་ཡྱིན་པའྱི་ ཕྱིར་རོ། །

འོ་ན་ཆོག་མྱི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཉེས་དམྱིགས་ཇྱི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། དེས་པ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བོས་ནས།

གསེར་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པའྱི་བདོག་པ་མང་བ་རྣམས་ནྱི་གསོག་བསྲུང་བརླག་པའྱི་སྡུག་བསྔལ་

གྱིས་ཇྱི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ནྱི་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ལགས་ཏེ། དཔེར་ན། ཀླུ་མཆོག་སྟེ་ཀླུའྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་མགོ་བོ་ཇྱི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའྱི་སྡུག་བསྔལ་ ཡང་དེ་སྙེད་དེ་སྟེ་མགོ་བོ་ཇྱི་ཙམ་མང་བ་ཙམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མང་བ་བཞྱིན་ནོ། ། བཅུ་དྲུག་པ། ཁད་པར་དུ་འགོགས་པའྱི་ཁྱིམ་ཐབ་གོགས་ཀྱི་སང་བང་བསམ་པ་ནྱི། 36] རང་བཞྱིན་དགར་འབེལ་གཤེད་མ་ལྟ་བུ་དང༌། ། ཁྱིམ་ཐབ་བརས་བྱེད་རེ་མོ་ལྟ་བུ་དང༌། ། ཆུང་ངུའང་རྐུ་བ་ཆོམ་རྐུན་ལྟ་བུ་ཡྱི། །

ཆུང་མ་གསུམ་པོ་དེ་དག་རྣམ་པར་སང༌། །

37] སྱིང་མོ་ལྟ་བུར་རེས་མཐུན་གང་ཡྱིན་དང༌། ། མཛའ་མོ་བཞྱིན་དུ་སྙྱིང་ལ་འབབ་པ་དང༌། །

མ་བཞྱིན་ཕན་པར་འདོད་དང་བན་མོ་བཞྱིན། །

དོན་ནྱི།

དབང་གྱུར་གང་ཡྱིན་རྱིགས་ཀྱི་ལྷ་བཞྱིན་བཀུར། །ཞེས་གསུངས།

རང་བཞྱིན་དག་དང་འབེལ་བ་སྟེ་ཁོ་གཞན་དང་འགོགས་ནས་ཁྱིམ་ཐབ་གསོད་པར་

འདོད་པ་གཤེད་མ་ལྟ་བུ་དང༌། ཁྱིམ་ཐབ་ལ་བཀུར་སྟྱི་མྱི་བྱེད་ཅྱིང་བརས་ཐབས་བྱེད་པ་རེ་མོ་ལྟ་

བུ་དང༌། ནོར་ཆུང་ངུའང་རྐུ་བར་བྱེད་པའྱི་ཆོམ་རྐུན་མ་ལྟ་བུའྱི་ཆུང་མ་གསུམ་པོ་དེ་དག་སང་ངོ༌། །

འོ་ན་ཇྱི་འདྲ་ཞྱིག་བསྟེན་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྱིང་མོ་ལྟ་བུར་རང་དང་རེས་སུ་མཐུན་པ་གང་ཡྱིན་པ་ 83

རྩྲོམ་རིག

དང༌། མཛའ་མོ་བཞྱིན་དུ་རང་གྱི་སྙྱིང་ལ་འབབ་ཅྱིང་བཀུར་སྟྱི་རྱིམ་གོ་བྱེད་པ་དང༌། བུ་ལ་མ་ བཞྱིན་ཕན་པར་འདོད་པ་དང་འདྲ་བར་རང་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དང༌། བན་མོ་བཞྱིན་དུ་རང་གྱི་

དབང་དུ་གྱུར་པའྱི་ཆུང་མ་གང་ཡྱིན་པ་དེ་རྣམས་ནྱི། རྱིགས་ཀྱི་ལྷ་བཞྱིན་དུ་བཀུར་བའམ་བསྟེན་ པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །

སྐྱེས་བུ་འབྱིང་དང་ཐུན་མོང་བའྱི་ལམ་མདོ་ཙམ་ཞྱིག་བཤད་པ་ལ་གཉྱིས།

j

བཟའ་བཏུང་རུང་བ་ལ་ཚོད་ཟྱིན་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་དང༌། kའཁོར་བ་ལ་ཡྱིད་འབྱུང་ཞྱིང་

ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཉྱིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་ཞྱིང་གཉྱིད་ལོག་པ་ཚུན་ཡང་ དོན་མེད་དུ་མ་སོང་བར་དོན་ལྡན་དུ་བྱ་ཚུལ་ལོ། །

དང་པོ། བཟའ་བཏུང་རུང་བ་ལ་ཚོད་ཟྱིན་པར་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་ནྱི། 38] ཁ་ཟས་སྨན་དང་འདྲ་བར་རྱིགས་པ་ཡྱིས། །

འདོད་ཆགས་ཞེ་སང་མེད་པར་བསྟེན་བགྱི་སྟེ། །

རྒྱགས་ཕྱིར་མ་ལགས་བསྙེམས་པའྱི་ཕྱིར་མ་ལགས། །

མཚག་ཕྱིར་མ་ལགས་ལུས་གནས་འབའ་ཞྱིག་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། ཁ་ཟས་ནྱི་ནད་ཀྱི་གཉེན་པོར་སྨན་བསྟེན་པ་དང་འདྲ་བར་བཀྲེས་པའྱི་ནད་ཀྱི་གཉེན་ པོར་ཧ་ཅང་མང་བ་དང་ཉུང་བ་མ་ཡྱིན་པར་ཚོད་རྱིགས་པ་ཡྱིས། ཀུན་སློང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་

སང་གྱི་བསམ་པ་མེད་པར་བསྟེན་པར་བགྱི་སྟེ། རྒྱགས་པའམ་དྲེགས་པའྱི་ཕྱིར་མ་ལགས། བསྙེམས་ པ་སྟེ་འགྱིང་བའམ་སེག་པའྱི་ཕྱིར་མ་ལགས། མཚག་པ་སྟེ་ལུས་མདངས་བཟང་བའམ་ཚགས་དམ་

པའྱི་ཕྱིར་མ་ལགས་སོ། །འོ་ན་དགོས་པ་གང་གྱི་ཕྱིར་བསྟེན་པ་ཡྱིན་ཞེ་ན། ཆོས་སྒྲུབ་པའྱི་ལུས་རྟེན་ འདྱི་གནས་པ་འབའ་ཞྱིག་གྱི་ཕྱིར་ཟ་དགོས་ཞེས་པའོ ། །

གཉྱིས་པ། འཁོར་བ་ལ་ཡྱིད་འབྱུང་ཞྱིང་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཉྱིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བརྩོན་ འགྲུས་བརྩམ་ཞྱིང་གཉྱིད་ལོག་པ་ཚུན་ཡང་དོན་མེད་དུ་མ་སོང་བར་དོན་ལྡན་དུ་བྱ་ཚུལ་ནྱི། 84

39] རྱིགས་པའྱི་བདག་ཉྱིད་ཉྱིན་པར་མཐའ་དག་དང༌། །

བཤེས་སྤྱིངས་ར་འགྲེལ།

མཚན་མོའྱི་ཐུན་གྱི་སྟོད་སྨད་འདས་ནས་ནྱི། །

མནལ་ཚེའང་འབས་བུ་མེད་པར་མྱི་འགྱུར་བར། །

དྲན་དང་ལྡན་པར་དེ་དག་བར་དུ་མནོལ། །ཅེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། རྱིགས་པའྱི་བདག་ཉྱིད་ཅེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བོས་ནས་ཁོད་ཉྱིན་པར་མཐའ་དག་དང༌། དེར་ མ་ཟད་མཚན་མོའྱི་ཐུན་གྱི་སྟོད་སྨད་གཉྱིས་ཀང་དགེ་བའྱི་བྱ་བས་དུས་འདས་པར་བྱས་ནས་ནྱི།

ནམ་གྱི་གུང་ཐུན་ལ་མནལ་བ་སྟེ་གཉྱིད་ལོག་པའྱི་ཚེའང་འབས་བུ་སྟེ་དོན་མེད་པར་མྱི་འགྱུར་བར་

གཉྱིད་གཞན་འགྱུར་ཡྱིན་པས་དགེ་བའྱི་ཕོགས་ཀྱི་དྲན་པ་མ་ཉམས་པ་དང་ལྡན་པར་དེ་དག་བར་ དུ་མནོལ་ཞེས་པའོ། །

སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའྱི་ལམ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞྱི།

j

ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཚུལ། kསྦོར་ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཚུལ། lམཐོང་ལམ་

རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཚུལ། mསོམ་ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཚུལ་ལ་བཞྱི།

j ཚད་མེ ད ་བཞྱི ས ་མཚོ ན ་པའྱི ་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི ་ སེ མ ས་བསོ མ ས་པས་ཚོ ག ས་ལམ་ཆུང་ངུ་རྒྱུད་ལ་

བསྐྱེད་ཚུལ།

kབསམ་གཏན་བསོམས་པས་འབྱིང་དང་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཚུལ། lསྤྱ​ྱིར་ལས་

འབས་དང་ཁད་པར་དགེ་སྱིག་ཆེན་པོའྱི་སང་བང་བསྟན་པ། བསྟན་པའོ། །

mཁད་པར་དུ་སྒྱིབ་པ་ལྔ་སང་ཚུལ་

དང་པོ། ཚད་མེད་བཞྱིས་མཚོན་པའྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསོམས་པས་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་རྒྱུད་ལ་ བསྐྱེད་ཚུལ་ནྱི།

85

རྩྲོམ་རིག

40] བྱམས་དང་སྙྱིང་རེ་དག་དང་དགའ་བ་དང༌། །

བཏང་སྙོམས་རྟག་ཏུ་ཡང་དག་བསོམ་པར་བགྱི། ། གོང་མ་བརེས་པར་མ་གྱུར་དེ་ལྟ་ནའང༌། །

ཚངས་པའྱི་འཇྱིག་རྟེན་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་དང་ལྡན་འདོད་ཀྱི་བྱམས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང་ བལ་འདོད་ཀྱི་སྙྱིང་རེ་དང༌། བདེ་བ་དང་ལྡན་པས་ཡྱིད་བདེ་བའྱི་དགའ་བ་དང༌། ཉེ་རྱིང་ཆགས་

སང་དང་བལ་བའྱི་བཏང་སྙོམས་བཞྱི་པོ་འདྱི་དག་ནྱི། དམྱིགས་ཡུལ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་ དམྱིགས་པ་དང༌། སོམ་པ་པོ་ལ་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པར་འབྱུང་བས་ཁོད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཡང་དག་

པར་བསོམ་པར་བགྱིའ།ོ །དེ་ལྟར་བསོམ་པའྱི་ཚེ་རེ་རེ་ལའང་སེམས་ཅན་ལ་དམྱིགས་པ་དང༌། ཆོས་

ལ་དམྱིགས་པ་དང༌། དམྱིགས་མེད་ལ་དམྱིགས་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕེ་ནས་བདག་མེད་རྟོགས་པའྱི་

ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩྱིས་ཟྱིན་པར་བྱས་ཏེ་བསོམས་པས་འབས་བུ་མ་ངན་ལས་འདས་པའྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ པར་འགྱུར་ལ། ཅྱི་སྟེ་གོང་མ་མ་ངན་ལས་འདས་པའྱི་གོ་འཕང་རེ་ཞྱིག་རེད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་

ནའང༌། ཚངས་པའྱི་འཇྱིག་རྟེན་བསམ་གཏན་དང་པོ་སོགས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་འདོད་པ་ལས་

འདས་པའྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའྱི་ཕྱིར་རོ། །

གཉྱིས་པ། བསམ་གཏན་བསོམས་པས་འབྱིང་དང་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཚུལ་ནྱི། 41] འདོད་སྤྱོད་དགའ་དང་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག ། རྣམ་པར་སངས་པའྱི་བསམ་གཏན་བཞྱི་པོ་ཡྱིས། །

ཚངས་དང་འོད་གསལ་དག་དང་དགེ་རྒྱས་དང༌། །

འབས་བུ་ཆེ་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་མཉམ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། འདོད་སྤྱོད་དེ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའྱི་འདོད་ཆགས་སངས་ཤྱིང་རང་གྱི་ཡན་ལག་དཔོད་

པ༑ དགའ་བ། བདེ་བ། ཏྱིང་ངེ་འཛིན་བཞྱི་དང་ལྡན་པའྱི་བསམ་གཏན་དང་པོའྱི་དངོས་གཞྱིའྱི་

སྙོམས་འཇུག་དང༌། ཡན་ལག་སྔ་མ་རྟོག་དཔོད་སངས་ཤྱིང་། རང་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའྱི་ནང་

རབ་ཏུ་དང་བ། དགའ་བདེ་གཉྱིས་ཏྱིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དང་ལྡན་པའྱི་བསམ་གཏན་གཉྱིས་པའྱི་ 86

བཤེས་སྤྱིངས་ར་འགྲེལ།

དངོས་གཞྱིའྱི་སྙོམས་འཇུག་དང༌། ཡན་ལག་སྔ་མ་ནང་རབ་ཏུ་དང་བས་དགའ་བ་སངས་ཤྱིང་རང་

གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའྱི་དྲན་པ་ཤེས་བཞྱིན་བཏང་སྙོམས་བདེ་བ་ཏྱིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དང་ལྡན་ པའྱི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའྱི་དངོས་གཞྱིའྱི་སྙོམས་འཇུག་དང༌། ཡན་ལག་སྔ་མ་བདེ་བ་དང་སྡུག་

བསྔལ་དག་རྣམ་པར་སངས་ཤྱིང་རང་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའྱི་དྲན་པ་བཏང་སྙོམས་ཚོར་བ་བཏང་

སྙོམས་ཏྱིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དང་ལྡན་པའྱི་བསམ་གཏན་བཞྱི་པའྱི་དངོས་གཞྱིའྱི་སྙོམས་འཇུག་བཞྱི་ པོ་བསོམས་པ་ཡྱིས། གོ་རྱིམ་བཞྱིན་དུ་ཚངས་ཆེན་དང༌། འོད་གསལ་དག་དང༌། དགེ་རྒྱས་དང༌། འབས་བུ་ཆེ་བའྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བ་འཐོབ་ཅེས་པའོ། །

གསུམ་པ། སྤྱ​ྱིར་ལས་འབས་དང་ཁད་པར་དུ་དགེ་སྱིག་ཆེན་པོའྱི་སང་བང་བསྟན་པ་ནྱི། 42] རྟག་དང་མངོན་པར་ཞེན་དང་གཉེན་པོ་མེད། ། ཡོན་ཏན་གཙོ་ལྡན་གཞྱི་ལས་བྱུང་བའྱི་ལས། ། དགེ་དང་མྱི་དགེ་རྣམ་ལྔ་ཆེན་པོ་སྟེ། །

དེ་བས་དགེ་བ་སྤྱོད་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི། །

43] ལན་ཚྭ་སང་འགས་ཆུ་ནྱི་ཉུང་ངུ་ཞྱིག །

རོ་སྒྱུར་བགྱིད་ཀྱི་གངྒཱའྱི་ཀླུང་མྱིན་ལྟར། །

དེ་བཞྱིན་སྱིག་པའྱི་ལས་ནྱི་ཆུང་ངུ་ཡང༌། །

དགེ་བའྱི་རྩ་བ་ཡངས་ལ་མཁེན་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། དགེ་སྱིག་གྱི་ལས་རྟག་དང་སྟེ་དུས་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་སྦོར་བའྱི་ཁད་པར་དང༌། སེམས་

བསྐྱེད་དང་ཁོང་ཁོ་སོགས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དྲག་པོས་བྱེད་པ་བསམ་པའྱི་ཁད་པར་དང༌། ལས་ དེ་ལ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་མེད་པ་གཉེན་པོའྱི་ཁད་པར་དང༌། ཕ་མ་དང་ཆོས་སྨ་བ་སོགས་

ལ་ཕན་གནོད་བྱེད་པ་ཕན་འདོགས་པའྱི་གཞྱིའྱི་ཁད་པར་དང༌། བ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་སོགས་

ལ་ཕན་གནོད་བྱེད་པ་ཡོན་ཏན་གཙོ་ལྡན་པའྱི་གཞྱིའྱི་ཁད་པར་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལས་

བྱུང་བའྱི་དགེ་བ་དང་མྱི་དགེ་བའྱི་ལས་ལ་འབས་བུ་ངེས་པ་དང་མང་པོ་འབྱ​ྱིན་པས་ན་ཆེན་པོ་ ཞེས་བྱའོ།

།དེ་བས་ན་ཁོད་ཀྱིས་མྱི་དགེ་བ་ཆེན་པོ་སངས་ཏེ་དགེ་བ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པས་བརྩོན་ 87

རྩྲོམ་རིག

པར་བགྱིའ།ོ །དེ་ཡང་དཔེར་ན། ལན་ཚྭ་སང་འགའ་སྟེ་ཉུང་ཟད་གཅྱིག་གྱིས་ཆུ་ནྱི་ཉུང་ངུ་ཞྱིག་

ལན་ཚྭའྱི་རོ་ཉྱིད་དུ་སྒྱུར་བར་བགྱིད་ཀྱི་གངྒའྱི་ཀླུང་ངམ་ཆུ་ཤྱིན་ཏུ་མང་ན་སྒྱུར་ནུས་པ་མྱིན་པ་དེ་

བཞྱིན་དུ་སྱིག་པའྱི་ལས་ནྱི་ཆུང་ངུ་ཡང་དགེ་བའྱི་རྩ་བ་ཆུང་ཞྱིང་ཉུང་ན་འབས་བུ་འབྱ​ྱིན་ནུས་ཀྱིས།

ཡངས་པ་སྟེ་ཆེ་ཞྱིང་མང་བ་ལ་འབྱ​ྱིན་མྱི་ནུས་པར་མཁེན་པར་མཛོད་ལ་དགེ་བ་སྟོབས་ཆེན་མང་དུ་ བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །

བཞྱི་པ། ཁད་པར་དུ་སྒྱིབ་པ་ལྔ་སང་ཚུལ་བསྟན་པ་ནྱི།

44] རྒོད་དང་འགོད་དང་གནོད་སེམས་རྨུགས་པ་དང༌། ། གཉྱིད་དང་འདོད་ལ་འདུན་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། ། སྒྱིབ་པ་ལྔ་པོ་འདྱི་དག་དགེ་བའྱི་ནོར། །

འཕོག་པའྱི་ཆོམ་རྐུན་ལགས་པར་མཁེན་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། འདོད་ཡོན་ལ་དམྱིགས་ནས་སེམས་ཕྱིར་འཕོ་བའྱི་རྒོད་པ་དང༌། སྔར་བྱས་ཀྱི་ལས་ལ་

མྱི་འདོད་བཞྱིན་དུ་ཡྱིད་གཅགས་པ་འགོད་པ་དང༌། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱིས་གནོད་ཡུལ་ལ་

སེམས་ཁོང་ནས་འཁྲུགས་པ་གནོད་སེམས་དང༌། གཏྱི་མུག་གྱི་ཆར་གཏོགས་ལུས་སེམས་ལྱི་ཞྱིང་

ལས་སུ་མྱི་རུང་བ་རྨུགས་པ་དང༌། དབང་ཤེས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་རང་དབང་མེད་པར་ནང་དུ་སྡུད་

པ་གཉྱིད་དང༌། ཁ་ཟས་དང་འཁྱིག་པ་སོགས་ཀྱི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང༌། བདེན་པའྱི་དོན་ལ་

ཡྱིད་གཉྱིས་ཟ་བའྱི་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་སྒྱིབ་པས་ན་སྒྱིབ་པ་ཞེས་བྱ་

ལ༑ འདྱི་དག་ནྱི་དགེ་བའྱི་ནོར་འཕོག་པའྱི་ཆོམ་རྐུན་ལགས་པར་མཁེན་པར་མཛོད་ལ་སོངས་

ཤྱིག་ཅེས་པའོ། །

འདྱི་རྣམས་རེ་རེ་ནས་བརྩྱིས་ན་བདུན་ཡོད་ཀང་རྒོད་འགོད་གཉྱིས་དང༌། རྨུགས་གཉྱིད་གཉྱིས་ལ་ སྒྱིབ་པ་རེ་རེར་བཞག་ནས་ལྔར་གསུངས་སོ། །

གཉྱིས་པ། སྦོར་ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ཚུལ་ལ་གཉྱིས། j དངོས་ཀྱི་དོན་དང༌། k ལམ་ཐམས་ཅད་ 88

བཤེས་སྤྱིངས་ར་འགྲེལ།

ཀྱི་ཐུན་མོང་གྱི་ཉམས་ལེན་བསྟན་པའོ། ། དང་པོ། དངོས་ཀྱི་དོན་ནྱི།

45] དད་དང་བརྩོན་འགྲུས་དག་དང་དྲན་པ་དང༌། ། ཏྱིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ཆོས་མཆོག་ལྔ་ཉྱིད་དེ། །

འདྱི་ལ་མངོན་བརྩོན་མཛོད་ཅྱིག་འདྱི་དག་ནྱི། །

སྟོབས་དབང་ཞེས་བགྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པའང་ལགས། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡྱིད་ཆེས་ཀྱི་དད་པ་དང༌། དེ་དག་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སྤོ་བའྱི་

བརྩོན་འགྲུས་དག་དང༌། བདེན་པ་དང་དེའྱི་རྣམ་པ་མ་བརེད་པའྱི་དྲན་པ་དང༌། དེ་ལ་སེམས་རྩེ་

གཅྱིག་པའྱི་ཏྱིང་ངེ་འཛིན་དང༌། དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའྱི་ཤེས་རབ་སྟེ་ལྔ་པོ་

འདྱི་རྣམས་གོམས་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་མཛོད་ཅྱིག འདྱི་དག་ནྱི་འཕགས་ལམ་གྱི་དངོས་

རྒྱུར་གྱུར་པའྱི་ཚེ་ཆོས་མཆོག་ཉྱིད་དང༌། དེ་དག་བཟོད་པའྱི་ཚེ་མྱི་མཐུན་ཕོགས་ཀྱིས་མྱི་བརྱི་བས་

སྟོབས་དང༌། དྲོད་ཀྱི་ཚེ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་དབང་ལྷག་པར་བྱེད་པས་དབང་པོ་ཞེས་

བགྱི་བ་དང༌། དེ་ཉྱིད་འཕེལ་བ་ན་དགེ་བའྱི་རྩ་བ་གཡོ་བའྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པའྱི་ཕྱིར་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ ཞེས་བགྱི་བའང་ལགས་སོ། །

གཉྱིས་པ། ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གྱི་ཉམས་ལེན་བསྟན་པ་ལ་བཅུ་དྲུག

jསང་བྱ་སོང་བ་

དང་གཉེན་པོ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་གང་ལ་ཡང་དཔད་སོམ་ཉྱིད་གནད་ཟབ་ཏུ་བསྟན་པ།

kའཇྱིག་

རྟེན་པའྱི་ཡང་དག་པའྱི་ལྟ་བ་ལ་འབད་པ།

l འཇྱི ག ་རྟེ ན ་ལས་འདས་པའྱི ་ ལྟ་བ་ལ་འབད་པ།

ལམ་ལ་གཙོ་བོར་རང་གྱིས་འབད་དགོས་པ།

pལམ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་འབད་པ།

mའཇྱིག་རྟེན་ལས་འདས་པའྱི་ཡང་དག་པའྱི་ལྟ་བ་ཇྱི་ལྟར་བསོམ་པ། nཀུན་སྦོར་སང་བ། oཐར་

པའྱི་རྩ་བ་དྲན་པ་སྐྱོང་ཚུལ་ལ་འབད་པ། ཆེན་རེད་དཀའ།

11

r དྲན་པའྱི་རྒྱུ་འཆྱི་བ་མྱི་རྟག་པ།

འཁོར་ལོ་བཞྱིའྱི་གདམས་ངག

12

s དལ་འབྱོར་དོན་

བ་མའྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གདམས་ངག

འགལ་རྐེན་མེད་མཐུན་རྐེན་འཛོམས་པའྱི་དུས་སུ་འབད་རྱིགས་པ། 89

qལམ་སོམ་

14

13

འཁོར་བའྱི་ཉེས་དམྱིགས་

རྩྲོམ་རིག

སྤྱ​ྱིར་བསོམ་པ། 15 སོ་སོར་བསོམ་པ། 16 འཁོར་བ་སངས་ཤྱིང་མང་འདས་འཐོབ་པའྱི་དོན་དུ་བརྩོན་

འགྲུས་རྒྱ་ཆེར་རྩོམ་པའྱི་ཚུལ་བསམ་པའོ། །

དང་པོ། སང་བྱ་སོང་བ་དང་གཉེན་པོ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པ་གང་ལ་ཡང་དཔད་སོམ་ཉྱིད་གནད་ཟབ་

ཏུ་བསྟན་པ་ནྱི།

46] ན་རྒ་འཆྱི་སྡུག་བལ་དང་དེ་བཞྱིན་དུ། །

ལས་ནྱི་བདག་གྱིར་བྱ་ལས་མ་འདས་ཞེས། ། དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་ནྱི། །

དེ་ཡྱི་གཉེན་པོའྱི་སོ་ནས་རྒྱགས་མྱི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། བདག་ནྱི་ན་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆྱི་བ་དང་སྡུག་པ་དང་བལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་མ་འདས་

པ་དང༌། དེ་བཞྱིན་དུ་ལས་ནྱི་བདག་གྱིར་བྱ་བ་ལས་མ་འདས་ཏེ། བདེ་སྡུག་དེ་དག་བདག་གྱིས་

སྔར་བྱས་ཀྱི་ལས་ལ་རག་ལས་ཀྱི་བདག་ལ་རང་དབང་མེད་དོ་ཞེས་ཚུལ་བཞྱིན་དུ་བསམ་པར་བྱ་

སྟེ༑ དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་ནྱི་རྒྱགས་པ་དེ་ཡྱི་གཉེན་པོ་ཡྱིན་པའྱི་སོ་ནས་རྒྱགས་པར་ མྱི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པར་མཛོད་ཅེས་པའོ། །

གཉྱིས་པ། འཇྱིག་རྟེན་པའྱི་ཡང་དག་པའྱི་ལྟ་བ་ལ་འབད་པ་ནྱི། 47] གལ་ཏེ་མཐོ་རྱིས་ཐར་པ་མངོན་བཞེད་ན། ། ཡང་དག་ལྟ་ལ་གོམས་པ་ཉྱིད་དུ་མཛོད། །

གང་ཟག་ལོག་པར་ལྟ་བས་ལེགས་སྤྱད་ཀང༌། །

ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྨྱིན་པ་མྱི་བཟད་ལྡན། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་སུ་མཐོ་རྱིས་དང༌། མཐར་ཐུག་ཐར་པ་ཐོབ་པར་མངོན་པར་བཞེད་

ན་དཀར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལས་འབས་མྱི་བསླུ་བ་ལ་ངེས་པ་རེད་པའྱི་འཇྱིག་རྟེན་པའྱི་ཡང་

དག་པའྱི་ལྟ་བ་དང༌། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉྱིད་རྟོགས་པའྱི་འཇྱིག་རྟེན་ལས་འདས་ 90

བཤེས་སྤྱིངས་ར་འགྲེལ།

པའྱི་ཡང་དག་པའྱི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པ་ཉྱིད་དུ་མཛོད་དང༌། དེ་མ་བསོམས་ན་གང་ཟག་ལས་འབས་ ལ་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ཆོས་རྣམས་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའྱི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་

ལྡན་པས་སྦྱིན་སོགས་དཀར་པོའྱི་ཆོས་ལ་ལེགས་པར་སྤྱད་ཀང༌། ལོག་ལྟས་དགེ་བའྱི་རྩ་བ་རྣམས་

དྲུངས་ནས་ཕྱུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་འཁོར་བར་རྣམ་པར་སྨྱིན་པ་མྱི་བཟད་ཅྱིང་རྩུབ་པ་དང་ལྡན་པ་མོང་ བར་འགྱུར་བའྱི་ཕྱིར་རོ། །

གསུམ་པ། འཇྱིག་རྟེན་ལས་འདས་པའྱི་ལྟ་བ་ལ་འབད་པ་ནྱི། 48] མྱི་ནྱི་ཡང་དག་ཉྱིད་དུ་མྱི་བདེ་ཞྱིང༌། །

མྱི་རྟག་བདག་མེད་མྱི་གཙང་རྱིག་པར་བགྱི། ། དྲན་པ་ཉེ་བར་མ་བཞག་རྣམས་ཀྱིས་ནྱི། །

ཕྱིན་ཅྱི་ལོག་བཞྱིར་ལྟ་བ་ཕུང་ཁོལ་བ། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། མྱི་ནྱི་ཡང་དག་ཉྱིད་དུ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བལྟས་ན་སྡུག་བསྔལ་བསམ་གྱིས་མྱི་ཁབ་པས་ མནར་བས་མྱི་བདེ་ཞྱིང༌། སྐད་ཅྱིག་གྱིས་འཇྱིག་པས་མྱི་རྟག་པ་དང༌། དབང་བྱེད་པ་པོའྱི་སྐྱེས་

བུ་མེད་པས་བདག་མེད་པ་དང༌། མྱི་གཙང་བའྱི་རས་སོ་དྲུག་འདུས་པའྱི་བདག་ཉྱིད་ཡྱིན་པས་མྱི་

གཙང་བར་རྱིག་པར་བགྱིའ།ོ །དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་མ་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནྱི་ལུས་ཚོར་སེམས་

ཆོས་གཙང་བདེ་རྟག་བདག་གྱི་ཕྱིན་ཅྱི་ལོག་བཞྱིར་ལྟ་བ་ཡྱིན་ལ། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ནྱི་འཁོར་བ་དང་ ངན་སོང་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའྱི་ཕྱིར་ཕུང་ཁོལ་བ་ཞེས་བྱ་ལ་དེ་བས་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པར་ བགྱིའ།ོ །

91

རྩྲོམ་རིག

སྦྲོང་ཚན། [ཀ] མིང་ཚིག་མཆན་འགེལ། སྐལ་ནོད།

འཕགས་པའྱི་ནོར་བདུན། དེས་པ། ཀླུ་མཆོག

ཀླུའྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ།

ཁྱིམ་གྱི་ཐབ་བཟུང་མཁན་སྟེ་བཟའ་ཚང་། གཡོག་མོའྱི་མྱིང་།

རང་གྱི་ཕུན་ཚོགས་ལ་དམྱིགས་ནས་སེམས་དགའ་བདེས་ཁེངས་པའྱི་རྣམ་པ་ཅན་

གྱི་སེམས་བྱུང་།

ཁེངས་དྲེགས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པའྱི་དོན།

མཚག

རྱིགས་པའྱི་བདག་ཉྱིད། མནལ། མནོལ།

འོད་གསལ། དགེ་རྒྱས།

ལུས་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་ཟུངས་དང་ལུས་ཀྱི་གཟྱི་མདངས་དང་ཁམས་སོགས་ཀྱི་སྤྱ​ྱི་མྱིང་། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རྱིགས་པ་དང་། ཡྱིད་ཆེས་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་ལ་བརྟེན་

པའྱི་བདག་ཉྱིད་དེ། འདྱིར་རྒྱལ་པོ་བདེ་སྤྱོད་བཟང་པོ་ལ་གོ་དགོས། ཉལ་བ་དང་གཉྱིད་པའྱི་དོན།

རས་བཙོག་པོ་ལུས་ལ་ཕོག་པའམ་འགོས་ནས་ནད་བྱུང་བ་དོན་ཏེ། འདྱིར་གཉྱིད་

ལོག་ཅྱིག་ཅེས་པའྱི་སྐུལ་ཚིག་གོ། །

ཚངས་པའྱི་འཇྱིག་རྟེན། ཚངས་ཆེན།

ཤེས་རབ་སྟེ་བདུན།

སྤྱོད་བཟང་པོ་ལ་གོ་དགོས།

བན་མོ།

བསྙེམས་པ།

དད་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྱིམས། ཐོས་པ། གཏོང་བ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ། ཁེལ་ཡོད་པ།

ཞྱི་ཞྱིང་དུལ་བའམ། རང་བཞྱིན་བཟང་པོའྱི་དོན་ཏེ། སྐབས་འདྱིར་རྒྱལ་པོ་བདེ་

ཁྱིམ་ཐབ། རྒྱགས་པ།

སྐལ་བ་ལེན་པའྱི་དོན།

བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་ཀྱི་འཇྱིག་རྟེན་ཁམས་ཐམས་ཅད།

བསམ་གཏན་དང་པོའྱི་གནས་རྱིས་གསུམ་པའམ་གོང་མ་ལུས་བཟང་ཞྱིང་དགེ་རྩ་

དང་མཐུ་སྟོབས་སོགས་ཚངས་པའྱི་གནས་འོག་མ་གཉྱིས་ལས་ཆེ་བས་ཚངས་པ་ཆེན་པོའ ོ ོ། །

བསམ་གཏན་གཉྱིས་པའྱི་གནས་རྱིས་གོང་མ་སྟེ། གནས་འདྱིར་སྐྱེས་པའྱི་ལྷ་ནྱི་ལྷ་

གཞན་གྱི་གནས་སུ་ཡང་འོད་གསལ་བར་བྱེད་པས་འོད་གསལ་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ། ལྷའྱི་གནས་ ཀྱི་འོད་ཀྱིས་གནས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་སྣང་བར་གྱུར་པས་ན་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །

བསམ་གཏན་གསུམ་པའྱི་གནས་རྱིས་ཀྱི་གོང་མ་གནས་འདྱིར་སྐྱེས་པའྱི་ལྷ་རྣམས་

ནྱི་འཇྱིག་རྟེན་པའྱི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་མ་ལུས་པར་རོགས་པའམ་རྒྱས་པས་དགེ་རྒྱས་ཞེས་ 92

བཤེས་སྤྱིངས་ར་འགྲེལ།

བྱའོ། །ལྷ་དེ་དག་གྱི་དགེ་བ་ལས་ལྷག་པ་ལྷའྱི་རྱིས་མན་ཆད་གཞན་ལ་མེད་པས་དགེ་རྒྱས་ཞེས་ འབས་བུ་ཆེ་བ། སྒྱིབ་པ་ལྔ། ཆོས་མཆོག་ལྔ།

བྱའོ། །

བསམ་གཏན་བཞྱི་པའྱི་གནས་རྱིས་གསུམ་པ་གནས་འདྱིར་སྐྱེས་པའྱི་ལྷ་རྣམས་ནྱི་སོ་

སྐྱེས་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བའྱི་འབས་བུ་གཞན་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཆེ་བས་འབས་བུ་ ཆེ་བ་ཞེས་བྱ།

རྒོད་འགོད་དང༌། གནོད་སེམས། རྨུགས་གཉྱིད། འདོད་ལ་འདུན་པ། ཐེ་ཚོམ་བཅས་ལྔའོ། །

ཡང་གངས་འདྲེན་ལུགས་ཤྱིག་ལ་འདོད་ཆགས་དང༌། རྨུགས་པ་དང༌། གཉྱིད་དང༌། འགོད་པ་ དང༌། གཡེང་བ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་བཅས་ལྔའོ། །

དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས། དྲན་པ། ཏྱིང་ངེ་འཛིན། ཤེས་རབ་སྟེ་ལྔའོ། །

འཇྱིག་རྟེན་པའྱི་ཡང་དག་པའྱི་ལྟ་བ།

ལས་འབས་ལ་ཡྱིད་ཆེས་པའྱི་ལྟ་བ།

[ཁ] གལ་ཆེའི་མིང་ཚིག

སྱིག་པའྱི་ལས། འཕགས་པའྱི་ནོར། འཇྱིག་རྟེན་གྱི་ནོར། ཁྱིམ་ཐབ་གོགས་ཀྱི་སང་བང་། བཟའ་བཏུང་ལོངས་ སྤྱོད་ཚུལ། ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་། བྱམས་པ། དགའ་བ། བཏང་སྙོམས། བསམ་གཏན། དགེ་སྱིག་གྱི་སང་ བང་། སྦོར་ལམ། སང་བྱ་དང་གཉེན་པོ།

[ག] སྲོབ་ཚན་བཀགས་ཏེ་ལན་བིས།

1] གཞན་དོན་དུ་སྱིག་པ་བྱས་པའྱི་འབས་བུ་སུ་ལ་སྨྱིན་ཚུལ་ཕྱིས། 2] འཕགས་པའྱི་ནོར་ལ་འབད་ཚུལ་ཕྱིས།

3] འཇྱིག་རྟེན་གྱི་ནོར་ལ་ཆོག་ཤེས་བསྟེན་ཚུལ་ཕྱིས། 4] ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱི་སང་བང་བྱ་ཚུལ་ཕྱིས། 5] ཁ་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཚུལ་ཕྱིས།

6] དགེ་བའྱི་ནོར་འཕོག་པའྱི་ཆོམ་རྐུན་གང་ཡྱིན་ངོས་འཛིན་གྱིས། 7] སྟོབས་དང་དབང་གྱི་ཁད་པར་ཕྱིས།

8] འཇྱིག་རྟེན་དང་འཇྱིག་རྟེན་ལས་འདས་པའྱི་ཡང་དག་པའྱི་ལྟ་བའྱི་ཁད་པར་ཕྱིས།

[ང] བཤེས་སྤིངས་ཀི་རྩ་བ་རྣམས་བྲོར་འཛིན་དགྲོས། 93

རྩྲོམ་རིག

སློབ་ཚན་བཅློ་ལྔ་པ།

བཤེས་སྤིངས་ར་འགེལ། བཞྱི་པ། འཇྱིག་རྟེན་ལས་འདས་པའྱི་ཡང་དག་པའྱི་ལྟ་བ་ཇྱི་ལྟར་བསོམ་པ་ནྱི། 49] གཟུགས་ནྱི་བདག་མ་ཡྱིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ་བདག །

གཟུགས་དང་ལྡན་མྱིན་གཟུགས་ལ་བདག་གནས་མྱིན། ། བདག་ལ་གཟུགས་མྱི་གནས་ཏེ་དེ་བཞྱིན་དུ། ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞྱི་ཡང་སྟོང་རྟོགས་བགྱི། །

50] ཕུང་པོ་འདོད་རྒྱལ་ལས་མྱིན་དུས་ལས་མྱིན། ། རང་བཞྱིན་ལས་མྱིན་ངོ་བོ་ཉྱིད་ལས་མྱིན། ། དབང་ཕྱུག་ལས་མྱིན་རྒྱུ་མེད་ཅན་མྱིན་ཏེ། །

མྱི་ཤེས་ལས་དང་སེད་ལས་བྱུང་རྱིག་མཛོད། །ཅེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། མདོ་ལས། གཟུགས་བདག་མ་ཡྱིན་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། གཟུགས་བདག་དང་ རང་བཞྱིན་གྱིས་གཅྱིག་མ་ཡྱིན་ཏེ།

དེ་ལྟར་ན་བདག་དུ་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའྱི་ཕྱིར་དང༌།

བདག་གཟུགས་དང་ངོ་བོ་ཉྱིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་མ་ཡྱིན། གཟུགས་ལ་བདག་རང་བཞྱིན་གྱིས་གནས་ པ་མ་ཡྱིན། བདག་ལའང་གཟུགས་རང་བཞྱིན་གྱིས་མྱི་གནས་ཏེ། བདག་མེད་པར་ཡང་གཟུགས་ 94

བཤེས་སྤྱིངས་ར་འགྲེལ།

སྐྱེ་བ་དང་འཇྱིག་པར་མཐོང་བའྱི་ཕྱིར་རོ། །

དེ་བཞྱིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའྱི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞྱི་ལ་ཡང་ངོ་བོ་དང་རང་བཞྱིན་གྱིས་གྲུབ་ པའྱི་བདག་གྱིས་སྟོང་ཚུལ་ལུང་རྱིགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བགྱིའ།ོ །

དེའྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་འདོད་རྒྱལ་གནམ་བབ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡྱིན། དུས་ རྟག་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡྱིན། རང་བཞྱིན་རྟག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡྱིན། ངོ་བོ་ཉྱིད་ལས་བྱུང་བ་ ཡང་མ་ཡྱིན། དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡྱིན་ཏེ། དེ་དག་ལས་བྱུང་ན་མྱི་མཐུན་པའྱི་

རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་ཐལ་བའྱི་ཕྱིར་དང༌། ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡྱིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་ཡང་ན་ནམ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའྱི་ཕྱིར་རོ། །

འོ་ན་གང་ལས་བྱུང་བ་ཡྱིན་ཞེ་ན། མྱི་ཤེས་ལས་དང་སྟེ་མ་རྱིག་པས་གཡོགས་པའྱི་ལས་སྟོབས་ལྡན་ སེད་པས་བརླན་པར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བར་རྱིག་པར་མཛོད་ཅེས་པའོ། ། ལྔ་པ། ཀུན་སྦོར་སང་བ་ནྱི།

51] ཚུལ་ཁྱིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་རང་ལུས་ལ། ། ཕྱིན་ཅྱི་ལོག་པར་ལྟ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། །

ཀུན་ཏུ་སྦོར་བ་འདྱི་གསུམ་ཐར་པ་ཡྱི། །

གོང་ཁེར་སོ་འགེགས་ལགས་པར་མཁེན་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། དཔེར་ན། ལམ་ལ་འགོ་མྱི་འདོད་པ་དང༌། ལམ་ལོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། ལམ་ལ་ཐེ་

ཚོམ་ཟ་བ་གསུམ་འདོད་པའྱི་ཡུལ་དུ་འགོ་བའྱི་གེགས་ཡྱིན་པ་བཞྱིན་དུ། ལྟ་བ་ངན་པའྱི་རེས་སུ་

འབངས་པའྱི་ཚུལ་ཁྱིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་དག་གོལ་དུ་འཛིན་པ་ཚུལ་ཁྱིམས་མཆོག་འཛིན་ དང༌། རང་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པའྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་དང་བདག་གྱི་བའྱི་རྣམ་པར་ཕྱིན་ཅྱི་ལོག་ཏུ་ལྟ་

བའྱི་འཇྱིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་དང༌། ཐར་ལམ་ལ་ཡྱིད་གཉྱིས་ཟ་བས་ཐེ་ཚོམ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་སྦོར་བ་འདྱི་ གསུམ་ཐར་པའྱི་གོང་ཁེར་གྱི་སོ་འགེགས་ལགས་པར་མཁེན་པར་མཛོད་ཅེས་པའོ། ། 95

རྩྲོམ་རིག

དྲུག་པ། ཐར་ལམ་ལ་གཙོ་བོར་རང་གྱིས་འབད་དགོས་པ་ནྱི། 52] ཐར་པ་བདག་ལ་རག་ལས་འདྱི་ལ་ནྱི། །

གཞན་གྱིས་གོགས་བགྱིར་ཅྱི་ཡང་མ་མཆྱིས་པས། ། ཐོས་དང་ཚུལ་ཁྱིམས་བསམ་གཏན་ལྡན་པ་ཡྱིས། །

བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞྱི་ལ་འབད་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་པ་སེམས་ཉོན་མོངས་པའྱི་འཆྱིང་བ་ལས་གོལ་བ་ལ་བྱེད་པ་ཡྱིན་ པས། དེ་འཐོབ་པའྱི་ཐབས་གོམས་པར་བྱེད་པ་བདག་ཉྱིད་ལ་རག་ལས་ཀྱིས། འདྱི་ལ་ནྱི་གང་ཟག་

གཞན་གྱིས་རང་གྱི་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ་གནས་མཐོན་པོར་འཁྱིད་པ་སོགས་ཀྱི་གོགས་བགྱི་བར་བྱ་

བ་ཅྱི་ཡང་མ་མཆྱིས་པས། རང་ཉྱིད་ཀྱིས་གཞྱི་ངེས་འབྱུང་གྱི་བསམ་པས་ཟྱིན་པའྱི་ཚུལ་ཁྱིམས་རྣམ་

པར་དག་པ་ལ་གནས་ནས་གསུང་རབ་དགོངས་འགེལ་དང་བཅས་པ་ལ་ཐོས་བསམ་ཚུལ་བཞྱིན་དུ་

བགྱིས་ཏེ། ཐོས་དོན་ལ་རྩེ་གཅྱིག་ཏུ་འཇོག་པའྱི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་ཡྱིས་ཀུན་བྱང་གྱི་བདེན་ པ་རྣམ་པ་བཞྱི་དང༌། དེ་དག་གྱི་ཁད་ཆོས་མྱི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང༌། དོན་

དམ་བདེན་པ་སྤོས་བལ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉྱིད་བསོམ་པ་ལ་འབད་པར་མཛོད་ཅེས་པའོ། ། བདུན་པ། ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་འབད་པ་ནྱི།

53] ལྷག་པའྱི་ཚུལ་ཁྱིམས་ལྷག་པའྱི་ཤེས་རབ་དང༌། ། ལྷག་པའྱི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་བསླབ་པར་བགྱི། ། བསླབ་པ་བརྒྱ་རྩ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གཅྱིག་ནྱི། །

གསུམ་པོ་འདྱི་ནང་ཡང་དག་འདུ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། སོང་བདུན་འཁོར་བཅས་ཀྱི་ལྷག་པའྱི་ཚུལ་ཁྱིམས་དང༌། བདག་མེད་རྟོགས་པའྱི་ལྷག་

པའྱི་ཤེས་རབ་དང༌། ཡང་དག་པའྱི་དོན་ལ་སེམས་རྩེ་གཅྱིག་ཏུ་འཇོག་པའྱི་ཏྱིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལྷག་

པའྱི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་བསླབ་པར་བགྱི་སྟེ། བསླབ་པ་གསུམ་པོ་འདྱི་དག་ཐར་པ་ཐོབ་པའྱི་ཐབས་

ཆ་ཚང་བ་ཡྱིན་པའྱི་ཕྱིར་རོ། །འདྱི་ལྟར་བསླབ་པ་བརྒྱ་རྩ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གཅྱིག་ནྱི་ཞེས་པའྱི་རྩ་ཞེས་ 96

བཤེས་སྤྱིངས་ར་འགྲེལ།

པ་ལྷག་པའྱི་དོན་ཡྱིན་པར་གསུངས་པས་བརྒྱའྱི་ལྷག་མ་བརྒྱ་སྟེ་ཉྱིས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུའྱི་ལྷག་མ་ གསུམ་སྟེ་འདུལ་བའྱི་སེ་སྣོད་ནས་གསུངས་པའྱི་དགེ་སློང་གྱི་ཁྱིམས་ཉྱིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་

རྣམས་ལྷག་པའྱི་ཚུལ་ཁྱིམས་ཡྱིན་པའྱི་ཕྱིར་དང༌། བསླབ་པ་རྱིན་པོ་ཆེ་གསུམ་པོ་འདྱིའྱི་ནང་དུ་ བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུ་བར་འགྱུར་བས་གསུམ་པོ་འདྱི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། ། བརྒྱད་པ། ལམ་བསོམ་པའྱི་རྩ་བ་དྲན་པ་སྐྱོང་ཚུལ་ལ་འབད་པ་ནྱི།

54] དབང་ཕྱུག་ལུས་རྟོགས་དྲན་པ་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས། ། བགོད་པ་གཅྱིག་པའྱི་ལམ་དུ་ཉེ་བར་བསྟན། །

དེ་ནྱི་བསྒྱིམས་ནས་མངོན་པར་བསྲུང་བགྱི་སྟེ། །

དྲན་པ་ཉམས་པས་ཆོས་ཀུན་འཇྱིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། དབང་ཕྱུག་ཅེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བོས་ནས་ལུས་རྟོགས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གང་བྱེད་ཀང་དེའྱི་

གནས་སྐབས་སུ་དྲན་པ་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། དྲན་པ་ནྱི་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་བགོད་པ་ གཅྱིག་པའྱི་ལམ་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པའྱི་ཕྱིར་རོ། །

དེ་བས་ན་དྲན་པ་དེ་ནྱི་རབ་ཏུ་བསྒྱིམས་ནས་མངོན་པར་བསྲུང་བར་བགྱི་སྟེ། དྲན་པ་ཉམས་པས་

བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའྱི་དགེ་བའྱི་ཆོས་ཀུན་འཇྱིག་པར་འགྱུར་བས་དུས་ནམ་ཡང་དྲན་པ་ མ་ཉམས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལག་ཏུ་འོང་བ་ཡྱིན་ནོ། ། དགུ་པ། དྲན་པའྱི་རྒྱུ་འཆྱི་བ་མྱི་རྟག་པ་བསམ་པ་ལ་གསུམ།

j ཚེ་མྱི་རྟག་ཅྱིང་ལུས་ལ་སྙྱིང་པོ་མེད་པས་ཆགས་པར་མྱི་རྱིགས་པ།

k ས་ཞྱིང་བརྟན་པ་རྣམས་

ཀང་འཇྱིག་པར་ངེས་ན་ལུས་འཇྱིག་པ་སྨོས་མྱི་དགོས་པ། lའཁོར་བ་ལ་ཡྱིད་འབྱུང་བར་བྱ་བའོ། །

97

རྩྲོམ་རིག

དང་པོ། ཚེ་མྱི་རྟག་ཅྱིང་ལུས་ལ་སྙྱིང་པོ་མེད་པས་ཆགས་པར་མྱི་རྱིགས་པ་ནྱི། 55] ཚེ་ནྱི་གནོད་མང་རླུང་གྱིས་བཏབ་པ་ཡྱི། ། ཆུ་ཡྱི་ཆུ་བུར་བས་ཀང་མྱི་རྟག་ན། །

དབུགས་རྔུབ་དབུགས་འབྱུང་གཉྱིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས། ། སད་ཁོམ་གང་ལགས་དེ་ནྱི་ངོ་མཚར་ཆེ། །

56] ལུས་མཐའ་ཐལ་བ་མཐར་སྐམ་མཐར་འདྲུལ་ཞྱིང༌། ། ཐ་མར་མྱི་གཙང་སྙྱིང་པོ་མ་མཆྱིས་པར། །

རྣམ་པར་འཇྱིག་དེངས་མགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །

སོ་སོར་འགེས་ཆོས་ཅན་དུ་མཁེན་པར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། སྐྱེས་བུའྱི་ཚེའམ་ལུས་སོག་ལ་ནྱི་ཕྱིའྱི་རྐེན་མྱིས་མཚོན་བསྣུན་པ། དུག་བཏང་བ། གཤྱིན་ རེ་དང་རྒྱལ་གདོན་ལ་སོགས་པས་ཚེ་འཕོག་པ།

ནང་གྱི་འབྱུང་བ་བཞྱི་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་

པའྱི ་ གནོ ད ་པ་ཤྱི ན ་ཏུ་མང་བས་རླུང་གྱི ས ་བཏབ་པའྱི ་ ཆུའྱི ་ ཆུ་བུར་བས་ཀང་ཆེ ས ་མྱི ་ རྟག་པས་ ན༑ དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་ལས་དབུགས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང༌། མདང་གཉྱིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས་

ད་ནངས་སད་པར་ཁོམ་སྟེ་མ་ཤྱི་བར་སླར་ཡང་གནས་པའྱི་སྐབས་ཡོད་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནྱི་ངོ་ མཚར་ཆེའ།ོ །

དེ་ལྟར་ན་ལུས་འདྱི་མཐའ་མ་མེས་བསེགས་ཏེ་ཐལ་བར་འགོ་བའམ། ཡང་ན་རླུང་དང་ཉྱི་མས་

མཐར་སྐམ་པར་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་ཆུར་བསྐྱུར་བས་མཐར་འདྲུལ་ཞྱིང་བྱ་རྒོད་སོགས་ཀྱིས་ཟོས་

པ་ཐ་མར་མྱི་གཙང་བ་ཉྱིད་དུ་གྱུར་ནས་སྙྱིང་པོ་ཅུང་ཟད་ཀང་མ་མཆྱིས་པར་རྣམ་པར་འཇྱིག་པ་

དང༌། སྐམ་ཞྱིང་དེངས་པ་དང༌། རུལ་ཞྱིང་མགས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། གཞན་གྱི་ཤ་རུས་རྣམས་

དུམ་བུ་དུམ་བུར་གཅོད་པས་སོ་སོ་སོ་སོར་འགེས་པའྱི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་མཁེན་པར་མཛོད་

ལ་ལུས་ལ་ནམ་ཡང་ཆགས་པར་མྱི་བྱའོ། །

98

བཤེས་སྤྱིངས་ར་འགྲེལ།

གཉྱིས་པ། ས་ཞྱིང་བརྟན་པ་རྣམས་ཀང་འཇྱིག་པར་ངེས་ན་ལུས་འཇྱིག་པ་སྨོས་མྱི་དགོས་པ་ནྱི། 57] ས་དང་ལྷུན་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཉྱི་མ་བདུན། །

འབར་བས་བསེགས་པས་ལུས་ཅན་འདྱི་དག་ཀང༌། ། ཐལ་བ་ཙམ་ཡང་ལུས་པར་མྱི་འགྱུར་ན། །

ཤྱིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་མྱི་ལྟ་སྨོས་ཅྱི་འཚལ། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། ས་ཞྱིང་འཐས་པའྱི་སའྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང༌། རྱི་རབ་ལྷུན་པོ་དང་ཕྱི་དང་ནང་གྱི་རྒྱ་

མཚོ་ཆེན་པོ་དག་ཀང་བསྐལ་པ་འཇྱིག་པའྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཉྱི་མ་བདུན་རྱིམ་གྱིས་ཤར་ནས་དེ་དག་གྱི་ འོད་ཟེར་ཚ་ཞྱིང་འབར་བས་བསེགས་པའྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤྱིན་ཏུ་བརྟན་པར་སྣང་བའྱི་ལུས་ཅན་ཏེ་

གཟུགས་ཅན་འདྱི་དག་ཀང་མཐར་ཐལ་བ་ཙམ་ཡང་ལུས་པར་མྱི་འགྱུར་བར་འཇྱིག་ན། ཤྱིན་ཏུ་ ཉམ་ཆུང་ཞྱིང་འཇྱིག་པར་སླ་བའྱི་མྱིའྱི་ལུས་ལྟ་སྨོས་ཀང་ཅྱི་འཚལ་ཏེ་རྣམ་པར་འཇྱིག་པའྱི་ཕྱིར་

རོ༑ ༑

གསུམ་པ། འཁོར་བ་ལ་ཡྱིད་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ནྱི།

58] དེ་ལྟར་འདྱི་ཀུན་མྱི་རྟག་བདག་མེད་དེ། །

སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་གནས་མེད་དེ་སླད་དུ། ། འཁོར་བ་ཆུ་ཤྱིང་སྙྱིང་པོ་མེད་པ་ལ། །

མྱི་མཆོག་ཁོད་ཀྱིས་ཐུགས་ནྱི་འབྱུང་བར་མཛོད། །ཅེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། དེ་ལྟར་རང་གྱི་ལུས་མྱི་རྟག་པར་མ་ཟད། ལས་ཉོན་གྱིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའྱི་ལུས་

ཅན་འདྱི་ཀུན་ཀང་སྐད་ཅྱིག་གྱིས་འཇྱིག་པས་མྱི་རྟག་ཅྱིང་བདག་མེད་དེ། དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་

ལས་སྐྱོབ་པའྱི་སྐྱབས་མེད་ཅྱིང་ཕན་འདོགས་པའྱི་མགོན་མེད་པ་དང༌། ལུས་རྟེན་གཅྱིག་ཏུ་གནས་ པའྱི་སྐབས་མེད་པར་མཐོ་དམན་སྣ་ཚོགས་པའྱི་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་དགོས་པས་དེའྱི་སླད་དུ་འཁོར་

བ་དང་དེའྱི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཆུ་ཤྱིང་ལྟར་སྙྱིང་པོ་མེད་ཅྱིང་ཡྱིད་བརྟན་རུང་བ་གང་ཡང་ མེད་པ་འདྱི་ལ་མྱི་མཆོག་ཁོད་ཀྱིས་ཐུགས་ནྱི་འབྱུང་བ་སྟེ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པར་མཛོད་ཅེས་པའོ། ། 99

རྩྲོམ་རིག

བཅུ་པ། དལ་འབྱོར་དོན་ཆེན་རེད་དཀའ་བ་ནྱི།

59] རྒྱ་མཚོ་གཅྱིག་གནས་གཉའ་ཤྱིང་བུ་ག་དང༌། ། རུས་སྦལ་ཕད་པ་བས་ཀང་དུད་འགོ་ལས། །

མྱི་ཉྱིད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་བས་མྱི་དབང་གྱིས། །

དམ་ཆོས་སྤྱད་པས་དེ་འབས་མཆྱིས་པར་མཛོད། །

60] གང་ཞྱིག་གསེར་སྣོད་རྱིན་ཆེན་སྤས་པ་ཡྱིས། །

ངན་སྐྱུགས་འཕག་པར་བགྱིད་པ་དེ་བས་ཀང༌། ། གང་ཞྱིག་མྱི་རུ་སྐྱེས་ནས་སྱིག་པ་དག །

བགྱིད་པ་དེ་ནྱི་ཆེས་རབ་བླུན་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་ས་གཞྱི་ཆེན་པོ་འདྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གཅྱིག་ཏུ་གྱུར་ནས་དེའྱི་

སྟེང་དུ་གཉའ་ཤྱིང་བུ་ག་གཅྱིག་པ་ཞྱིག་ཕོགས་བཞྱིའྱི་རླུང་གྱིས་ཕོགས་ཀུན་ཏུ་བསྐྱོད་པ་དང༌། རྒྱ་ མཚོ་དེའྱི་ནང་ན་རུས་སྦལ་ཞར་བ་ལོང་བ་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ན་མགོ་རོག་རོག་འོང་བ་དེའྱི་མགྱིན་པ་

དང་གཉའ་ཤྱིང་གྱི་བུ་ག་ཕད་དེ་དེར་ཆུད་པ་བས་ཀང༌། དུད་འགོ་ལས་ཚེ་འཕོས་ཏེ་མྱི་ཉྱིད་དུ་སྐྱེ་ བ་ཆེས་ཐོབ་པར་དཀའ་བས་ན་མྱིའྱི་དབང་པོ་གང་གྱིས་རེད་དཀའ་ཞྱིང་རེད་ན་དོན་ཆེ་བའྱི་དལ་

བའྱི་རྟེན་ཐོབ་པའྱི་དུས་སུ་དམ་ཆོས་སྤྱད་པ་སྟེ་མཐོ་རྱིས་དང་ཐར་པའྱི་རྒྱུ་དགེ་བ་ལ་གོམས་པར་ བྱས་ནས་དལ་རྟེན་ཐོབ་པ་དེ་འབས་བུ་མཆྱིས་པ་དོན་དང་ལྡན་པར་མཛོད་ཅེས་པའོ། །

དེ་ལྟར་དལ་བ་ཐོབ་པའྱི་དུས་སུ་དགེ་བ་ལ་མ་འབད་པར་ཆུད་ཟོས་ན་དེ་ལས་རྨོངས་ཚབས་ཆེ་བ་ གཞན་མེད་དེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་གང་ཞྱིག་གསེར་ལས་བྱས་པའྱི་སྣོད་རྱིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་

སྤས་པ་ཡྱིས་བཤང་གཅྱི་སོགས་ངན་སྐྱུགས་འཕག་པར་བགྱིད་པ་སྟེ་གསེར་སྣོད་མྱི་གཙང་བས་

བཀང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནྱི་འཇྱིག་རྟེན་ན་བླུན་པའྱི་ཚད་དུ་བྱེད་ལ། དེ་བས་ཀང་སྐྱེས་བུ་གང་ཞྱིག་

མྱི་རུ་སྐྱེས་ནས་སྱིག་པ་བགྱིད་པ་དེ་དག་ཆེས་ཤེས་རབ་བླུན་པ་ལགས་ཏེ། དལ་བའྱི་རྟེན་ཐོབ་ནས་ སྱིག་སོང་དགེ་སྒྲུབ་ལ་མ་འབད་ན་འདྱི་ལས་བསླུས་པ་དང་རྨོངས་པ་གཞན་མེད་པའྱི་ཕྱིར་རོ། ། 100

བཅུ་གཅྱིག་པ། འཁོར་ལོ་བཞྱིའྱི་གདམས་ངག་ནྱི།

བཤེས་སྤྱིངས་ར་འགྲེལ།

61] མཐུན་པར་གྱུར་པའྱི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང༌། ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་ནྱི་བརྟེན་པ་དང༌། །

བདག་ཉྱིད་ལེགས་སྨོན་སྔོན་ཡང་བསོད་ནམས་བགྱིས། ། འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞྱི་ནྱི་ཁོད་ལ་མངའ། །ཞེས་གསུངས།

དོན་ནྱི། ལམ་གོང་མའྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་རེས་སུ་མཐུན་པའྱི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང༌། སྐྱོན་

འགྱིབ་ཅྱིང་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་ནྱི་བརྟེན་པ་དང༌། བདག་ཉྱིད་

ཀྱིས་ལེགས་པར་སྨོན་པ་བཞྱིན་དུ་སྦོར་བས་ཀང་སྒྲུབ་ནུས་པ་དང༌། སྔོན་ཡང་བསོད་ནམས་རྒྱ་

ཆེན་བགྱིས་པའྱི་མཐུ་དང་ལྡན་པའྱི་ཐེག་པ་མཆོག་གྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞྱི་ནྱི་མྱི་དབང་ཁོད་ལ་

མངའ་བས་ལམ་སྒྲུབ་པའྱི་རྒྱུ་ཚོགས་མ་ཚང་བ་མེད་པར་མཐའ་དག་ཚང་བའྱི་སྐབས་འདྱིར་འབད་

དགོས་སོ། །

101

རྩྲོམ་རིག

སྦྲོང་ཚན། [ཀ] མིང་ཚིག་མཆན་འགེལ། ཀུན་སྦོར་གསུམ།

མཐོང་ལམ་གྱི་སང་བྱར་གྱུར་པའྱི་ཀུན་ཏུ་སྦོར་བ་གསུམ་འཇྱིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ ཀྱིས་ཐར་པ་ལ་སྐྲག་ནས་འགོ་མྱི་འདོད་པའྱི་ཀུན་སྦོར་དང༌། ཚུལ་ཁྱིམས་དང་

བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གྱིས་ལམ་མ་ཡྱིན་པ་ལ་ལམ་དུ་འཛིན་པས་ལམ་ནོར་

གྱི་ཀུན་སྦོར། ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱས་ནས་ཐར་པའྱི་གེགས་བྱེད་པས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུན་ ལམ་བསླབ་པ་གསུམ། དབང་ཕྱུག

ཆུ་ཡྱི་ཆུ་བུར། འདྲུལ།

དེངས།

འགེས་ཆོས་ཅན། འཕག་པ།

འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞྱི། གདམས་ངག

སྦོར་བཅས་གསུམ་མོ། །

ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྱིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང༌། ལྷག་པ་ཏྱིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བསླབ་པ། ལྷག་

པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ་གསུམ།

ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཡོན་ཏན་ནུས་པ་སོགས་ཀྱི་སྤྱ​ྱི་མྱིང་། ཆུའྱི་ལྦུ་བའྱི་དོན།

རུལ་དུ་བཅུག་པའྱི་དོན། ཕྱིན་པའྱི་བར་རྱིང་།

གེས་པའྱི་རང་བཞྱིན་ཡྱིན་པ།

ཐལ་རྡུལ་སོགས་གཙང་མ་བཟོས་པའྱི་དོན།

མཐུན་པར་གྱུར་པའྱི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང༌། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ། སྨོན་

ལམ་བཏབ་པ། བསོད་ནམས་བསགས་པ་བཅས་བཞྱིའ།ོ ། མན་ངག་གམ་ཕན་པའྱི་ངག

[ཁ] གལ་ཆེའི་མིང་ཚིག

ཐར་པའྱི་གོང་ཁེར་གྱི་སོ་འགེགས། རྩ་བ་དྲན་པ་སྐྱོང་ཚུལ། ཚེ་མྱི་རྟག་ཅྱིང་ལུས་ལ་སྙྱིང་པོ་མེད་པས་ཆགས་ མྱི་རྱིགས་པ། འཁོར་བ་ལ་ཡྱིད་འབྱུང་བ། འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བཞྱི།

[ག] སྲོབ་ཚན་བཀགས་ཏེ་ལན་བིས། 1]

ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞྱི་ཡང་སྟོང་རྟོགས་བགྱི། །ཞེས་པའྱི་དོན་ཕྱིས།

3]

ཀུན་སྦོར་གསུམ་ངོས་བཟུང་སྟེ་ཐར་པའྱི་སོ་འགེགས་ཡྱིན་ཚུལ་ཕྱིས།

2]

མྱི་ཤེས་ལས་དང་སེད་ལས་བྱུང་རྱིག་མཛོད། །ཅེས་པའྱི་དོན་ཕྱིས། 102

4] 5]

བཤེས་སྤྱིངས་ར་འགྲེལ།

བསླབ་པ་བརྒྱ་རྩ་ལྔ་བཅུ་ལྷག་གཅྱིག་ནྱི། །གསུམ་པོ་འདྱི་ཡྱི་ནང་དུ་ཡང་དག་འདུ། །ཞེས་པའྱི་དོན་ཕྱིས། འཁོར་ལོ་བཞྱིའྱི་གདམས་ངག་ངོས་བཟུང་སྟེ་དེའྱི་དོན་བྱིས།

[ང] བཤེས་སྤིངས་རྩ་བ་རྣམས་བྲོར་འཛིན་དགྲོས།

103

རྩྲོམ་རིག

སྙན་ངག

སེ་ཚན་འདྱི་རུ་སན་ངག་གྱི་རོམ་ལུས་དང་། པར་བེད་པའྱི་རྒྱན།

དེ་མཛེས་

ལུས་ཀྱི་ཡ་གལ་ཚིགས་བཅད་འབྱི་

ཚུལ་གྱི་སོར་འདེམས་བཀོད་ཞུས་ཡོད།

སློབ་ཚན་འདྱི་དག་སློབ་ཁྱིད་བེད་སབས། ཚིགས་བཅད་ རོམ་ཡྱིག་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་།

རྱིགས།

འབྱི་ཐབས་

སོ ག ས་ངོ ་ སྤོ ད ་བས་ཏེ ་ ཚི ག ས་བཅད་འབྱི ་ བར་བང་ཆ་

ཡོད་པ་བ་དགོས།

104

སན་ངག་གྱི་ལུས་རྒྱན།

སློབ་ཚན་བཅུ་དྲུག་པ།

སྙན་ངག་གི་ལུས་རྒྱན། སྙན་ངག་གྱི་ལུས།

རང་གྱིས་གང་བརོད་པར་འདོད་པའྱི་ཁད་པར་དེ་དང་ལྡན་པའྱི་མྱིང་

ཚིག་ཡྱི་གེ་ཚོགས་པའྱི་རང་བཞྱིན་ཚིག་གྱི་ཕེང་བའམ་ངག་གྱི་རྒྱུན་དེ་ཉྱིད་ལ་འདོད་དོ། །

མེ་ལོང་མའྱི་རྩ་བར། ལུས་ནྱི་རེ་ཞྱིག་འདོད་པ་ཡྱི། །དོན་གྱི་རྣམ་བཅད་ཚིག་གྱི་ཕེང་། །ཞེས་ གསུངས། དེ་ལ་ཚིགས་བཅད་དང་། ཚིག་ལྷུག སེལ་མ་གསུམ་ཡོད། ཚིགས་བཅད།

ཚིགས་བཅད་ནྱི་སྐབས་འདྱིར་རྒྱས་པར་སྤོ་བར་མྱི་བྱ། རྒྱུ་མཚན་ནྱི། འཛིན་

རྱིམ་བདུན་པའྱི་ནང་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་གོ་དོན་དང་། སྤྱོད་སོ། འཛིན་རྱིམ་དགུ་པའྱི་ནང་གོ་དོན་

དང་། གཅོད་མཚམས་ཅུང་ཙམ་འཁོད་ཟྱིན་པ་དང་། འཆད་འགྱུར་《ཚིགས་བཅད་རྩོམ་ཡྱིག་འབྱི་

ཚུལ།》ནང་ཞྱིབ་ཙམ་འཁོད་ཡོད་པ་མ་ཟད་བོད་ཡྱིག་ལ་ཚིགས་བཅད་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་དང་བྱི་རྒྱུ་ དེ་ཙམ་དཀའ་ཁག་ཡོད་པ་ཞྱིག་མྱི་སྣང་། ཚིག་ལྷུག

ཚིག་ལྷུག་ནྱི་ཚིག་གྱི་སྦོར་བ་གང་ལའང་རྐང་པས་བཅད་པ་མེད་པར་ཚིག་

རྒྱུན་ལྷུག་པོར་གོལ་བ་སྟེ་ཚིག་གྱི་གཅོད་མཚམས་རྱིང་ཐུང་མ་ངེས་པར་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡོད་པ་ལ་ ཟེར།

105

རྩྲོམ་རིག

དཔེ་མཚོན་དང་པོ།

གངས་རྱི་དཀར་པོ་ལགས། ཁེད་ལ་འགོ་བ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཕག་ཟུང་ཡང་ལྡན་ཏེ། གང་གྱི་གཡས་ གཡོན་གཉྱིས་སུ་བརྐངས་པའྱི་སྔོ་ལང་གྱི་རྱི་བོ་ནྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མུན་པ་སེལ་བའྱི་ཕག་ཟུང་མ་

ཡྱིན་ནམ། བགང་ལས་འདས་པའྱི་རྟ་ནོར་ལུག་གསུམ་རྣམས་མུ་ཏྱིག་གྱིས་ཕ་བཏབ་པ་ལྟར་ཁེད་

ཀྱི་དཔུང་པའྱི་བར་དག་ཏུ་རྒྱུ་ཞྱིང་། བག་ཕེབས་ཀྱི་ངང་ནས་མཆོང་རྒྱུག་འགན་ཞྱིང་རྩྭ་ཆུ་དྲོད་

གསུམ་ལ་རོལ་བཞྱིན་པར་མ་ཟད། སྙྱིང་རེ་དང་དཔའ་ངར་འཛོམས་པའྱི་འབོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲྱི་ ཟའྱི་གླུ། རྒྱུད་མངས་ཀྱི་སྒ། ཁུ་བྱུག་གྱི་གདངས། འཇོལ་མོའྱི་གེ་འགྱུར་ལས་ལྷག་པའྱི་དྲུག་འགྱུར་ གྱི་དབྱངས་ཀྱིས་བསྟོད་གླུ་འབུལ་བཞྱིན་ཡོད། དཔེ་མཚོན་གཉྱིས་པ།

³ ཉྱིན་ཞྱིག་བདག་དགུ་ཆུའྱི་འགམ་ངོགས་སུ་ལངས་ཏེ་ཡར་ལྟ་མར་ལྟ་བྱེད་བཞྱིན་བསམ་བོ་

གཏོང་བའྱི་ཚེ། གཏམ་བཤད་པ་ལེ་ཐོག་བདུད་རྩྱི་ཡྱིན་པའྱི་བགེས་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྐྲ་ལོ་དཀར་

པོའྱི་འོག་ན་ནག་ཅྱིང་། གཉེར་མའྱི་རྱི་མོ་མངོན་པར་བཀྲ་བའྱི་ཞལ་འཛུམ་དཀར་གྱི་མེ་ཏོག་ལྷུག་

པར་གོལ་ནས་ན་རེ། སྔོན་ཆད་ཀྱི་ཤོད་སོལ་ལྟར་ན་སྟོད་དུ་ཀ་རོང་ཡ་རོང་བདེ་རོང་གསུམ། བར་ དུ་མཚོ་རོང་བཱ་རོང་བསེ་རོང་གསུམ། སྨད་དུ་ཐེའུ་རོང་ནེའུ་རོང་དགུ་རོང་གསུམ་སྟེ་རོང་དགུ་ལས་

འབབ་པའྱི་ཆུ་ཕན་མཐའ་དག་མ་བགོས་གཅྱིག་ཏུ་འདྲེས་ཏེ། སྐབས་གསུམ་ས་ལ་འཕོས་འདྲའྱི་

རེབ་གོང་རྱིག་པ་འབྱུང་བའྱི་གོང་ཁེར་ཞེས་བྱ་བའྱི་གཞུང་བརྒྱུད་ནས་དགུ་རོང་ཉྱི་མ་དགུ་ཤར་གྱི་ མདོ་ནས་རྨ་ཀླུང་གངྒཱའྱི་སྱིང་མོར་གགས་པའྱི་གཞུང་དུ་འབབ་པའྱི་ཆ་ནས་དེ་སྐད་དུ་ཐོགས་སོ། །

ཞེས་བརོད་པའྱི་ཚིག སྙན་པའྱི་གདངས། གསལ་བའྱི་འབྲུ་རྣམས་ད་དུང་ངའྱི་རྣ་ལམ་དུ་གགས་ ཀྱིན་འདུག

དཔེ་མཚོན་གསུམ་པ།

བོད་ཡྱིག་གྱི་བཀའ་བསྟན་ཡྱིག་རྱིགས་ཤྱིན་ཏུ་མང་བ་དཔེར་ན། བཀའ་འགྱུར་ལ་པོད་བརྒྱ། བསྟན་

འགྱུར་ལ་པོད་ཉྱིས་བརྒྱ་དང་ཉྱི་ཤུ་རྩ་ལྔ། གསུང་འབུམ་རེ་རེ་ལའང་། པོད་ཉྱིས་བརྒྱའམ། བརྒྱའམ། 106

སན་ངག་གྱི་ལུས་རྒྱན།

བཅུ་ཕག་འགའ་ཞྱིག་ཡོད་པ་སོགས་ཟུར་བསྟན་ལེབ་མཐོང་གྱི་དཔེ་བཞྱིན་བསྟན་བཅོས་ཆེ་ཕ་ སྣ་ཚོགས་པ་གེགས་བམ་ཁྱི་ཕག་འབུམ་ཕག་ཡོད་པ་བཅས་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡྱིན་པའྱི་

གཞུང་ལུགས་ནམ་མཁའྱི་མཐའ་ལྟར་ཡངས་པ། རྒྱ་མཚོའྱི་གཏྱིང་ལྟར་ཟབ་པ། རྒྱུ་སྐར་གྱི་གངས་

ལྟར་འབྱམས་ཀས་པ་ཞྱིག་བཞུགས་པ་དེ་དང་དེ་ཐམས་ཅད་སུས་ཀང་བརོད་པར་མྱི་སོབས་པས། འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི་སྦངས་པ་དང་བལ་བ་བདག་ལྟ་བུས་ནྱི་ག་ལ་སོབས། འོན་ཏེ་རང་ཅག་

བོད་ཡུལ་འདྱིའྱི་རྱིག་གནས་ནོར་བུའྱི་གྱིང་གྱི་ཕུན་ཚོགས་ངོ་མཚར་གྱི་གཟྱིགས་མོའྱི་ཆ་ཙམ་ཞྱིག་

ཐོས་ཆུང་གྱི་སྐྱེ་བོ་བདག་དང་བདག་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་མྱིག་ལམ་དུ་ཡུད་ཙམ་མངོན་པར་བྱ་བའྱི་ སླད་དུ་འདྱིར་སྔར་གྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་བཅས་ཅུང་ཟད་བརོད་པ་ཡྱིན། སེལ་མ།

དཔེ་མཚོན་དང་པོ།

ཉྱི་མའྱི་འོད་ཀྱིས་རྒྱལ་ཁམས་རབ་ཏུ་དྲོས། །

ཟླ་བའྱི་འོད་ཀྱིས་མུན་པ་ཡོངས་སུ་གསལ། །

དཔྱིད་ཀྱི་འབྲུག་སྒས་ས་གཞྱི་གཉྱིད་ལས་སད། །

ནམ་མཁའ་སྔོན་པོས་དགའ་བའྱི་འཛུམ་མདངས་སྟོན། །

བྱ་དངོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་ལུས་མནན་པའྱི་སྡུག་གྱི་ཁུར་པོ་ཕར་གཡུགས། དཔྱིད་ཀ་སླེབས་

སོང་། དཔྱིད་ཀ་སླེབས་སོང་། ངས་དགའ་སྤོ་ཆེན་པོའྱི་ངང་ནས་ཕར་མཆོང་ཚུར་མཆོང་བྱས་པ་ དང་། གོགས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གས་སུ་སོབས་པ་ཆེན་པོའྱི་ཉམས་ཀྱིས་ཉྱིན་མཚན་མེད་པར་སྔོ་ལང་གྱི་ རྩྭ་གསར་ཟོས་ནས་བསད་པ་ཡྱིན། དཔེ་མཚོན་གཉྱིས་པ།

རྒྱལ་སྱིད་དུ་དབང་བསྐུར་བའྱི་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐའ་དག་མ་ཚང་བ་མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཡབ་ཀྱིས་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ལ་འཛུམ་པའྱི་བཞྱིན་གྱིས་མདངས་གསལ་བར་བྱས་ནས་སྨས་ པ༑

107

རྩྲོམ་རིག

བདག་ནྱི་སྱིད་པའྱི་ཆོས་ཅན་གྱི། །

རྒ་བའྱི་ཞགས་པས་བཅྱིངས་གྱུར་པས། ། ཡྱིད་ཀང་དེ་ཡྱི་དབང་སོང་ནས། །

རྨོངས་པས་རྒྱལ་སྱིད་བྱ་བའྱི་ཁུར། ། བཟོད་པར་མ་གྱུར་དེ་ཡྱི་ཕྱིར། །

ཚུལ་བཟང་ཡོན་ཏན་མང་པོའྱི་གཏེར། ། དཔལ་ལྡན་གཞོན་ནུ་དམ་པ་ཁོད། །

རྒྱལ་སྱིད་བྱམས་པས་སྐྱོང་བར་རྱིགས། །

ཞེས་གསུངས་པས་གཞོན་ནུ་ཡྱིད་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་ནས་བཞྱིན་གྱི་མདངས་མྱི་གསལ་བར་ཡབ་ཀྱི་ ཞབས་པད་ལ་ནྱི་བུང་བ་བཞྱིན་དུ་སྤྱ​ྱི་བོས་བཏུད། དཔེ་མཚོན་གསུམ་པ།

གཞློན་ནུ་དྲུག་གི་རློགས་བརློད་ལས།

དེའྱི་སྤུན་གསུམ་པ་ཞྱིག་ཤྱིན་ཏུ་གཏུམ་ཞྱིང་དྲག་ཤུལ་ཆེ་བ། མདོག་ནག་ཅྱིང་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་སེར་བ། བཞྱིན་འཛུམ་པ་དང་བལ་བ། ལུས་རྩལ་ཆེ་ཞྱིང་མཚོན་ཆ་དང་སྒོགས་དང་འཕྲུལ་འཁོར་སོགས་ལ་ མཁས་པ། གཞན་ལ་སང་ཞྱིང་བཟོད་པར་དཀའ་བ་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞྱིག་བྱུང་ངོ༌། ། དེ་ནྱི་ཤྱིན་ཏུ་འཇྱིགས་རུང་གཟུགས་འཛིན་པ། །

དཔའ་ཞྱིང་རྟུལ་ཕོད་དག་འཐབ་རྣམས་ལ་མཁས། ། ཁོ་ཞྱིང་མྱི་བཟོད་དྲག་པོའྱི་ཤུགས་འཆང་བ། ། ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཀང་སྐྱེ་བོ་སྐྲག་པར་འགྱུར། ། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་གཤྱིན་རེའྱི་ཕོ་ཉ་བཞྱིན། །

སྱིག་ལ་སེད་པ་སྱིན་པོ་མངོན་སུམ་བཞྱིན། ། མཐུ་རྩལ་ཆེན་པོ་ལྷ་མྱིན་དཔའ་བོ་བཞྱིན། ། 108

མ་རུངས་རྩོམ་པས་གཞན་ལ་འཚེ་བར་བྱེད། །

སན་ངག་གྱི་ལུས་རྒྱན།

དེའྱི་སྤུན་བཞྱི་པ་ནྱི་སྔ་མ་རྣམས་དང་ཚུལ་མྱི་འདྲ་སྟེ། དད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། དྲན་

པ་དང་ལྡན་ཞྱིང་ཡྱིད་ཤྱིན་ཏུ་སྐྱོ་བས་འཇྱིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ལ་བོ་མྱི་འཇུག་པ། དབེན་པ་ལ་དགའ་ ཞྱིང་དཀོན་མཆོག་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་པ། སྱིག་པའྱི་གོ་སྐབས་མྱི་འབྱེད་པ། དགེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་ བ་ཞྱིག་འདུག་གོ། །

ཤྱིན་ཏུ་སྐྱོ་བར་གྱུར་པའྱི་ཡྱིད་ཅན་དེ། །

འཁོར་བའྱི་ཁྱིམ་ནྱི་བཙོན་ར་ལྟ་བུར་མཐོང༌། །

འདོད་པའྱི་ལོངས་སྤྱོད་དུག་ཆུ་འདྲར་ཤེས་ནས། ། འབྱོར་བ་རྣམས་ལ་ཕག་དར་རྩྭ་བཞྱིན་ལྟ། །

འདུ་འཛིས་འཇྱིགས་ཤྱིང་དབེན་པར་གབ་སྟེ་འཁོད། ། དད་པའྱི་མཆྱི་མས་མྱིག་ནྱི་ཡོངས་བཀང་སྟེ། །

ཉྱིན་དང་མཚན་དུ་དཀོན་མཆོག་མཆོད་བརྩོན་པ། ། བསོད་ནམས་འབས་བུ་ངོམས་པ་མེད་པ་འདྲ། །

(གཤམ་གྱི་རེའུ་མྱིག་ནང་གྱི་འཛིན་རྱིམ་སོ་སོའྱི་སློབ་ཚན་རྣམས་སེལ་མའྱི་ལུས་སོ། །)

འཛིན་རིམ།

སྲོབ་ཚན་གི་མིང་།

༦

སྤུ་མདོག་མཛེས་པའྱི་བ་ཕོ།

༨

སོམ་བརོན་དམ་པའྱི་དཔེ་རྱིས། དབང་པོ་ལྔའྱི་རོད་གེང་།

༧

བདག་གྱི་དགེ་རྒན། ཐོན་མྱི་སམ་བྷོ་ཊ།

༩

པད་རྱིང་གྱི་ཟླ་འོད།

༡༡

གཏམ་པདྨའྱི་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར།

༡༠ ༡༢

བཤེས་སྤྱིངས།

བ་སྤེལ་གཏམ་རྒྱུད།

རྱི་དྭགས་ཀྱི་གཏམ་ངེས་འབྱུང་གྱི་ཕོ་ཉ།

བཤད་བོ་གསར་མྱིག་འབེད།

109

ལེགས་

རྩྲོམ་རིག

སྙན་ངག་གྱི་རྒྱན།

གང་རོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གྱི་ཕེང་བ་དེ་དཔེ་དང་གཟུགས་སུ་བཀོད་པ་སོགས་

དང་། ཚིག་སྦོར་མཛེས་པར་བྱས་པ་ཞྱིག་ལ་རྒྱན་ཞེས་བརོད། མེ་ལོང་མའྱི་རྩ་བར། སྙན་ངག་ མཛེས་པར་བྱེད་ཡྱི། །ཆོས་རྣམས་རྒྱན་ཞེས་རབ་ཏུ་བརོད། །ཅེས་གསུངས། དཔེ་མཚོན་དང་པོ།

དྭངས་ཤྱིང་བསྱིལ་བའྱི་ཆུ་ཕན་ནྱི་རབ་རྱིབ་ལྷུན་པོའྱི་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་ཁག་དང་འདྲ་བར་རྟག་ཏུ་རྒྱུ་

ཞྱིང་། དབྱ​ྱིག་འཛིན་མའྱི་ལུས་ཀྱི་འཕར་རྩ་དང་འདྲ་བར་གཏན་དུ་ལྡང་ངོ་། །

གཅན་གཟན་གྱི་མཆེ་བ་མཁའ་ལ་གཟེངས་འདྲའྱི་རྱི་རྩེ་བསྣོལ་མར་སེབ་པའྱི་རྱི་ཚོགས་ཁྱི་འབུམ་

གྱི་འཇྱིངས་དབུས་སུ་སླེབས་ཙ་ན། ལུང་པའྱི་ཕུ་མདའ་རེ་རེ་ན་བར་མེད་ལྷུང་ལྷུང་དུ་འབབ་པའྱི་

ཆུ་ཕན་མང་པོ་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་གསོས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཟྱིགས་དང་། སང་ཁུག་ནས་བརོལ་བའྱི་ཆུ་ མྱིག བག་ངོས་ནས་འབབ་པའྱི་རྦབ་ཆུ། གངས་རྱི་ལས་བཞུར་བའྱི་གངས་ཆུ་རྣམས་བརྱིད་པའྱི་

ཉམས། སྙན་པའྱི་དབྱངས། ག་གྱུའྱི་འགོས་དང་བཅས་གངས་རྱིའྱི་སུལ་དང་ར་རྱིའྱི་གསེང་། སང་ རྱིའྱི་ལྟོངས་དང་བག་རྱིའྱི་འདབས་བརྒྱུད་ནས་ལྷུང་ལྷུང་སྙན་པའྱི་གླུ་ཆུང་དབྱངས་སུ་གེར། སྟོང་

པའྱི་མཁའ་ལ་བསྙེགས་པའྱི་ལྷུན་པོའྱི་ཚོགས་རྨྱི་ལམ་སྒྱུ་མའྱི་ཞྱིང་ཁམས་མྱུལ་བའྱི་སྐབས་དག་ཏུ་

རྱི་ཚོགས་རྐང་འཐུང་གྱི་ཚང་ཚིང་འཁྱིགས་འདྲའྱི་དབེན་གནས་སུ་ཁུ་སྱིམ་མེར་འབབ་པའྱི་ཉལ་

འགོ་ཁོ་ན་ནྱི་དབྱ​ྱིག་གྱི་བོ་གོས་མའྱི་བང་ངོས་སུ་མུ་ཏྱིག་འཕང་འཕྲུལ་གྱི་ཚུལ་དུ་འབབ་པའྱི་ངང་ ཚུལ་འདྱི་མཐོང་ཚེ།

ཆུ་ཤྱིང་དབང་པོ་ཐང་ཤྱིང་གསེབ་ནས་འཛུམ། །

དྭངས་གསལ་ཆུ་མྱིག་གོར་མའྱི་ངོས་ནས་འབབ། །

ཅེས་པའྱི་སྙན་ངག་དེ་ཡྱིད་ལ་ཝ་ལེར་འཆར་འོང་། དཔེ་མཚོན་གཉྱིས་པ།

བཅུ་དྲུག་ལང་ཚོའྱི་མཆོར་སེག་ཉམས་ན་ཡང་། ། 110

མཛའ་བརྩེའྱི་རླངས་ཕེང་ལྡོག་མེད་འཕྱུར་བའྱི་ཤུགས། ། བཀག་ཀང་གཞན་དབང་མ་གྱུར་ཡྱིད་བཞྱིན་དུ། །

འགོགས་པའྱི་སྐལ་བཟང་སོལ་ཅྱིག་སེག་འཆང་མ། ། ཁོ་བོའྱི་ལང་ཚོའྱི་མེ་ཏོག་ལྷུང་གྱུར་ཅྱིང་། །

རྒས་གཉེར་རྱི་མོ་གདོང་ལ་རྣམ་བཀྲ་ཡང་། ། ཁེད་དང་བརྩེ་བའྱི་བསམ་པ་མ་རྱིད་པར། ། ཡུལ་དུ་ཕེབས་པར་སྒུག་གོ་ལུས་ཕ་མ། །

རྟག་ཏུ་ཁེད་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་སྤྱོད་བཟང་ཀུན། །

འགོག་མེད་ཡྱིད་ལ་མངོན་སུམ་འཕོས་པའྱི་ཚེ། ། ཁོད་ཉྱིད་མཐོང་འདོད་མྱིག་གྱི་བུང་བ་ཟུང་། ། ཀེམ་ཀེམ་གཡོ་བར་ཆས་སོ་ལུས་ཕ་མ། །

ཕ་ཡུལ་ལོངས་སུ་འཚོ་བའྱི་ལུས་ཅན་ཀུན། །

ཁེད་བཞྱིན་གཞན་ཡུལ་འགྱིམས་པ་དོན་གཉེར་ན། ། མཚར་སྡུག་ཡྱིད་འོང་སྣོད་བཅུད་བཀོད་པ་དག ། སུ་ཡྱིས་བདག་ཏུ་གཉེར་རོ་ཡྱིད་འོང་མ། །

འདྱི་ན་རྒ་བས་གདུང་བའྱི་མཛའ་བོ་བདག །

འུ་ཅག་ལྷན་འཛོམས་ཡོང་བའྱི་གོ་སྐབས་ལ། ། རེ་བ་བྱེད་བཞྱིན་ཉྱིན་མཚན་འདའ་བ་ཡྱིས། ། མྱུར་བར་ཕེབས་ཤོག་སྙྱིང་གྱི་ཐྱིག་ལེ་མ། ། 111

སན་ངག་གྱི་ལུས་རྒྱན།

རྩྲོམ་རིག

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། ཚིག་གནད་མཆན་འགེལ། རྣམ་བཅད།

བོས་རྟོགས་ཚུལ་གྱི་ཁད་པར་ཞྱིག

སྤྱོད་སོ།

བེད་སྤྱོད་ཀྱི་དོན།

སྤོ་བ།

སྐབས་འདྱིར་རྒྱ་བསྐྱེད་པའམ་རྒྱས་པར་བཤད་པའྱི་དོན།

སྐབས་གསུམ།

ལྷ་ཡུལ། སྐབས་གསུམ་པ་ནྱི་ལྷ་སྤྱ​ྱིའྱི་མྱིང་།

རྒ་བ།

ལོ་ན་རྒས་པའྱི་དོན།

སྱིད་པ།

རྨོངས་པ།

འཁོར་བའྱི་དོན།

མྱི་ཤེས་པའྱི་དོན།

དབྱ​ྱིག་འཛིན།

ས་གཞྱི་ཡྱི་མྱིང་།

གངས་རྱིའྱི་སུལ།

གངས་རྱིའྱི་ངོས་ཀྱི་གོག་མོ་ཆུང་ངུའྱི་མྱིང་།

བརོལ།

སང་རྱིའྱི་ལྟོངས།

རྒྱུ་རྐེན་མངོན་གསལ་དོད་པོ་མེད་པར་གོ་བུར་བྱུང་བའྱི་དོན།

སང་རྱིའྱི་ལྡེབས་སམ་ངོས་ཀྱི་མྱིང་།

རྐང་འཐུང་།

ལོན་ཤྱིང་གྱི་མྱིང་། བསྱིལ་བཅུད་རྣམས་རྐང་པ་ནས་འདྲེན་པའམ་འཐུང་བས་སོ། །

ཉལ་འགོ།

ཆུ་བོའྱི་མྱིང་སྟེ། ཉལ་བ་ལྟར་དུ་འགོ་བས་སོ། །

འཕང་འཕྲུལ།

ཐུར་དུ་དཔངས་པའྱི་རྒྱན་ཆ།

དབེན་གནས། དབྱ​ྱིག་གྱི་བོ་གོས་མ། ཐང་ཤྱིང་།

ཟང་ཟྱིང་དང་འདུ་འཛི་མེད་པའྱི་གནས།

ས་གཞྱིའྱི་མྱིང་གྱི་མངོན་བརོད།

ལོ་མང་སྐྱེས་ཤྱིང་ཤུན་པ་སྐྱ་ཞྱིང་མཐུག་ལ་གས་སྲུབས་ནས་ཐང་ཆུ་འཛག་པའྱི་ ཤྱིང་རྱིགས།

གཉིས་པ། ཚིགས་བཅད་རྣམས་ཀི་བརྲོད་བྱ་གང་ཡིན་འགེལ་བཤད་ཐུང་ངུ་རེ་བིས། ལྷུན་སྟུག་ཁ་བའྱི་རྡུལ་བརྩེགས་ཀྱིས། ། མཐའ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་འདྱི། ། རྱི་བོང་འཛིན་གྱི་ཆ་ཤས་ཤྱིག །

སྣེ་གསུམ་དབུ་ལ་བརྒྱན་པ་འདྲ། ། 112

སན་ངག་གྱི་ལུས་རྒྱན།

རྐང་མགོགས་གྲུབ་ཀང་ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་བ་ཡྱི། ། གོ་ལའྱི་ལྷོ་བྱང་ཤར་ནུབ་ཕོགས་གང་སར། ། རྒན་རྒོན་བྱ​ྱིས་པ་ཞ་བོ་ཚུན་ཆད་ཀང་། །

ཡུད་ཙམ་ཞྱིག་ལ་བགོད་ནུས་ལགས་ཀྱི་བྱ། ། ངོས་སྙོམས་གསྱིང་མ་བཏྱིང་བའྱི་ཐང་ཡངས་པོར། ། བཅུ་ལྷག་གཅྱིག་གྱིས་བྱས་པའྱི་སེ་ཁག་གཉྱིས། ། སྐྱེན་འགྱུར་རྐང་སྟབས་སྒྱུ་རྩལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། ། གྲུ་གུ་གཅྱིག་ལ་རྩོད་འདྱི་གཡུལ་ས་འདྲ། །

ཐམས་ཅད་མཁེན་པའྱི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་ཀང་། ། མཛུབ་གནོན་ཙམ་གྱི་སྐད་ཅྱིག་དེ་ཉྱིད་དུ། །

ཇྱི་སྙེད་ཤེས་བྱའྱི་གངས་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས། །

ཅྱི་འདོད་ལྷན་ནེར་གསལ་ནུས་ལྷའྱི་མེ་ལོང་། །

གསུམ་པ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ ཅྱི་འདྲ་ཞྱིག་ལ་སྙན་ངག་གྱི་ལུས་ཟེར་རམ།

༢ སྙན་ངག་གྱི་ལུས་ལ་དབྱེ་བ་གང་དག་ཡོད་དམ། ༣ ཅྱི་འདྲ་ཞྱིག་ལ་སྙན་ངག་གྱི་རྒྱན་ཟེར་རམ།

བཞི་པ། སྲོབ་མ་རང་ངྲོས་ནས་བསམ་ཚོད་ཀིས་བིས།

༡ བརོད་བྱ་གང་རུང་ཞྱིག་ལ་སྦར་བའྱི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་སྙན་ངག་ཅྱིག་བྱིས།

༢ བརོད་བྱ་གང་རུང་ཞྱིག་ལ་སྦར་བའྱི་ཚིག་ལྷུག་གྱི་སྙན་ངག་ཡྱིག་ཕེང་གསུམ་ལས་མ་ཉུང་བ་ཞྱིག་བྱིས། ༣ བརོད་བྱ་གང་རུང་ཞྱིག་སྦར་བའྱི་སེལ་མའྱི་སྙན་ངག་ཐུང་ངུ་ཞྱིག་བྱིས།

ལྔ་པ། སྙན་ཚིག་འབི་བའི་བྱེད་སྲོ་སེལ་དགྲོས།

113

རྩྲོམ་རིག

སློབ་ཚན་བཅུ་བདུན་པ།

ཚིགས་བཅད་རློམ་ཡིག་འབྲི་ཚུལ། སྦྱང་བྱ་གཙོ་བློ། •

•

ཚེག་བར་བཅུ་མ་ནས་ཚེག་བར་བཅུ་གཉྱིས་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དབེ་བ།

ཚིག་གྱི་གཅོད་མཚམས་དང་ཚེག་བར་སེབ་སངས་ངོས་འཛིན་དགོས།

དང་པློ་ཚེག་བར་བཅུ་མ།

༄༅། །རྱིགས།u ཚིག་རྐང་སོ་སོའྱི་ཚེག་བར་ཡ་གཅྱིག་གྱི་རེས་སུ་ཆ་གསུམ་དང༌། སླར་ཡང་

ཡ་གཅྱིག་གྱི་རེས་སུ་ཆ་གཅྱིག་བྱས་པ་དང༌། དཀྱིལ་གྱི་ཡ་དེ་ཚིག་ཕད་ཤ་སྟག་ཡྱིན་པ་ཞྱིག་སྟེ། དཔེར་ན།

མཐོ་གངས་རྱིས་ཡོངས་བསྐོར་བོད་ཡུལ་ཀྱི་ལོངས་སུ། ། ཡུན་རྱིང་པོར་མྱི་འགོར་དུས་བབ་ཀྱི་འགྱུར་ལྡོག །

འགོས་མྱུར་མགོགས་རྟ་མཆོག་བརྒྱུགས་པ་དང་གཅྱིག་མཚུངས། །

སེམས་དགའ་བའྱི་རང་དབང་བདེ་སྐྱ​ྱིད་ཅྱིག་ཤར་ཡོང་། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 114

ཚིགས་བཅད་རོམ་ཡྱིག་འབྱི་ཚུལ།

རྱིགས།v ཚིག་རྐང་སོ་སོའྱི་ཚེག་བར་ཆ་གཅྱིག་གྱི་རེས་སུ་ཡ་གཅྱིག་དང༌། སླར་ཡང་ཆ་གཉྱིས་ ཀྱི་རེས་སུ་ཡ་གཅྱིག་དང་། ཆ་གཅྱིག་བྱས་ཏེ་སྔ་རེས་གཉྱིས་ཀྱི་ཡ་གཅྱིག་པོ་དེ་གཉྱིས་ཀ་ཚིག་ཕད་ ཤ་སྟག་ཡྱིན་པ་ཞྱིག་སྟེ། དཔེར་ན།

དགུང་སྔོན་གྱི་དབྱ​ྱིངས་ནས་རང་བྱུང་དུ་ཤར་བའྱི། །

མདངས་མཛེས་ཀྱི་འཇའ་ཚོན་བྱིས་པ་ལྟར་སྣང་བ། ། ཚ་གང་གྱི་མཁའ་རླུང་ལྷན་ཅྱིག་ཏུ་ཚོགས་པས། །

བར་སྣང་གྱི་འོད་གུར་མྱིག་ལམ་ན་མཛེས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

རྱིགས།w ཚིག་རྐང་སོ་སོའྱི་ཚེག་བར་ཆ་གསུམ་གྱི་རེས་སུ་ཡ་གཅྱིག་དང༌། སླར་ཡང་ཆ་གཅྱིག་ དང་ཡ་གཅྱིག་བྱས་ཏེ། དཀྱིལ་གྱི་ཡ་གཅྱིག་པོ་དེ་ཚིག་ཕད་ཤ་སྟག་ཡྱིན་པ་ཞྱིག་སྟེ། དཔེར་ན། འཛམ་གྱིང་ཤར་ཕོགས་ནོར་འཛིན་གྱི་ལྟེ་བ་ན། །

མཛེས་ཤྱིང་བརྱིད་ཆགས་གྲུ་འཛིན་གྱི་ཕོ་བང་ཡོད། ། མེས་པོའྱི་མཁར་རོང་ས་བརྟན་ཞྱིག་དེ་ལ་གདའ། །

བོད་མྱི་ཡོངས་ཀྱི་རེ་འདུན་ཡང་དེ་ལ་བཅོལ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

གཉིས་པ་ཚེག་བར་བཅུ་གཅིག་མ།

རྱིགས།u ཚིག་རྐང་སོ་སོར་ཚེག་བར་ཆ་ལྔ་དང་ཡ་གཅྱིག་ཡོད་པ་དང༌། ཡ་གཅྱིག་པོ་དེ་ཚིག་ ཕད་ཡྱིན་པ་དང་མྱིན་པ་གང་བདེར་བྱས་ཆོག་པ་ཞྱིག་སྟེ། དཔེར་ན།

ཁ་བའྱི་མདོག་ལྟར་རབ་དཀར་རྒྱ་ཆེའྱི་རས་ཡོལ་ངོས། །

མ་བྱིས་འཇྱིག་རྟེན་ཡོངས་ཀྱི་ངོ་མཚར་བཀོད་པའྱི་གཟུགས། ། མ་ཕྱིན་མངོན་སུམ་མཐོང་བའྱི་གོག་གྱི་སྣང་བརན་འདྱིས། །

ཁ་ཆུང་རབ་གསལ་མྱིག་གྱི་ལྟ་རྒྱ་ཡངས་པོར་བྱས། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

རྱིགས།v ཚིག་རྐང་སོ་སོའྱི་ཚེག་བར་ཆ་བཞྱི་ཡྱི་རེས་སུ་ཡ་གཅྱིག་དང༌། སླར་ཡང་ཆ་གཅྱིག་ བྱས་པའྱི་ཐོག་ཡ་གཅྱིག་པོ་དེ་ཚིག་ཕད་ཤ་སྟག་ཡྱིན་པ་ཞྱིག་སྟེ། དཔེར་ན།

བརྱིད་ཆགས་གངས་རྱིས་བསྐོར་བའྱི་བོད་ལོངས་ཀྱི་ཡུལ་འདྱིར། ། 115

རྩྲོམ་རིག

བདེན་གཉྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྒ་དབྱངས་ལྷང་ལྷང་དུ་བསྒགས་ཚེ། །

མཐོན་མཐྱིང་དགུང་སྔོན་དབྱ​ྱིངས་ནས་རབ་གསལ་གྱི་ཉྱི་མས། །

འོད་སྟོང་ཕོགས་བཅུར་འགེད་བཞྱིན་ལྟད་མོ་ལ་འོངས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

རྱིགས།w ཚིག་རྐང་སོ་སོར་ཚེག་བར་ཆ་གཉྱིས་ཀྱི་རེས་སུ་ཡ་གཅྱིག་དང༌། སླར་ཡང་ཆ་གསུམ་ བྱས་ཐོག དཀྱིལ་གྱི་ཡ་གཅྱིག་པོ་དེ་ཚིག་ཕད་ཤ་སྟག་ཡྱིན་པ་ཞྱིག་སྟེ། དཔེར་ན། སྐས་ཀྱི་གདང་བུ་དང་འདྲ་བའྱི་རྱི་བོའྱི་ངོས་སུ། །

གང་བྱས་བཀོད་འདོམས་ལ་ཉན་པའྱི་འཕྲུལ་འཁོར་བཏང་ཚེ། ། འཁོག་འཁོག་རྱི་སུལ་གྱི་ཁུག་པ་ཡུད་ཙམ་ཞྱིག་ལ། །

བཀོད་ལེགས་མཆོད་རྟེན་དང་འདྲ་བའྱི་ཞྱིང་ཐང་ཆགས་སོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

གསུམ་པ་ཚེག་བར་བཅུ་གཉིས་མ།

རྱིགས།u ཚིག་རྐང་སོ་སོའྱི་ཚེག་བར་ཆ་གཉྱིས་ཀྱི་རེས་སུ་ཡ་གཅྱིག་དང༌། སླར་ཡང་ཆ་གཉྱིས་ ཀྱི་རེས་སུ་ཡ་གཅྱིག་དང༌། མཇུག་ཏུ་ཆ་གཅྱིག་བཅས་བྱས་ཐོག སྔོན་རེས་གཉྱིས་ཀའྱི་ཡ་གཅྱིག་ པོ་དེ་ཚིག་ཕད་ཤ་སྟག་ཡྱིན་པ་ཞྱིག་སྟེ། དཔེར་ན།

མཐོ་ཞྱིང་ལྷུན་ཆགས་ཀྱི་རྱི་རྩེའྱི་ཕོགས་ཀུན་ནས་བལྟས་ཚེ། །

ལོངས་ཀུན་མཐའ་མེད་ཀྱི་ཞྱིང་ཐང་རེའུ་མྱིག་ལྟར་འབེལ་ཞྱིང༌། །

རབ་མཛེས་གསེར་མདོག་དང་མཚུངས་པའྱི་ལོ་ལེགས་ཀྱི་སྙེ་མ། །

ལྷོ་རླུང་བསྱིལ་བུ་ཡྱིས་སྐྱོད་དུས་མཚོ་རླབས་དང་འདྲ་འདུག །ཅེས་པ་ལྟ་བུ།

རྱིགས།v ཚིག་རྐང་སོ་སོའྱི་ཚེག་བར་ཆ་དྲུག་བྱས་ཐོག་དཀྱིལ་དུ་ཀོག་མཚམས་རེ་ཁེལ་ཀང་ཚིག་

རྐང་གཅྱིག་གྱི་ཁོངས་སུ་སྦྲེལ་ཡོད་པ་དང༌། ཀོག་མཚམས་ཁེལ་ས་དེར་ཚིག་རྐང་གཅྱིག་བྱས་ཚེ་ ཚིགས་བཅད་ཤོཀ་གཅྱིག་པོ་དེ་ཤོཀ་གཉྱིས་སུ་འགོ་བ་ཞྱིག་སྟེ། དཔེར་ན། རབ་རྒྱས་ལོན་ཤྱིང་རྩེ་མོའྱི་ཡལ་འདབ་རེ་རེའྱི་ངོས་སུ། །

སྨྱིན་ལེགས་བཅུད་ལྡན་འབས་བུ་གུས་པའྱི་མགོ་ལོག་ལྡེམ་ཞྱིང༌། ། སྔོ་ལང་ལོ་མའྱི་གསེབ་ནས་འཛུམ་པའྱི་བཞྱིན་རས་ངོམ་སྟེ། ། 116

ཚིགས་བཅད་རོམ་ཡྱིག་འབྱི་ཚུལ།

འཇམ་མཉེན་ལག་པ་བརྐངས་འདྱི་དགའ་བསུ་ཞུས་པ་འདྲ་འོ ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

རྱིགས།w ཚིག་རྐང་སོ་སོར་ཚེག་བར་ཡ་གཅྱིག་གྱི་རེས་སུ་ཆ་བཞྱི་དང༌། དེའྱི་རེས་སླར་ཡང་ཡ་

གཅྱིག་གྱི་རེས་སུ་ཆ་གཅྱིག་བྱས་ཐོག་རེས་མའྱི་ཡ་གཅྱིག་པོ་དེ་ཚིག་ཕད་ཤ་སྟག་ཡྱིན་པ་ཞྱིག་སྟེ།

དཔེར་ན།

བྱང་རྩྭ་ཐང་ཡངས་པོ་གཡུ་ཡྱི་གཞོང་པ་དང་འདྲ་བར། །

སྟོབས་ཤ་ཤེད་རྒྱས་པའྱི་ནོར་ཕྱུགས་གངས་མེད་ཀྱི་ཁྱུ་ཚོགས། ། ལུས་རྔ་མ་གཡོ་བའྱི་མཆོང་ལྡྱིང་གར་སྟབས་དང་བཅས་ཏེ། །

རང་གང་འདོད་གནས་སུ་རྩྭ་ཟ་ཆུ་འཐུང་འདྱི་སྐྱ​ྱིད་པ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །

117

རྩྲོམ་རིག

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། གཤམ་གསལ་ཚིག་རྐང་རྣམས་ཆ་ཡའི་གཅྲོད་མཚམས་མཐུན་སྦྲོར་གིས། ཞལ་རས་དཀར་གསལ་ཟླ་བ་མཛེས་སྡུག་རྣམ་པར་རྒྱས་དུས། །

ཡ་ཆ་ཆ་ཆ་ཡ་ཆ།

ང་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སེའྱི་སློབ་མ་ཞྱིག་ཡྱིན་དུས། །

ཡ་ཆ་ཆ་ཆ་ཆ་ཡ་ཆ།

མཐའ་ཡས་གདུལ་བྱའྱི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ། །

ཆ་ཆ་ཆ་ཆ་ཆ་ཡ།

རྒྱལ་ས་དྱིལྱིའྱི་གནམ་ཐང་དུ་སྐྱོད་སྐབས་དེར། །

ཆ་ཆ་ཆ་ཆ་ཆ་ཆ།

ལྷོ་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་ཞྱིང་ས་དང་འདྲ་བ། །

ཆ་ཆ་ཆ་ཡ་ཆ་ཡ།

གངས་མེད་བསྐལ་པར་ཚོགས་གཉྱིས་རབ་རོགས་སྟོན་པ་ཁེད། །

ཆ་ཆ་ཡ་ཆ་ཆ་ཡ་ཆ།

དཀར་གསལ་ཟླ་བ་ཡྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡངས་པོ་འདྱི་ཤར་དུས། །

ཆ་ཆ་ཆ་ཆ་ཡ་ཆ།

ལྷག་བསམ་གྱི་གངས་རྱིར་སྙྱིང་སྟོབས་ཀྱི་མེ་ལེ། །

ཆ་ཆ་ཡ་ཆ་ཆ་ཆ།

མདོ་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་བཤད་ཐོགས་པ་མྱི་མངའ། །

ཆ་ཡ་ཆ་ཆ་ཡ་ཆ།

གཉིས་པ། ཚིགས་བཅད་རྣམས་ཤད་གུག་ནང་ཆ་ཡའི་གྲོ་རིམ་ཇི་ལྟར་ཡིན་དཔེ་བསན་པ་བཞིན་ བིས།

ཤྱི་སྙམ་ཡྱིད་ལ་མེད་པའྱི་ཕོ་རྒོད་ཀྱི་བཙན་པོ། །

འདྱིར་ཡ་གཅྱིག་དང་ཆ་ལྔ་ཡོད།

ཨེ་གཟྱིགས་གཞོན་པ་འཆྱི་བའྱི་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབེལ་ཚུལ། །

( ཆ་ཆ་ཆ་ཆ་ཡ་ཆ། )

མྱི་དང་རོ་ཡྱི་འགྱུར་མཚམས་དབུགས་གཅྱིག་གྱི་འགོ་ལུགས། ། སླ་ལ་འཇྱིགས་སྐྲག་ཆེ་བའྱི་ཉམ་ང་ཞྱིག་ཡོད་སྐད། །

གོ་རྱིམ་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན་ནམ།

དགུང་སྔོན་གྱི་དབྱ​ྱིངས་ནས་རང་བྱུང་དུ་ཤར་བའྱི། །

འདྱིར་ཡ་གཉྱིས་དང་ཆ་བཞྱི་ཡོད།

ཚ་གང་གྱི་མཁའ་རླུང་ལྷན་ཅྱིག་ཏུ་ཚོགས་པས། །

(

མདངས་མཛེས་ཀྱི་འཇའ་ཚོན་བྱིས་པ་ལྟར་སྣང་བ། ། བར་སྣང་གྱི་འོད་གུར་མྱིག་ལམ་ན་མཛེས་སོ། །

118

གོ་རྱིམ་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན་ནམ།

)

ཚིགས་བཅད་རོམ་ཡྱིག་འབྱི་ཚུལ།

འཛམ་གྱིང་ཤར་ཕོགས་ནོར་འཛིན་གྱི་ལྟེ་བ་ན། །

འདྱིར་ཡ་གཉྱིས་དང་ཆ་བཞྱི་ཡོད།

མེས་པོའྱི་མཁར་རོང་ས་བརྟན་ཞྱིག་དེ་ལ་གདའ། །

(

མཛེས་ཤྱིང་བརྱིད་ཆགས་གྲུ་འཛིན་གྱི་ཕོ་བང་ཡོད། ། བོད་མྱི་ཡོངས་ཀྱི་རེ་འདུན་ཡང་དེ་ལ་བཅོལ། །

གོ་རྱིམ་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན་ནམ།

)

ཁ་བའྱི་མདོག་ལྟར་རབ་དཀར་རྒྱ་ཆེའྱི་རས་ཡོལ་ངོས། །

འདྱིར་ཡ་གཅྱིག་དང་ཆ་ལྔ་ཡོད།

མ་ཕྱིན་མངོན་སུམ་མཐོང་བའྱི་གོག་གྱི་སྣང་བརན་འདྱིས། །

(

མ་བྱིས་འཇྱིག་རྟེན་ཡོངས་ཀྱི་ངོ་མཚར་བཀོད་པའྱི་གཟུགས། ། ཁ་ཆུང་རབ་གསལ་མྱིག་གྱི་ལྟ་རྒྱ་ཡངས་པོར་བྱས། །

གོ་རྱིམ་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན་ནམ།

)

གསུམ་པ། གཤམ་གི་ཤྲོཀ་འདི་ཚིག་རྐང་བཅུ་གཅིག་པར་བཟྲོས། གངས་དཀར་ཏྱི་སེ་ནས་ཕོགས་བཞྱིར་འབབ་པའྱི། ། གགས་ཅན་ཆུ་བོ་དང་ཆུ་ཀླུང་སྣ་ཚོགས། །

ཆེད་དུ་མ་བགོས་ཀང་མཉམ་དུ་འདུས་ནས། །

མཐའ་ཡས་རྒྱ་མཚོའྱི་ནང་གཅྱིག་ཏུ་འདྲེས་སོ། །

བཞི་པ། གཤམ་གི་བརྲོད་པ་འདི་ཤྲོཀ་ཚིག་རྐང་བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཅིག་པ་གང་རུང་ནང་བིས།

གངས་ཅན་ལྷ་གཅྱིག་ཕག་ན་པདྨོ་རྒྱལ་དབང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་མཆོག གྲུ་འཛིན་གསུམ་པར་འབོད་པའྱི་ བཞུགས་སར་དྷ་རམ་ས་ལར་བཞུགས་ཀང་། གསུང་གྱི་མཛད་པས་འཛམ་གྱིང་གྱི་ཡྱིད་གདུང་བའྱི་སྐྱེ་འགོ་ སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྐྱབས་ཏེ། ཞྱི་བདེའྱི་ལམ་ལ་འགོད་པར་མཛད་དོ། །

ལྔ་པ། གཤམ་གི་ཤྲོཀའི་ཁ་སྲོངས།

ནགས་ཀླུང་ཚང་ཚིང་འཁྱིགས་པའྱི་ལྷུན་པོ་ཡྱི་རྩེ་ན། ། སྐེད་དུ་ཆུ་འཛིན་དལ་གྱིས་བཞུད་པ་དེ་མཐོང་ཚེ། །

། ། ། །

119

རྩྲོམ་རིག

ཁྱིམ་ཡབ་ཡུམ་མྱིང་སྱིང་གཞྱིས་བྱེས་སུ་གེས་ཏེ། །

གུས་སློབ་ལ་བརྩོན་ཞྱིང་མ་འོངས་པའྱི་ཕུགས་བསམ། །

། ། ། །

དྲུག་པ། ཚེག་བར་བཅུ་དང་། བཅུ་གཅིག བཅུ་གཉིས་སྲོ་སྲོར་རང་ངྲོས་ནས་ཤྲོཀ་རེ་རྩྲོམས།

120

ཚིགས་བཅད་རོམ་ཡྱིག་འབྱི་ཚུལ།

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

སེ་ཚན་འདྱིར་མཛད་རྣམ་གྱི་ལེའུ་གཉྱིས་པ་དང་། གསུམ་པ་བཀོད་ཡོད་ ཅྱིང་། ལེའུ་གཉྱིས་པ། བང་ཆུབ་འཚོལ་བའྱི་ནང་༸གོང་ས་མཆོག་སྐུ་ན་ གཞོན་དུས་སློབ་གཉེར་ཇྱི་ལྟར་གནང་ཚུལ་དང་། ཚུལ་སོགས་ཀྱི་སོར་བཀོད་ཡོད་པ་དང་།

ཆོས་རྒྱུགས་འབུལ་

ལེའུ་གསུམ་པ་ཡྱིད་ཀྱི་བདེ་བའྱི་ནང་བོད་སྤྱིའྱི་གནས་བབ་ངོ་སྤོད་དང་།

༸གོང་ས་མཆོག་གྱིས་བོད་ཀྱི་འཛིན་སྐྱོང་ལམ་ལུགས་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་

ཅྱི་གནང་སོགས་བཀོད་ཡོད།

སེ་ཚན་འདྱི་སློབ་ཕྲུག་སོ་སོར་ཀོག་ཏུ་བཅུག་སེ།

འཛིན་རྱིམ་དགུ་

པར་ཟྱིན་བྱིས་འགོད་སངས་ཁྱིད་ཟྱིན་པ་ལྟར། ཟྱིན་བྱིས་འགོད་བཅུག་

ནས་འཛི ན ་གྲྭའྱི ་ ནང་སྦང་བཤད་བརྒྱུད་གོ ་ རོ ག ས་ཀྱི ་ ནུས་པ་དང་། བཤད་རལ་སྦོང་བརར་སྤོད་དགོས།

121

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

སློབ་ཚན་བཅློ་བརྒྱད་པ།

ངློས་ཀི་ཡུལ་དང་ངློས་ཀི་མི་མང༌། ལེའུ་གཉིས་པ། བྱང་ཆུབ་འཚོལ་བ།

༄༅། །ཁོ་བོ་ལོ་དྲུག་ནས་སློབ་སྦོང་འགོ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་སློབ་སྦོང་བྱེད་སྟངས་ནྱི་དུས་རབས་མང་ པོའྱི་གོང་ནས་ཡོད་པའྱི་བོད་ཀྱི་གནའ་སོལ་དང་མཐུན་པར་བྱས་ཤྱིང༌། དེས་ཁོ་བོ་ཅག་གྱི་སྤྱོད་

ཚུལ་བཟང་པོ་དང༌། བསམ་པའྱི་ཆུ་ཚད་མཐོན་པོར་གནས་ཐུབ་པ་ལ་ད་བར་ཕན་ནུས་ཆེན་པོ་ བྱུང་ཡོད། འོན་ཀང་དེང་སང་འཛམ་གྱིང་གྱི་རྱིག་གནས་གསར་པའྱི་ཆ་ནས་ཚན་རྱིག་སོགས་ལག་ ལེན་མ་བྱས་པའྱི་སྐྱོན་ཕན་བུ་ཡོད། དེའྱི་རྒྱུ་མཚན་ནྱི་ཉེ་ཆར་མ་གཏོགས་བོད་རང་ཁེ་གཙང་ཟུར་

དུ་བསད་པ་དེའྱི་རྐེན་རེད། བོད་མྱི་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའྱི་བསམ་པའྱི་འཁེར་སོ་ནྱི་ཡོན་ཏན་སྣེ་མང་ པོའྱི་ཐོག་བོ་རྒྱ་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུའྱི་འདུན་པ་ཡོད་ཅྱིང༌། མྱི་སྐྱའྱི་སློབ་སྦོང་མཐོ་རྱིམ་ཁག་ནང་

ཟློས་གར་འཁབ་རྩོམ། སྐར་རྩྱིས། མངོན་བརོད། སེབ་སྦོར། སྙན་ངག་བཅས་རྱིག་གནས་ཆུང་བ་ ལྔ་ཡོད། དེ་རྣམས་སློབ་སྦོང་བྱེད་མཁན་མྱི་སྐྱ་ཁེ་གཙང་མྱིན་པར་སེར་མོ་བའྱི་ནང་ནས་ཀང་གོང་

ཁོངས་ནས་ཁག་རེ་གཉྱིས་སློབ་སྦོང་བྱེད་ཅྱིང༌། དེ་ཡང་མང་ཆེས་སྐར་རྩྱིས་དང༌། སྙན་ངག སེབ་ སྦོར་སོགས་འདེམས་ཀྱི་རེད། ཆོས་བྱེད་དགེ་འདུན་ཁོངས་ཀྱི་གཙོ་བོར་སློབ་སྦོང་བྱེད་པའྱི་གསོ་

བ་རྱིག་པ་དང༌། སྒ་རྱིག་པ། གཏན་ཚིགས་རྱིག་པ། བཟོ་རྱིག་པ། ནང་རྱིག་པ་སྟེ་དམ་པའྱི་ཆོས་ 122

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

ཀྱི་མཚན་ཉྱིད་བཅས་ལ་མཐོ་བའམ། ཆེ་བའྱི་རྱིག་གནས་སློབ་ཚན་ལྔ་ཟེར། དེ་ཚོའྱི་ཁོངས་ནས་

མཐའ་མ་དེ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡྱིན་ཞྱིང༌། དེ་ལ་ཡང་ནང་གསེས་གགས་ཆེ་བར་ཡན་ལག་ཕེས་ན། སཾ ཊའྱི་སྐད་དུ། པྲཛྙཱ་པ་ར་མྱི་ཏ། འདྱིའྱི་དོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཡང་གཅྱིག་ལ།

མདྷྱམ་ཀ འདྱིའྱི་དོན་དབུ་མའྱི་ལམ་ཞེས་པ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉྱིས་བལ་བ། ཡང་བྱི་ནཱ་ཡ་ ཞེས་པ་ཆོས་འདུལ་བ། ཨ་བྱི་ངྷརྨ་ཞེས་པ་ཆོས་མངོན་པ། ཡང་པྲ་མ་ཎ་ཞེས་པ་ཚད་མ་རྱིག་པ་སྟེ་

ལྔ་ཡོད། དངོས་འབེལ་བྱས་ན་ཚད་མ་རྱིག་པ་ཙམ་ནང་རྱིག་པའྱི་གས་མྱིན་ཡང༌། ཡན་ལག་ལྔའྱི་

ནང་འཇུག་དགོས་པ་ནྱི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡྱིན་པ་སོགས་རྱིག་པས་རྣམ་པར་ཕེས་ནས་བསྟན་གྱི་

ཡོད་པ་རེད། ཐེག་ཆེན་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་རྣམས་གོང་ཁོངས་ཚུད་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཟུར་དུ་སློབ་

སྦོང་བྱ་དགོས། ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦོང་མང་ཆེ་བ་གྲྭ་བ་ཚོས་བྱེད་ཀྱི་རེད། ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་གཏྱིང་

ཟབ་མོ་ཡྱིན་གཤྱིས་དོན་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་དེ་ལ་སློབ་སྦོང་གྱི་ཐབས་ཤེས་རྣམ་གངས་མང་པོ་

བྱེད་དགོས།

བོད་ཀྱི་སློབ་སྦོང་བྱེད་སྟངས་འདྱིས་ཕྱིའྱི་ཤེས་བྱའྱི་རྱིག་གནས་ཙམ་མ་ཟད། སེམས་རྒྱུད་ལ་ཡོན་

ཏན་གོང་འཕེལ་དུ་འགོ་བའྱི་ཐབས་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀང་ཡོང་ངེས། དང་པོ། ཕྲུག་གུ་ཚོའྱི་ཡྱི་གེ་

འབྱི་ཀོག་སྐབས་དགེ་རྒན་ལ་དཔེ་བལྟས་ཏེ་འབྱི་ཀོག་བྱེད་པ་དེ་སྤྱ​ྱི་སོལ་རེད། གཉྱིས་པ། བསླབས་

ཟྱིན་རྣམས་དྲན་གསོ་གཏོང་ཆེད་དཔེ་ཆ་བོ་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་མང་པོ་ཡོད། གསུམ་པ། དེའྱི་ དོན་འགེལ་བཤད་བྱེད་པ་ཡྱིན། དེ་ནྱི་འཛམ་གྱིང་གང་སར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ལྟར་རེད། དགོན་

པ་འགའ་ཤས་ཀྱི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་སློབ་སྟངས་དེ་གའྱི་ཐོག་ནས་སློབ་ཀྱི་རེད། འོན་ཀང་དགོན་ པ་མང་པོར་སློབ་ཕྲུག་དང༌། དགེ་རྒན་དབར་ཆོས་ཀྱི་རྩོད་པའམ། གནད་དོན་འདྲྱི་བརྩད་ཀྱི་ཐོག་

ནས་སློབ་སྦོང་བྱེད། མཐར་སོམ་བརྒྱབ་སྟེ་སེམས་གཞན་དུ་གཡེང་བ་སོང་བའྱི་ཏྱིང་འཛིན་དང༌།

ལྷག་མཐོང་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦོང་མཐོ་རྱིམ་ཚོ་བྱེད་ཀྱི་རེད། ངོས་ནས་ཀང་བོད་ཀྱི་ཕྲུག་གུ་མང་ ཆེའྱི་སྤྱ​ྱི་སོལ་བཞྱིན་ཐོག་མར་ཡྱི་གེ་འབྱི་ཀོག་འགོ་བཙུགས་པ་ཡྱིན། སྤྱ​ྱིར་བཏང་ཕྲུག་གུ་ཆུང་དུས་

སུ་ལེ་ལོའྱི་བསམ་པ་ཡོད་པ་བཞྱིན་ང་ལ་ཡང་བསམ་པ་དེ་བྱུང༌། དགེ་རྒན་མཉམ་དུ་ཡོད་པ་དང༌། དཔེ་ཆ་ལ་བལྟ་རྒྱུར་ཧ་ཅང་དགའ་བོ་མེད་མོད། འོན་ཀང་ང་རང་གྱི་སློབ་སྦོང་རྣམས་དགེ་རྒན་ 123

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

བཤེས་གཉེན་གྱི་ཐུགས་འདོད་ཁེངས་པའྱི་གང་ལེགས་བྱས་པ་ཡྱིན། སློབ་སྦོང་གྱི་སྒྱིག་ལམ་ལ་

གོམས་འདྲྱིས་བྱུང་སྟབས་དགེ་རྒན་ཚོའྱི་གཟྱིགས་ཚུལ་ལ་ངས་སྤྱ​ྱིར་བཏང་ལས་མགོགས་པར་ཤེས་ ཐུབ་པ་གཟྱིགས་ཀྱི་ཡོད་འདུག

བོད་ནང་ཡྱི་གེ་འབྱི་སྟངས་བཞྱི་ཡོད་པ་རེད། ཐོག་མར་ལོ་གཉྱིས་ནང་ཡོངས་འཛིན་བགེས་གཞོན་ རྣམ་གཉྱིས་ཀྱི་སྐུ་མདུན་ནས་དབུ་ཅན་ཀོག་སློབ་རྒྱུ་དང༌། ཉྱིན་ལྟར་དཔེ་ཆ་བོ་འཛིན་དང༌། ཆུ་ ཚོད་གཅྱིག་ཙམ་དཔེ་ཆ་ཀོག་རྒྱུ་བཅས་བསླབས་ཤྱིང༌། དེ་ནས་ལོ་བརྒྱད་ཐོག་སྤྱ​ྱིར་བཏང་གྱི་ཡྱི་གེ་

དབུ་མེད་བསླབ་པ་ཡྱིན། དེའྱི་དགེ་རྒན་ནྱི། མདོ་ཁམས་ནས། ང་ཚོ་ལྷ་སར་བསུས་ཏེ་མཉམ་དུ་ ཕེབས་མཁན་མཁེན་རབ་བསྟན་འཛིན་ཞེས་པ་སེར་མོ་བའྱི་དཔོན་རྱིགས་ཤྱིག་རེད། ཁོང་ཐུགས་

གཤྱིས་བཟང་ཞྱིང༌། ཕྲུག་གུ་ཆུང་ཆུང་ལ་སློབ་སྟོན་མཁས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་སྔར་སོལ་ སློབ་སྟངས་ཐོག་ནས་སློབ་སྟོན་གནང་གྱི་ཡོད། སྦང་ཤྱིང་ལ་ས་དཀར་བརབས་ཏེ་དེའྱི་སྟེང་དགེ་ རྒན་ནས་སྐམ་བྱིས་གནང་ཐོག་ངས་སྣག་ཚས་འབྱི་དགོས། ཐོག་མར་ཡྱིག་གཟུགས་ཆེན་པོ་དང༌།

དེ་ནས་ཇེ་ཆུང་དུ་བཏང་སྟེ། རེས་མ་ནས་དགེ་རྒན་གྱིས་སྦང་ཤྱིང་ཐོད་དུ་འབྱི་གནང་དེར་དཔེ་

བལྟས་ཏེ་ངས་གཤམ་དུ་འབྱི་དགོས་ཀྱི་ཡོད། ཡྱིག་གཟུགས་ཡག་པོ་ཡོང་ཆེད་ཟླ་བ་བརྒྱད་ཙམ་

སྦང་ཤྱིང་ལ་བྱིས་ཤྱིང༌། དེ་ནས་ཤོག་བུར་འབྱི་རུ་འཇུག་གནང་མཛད། དེ་རེས་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་

གཞོན་ཁྱི་བྱང་རྱིན་པོ་ཆེ་ནས་དག་ཡྱིག་དང༌། སུམ་རྟགས་སློབ་འཁྱིད་གནང་སྟེ། བོད་ཡྱིག་སློབ་

སྦོང་དེ་རྣམས་ཚང་མར་ལོ་ལྔ་ཙམ་འགོར། དེའྱི་རྱིང་ལའང་རྒྱུན་དུ་སྔ་དགོང་དཔེ་ཆ་སློབ་སྦོང་

བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་དེ། སློབ་སྦོང་དངོས་གཞྱི་ནྱི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦོང་ཡྱིན་པ་མ་ཟད། ཡྱི་གེ་འབྱི་ཀོག་

བྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦོང་གྱི་སྔོན་འགོའྱི་ཆ་ཤས་ལྟ་བུར་གྱུར།

ང་ལོ་བཅུ་གཉྱིས་ལ་མ་སླེབས་བར་མཚན་ཉྱིད་རྱིག་པའྱི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦོང་དངོས་གཞྱི་དེ་འགོ་ ཚུགས་པ་རེད། དེ་སྐབས་ཐོག་མར་མ་སྐྱ​ྱིད་པ་ཕན་བུ་བྱུང༌། སྔོན་དུ་ལོ་དྲུག་ལ་སླེབས་སྐབས་ཀྱི་ ལེ་ལོ་ལས་ཀང་ཕན་བུ་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་བྱུང་ཡང༌། རྱིམ་པས་གོམས་འདྲྱིས་ཀྱིས་ནམ་ཞྱིག་ནས་སློབ་

སྦོང་ལ་དཀའ་ངལ་མེད་པ་ཞྱིག་ཏུ་གྱུར། དེ་ནས་མཐོ་རྱིམ་གྱི་སློབ་སྦོང་དང༌། བོ་ལ་འཛིན་རྒྱུ། དེ་ སྐོར་གོ་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ། སློབ་གཉེར་བ་མཁས་པ་གཞན་དང་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་དྲྱི་བ་དྲྱིས་ལན་གྱི་ 124

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

བགོ་གེང་སོགས་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ངས་ཐོག་མར་པྲཛྙཱ་པ་ར་མྱི་ཏ་ཞེས་པ་ཕར་ཕྱིན་ནས་སློབ་ སྦོང་གཙོ་བོར་འགོ་བཙུགས་ཤྱིང༌། དེའྱི་སྐོར་ལ་འགེལ་པ་དཔེ་ཆ་པོ་ཏྱི་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པར་

བརྟེན་དགོན་པ་ཚོའྱི་མཐོ་རྱིམ་སློབ་གཉེར་བ་ནས་དཔེ་ཆ་དེའྱི་ཁོད་ནས་འདེམས་ཀྱི་རེད། ངོས་

ནས་རྩ་བ་གཞྱིར་བཟུང་རྒྱུ་དང༌། དེའྱི་འགེལ་པ་རྒྱ་གར་གྱི་པཎྱི་ཏ་སེངྷ་བ་དྲའམ། སེངྒེ་བཟང་ པོ་ནས་བརྩམས་པ་འགེལ་པ་དོན་གསལ་དང༌། རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕེང་ལྔ་པས་ལགས་རྩོམ་མཛད་པ་

ཤོག་གངས་སུམ་བརྒྱ་གཉྱིས་བྱས་པ་ཕར་ཕྱིན་བོ་བཟང་དགོངས་རྒྱན་བཅས་གདམས་པ་ཡྱིན། དེ་

ནས་བཟུང་ཉྱིན་རེ་དཔེ་ཆ་ཤོག་ལྷེའྱི་གསུམ་ཆ་གཅྱིག་བོ་འཛིན་ཐོག དེ་ལས་མང་བའྱི་དཔེ་ཀོག་ དང༌། གོ་དོན་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེའྱི་ཞོར་དུ་ཚད་མ་རྱིག་པ་དང༌། རྩོད་པའྱི་ རྱིགས་ལམ་སློབ་དགོས། དེའྱི་སྐོར་རོགས་རམ་བྱེད་མྱིར་གདན་ས་གསུམ་གྱི་གྲྭ་ཚང་བདུན་ནས་ སློབ་གཉེར་པ་མཁས་པ་མྱི་བདུན་གདམས་ཡོད་པ་རེད།

མེ་ཕག་ཟླ་བརྒྱད་པར་ང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལྷག་ཙམ་སོན་སྐབས་འབས་སྤུངས་དང༌། སེ་ར་དགོན་

པ་གཉྱིས་ལ་སྒྱིག་ཞུགས་བྱས། དེའྱི་སྐབས་ལ་དགོན་པ་གཉྱིས་པོའྱི་སློབ་གཉེར་གྲྭ་ཚང་ཁག་ལྔ་ལ་

བསྐྱོད་དེ་ཆོས་ཀྱི་རྩོད་པ་བྱེད་སྐབས་ངའྱི་རྩོད་ཟླ་གྲྭ་ཚང་སོ་སོའྱི་མཁན་པོ་ནས་བྱས་ཏེ། དེར་ཆོས་

ཀྱི་མཁས་པ་བརྒྱ་ཕག་མང་པོ་དང༌། གྲྭ་པ་སྟོང་ཕག་མང་པོ་ཚོགས་ཡོད། ཚོགས་མང་སར་གཞུང་ ཆེན་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་པའྱི་ཐོག་མ་ཡྱིན་སྟབས་མཚེར་བ་དང༌། སེམས་འཚབས་པ་སོགས་ཀྱི་སེམས་

ངལ་ཕན་བུ་བྱུང༌། ཡྱིན་ནའང་རེས་སུ་བ་མ་མཁས་པ་ཚོས་དེའྱི་སྐབས་ངས་ཁོ་རང་ཚོའྱི་འདོད་པ་ ཁེངས་པ་བྱས་སོང་ཞེས་གསུང་གྱི་འདུག

དཔེ་དེབ་འདྱི་དག་གཟྱིགས་མཁན་ཆོས་ལུགས་གཞན་རྣམས་ལ་ངའྱི་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦོང་བྱེད་ཚུལ་ འདྱིར་ད་དུང་མུ་མཐུད་དེ་གཟྱིགས་རོགས་གནང་ཞུ་རྒྱུ་མྱིན། གང་ཡྱིན་ཟེར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་

ཆོས་འདྱི་བསམ་ཚུལ་ཙམ་མྱིན་པར་རྱིགས་ལམ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ཞྱིག་རེད། ནང་རྱིག་པའྱི་སྐོར་ པོ་ཏྱི་སྟོང་ཕག་མང་པོ་ཡོད་ཀང༌། ངས་བརྒྱ་སྐོར་ཙམ་ལས་སློབ་སྦོང་བྱེད་མ་ཐུབ། འོན་ཀང་དཔེ་ དེབ་འདྱིའྱི་ཁ་སྣོན་ལ་ངས་ནང་པའྱི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཕན་བུ་བཀོད་ཡོད། 125

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

ང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ཙམ་ལ་ཤུགས་ཆེའྱི་མཐོ་རྱིམ་སློབ་སྦོང་ཐོག་མར་བྱེད་སྐབས་གོ་རྟོགས་དཀའ་

ཙམ་བྱུང་ནའང༌། དེ་ནས་ཉྱིན་ཁ་ཤས་རེས་ལ་སྔར་གྱི་སློབ་སྦོང་ནང་བཞྱིན་དཀའ་ངལ་མེད་པ་

དང་གསལ་དུ་ཕྱིན་སོང༌། གོམས་ན་སླ་བར་མྱི་འགྱུར་བའྱི། །དངོས་དེ་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡྱིན། །

ཞེས་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཞྱི་བ་ལྷས་ཇྱི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ང་རང་གྱི་ཉམས་མོང་ཐོག་ནས་དེ་ག་

ཡྱིན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། སློབ་ཚན་གཞན་དག་སློབ་སྦོང་བྱེད་སྐབས་ཀང་རྱིམ་པས་དཀའ་ངལ་

མེད་པ་ཡོང་གྱི་འདུག དེར་བརྟེན་ད་དུང་དེ་ལས་མང་བ་ཤེས་འདོད་དང༌། ངེད་རང་གྱི་སྐབས་

བབས་ཀྱི་སློབ་སྦོང་ལས་ལྷག་པ་བྱེད་ཐུབ་པའྱི་སོབས་པ་བསྐྱེད་དེ། ད་དུང་དེ་ལས་ལྷག་པའྱི་སློབ་ ཚན་གཞན་ཡང་དགེ་རྒན་ལ་སློབ་རོགས་གནང་ཞུ་འདོད་བྱུང༌།

རང་གྱི ་ སེ མ ས་ཤུགས་ཆེ ་ རུ་འགོ ་ སྐབས་ཆོ ས ་ཀྱི ་ དག་སྣང་ཡང་དེ ་ བཞྱི ན ་ཆེ ་ རུ་འགོ ་ བ་བྱུང་སྟེ ་ སློབ་སྦོང་གྱི་རྱིམ་པ་རེ་རེ་བཞྱིན་རྱིམ་འཛེགས་བྱ་རྒྱུའྱི་ག་སྒྱིག་གྱིས་ལོ་བརྒྱད་ཙམ་ལ་སོན་སྐབས་

སེམས་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ལ་དད་གུས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཐོབ་པ་དེ་གསལ་པོ་དྲན་གྱི་འདུག སྐབས་དེར་ཞྱི་ བ་དང༌། བདེ་བའྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་བྱུང༌། དེ་རེས་ཐོས་བསམ་གྱི་སྐབས་ཕལ་ཆེ་བར་རང་རྒྱུད་ལ་ ཆོས་ཀྱི་བོ་བ་མོང་བཞྱིན་པའྱི་ཐོག་ཆོས་ལ་ཡྱིད་ཆེས་དང༌། དད་པ་ཇེ་འཕེལ་དུ་སོང་སྟེ་ལམ་མ་

ནོར་བ་དང༌། ཁུངས་བཙན་ཤོས་དེ་ཡྱིན་པའྱི་ཡྱིད་ཆེས་བྱུང༌།

ཉམས་མོང་རྣམས་གོམས་འདྲྱི ས་བྱུང་སྟེ ་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་སླེ བས་སྐབས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་བཀའ་དྲྱིན་རེས་སུ་དྲན་པའྱི་མོས་གུས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་འཕགས་

ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ནས་བོད་ལ་ཟབ་མོའྱི་ཆོས་ཕངས་མེད་དུ་བསླབས་པ་དང༌། དེ་རྣམས་

བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཡྱིག་ལ་བསྒྱུར་ཏེ་ཉར་ཚགས་ཐུབ་པ། གཞན་ཡང་དགེ་བའྱི་ བཤེས་གཉེན་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲྱིན་དེ་རྣམས་གཞལ་མྱི་ནུས་པའྱི་བུ་ལོན་ཞྱིག་སྤོད་རྒྱུ་

བསད་པ་ལྟ་བུར་གསབ་དཀའ་བ་རེད་བསམ་པ་བྱུང༌། དེ་ནས་བཟུང་རང་དོན་གྱི་བསམ་པ་མྱིན་ པར་གཞན་དོན་གྱི་བསམ་བོ་ཆེས་མང་པོ་བཏང་སྟེ་བྱམས་སྙྱིང་རེ་སོམ་ཚུལ་རྣམས་ཕན་བུ་ཤེས་ རྟོགས་བྱུང༌། ཆོས་ཀྱི་ཡྱིད་ཆེས་དེ་ཡར་རྒྱས་འགོ་སྐབས་གཞན་གྱི་རྱིག་གནས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བགོ་

གེང༌། བོ་འཛིན་བྱ་རྒྱུ། གཞན་ཡང་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུའྱི་རྱིགས་ཇེ་རྒྱས་སུ་འགོ་ཐུབ་པའྱི་སོབས་པ་ 126

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

ཆེན་པོ་བསྐྱེད་བྱུང༌།

སྱིད་དོན་གྱི་འགན་ལེན་བྱ་དགོས་བྱུང་བས་མཁས་པ་གཞན་ལྟ་བུར་ཚེ་གཅྱིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་

པའྱི་ཐོས་བསམ་སོམ་པ་གཤའ་མ་མུ་མཐུད་ཀྱིས་བྱེད་ཐུབ་མ་བྱུང་མོད། འོན་ཀང་ལོ་བཅུ་གསུམ་

རྱིང་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦོང་མྱི་དམན་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་བྱུང༌། ལོ་ཉྱི་ཤུ་རྩ་བཞྱི་སོན་སྐབས་གདན་ས་ཆེན་

པོ་ཚོའྱི་སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུགས་ཐོག་མ་དེ་ཕུལ་བ་ཡྱིན།

ཆོས་ཀྱི་རྒྱུགས་སྤོད་འདྱིའྱི་སྐབས་གདན་ས་ཆེན་པོ་སོ་སོའྱི་མཁས་པ་མང་པོ་འདུས་པའྱི་དབུས་སུ་

གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔའྱི་བགོ་གེང་བྱེད་དགོས་པ་དེའྱི་མཛད་སོ་དང་ལུགས་སོལ་དེ་རྒྱས་སྤོས་ མེད་པའྱི་སྟབས་བདེ་བོ་ཞྱིག་ཡྱིན་ཀང་གཟྱི་བརྱིད་ཆེས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞྱིག་སྟེ། དེའྱི་སྐབས་སློབ་ གཉེར་མཁས་པ་མང་པོས་མྱི་རེ་རེས་གཞུང་ཆེན་ལྔའྱི་ཁོངས་ནས་རང་རང་བོ་འདོད་བཞྱིན་གདམ་

ག་བྱས་ཏེ་རྱིམ་པ་བཞྱིན་དྲྱི་བ་བྱུང་སྐབས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའྱི་མདོའྱི་ནང་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་བོད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བཅས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་མ་འཛོལ་བའྱི་ལན་སྐབས་ འཕལ་ངག་ཐོག་ནས་འདེབས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་སྐབས་ང་ལ་རྩོད་ཟླ་མཁས་པ་བཅོ་ལྔ་ཡོད་

པ་མྱི་གསུམ་རེ་ནས་གཞུང་བཀའ་པོད་རེའྱི་ཐོག་ནས་དཀའ་གནད་ཚིག་བཟང་རྱིགས་འདྲྱི་རྩོད་

བྱུང་སྐབས་དེ་དག་ལ་རེ་རེ་བཞྱིན་ལན་བཏབ་ནས་གཞུང་གྱི་དགོངས་དོན་འགལ་མེད་དུ་བཟུང་ བ་དང༌། དེ་རེས་མཁན་པོ་མཁས་པ་གཉྱིས་ལ་ཕར་རྟགས་བསལ་བཏང་སྟེ་གཞུང་དོན་གཏན་ལ་ འབེབས་པ་བཅས་བྱེད་དགོས། རྩོད་གེང་དེ་བྱེད་སྟངས་ལག་པས་ཐལ་མོ་བརབས་ཏེ་སེམས་ནས་

དགག་བཞག་སོང་གསུམ་གྱི་ལུང་རྱིགས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྦྲེལ་བའྱི་རྱིག་རྩལ་ཤྱིན་ཏུ་བསྒྱིམས་དགོས་ པ་ཡྱིན།

དེ་ནས་ལོ་ངོ་གཅྱིག་གྱི་རེས་ལ་ངས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུགས་མཐའ་མ་དེ་སྤད་པ་རེད། དེ་ནྱི་ལྷ་སའྱི་སྨོན་

ལམ་ཞེས་པ་ལོ་ལྟར་ཟླ་དང་པོ་ནང་ཚོགས་པའྱི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའྱི་དུས་ཆེན་སྐབས་ གདན་ས་མང་པོའྱི་མཁས་པ་དང༌། དགེ་འདུན་སྟོང་ཕག་མང་པོ་འཛོམས་པའྱི་དབུས་སུ་སྔ་དགོང་

དགུང་གསུམ་ལ་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་གྱི་རྱིང་བརྒལ་བརྟག་རྒྱུགས་སྤོད་བྱ་དགོས། སྔ་དྲོ་སློབ་ 127

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

གཉེར་བ་མཁས་པ་སུམ་ཅུ་ཙམ་ནས། པ་ར་མ་ཎ་སྟེ། ཚད་མའྱི་སྐོར་རྟགས་བསལ་བཏང་བ་དང༌། དགུང་ཚིགས་ལ་སློབ་གཉེར་བ་བཅོ་ལྔ་ནས་མདྷྱམ་ཀ་སྟེ། དབུ་མའྱི་སྐོར་དང༌། པྲཛྙཱ་པ་ར་མྱི་ཏ་སྟེ།

ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐོར། དགོང་དྲོ་མཁས་པ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ནས། བྱི་ནཱ་ཡ་སྟེ། དམ་པའྱི་ཆོས་འདུལ་བ་དང༌། ཨ་བྱི་ངྷརྨ་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་བཅས་ཀྱི་སྐོར་ལ་བརྒལ་བརྟག་རྩོད་པ་བྱས་ཤྱིང༌། གདན་ས་མང་

པོའྱི་མཁས་པ་ན་བཟའ་དམར་སེར་བཞེས་པ་བརྒྱ་ཕག་མང་པོ་དང༌། དེའྱི་དབུས་སུ་ངའྱི་ཡོངས་

འཛིན་རྣམ་གཉྱིས་ཀང་ཕེབས་ཡོད་ཅྱིང༌། དེ་བཞྱིན་དགེ་འདུན་སྟོང་ཕག་མང་པོས་སྙན་གསན་ཏེ་

བཞུགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྐབས་གཞུང་དོན་དཀའ་གནད་ཆེ་ས་ཚོའྱི་སྐོར་ལ་ཧ་ཅང་བསམ་བོ་མང་ པོ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། དྲྱི་བ་ཚོར་ལན་ལམ་སེང་རྒྱག་དགོས་པའྱི་རྐེན་གྱིས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་

བྱུང་ཞྱིང༌། རྩོད་པ་དེ་ཚོ་ཆུ་ཚོད་མང་པོའྱི་བར་རྒྱག་དགོས་ཀང༌། ངེད་རང་གྱི་སྣང་ངོར་ཡུད་ཙམ་

ལ་རོགས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང༌། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའྱི་ཆོས་ ལ་སློབ་སྦོང་ལོ་མང་པོ་བྱས་ཏེ་མཁས་པ་མང་པོའྱི་དབུས་སུ་རྒྱུགས་སྤོད་ཐུབ་པ་སོགས་ཀྱིས་དགའ་ སྤོའྱི་སོབས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བྱུང༌། འོན་ཀང་སློབ་གཉེར་མུ་མཐུད་བྱས་ཀང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་

མ་འཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཐའ་ཐུག་རྒྱུ་ཡོད་པ་མྱིན་སྙམ་པ་འདུག ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦོང་བྱས་ནས་ བཟུང་ངའྱི་བསམ་ཚུལ་བཏང་སྙོམས་ལྟ་བུར་གྱུར་ཞྱིང༌། སྤྱ​ྱིར་བཏང་རང་ཉྱིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་

ནོན་པའྱི་སྐབས་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བར་ཡྱིད་ཆེས་རེད་ཐུབ་པ་དང༌། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སོ་ནས་ཆོས་ཉམས་

ལེན་བྱེད་མུས་ཤྱིག་ཡྱིན་ན་སྡུག་བསྔལ་གང་འདྲ་ཡྱིན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་མཐུས་བཟོད་སན་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་

པ་འདྲ། ཆོས་ལ་ངེས་ཤེས་མེད་པའྱི་མྱི་ཞྱིག་ཡྱིན་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པའྱི་སྐབས་རང་ཉྱིད་

ངལ་བ་སྨོས་མེད་ཐོག་གཞན་ལའང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའྱི་རྒྱུ་སྒྲུབ་ཅྱིང༌། འགོ་བ་མྱིའྱི་རྱིགས་རྣམས་ དང༌། སོག་ཆགས་དུད་འགོ་ཚུན་རྱིས་མེད་སེམས་ཅན་ཚང་མར་དངོས་འབེལ་བརྩེ་སེམས་སྐྱེ་བ་

ནྱི་ཆོས་ལ་ཉམས་ལེན་བྱས་ན་མ་གཏོགས་མྱི་འབྱུང་ཞྱིང༌། ཆོས་ཞེས་མྱིང་ཐ་སྙད་གང་འདྲ་ཞྱིག་

བཤད་ཀང་རྩ་བ་སེམས་ལ་བདེ་བ་དང༌། འགོ་བ་ཚང་མར་ཞྱི་བདེ་ཡོང་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་རང་ཡྱིན།

སེམས་ལ་བདེ་བ་མེད་ན་འཛམ་གྱིང་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་དང༌། མྱི་གཞན་ཕན་ཚུན་བཅས་སུ་ འབེལ་བ་གང་བྱས་ཀང་ཞྱི་བདེ་ཡོང་ཐུབ་པ་དཀའ།

128

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

ཆོས་ཀྱི་ཡྱིད་ཆེས་དང༌། ང་ཏཱ་ལའྱི་བ་མ་ཡྱིན་པའྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་མདོར་བསྡུས་ཤྱིག་ཞུ་ན། ང་ ཚོར་མྱི་འདོད་པའྱི་སྡུག་བསྔལ་བྱུང་བའྱི་སྐབས་སུ་ངས་གང་བྱས་པ་དང༌། ངའྱི་མྱི་མང་གྱིས་གང་

བྱས་རུང་ཆོས་ལ་ཡྱིད་ཆེས་ཡོད་པའྱི་བདེན་སྟོབས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞྱིག་ངེས་པར་དུ་ཡོང་ བ་ཡྱིན་ཀང༌། ནང་པའྱི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྐོར་ཚིག་ཁ་ཤས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གསལ་པོ་ཞུ་ཐུབ་པ་

དཀའ་གཤྱིས། དེས་ན་ནང་པའྱི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མ་མཁེན་པ་ཚོར་ངས་སྤྱ​ྱིར་བཏང་ཙམ་མ་

གཏོགས་བརོད་རྒྱུ་མྱིན།

ང་ཚོའྱི་རྒྱུ་མཚན་ཁུངས་དག་གྱིས་ཡྱིད་ཆེས་བྱེད་བཞྱིན་པ་ནྱི། མྱི་དང་སོག་ཆགས་ཇྱི་འདྲ་ཞྱིག་

ཤྱི་རུང་སླར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་འདྱིར་ལེགས་ཉེས་བདེ་སྡུག་གང་འདྲ་བྱུང་བ་དེ་སྐྱེ་བ་སྔོན་

མ་ལེགས་ཉེས་གང་བསགས་པའྱི་འབས་བུར་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞྱིང༌། ད་ལྟའྱི་སྐྱེ་བ་འདྱི་གའྱི་ལས་

གསོག་སྟངས་ཀྱིས་ཕྱི་མའྱི་བདེ་སྡུག་དེར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་བཟོ་ཐུབ་པ་འདྱི་ལ་ལས་སམ། ཀརྨ།

ཞེས་ཟེར། དེས་དུད་འགོ་ནས་མྱི་དང༌། མྱི་ནས་དུད་འགོར་སྐྱེ་བ་སོགས་ཡོང༌། སྡུག་ཀུན་ཞྱི་བའྱི་ ཐར་པ་ཐོབ་དུས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའྱི་རྒྱུན་ཆད་པ་རེད། ནྱིརྦཱཎ། ཞེས་པ་ཐར་པ་ལའང་མཐོ་དམའ་

རྱིམ་པ་མང་པོ་ཡོད་ཅྱིང༌། དེའྱི་ནང་ནས་མཐོ་ཤོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཡྱིན། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱིར་

ཡྱིད་ཆེས་བྱུང་ན་ཚང་མར་བྱམས་བརྩེའྱི་སེམས་སྐྱེ་ཐུབ།

སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་

རྣམས་རང་གྱི་ཕ་མ་སྤུན་གོགས་སུ་མ་གྱུར་པ་འགའ་ཡང་མེད། དེས་དཀའ་ཐུབ་དང༌། བཟོད་པ།

སྦྱིན་པ། བྱམས་པ། སྙྱིང་རེ་བཅས་ཀང་འདྲེན་ཐུབ། སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས་ནྱི་རྱིམ་པ་མཐོ་བ་སངས་རྒྱས་

ཏེ༑ བུང་དང༌། རྱིམ་པ་དམའ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། བོ་ངྷྱི་སཏྭ། འདྱི་གཉྱིས་ལས་བྱུང་ ྔྷ བ་ཡོད། ཡང་ན། ཐར་པ་ཐོབ་པ་དང༌། མ་ཐོབ་པའྱི་ཉན་རང་མྱི་སློབ་པ་དང༌། སློབ་པ་ནས་ཀང་ འབྱུང་སྱིད། སྤྲུལ་སྐུ་ཚོས་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འཁྱིད་མཁན་གྱི་རོགས་ལྟ་བུར་

བརྟེན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་སེམས་ཀྱིས་སྐྱབས་རོགས་བྱེད་ཐུབ་ན། སྤྲུལ་སྐུ་རང་ཉྱིད་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ས་འཐོབ་པར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོད། སངས་རྒྱས་ཚོས་སྤྲུལ་སྐུར་སྐྱེ་བ་བཞེས་པ་དེ་སེམས་

ཅན་གཞན་ལ་མགོན་སྐྱབས་བྱེད་པའྱི་དོན་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་མེད་ཅྱིང༌། འཛམ་གྱིང་ནང་སྐྱེ་བའྱི་

དུས་ཚོད་སྐབས་སུ་བབས་ན་སངས་རྒྱས་ཚོ་སྐྱེ་བ་བཞེས་ཀྱི་རེད། 129

དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ལོངས་

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

སྐུ་རང་སྣང་གྱི་ཞྱིང་ཁམས་སོ་སོར་བཞུགས་ཏེ་དེའྱི་སྤྲུལ་པ་ཞྱིག་གྱིས་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ། དཔེར་

ན༑ ནམ་མཁའ་དྭངས་པོའྱི་དབྱ​ྱིངས་ནས་ཟླ་བ་ནམ་མཁར་གནས་བཞྱིན་དུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་

ས་སྟེང་ཆུ་སྣོད་དུ་མའྱི་ནང་དུ་ཅྱིག་ཅར་དུ་ཟླ་གཟུགས་སྣང་བ་བཞྱིན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀང་ཞྱིང་ ཁམས་དུ་མར་སྐྱེ་བ་མང་པོ་འཛིན་ཐུབ་པ་ཡྱིན། དེ་ལྟར་སྐྱེ་སྤྲུལ་དེ་ཚོས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཡུལ་གང་དུ་

དུས་ཚོད་ཅྱི་འདྲར་སྐྱེ་བ་སོགས་ཚེ་འདྱི་གར་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་ཅྱིང༌། སྐྱེ་སྤྲུལ་དེས་སྐྱེ་བ་སྔོན་ མའྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའྱི་སྐྱེ་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ཡྱིན།

ངས་ཕྲུག་གུའྱི་སྐབས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྦོང་ལ་དཀའ་ངལ་ལྷུར་ལེན་བྱས་ཡོད་ཀང༌། གུ་ཡངས་

ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡྱིན། ལུང་པ་གཞན་གྱི་མྱི་འགའ་ཤས་ནས་ཏཱ་ལའྱི་བ་མ་ཚོ་པོ་ཏཱ་ལའྱི་ཕོ་བང་

ལ་བཙོན་པ་ནང་བཞྱིན་རེད་བརོད་ཀྱི་ཡོད་ཚོད། སློབ་སྦོང་བྱེད་དགོས་པའྱི་རྐེན་གྱིས་ཕྱི་བསྐྱོད་ ཡང་ཡང་བྱེད་པའྱི་གོ་སྐབས་མེད་པ་དེ་བདེན་པ་ཡྱིན། འོན་ཀང་པོ་ཏཱ་ལ་དང༌། ལྷ་སའྱི་གོང་ཁེར་

གྱི་བར་ལ་ངའྱི་ནང་མྱི་ཚོར་ཁང་པ་ཞྱིག་བརྒྱབ་ཡོད་ཅྱིང༌། དེ་ནས་ཉུང་ཤོས་ལ་ཟླ་རེའམ། ཡང་ན་ བདུན་ཕག་དྲུག་ནང་དུ་འཕད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན་ནང་མྱི་དང་ཡ་བལ་དུ་གྱུར་ཡོད་པ་མ་རེད། པོ་

ཏཱ་ལའམ། ནོར་བུ་གྱིང་གར་ཉྱིན་ལྟར་དྲུང་ཇའྱི་མཛད་སོ་རེ་ཡོད་པ་དེར་ང་ཡང་ཡང་བསྐྱོད་སྐབས་ ཕ་དམ་པ་ཡང་དེར་ཕེབས་པས་ཡང་ཡང་མཇལ་གྱི་ཡོད། ངའྱི་ཕ་དམ་པ་དེ་ཉྱིད་གནས་སྟངས་

སྔོན་མ་དེ་འགྱུར་ཡང་ད་དུང་སྔར་བཞྱིན་རྟ་ལ་དགའ་བོ་ཡོད་པར་བརྟེན། ཁོང་སྔ་དྲོ་གསོལ་ཆས་ མ་གནང་གོང་རྟ་ལ་ཆུ་ཆག་དང༌། མཐུན་རྐེན་འཛོམས་པའྱི་སྐབས་རྟར་ཤུགས་སླེབས་ཆེད་སོ་ང་ སོགས་གནང་བར་ཕེབས་ཤྱིང༌། ནོར་བུ་གྱིང་གར་རྒྱལ་དབང་གོང་མའྱི་ཆྱིབས་ར་ཡོད་སྟབས་སྔོན་ ལ་རྟར་གཟྱིགས་ཏེ། དེ་ནས་ངའྱི་སར་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བརོད་ཆོག་པ་འདྲ།

ང་ལྷ་སར་སླེབས་ནས་ལོ་གཅྱིག་རེས་ངའྱི་གཅེན་པོ་བགེས་པ་དང༌། གཅེན་མོ་བཅས་སྐུ་འབུམ་

ནས་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་ང་ཚོ་ཚང་མ་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་ཞྱིང༌། དེ་རེས་ངའྱི་སྐྱེད་མར་གཅུང་མོ་

ཞྱིག་དང༌། དེ་རེས་བུ་ཞྱིག་བཅས་བཙས་པ་རེད། བུ་དེར་ངེད་ཚོ་ཚང་མས་བརྩེ་གདུང་བྱེད་ཀྱི་ ཡོད། ངའྱི་འོག་གཅུང་པོ་ཞྱིག་བྱུང་སྟབས་ང་རང་དགའ་བོ་བྱུང་རུང༌། དེ་ལོ་གཉྱིས་སོན་མཚམས་ གོངས་སོང་བར་སེམས་སྐྱོ་བོ་བྱུང༌། སྡུག་བསྔལ་དེ་འདྲ་ངའྱི་ཕ་མ་ཚོར་ཐེངས་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་ 130

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

ཅྱིང༌། གཅུང་པོ་དེ་གོངས་པའྱི་སྐབས་གནས་ཚུལ་ཡ་མཚན་ཞྱིག་བྱུང་སྟེ། བོད་ཀྱི་ལུགས་སོལ་

ལ་ཕུང་པོ་བསེགས་སྦོར་སོགས་མ་བྱས་གོང་བ་མ་དང༌། རྩྱིས་པ་སོགས་ལ་གོ་བསྡུར་བྱེད་ཅྱིང༌། སྐབས་རེ་ལྷ་ལའང་འདྲྱི་སྐོར་བྱེད་སོལ་ལྟར་བྱས་པར། དེ་སྐབས་ཁོང་ཚོས་ཕུང་པོ་དེ་མ་སྦས་པར་

ཉར་ཚགས་བྱེད་འོས་ལ་སླར་ཡང་ཁང་པ་དེ་རང་ལ་སྐྱེ་བ་ལེན་གྱི་རེད་ཅེས་གསུངས་ནས་དེའྱི་

ཁུངས་སྐྱེལ་ལ་ཕུང་པོའྱི་སྟེང་མར་གྱིས་རྟགས་ཤྱིག་བརྒྱབ་པ་རེད། དེ་རེས་ཨ་མ་ལགས་སུ་བུ་

གཅྱིག་འཁྲུངས་སོང་བ་དེ་སྔོན་མའྱི་གཅུང་པོ་འདས་པ་དེའྱི་སྐྱེ་བ་ཡྱིན་པར་གགས་ཏེ། གང་གྱིས་

ན༑ སྔོན་མའྱི་ཕུང་པོར་མར་གྱི་རྟགས་ཡོད་ས་དེར་ཤ་རྟགས་དཀར་པོ་ཞྱིག་ཡོད་འདུག་པ་སོགས་ དེ་ནྱི་སླར་སྐྱེ་བ་བངས་ཏེ་མྱི་ཚེ་གསར་པ་འགོ་བཙུགས་པ་རེད།

ནང་མྱིའྱི་དོན་གནད་དེ་ཚོའྱི་ནང་ལ་ངས་ཤེས་རྟོགས་ཕན་བུ་ཡོང་གྱི་ཡོད། ང་ཆུང་ཆུང་སྐབས་

ནས་མྱི་རྒན་པ་དང་མཉམ་དུ་བསད་དེ་ཕྲུག་གུ་གཞན་གྱི་ཁོད་དང༌། ཨ་མའྱི་སར་ཧ་ཅང་ཡུན་སོད་

བྱ་རྒྱུ་མ་བྱུང་བས་སྤྱ​ྱིར་བཏང་ཕྲུག་གུའྱི་གནས་ཚུལ་ཕན་བུ་མ་ཚང་བ་ཞྱིག་ཏན་ཏན་ཡོད་ཀྱི་རེད།

མྱི་འགའ་ཤས་ནས་པོ་ཏཱ་ལ་ངའྱི་བཙོན་ཁང་ལྟ་བུར་མངོན་གྱི་ཡོད་སྱིད་ཀང༌། པོ་ཏཱ་ལ་དེ་ནྱི་ཡངས་ ཤྱིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞྱིག་ཡོད་པས་འཛམ་གྱིང་ནང་གྱི་ཁང་པ་ཆེ་ཤོས་ཤྱིག་ཡྱིན་པར་བརོད་ཀྱི་ཡོད་སྐད་

འདུག ལོ་མང་རྱིང་དེ་ནང་བསད་ཀང་གསང་བའྱི་ཁང་པ་ཚང་མ་ཤེས་མྱི་ཐུབ། ཁང་པ་དེ་རྱི་ཞྱིག་ གྱི་རྩེར་ཆགས་ཡོད་དེ། དེ་རང་གོང་ཁེར་ལྟ་བུ་ཞྱིག་ཡོད། དེ་ནྱི་ལོ་༡༣༠༠ སྔོན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་

སོང་བཙན་སམ་པོས་སོམ་སྒྲུབ་གནང་ཡུལ་དུ་བཞེངས་པར། ཡེ་ཤུའྱི་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའྱི་ ནང་ལ་ཏཱ་ལའྱི་བ་མ་སྐུ་ཕེང་ལྔ་པས་རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་བ་རེད། དེའྱི་དཀྱིལ་དུ་ཐོག་བརྩེགས་བཅུ་

གསུམ་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཁོང་གྱི་བཀའ་དང་བསྟུན་ཏེ་བཞེངས་ཤྱིང༌། ཐོག་བརྩེགས་གཉྱིས་

ཙམ་སླེབས་སྐབས་ཁོང་དགོངས་པ་རོགས་འདུག སྐུ་ཚེའྱི་འདུ་བྱེད་དོར་བའྱི་དུས་སུ་བབས་པ་

མཁེན་ཏེ། ཁོང་གྱིས་སེ་སྱིད་ལ་རྒྱལ་དབང་རང་ཉྱིད་མེད་པ་གཞན་ནས་ཤེས་ཚེ་བཞེངས་བསྐྲུན་

གྱི་ལས་ཀར་སད་རྐེན་བྱེད་རྒྱུར་རེ་ཞྱིག་གསང་བ་བྱ་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར། སེ་སྱིད་ནས་ཏཱ་ལའྱི་

བ་མ་འདྲ་བའྱི་དགེ་འདུན་པ་ཞྱིག་བཙལ་ཏེ་ལོ་བཅོ་ལྔ་རྱིང་གསང་བ་བྱས་ཤྱིང༌། ཁོང་གྱིས་ཡང་

སྱིད་མྱུར་བྱོན་ཆེད་རྩྱིག་རོ་ཞྱིག་གྱི་སྟེང་དུ་སྨོན་ལམ་བྱིས་བརྐོས་བྱས་པ་དེ་དེང་སང་ཡང་ཐོག་ 131

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

བརྩེགས་གཉྱིས་པའྱི་ཐད་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད།

པོ་ཏཱ་ལའྱི་དབུས་སུ་ཚོགས་ཁང་དང༌། མཛད་སོ་ཚུགས་ས་རྒྱ་ཆེ་ལ། གཞན་ཡང་ལྷ་ཁང་སུམ་ཅུ་སོ་

ལྔ་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་བརྐོས་དང༌། ཚོན་རྱིས་སོགས་ཧ་ཅང་མཛེས་ཤྱིང་བརྱིད་ཆགས་པོ་ཡོད། དེ་

ཚོའྱི་ནང་ཏཱ་ལའྱི་བ་མ་སྐུ་ཕེང་བརྒྱད་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་ཡུལ་གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན། རོ་རྩ་ཆེན་ རྱིགས་ཀྱི་ཕ་རྒྱན་ཅན་མཐོ་ཚད་ཕུ་ཁྲུ་སུམ་ཅུ་ཙམ་བྱས་པ་ཡོད། པོ་ཏཱ་ལའྱི་ནུབ་ངོས་རྣམས་རེས་སུ་

རྒྱ་བསྐྱེད་བྱས་པ་སྟེ། དེའྱི་ནང་གྲྭ་པ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་ཙམ་ཡོད། ཤར་བརྒྱུད་དུ་གཞུང་

གྱི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། སེར་མོ་བའྱི་དཔོན་རྱིགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ཁང༌། ཚོགས་འདུ་ཆེན་མོ་བཅས་

ཀྱི་ཚུགས་ཡུལ་དང༌། གོང་ཁེར་ནས་མཐོ་ཚད་ཕུ་ཁྲུ་བཞྱི་བརྒྱ་ཡོད་པའྱི་རྩེར་ཡྱིག་ཚང་གྱི་སྟེང་ང་

སོད་ས་ཁང་མྱིག་བཞྱི་ཡོད། རྒྱུན་དུ་སོད་ས་དེར་ཆེ་ཆུང་ཕུ་ཁྲུ་གྲུ་བཞྱི་ཉྱི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཙམ་ཡོད་ཅྱིང༌།

དེའྱི་རྩྱིག་ལོགས་སུ་སྐུ་ཕེང་ལྔ་པའྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཚོན་མདངས་ཀྱིས་རྱི་མོ་ཤྱིན་ཏུ་ཞྱིབ་པར་བྱིས་

ཏེ་གཟུགས་བརན་རྣམས་ཆེ་ཆུང་ཨྱིན་ཅྱི་གཅྱིག་རེ་ཙམ་ལས་མེད་ཀང་གསལ་ཞྱིང་ཉམས་ཐོན་པོ་

ཡོད་པས། ངེད་རང་དཔེ་ཆ་སོགས་བཀགས་ཏེ་ཐང་ཆད་པའྱི་སྐབས་རྩྱིག་ལོགས་ཀྱི་རྱི་མོ་རྣམས་

ལ་ཡང་ཡང་ལྟ་ཞྱིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། པོ་ཏཱ་ལ་དེ་ཡྱིག་ཚང༌། ལྷ་ཁང༌། སློབ་གྲྭ། སོད་ས་བཅས་ཡྱིན་ པ་མ་ཟད། མཛོད་ཆེན་པོ་ཞྱིག་ཀང་རེད། དེའྱི་ནང་བྱིས་ཐང་རྱིན་ཐང་བལ་བ་སྟོང་ཕག་མང་པོ་

ཡོད་ཅྱིང༌། ཐང་ག་འགའ་ཤས་ལོ་སྟོང་ཕག་ལྷག་ཙམ་སོང་བའང་ཡོད། སྔར་ལོ་སྟོང་ཕག་གཉྱིས་ ཙམ་གྱི་དུས་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཚོར་རྒྱ་ནག་དང༌། སོག་པོའྱི་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་འབུལ་བར་ཕུལ་

བའྱི་དངོས་རྱིགས་རྣམས་དང༌། ཏཱ་ལའྱི་བ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཆས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རྱིམ་ པའྱི་གོ་མཚོན་གྱི་རྱིགས་སོགས་ཡོད་པའྱི་གན་མཛོད་ཀང་ཡོད། དཔེ་མཛོད་ཁང་རྣམས་ཀྱི་ནང་

བོད་ཀྱི་ཆོས་དང༌། ཤེས་རྱིག་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་ཆ་པོད་སྟོང་ཕག་བདུན་ཙམ་ཡོད། པོད་འགའ་ཤས་ ལ་པའོན་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་གྱི་ལྱིད་ཚད་ཡོད། རྒྱ་གར་ནས་ལོ་སྟོང་ཕག་གོང་འཁུར་ཡོང་བ་ཤྱིང་གྱི་ ལོ་མའྱི་ཐོག་བྱིས་བའྱི་དཔེ་ཆ་ཡང་མང་པོ་ཡོད། པོད་སྟོང་ཕག་གཉྱིས་ཙམ་ནྱི་རྱིན་ཆེན་སྣ་བདུན་ གྱིས་བྱིས་པ་ཡྱིན།

པོ་ཏཱ་ལའྱི་འོག་ཏུ་གཞུང་ནས་དགོན་པ་ཁག་དང༌། དམག་མྱི། ལས་བྱེད་སོགས་ལ་སྤོད་བྱེད་ཇ། 132

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

མར། སྣམ་རྱིགས་སོགས་ཀྱིས་གང་བའྱི་མཛོད་མང་པོ་ཡོད། ད་ཆ་པོ་ཏཱ་ལའྱི་ནང་ཡོད་པའྱི་བང་ མཛོད་དེ་ཚོ་དེང་སྐབས་གང་འདྲ་བྱས་ཡོད་དམ་ངས་བརོད་ཤེས་ཀྱི་མྱི་འདུག་ཅྱིང༌། པོ་ཏཱ་ལའྱི་

ཤར་བརྒྱུད་དུ་ཁྱིམས་འགལ་བྱས་པའྱི་བཙོན་པ་རྱིམ་པ་མཐོ་ཁག་འཇུག་སའྱི་བཙོན་ཁང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། དེ་ལོན་ཌོན་གྱི་ཀྲ་བར་འདྲ་བོ་ཡོད། ཕོགས་བཞྱི་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྐོར་བྱ་བའྱི་

དམག་མྱི་ཚོ་སོད་ས་ཡོད། ཁང་པ་ཡངས་ཤྱིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དེ་འདྲ་ཞྱིག་གྱི་ནང་དུ་ངས་སློབ་སྦོང་དང༌།

ཕྲུག་གུའྱི་སྐབས་ཀྱི་རྩེད་མོ་སོགས་བྱས་པ་ཡྱིན། ང་འཕྲུལ་འཁོར་རྱིགས་ལ་དགའ་བོ་ཡོད་ཀང་དེ་ ཚོའྱི་གནས་ཚུལ་རོད་མཁན་མེད། ང་ཆུང་ཆུང་སྐབས་འཕྲུལ་ཆས་ལ་དགའ་བོ་ཡོད་པ་ཤེས་མཁན་ གྱི་མྱི་ཚོས་རྩེད་ཆས་གནམ་གྲུ་དང༌། མོ་ཀྲོར། གྲུ་གཟྱིངས་སོགས་འབུལ་སྐུར་ཡོང་གྱི་ཡོད། འོན་ ཀང་དེ་ཚོར་རྒྱུན་རྱིང་རྩེད་མོ་བརྩེས་པ་ཁོ་ནས་འདོད་པ་མ་ཁེངས་པར་རྩེད་ཆས་དེ་ཚོ་བཤྱིགས་

ཏེ་ཇྱི་ལྟར་བཟོས་ཡོད་མེད་རྟོག་ཞྱིབ་བྱས་ཏེ་ཕལ་ཆེར་སླར་སྔར་བཞྱིན་སྒྱིག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཀང༌། སྐབས་སྐབས་ལ་རེ་ཟུང་ཆུད་ཟོས་སུའང་འགོ་བཞྱིན་འདུག ཕོགས་མཚུངས་མེ་ཀཱན་ནོ་ཞེས་པའྱི་ རྩེད་ཆས་ཆ་ཚང་གཅྱིག་ཡོད་དེ། དེ་ནས་དངོས་གནས་པ་མྱིག་གྱིས་མ་མཐོང་གོང་རྱི་ལྱི་དང༌། མོ་ ཊ་སོགས་བཟོ་ཡྱི་ཡོད། རེས་སུ་གོག་བརན་སྟོན་བྱེད་རྱིང་པ་ལག་པས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུ་ཞྱིག་ལག་

འབྱོར་བྱུང་བ་དེ་བཤྱིགས་སྐབས་དེའྱི་ནང་ནས་གོག་གྱི་ལས་ཀའྱི་གནས་ཚུལ་ཞྱིག་རེད་པ་དེ་ནས་

གོག་བཞུའྱི་གནད་ཐོག་མར་ཤེས་བྱུང༌། དེ་ལ་གོག་སྐུད་སོགས་མང་པོ་ཡོད་པར་ཉམས་ཞྱིབ་བྱས་

ཏེ་གནད་རྣམས་མ་ཤེས་བར་གཅྱིག་པུར་མགོ་མཁོར་ཏེ་སོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་རེས་ཁོ་བོའྱི་ལག་འདོགས་

ཆུ་ཚོད་ཅྱིག་བཤྱིགས་བསྒྱིགས་ཐུབ་བྱུང༌། ཆུ་ཚོད་དེའྱི་གནད་ཚང་མ་བཤྱིགས་ནས་གང་འདྲ་ བཟོས་མྱིན་བལྟ་ཞྱིབ་བྱས་ཏེ་སླར་བསྒྱིགས་པ་དེས་ད་དུང་སྐྱོན་མེད་འགོ་བཞྱིན་འདུག

ལོ་གསར་སང་གནངས་ཚེས་རྒྱུའྱི་དེ་རྱིང་རྣམ་གྲྭ་ཚོས་ཆོས་ཕོགས་ཀྱི་དགུ་གཏོར་གར་འཆམས་

ཤྱིག་རྒྱག་སོལ་ཡོད་ཅྱིང༌། ལོ་འཁོར་ནང་དེ་མྱིན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཛད་སོ་མང་པོ་ཡོད། ལོ་གསར་

དུས་ཆེན་ནམ་འཆར་ལ་པོ་ཏཱ་ལའྱི་ཡང་ཐོག་གྱི་རྩེར་སྔ་དྲོ་ཉྱི་མ་མ་ཤར་གོང་ཆོས་ཕོགས་ཀྱི་མཛད་

སོ་ཞྱིག་ཡོད། དེ་སྐབས་གནམ་གཤྱིས་གང་མོ་ཡྱིན་སྟབས་མཛད་སོའྱི་གསོལ་ཇ་ཚ་བོ་དེ་མྱུར་དུ་

འོང་འདོད་ཡོང་གྱི་ཡོད། དེ་འདྲ་དྲན་མཁན་ངེད་རང་གཅྱིག་པུ་མྱིན། པོ་ཏཱ་ལའྱི་ཕོ་བང་དེས་ 133

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

བོད་ཀྱི་ཤེས་རྱིག་དང༌། ལག་རྩལ་གྱི་སྤུས་ཚད་ལྟ་བུར་ཁོ་བོ་སོབས་པ་སྐྱེད་ཀྱི་ཡོད། དཔྱིད་དུས་

ང་དང་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པ། མཚན་ཞབས་ཚོ། གཞུང་གྱི་ལས་ཁུངས་འགའ་ཤས་བཅས་དབྱར་ དུས་ཀྱི་ཕོ་བང་ནོར་བུ་གྱིང་གར་བསྐྱོད་དགོས། དེའྱི་སྐབས་ལྷ་སའྱི་མྱི་ཚང་མ་མཇལ་ཁར་ཡོང་གྱི་

རེད། ནོར་བུ་གྱིང་གར་འགོ་རྒྱུ་དེར་རྒྱུན་དུ་དགའ་བོ་ཡོད་ཅྱིང༌། ནོར་བུ་གྱིང་ག་ནྱི་ཕན་གྱི་ནང་

ལྟ་བུ་ཡྱིན། ནོར་བུ་གྱིང་ག་དེ་དག་ལྡུམ་ར་མཛེས་ཤྱིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལགས་རྱིས་བསྐོར་བའྱི་དབུས་སུ་ ཕོ་བང་ཆུང་ངུ་དང༌། ལྷ་ཁང་འགའ་ཤས་སོགས་ཡོད། འདྱི་ནྱི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའྱི་ནང་

ཏཱ་ལའྱི་བ་མ་སྐུ་ཕེང་བདུན་པས་བཞེངས་བསྐྲུན་གནང་བ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་ཏཱ་ལའྱི་བ་མ་རྱིམ་

པ་གཉྱིས་གསུམ་ནས་སོ་སོའྱི་བཞུགས་ས་ཕོ་བང་རེ་བཞེངས་གནང་མཛད་འདུག་ཅྱིང༌། ངོས་ནས་ ཀང་གཅྱིག་གསར་རྒྱག་བྱས། ས་ཡུལ་དེ་དག་ཐོག་མར་འདེམས་མཁན་དེས་ས་གནས་ལེགས་པོ་

ཞྱིག་གདམས་པ་གནང་འདུག དེ་ཁུལ་དུ་ལ་ཕུག་ལྱིད་ལ་པའོན་ཉྱི་ཤུ་ཡོད་པ་དང༌། ལན་འཁོར་

པད་ཚལ་འཁོར་རྒྱ་ལག་པ་གཉྱིས་ཀྱིས་མ་འདུམ་ཙམ་སྐྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞྱིན་ཐང་ཤྱིང་དང༌། སྦར་

པ༑ ལང་མ། ཤུག་པ་སོགས་ཤྱིང་སྣ་དང༌། མེ་ཏོག་རྱིགས་མྱི་འདྲ་བ་མང་པོ། ཀུ་ཤུ། ལྱི། ཁམ་བུ། སྟར་ཁ། མངར་ཁམ་བཅས་ཀྱི་སོང་པོ་མང་པོ་ཡོད། ང་སོད་སྐབས་སུའང་སྱིའུའྱི་སོང་པོ་བཏབ་པ་ ཡྱིན།

ངེད་རང་གྱི་སློབ་སྦོང་གྱི་བར་སེང་ལ་མེ་ཏོག་དང༌། ཤྱིང་འབས་སོང་པོ། གཞན་ཡང་ག་བ་དང༌། རྨ་བྱ་སོགས་ཀྱི་གསེབ་ལ་ཕར་ཚུར་རྒྱུགས་ཀྱི་ཡོད། ཆུ་རྱིང་མཚེའུ་ཞྱིག་ཡོད་པ་དེའྱི་ཁར་རྩེད་མོ་

རྩེ་སྐབས་ཐེངས་གཉྱིས་ཙམ་ལྷུང་གབས་བྱུང་མོང༌། མཚེའུ་དེའྱི་ནང་ཉ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་

ངས་ལྟོ་ཟས་སྟེར་གྱི་ཡོད་སྟབས་དེ་ཚོས་ངེད་རང་གྱི་རོག་སྒ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆུ་ཁར་ཐོན་ཡོང་

གྱི་ཡོད། དེ་ཚོའྱི་སྐོར་ལ་ཁོ་བོ་གཅྱིག་པུར་བསམ་མནོ་གཏོང་སྐབས་ཉ་དེ་ཚོས་སྤྱང་པོ་མ་བྱས་

པར་རྒྱ་དམག་གྱི་རོག་སྒ་ཐོས་སྐབས་ཡར་ཐོན་ཡོང་གྱི་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག གལ་སྱིད་ཉ་

ཚོས་དོན་ཡོད་ན་རྒྱ་མྱིས་ཉ་རྣམས་འཛིན་ཟོས་ཡོད་ལས་ཆེ་ངེས། ནོར་བུ་གྱིང་གར་གོག་གྱི་ཨ་མ་

ཞྱིག་ཡོད་པ་དེར་ཡང་ཡང་སྐྱོན་ཤོར་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཁག་འདོགས་བྱས་ཏེ་ཡང་ཡང་བཤྱིགས་ཀྱི་

ཡོད། འཕྲུལ་འཁོར་ཡོ་ཆས་དེས་འཁོར་ལོའྱི་ནང་ལས་ཀ་བྱེད་སྟངས་དང༌། དེས་ལགས་ཁབ་ལེན་ 134

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

གྱི་ནུས་པ་ཇྱི་ལྟར་བཟོས་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། དེ་ལ་སྐྱོན་ཤོར་སྐབས་ངས་ཡང་ཡང་བཟོ་ཐུབ་ཀྱི་

ཡོད། ངས་རྱིག་པ་དེ་ལྷ་སར་ཡོད་པའྱི་མོ་ཊོར་རྱིང་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་ཡྱིན། སྤྱ​ྱི་

ལོ་༡༩༢༧ ནང་ཐོན་པའྱི་སྦས་བྱིའྱི་ཨོ་སྱི་ཀྲན་ཟེར་བའྱི་མོ་ཊོར་གཉྱིས་ནས་གཅྱིག་ཚོས་གཞྱི་སྔོན་ པོ་དང༌། གཅྱིག་དམར་སེར་ཡྱིན་ཞྱིང༌། ཡང་སྤྱ​ྱི་ལོ་༡༩༣༡ ནང་ཐོན་པའྱི་ཌའོ་ཇོ་ཟེར་བའྱི་མོ་ཊོར་ ལྱི་ཧང་ཆེན་པོ་གཅྱིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་སྐུ་གོང་མ་ལ་འབུལ་མཁན་བྱུང་ཞྱིང༌། དེ་རྣམས་ཧྱི་མ་ལ་ཡའྱི་

སང་ལ་བཤྱིགས་ཏེ་འཁེར་ཡོང་ནས་ནོར་གྱིང་དུ་བསྒྱིགས་པ་རེད། འོན་ཀང་སྐུ་གོང་མ་སྐུ་གཤེགས་

རེས་དེ་དག་བེད་སྤྱོད་མ་བྱུང་བར་ལོ་མང་བཞག་སྟབས་བཙའ་རྒྱབ་འདུག དེ་ཚོ་གཏོང་ཐུབ་པ་

བཟོ་འདོད་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟབས་རྒྱ་གར་ལ་མོ་ཊོར་སློབ་སྦོང་བྱེད་མོང་བའྱི་མྱི་གཞོན་པ་ཞྱིག་རེད་

བྱུང་བ་དེས་རོགས་བྱས་ཏེ་ཌའོ་ཇོ་དེ་དང༌། ཨོ་སྱི་ཀྲོན་དེ་གཉྱིས་འགོ་ཐུབ་པ་བཟོས་པ་ཡྱིན། དུས་ སྐབས་དེ་ཚོ་ང་རང་དགའ་བོའྱི་གནས་ཚུལ་ཞྱིག་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་འདོད་ཆེན་པོ་

ཡོད་མོད། ཕལ་ཆེ་བར་འདོད་པ་ཁེངས་ཐབས་མ་བྱུང༌། དེ་བཞྱིན་ས་ཁ་ཞྱིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཡང་ ཡང་དོ་སྣང་གྱིས་བལྟས་ཏེ་ཐག་རྱིང་གྱི་ཡུལ་དེ་ཚོའྱི་ནང་མྱི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ཇྱི་འདྲ་ཞྱིག་ཡོད་དམ་ སྙམ་ཡང༌། ལུང་པ་དེ་ཚོ་མཐོང་མོང་བའྱི་མྱི་སུ་ཞྱིག་ཀང་ཐད་ཀར་འབེལ་གཏུགས་མེད། དེ་ནས་

ངས་དེབ་ཐོག་ནས་དབྱ​ྱིན་ཇྱི་རང་སྦོང་འགོ་བཙུགས་པ་ཡྱིན། ང་ཚོའྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་འབེལ་

བ་ཉེ་བོ་ཡོད་པ་ནྱི་དབྱ​ྱིན་ཇྱི་རེད། འཛམ་གྱིང་དམག་ཆེན་གཉྱིས་པ་ང་ལྷ་སར་ཡོང་བའྱི་ལོ་དེར་

བྱུང་བ་དེའྱི་གནས་ཚུལ་ཀ་སྦུག་བོད་ཡྱིག་གསར་ཤོག་ཏུ་བཀོད་པ་ཐོག་མར་དགེ་རྒན་ནས་ཀོག་

གནང་གྱི་ཡོད་ཀང༌། དམག་ཐག་མ་ཆོད་གོང་དུ་ང་རང་ནས་ཀོག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀང་འཛམ་

གྱིང་གྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོས་བོད་ལ་ཕན་གནོད་དང་འབེལ་བ་ཉུང་ཉུང་ཞྱིག་མ་གཏོགས་ཡོང་གྱི་

ཡོད་པ་མྱིན་ཙང༌། ཇོ་མོ་གང་མ་ལ་དབྱ​ྱིན་ཇྱིས་འཛེགས་ཐབས་བྱས་པ་ལྟར་བོད་མྱིས་འཛེགས་

ཐབས་བྱས་ཡོད་མེད་སྐབས་ཤྱིག་ཏུ་དྲྱི་བརྩད་བྱེད་མཁན་བྱུང་ཡང༌། དེ་སྐོར་ཇྱི་བྱས་བརོད་མ་

ཤེས། བོད་མྱི་ཚོས་རྒྱུན་དུ་ལ་མང་པོ་རྒྱག་དགོས་པ་ལྟར་ངེས་པར་འཛེགས་དགོས་འདྲ་བྱུང་ན་མ་ གཏོགས་དེ་མྱིན་འཛེགས་ཀྱི་མ་རེད། ལྷ་སའྱི་མྱི་ཚོ་ནས་སྤོ་སེང་གྱི་ཆེད་རྱི་ལ་འཛེགས་ཏེ་རྱི་རྩེར་ བསངས་གཏོང་བ་དང༌། སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སོགས་བྱེད་ཅྱིང༌། སྤོ་སེང་དེ་འདྲ་བྱེད་རྒྱུར་ཕན་ ཡང་དགའ་བོ་ཡོད།

135

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

སྤྱ​ྱིར་བཏང་བརོད་ན། ང་ཕྲུག་གུའྱི་སྐབས་སྐྱ​ྱིད་པོ་མེད་པ་མ་ཡྱིན། དགེ་རྒན་རྣམས་ཀྱིས་ང་ལ་

བྱམས་སྐྱོང་གནང་བ་དེ་དུས་རྒྱུན་དུ་སྙྱིང་བཅང་བྱེད་འོས་པ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་སློབ་སྟོན་ གནང་བ་དེས་བོ་སོབས་དང༌། དགའ་བདེ་ཟད་མྱི་ཤེས་པ་ཐོབ་བྱུང་ཞྱིང༌། དོན་གནད་གཞན་

དག་ཤེས་འདོད་བྱས་པ་ལའང་ཁོ་བོའྱི་འདོད་པ་ཁེངས་ཐབས་གང་ཟབ་གནང་ཡོད། ལོ་ན་གང་ མཚམས་སོན་སྐབས་འཛམ་གྱིང་གྱི་གནས་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་སྔར་མྱི་ཤེས་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། སྐབས་

དེ་འདྲའྱི་ངང་རང་ལོ་བཅུ་དྲུག་སོན་ཅྱིང༌། རྒྱ་དམར་གྱིས་ང་ཚོའྱི་ཡུལ་དུ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་པའྱི་ དུས་སྐབས་དེར་ངོས་རང་ཡུལ་གྱི་འགོ་འཁྱིད་བྱེད་བཅུག་པ་རེད།

136

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་གང་དང་གང་རེད་དམ།

༢ བོད་ནང་སློབ་སྦོང་བྱེད་སྟངས་གང་འདྲ་ཡོད་དམ།

༣ ༸གོང་ས་མཆོག་གྱིས་སློབ་གཉེར་ཇྱི་ལྟར་གནང་ཡོད་དམ།

གཉིས་པ། སྲོབ་ཚན་བཀགས་ཏེ་བིས།

༡ ༸གོང་ས་མཆོག་གྱིས་ཆོས་རྒྱུགས་མཐའ་མ་འབུལ་ཚུལ་བྱིས།

༢ ཀརྨ་དང་། ནྱིརྦཱཎ། བུདྡྷ། བོདྷྱི་སཏྭ་བཅས་ཀྱི་ལེགས་སྦར་སྐད་དོད་དེ་དག་བོད་སྐད་དུ་བྱིས། ༣ པོ་ཏཱ་ལ་དང་ནོར་བུ་གྱིང་ཀའྱི་སྐོར་བྱིས།

137

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

སློབ་ཚན་བཅུ་དགུ་པ།

ངློས་ཀི་ཡུལ་དང་ངློས་ཀི་མི་མང༌། ལེའུ་གསུམ་པ། ཡིད་ཀི་བདེ་བ།

༄༅། །བོད་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་མ་བརོད་གོང་བོད་མྱི་ཚོ་བདེ་སྐྱ​ྱིད་ཀྱི་འཚོ་བར་ཇྱི་ ལྟར་སྤྱོད་ཚུལ་བརོད་རྒྱུ་ཡྱིན།

བོད་ལ་ཐག་ཉེའྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཡོད། ཤར་དང་བྱང་ལ་རྒྱ་ནག་དང་སོག་པོ། ཤར་ ཏུར་ཀྱི་སྱི་ཐན་བཅས་ཡོད། རྒྱ་གར། འབར་མ། བལ་ཡུལ། འབས་འབྲུག་བཅས་བོད་ཀྱི་ལྷོ་ཕོགས་

སུ་ཡོད། ནུབ་ཕོགས་སུ་པ་ཀྱི་སྱི་ཐན་དང༌། ཨཕ་གྷནྱི་སྱི་ཐན། ཨུ་རུ་སུ་བཅས་ཀང་ཐག་ཉེ་ཡོད་ པ་རེད། དུས་རབས་མང་པོའྱི་རྱིང་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཚོའྱི་ཁོངས་ནས་མང་པོ་དང་འབེལ་

བ་བྱུང་ཞྱིང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་དང་ཆོས་ཀྱི་འབེལ་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ངེད་ཅག་གྱི་

ཡྱི་གེ་འདྱི་ཡང་ཁུངས་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བ་སྟེ། ནང་པའྱི་ཆོས་བོད་དུ་དར་སྐབས་བོད་དུ་ཡྱི་གེ་ མེད་པར་བརྟེན་ཆོས་རྣམས་བོད་མྱིས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་པའྱི་དོན་དུ་བོད་སྐད་ཀྱི་ཡྱི་གེ་ཞྱིག་དགོས་

པ་བྱུང་སྟེ། རྒྱ་གར་གྱི་ཡྱི་གེར་དཔེ་བངས་ཏེ་བཟོས། རྒྱ་ནག་དང༌། སོག་པོ་གཉྱིས་སུ་ཡང་ཆོས་

སྱིད་ཀྱི་འབེལ་བ་བྱུང༌། སྔ་དུས་པར་ཤཱ་དང༌། ཤར་ཏུར་ཀྱི་སྱི་ཐན་ལ་ཡང་འབེལ་བ་ཤུགས་ཆེ་

བྱུང་སྟེ་དུས་ད་ལྟ་ཡང་པར་ཤ་དང་བོད་ཀྱི་ཆས་གོས་རྣམ་པ་འདྲ་བ་ཡང་ཡོད་འདུག ཉེ་བའྱི་ལོ་ 138

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

རྒྱུས་ནང་དུས་རབས་ཉྱི་ཤུ་བའྱི་འགོ་སྟོད་དུ་རུ་སུ་དང༌། དབྱ​ྱིན་ཇྱིར་སྱིད་དོན་གྱི་འབེལ་བ་བྱུང༌།

ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོར་འབེལ་བ་དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ཡང༌། བོད་ཀྱི་མྱི་རྱིགས་གཞན་དང་མྱི་འདྲ་

བའྱི་ཐ་དད་ཅྱིག་རེད། ང་ཚོའྱི་གཟུགས་དབྱ​ྱིབས། སྐད་ཡྱིག ལུགས་སོལ་བཅས་ཁྱིམ་མཚེས་སུ་ དང་མྱི་འདྲ་བའྱི་ཐ་དད་ཡྱིན་ཞྱིང༌། དེ་བཞྱིན་རྱིགས་དང༌། གཤྱིས་ལུགས་ཀང་ང་ཚོའྱི་ཉེ་སྐོར་གྱི་ ཨེ་ཤ་ཡའྱི་མྱི་རྱིགས་སུ་དང་ཡང་འབེལ་མེད་ཐ་དད་ཅྱིག་རེད། ཉེ་དུས་བོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤེས་རྟོགས་

ཆེ་ཤོས་ནྱི། ཆེད་དུ་སུར་ཡང་འབེལ་བ་མ་བྱས་པར་གཅྱིག་པུར་སོད་པའྱི་རྣམ་འགྱུར་འཛིན་པ་དེ་

རེད། འཛམ་གྱིང་ནང་ལྷ་སར་འགོ་བསྐྱོད་མྱི་ཆོག་པའྱི་གོང་ཁེར་ཞེས་མྱིང་འབོད་ཀང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་

འདུག འཛམ་གྱིང་དང་འབེལ་མེད་ཟུར་སོད་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཉྱིས་ཡོད། དང་པོ་ནྱི། ཚང་ མས་ཤེས་གསལ་ལྟར་རང་བྱུང་ཡུལ་གྱི་ཆགས་སྟངས་ཁོ་ན་ཐ་དད་རེད། ལོ་མང་པོའྱི་གོང་དུས་སུ་

རྒྱ་གར་དང༌། བལ་ཡུལ་ས་མཚམས་ནས་ཧྱི་མཱ་ལ་ཡའྱི་རྱི་བརྒྱུད་བརྒལ་ཏེ་ལྷ་ས་བར་འགོ་སྐབས་

ཟླ་བ་གཉྱིས་ཙམ་འགོར་གྱི་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་ལོ་རེའྱི་ནང་དུས་སྐབས་མང་བ་རྱི་ལམ་འགག་

གྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་དང་རྒྱ་ནག་གྱི་ས་མཚམས་ངའྱི་སྐྱེས་ཡུལ་ནས་ལྷ་ས་བར་གོང་ལས་ཀང་ས་ ཐག་རྱིང་ཞྱིང༌། ས་མཚམས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དེ་དང༌། རྒྱ་ནག་གྱི་མཚོ་མཐའ་གྲུ་རྱིང་བབ་ཚུགས་ཁག་ གྱི་བར་ལ་མལ་ལེ་སྟོང་ཕག་ལྷག་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཁེ་གཙང་སོད་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའྱི་སེམས་ཀྱི་གཏྱིང་དུ་གནས་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་མྱི་རྱིགས་གང་

ཉུང་མ་གཏོ ག ས་བོད་ནང་མ་བཏང་སྟབས་ད་དུང་ཁེ ་ གཙང་སོ ད ་སྟངས་དེ ར ་ཤུགས་སྣོ ན ་བྱུང་ འདུག དེ་ལྟར་མྱི་གཏོང་བའྱི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞྱིག་ནྱི། རྒྱ་ནག་སོགས་དང་འཐབ་རྩོད་བྱུང་བའྱི་

ཉམས་མོང་ཡོད་པ་དང༌། སོ་སོའྱི་ཆོས་དང་ཤེས་རྱིག་གཅེས་སྲུང་གྱིས་ཞྱི་བདེའྱི་ཐོག་སོད་པ་ལས་

གཞན་གྱི་འདོད་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ང་ཚོའྱི་བསམ་པར་འཛམ་གྱིང་ནས་ཟུར་ཐོན་ལོགས་ སུ་བསད་ན་ཞྱི་བདེ་གཏན་གནས་ཡོང་གྱི་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད་པ་རེད། སྱིད་བྱུས་དེ་ནྱི་ནོར་འཁྲུལ་

ཅན་ཞྱིག་རེད་ཅེས་ངས་འཕལ་དུ་བརོད་རྒྱུ་ཡྱིན། ངའྱི་རེ་འདོད་ལ། མ་འོངས་པར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སོ་ རྒྱ་ཆེར་ཕེ་སྟེ་འཛམ་གྱིང་གང་ས་ནས་ཕེབས་མཁན་ཚོར་དགའ་བསུ་ཞུ་རྒྱུ་ཡྱིན།

བོད་ནྱི་འཛམ་གྱིང་ནང་ཆོས་དར་ཤོས་ཀྱི་ཡུལ་ཞྱིག་ཡྱིན་ལུགས་བརོད་པ་དེ་ངེས་གཏན་ཡྱིན་མྱིན་ 139

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

བརོད་མྱི་ཤེས་ཀང༌། སྤྱ​ྱིར་བཏང་བོད་མྱི་ཚོས་དངོས་པོའྱི་ལྟ་བ་ལས་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་གལ་ཆུང་བར་མྱི་

འཛིན། བོད་ཀྱི་ཁད་ཆོས་ཆེ་ཤོས་དགོན་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་སྟབས། དགོན་པའྱི་གངས་འབོར་ ངེས་གཏན་བརོད་པ་དཀའ། བོད་མྱིའྱི་གངས་འབོར་ནས་བརྒྱ་ཆ་བཅུ་ཙམ་གྲྭ་བཙུན་ཡྱིན་གྱི་རེད།

དེར་བརྟེན་སྤྱ​ྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་རྣམ་པ་མྱི་འདྲ་བ་གཉྱིས་བྱུང་ཞྱིང༌། ཆོས་སྱིད་གཉྱིས་ཀའྱི་དབང་ཆ་

ཡོད་པ་ཏཱ་ལའྱི་བ་མ་གཅྱིག་པུ་ཡྱིན། སྱིད་བོན་གཉྱིས་ཡོད་པའྱི་གཅྱིག་སེར་མོ་བ་དང༌། གཅྱིག་སྐྱ་ བོ་རེད། ཁོང་ཚོའྱི་འོག་གྱི་ལས་ཁུངས་ཕལ་ཆེ་བར་སེར་སྐྱ་ཟུང་འབེལ་ཡོད།

བཀའ་ཤག་ནང་རྣམ་ཀུན་འཐུས་མྱི་བཞྱི་ཡོད་པ་ནས། གཅྱིག་སེར་མོ་བ་དང༌། གསུམ་སྐྱ་བོ་ཡྱིན།

བཀའ་ཤག་གྱི་འོ ག་ཏུ་ཡྱིག་ཚང་དང༌། རྩྱིས་ཁང་ལས་ཁུངས་གཉྱིས་ཡོད། ཏཱ་ལའྱི་བ་མས་ཐད་ ཀར་འགོ་འཁྱིད་བྱེད་པའྱི་ཡྱིག་ཚང་ལ་གཙོ་བོ་སེར་མོ་བ་བཞྱི་ཡོད་ཅྱིང༌། ཁོང་ཚོས་ཆོས་ཕོགས་

ཀྱི་ལས་དོན་འགན་འཁུར་བྱེད། རྩྱིས་ཁང་ངམ། ནོར་སྱིད་ལས་ཁུངས་དེར་སྐྱ་བོ་བཞྱི་ཡོད། ཁོང་

ཚོས་ཆོས་དོན་མྱིན་པའྱི་ལས་དོན་རྣམས་བྱེད་ཀྱི་རེད།

སྱིད་གཞུང་ཚང་མར་དགོས་པའྱི་ལས་ཁུངས། ཕྱི་སྱིད། སོ་ནམ། ཁལ་བསྡུ། སྦྲག་ཏར། སྲུང་ སྐྱོབ་བམ། དམག་སར་སོགས་ཡོད་ཅྱིང༌། ལས་ཁུངས་སོ་སོར་འགོ་འཛིན་མྱི་གཉྱིས་གསུམ་རེ་ཡོད། ཁྱིམས་དཔོན་གཙོ་བོ་གཉྱིས་ཡོད། གོང་ཁེར་སོ་སོའྱི་ཁྱིམས་ཁང་ནང་ཁྱིམས་དཔོན་གཉྱིས་རེ་ཡོད།

བོད་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ལ་ཚོགས་སྟངས་རྱིགས་གསུམ་ཡོད་ཅྱིང༌། ཆུང་ཤོས་ནྱི་མུ་མཐུད་རྒྱུན་ཚོགས་

ཡང་ཡང་བྱེད། དེའྱི་ནང་ཡྱིག་ཚང་རྩྱིས་ཁང་གྱི་དཔོན་རྱིགས་བརྒྱད་དང༌། དེ་མྱིན་མཐོ་རྱིམ་ སྐྱ་བོའྱི་མྱི་སྣ། ལྷ་སའྱི་ཉེ་སྐོར་དགོན་ཆེན་གསུམ་གྱི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ཁོན་མྱི་གངས་ཉྱི་ཤུ་ཙམ་ཡོད།

ཚོགས་འདུ་འདྱིས་དཀའ་ངལ་རྱིགས་གོ་བསྡུར་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་ཚེ་འཐུས་མྱི་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པའྱི་

ཚོགས་འདུ་ཞྱིག་བསྡུ་སྐོང་བྱེད་ཐུབ། དཔེར་ན། ཏཱ་ལའྱི་བ་མའྱི་ཡང་སྱིད་གཏན་འཁེལ་སོགས་

དོན་གལ་ཆེན་པོའྱི་རྱིགས་ལ་འཐུས་མྱི་བཞྱི་བརྒྱ་ཙམ་ཡོད་པའྱི་ཚོགས་ཆེན་འཚོགས་དགོས་ཤྱིང༌།

ཚོགས་ཆེན་དེར་གཞུང་གྱི་དཔོན་རྱིགས་ལས་བྱེད་ཡོངས་རོགས་དང༌། སྔར་སོལ་དཔོན་རྱིགས་ མྱིན་པ་ཚོ་ཡང་ཡོང་གྱི་རེད།

140

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

ང་ཚོའྱི་སྤྱ​ྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནྱི། དགོན་ཁག་ཚོ་ཕུད་པའྱི་ས་བདག་གལ་རྱིམ་གྱི་ལུགས་ལྟ་བུ་ཡྱིན་ ཞྱིང༌། གོང་གསེབ་པ་དང༌། དཔོན་རྱིགས་ཚོའྱི་དབར་ལ་རྒྱུ་ནོར་དབུལ་ཕྱུག་གྱི་ཁད་ཆེན་པོ་ཡོད།

དཔོན་རྱིགས་སུ་འཚུད་པ་ལ་དཀའ་ཚེགས་ཡོད་ཀང་ཡོང་མྱི་སྱིད་པ་མྱིན། དཔེར་ན། དམག་མྱི་

ཞྱིག་ནས་བྱས་རེས་ཆེན་པོ་ཞྱིག་བྱུང་ན་དེ་ལ་གོ་མྱིང་དང༌། ས་རྟེན་སྤོད་སོལ་ཡོད། དེ་གཉྱིས་ ནྱི་མྱི་བརྒྱུད་དུ་བདག་པའྱི་ལམ་སོལ་ཞྱིག་རེད། འོན་ཀང་ཕོགས་གཞན་ཞྱིག་ནས་དགོན་ཁག་གྱི་ ལས་སྣེ་དང༌། སེར་མོ་བའྱི་དཔོན་རྱིགས་ཚོའྱི་གོ་གནས་འགོ་སྟངས་ནྱི་དམངས་གཙོ་དང་མཐུན་

པ་ཡྱིན། བུ་ཕྲུག་ཅྱིག་སྤྱ​ྱི་ཚོགས་ཀྱི་གལ་རྱིམ་གང་འདྲ་ཞྱིག་ཡྱིན་ན་ཡང་དགོན་པར་ཞུགས་ཆོག་ ཅྱིང༌། དེའྱི་གོ་གནས་འཕར་ཚད་ནྱི་རང་ཉྱིད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་འགོ་སྟངས་ལ་རག་ལུས། བ་ མ་ཆེ་ཁག་ཚོའྱི་སྐྱེ་སྱིད་འཛིན་སྟངས་དེ་དམངས་གཙོ་ཆ་མཐུན་ལྟ་བུ་ཡྱིན་ཞྱིང༌། སྤྲུལ་སྐུ་ཚོ་ཕལ་

ཆེར་མྱི་ཚང་དབུལ་པོའྱི་ནང་སྐྱེ་བ་དཔེར་ན། ཏཱ་ལའྱི་བ་མ་སྐུ་ཕེང་བཅུ་གསུམ་པ་ལྟ་བུ་ཡྱིན། དེར་ བརྟེན་ང་ལྟ་བུའྱི་ཁྱིམ་ཚང་དབུལ་པོ་ནས་ཡོང་བའྱི་རྱིགས་ཀང་ཆོས་ཕོགས་ནས་གནས་སྟངས་ མཐོན་པོར་བགོད་ཐུབ་པ་རེད།

ངས་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད་སྐབས་མྱི་འདོད་བཞྱིན་དུ་འདས་ཚིག་བརོད་དགོས་བྱུང་ཞྱིང༌།

དེ་ནྱི་དེང་དུས་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་དྲག་པོ་ཞྱིག་བྱུང་ཡོད་སྟབས་དགོན་ཁག་ཚོ་སྔར་བཞྱིན་ གནས་ཡོད་མེད་དང༌། ཇྱི་ཙམ་རྩ་མེད་བཏང་བ་སོགས་བརོད་མྱི་ཐུབ་པས་ཡྱིན།

དགོན་ཁག་ནང་ཁོ་རང་ཚོའྱི་དགོས་མཁོ་བཟོ་མཁན་གྱི་གྲྭ་རྱིགས་ལག་ཤེས་པ་ཡོད་ཅྱིང༌། འགའ་

ཤས་ནས་ཚོང་འཁོས་ཀང་ཕན་བུ་བྱེད། དགོན་པ་འགའ་ཤས་ལ་མཆོད་གཞྱིས་ས་ཆ་ཆེན་པོ་ཡོད་ ཅྱིང༌། འགའ་ཤས་ལ་མ་རྩ་སྦོར་འཇགས་བྱེད་མཁན་ཡོད་པ་རྣམས་མ་འཛུགས་ཀྱིས་ཁེ་འབབ་ཡོང་

ཐབས་བྱེད། ཁོང་ཚོར་སེར་ཁག་ནས་དད་འབུལ་ཞུ་མཁན་མང་པོ་ཡོང༌། འགའ་ཤས་ནས་དངུལ་ སྐྱེད་གཏོང་བྱེད་ཅྱིང༌། རེ་ཟུང་ནས་ངའྱི་འདོད་བོར་མྱི་བབ་པའྱི་ཁེ་སྐྱེད་ཆེན་པོ་ལེན་མཁན་ཡང་

ཡོད། སྤྱ​ྱིར་བཏང་ཁོང་ཚོའྱི་དཔལ་འབྱོར་འཚོ་བ་ལྡེང་ངེས་མེད་ཅྱིང༌། མང་བ་ནྱི་འཚོ་ཐབས་ གཞུང་ལ་བརྟེན་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲར་བརྟེན་པོ་ཏཱ་ལའྱི་མཛོད་དང༌། གཞན་དག་

མཛོད་ཁང་ནང་གཞུང་གྱི་འབྲུ། ཇ་མར། སྣམ་རྱིགས་བཅས་གསོག་ཉར་བྱས་ཡོད་ཅྱིང༌། དེ་ཚོའྱི་ 141

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

ཡོང་ཁུངས་ནྱི། རོང་གཞྱིས་ས་ཁུལ་སོ་སོའྱི་ཐོན་ཁུངས་ཁལ་འབབ་རེད།

ངས་དམག་མྱིའྱི་སྐོར་བརོད་ན། ང་ཚོར་དམག་མྱི་ཡོད་ཀང་མང་པོ་མེད། ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནྱི་ས་ མཚམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། གཞུང་གྱི་བཀའ་འཁོལ་མེད་པའྱི་མྱི་རྱིགས་སྲུང་འགོག་ལྷ་ས་མྱིན་པའྱི་ གོང་ཁེར་ཁག་གྱི་བསྐོར་བྱ་བའྱི་འགན་འཁུར་བཅས་བྱེད་པ་ཡྱིན། ལྷ་སའྱི་ནང་བསྐོར་བྱ་བ་ཟུར་ དུ་ཡོད། མཛད་སོའྱི་རྱིགས་དང༌། ང་ཕོ་བང་ནས་ཕན་ཚུན་འགོ་སྐབས་ལམ་ཟུར་དུ་གུས་འདུད་རུ་

སྒྱིགས་བྱེད། དམག་མྱི་འདྱི་ཚོའྱི་ལོ་རྒྱུས་ནྱི་ཡ་མཚན་ཞྱིག་ཡོད། ལོ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་གྱི་གོང་ང་ཚོ་རྒྱ་ ནག་དང༌། རྩོད་རོག་བྱུང་སྐབས་རེ་སྐུ་གོང་མས་དམག་མྱི་རྣམས་དེང་དུས་དང་མཐུན་པ་བཟོ་ཆེད་

ཕྱི་རྒྱལ་ནས་དགེ་རྒན་འགའ་ཤས་ཡུན་ཐུང་རྱིང་ག་གས་གནང་ཞྱིང༌། དེ་ཡང་ཕྱི་རྒྱལ་ལུགས་སོལ་

གང་ཞྱིག་ལེགས་པ་མ་རྟོགས་སྟབས་ཁག་གཅྱིག་ལ་ཨུ་རུ་སུ་དང༌། ཁག་གཅྱིག་ལ་རྱི་པྱིན། ཁག་

གཅྱིག་ལ་དབྱ​ྱིན་ཇྱི་བཅས་ཀྱི་ལུགས་སོལ་སློབ་སྦོང་བྱས་པར་དབྱ​ྱིན་ཇྱིའྱི་ལུགས་སོལ་དེ་འགྱིགས་

ཤོས་བྱུང་སྟབས་བོད་དམག་རྣམས་དབྱ​ྱིན་ཇྱིའྱི་ལུགས་ལྟར་སྒྱིག་འཛུགས་བྱས་པ་རེད། དབྱ​ྱིན་ཇྱིའྱི་

དགེ་རྒན་ཚོ་བོད་ནས་ཕྱིན་ཏེ་མྱི་ཐོག་གཅྱིག་མ་ཟྱིན་ཙམ་ཕྱིན་ཡོད་ཀང༌། ༡༩༤༩ བར་དམག་རྩེད་

ཀྱི་མྱིང་ཚིག་རྣམས་དབྱ​ྱིན་སྐད་ཐོག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅྱིང༌། བོད་སྐད་ནང་དམག་རྩེད་ཀྱི་

མྱིང་ཚིག་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་མ་རེད། གཞས་ཚིག་ནང་ལམ་ཐག་རྱིང་པོ་ཟེར་བ་དང༌། སྔར་གྱི་དུས།

དཀོན་མཆོག་གྱིས་རྒྱལ་པོ་སྐྱོབས་ཤྱིག ཅེས་པ་སོགས་ཡོད་པ་རེད། བོད་མྱི་ཚོས་གཞས་ཀྱི་ཚིག་ ཙམ་ཤེས་མཁན་ཡོད་ཀང་བརོད་དོན་རྣམས་བརེད་དེ་རྒྱུན་རྱིང་ཕྱིན་པ་རེད། བོད་དམག་ཚོར་

དེང་དུས་དང་མཐུན་པའྱི་འཕྲུལ་ཆས་མཚོན་ཆ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུའྱི་མཐུན་རྐེན་འཛོམས་པོ་མེད་ པས། ཕྱི་རྒྱལ་གཞན་གྱིས་བཙན་འཛུལ་བྱས་ཚེ་ང་ཚོའྱི་ཡུལ་གྲུ་ཆེན་པོ་འདྱི་ལྟ་བུ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་

རྒྱུར་དམག་དཔུང་ཆེས་ཆུང་སྐྱོན་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀང་དམག་མྱི་འདྱི་རྣམས་རྱིང་ཧྲུལ་ཁུངས་

མེད་རེད་བསམ་གྱི་མེད། སོ་སོའྱི་ལས་འགན་བྱ​ྱིངས་ལེགས་བསྒྲུབས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོ་

དཔའ་མཛངས་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་རེད།

ངའྱི་བསམ་པར་ཕྱི་རྒྱལ་མྱི་རྱིགས་བོད་དུ་འགོ་མཁན་ཚོས་ལྷ་སའྱི་སྐོར་མང་པོ་བྱིས་ཡོད་འདུག་

པ་དེ་ཚོའྱི་ནང༌། ལོ་གཅྱིག་ནང་མུ་མཐུད་དུ་བྱེད་པའྱི་མཛད་སོའྱི་རྱིགས་དང༌། དུས་ཆེན་ཁག 142

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

འབྱོར་ལྡན་ཁག་གྱིས་སྤོ་སྐྱ​ྱིད་གཏོང་བ། རྒྱན་གོས་མཆོར་པོ་ཡོད་པ། གྱིང་སྐོར་འགོ་ཚུལ། དབྱར་ དུས་ཆུ་ཁར་གྱིང་ག་གཏོང་བ་སོགས་གཞན་དག་མང་པོ་བྱིས་ཡོད་འདུག་སྟབས་བོད་ལ་དོ་སྣང་

ཡོད་པ་ཚོས་དེ་ཚོ་བལྟ་ཀོག་བྱེད་རྒྱུར་བརྟེན་ངས་ལྷ་སའྱི་ནང་མྱི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་སྐོར་མང་པོ་འབྱི་ རྒྱུ་མྱིན། ང་རང་དེ་ཚོའྱི་ནང་འདྲེས་བསྐྱོད་མྱི་ཐུབ་སྟབས་ཕན་གྱིས་བྱིས་པ་ལས་ཁོང་ཚོས་ཞྱིབ་ཆ་

ཆེ་བ་བྱིས་ཡོད་ཀྱི་རེད། དབྱར་དུས་གྱིང་གར་འགོ་བ་ནྱི་ཚང་མས་དགའ་ཤོས་བྱེད་པའྱི་སྤོ་སེང་

ཞྱིག་ཡྱིན། ངས་མཛད་སོའྱི་རྱིགས་ནང་འགོ་སྐབས་མྱི་མང་ཚོས་གཙོ་བོར་དོ་སྣང་ང་ལ་བྱེད་ཀྱི་ ཡོད་པ་དང༌། དེའྱི་སྙྱིང་དོན་ནྱི་མྱི་མང་ནས་ཕན་ལ་དད་གུས་བྱེད་པ་ཞྱིག་རེད། དཔེར་ན། པོ་ཏཱ་

ལར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཆམས་དང༌། ནོར་གྱིང་དུ་ཟློས་གར་སོགས་ལྟ་དུས། ཁོང་ཚོས་ང་མ་མཐོང་ བ་བྱས་ཏེ་རས་སེང་གྱི་ནང་ནས་བལྟ་ཡྱི་ཡོད། འོན་ཀང་སྤྱ​ྱིར་བཏང་འགྲུལ་པ་ཚོའྱི་གནས་ཚུལ་

དེར་ཁ་སྣོན་ཞྱིག་བརོད་ན། བོད་མྱི་ཚོས་ཆོས་སྱིད་ཀྱི་མཛད་སོའྱི་རྱིགས་དང༌། འཆམས་སོགས་ ལྟད་མོའྱི་རྱིགས། ཆས་གོས་མཆོར་པོ་བྱེད་པ་བཅས་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་ཡྱིན། དུས་རྒྱུན་དུ་ཀུ་རེ་

རྩེད་དགོད་ལ་དགའ་བ་དེ་ནྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡྱིན་པའྱི་ཡུལ་གྱི་རྟགས་དང༌། རྣམ་པ་གལ་ཆེ་བ་ཞྱིག་ རེད། ནུབ་ཕོགས་པས་གད་མོ་དགོད་ཡུལ་དེ་རང་ཡྱིན་མྱིན་མྱི་ཤེས་ཀང༌། རྒྱུན་དུ་གད་མོ་དགོད་

པའྱི་དུས་སྐབས་མང་པོ་ཞྱིག་ཡོང་གྱི་རེད། བོད་མྱི་རྣམས་ནྱི་རྒྱུན་དུ་སོས་དལ་དགའ་སྐྱ​ྱིད་ངང་ སོད་མཁན་ཞྱིག་ཡྱིན་ཞྱིང༌། དུས་སྐབས་ངན་པ་ཚབས་ཆེན་བྱུང་ན་མ་གཏོགས་ཀུ་རེ་རྩེད་མོ་དང༌། དགའ་འཛུམ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་རྒྱུན་དུ་ཡོང་གྱི་རེད།

སྤྱ​ྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་ག་རྒྱས་སུ་སྤྱོད་པ་དེ་གོང་ཁེར་ལྷ་སར་མ་གཏོགས་མེད་ཅྱིང༌། གོང་ཁེར་གྱི་ཕྱི་ དང༌། གོང་ཚོ་ཆུང་ངུ་ཁག་གྱི་ནང༌། དགོན་པ་ཚོ་མ་གཏོགས་གོང་གསེབ་སོ་ནམ་པ་ཚོ་ཡང་ཁྱིམ་

ཚང་སོ་སོར་སོད་པ་ཙམ་ལས། དེ་མྱིན་འཚོ་བ་སྐྱེལ་སྟངས་ནྱི་སྤྱ​ྱིར་བཏང་འདྲ་མཚུངས་ཤྱིག་རང་

ཡྱིན་ཞྱིང༌། ཕན་ཚུན་འགྲུལ་ཐག་རྱིང་བར་འགྱིམ་འགྲུལ་བྱེད་དགོས་རྱིགས་ལ་ཡྱིག་སྐྱེལ་སྦྲག་བང་ དང༌། རྟ་ཤད་ཙམ་ལས་ཡོད་པ་མ་རེད།

བོད་ཁུལ་རྱི་མཐོའྱི་གནམ་གཤྱིས་རྩུབ་པོ་དང༌། ས་ཆ་སྐམ་ཤས་ཆེ་བ། མྱི་འབོར་ཆུང་ཞྱིང༌། འཚོ་ བ་སྟབས་བདེར་སྤྱོད་པ་ཞྱིག་ཡྱིན། བོད་མཐའ་ཕན་ཚུན་གྱི་མྱི་མང་བ་ལྷ་སར་འགོ་མོང་མེད་ཅྱིང༌། 143

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

ལྷ་སར་འགོ་མོང་བའྱི་མྱི་དང་མ་འཕད་པ་ཡང་ཡོད་ཀྱི་རེད། ལོ་ལྟར་སོ་ནམ་བྱེད་ཅྱིང༌། གཡག་

ལུག་རྟ་ཕྱུགས་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད་བཞྱིན་ཡོད་པ་ཙམ་ལས། རང་ཡུལ་མྱིན་པའྱི་འཛམ་གྱིང་ནང་གྱི་

གནས་ཚུལ་གང་ཡང་མཐོང་ཐོས་ཡོད་པ་མ་རེད། འདྱི་གས་ནྱི་བོད་ཙམ་མ་ཡྱིན་པར་འཛམ་གྱིང་ གྱི་ལུང་ཁུག་ཚང་མའྱི་ནང་ཡོད་པ་རེད། བོད་མྱི་རྣམས་སྤྱ​ྱིར་བཏང་བྱམས་སེམས་ཞྱི་དུལ་ཅན་

ཡྱིན་ཡང་ཚང་མ་དེ་འདྲ་ཡྱིན་ཚུལ་ཁ་འཁེར་བྱེད་རྒྱུ་མྱིན་ཞྱིང༌། སྱིག་སྤྱོད་པ་དང༌། ཁྱིམས་འགལ་ བཙོན་པ་ཡང་ཡོད། དཔེ་གཅྱིག་བརོད་ན། ང་ཚོར་འབོག་པ་མང་པོ་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ཕལ་ཆེར་ནྱི་

ཞྱི་དུལ་ཅན་ཡྱིན་ཡང༌། ཁོང་ཚོའྱི་ནང་རྐུན་ཇག་གྱི་རྱིགས་ཀང་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཁོང་ཚོའྱི་ཉེ་ སྐོར་གཞྱིས་ཆགས་པ་ནས་གོ་མཚོན་བདག་ཉར་བྱེད་ཅྱིང༌། ཕན་ཚུན་ལམ་གཞུགས་སྐབས་སྲུང་

སྐྱོབ་ཆེད་འགྲུལ་རོགས་མང་པོ་བསེབས་ཏེ་འགོ་ཡྱི་རེད། ངའྱི་སྐྱེས་ཡུལ་སོགས་བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་ གནས་པའྱི་ཁམས་རྱིགས་རྣམས་ཁྱིམས་མཐུན་དུ་སྤྱོད་མཁན་ཡྱིན་ན་ཡང༌། ཁོང་ཚོས་དངོས་པོ་

གཞན་དག་ལས་མེ་མདའ་ལ་རྩ་ཆེར་འཛིན་ཅྱིང༌། དེ་ནྱི་སྐྱེས་པའྱི་རང་དབང་གྱི་རྟགས་མཚན་ལྟ་ བུ་ཡང་ཡྱིན།

ལུང་ཁུག་དང༌། མྱི་གཤྱིས་གོང་པོའྱི་རྱིགས་ལའང་ཆོས་དད་ཤྱིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡོད། འབོག་པའྱི་སོད་

གུར་ཆུང་ངུ་ཞྱིག་གྱི་ནང་དུ་ཡང་རྟེན་དྲུང་དུ་མར་མེ་སོར་བ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་མཐོང་གྱི་ རེད།

ངས་སློབ་གཉེར་བྱེད་སྐབས་བོད་ཀྱི་སྤྱ​ྱི་ཚོགས་གནས་ཚུལ་མ་གཏོགས་གཞན་དག་གྱི་སྤྱ​ྱི་ཚོགས་

འགོ་ལུགས་སློབ་སྦོང་ཕན་བུ་ཙམ་ལས་བྱས་མེད་ཅྱིང༌། སྤྱ​ྱིར་བཏང་བོད་མྱིའྱི་བསམ་པར། བོད་

ཀྱི་སྤྱ​ྱི་ཚོགས་འགོ་སྟངས་དེ་ནྱི་རང་བཞྱིན་གྱིས་བྱུང་བ་ཞྱིག་ཡྱིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། གཞུང་གཞན་དག་གྱི་འགོ་ལུགས་ལ་བསམ་གཞྱིགས་གང་ཡང་མྱི་བྱེད། ང་ལོ་ན་སོན་མཚམས་

ཆོས་ཁོ་ནའྱི་ཐོག་ནས་ལྟ་དུས་ནོར་འཁྲུལ་ཇྱི་འདྲ་ཡོད་པ་རྣམས་མཐོང་གྱི་འདུག རྒྱུ་ནོར་དབུལ་

ཕྱུག་མ་སྙོམས་པ་ཆེན་པོ་ནྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་མྱི་མཐུན་པ་ཞྱིག་ཡྱིན་ཞྱིང༌། ངས་བོད་ཀྱི་

སྱིད་དབང་འཛིན་རྒྱུན་ལོ་ཉུང་ངུ་ཞྱིག་ནང་དེ་སྐོར་བསྒྱུར་བཅོས་འགའ་ཤས་བཏང་བ་ཡྱིན། སེར་

སྐྱ་མྱི་གངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཡོད་པའྱི་བསྒྱུར་བཅོས་ཚོགས་པ་ཞྱིག་དང༌། རྒྱུན་ལས་ཚོགས་པ་ཆུང་བ་ 144

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

ཞྱིག་བཙུགས་ཏེ་ཚོགས་པ་ཆུང་བ་དེས་གང་དང་གང་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་དགོས་པ་བརྟག་ཞྱིབ་ དང༌། བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་ཕོགས་ཀྱི་འཆར་གཞྱི་བཀོད་དེ་ཚོགས་ཆེན་དེ་བརྒྱུད་ཕན་ལ་འབུལ་རྒྱུའྱི་ ལས་དོན་བྱས་པ་རེད།

བསྒྱུར་བཅོས་སྟབས་བདེ་ཤོས་ནྱི་ཁལ་རྱིགས་ནང་ཡོད་ཅྱིང༌། རོང་གཞྱིས་ཁག་ནས་ཁལ་བསྡུ་རྒྱུའྱི་

ཚད་གཞྱི་གཞུང་ནས་གཏན་འབེབས་བྱས་པ་ཡྱིན་ན་ཡང༌། རོང་དཔོན་ཚོས་སོ་སོ་སེར་གྱི་འགོ་

གོན་ག་ཕོགས་ཀྱི་ཁལ་འཕར་གང་མང་བསྡུ་ལེན་བྱེད་ལམ་ཞྱིག་སྔ་དུས་ནས་ཡོད་པ་རེད། ལམ་

སོལ་དེ་དག་རྒྱུན་འཇགས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་མྱི་མང་ནས་ཀང་སྤོད་རྐང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག ང་རང་ལོ་ན་

ཆུང་དུས་ནས་གནས་ཚུལ་དེ་མཐོང་བྱུང་ཞྱིང༌། བཀའ་ཤག་དང༌། བསྒྱུར་བཅོས་ཚོགས་པར་གོ་ བསྡུར་བྱས་ཏེ་ལུགས་སོལ་དེ་དག་བསྒྱུར་བཅོས་ཀྱིས་མྱི་སེར་ནས་ཁལ་འབབ་དགོས་ངེས་བངས་ པ་རྣམས་གཞུང་མཛོད་རང་དུ་འབབ་རྒྱུ་དང༌། རོང་དཔོན་སོ་སོར་ག་ཕོགས་འགྱིགས་ངེས་ཟུར་ དུ་སྤད་པ་ཡྱིན། དེ་ལ་རོང་དཔོན་བརྐམ་ཆགས་ཅན་འགའ་ཤས་མ་གཏོགས་ཚང་མས་དགའ་མོས་ བྱུང་འདུག

ང་ཚོས་ས་ཞྱིང་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་ཕོགས་ལ་ད་དུང་བསྒྱུར་བཅོས་མང་ཙམ་བྱེད་དགོས། བོད་ཀྱི་

ས་ཆ་ཚང་མ་གཞུང་གྱི་ཡྱིན་ཞྱིང༌། སོ་ནམ་པ་ཕལ་ཆེ་བར་ས་ཞྱིང་རྣམས་གཞུང་ནས་ཐད་ཀར་ བོགས་གཏོང་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཞྱིག་རེད། འགའ་ཤས་ནྱི་ས་ཞྱིང་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཆེ་ཆུང་ལ་དཔགས་པའྱི་

ལག་འདོན་ཁལ་བོགས་སྒྲུབ་དགོས། དེ་དག་ནྱི་གཞུང་འབབ་དངོས་གཞྱི་ཡྱིན་ཞྱིང༌། གཞུང་ནས་ དགོན་ཁག་ཚོའྱི་ཆོས་ཕོགས་དང༌། དམག་ཕོགས་དང༌། ལས་བྱེད་པའྱི་ཕོགས་སོགས་སུ་གཏོང་གྱི་ རེད། ཡང་འགའ་ཤས་ནས་རྐང་འགོའྱི་ཁལ་རྱིགས་བསྒྲུབས་ཏེ་གཞུང་གྱི་མྱི་སྣ་འགྱིམ་འགྲུལ་ལ་ག་

མེད་རྟ་ཁལ་གཏོང་དགོས་ཤྱིང༌། སྐབས་འགར་དགོན་ཁག་ཚོར་ཡང་གཏོང་དགོས། འགྱིམ་འགྲུལ་

ག་མེད་ཀྱི་ལུགས་སོལ་དེ་འཁྱི་འཁེལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན་རེ་སྐུ་གོང་མ་སྐུ་ཕེང་བཅུ་གསུམ་ པས་རྟ་ཁལ་རྱིགས་ལ་ག་ཆ་སྒྱིག་བཅད་སྤོད་དགོས་པའྱི་རྒྱས་དཔད་གནང་ཡང༌། ཡུལ་དུས་ག་ཆ་ རྱིམ་འཕར་གྱིས་སྒྱིག་བཅད་ག་ཆས་འགྱིགས་མྱིན་ཐོག རྟ་ཁལ་བསྐུལ་རྒྱུའྱི་ཐོབ་ཐང་ཡང་མྱི་མང་

པོར་ཡོད་པར་བརྟེན་ཕན་ནས་བཀའ་ཤག་གྱི་ལག་འཁེར་དམྱིགས་བསལ་ཅན་མེད་པར་གང་བྱུང་ 145

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

བསྐུལ་འདེད་མྱི་ཆོག་པ་བཟོས་ཤྱིང༌། ག་ཆ་ཡང་བསྐྱར་དུ་སར་པ་ཡྱིན།

གོང་གསེབ་པ་ཚོས་ས་ཆ་གཡར་འཛིན་བྱས་ལུགས་ཟེར་བ་དེའྱི་གོ་དོན་ནོར་མྱི་རུང༌། ས་ཆ་རྣམས་

གཞུང་གྱི་ཡྱིན་ལུགས་བརོད་པ་དེ་ནྱི་བསམ་ཚུལ་ཙམ་ཞྱིག་ཡྱིན། སོ་ནམ་པ་ཚོའྱི་ས་ཞྱིང་རྣམས་

ནྱི་ཁོང་ཚོའྱི་མྱི་རབས་ནས་མྱི་རབས་སུ་རྒྱུན་འཇགས་ཡོད་པའྱི་ཕ་གཞྱིས་ཡྱིན་ཞྱིང༌། ཁོང་ཚོས་ས་ ཞྱིང་རྣམས་བོགས་གཏོང་དང༌། གཡར་གཏོང༌། ཉོ་ཚོང་བཅས་བྱེད་ཐུབ། འོན་ཀང་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པ་ ནྱི་ཆེས་ཉུང་ངུ་ཡྱིན། ཁོང་ཚོའྱི་ས་ཞྱིང་ཡོངས་རོགས་ས་འཛིན་གསར་པར་ཆ་ཚང་སྤོད་ཐུབ་དགོས་

པ་ནྱི་ཁོང་ཚོའྱི་ལས་འགན་དང་པོ་ཡྱིན། སོ་ནམ་པ་ཚོས་ཁལ་བོགས་སྒྲུབ་འབོར་དང༌། ལས་རྩོལ་

བྱེད་དགོས་པ་ནྱི་ཉུང་ངུ་ཞྱིག་ལས་མེད་ཅྱིང༌། གལ་ཏེ་དེ་དག་འཛིན་བཞྱིན་བསྒྲུབ་མ་ཐུབ་ན་ས་ ཞྱིང་འཛིན་སྐྱོང་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཕྱིར་ལེན་བྱེད་ཐུབ། འོན་ཀང༌། གནས་ཚུལ་ངོ་མར་ས་ཞྱིང་རྣམས་ སེར་བདག་ལྟ་བུའྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། གཞུང་ཁལ་ནྱི་འབྲུ་རྱིགས་ཐོག་ནས་སྤོད་དགོས། དེ་ནྱི་ས་ཁལ་ ལས། ཁང་ག་དང༌། ས་ཆ་གཡར་ག་ལྟ་བུ་མྱིན།

རྒྱུན་དུ་སོ་ནམ་པ་ཚོར་དཀའ་ངལ་བྱུང་སྐབས་གཞུང་ནས་བུན་གཏོང་བྱེད་བཞྱིན་ཡོད་ཅྱིང༌། ངས་ ཤེས་རྟོགས་ལ་བུན་ལོན་གྱི་སྐྱ​ྱིན་ཚབ་དང༌། སྐྱེད་འབབ་དུས་ཐོག་ལེན་ཐབས་བྱས་མྱི་འདུག བུ་

ལོན་བཏང་འབོར་ཤྱིན་ཏུ་ཆེན་པོར་གྱུར་སྟབས་སོ་ནམ་པ་ཚོས་སྤོད་འཇལ་མྱི་ཐུབ་པ་བྱུང་འདུག ལེགས་བཅོས་ཚོགས་པས་བརྟག་དཔད་ཞྱིབ་ནན་བྱས་ཏེ་དེ་རྣམས་རྱིགས་གསུམ་དུ་བགོས་ཤྱིང༌།

སྐྱེད་འབབ་རྱིམ་གསོག་དང༌། མ་རྩ་བཅས་གཏན་ནས་སྤོད་འཇལ་མྱི་ཐུབ་པ་རྣམས་ངོ་བསྐྱེད་

རྩ་ཡངས་ཀྱིས་སྤོད་འཇལ་མ་དགོས་པ་དང༌། ཡང་འགའ་ཤས་ཀྱི་ལོ་རེའྱི་ཡོང་འབབ་ནས་སྐྱེད་ ཁ་སྤོད་འཇལ་མྱི་ཐུབ་ཅྱིང༌། ངོ་བོ་རྱིམ་སྤོད་ཐུབ་པའྱི་རྱིགས་ལ་སྐྱེད་འབབ་ཆག་ཡངས་ཀྱིས་ངོ་

བོ་རྣམས་བསེབས་སྤོད་མ་དགོས་པར་ལོ་དུས་རྱིམ་སྤོད་བྱ་རྒྱུ། འགའ་ཤས་གཞུང་བུན་བངས་ཏེ་

འཁོས་འབྱོར་བཟང་པོར་གྱུར་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྐྱེད་རྣམས་ལོ་དུས་རྱིམ་སྤོད་བྱ་རྒྱུ་བཅས་བཟོས་

པར་སོ་ནམ་པ་ཚང་མས་དགའ་མོས་བྱུང་འདུག ཐོག་མར་ཁོང་ཚོ་བུན་འབོར་ཆེ་བས་བོ་གཡེང་

བྱུང་ཡང༌། རེས་སུ་བུ་ལོན་གྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་ནས་དགའ་བོ་དང༌། བོ་བདེ་བོ་བྱུང་ཡོད་ པ་རེད།

146

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

བསྒྱུར་བཅོས་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ནྱི་སེར་གྱིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པའྱི་གཞྱིས་ཁག་ཆེན་པོ་རྣམས་

ཡྱིན། དེ་རྣམས་ལོ་མང་པོའྱི་སྔོན་ནས་སེར་ཁག་ཚོར་སྤད་དེ་ཁོང་ཚོའྱི་ཕ་གཞྱིས་སུ་གྱུར་པ་རེད།

དེའྱི་ཁལ་དོད་ལྟ་བུར་ཁྱིམ་ཚང་དེའྱི་བུ་ཞྱིག་ནས་གཞུང་ཞབས་གས་སུ་ཡོང་དགོས་ཤྱིང༌། འགའ་ ཤས་ནས་གཞུང་ལ་ག་བོགས་སྤོད་སོལ་ཡོད། གཞྱིས་ཀའྱི་ཡོང་འབབ་ཁ་ལྷག་རྣམས་གཞུང་ཞབས་

དེའྱི་ག་ཕོགས་ལྟ་བུ་ཡྱིན། དེ་ནྱི་གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་ཚོ་བསྡུ་འཛོམས་བྱེད་ཚུལ་དེ་རེད། སེར་ཁག་ དེ་ཚོའྱི་ཁོངས་སོ་ནམ་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ནྱི་གཞུང་གྱི་ཐད་ཀའྱི་ལྟ་རྟོག་འོག་ཏུ་མེད། ཁོང་

ཚོ་ལ་སེར་ཁག་གྱི་ལུགས་སོལ་ལྟར་གྱི་དབང་ཚད་ཅྱིག་ཡོད་ཅྱིང༌། ངོ་མ་ཕལ་ཆེར་ལྷ་སར་སོད་

དགོས་པར་བརྟེན་དབང་ཆ་དེ་དག་ཁོང་ཚོའྱི་གཉེར་ཕག་ཚོར་སྤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ལེགས་བཅོས་

ཚོགས་པ་དང༌། བཀའ་ཤག་ནས་སྔར་གྱི་ལུགས་སོལ་དེ་ལ་བརྟག་ཞྱིབ་ནན་ཏན་བྱས་པའྱི་བསམ་

ཚུལ་འབྱོར་བྱུང༌། གཞྱིས་ཁག་ཆེན་པོ་ཕལ་ཆེར་གཞུང་འཛིན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། སེར་པའྱི་ནང་མྱི་ ཚོར་རྱིན་སྐྱ​ྱིན་སྤོད་རྒྱུ། གཞུང་ཞབས་མྱི་འགོར་དངུལ་ཕོགས་སྤོད་རྒྱུ། ས་ཞྱིང་དེ་རྣམས་སོ་ནམ་པ་

ཚོར་བགོ་རྒྱུ་བཅས་བྱས་ཤྱིང༌། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སོ་ནམ་པ་ཚོ་གཞུང་གྱི་ཐད་ཀའྱི་ལྟ་རྟོག་འོག་གནས་

སྟངས་འདྲ་མཚུངས་ཡོང་རྒྱུ་མ་ཟད། ཁྱིམས་ལུགས་ཀང་ཆ་སྙོམས་ཡོང་གྱི་རེད།

དེ་ལྟ་བུའྱི་བསྒྱུར་བཅོས་ཤྱིག་དགོན་ཁག་ཚོར་སྤད་ཡོད་པའྱི་གཞྱིས་ཀ་ཆེན་པོ་ཚོར་ཡང་གཏོང་ དགོས་ཀང༌། སྔོན་ལ་སེར་ཁག་ཚོར་ལག་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་བྱས་པ་རེད། འོན་ཀང་ང་ཚོའྱི་བསྒྱུར་ བཅོས་དེའྱི་གོམ་རྱིམ་དུ་མ་སླེབ་གོང་རྒྱ་མྱིས་ང་ཚོར་དབང་བསྒྱུར་བྱས་པར་བརྟེན། ཁོང་ཚོས་མོས་

མཐུན་མ་བྱས་པར་ང་ཚོས་ཕན་ནུས་ཡོད་པའྱི་བསྒྱུར་བཅོས་དེ་རྱིགས་བྱེད་མྱི་ཐུབ། ཁོང་ཚོས་གུང་ བན་གྱི་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བཟུང་བ་དེ་ལ་བོད་ཀྱི་སོ་ནམ་པ་ཚོའྱི་འདོད་བོར་

མ་བབ་པ་རེད། གལ་ཏེ་ང་ཚོའྱི་གཞུང་གྱི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་གྱི་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་ཡོད་ན་རྒྱ་མྱིའྱི་

བྱེད་སྟངས་དེར་ད་དུང་མྱི་དགའ་བ་ཆེ་རུ་འགོ་རྒྱུ་རེད། དེར་བརྟེན་བཅོས་བསྒྱུར་དེ་སྐོར་ང་ཚོས་ བསྐུལ་མ་ཇྱི་ལྟར་བྱས་ཀང་རྒྱ་མྱིས་ལན་བཟང་ངན་གང་ཡང་མ་སྤད་པའྱི་མཐར་གནས་ཚུལ་སྡུག་ པོ་གཞན་དག་བྱུང་སྟེ་གནས་སྐབས་མཚམས་འཇོག་བྱ་དགོས་བྱུང་སོང༌།

དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་སྔར་གྱི་གནས་སྟངས་ནས་དེང་དུས་ཀྱི་སྤྱ​ྱི་ཚོགས་སུ་བསྒྱུར་རྒྱུའྱི་འགོ་འཛུགས་ 147

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

ཤྱིག་བྱས་ཀང༌། ལྡོག་ཏུ་མེད་པའྱི་གནས་ཚུལ་གྱིས་འགོག་རྐེན་བྱུང་ཞྱིང༌། བོད་མྱི་ཕལ་བ་ཚོར་

ད་དུང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་མང་པོ་བསད་ཡོད་པ་དེ་སྐོར་ང་དང༌། ངའྱི་གཞུང་གྱིས་མ་འོངས་

པར་ཁོང་ཚོའྱི་འཚོ་ཐབས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བའྱི་རེ་འདུན་ཇྱི་ཡོད་ལེའུ་གཞན་ཞྱིག་ནང་བརོད་རྒྱུ་

ཡྱིན། ང་ཚོའྱི་ལུགས་སོལ་ནང་བྱེད་སྟངས་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་ཡོད་པ་དང༌། གནམ་གཤྱིས་མཐུན་

རྐེན་ཞན་ཡང༌། བོད་ནྱི་ཡུལ་ལུང་སྐྱ​ྱིད་པའྱི་གས་ཤྱིག་ཡྱིན་པར་ཡྱིད་ཆེས་ཡོད། ང་ཚོའྱི་ལུགས་

སོལ་འདྱིས་བཙན་གནོན་བྱེད་པའྱི་དུས་སྐབས་ཡོང་སྱིད་ན་ཡང༌། སྤྱ​ྱིར་བཏང་བོད་མྱིའྱི་རང་ གཤྱིས་ནྱི་བཙན་གནོན་བྱེད་མཁན་ཞྱིག་གཏན་ནས་མ་ཡྱིན། སྔར་གྱི་ས་བདག་ལུགས་སོལ་ལས་

བྱུང་བའྱི་བཙན་གནོན་གྱི་བྱེད་སྟངས་ནྱི་ཆེས་ཉུང་ངུ་ལས་མེད། དུས་རབས་མང་པོའྱི་རྱིང་གལ་ རྱིམ་ཚང་མས་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱེད་པ་དེས་མ་རབས་ངན་སྤྱོད་ལ་འགོག་རྐེན་དང༌། སེམས་ རྒྱུད་ཞྱི་དུལ་བག་ཡོད་དུ་བསྒྱུར་ཡོད་པ་རེད།

ཆོས་ལུགས་གཞན་དག་ཚོས། ལས་ཀྱི་དབང་གྱིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང༌། སྐྱ​ྱིད་སྡུག་ལ་ཡྱིད་ཆེས་བྱེད་

སྟངས་དེ་ཧ་ཅང་ཐལ་དྲགས་པ་རེད། ཅེས་ཟེར་བ་ནྱི་ཡོངས་རོགས་བདེན་པ་མྱིན། བོད་མྱི་སོ་ནམ་

པ་དབུལ་པོ་ཞྱིག་ནས་རང་གྱི་དཔོན་ཁུངས་འབྱོར་ལྡན་དེ་ལ་ཕག་དོག་མྱི་བྱེད་ཅྱིང༌། དེ་ནྱི་གཉྱིས་

ཀར་ཚེ་སྔ་མའྱི་འབས་བུ་སྨྱིན་པར་ཁོང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀང་ཕོགས་གཞན་ཞྱིག་

ནས་བཤད་ན། རྒྱུ་འབས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ནང་ཚེ་འདྱིར་རང་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་

ལ་འགོག་རྐེན་གང་ཡང་མེད་ཅྱིང༌། ང་ཚོའྱི་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཇེ་ལེགས་

སུ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཡྱིན། སྦྱིན་གོགས་དངོས་འབེལ་ལ་ཕན་ཡོན་གཉྱིས་ཡོད། སྦྱིན་གོགས་བྱེད་ཡུལ་

ལ་ཚེ་འདྱིར་ཕན་ཞྱིང༌། སྦྱིན་གོགས་བྱེད་མཁན་ལ་ཚེ་འདྱིའམ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཕན་པ་ཡྱིན། སྤྱ​ྱི་ ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སམ། མཐོང་ཚུལ་དེ་ལ་བོད་མྱི་ཚོས་རྩོད་མེད་དུ་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རེད།

བོད་ཀྱི་ལུགས་སོལ་དེ་ས་བདག་རྱིང་ལུགས་འདྲ་བོ་ཡོད་ཀང༌། ས་བདག་རྱིང་ལུགས་གཞན་དག་

དང་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་པ་མྱིན། དེ་དག་གྱི་སྤྱ​ྱི་བོར་སྤྱན་རས་གཟྱིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཞྱིག་ཡོད་པ་

དེ་ལ་ལོ་བརྒྱ་ཕག་མང་པོའྱི་གོང་ནས་མྱི་མང་ཚང་མས་ཡྱིད་ཆེས་གུས་བརྩྱི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། གཞུང་གྱི་དཔོན་རྱིགས་རྣམས་ཀྱི་གོང་མཐར་གཏུགས་ན་ཡྱིད་ཆེས་བོས་འགེལ་བྱེད་ས་ཞྱིག་ཡོད་ 148

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌།

པར་བོད་མྱི་ཚོས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དངོས་དོན་དུ་ཏཱ་ལའྱི་བ་མའྱི་བཞེད་སོལ་དང༌།

སློབ་སྦོང༌། ཆོས་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་བཅས་ཀྱིས་གཞན་ལ་དབང་བཤེད་མནར་གཅོད་བྱེད་པ་ཡོང་མྱི་ སྱིད་པ་ཡྱིན།

དེར་བརྟེན་ཚང་མ་སྐྱ​ྱིད་པོ་ཡོད་པ་རེད། འདོད་པ་བྱས་ན་འདོད་པ་ལ་རོགས་མཐའ་མེད་ཅྱིང༌།

བདེ་སྐྱ​ྱིད་ནྱི་གཙོ་བོར་ཡྱིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལས་འབྱུང༌། བོད་མྱི་མང་པོར་འཇྱིག་རྟེན་གྱི་བྱ་གཞག་ལ་

དཀའ་ངལ་ཡོད་ཀང༌། ཁོང་ཚོ་འདོད་ཆེན་གྱི་རྱིགས་མ་ཡྱིན་སྟབས་ང་ཚོ་རྱིའྱི་སྟེང་གནས་ཚུལ་ སྟབས་བདེ་དང༌། འཁོས་ཆུང་དུ་གནས་མཁན་ཚོ་ཡང༌། གཅྱིག་བྱས་ན་འཛམ་གྱིང་གོང་ཁེར་ གཞན་དག་ལས་ཡྱིད་ཀྱི་བདེ་བ་མང་བ་ཡོད་ཀྱི་རེད།

149

མྱུར་ཀྲོག་རྩལ་སྦྲོང་།

སྦྲོང་ཚན། དང་པྲོ། དི་བར་ལན་ཐྲོབས།

༡ བོད་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་གང་དག་ཡྱིན་ནམ།

༢ བོད་དེ་འཛམ་གྱིང་ཡུལ་ལུང་གཞན་དང་ཟུར་འདོན་བྱེད་དགོས་པའྱི་རྒྱུ་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ། ༣ བོད་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་ཚོགས་སྟངས་རྱིགས་མྱི་འདྲ་བ་གསུམ་གང་དག་ཡྱིན་ནམ། ༤ བོད་ཀྱི་སྤྱ​ྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་འདྲ་ཡོད་དམ།

༥ ༸གོང་ས་མཆོག་གྱིས་བསྒྱུར་བཅོས་སྟབས་བདེ་ཤོས་གང་ལ་གནང་ཡོད་དམ།

གཉིས་པ། སྲོབ་ཚན་བཀགས་ཏེ་བིས། ༡ བོད་ཀྱི་དམག་མྱིའྱི་སྐོར་བྱིས།

༢ ༸གོང་ས་མཆོག་གྱིས་བསྒྱུར་བཅོས་ཚོགས་པ་གང་དག་འཛུགས་གནང་མཛད་ཡོད་པ་བྱིས།

150

རགས་འཇུག་ར་བ།

(བློ་འཛིན་བྱ་དགློས།) ༄༅། །ཕོ་ཡྱི་ཡྱི་གེ་འབའ་ཞྱིག་ལ། །སེ་པ་ཕེད་དང་བརྒྱད་གནས་པའང་། །སེ་ཚན་ལྔ་རུ་དྲྱིལ་བྱས་

ནས། །ཕོ་དང་མ་ནྱིང་མོ་དང་ནྱི། །ཤྱིན་ཏུ་མོ་དང་བཞྱི་བཞྱི་རུ། །སེ་པ་བཞྱི་པ་ཡན་ཆད་དབྱེ། །ལྷག་

མ་བཅུ་བཞྱི་གནས་པ་ལ། །ཙ་སོགས་གསུམ་ནྱི་ཅ་སོགས་སྦར། །ཝ་ནྱི་བ་དང་སྦར་བར་བྱ། །ལྷག་

མ་དྲུག་ནྱི་མོ་རུ་སྦར། །ར་ལ་ཧ་ནྱི་མོ་གཤམ་སྟེ། །ཨ་ནྱི་མཚན་མེད་ཅེས་ཀང་བྱ། །མོ་ཡྱི་ཡྱི་གེའྱི་

ནང་ནས་ནྱི། །འཇུག་པའྱི་ཡྱི་གེ་བཅུ་དབྱུང་བྱ། །འཇུག་པ་བཅུ་ཡྱི་ནང་ནས་ནྱི། །སྔོན་འཇུག་ཡྱི་ གེ་ལྔ་དབྱུང་བྱ། །སྔོན་འཇུག་ཡྱི་གེ་ལྔ་པོ་ལ། ཕོ་དང་མ་ནྱིང་མོ་དང་ནྱི། །ཤྱིན་ཏུ་མོ་དང་བཞྱི་རུ་

དབྱེ། །དེ་དག་རེ་རེའང་བཞྱི་བྱེད་དེ། །གང་ལ་འཇུག་བྱེད་གང་གྱིས་བྱེད། །ཇྱི་ལྟར་འཇུག་བྱེད་

ཅྱི་ཕྱིར་བྱེད། །གང་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། །ཕོ་ནྱི་ཕོ་དང་མོ་ལ་འཇུག །མོ་ནྱི་མོ་དང་མ་ནྱིང་

ལ༑ ༑མ་ནྱིང་ཡང་ནྱི་ཕོ་མོ་ལའོ། །ཤྱིན་ཏུ་མོ་ནྱི་མ་ནྱིང་དང༌། །མོ་དང་ཤྱིན་ཏུ་མོ་ཉྱིད་ལའོ ། །མྱི་ འཇུག་པ་ནྱི་འདྱི་ལྟ་སྟེ། །ཕོ་ནྱི་མ་ནྱིང་ལ་མྱི་འཇུག །མོ་ནྱི་ཕོ་ལ་འཇུག་པ་མྱིན། །མ་ནྱིང་རང་

ལ་རང་མྱི་འཇུག །རང་གྱི་སེ་དང་ཕད་པ་ན། །ཕོ་ཡང་མོ་ལ་འཇུག་མྱི་འགྱུར། །མ་ནྱིང་མོ་ཡང་

དེ་བཞྱིན་ནོ། །ཇྱི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། །ཕོ་ནྱི་དྲག་པའྱི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། །མ་ནྱིང་རན་པར་

འཇུག་པ་ཡྱིན། །མོ་ནྱི་ཞན་པའྱི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། །ཤྱིན་ཏུ་མོ་ནྱི་མཉམ་པས་སོ། །ཅྱི་ཕྱིར་འཇུག་པར་

བྱེད་ཅེ་ན། །ཕོ་ནྱི་འདས་དང་གཞན་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །མ་ནྱིང་གཉྱིས་ཀ་ད་ལྟར་ཆེད། །མོ་ནྱི་བདག་ད་

མ་འོངས་ཕྱིར། །ཤྱིན་ཏུ་མོ་ནྱི་མཉམ་ཕྱིར་རོ། །རེས་འཇུག་ཡྱི་གེ་བཅུ་པོ་ལ། །ཕོ་མོ་མ་ནྱིང་གསུམ་ དུ་དབྱེ། །ཕོ་ལ་སྐྱེས་བུ་རབ་འབྱིང་གསུམ། །མོ་ལ་མོ་དང་ཤྱིན་ཏུ་མོ། །མ་ནྱིང་འགྱུར་དང་མཚན་

གཉྱིས་དང༌། །མཚན་མེད་དག་དང་གསུམ་དུ་འདོད། །དེ་ཡང་བྱེད་པ་བཞྱི་བྱེད་དེ། །གང་ལ་ འཇུག་བྱེད་གང་གྱིས་བྱེད། །ཇྱི་ལྟར་འཇུག་བྱེད་ཅྱི་ཕྱིར་བྱེད། །གང་ལ་ཡྱི་གེ་ཐམས་ཅད་ལ། །གང་

གྱིས་བཅུ་པོ་དེ་དག་གྱིས། །ཇྱི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉྱིས་ཡྱིན་ཏེ། །སྒ་ཡྱི་འཇུག་ཚུལ་དོན་གྱི་ཚུལ། །ཕོ་

གསུམ་མོ་གཉྱིས་མ་ནྱིང་གསུམ། །དྲག་ཞན་བར་མ་གསུམ་དུ་འཇུག །དྲག་པ་གསུམ་ཉྱིད་ནང་ཕད་ དམ། །གལ་ཏེ་ཞན་པ་ནང་ཕད་ན། །དེ་ལའང་ནང་གྱི་ཆ་ཤས་ཀྱིས། །དེ་ཡང་དྲག་ཞན་གཉྱིས་སུ་

དབྱེ། །མ་ནྱིང་གསུམ་དུ་གང་གཏོགས་པ། །དྲག་དང་ཕད་ན་དྲག་པར་འགྱུར། །ཞན་དང་ཕད་ན་ ཞན་པར་འགྱུར། །གཉྱིས་ཀ་དག་དང་ཕད་གྱུར་ན། །དེ་ནྱི་གཉྱིས་ཀ་ཅན་དུ་འགྱུར། །གཉྱིས་ཀ་དག་

དང་མ་ཕད་ན། །གང་དུ་ཡང་ནྱི་མྱི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འགྱུར་དང་མཚན་གཉྱིས་དང༌། །མཚན་ མེད་དག་དང་གསུམ་དུ་འདོད། །དེ་ནྱི་སྒ་ཡྱི་འཇུག་ཚུལ་ལོ། །དོན་ནྱི་རྣམ་པ་གཉྱིས་ཡྱིན་ཏེ། །སྔ་

མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ་དང༌། །ཕྱི་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བའོ། །སྔ་མ་སྔོན་འཇུག་ལྔ་བཞྱིན་སྦར། །ཕྱི་མ་

དག་གྱི་འདྲེན་ཚུལ་ནྱི། །ཕོ་ཡྱིས་ཕོ་ཡྱི་མྱིང་མཐའ་དྲང༌། །མོ་ཡྱིས་མོ་ཡྱི་མྱིང་མཐའ་དྲང༌། །མ་ནྱིང་ གྱིས་ནྱི་མ་ནྱིང་ངོ༌། །མྱིང་མཐའ་དེ་དག་ཉྱིད་ཀྱིས་ནྱི། །དེ་ཉྱིད་རང་གྱི་སྒ་མཐུན་པའྱི། །ཆོས་དངོས་ ལས་དང་བྱེད་པ་དང༌། །སྦྱིན་དང་འབྱུང་ཁུངས་འབེལ་བ་དང༌། །གནས་དང་བོད་པའྱི་སྒ་ཡང་

དྲང་། །གཞན་ཡང་སླར་བསྡུ་ལྷག་བཅས་དང༌། །འབྱེད་སྡུད་བརྣན་དང་བདག་པོ་དང༌། །དགག་

སྒྲུབ་རྒྱན་དང་དུས་ལའང་འཇུག །དེ་དག་སྔ་ཤུགས་འདྲེན་པས་འབྱུང༌། །དེ་དག་ནང་གསེས་གང་

འཇུག་པ། །མཐར་སྦར་འོག་མའྱི་མྱིང་དོན་ལས། །སྤྱ​ྱི་འཇུག་ཡོད་དམ་བྱེད་པ་ཡོད། །དེ་བཞྱིན་ ཆེད་བྱེད་རྟེན་བྱེད་དང༌། །ལས་བྱ་བང་བྱ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །སྔོན་དུ་འོས་པ་གནས་པའམ། །གཞན་

ཡང་ཚིག་དོན་འོག་མ་ལས། །བསྡུ་རྒྱུ་ཡོད་དམ་མེད་པ་དང༌། །གོང་མ་ལས་ཀང་དེ་བཞྱིན་ཏེ། །རྣམ་ གངས་དག་ཀང་བཀོད་པ་ལས། །བསྐྱར་བ་ཡོད་དམ་མེད་པ་དང༌། །ཕོ་སྒ་དང་ནྱི་མོ་སྒ་དག །མྱིང་

གྱི་མཐའ་ན་ཡོད་མེད་དང༌། །རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡང༌། །དོན་ལ་བསྙེགས་པ་ཡོད་མེད་

དང༌། །བསྟན་བྱ་ལྷག་མ་ཡོད་མེད་དང༌། །ཚིན་དོན་རོགས་དང་མ་རོགས་ཀྱིས། །དེ་དག་ནང་

གསེས་རྣམ་པར་དབྱེ། །ཅྱི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། །ཡྱི་གེའྱི་ཁོངས་ནས་མྱིང་དབྱུང་སྟེ། །མྱིང་

གྱི་ཁོངས་ནས་ཚིག་ཕྱུང་ནས། །ཚིག་གྱིས་དོན་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད། །མོ་ཡྱི་ཡྱི་གེ་མེད་པ་ན། །ཕོ་ ཡྱིག་བརོད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཕོ་ཡྱིག་དེ་དག་རྣམས་ལ་ཡང༌། །འཇུག་པར་བཅས་པ་མེད་ན་

ནྱི༑ ༑མྱིང་དང་ཚིག་ཀང་གསལ་མྱི་ནུས། །མྱིང་ཚིག་གསལ་བ་མེད་ན་ནྱི། །དོན་རྣམས་བརོད་ པར་མྱི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འཇྱིག་རྟེན་དུ། །དོན་མཚོན་བརོད་པ་ཀུན་ཀང་མེད། །རྱིག་

བྱེད་སྨ་བའང་ཡོད་མྱི་འགྱུར། །ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །བསླབ་པ་རྣམས་ཀང་མེད་པར་

འགྱུར། །ཇྱི་ལྟར་འཇྱིག་རྟེན་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །གྲུབ་མཐའ་ གཞན་ཡང་ཡོད་ན་ཡང༌། །རང་ཉྱིད་ཀྱིས་ནྱི་མྱི་ཤེས་བཞྱིན། །དེ་བཞྱིན་ཡྱི་གེའྱི་འཇུག་ཚུལ་རྣམས།

སྨ་བ་ཀུན་ལ་གནས་གྱུར་ཀང༌། །རང་ཚུལ་དེ་ཉྱིད་མྱི་ཤེས་པས། །དོན་ལ་སྦོར་བ་ག་ལ་ཤེས། །དེ་ ཕྱིར་སྨ་བའྱི་དབང་ཕྱུག་གྱི། །རེས་སྨས་འདྱི་ཀུན་རྟོགས་གྱུར་ཅྱིག། །།

བོད་ཀྱི་སྐད་ཡྱིག Tibetan (Code: 017) One paper

འཛིན་རིམ་བཅུ་པ། Class-X (2017 - 2018) 3 Hours

Marks

Marks 80

uggested Periods

Section A གོ་རྟོགས་ནུས་རྩལ། Comprehension

15 Marks

དེ་སྔོན་མ་བསླབས་པའྱི་དུམ་ཚན་ཞྱིག་ལས་གོ་རྟོགས་ནུས་རྩལ།

ཐུང་སྣ་ཚོགས་དང་། དངོས་བསྐྱོད་ཟྱིན་ཐོ། དངོས་བྱུང་གཏམ་རྒྱུད།

10

བརོད་བྱ།

སྒྲུང་

Comprehension of an unseen passage extracted from stories, notes, and biographies

Section B ༡། རྒྱུན་སྤྱོད་ཡྱིག་རྱིགས། Letter Writing

8 Marks

15

མངགས་ཉོ་དང། མགོན་ཤོག ཚགས་པར་དང་དུས་དེབ་ཀྱི་རྩོམ་སྒྱིག་པར་གནད་དོན་ཞྱིག་ གྱི་སྟེང་འཕྱིན་ཡྱིག་གཏོང་བ།

Purchasing, Invitation, Letter to Newspaper editor.

ཁྱིད་གཞྱིའྱི་ལམ་སྟོན། Suggested Reference:

བོད་ཀྱི་ཡྱིག་བསྐུར་རྣམ་གཞག ཤེས་རྱིག་དཔར་ཁང།

Bod kyi yig kur rNam zhag, published by Tibetan Culture Printing Press, Delhi.

༢། རྩོམ་འབྱིའྱི་ཤེས་བྱ། Essay writing

12 Marks

30

གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག Descriptive Essay

༣།

ཨྱིན་ཡྱིག་ནས་བོད་ཡྱིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུ།

5 Marks

Translation from English to Tibetan.

Section C བར་སྤོད་ཉེར་མཁོ། Applied Grammar ༡། སུམ་ཅུ་པ། Sumchupa

10 Marks

སུམ་ཅུ་པའྱི་རྩ་བ་ལས་རེས་འཇུག་ལ་མ་ལྟོས་པའྱི་ཕད་རང་དབང་ཅན་བཤད་པ། Additive particles not depended upon suffix letter.

ཁྱིད་གཞྱིའྱི་ལམ་སྟོན། Suggested Reference:

30

སྱི་ཏུའྱི་ཞལ་ལུང་། མཛད་པ་པོ། དངུལ་ཆུ་དྷརྨ་བ་དྲ། ཤེས་རྱིག་པར་ཁང་།

Si tu’i zhal lung of Ngulchu Dharma Badra, published by Tibetan Culture Printing Press, Delhi.

༢། དག་ཡྱིག Orthography

5 Marks

10

10 Marks

40

མངོན་བརོད།

mNgon brJod

Section D རྩོམ་རྱིགས། Literature ༡། ལྷུག་རྩོམ། Prose

ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད་ཡ་རབས་བརྟག་པ་ལས་འདེམས་བཏུས།

Selective verses from the second chapter of Sakya Legs bShad

བཤེས་སྤྱིངས།

bShes sPrings

༢། སྙན་ངག Poetry

༡། སྙན་ངག་གྱི་ལུས་རྒྱན།

10 Marks

༢། ཚིགས་བཅད་འབྱི་སྟངས། ཚེག་བར་བཅུ་པ་ནས་བཅུ་གཉྱིས་བར། i) Poetic Style and the body of a poem. ii) Verse of 10-12 letters

30

ཁྱིད་གཞྱིའྱི་ལམ་སྟོན། Suggested Reference:

༡། སྙན་ངག་སྤྱ​ྱི་དོན། མཁས་དབང་ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་། མཚོ་སྔོན་མྱི་རྱིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།

༢། སྙན་ངག་ལ་འཇུག་ཚུལ་ཚིག་རྒྱན་རྱིག་པའྱི་སོ་འབྱེད། མཁས་དབང་དུང་དཀར་བོ་བཟང་ འཕྱིན་ལས། བོད་ལོངས་མྱི་རྱིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།

i) sNyan Ngag sPyi Don, written by Tse Tan Zhabs Drung, published by Tsongon Publication ii) Tsig rGyan Rig Pa’i sGo ‘Byed, Dung dKar bLo Sang ‘Phrin Las, published by Bod lJongs Mi Rigs Publication

༣། མྱུར་ཀོག་རྩལ་སྦོང་། Rapid Reading

5 Mark

15

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌། ལེའུ་གཉྱིས་པ་དང་གསུམ་པ།

The 2nd and 3rd chapters of <<My land and my people>

ཁྱིད་གཞྱིའྱི་ལམ་སྟོན། Suggested Reference:

ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌ངོས་ཀྱི་མྱི་མང༌། མཛད་མཛད་པ་པོ། ༸གོང་ས་སྐུ་ཕེང་བཅུ་བཞྱི་པ་ཆེན་ པོ་མཆོག ཤེས་རྱིག་པར་ཁང་།

<<My land and my people>>, H.H the Dalai Lama, published by Tibetan Culture Printing Press, Delhi.