འཛིན་གྲྭ་བདུན་པའི་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ།

ཕྱི་ལོ་༢༠༡༠ ལོར་བཀའ་ཤག་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའྱི་གཞྱི་རྱིམ་བར་མའྱི་བོད་ཡྱིག་ བསླབ་གཞྱིའྱི་རྩ་འཛིན་གྱི་དགོངས་དོན་བཞྱིན་རྩོམ་སྒྱིག༌བྱས།

འཛིན་རིམ་བདུན་པའི་སློབ་དེབ།

སྐད་ཡིག

ཤེས་རྱིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྱིག་དང་གཏན་འབེབས་བྱས།

སྤི་ཁྱབ་འགན་འཛིན།

ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།

རློམ་སྒིག་པ།

དཀར་གཞུང་བཀྲ་ཤྱིས་རོ་རེ།

རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགློད་པ།

དགེ་འདུན་དོན་ཡོད།

མིང་ཆུང་།

དྷ་ས་བོད་ཁྱིམ་གྱི་བོད་ཡྱིག་རྒྱུས་སོན་པ།

བཟང་པློ།

མ་སུ་རྱི་བོད་ཁྱིམ་གྱི་བོད་ཡྱིག་རྒྱུས་སོན་པ།

རློམ་སྒིག་འགན་འཁུར་བ། དེབ་གཟུགས་ཇུས་འགློད་པ། ཞུ་དག་པ།

དགེ་འདུན་དོན་ཡོད།

དཀར་གཞུང་བཀྲ་ཤྱིས་རོ་རེ།

འཇམ་དབྱངས། དགེ་འདུན་དོན་ཡོད།

ཨ་ནམ་བཟློད་པ།

ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་རྩོམ་རྱིག་དགེ་རྒན།

ངག་དབང་སྦིན་པ།

དྷ་ཤོད་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭའྱི་དགེ་རྒན།

པདྨ་བསམ་གྲུབ།

ས་སྐྱ་སློབ་གྲྭའྱི་དགེ་རྒན།

བྱམས་པ་བཀྲ་ཤིས།

རྩོམ་སྒྲིག་ཐེངས་དང་པྩོ།

ཀོ་ལེ་གྷལ་སཾ་བོ་ཊའྱི་དགེ་རྒན།

First Edition

December 2019

དཔར་ཐེངས་དང་པྩོ།

ཕྲི་ལྩོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་༡༢

དཔར་གྲངས། ༢༠༠༠།

2000 Copies

First Printing

མངགས་ཉྩོའྲི་ཁ་བང་།

ཕྲི་ལྩོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་༡༢

Printed and Distributed by: Sherig Parkhang R-27 & 28, Ramesh Park Laxmi Nagar, New Delhi-110092 Ph: +91-11-2245 3672 Email: shepardelhi@gmail.com Web: www.sherigparkhang.com

December 2019

ཤེས་རྲིག་ལས་ཁུངས་ཀྲི་དྲ་ཚིགས། www.bodyiglobjong.com ནས་ལྟ་ཀྩོག་དང་ཕབ་ལེན་བེད་ཐུབ། © Department of Education, CTA

FUNDED BY: DANIDA THROUGH CICED II

ཤེས་ཡོན་སོབ་སྦོང་སྤོད་པའི་དམིགས་ཡུལ། ༡ སྩོབ་ཕྲུག་རྣམས་རང་རང་གྲི་རྣམ་འབེད་ཀྲི་ཤེས་རབ་ཡྩོངས་སུ་སད་དེ་བླང་དྩོར་གྲི་གནས་ལ་རང་སྩོབས་ཀྲིས་ ལེགས་ཉེས་འབེད་ནུས་པ་དང༌། དེ་ལ་བརེན་ནས་ཐག་གཅྩོད་བེད་ནུས་པའྲི་བསམ་སྤྩོད་ཀྲི་རང་དབང་དང༌། འཚོ་བ་དགྩོས་མཁྩོ་དང་འཚམས་པའྲི་ཐྩོག་གཞན་ཁྩོ་ནར་བརེན་པའམ་གཞན་ལ་བཤུ་གཞྩོག་བེད་མ་དགྩོས་

པར། རང་གྲི་འབད་རྩོལ་གྲིས་བསྒྲུབས་པའྲི་ཐྩོན་སྐེད་ཀྲི་སྩོ་ནས་ཡང་དག་པར་འཚོ་ནུས་པའྲི་འཚོ་བའྲི་རང་ དབང༌། འཚེ་མེད་ཞྲི་བའྲི་ཐབས་ལམ་ལ་བརེན་ནས་རང་དང་རང་གྲི་སྤྲི་ཚོགས་ཀྲི་རང་དབང་སྲུང་སྐྩོབ་བེད་ ནུས་པའྲི་སྲུང་སྐྩོབ་ཀྲི་རང་དབང་བཅས'རང་དབང'དང༌།

༢ རང་ལས་གཞན་གཅེས་པར་བཟུང་སེ་གཞན་གྲི་དྩོན་དུ་རང་ཉྲིད་བླྩོས་བཏང་ནས་སྲི་ཞུ་སྒྲུབ་ནུས་པའྲི'གཞན་ ཕན།

༣ འབྱུང་འགྱུར་མྲི་རབས་རྣམས་ཀྲི་ཆེད་ཁྩོར་ཡུག་དང་ཐྩོན་ཁུངས་ལ་གནྩོད་སྐྩོན་མྲི་གཏྩོང་བར་ས་ཡྲི་གྩོང་བུ་

འདྲི་ཞྲི་བདེ་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་དང༌། རང་གྲི་ཕ་མེས་ནས་བྱུང་བའྲི་རྲིག་གཞུང་བཟང་པྩོ་རྣམས་བརྒྱུད་འཛིན་ བེད་ནུས་པའྲི'རྒྱུན་འཛིན།

༤ འཇྲིག་རེན་སྤྲིའྲི་ཕན་བདེ་དང་འབེལ་ཞྲིང་ཡུལ་དུས་ཀྲི་དགྩོས་མཁྩོ་དང་འཚམས་པའྲི་ལྟ་གྲུབ་དང་ལམ་

ལུགས། དངྩོས་པྩོ། ལས་འགུལ་སྩོགས་གསར་གཏྩོད་བེད་ནུས་པའྲི'གསར་གཏྩོད'བཅས་བཞྲི་དང་ལྡན་ པའྲི་ཡུལ་མྲི་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཡྲིན།

III

ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་

Phone: Email: Web:

DEPARTMENT OF EDUCATION Central Tibetan Administration

+91-1892-222572/222721 education@tibet.net www.tcewf.org www.sherig.org

GANGCHEN KYISHONG DHARAMSALA - 176215 DISTT. KANGRA (H.P) INDIA

ཆེད་བརློད། ༄༅།

།ཤེས་ཡྩོན་ལྷན་ཚོགས་ཡྲིག་ཚང་ནས་སྩོབ་དེབ་ཁག་ལྩོ་ལྔ་རེའྲི་མཚམས་སུ་བསྐར་ཞྲིབ་གནང་རྒྱུའྲི་

དམྲིགས་ཚད་བཟུང་བ་ལྟར། གཞྲི་རྲིམ་བར་མ་འཛིན་རྲིམ་དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ། བརྒྱད་པ༌བཅས་ཀྲི་སྐད་ ཡྲིག་སྩོབ་དེབ་འདྲི་ནྲི། བཙན་བྩོལ་བྩོད་མྲིའྲི་གཞྲི་རྲིམ་ཤེས་ཡྩོན་སྲིད་བྱུས་ཀྲི་དགྩོངས་དྩོན་བཞྲིན་ཕྲི་ལྩོ་ ༢༠༡༠ ལྩོར་བཀའ་ཤག་གྲིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའྲི་གཞྲི་རྲིམ་བར་མའྲི་སྐད་ཡྲིག་བསབ་གཞྲིའྲི་ར་འཛིན་གཞྲིར་བཟུང་། ཕྲི་

ལྩོ་༢༠༡༢ ལྩོར་རྩོམ་སྒྲིག་དང་གཏན་འབེབས་ཟྲིན་ཏེ། ཕྲི་ལྩོ་ ༢༠༡༧ བར་ལྩོ་དྲུག་རྲིང་གཞྲི་རྲིམ་སྩོབ་གྲྭ་ཁག་ ཏུ་ལག་བསར་ཞུས་པའྲི་བྩོད་ཡྲིག་སྩོབ་དེབ་རྨང་གཞྲིའྲི་སེང་།

ད་ཡྩོད་གཞྲི་རྲིམ་བར་མའྲི་བྩོད་དགེ་རྣམས་ཀྲི་

དགྩོངས་འཆར་བསྡུ་ལེན་དང་། ཉམས་མྩོང་ཕྩོགས་བསྩོམས། བཙན་བྩོལ་ནང་གྲི་བྩོད་ཡྲིག་སྩོབ་དེབ་དང་བྩོད་ ནས་ཐྩོན་པའྲི་བྩོད་ཡྲིག་སྩོབ་དེབ་བཅས་སྩོ་ཀུན་ནས་ལེགས་ཆ་བླངས་ཏེ། ལྟའྲི་སྩོབ་སྦྩོང་དང་སྩོབ་ཁྲིད་ཀྲི་དགྩོས་མཁྩོར་དམྲིགས་ཏེ་རྩོམ་སྒྲིག་བས།

གཙོ་བྩོ་བྩོད་མྲིའྲི་སྩོབ་གྲྭ་ཁག་གྲི་ད་

གཞྲི་རྲིམ་བར་མའྲི་བསབ་གཞྲིའྲི་ར་འཛིན་ནང་གསལ་ལྟར་རྒྱལ་རབས་ཆྩོས་འབྱུང་གྲི་ནང་དྩོན་རྣམས་སྤྲི་ཚོགས་

ཚན་རྲིག་གྲི་ཆ་ཤས་སུ་བསྒྲིལ་བ་དང་། སྐད་ཡྲིག་དང་། རྲིགས་ལམ་ནང་ཆྩོས་བཅས་ཆ་ཤས་གཉྲིས་སུ་བགྩོས་ ནས་སྩོབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་བས་ཏེ། བྩོད་ཡྲིག་དགེ་རྒན་གྲིས་སྐད་ཡྲིག་སྩོབ་ཁྲིད་གནང་དགྩོས་པ་དང་། ལྟ་གྲུབ་ དགེ་རྒན་གྲིས་རྲིགས་ལམ་ནང་ཆྩོས་གཙོ་འགན་བཞེས་རྒྱུ།

ཉྲིན་རེར་བྩོད་ཀྲི་སྐད་ཡྲིག་ལ་ཚོགས་ཐུན་ ༡ ལས་མ་ཉུང་བ་དང་། རྲིགས་ལམ་ནང་ཆྩོས་བདུན་རེར་ཚོགས་

ཐུན་ ༢ ལས་མྲི་ཉུང་བའྲི་ཐྩོག སྔ་དགྩོང་གྲི་དུས་ཚོད་གང་འྩོས་སུ་ལྟ་གྲུབ་དགེ་རྒན་བརྒྱུད་འཁྲིད་སྦྩོང་གྲི་ལས་ རྲིམ་གྩོ་སྒྲིག་བ་དགྩོས་པའྲི་གཏན་འབེབས་ཡྩོད་པ་ལྟར་གནང་གལ་ཆེ།

V

སྐད་ཡྲིག་སྩོབ་དེབ་འདྲི་ཉྲིད་སྩོབ་ཁྲིད་བེད་སྐབས་ཐུགས་སྣང་གནང་དགྩོས་པའྲི་དྩོན་གནད་ཆེ་ཁག་གཉྲིས་ནྲི། སྩོབ་དེབ་ར་བར་འཛིན་པའྲི་རྒྱུན་སྩོལ་དང་། དགྩོས་པར།

ཡྲིག་རྒྱུགས་གཙོ་བྩོར་འཛིན་པའྲི་བེད་ཐབས་ཀྲི་རེས་སུ་འབང་མྲི་

དངྩོས་ཡྩོད་སྩོབ་ཁྲིད་ཀྲི་ལག་ལེན་ཁྩོད་དགེ་རྒན་རྣམ་པས་གཞྲི་རྲིམ་བར་མའྲི་སྐད་ཡྲིག་བསབ་

གཞྲིའྲི་ར་འཛིན་གྲི་གཙོ་གནད་གཙིགས་སུ་བཟུང་སེ་སྩོབ་ཁྲིད་ཀྲི་ཁ་ཕྩོགས་དང་། གཙོ་ཕལ་གྲི་དབེ་བ། གཞྲི་ རའྲི་ལྟ་གྲུབ། ལག་ལེན་གྲི་གྩོ་རྲིམ། གདེང་འཇྩོག་གྲི་ཐབས་ལམ་བཅས༌ཀྲི་གལ་གནད་དམ་འཛིན་བས་ཏེ་སྐད་ ཡྲིག་སྩོབ་ཁྲིད་ཀྲི་སྤུས་ཚད་མཐྩོར་འདེགས༌གནང་དགྩོས།

སྩོབ་དེབ་འདྲི་ནྲི་འཛིན་རྲིམ་བདུན་པའྲི་བསབ་གཞྲིའྲི་ར་འཛིན་གྲི་དགྩོངས་དྩོན་བཞྲིན་སྩོབ་སྦྩོང་དང་སྩོབ་ཁྲིད་ཀྲི་

གཞྲི་རའྲི་དམྲིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀྲི་དཔེ་མཚོན་བཀྩོད་པ་ཙམ་ལས།

འཛིན་རྲིམ་བདུན་པའྲི་བྩོད་ཡྲིག་སྩོབ་

ཁྲིད་ཀྲི་ར་འཛིན་མྲིན་པ་དང་། སྩོབ་ཚན་གྲི་ཨང་རྲིམ་བཀྩོད་པ་རྣམས་ལས་གཞན་རྣམས་དངྩོས་གཞྲིའྲི་སྩོབ་ཚན་ མ་ཡྲིན།

སྩོབ་གྲྭ་སྩོ་སྩོར་ས་གནས་དང་། སྩོབ་མ། ཁྩོར་ཡུག ཆ་རྐེན། ཤེས་ཡྩོན་ལམ་སྩོལ་མྲི་འདྲ་བའྲི་གནས་སངས་ འྩོག་དངྩོས་གཞྲིའྲི་སྩོབ་ཚན་ལའང་ནང་དྩོན་དང་། གྩོ་རྲིམ། ཐབས་ལམ། ཟབ་ཚད་བཅས་ལ་སྩོབ་ཁྲིད་ཀྲི་དགྩོས་ མཁྩོ་ལ་གཞྲིགས་ཏེ།

སྐབས་བསྟུན་དགེ་རྒན་གྲིས་སྣྩོན་འཕྲི་བརེ་བསྒྱུར་གང་འྩོས་གནང་སེ་སྐད་ཡྲིག་སྩོབ་ཁྲིད་

ཀྲི་སྤུས་ཚད་གཙོ་བྩོར་འཛིན་ཐུབ་པ་གནང་དགྩོས།

ང་ཚོའྲི་སྩོབ་ཁྲིད་དང་སྩོབ་སྦྩོང་གྲི་དམྲིགས་ཡུལ་ནྲི་སྩོབ་ཚན་བེ་བག་པ་དང་། པར།

སྩོབ་དེབ་བེ་བག་པ་ཙམ་མ་ཡྲིན་

སྩོབ་ཕྲུག་གྲི་བྩོད་ཡྲིག་གྲི་གནས་ཚད་ཡར་རྒྱས་གཏྩོང་རྒྱུ་དེ་ཡྲིན༌སབས།

གཅྲིག་གྱུར་ལམ་ལུགས་ཀྲི་

དཔྱད་ཞྲིབ་(Uniform System of Assessment)ལ་བརེན་ནས་སྩོབ་མའྲི་སྐད་ཡྲིག་གྲི་གནས་ཚད་ལ་

དཔྱད་ཞྲིབ་གནང་དགྩོས།

སྩོབ་དེབ་ནྲི་ལག་ཆ་དང་ཤེས་ཡྩོན་ནྲི་དམྲིགས་ཡུལ་ཡྲིན་པར་བརེན། སྩོབ་དེབ་འདྲི་ཉྲིད་བེད་སྤད་ནས་གཞྲི་རྲིམ་

བར་མའྲི་སྩོབ་ཕྲུག་གྲི་བྩོད་ཡྲིག་ཤེས་ཚད་ཡར་རྒྱས་ཡྩོང་ཐབས་སྤྲི་དང་། ཁྱད་པར་འབྲི་ཀྩོག་བཤད་གསུམ་དང་། གྩོ་སྩོབས་ནུས་རལ་བཅས་ཕྩོགས་ཡྩོངས་ནས་གྩོང་མཐྩོར་གཏྩོང་བའྲི་རེ་འདུན་བཅས། ནས། ཕྲི་ལྩོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༨ ཉྲིན།

VI

ཤེས་རྲིག་ལས་ཁུངས་

དཀར་ཆག བསབ་བྱའི་སེ་ཚན།

༡. བྩོད་མྲིའྲི་སྩོབ་སྦྩོང་གྲི་དམྲིགས་ཡུལ། .......................................................................... 2 ༢. ཤེས་ཡྩོན་སྦངས་པའྲི་དྩོན་སྲིང་། ................................................................................. 5 ཀ) དག་ཡིག

བརྡ་སྤློད་སེ་ཚན།

༣. དག་ཡྲིག་མཁས་པ་དགའ་སྐེད། (སྨད་ཆ།) ............................................................... 9

༤. གྩོ་དྩོན་ཉེ་བ། .......................................................................................................... 13 ཁ) ཕྲད་རང་དབང་ཅན། ༥. ནྲི་སྒ། ..................................................................................................................... 18

༦. དང་སྒ། .................................................................................................................. 22

༧. དེ་སྒ། .................................................................................................................... 27 ༨. སྤྲི་སྒ། ..................................................................................................................... 31

༩. བདག་སྒ། .............................................................................................................. 36

༡༠. དགག་སྒ། ............................................................................................................. 41

༡༡. ཚིག་ཕད་ཞྲིང་སྩོགས། ........................................................................................ 47 ག) ཚིག་ཕྲད་གཞན།

༡༢. ཞར་བྱུང་ཕད་འགའ་ཞྲིག་བཤད་པ། (ཀ) ............................................................... 53 ༡༣. ཞར་བྱུང་ཕད་འགའ་ཞྲིག་བཤད་པ། (ཁ) ............................................................. 56 ཀ) གསལ་བཤད་རོམ་ཡིག

རློམ་རིག་སེ་ཚན།

༡༤. གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྲིག་ངྩོ་འཕྩོད་ཐབས། ............................................................... 61

VII

༡༥. པྩོ་ཏ་ལ། .............................................................................................................. 69

༡༦. ནྩོར། ................................................................................................................... 73

༡༧. སྩོམ་བརྩོན་དམ་པའྲི་དཔེ་རྲིས། ............................................................................ 78

༡༦. བྩོད་ཀྲི་ཡྲི་གེ ....................................................................................................... 83

༡༧. བྩོད་ཀྲི་ལྩོ་གསར། ............................................................................................... 88 ཁ) ཚིགས་བཅད་རོམ་ཡིག

༡༨. ཚིགས་བཅད་ཀྲི་རྩོམ་ཡྲིག་འབྲི་ཚུལ། .................................................................... 94 ༡༩. དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་པདྨ་དཀར་པྩོའྲི་ཆུན་པྩོ། .................................................... 99

༢༠. ཀུན་སྤྩོད་གླུ་གཞས། ........................................................................................... 103 ག) ཀ་བཤད།

༢༡. ཀ་བཤད༌རྩོམ་ལུགས། ....................................................................................... 109

༢༢. དེང་རབས་བྩོད་ཀྲི་གཞྩོན་ནུ་ཚོར་ཕུལ་བའྲི་ཀ་རྩོམ། .............................................. 114 ཀ) རྒྱུན་སྤོད་ཡིག་རིགས།

ལག་ལེན་སེ་ཚན།

༢༣. རྒྱུན་སྤྩོད་ཡྲིག་རྲིགས། (དང་པྩོ།) ..................................................................... 120

༢༤. རྒྱུན་སྤྩོད་ཡྲིག་རྲིགས། (གཉྲིས་པ།) ................................................................. 127 ཁ) མཚར་གཏམ།

༢༥. མཚར་གཏམ་ཁག་གཉྲིས། (དང་པྩོ།) ................................................................ 134 ༢༨. མཚར་གཏམ་ཁག་གཉྲིས། (གཉྲིས་པ།) ............................................................. 139

གཞློགས་འདེགས་སེ་ཚན།

.............................................................................................................. 144  སྩོག་སྐ། ............................................................................................. 146  བྩོད་ཀྲི་རྲིག་གནས། ............................................................................................. 148  བསང་དང་དར་ལྩོག ......................................................................................................... 152  ས་ག་ཟླ་བ།

 རྲིན་ཆེན་གྲང་སྦྩོར་རྲིལ་ནག་ཆེན་མྩོ།

.................................................................... 154

VIII

.......................................................................... 157  ཕག་འཚལ་སངས་དང་ཕན་ཡྩོན། .......................................................................................... 159  ཆྩོས་འཁྩོར་དུས་ཆེན། ...................................................................................... 161  མཆྩོད་པ་གཤྩོམ་སངས། ...................................................................... 163  བཙན་བྩོལ་བྩོད་མྲིའྲི་བཅའ་ཁྲིམས།

........................................................................................................ 165  ངའྲི་ཕ་ཡུལ། .......................................................................... 167  ཉན་བཤད་ཐུབ་པའྲི་ཀམ་པུ་ཊར།

................................................................................. 169  ངེད་ཚང་གྲི་བྲི་ལ་ཆུང་ཆུང་། ........................................................ 171  རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་མྩོ་ངག་དབང་གསང་གྲྩོལ།

ཟུར་བཀྩོད། ................................................................................................................. 174

IX

བསབ་བྱའི་སེ་ཚན།

བསབ་བྱའི་སེ་ཚན།

༄༅། །བསླབ་བྱའྱི་སེ་ཚན་འདྱིར་བཀའ་སློབ་ཚན་པ་ཁག་ཅྱིག་གོ་སྒྱིག་

བྱས་ཡོད། རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཞེས་པ་ནྱི་གོ་བདེ་པོར་ཞུས་ན་རྱིག་ པའྱི་གནས་ལ་བོ་གོས་རྒྱས་པའྱི་དགེ་བའྱི་རྣམ་ཅན་ཞྱིག་ཡྱིན་ཡང་། ད་

སྐབས་རྱིག་པའྱི་གནས་གང་རུང་ཞྱིག་ཤེས་ན་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཞེས་འབོད་

བཞྱིན་པ་ཡྱིན།

1

༡. བོད་མིའི་སོབ་སྦོང་གི་དམིགས་ཡུལ།

\

ཆོས་འཇྱིག་རེན་གང་གྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ཀང་། དགོས་དོན་གཅྱིག་གྱིས་གཅྱིག་ལ་ཡྱིད་

ཆེས་བྱེད་དགོས། རང་གཞན་སུ་ཡྱིན་ཡང་སྐྱོན་གཏན་ནས་མེད་པ་ཤྱིན་ཏུ་དཀོན། སྐྱོན་

གཅྱིག་ཡོད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་མྱི་དེ་ནག་པོ་ནག་རྐྱང་དང་། དགེ་མཚན་གཅྱིག་ཡོད་

པའྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མྱི་དེ་དཀར་པོ་དཀར་རྐྱང་ལ་བཏང་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད།

ྋགོང་ས་མཆོག་གྱིས།

ཁེད་ཅག་གྱིས་ངའྱི་འདྲ་པར་ལྷ་ཁང་མཆོད་ཁང་དུ་བཤམས་ཏེ་དད་པ་ཡོད་མདོག་གྱིས་

ཕག་འབུལ་དང་སོས་ཀྱིས་བདུག་པ་ལས། ངའྱི་ཁར་ཉོན་ལ་བོད་ཡྱིག་སྦོངས། ཚིག་བརྩྱིས་ ཏེ་བོད་སྐད་ཤོད། ཁ་ལེན་ཚིག་བརྩྱི་མེད་པའྱི་དད་པ་དེ་འདྲ་ང་ལ་མྱི་མཁོ། སྐྱག་རྫུན་རེད། ྋཔཎ་ཆེན་རྱིན་པོ་ཆེས།

2

ཡྱི་གེ་ཡོད་པའྱི་མྱི་རྱིགས་རྣམས་རང་ཉྱིད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་། ཆབ་སྱིད། རྱིག་གཞུང་

བཅས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་འགོ་བའྱི་མྱུར་ཚད་མགོགས་པ་དང་། ཡྱི་གེ་མེད་པའྱི་མྱི་རྣམས་དེ་ ལས་ལོག་སེ་རེས་ལུས་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད།

མཁས་དབང་དུང་དཀར་བོ་བཟང་འཕྱིན་ལས།

བོད་ཀྱི་སྐད་ཡྱིག་ནྱི་བོད་མྱི་རྱིགས་ཀྱི་སོག་རྩ་ཡྱིན། གལ་ཏེ་སྐད་ཡྱིག་དེ་དོར་སོང་ན།

མྱི་རྱིགས་འདྱི་ཡལ་འགོ་བས། ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་རང་གྱི་སྐད་ཡྱིག་འདྱི་རྐང་རྩ་བྱས་ ནས། རྱིག་གནས་ཡོད་ཚད་སྦོང་བར་བྱེད་པ་དང་། མྱི་རྱིགས་འདྱིའྱི་སྱིད་འབྱོར་རྱིག་

གསུམ་གོང་འཕེལ་དུ་འགོ་ཐུབ་པ་ཞྱིག་རེད།

བཤད་སྒྲུབ་བསན་པའྱི་རྒྱལ་མཚན།

མྱི་རྱིགས་ཤྱིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཡུན་རྱིང་གནས་དགོས་ན་དེའྱི་སྐད་ཡྱིག་བཀོལ་སྤོད་དང་

འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་དགོས། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ལོག་སེ་མྱི་རྱིགས་རྩ་མེད་དུ་གཏོང་དགོས་ན། སོན་ལ་མྱི་རྱིགས་དེའྱི་སྐད་ཡྱིག་མེད་པར་བཟོས་ན་མྱི་རྱིགས་དེ་རང་བཞྱིན་གྱིས་མེད་པ་ ཆགས་ཀྱི་རེད།

སྱི་ཏཱ་ལྱིན།

3

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། ཚིག་གནད་མཆན་འགེལ། དོར།

གཡུག་པའམ། སྐྱུར་བ། ཕར་འཕེན་པའྱི་དོན།

སྱིད་འབྱོར་རྱིག་གསུམ།

ཆབ་སྱིད་དང་། དཔལ་འབྱོར། རྱིག་གནས་བཅས་ཀྱི་བསྡུས་ཚིག

རྐང་རྩ།

བཀོལ་སྤོད།

ཚིག་བརྩྱིས།

གཞྱིའམ། རྩ་བ། གཞྱི་རྩ། རྨང་གཞྱི།

བེད་སྤོད་དང་། ལག་ལེན་བྱེད་པ། ཁ་ལ་ཉན་པ།

གཉིས་པ། ཡང་ཡང་བཀླགས་ཏེ་ངག་ལ་བྱང་བར་གིས། ཚད་ལན་བ་མའྱི་གདམས་ངག་ལ། །

སངས་རྒྱས་སོང་གྱི་བྱ​ྱིན་རླབས་ཡོད། །

བྱམས་ལན་ཕ་མའྱི་སོན་ལམ་ལ། །

འགྱུར་མེད་སེམས་ཀྱི་བདེན་ཚིག་ཡོད། །

དཔོན་པོ་བཟང་པོའྱི་རྩ་ཁྱིམས་ལ། །

ཚེ་རོགས་བཟང་པོའྱི་བརྩེ་དུང་ལ། །

དགེ་རྒན་བཟང་པོའྱི་སློབ་ཁྱིད་ལ། །

སློབ་མ་བཟང་པོའྱི་བརྩོན་འགྲུས་ལ། །

འདྱི་ཕྱི་གཉྱིས་ཀྱི་བདེ་སྐྱ​ྱིད་ཡོད། །

ཚེ་མཐའ་འཁོལ་བའྱི་ཆོད་སེམས་ཡོད། ། ཤེས་བྱ་སོང་གྱི་སོ་མོ་ཡོད། །

འོད་ཟེར་ལན་པའྱི་མདུན་ལམ་ཡོད། །

ཁོད་ཀྱིས་བ་མ་དཀོན་མཆོག་ལ་བོ་གཏོད། ལས་རྒྱུ་འབྲས་དཔང་དུ་ཞོག མྱི་ངན་པའྱི་ཁར་མ་ཉན། རང་

ཚུགས་ཐུབ་པ་བྱོས། གཞན་ལ་སྐྱོན་མ་བརོད། རང་ལ་རྩྱིས་རྒྱོབས། སེམས་རྒྱ་ཆེ་དགོས། ང་རྒྱལ་ཆུང་དགོས། འདྱི་ལས་ཕྱི་མ་སོམས། རང་ལས་གཞན་སོམས།

གསུམ་པ། དི་བར་ལན་ཐློབས།

༡། མྱི་རྱིགས་རང་ཉྱིད་ཀྱི་སྐད་ཡྱིག་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཡྱིན་དོན་ཅྱི།

༢། མྱི་རྱིགས་ཤྱིག་རེས་ལུས་ཐེབས་པ་དང་། རྩ་མེད་འགོ་བའྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅྱི།

༣། ཆོས་འཇྱིག་རེན་གང་གྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ཀང་དགོས་དོན་དེ་གང་ཡྱིན་ནམ།

བཞི་པ། རང་ཚིག་གིས་བིས།

རང་གྱི་ཕ་མ་དང་། གོགས་པོ་མཉམ་དུ་གོ་བསྡུར་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡྱིག་གལ་ཆེའྱི་སྐོར་ཚིག་ཕེང་ལྔ་ལས་མྱི་ ཉུང་བ་བྲྱིས།

4

༢. ཤེས་ཡོན་སྦངས་པའི་དོན་སིང་།

ཤེས་ཡོན་སྦངས་པའྱི་དགོས་དོན་གྱི་སྱིང་པོ་ནྱི། མྱི་ལ་བདེ་སྐྱ​ྱིད་ཅྱིག་འཐོབ་པའྱི་ཆེད་དུ་ཡྱིན་ཞྱིང༌། ཤེས་ཡོན་དེ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་སྤོད་དགོས་ཟེར་ན།

ཤེས་ཡོན་སྤད་པའྱི་མྱི་དེ་ཡོན་ཏན་ཅན་

བཟོས་པའྱི་ཐོག་ནས་ཁོ་རང་ལ་བདེ་སྐྱ​ྱིད་ཡོད་པ་ཞྱིག་དང༌། སེམས་སྐྱ​ྱིད་པོ་ཡོད་པ་ཞྱིག དེའྱི་

ཞོར་ལ་སོ་སོའྱི་རོགས་པ་འགོ་བ་མྱིའྱི་རྱིགས་ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞྱིག་དང༌། ཚང་མར་ དངོས་གནས་དྲང་གནས་བོ་སེམས་དཀར་པོ་འཁེར་མཁན་ཞྱིག་བཟོ་ཐུབ་ན་ཤེས་ཡོན་བསྒྲུབ་པའྱི་

དགོས་དོན་ཚང་བ་རེད།

ས་གནས་གང་དུ་གནས་ཀང་ཤེས་ཡོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ཡང་སོ་

སོའྱི་མྱི་རྱིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང༌། ཁད་ཆོས་ཆ་ཚང་བ་ཡོད་པའྱི་ཐོག་ལ་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་ པ་ཞྱིག་ཡོང་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེར་བརྩྱི་དགོས། ན་གཞོན་ཚོས་སོ་སོའྱི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་དེ་འཕོ་ བརླག་ཏུ་མ་བཏང་བར་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུའྱི་ཐོག་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། རྒན་པ་

ཚོ་ཡྱིན་ན་ཡང་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་ཤེས་ཡོན་དང༌། བསམ་བོ་གཏོང་རྒྱུའྱི་ཐོག་ལ་འབད་བརྩོན་དང་ དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ཤེས་ཡོན་ཐོག་དོ་སྣང་མ་བྱས་ན་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་གང་ཡང་ཡོང་གྱི་མ་རེད། མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་གང་ ཡང་མེད་པར་ལྐུགས་པ་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ནས་བསད་ན་ལས་དོན་མང་པོ་འཐུས་ཤོར་འགོ་ཡྱི་རེད། དེ་བས་ཤེས་ཡོན་ངེས་པར་དུ་དགོས། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ནས་དཀའ་ངལ་གང་ཡོད་པ་དེ་སེལ་ཐུབ་ པའྱི་ཐབས་ཤེས་འཚོལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

5

ཆོས་དང་འཇྱིག་རེན་གང་གྱི་ཆ་ནས་སློབ་སྦོང་ཡོད་ན་མྱི་ཚེའྱི་མདུན་ལམ་བཟང་པོ་ཞྱིག་ཡོང་རྒྱུ་

དང༌། སློབ་སྦོང་མེད་ན་མདུན་ལམ་བཟང་པོ་མེད་པ་ཞྱིག་གྱི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཡོད། དེང་འཛམ་

གྱིང་གང་སར་སྤྱིར་བཏང་སློབ་སྦོང་ཞེས་བརོད་དུས་ཤྱིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཞྱིག་བརྩྱིས་ཏེ། རྒྱལ་ཁབ་ སོ་སོའྱི་ངོས་ནས་འགོ་སོང་མང་པོ་ཞྱིག་དེའྱི་ཐོག་གཏོང་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་མྱི་ཚེའྱི་ནང་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤྱིག་ཆགས་ཡོད། ཇྱི་ཙམ་སོ་སོའྱི་ཤེས་

རབ་འཕེལ་བའྱི་ཚོད་ཀྱིས་འཕལ་ཕུགས་ཀྱི་འདོད་དོན་འགྲུབ་ཅྱིང༌། མྱིའྱི་ནུས་པ་ཆ་ཚང་བེད་སྤོད་ ཐུབ་པ་ཡོང་གྱི་ཡོད། ཤེས་ཡོན་དང་ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་གཉྱིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཐུབ་ན། རང་ལ་

ཡང་མྱི་ཚེ་དོན་དང་ལན་པ་ཞྱིག་དང༌། གཞན་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་ཐུབ། འཛམ་གྱིང་གྱི་མྱི་

གལ་ལ་ཚུད་པ་དང༌། སྤྱི་འགོས་གདན་ཐོབ་ལ་ལོངས་སུ་སྤོད་ཐུབ་པ་ཡོང་བ་ལ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཤེས་ ཡོན་གྱི་ཆ་ནས་ཚད་ལོན་དགོས།

(སྩོབ་ཚན་འདྲི་ནྲི་སྤྲི་ནྩོར་ྋགྩོང་ས་༸སྐབས་མགྩོན་ཆེན་པྩོ་མཆྩོག་གྲི་བཀའ་སྩོབ་《ཤེས་ཡྩོན་ལམ་སྩོན།》 ལས་བདམས་བསྒྲིགས་ཞུས་པ་ཡྲིན།)

6

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། མིང་ཚིག་རྣམས་ཀི་དློན་འད་བ་བིས།

ཤེས་ཡོན། བདེ་སྐྱ​ྱིད། ཡོན་ཏན། ཕན་ཐོགས། ཡར་རྒྱས། འབད་བརྩོན། དོ་སྣང་། ཐབས་ཤེས། སློབ་སྦོང་། བཟང་པོ། ཤེས་རབ། ལྷག་བསམ།

གཉིས་པ། ལློག་ཕློགས་བིས།

བརླག དྲང་། ཕན། རྒན། ཤོར། དཀའ།

གསུམ་པ། དི་བ་རྣམས་ལ་ལན་ཐུང་ངུ་རེ་བིས།

༡། ཤེས་ཡོན་སྦངས་པའྱི་མྱི་དེ་གང་འདྲ་ཞྱིག་བཟོ་དགོས་སམ།

༢། ས་གནས་གང་དུ་གནས་ཀང་གང་ཞྱིག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་སམ།

༣། ན་གཞོན་ཚོས་སོ་སོའྱི་གོ་སྐབས་དེ་འཕོ་བརླག་ཏུ་མ་བཏང་བར་གང་བྱེད་དགོས་སམ། ༤། རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའྱི་ངོས་ནས་འགོ་སོང་མང་པོ་ཞྱིག་གང་གྱི་ཐོག་གཏོང་གྱི་ཡོད་དམ།

༥། ཤེས་ཡོན་དང་ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་གཉྱིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་གང་ཡོད་དམ།

བཞི་པ། ལློ་འདིར་ཁྱེད་ཀིས་རང་ཉིད་ལ་སྔར་ཡློད་པའི་སྐློན་གང་ཞིག་སྤང་ཐུབ་པ་དང་། བྱ་ལས་ བཟང་པློ་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་ཐུབ་བམ།

ལྔ་པ། ཤེས་ཡློན་དང་ལྷག་བསམ་གཉིས་ཀི་སློར་ལ་བགློ་གེང་གིས།

7

བརྡ་སྤོད་སེ་ཚན།

སེ་ཚན་འདྲིར་དག་ཡྲིག་སྩོབ་ཚན་གཉྲིས་དང་། ལེགས་བཤད་ལྩོན་དབང་སྩོབ་ཚན་བདུན། ཕད་

བརྡ་སྤློབད་ཚན་བཅུ་གཅྲི ་སེ་ཚན། ག་གྩོ་སྒྲིག་བས་ཡྩོད། སྩོབ་ཚན་ གཞན་བཤད་པའྲི་སྩོབ་ཚན་གཉྲིས་བཅས་སྩོ

འདྲི་དག་སྩོབ་སྐབས་ཕད་དང་རྣམ་དབེ་གཉྲིས་ལས་གཙོ་བྩོ་ཕད་དང་། དེ་ལས་ཀང་ཕད་རང་

དབང་ཅན་ཡྲིན་པས་དེ་ལུགས་ཀྲིས་སྦང་བ་ངྩོས་བཟུང་སེ་རྩོམ་དེབ་དང་ཚགས་ཤྩོག་ཁག་ནས་

ཕད་ཟུར་འདྩོན་དང་། ངྩོས་འཛིན་བེད་བཅུག་ནས་གཙོ་བྩོ་ལག་ལེན་ལ་འཁྱྩོལ་ཐབས་བེད་དགྩོས།

ཀ) དག་ཡིག

དག་ཡྲིག་སྩོབ་ཚན་དེ་བརྡ་སྤྩོད་སྩོབ་ཁྲིད་དང་ཁ་མ་བལ་བར་ཕན་ཚུན་གཅྲིག་ཕན་གཅྲིག་གྲྩོགས་ ཡྩོང་བ་ཞྲིག་བེད་དགྩོས་སབས་བརྡ་སྤྩོད་སྩོབ་ཚན་གྲི་འགྩོར་བཞག་ཡྩོད།

སྐད་ཡྲིག་གང་འདྲ་ཞྲིག་ཡྲིན་ཡང་དྩོན་གཅྲིག་མྲིང་གྲི་རྣམ་གྲངས་དང་། མྲིང་གཅྲིག་དྩོན་མང་ལ་

འཇུག་པ་མེད་པ་མྲི་སྲིད།

ཕྩོགས་གཞན་ཞྲིག་ནས་བཤད་ན། མྲིང་ཚིག་མང་པྩོ་ཞྲིག་བེད་སྤྩོད་བེད་སངས་མྲི་འདྲ་བའྲི་དབང་ གྲིས་སྐབས་འགར་དྩོན་གཅྲིག་ལ། མཚམས་རེ ར་དྩོནག ་མྲི་གཅྲིག་པ་དང་། ཡང་གྩོ་དྩོན་ཉེ་བའམ་ ཀ) དག་ཡི

ཕྩོགས་མཚུངས་པ་བཅས་དཔེ་མཚོན་གྲི་ཚུལ་དུ་བཀྩོད་ཡྩོད།

8

༣. དག་ཡིག་མཁས་པ་དགའ་སྐེད། (སྨད་ཆ།)

ར་རག་ས་སག་ལ་ལྟག་རྣམས། །

མྲི་འགྱུར་གཅན་གཟན་མགྩོ་བྩོའྲི་རྒྱབ། ། ར་རྡང་ས་སང་ལ་ལྡང་རྣམས། །

འདྩོགས་ཐག་གཤེ་དང་སན་ལས་ལངས། ། ར་རྐུ་ས་སྐུ་ད་དཀུ་རྣམས། །

གསང་ལེན་ཞེ་ས་ལུས་ཀྲི་ཟུར། ། ར་རྒ་ས་ས་ད་དགའ་རྣམས། །

ན་ཚོད་བཞྩོན་ཆས་སེམས་ཡྲིད་སྤྩོ། ། ར་རྔ་ས་སྔ་ལ་ལྔ་རྣམས། །

བརྡུང་བ་དུས་དང་རྲིས་ཀྲི་གྲངས། ། ར་རྦ་ས་སྦ་ལ་ལྦ་རྣམས། །

ཆུ་དྲག་མྲི་མངྩོན་མགུལ་གྲི་རྒྱན། །

9

ར་རྒྩོ་ས་སྩོ་བ་བགྩོ་རྣམས། །

རྲི་དྭགས་ཁང་སྩོ་གྩོས་རྣམས་གྩོན། ། ར་རྐ་ད་དཀའ་ས་སྐ་རྣམས། །

ཆུ་ལམ་མྲི་ནུས་ལེ་ཡྲི་ཡུལ། །

ལ་ལྐལ་ས་སྐལ་བ་བསྐལ་རྣམས། ། མེད་དང་ཐྩོབ་དང་དུས་ཡྲིན་ནྩོ། ། ག་གྲལ་ད་དྲལ་བ་བལ་རྣམས། །

བསྒྲིགས་དང་རལ་བ་གེས་པའྩོ། ། ག་གྲ་ད་དྲ་བ་བ་རྣམས། །

ཚོགས་པ་གྩོས་བཟྩོས་སེམས་སྩོར་རྩོ། ། ག་གྲ​ྲི་ད་དྲ​ྲི་བ་བྲི་རྣམས། །

མཚོན་དང་སྣ་ཡྲི་ཉམས་པའྩོ། །

ག་གྲེད་ད་དྲེད་བ་བེད་རྣམས། །

འགེད་དང་དུད་འགྲྩོ་སྐེངས་པའྩོ། ། ག་གྲྩོད་ད་དྲྩོད་བ་བྩོད་རྣམས། ། ཟས་སྣྩོད་ཚ་བ་ཡྲིད་དགའྩོ། །

འདྲི་འདྲའྲི་ཚིག་མཐུན་ལ་འཁྲུལ་ནས། ། ཡྲི་གེ་གང་བྱུང་བྲིས་གྱུར་ན། །

དྩོན་རྣམས་ལྩོག་པར་འགྱུར་བའྲི་ཕྲིར། །

རག་ཏུ་མཁས་པའྲི་གཞུང་རྣམས་བསེན། །

10

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། སྒ་དློན་བསྡུར་ཏེ་ཚིག་གློགས་རེ་ཚོལ། ༡། བསན། བརན། བསེན། བརེན། ༢། གོགས། འགོགས། འདྲོགས། ༣། ག། བ། སླ། བརླ། ༤། རྦ། སྦ། ལྦ།

༥། རྒོ སོ བགོ ༦། གྱི། དྲྱི། བྲྱི། ༧། རྐུ། སྐུ།

༨། གལ། དྲལ། བྲལ། ༩། ག། དྲ། བྲ།

གཉིས་པ། འདེམས་སློང་གིས། ༡. རྱི་མགོ་ནས་

2. བ་མའྱི་

བོ་ཡྱི་མེ་སྒོགས་ཀྱི་

ལ་ཕེང་བ་གཡོ་

3. མྱི་

ཅན་ག་པར་ཡྱིན་ན་

5.

མ་མཁན་གྱིས་རང་གྱི་

4. མྱི་གཞན་ལ་ 6. མདའ་

7. ཕ་ཡྱིས་བུ་

8. ནམ་དུས་ 11. ཞེ་

12. ལུས་པོ་

(མགུལ། འགུལ།)

རང་ཉྱིད་མྱི་བཟང་པོར་བརྩྱི།

(གཟོད། བཟོད།)

(བྲྱིན། དྲྱིན།)

(སྒྱུ། རྒྱུ།)

གྱིས་འཕངས་ཚད་འབེན་ལ་ཕོག

(རྐྱེན། སྐྱེན།)

ནས་གྱིང་ཁ་བཏང་།

(གཡར། དབྱར།)

ལ་བཞོན།

(སག ལྟག རག)

བ་རེད།

ཁ་ལ་གུར་

མའྱི་ཁ་དོག་

ལངས་ཏེ་སན་ལས་

(སལ། རྒལ།)

པོ་རེད།

གྱི་གཉའ་

བཞྱིན་འབྲྱི་གཡག་

རྒྱུ་ཡོད་ནའང་སེམས་པ་

པོ་ལངས་ནས་ 13. ཞོགས་པ་ 14. ལས་བརྒྱབས་ཏེ་བསྐོལ་བའྱི་ཇ་དེ་ 15. ཉྱི་མ་

ཤྱིག་ཤྱིག

མ་ཕྱི་ལ་བཏོན།

པར་ཁུར་ནས་ཆུ་

9. ནམ་མཁའྱི་ 10. པར་

(སྒ། དག།)

།

བསན་བྱས་ན་ད་

པོ་ཡོད་པའྱི་

གགས།

ནས་ར་ལ་

(སྐར། དཀར།)

ལ་བཏགས། ( རང་། སང་། ལང་།)

ལ་དབྱུ་གུས་ཐེངས་མ་

སོབ་སོབ་ཤར་བ་དང་ཟས་ཀྱིས་

དྲགས་ནས་ཆུ་

བརྡུངས།

(ས དགའ། རྒ) (རྔ། ས། ལྔ།)

ནས་ཆུ་ཅུང་ཙམ་བླུགས། (རྐ དཀའ། སྐ)

པ་རྒྱགས་ནས་སེམས་

11

བརྒྱབ།

པོ་འདུག (གོད། དྲོད། བྲོད།)

གསུམ་པ། ཚིགས་བཅད་གཉིས་ལ་འགེལ་བཤད་བྱློས། མཛའ་བའྲི་གྲྩོགས་ནྲི་ག་གྲྩོགས་ལ། ། ཁུར་བའྲི་དྲྩོགས་ནྲི་ད་དྲྩོགས་ཡྲིན། །

ལྷན་ཅྲིག་འགྲྩོགས་པ་ག་འགྲྩོགས་ལ། །

བེད་ནས་འདྲྩོགས་པ་ད་འདྲྩོགས་ཡྲིན། ། ར་རག་ས་སག་ལ་ལྟག་རྣམས། །

མྲི་འགྱུར་གཅན་གཟན་མགྩོ་བྩོའྲི་རྒྱབ། །

ར་རྡང་ས་སང་ལ་ལྡང་རྣམས། །

འདྩོགས་ཐག་གཤེ་དང་སན་ལས་ལངས། །

བཞི་པ། དག་ཡིག་འདི་ནས་མིང་ཚིག་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ཟུར་འདློན་གིས་དཔློད་བིས་གཏློང་དགློས།

12

༤. གོ་དོན་ཉེ་བ།

སོན་མའྱི་དུས་དང་གདོད་མའྱི་དུས་ཞེས་པ་འདྱི་འདྲའྱི་སྐབས་སོན་མ་དང་གདོད་མ་གཉྱིས་འདས་

པའྱི་དུས་ཤྱིག་ལ་གོ་བ་གཅྱིག་ཀང་། སོན་ཐོན་ཅན་ཞེས་པ་ནྱི་ཡར་རྒྱས་ཆེ་བའྱི་དོན་ཡྱིན་མོད།

གདོད་མ་ནས་ཐོན་ཟེར་བ་འདྱི་དུས་སོན་མ་ནས་གནས་གཞན་ལ་ཕྱིན་པ་དང་ཐ་ན་མྱི་གོངས་པ་ ལའང་གོ་སྱིད། འདྱི་འདྲའྱི་སྐབས་མྱིང་ཚིག་དོན་གཅྱིག་ནའང་བེད་སྤོད་བྱེད་ས་མ་ནོར་བ་ཤེས་

དགོས། ལ་ལ།

ཁ་ཤས།

ལན་འདེབས། གེང་མོལ། ཕྱི་ཉྱིན།

ཐམས་ཅད།

དགུ།

སྨྲས་པ།

ལན་བརྒྱབ།

བཀའ་མོལ།

ཞྱིབ་ཚགས།

ཞྱིབ་ཕ།

རེ་འགའ་

སང་ཉྱིན། ཀུན།

ཡོད་དོ་ཅོག

བཤད་པ།

འགའ་ཞྱིག་

ལན་སློག

གོས་སྡུར།

གཟབ་ནན།

ནངས་པ།

ཡོད་ཚད།

ཆ་ཚང་།

གསུངས་པ

རེ་ཟུང་།

གོས་མོལ། ཏན་ཏྱིག

གོ་སྡུར།

ནན་ཏན།

སང་ཞོགས།

ནངས་མོ།

བརོད་པ།

ལབ་པ།

ཚང་མ།

13

ཡོངས།

ཡོངས་རོགས། བསད་པ།

ཡོད་

སར།

ཐོགས་པ།

སོན་མ།

ཞེད་པ། འཁྱིས།

གོན་པ།

ལམ་སང་།

སོན་ཆད།

འཛིན་པ།

དེ་སོན།

ཉར་བ།

འཇྱིགས་པ།

སྐྲག་པ།

འགམ།

མདུན།

གོན་ཆས།

ན་བཟའ།

དེ་མ་ཐག

གམ།

འཕལ་མར།

ས་མོ།

བཟུང་བ།

གོས།

ངོགས།

དེ་མུར།

སྐད་ཅྱིག་ཉྱིད་དུ།

དེར་བརེན།

རྐྱེན་པས།

སེམ་ཀ

ཆག་པ།

ཆུན་པོ།

ཐུམ་པོ།

འཁྱུག་ཙམ། གཏམས་པ། འཁྲུངས་པ།

ཡུད་ཙམ།

ལྷན་དུ།

མཉམ་དུ།

དགོངས་པ། རྐྱང་རྐྱང་།

རང་ཅག

ང་ཚོ།

དབྱ​ྱིབས།

ལྟོ་བ།

ལུས།

སྐད་ཅྱིག

འུ་ཅག

ཡྱིད།

འབའ ཞྱིག

ཁོ་ན་ཉྱིད།

འུ་ཚོ།

གཟུགས།

ཧྱིབ་ཙམ།

ཕོན་པོ།

སྐུ་ཚེ་འདས།

སེམས།

གོད་ཁོག

གཏན་དུ།

བལྟམས་པ།

དགོངས་པ་རོགས།

ཆབས་ཅྱིག

ཉེ་འདབས།

དབང་གྱིས།

ཚོམ་བུ།

གང་བ།

བཙས་པ།

སྐུ་གཤེགས།

ཤ་སག

རྣམ་ཀུན།

བཀང་བ།

སྐྱེས་པ།

ཤྱི་བ།

གོད་པ།

དར་ཅྱིག

ཁེངས་པ།

གོངས་པ།

ཐུགས།

ནམ་རྒྱུན།

འཇུས་པ།

དྲུང་།

ཙང་།

དུས་རྒྱུན།

ཐོག་མ།

འཆང་བ།

བྲེད་པ།

སབས།

རག་པར།

གདོད་མ།

བོ།

དུས་མཚུངས།

ཕོ་བ།

ངེད་ཚོ།

བརྙན།

14

ངེད་ཅག

བཟོ་ལྟ།

རྒྱུན་དུ།

ངང་ཙམ།

མྱ་ངན་ལས་འདས།

རྱིག་པ།

སབས་ཅྱིག

ཤེས་པ།

དེ་ཉྱིད། རང་རེ།

འོ་སྐོལ།

ཐ་དད།

སོ་སོ།

རྱིང་མ།

ཕྱི་མ།

གདན་འདྲེན།

ཟོག་

སྐྱོ་བ།

རགས་མ།

ཟོང་།

གདུང་བ།

ཁག་ཁག

གདན་ཞུ།

རེས་མ།

དཀོར།

རང་རང་།

ཕེབས་བསུ།

སྡུག་བསལ།

མཚོན་རགས།

རྒྱུ།

མཇུག་མ།

ནོར་

སེམས་སྡུག

རགས་མཚན།

15

ལོགས་ཀ

བསུ་བ།

དངོས་པོ།

སེམས་ཁལ།

རགས།

དཔལ་འབྱོར། མྱ་ངན།

སྦོང་ཚན། དང་པློ། ངག་ཐློག་ནས་ཚིག་སྒྲུབ་བཟློས། ལ་ལ།

གེང་མོལ།

སྨྲས་པ།

འཁྱིས།

རང་ཅག

བོད་ལོངས།

བག་གཡེང་།

རྨད་བྱུང་།

གཙོ་ཆེ་ཤོས།

གལ་ཆེ་ཤོས།

འགངས་ཆེ་ཤོས།

གཉིས་པ། ཚིག་སྒྲུབ་རེ་བཟློས།

བཞེངས་པ།

གསུམ་པ། ཚིག་རྣམས་གཞི་ལ་སྦར་ཏེ་བིས།

ཐ་དད།

དཔྲལ་བ།

སླར་ཡང་།

ཐོད་པ།

དཔྲལ་ཀོ

དཔེར་ན། སྨྱུ་གུ་ཆག་པ་གཉྱིས་ཉོས། མེ་ཏོག་ཆུན་པོ་ཞྱིག་ཕུལ། ལག་རགས་ཐུམ་པོ་གཅྱིག་འབྱོར། ཆག་པ།

ནོར།

རགས་མ།

རྒྱུ།

ཆུན་པོ།

ཐུམ་པོ།

དཔལ་འབྱོར།

མཚོན་རགས།

མཐུན་པ།

འཆམ་པ།

བཞེངས་པ།

ཕག་བཏབ།

ཞན་པ།

དམན་པ།

རགས་མཚན།

འདྲྱིས་པ།

སྐྱོ་བོ།

བསྐྲུན་པ།

བཞི་པ། དཔེ་བསྟན་པ་བཞིན་གློ་དློན་ཉེ་བའི་ཚིག་རྣམས་བརྒྱུད་རིམ་ལན་པའི་བརློད་པ་བཟློས། བཞེངས།

ཕག་བཏབ།

བསྐྲུན།

འཛུགས།

ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ནྱི་ཆོས་རྒྱལ་སོང་བཙན་སམ་པོས་བརྒྱ་ཕག་བདུན་པའྱི་ནང་ཕག་བཏབ་པ་དང་། བལ་ཡུལ་ དང་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉྱིས་ནས་བཟོ་བོ་མང་པོ་གདན་དྲངས་ནས་ཀ་གདུང་སོགས་བསྐྲུན། ནང་གྱི་སྐུ་གསུང་

ཐུགས་རེན་ཡང་གངས་ལས་འདས་པ་ཞྱིག་བཞེངས་པ་དེ་ནྱི་འཆར་གཞྱི་དང་ལན་པའྱི་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་གྲུབ་ འབྲས་ཤྱིག་རེད། ༡. གདུང་རྒྱུད།

རུས་རྒྱུད།་

རྱིགས་རྒྱུད།

༢. ཐུག་པ།

འཕད་པ།

མཇལ་བ།

༤. ལྷན་དུ།

མཉམ་དུ།

ཆབས་ཅྱིག

༣. ཞེད་པ།

འཇྱིགས་པ།

སྐྲག་པ།

བྲེད་པ།

དུས་མཚུངས།

16

སབས་ཅྱིག

ཁ) ཕྲད་རང་དབང་ཅན།

ཁ) ཕྲད་རང་དབང་ཅན།

( རེས་འཇུག་ལ་ལྟྩོས་པའྲི་ཕད་གཞན་དབང་ཅན་འཛིན་རྲིམ་དྲུག་པའྲི་སྐབས་

སྦངས་ཟྲིན། འཛིན་རྲིམ་བདུན་པའྲི་བརྡ་སྤྩོད་སྩོབ་ཚན་འདྲིར། ཕད་རང་

དབང་ཅན་ཏེ། ནྲི་སྒ་དང་། དང་སྒ། དེ་སྒ། སྤྲི་སྒ། བདག་སྒ། དགག་ སྒ་བཅས་བཀྩོད་ཡྩོད།

( སྤྲིར་སུམ་ཅུ་པའྲི་ཕད་རང་དབང་ཅན་སྩོབ་ཁྲིད་སྐབས་ཕད་ངྩོས་འཛིན་དང་། དྩོན་སྦྩོར་བཅས་རྲིམ་པ་གཉྲིས་བརྒྱུད་དགྩོས།

( བསབས་ཟྲིན་པའྲི་ཚིག་ཕད་རྣམས་སྩོབ་ཕྲུག་ཚོས་ཡྲི་གེ་འབྲི་ཀྩོག་སྐབས་ བཀྩོལ་སྤྩོད་ཚུལ་བཞྲིན་ཡྩོང་ཐབས་གནད་ཀྲི་དམ་པར་འཛིན་དགྩོས།

17

༥. ནི་སྒྲ།

ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས།

ནྲི་ནྲི་དགར་དང་བརྣན་པའྲི་སྒ། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ནྱི་སྒ་ནྱི་རྩ་བའྱི་གཞུང་ལྟར་ན། དགར་བ་དང་བརྣན་པའྱི་དོན་གཉྱིས་ལ་ འཇུག

༡། དགར་བ།

དགར་གཞྱི་གང་རུང་ཞྱིག་ནས་དགར་བྱ་གང་ཞྱིག་དགར་ཆོས་ཁད་པར་བའྱི་སོ་ནས་ལོགས་སུ་ གཅྱིག་གམ་དུ་མ་བཀར་བ་ལ་ཟེར། དེ་ལ་གསུམ་ཡོད།

ཀ མཆོག་ཏུ་དགར་བ། ལྷག་པ་ནྱི༵་ང་ཚོའྱི་འཛིན་གྲྭའྱི་ནང་ནས་གཟུགས་ཆེ་ཤོས་རེད། ལྟ་བུར་ མཚོན་ན། དགར་གཞྱི་ནྱི་ང་ཚོ། དགར་བྱ་ནྱི་ལྷག་པ། དགར་ཆོས་ནྱི་གཟུགས་ཆེ་བ། འགེར་ བྱེད་ཀྱི་ཕད་ནྱི་ནྱི་སྒའོ། །

ཁ། དམན་པར་དགར་བ། གཡོ་སྒྱུ་ཅན་ནྱི༵་མྱི་ཡྱི་ནང་ནས་ཐ་མའོ། །ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དགར་

གཞྱི་ནྱི་མྱི། དགར་བྱ་ནྱི་གཡོ་སྒྱུ་ཅན། དགར་ཆོས་ནྱི་ཐ་མ། འགེར་བྱེད་ཀྱི་ཕད་ནྱི་ནྱི་སྒའོ། །

ག ཐ་དད་ཙམ་དུ་དགར་བ། དགར་གཞྱི་དང་དགར་བྱ་གཉྱིས་ཐ་དད་ཙམ་དུ་དགར་བའོ། །བུམ་ པ་ནྱི༵་ཀ་བ་ལས་གཞན་ནོ། །ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དགར་བྱ་ཀ་བ་དང་བུམ་པ་གཉྱིས་ཐ་དད་ཙམ་ 18

དུ་བཀར་པའོ། །

༢། བརྣན་པ།

དོན་གང་ཞྱིག་ནན་ཏན་དུ་ངེས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྣན་པ་ཟེར། དཔེར་ན། ང་ཚོའྱི་སློབ་གྲྭར་དགེ་

རྒན་ནྱི༵་ཡོད། ཁང་པ་ནྱི༵་ལེགས། མཐུན་རྐྱེན་ནྱི༵་འཛོམས། དེས་ན་སློབ་སྦོང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བྱ་ དགོས། ལྟ་བུར་མཚོན་ན། དགེ་རྒན། ཁང་པ། མཐུན་རྐྱེན་སོགས་དམྱིགས་སུ་བཟུང་ནས་དེ་ལ་ ནྱི་སྒ་སྦར་ཏེ་ནན་ཏན་དུ་བརྣན་པ་ལྟ་བུ་ལ་བརྣན་པ་ཟེར། ༣། ནྱི་སྒ་ངེས་བཟུང་།

རྩ་བའྱི་གཞུང་དུ། ནྱི་སྒ་དགར་བ་དང་བརྣན་པ་ལས་གཞན་ལ་འཇུག་པར་དངོས་སུ་བཤད་མེད་

ཀང༌། གཞན་ངེས་བཟུང་ལའང་འཇུག་སེ། དཔེར་ན། གང་ཆེན་ནྱི༵་གཟུགས་བོངས་ཆེ། དཀར་པོ་

ནྱི༵་ཁ་དོག་ཅྱིག་ཡྱིན། ཁོ་ནྱི༵་སན་ངག་ལ་མཁས་སོགས་ལྟ་བུ་དང༌། ནྱི་སྒ་བརྣན་པ་དང་ངེས་བཟུང་ ལ་འཇུག་པའྱི་ཁད་པར་ནྱི། ནྱི་སྒ་བརྣན་པ་ལ་ནྱི་སྒ་ལན་ཁ་ཤས་བསྐྱར་བ་ཞྱིག་དགོས། ༤། ནྱི་སྒ་ཁ་སྐོང་།

དེ་བཞྱིན་ཚིགས་བཅད་སོགས་ཀྱི་ཚིག་རྐང་གངས་མ་ལོངས་པ་ལ། ནྱི་སྒ་ཁ་སྐོང་གྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་ པའང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན།

བྲིས་པ་རྣམས་ཀང་དགའ་ནས་ནྲི།༵ །

ལག་པས་ཐལ་མྩོ་དྲག་ཏུ་བརྡབས། །ལྟ་བུ་དང༌། ལག་པར་སྒྩོན་མེ་ཡྩོད་ཀང་ནྲི།༵ །

ལྩོང་བས་ལམ་ནྲི་མཐྩོང་མྲི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའྩོ། ། ནྱི་སྒ་ཡྱིན་ཚད་ཚིག་ཕད་མྱིན་པ་ཤེས་དགོས། དཔེར་ན། ནྱི་ཀུ། ནྱི་གུ། ནྱི་ལ་ལྟ་བུ་རྣམས་མྱིང་ ཚིག་ཡྱིན།

19

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། འདེམས་སློང་གིས།

༡) དགར་གཞྱི་གང་ཡང་རུང་བ་ཞྱིག་ནས་

གང་ཞྱིག་

ཁད་པར་བའྱི་

བཀར་པ་ལ་དགར་བ་ཟེར།

སོ་ནས་ལོགས་སུ་

གཅྱིག་གམ་དུ་མ་ དགར་བྱ་ དགར་ཆོས་

ནྱི་སྒ་ནྱི་དགར་བ་དང་བརྣན་པ་གཉྱིས་ལ་འཇུག དགར་བ་ལ་དབྱེ་ན་

གཞུང་གཞན་དུ་

ཁ་སྐོང་ གསུམ་ ངེས་བཟུང་

དང་།

དང་། ད་དུང་

ལ་འཇུག་པའང་བཤད་ཡོད།

)ཟེར་བ་ཡྱིན། ༢) དགར་གཞྱི་དང་དགར་བྱ་གཉྱིས་ཐ་དད་ཙམ་དུ་དགར་བ་ལ་ནྱི་སྒ་( ཀ) མཆོག་ཏུ་དགར་བ། ཁ) ཐ་དད་དུ་དགར་བ། ག) དམན་པར་དགར་བ། ༣) དོན་གང་ཞྱིག་ནན་ཏན་དུ་ངེས་པར་བྱས་པ་ལ་ནྱི་སྒ་(

ཀ) བརྣན་པ། ཁ) ངེས་བཟུང་། ག) དགར་བ།

)ཟེར་བ་ཡྱིན།

གཉིས་པ། དཔེར་བརློད་ལས་དགར་གཞི་དང་དགར་ཆློས་ངློས་བཟུང་སྟེ་རེའུ་མིག་ནང་བིས། ཀ) ཇོ་མོ་གང་མ་ནྱི་འཛམ་གྱིང་གྱི་རྱི་བོའྱི་ནང་ནས་མཐོ་ཤོས་དེ་ཡྱིན། ཁ) སེངེ་ནྱི་རྱི་དྭགས་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་སོབས་ཆེ་ཤོས་རེད།

ག) སློབ་ཕྲུག་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་སློབ་སྦོང་ལེགས་པ་ནྱི་རོ་རེ་ཡྱིན། ང) ཨ་རྱི་ནྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀུན་ལས་ཡར་རྒྱས་ཆེ། བ་ར། ཀ

དགར་གཞྲི།

དགར་བ།

ཁ། ག

ང་།

20

དགར་ཆྩོས།

འགེར་བེད།

གསུམ་པ། ནི་སྒའི་འཇུག་ཡུལ་ངློས་བཟུང་སྟེ་གུག་རྟགས་ནང་བིས། ༡། བྱ་མགྱིན་སོན་ཟླ་བའྱི་རོགས་བརོད་ལས། (

)

ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ཁོད་སྨྲ་ནྱི་མཁས། གཟུགས་ནྱི་བཟང་། བོ་ནྱི་ཆེ། རྒྱལ་པོར་མྱི་ཡོང་བའྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅྱི་ཡོད། ༢། བོ་གསལ་འཇུག་ངོགས་ལས། (

)

བསམ་འཕེལ་དབང་རྒྱལ་ནྱི་ནོར་བུ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གོ །

བཞི་པ། བརློད་པ་གློ་རིམ་བཞིན་སྒིགས།

ཀ) མྱི་ཤེས་པ་ནྱི་ད་དུང་མང་པོ་འདུག ཁ) ནྱི་སྒ་ནྱི་བསླབས་ཟྱིན་ཀང༌། ག) ད་ནྱི་ཅྱི་ཞྱིག་བྱ། ང) ཡྱིག་རྒྱུགས་ནྱི་སླེབས་ལ་ཉེ།

ལྔ་པ། དི་བར་ལན་ཐློབས།

༡། ཅྱི་ཞྱིག་ལ་ཕད་རང་དབང་ཅན་ཟེར། ཕད་རང་དབང་ཅན་ག་ཚོད་ཡོད་དམ། ༢། ནྱི་སྒའྱི་འཇུག་ཡུལ་གང་དང་གང་ཡོད་དམ།

༣། ནྱི་སྒ་དགར་བ་དང་། བརྣན་པ་ལ་འཇུག་པའྱི་གོ་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།

དྲུག་པ། ནི་སྒ་གང་མང་བེད་སྤད་དེ་རློམ་ཐུང་ཞིག་བིས།

21

༦. དང་སྒྲ།

ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས།

དང་ནྲི་སྡུད་འབེད་རྒྱུ་མཚན་དང༌། །

ཚེ་སྐབས་གདམས་ངག་ལྔ་ལ་འཇུག །

ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དང་ཞེས་པའྱི་སྒ་ནྱི་སྡུད་པ་དང༌། འབྱེད་པ། རྒྱུ་མཚན། ཚེ་སྐབས། གདམས་ངག་བཅས་ལྔ་ལ་འཇུག ༡། སྡུད་པ་ནྱི།

བསྡུ་བྱའྱི་ཆོས་དུ་མ་སོན་དུ་བཀོད་ནས་དེ་དག་རེ་རེའྱི་རེས་སུ་དང་སྒ་སྦར་ཏེ་མཐར་བསྡུ་བྱའྱི་

ཆོས་རྣམས་ཕོགས་གཅྱིག་ཏུ་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། དང་།

སངས་རྒྱས་དང༌། ཆོས་དང༌། དགེ་འདུན་བཅས་ནྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མོ། །

འདྱི་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། བསྡུ་བྱ་སངས་རྒྱས་དང༵༌། ཆོས་དང༵༌། དགེ་འདུན་གསུམ་ལ་སྡུད་བྱེད་ དང་སྒ་སྦར་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཞེས་གཅྱིག་ཏུ་སྡུད་པ་ལྟ་བུའོ། ། 22

༢། འབྱེད་པ་ནྱི།

དབྱེ་གཞྱི་སོན་དུ་བཀོད་ནས་དེའྱི་དབྱེ་ཆོས་སོ་སོའྱི་མཐར་དང་སྒ་སྦར་ནས་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ལ་

ཟེར། དཔེར་ན།

དང་།

དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནྱི། སངས་རྒྱས་དང༵༌། ཆོས་དང༵༌། དགེ་འདུན་ནོ། །

འདྱི་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། དབྱེ་གཞྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལས་དབྱེ་ཆོས་སངས་རྒྱས་དང༌། ཆོས་དང༌།

དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་དང་སྒ་སྦར་ནས་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ལྟ་བུ་ལ་ཟེར། ༣། རྒྱུ་མཚན་ནྱི།

ཚིག་དོན་ས་མར་དང་སྒ་སྦར་བ་དེ་ཚིག་དོན་ཕྱི་མའྱི་རགས་སམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་ཞྱིག་ལ་ཟེར།

དཔེར་ན། དུ་བ་མཐོང་བ་དང༵་མེ་ཡོད་པ་ཤེས་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཚིག་དོན་ས་མའྱི་རགས་དུ་བ་ མཐོང་བ་ལ་བརེན་ནས་ཕྱི་མ་མེ་ཡོད་པ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ ། ། ༤། ཚེ་སྐབས་ནྱི།

ཚིག་དོན་ས་མའྱི་རེས་སུ་དང་སྒ་སྦར་བས་ཚིག་དོན་ཕྱི་མའྱི་དུས་ཚོད་སོན་པ་ཞྱིག་ལ་ཟེར། དཔེར་ ན༑ ནམ་ལངས་པ་དང༵་གཉྱིད་སད་ཅེས། ཚིག་དོན་ས་མ་ནམ་ལངས་པའྱི་རེས་སུ་དང་སྒ་སྦར་ཏེ། ཚིག་དོན་ཕྱི་མ་གཉྱིད་སད་པའྱི་དུས་ཚོད་སོན་པ་ལྟ་བུའོ། ། ༥། གདམས་ངག་ནྱི།

གཞན་ལ་ཕན་པའྱི་དོན་སོན་པའྱི་དང་སྒ་ཅན་ཞྱིག་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། ལེགས་པར་སློབས་དང༵༌། བསླབ་བྱར་རབ་ཏུ་ཉོན་དང༵ ༌། ལྟ་བུའོ། ། གཞན་ཡང་།

ཀ སྐུལ་ཚིག་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན། རྒྱུགས་དང༵༌། བྲྱིས་དང༵༌། སོད་དང༵༌། ལྟ་བུ་དང༌། 23

ཁ། ཚིག་དོན་ས་ཕྱི་གཉྱིས་མཚམས་སྦོར་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན། བྱས་དང༵་བྱེད་མུས། མཐོང་དང༵་

མཐོང་བཞྱིན་པ་ལྟ་བུ་བྱ་བ་ས་ཕྱི་མཚམས་སྦོར་བ་དང༌། ནམ་མཁའ་དང༵ ་ས་གཞྱི། ཁོད་དང༵་ང་ལྟ་ བུ་མྱིང་ཚིག་ས་ཕྱི་མཚམས་སྦོར་བར་འཇུག་པ་དང༌། རྡུལ་དང༵་འདྲེས། གོགས་དང༵་བྲལ། ཀུན་

དང༵་མཐུན་ལྟ་བུ་གཞྱི་དང་བྱ་བ་གཉྱིས་མཚམས་སྦོར་བ་ལྟ་བུའྱི་མཚམས་སྦོར་ལ་འཇུག་པའང་

ཡོད།

ག དང་སྒ་ཡྱིན་ན་ཕད་ཡྱིན་པས་མ་ཁབ་སེ། དཔེར་ན། དང་ཀོག དང་ག དང་དོད། དང་བ་ལྟ་ བུའྱི་དང་སྒ་འདྱི་དག་ཕད་མྱིན།

24

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། དཔེར་བརློད་རྣམས་རེའུ་མིག་ནང་སློངས།

ཀ ཤར་དང༌། ལྷོ་དང༌། ནུབ་དང༌། བྱང་བཅས་ནྱི་ཕོགས་བཞྱིའ།ོ །

ཁ། མྱིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལེ་དང༌། ལུས་རྣམས་ནྱི་དབང་པོ་ལྔའོ། །

ག ཉྱི་མ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། མྱིག་དམར་དང༌། ལྷག་པ་དང༌། ཕུར་བུ་དང༌། པ་སངས་དང༌། སེན་པ་བཅས་ ནྱི་རེས་གཟའ་བདུན་ཡྱིན་ནོ། །

ང༌། གཟུགས་དང༌། སྒ་དང༌། དྲྱི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱ་བཅས་ལ་འདོད་ཡོན་ལྔ་ཟེར་རོ། ། བ་ར།

ཀ

ཁ།

བསྡུ་བ།

སྡུད་བེད།

ཤར། ལྷོ། ནུབ། བྱང་།

དང༌།

བསྡུ་གཞྲི།

ཕོགས་བཞྱི།

ག

ང་། གཉིས་པ། དཔེར་བརློད་འདི་དག་ལས་དབྱེ་གཞི་དང་དབྱེ་ཆློས་ངློས་བཟུང་ནས་དཔེ་བསྟན་པ་ བཞིན་རེའུ་མིག་ནང་སློངས།

ཀ ཉྱི་ཟླ་སྐར་གསུམ་ཞེས་པ་ནྱི། ཉྱི་མ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། སྐར་མ་བཅས་སོ། །

ཁ། དཔྱིད་ཟླ་གསུམ་ནྱི། དབོ་ཟླ་བ་དང༌། ནག་པ་ཟླ་བ་དང་། ས་ག་ཟླ་བའོ། ། ག འབྱུང་བ་བཞྱི་ནྱི། ས་དང༌། ཆུ་དང༌། མེ་དང༌། རླུང་བཅས་སོ། །

ང༌། གྱིང་བཞྱི་ནྱི། ཤར་ལུས་འཕགས་གྱིང་དང༌། ལྷོ་འཛམ་བུ་གྱིང་དང༌། ནུབ་བ་གང་སྤོད་དང༌། བྱང་སྒ་མྱི་ སན་བཅས་ཡྱིན་ནོ། ། བ་ར།

ཀ

དབེ་གཞྲི།

ཉྱི་ཟླ་སྐར་གསུམ།

འབེད་བེད།

དང༌།

25

དབེ་ཆྩོས།

ཉྱི་མ། ཟླ་བ། སྐར་མ།

ཁ། ག

ང་།

གསུམ་པ། འགིག་ནློར་ཀི་རྟགས་རྒྱློབས།

༡། སྣག་ཚ་དང་། སྨྱུ་གུ་དང་། ཤོག་བུ་རྣམས་ནྱི་ཡྱི་གེ་འབྲྱི་བའྱི་ཉེར་མཁོའྱི་ཡོ་བྱད་དོ་ཞེས་པ་དང་སྒ་འབྱེད་ པ་ལ་འཇུག་པའྱི་དཔེར་བརོད་ཡྱིན།

(

)

དཔེར་བརོད་ཡྱིན།

(

)

ནྱི་དང་སྒ་འབྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའྱི་དཔེར་བརོད་ཡྱིན།

(

)

༢། དབང་པོ་ལྔ་ནྱི། མྱིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལེ་དང་། ལུས་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ནྱི་དང་སྒ་སྡུད་པའྱི་ ༣། རོ་དྲུག་ནྱི། མངར་བ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ཁ་བ་དང་། བསྐ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ལན་ཚ་བའོ་ཞེས་པ་ ༤། དུ་བ་མཐོང་བ་དང་མེ་ཡོད་པ་ཤེས་ཞེས་པ་ནྱི་དང་སྒ་ཚེ་སྐབས་ལ་འཇུག་པའྱི་དཔེར་བརོད་ཡྱིན། (

བཞི་པ། དི་བར་ལན་ཐློབས།

༡། དང་སྒ་སྡུད་པ་དང་འབྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་གཉྱིས་ཀྱི་ཁད་པར་ཅྱི། ༢། དང་སྒ་རྒྱུ་མཚན་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་པའྱི་དོན་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ།

༣། དང་སྒ་ཚེ་སྐབས་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་པའྱི་དོན་ཅྱི་ཞྱིག་ཡྱིན་ནམ། ༤། དང་སྒ་གདམས་ངག་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་པའྱི་དོན་ཅྱི།

ལྔ་པ། དང་སྒའི་འཇུག་ཡུལ་ལྔ་ལ་དཔེར་བརློད་རེ་བིས། དྲུག་པ། དཔེར་བརློད་རྣམས་དང་སྒའི་འཇུག་ཡུལ་ལྔ་ལས་གང་ཡིན་ངློས་འཛིན་བྱློས། ༡། མདོ་མཛངས་བླུན་ལས།

རྩ་བ་དང་། ཡལ་ག་དང་། འདབ་མ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་རྱིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དུ་གྱུར། ( ༢། འགོ་བ་བཟང་མོའྱི་རྣམ་ཐར་ལས།

བྲམ་ཟེ་རྒན་མོ་སོ་འདྱི་ཕེས་དང་། ངའྱི་ཁྱི་མོ་འདྱི་ན་ཡོད་པར་འདུག་ཅེས་གསུངས།

26

) (

)

)

༧. དེ་སྒྲ།

ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས།

མྲིང་གྲི་ཐྩོག་མའྲི་དེ་སྒ་ནྲི། །

ཐ་སད་འདས་མ་ཐག་པ་དང༌། །

རྣམ་གྲངས་གཞན་ཅན་གཉྲིས་ལ་འཇུག །

ཅེས་པ་ལྟར། མྱིང་གྱི་ཐོག་མའྱི་དེ་སྒ་དོན་མང་པོར་འཇུག་པར་བཤད་མོད། མདོར་བསྡུས་ན། ཐ་ སད་འདས་མ་ཐག་པ་དང༌། རྣམ་གངས་གཞན་ཅན་གཉྱིས་ལ་འཇུག ༡། ཐ་སད་འདས་མ་ཐག་པ་ནྱི།

འདས་མ་ཐག་པའམ་བཤད་མ་ཐག་པའྱི་ཐ་སད་དེའྱི་ཚབ་ཏུ་འཇུག་པའྱི་དེ་སྒ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན།

དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་དེབ་གསར་པ་བཀྲམ། དེ་༵སྤུས་ཀ་དག དེ་༵བྲྱིས་ཆ་ལེགས། དེ་༵གོ་བདེ་ལྟ་བུར་

མཚོན་ན། ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་སློབ་དེབ་གསར་པ་ཞེས། ཐ་སད་དམ་མྱིང་བསྐྱར་དུ་མ་སོས་ ཀང༌། དེ་སྒས་འདས་མ་ཐག་པའམ་བཤད་མ་ཐག་པའྱི་སློབ་དེབ་གསར་པ་གོ་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡྱིན། ༢། རྣམ་གངས་གཞན་ཅན་ནྱི།

སྦར་གཞྱི་དངོས་སུ་མྱི་གསལ་ཡང་དེ་སྒའྱི་ཤུལ་དུ་རྣམ་གངས་གཞན་སྦོར་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞྱིག་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། དེ་ལ་ཡྱི་གེ་བྲྱིས། དེ་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ། ལྟ་བུའོ། ། 27

ཞར་བྱུང་འདྱི་སྒའྱི་འཇུག་ཚུལ།

དུས་གསུམ་ལས་ད་ལྟ་བ་དང་། ཉེ་རྱིང་གཉྱིས་ལས་ཉེ་བ། མངོན་གྱུར་ལོག་གྱུར་གཉྱིས་ལས་མངོན་ གྱུར། བདག་གཞན་གཉྱིས་ལས་བདག་བཅས་ལ་དེ་སྒའྱི་ཚབ་ཏུ་འདྱི་སྒ་འཇུག་པ་ཡྱིན། དཔེར་ན།

•

དེ་རྲིང་གྲི་ཉྲི་མ་འདྲི་ནུབ་ལ་ཉེ། ཁ་སང་གྲི་ཉྲི་མ་དེ་འདས་སྩོང་། སང་ཉྲིན་གྲི་ཉྲི་མ་དེ་འཆར་ལ་ཉེ།

•

ས་སྨྱུག་འདྲི་མྲིག་གྲིས་མཐྩོང་ནའང་ས་སྨྱུག་གྲི་གནས་ལུགས་དེ་མཐྩོང་མྲི་ཐུབ།

•

•

རྒྱ་གར་ལུང་པ་འདྲི་ལས་བྩོད་ཀྲི་ཡུལ་དེ་ཚ་གྲང་སྩོམས།

ངའྲི་མྲིག་འདྲིས་ཁྱྩོད་ལ་ཡང་ཡང་བལྟས་པས་ཁྱེད་ཀྲི་ཞལ་དེ་རྒྱ་སེ་དམར་པྩོ་བཞྲིན་དུ་གྱུར།

དེ་སྒ་ཡྱིན་ན་ཚིག་ཕད་ཡྱིན་མྱི་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན། བྱ་དེ། དེ་ཕོ། དེ་མོ་ལྟ་བུ་ཡྱིན།

28

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། དེ་སྒའི་འཇུག་ཡུལ་ངློས་བཟུང་སྟེ་གུག་རྟགས་ནང་དུ་བིས། ཀ བོད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་རྒྱ་གར་བྱང་དུ་ཡོད། །

དེ་ན་གསེར་དངུལ་ཟངས་ཀྱི་གཏེར་ཁ་ཡོད། ། དེ་ན་ཆུ་ཆེན་མང་པོའྱི་ཆུ་ཡུར་ཡོད། །

ཁ

ག ང

ཅ

ཆ

དེ་ན་བརྱིད་ཆགས་གངས་རྱི་མང་པོ་ཡོད། །

(

)

ཁོ་ནྱི་སློབ་ཕྲུག་གསར་པ་ཞྱིག་རེད། དེའྱི་མྱིང་ལ་ཟླ་བ་ཟེར། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ལན།

(

)

དེ་ལྟ་བུ་ལ་བོ་མ་གཏོད།

ཁོད་ཀྱི་དཔེ་དེབ་དེ། ཁོ་བོའྱི་ཡོ་བྱད་དེ། དངོས་པོ་དེ་གཞན་ལ་སོན་མྱི་རུང་།

མ་འོངས་པའྱི་དུས་དེ་ལ་ང་ཚོ་ལྷན་དུ་འཛོམས་ངེས་ཡྱིན།

གཉིས་པ། དཔེར་བལྟས་ཏེ་དེ་སྒ་དང་འདི་སྒ་སྦར་ནས་བརློད་པ་མི་འད་བ་བརྒྱད་བཟློས། དེ་ན་

འདྲི་ན་

དེ་ན་

འདྲི་ན་ དེ་ན་ འདྲི་ན་

དེ་ན་

འདྲི་ན་

ང་ཚོའྱི་རྩེད་ཐང་ཡོད། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཞྱིག་འདུག

ང་ཚོའྲི་ཉལ་ཁང་ཡྩོད། གྲྩོང་ཚོ་གསུམ་པ་ཡྩོད།

29

( ( ( (

) ) ) )

གསུམ་པ། བར་སྟློང་རྣམས་སུ་དེ་དང་འདི་གཉིས་གང་འློས་སློངས།

ཀ ཁོང་གྱི་ཕག་ཏུ་ཡོད་པ་——མེ་ཏོག་རྒྱ་སེ་རེད། ངའྱི་ལག་ཏུ་ཡོད་པ་——མེ་ཏོག་པདྨ་རེད།

ཁ རྒྱ་དམར་གྱིས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་བཙན་བཟུང་བྱས་པའྱི་དུས་——ནས་དེང་གྱི་དུས་——ཡྱི་བར་དུ་ལོ་ག་ ཚོད་ཕྱིན་ཡོད་དམ།

ག —— ནས་ལ་གཅྱིག་བརྒྱབ་པའྱི་ཕ་རོལ་ན། །ཁ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའྱི་ཡུལ་—— ཡོད། །

བཞི་པ། དེ་སྒའི་འཇུག་ཡུལ་གཉིས་ལ་དཔེར་བརློད་གཉིས་རེ་ཞློག

ལྔ་པ། རྟགས་ཡློད་པའི་དེ་སྒའི་འཇུག་ཡུལ་གང་ཡིན་ངློས་འཛིན་བྱློས། ༡། སྣང་ས་འོད་འབུམ་གྱི་རྣམ་ཐར་ལས།

མྱི་དགའ་དགའ་མདོག་བྱེད་པ་དེ། །ཕོ་གསར་དམག་ལ་འགོ་བའྱི་རགས། །མྱི་སྡུག་སྡུག་མདོག་བྱེད་པ་ དེ། །མོ་གསར་བག་མར་འགོ་བའྱི་རགས། ། ༢། འགོ་བ་བཟང་མོའྱི་རྣམ་ཐར་ལས།

འདྱི་ནས་ལ་གཅྱིག་བརྒྱབ་པའྱི་ཕར་རྒྱབ་ན། །པད་མ་ཅན་གྱི་འབྲོག་སེ་ཆེན་པོ་ཡོད། །དེ་ལ་ཟས་སྐོམ་སློང་དུ་ བྱོན་པར་ཞུ། །ཞེས་ཞུས་ནས། ཁོ་རང་སེམས་སྐྱོ་བའྱི་ངང་ནས་ཡུལ་དུ་ལོག་ནས་སོང་ངོ་། །

དྲུག་པ། དེ་སྒ་བཀློལ་སྤློད་བྱས་ཏེ་གསལ་བསྒགས་ཤིག་བིས།

30

༨. སྤི་སྒྲ།

ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས།

ཅྲི་ཇྲི་སུ་གང་སྤྲི་སྒ་སེ། །

ཞྲིག་སེ་སད་འདྲ་ཕྲིར་ལ་ཅྲི། །

སེད་སྲིད་ལྟར་བཞྲིན་སྐད་ལ་ཇྲི། ། སུ་ནྲི་གང་ཟག་གང་ཀུན་ལའྩོ། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཅྱི་ཇྱི་སུ་གང་བཅས་བཞྱི་ལ་སྤྱི་སྒ་ཞེས་ཟེར། སྒ་བཤད་ནྱི། བྱེ་བྲག་དམྱིགས་

སུ་མ་བཀར་བར་སྤྱི་ལ་ཁབ་པའྱི་དོན་སོན་པ་ཞྱིག་ལ་ཟེར།

ཕད་དེ་དག་གྱི་འཇུག་ཚུལ་ལས་ཅྱི་ནྱི་གཙོ་བོ་དྲྱི་བ་དང༌། ཇྱི་ནྱི་དཔེ་བཀོད་པ་སོགས་ལ་འཇུག

ཡང་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་ཚིག་གོགས་མྱི་འདྲ་བའྱི་དབང་གྱིས་གཞན་དང་གཞན་ལའང་འཇུག སུ་ནྱི་ གང་ཟག་སེ་མྱི་དང༌། གང་ནྱི་ཀུན་ཏེ་ཚང་མ་ལ་སྤྱི་ཁབ་ཏུ་འཇུག་གོ ། ༡། ཅྱི་སྒ།

ཅྱི་ནྱི། ཞྱིག སེ། སླད། འདྲ། ཕྱིར་བཅས་ཀྱི་སོན་དུ་སྦོར་ཞྱིང་གཙོ་བོ་དྲྱི་བའྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་

ཡྱིན། དཔེར་ན། དེ་ཅྱི་ཞྱིག་ཡྱིན། ཅྱི་སེ་གཞན་ལ་འཕ་བར་བྱེད། ཅྱིའྱི་སླད་དུ་སོང༌། ཐབས་ཤེས་

ཅྱི་འདྲ་བཀོད། ཅྱིའྱི་ཕྱིར་ནང་སྦོང་མ་བྲྱིས། ལྟ་བུའོ། ། 31

ཞྱིག ཅྱི།

སེ།

སླད། འདྲ།

ཕྱིར།

ཅྱི་སྒས་དོན་སོན་ཚུལ་ནྱི།

ཅྱི་སྒ་དྲྱི་བའམ་ཐེ་ཚོམ་ལ་འཇུག་པ།

བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བའྱི་བྱ་བ་ཅྱི་ཞྱིག་ཀང་། །

ཅྱི་སྒ་དགོས་པ་སོན་བྱེད་ལ་འཇུག་པ།

ཅྱི་སླད་དཀའ་ངལ་བྱུང་བ་ཤེས་གྱུར་ན། །

ཅྱི་སྒ་མ་ངེས་པའྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ། ཅྱི་སྒ་རྱིགས་མཐུན་པ་ལ་འཇུག་པ།

ཅྱི་སྒ་རྒྱུ་མཚན་སོན་པ་ལ་འཇུག་པ།

༢། ཇྱི་སྒ།

ཅྱི་སེ་བོ་དང་བརྩོན་འགྲུས་སོབས་བསྐྱེད་ནས། ། བྱ་བ་ཅྱི་འདྲ་ཡྱིན་ཡང་མྱི་འགྲུབ་པ་མེད། །

ཅྱི་ཕྱིར་ཡྱིན་པ་གསལ་རོགས་ཐུབ་པ་དགོས། །

ཇྱི་ནྱི། སེད། སྱིད། ལྟར། བཞྱིན། སྐད་བཅས་ཀྱི་སོན་དུ་སྦོར་ཞྱིང་བརོད་གཞྱིའྱི་ཚད་དང་དཔེ་

སོགས་སྤྱི་ཁབ་ཙམ་སོན་པར་འཇུག་གོ །དཔེར་ན། ཇྱི་སེད་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་འབད་པས་སྦོངས། ཇྱི་

སྱིད་རང་དབང་མ་འཐོབ་པ་དེ་སྱིད་དུ་ལས་འགུལ་མཚམས་མྱི་འཇོག དགེ་རྒན་གྱིས་གསུངས་པ་

ཇྱི་བཞྱིན་ཡྱིད་ལ་འཆང༌། ཇྱི་ལྟར་གཞན་ལ་གནོད་སེམས་བཅངས་ན་དེ་ལྟར་རང་ལ་འབྲས་བུ་

ངན་པ་སྱིན་ཡོང༌། དགེ་རྒན་གྱིས་ཇྱི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར་གོ་བ་ལེན་དགོས། སེད། ཇྱི།

སྱིད། ལྟར།

བཞྱིན། སྐད།

32

ཇྱི་སྒས་དོན་སོན་ཚུལ་གཤམ་གསལ་ལྟར་ཡྱིན། མང་པོའྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ།

ཆ་ལུགས་མྱི་འདྲ་མྱི་རྱིགས་ཇྱི་སེད་ཀུན། །

དཔེ་འདྲེན་པ་ལ་འཇུག་པ།

ཇྱི་ལྟར་བྲག་རྱི་བརྩྱིགས་པའྱི་ལྷུན་པོའྱི་སོ། །

ཇྱི་སྱིད་རྒྱ་མཚོ་སྐམ་པར་གྱུར་ཀང་རུང་། །

མ་འོངས་པའྱི་དུས་ཀྱི་མཚམས་འཛིན་པ། དཔེ་དོན་གཉྱིས་མཚམས་སྦོར་བ།

བཤད་ཟྱིན་དང་འཆད་འགྱུར་གཉྱིས་ལ་འཇུག་པ།

ཇྱི་བཞྱིན་ས་བརན་མྱི་འགྱུར་མཐུན་སྒྱིལ་བྱེད།། ཇྱི་སྐད་མྱི་མང་ཡོངས་ཀྱི་འབོད་ཚིག་ཏུ། །

༣། སུ།

སུ་ནྱི། གང་ཟག་སེ་མྱིའྱི་མྱིང་ཚབ་ལྟ་བུར་འཇུག་པ།

དཔེར་ན། སློབ་གོགས་སུ་ཡྱིན་ཡང་སློབ་སྦོང་ལ་འབད་དགོས། སུ་དང་འཕད་ཀང་དགའ་བའྱི་

འཛུམ་གྱིས་བསུ། འཛིན་གྲྭའྱི་ནང་དུ་སློབ་ཕྲུག་གམ་དགེ་རྒན་སུ་དང་སུ་འདུག ལྟ་བུའོ། ། ༤། གང་།

གང་ནྱི། ཀུན་ཏེ་སྤྱི་སྒ་སོན་པ་ཚང་མ་ལ་འཇུག་པ་ནྱི།

དཔེར་ན། གང་ལ་ཡོན་ཏན་མཆོག་མངའ་བའྱི། །དཀོན་མཆོག་དེ་ལ་ཕག་འཚལ་ལོ། །

ལས་ཀ་འདྱི་གང༵་ལྟར་བྱེད་དགོས། གང༵་ལ་འགོ། ཁང༵་པའྱི་ནང་དུ་མྱི་གང༵་དག་འདུག གདུང་ འདེགས་ཀྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང༵་དང་གང༵་ཡྱིན་པ་དེ་དང་དེ་ནྱི་ཀ་བའོ། །ལྟ་བུའོ། །

སྤྱི་སྒའྱི་ཕད་གང་རུང་ཡྱིན་ན་ཚིག་ཕད་ཡྱིན་མྱི་དགོས། དཔེར་ན། ཀ་ཅྱི། ཅྱི་བརོལ། གན་ཇྱི་ར། ཇྱི་དགུ། ཨ་སུ་ར། སུ་ལུ། ཅུ་གང་། གང་ཟག

33

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། འདེམས་སློང་གིས། ༡། ཅྱི་ཞྱིག་ཅེས་པ་

ལ་འཇུག་པ་ཡྱིན།

༢། ཇྱི་སེད་ཅེས་པ་

ལ་འཇུག་པ་ཡྱིན།

ཀ) རྒྱུ་མཚན་སོན་པ། ཁ) དགོས་པ་སོན་པ།

ཀ) མང་པོའྱི་དོན།

ག) རྱིགས་མཐུན་པ། ང) དྲྱི་བའམ་ཐེ་ཚོམ།

ཁ) དཔེ་དོན་གཉྱིས་མཚམས་སྦོར་བ།

སྐབས་ཀྱི་མཚམས་འཛིན་པ།

ལ་འཇུག་པའྱི་དཔེར་བརོད་ཡྱིན།

༣། ཁོད་ཀྱི་མྱིང་ལ་ཅྱི་ཟེར། ཞེས་པ་ནྱི་

ཀ) དྲྱི་བ།

ཁ) རྒྱུ་མཚན།

ག) དཔེ་འདྲེན་པ། ང) མ་འོངས་པའྱི་དུས་

ག) དགོས་པ་སོན་པ།

༤། དངོས་པོ་འདྱི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་། ཞེས་པ་ནྱི་ ཀ) ཐེ་ཚོམ་མམ་དྲྱི་བ།

ལ་འཇུག་པའྱི་དཔེར་བརོད་ཡྱིན།

ཁ) གདམ་ང་། ག) རྱིགས་ཅན་ཀུན་ལ་ཁབ་པའྱི་སྤྱི་ཙམ་བརོད་པ།

གཉིས་པ། བར་སྟློང་ནང་སྤི་སྒའི་ཕྲད་གང་འློས་སློངས། ཀ) བུ་མོ་ཁོད་ནྱི་དེ་རྱིང་

ནས་ཡོང༌། །

བུ་མོ་ཁོད་ཀྱི་མྱིང་ལ་

སྐད་ཟེར། །

འདྲ་ཡོད། །

ཁོད་ལ་ཕ་མ་གཉེན་ཚན་

ཞྱིག་ཡྱིན། །

ཁོད་ཀྱི་མཛའ་བའྱི་གོགས་པོ་

ཁ) རག་ཏུ་བརྩོན་པ་མ་བཏང་ན། །མྱི་འགྲུབ་བྱ་བ་ ག) མྱི་དེ་

ཡང་མྱི་ཤེས་པ་

ང) སེམས་ལ་འཆར་སོ་

ཅ) ཕ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ ཆ) གཞུང་དོན་

ཇ) མྱི་འདྱི་

དུ་ཡང་མྱི་ཚུད་པ་

ཡང་མེད། །

སེད་ཅྱིག་ཤར།

དང་ཡང་མྱི་མཐུན་པ་ཞྱིག་རེད།

འདྲ་ཞྱིག་རེད།

བཞྱིན་རོགས།

རེད། སེ་པ་

གྱི་རེད། བྱ་བ་

34

ཞྱིག་སྒྲུབ་མཁན་རེད།

གསུམ་པ། ཅི་ཇི་སུ་གང་སྦློར་ས་ནློར་བ་བཅློས་ཏེ་བིས།

མྱི་ཅྱི་ཞྱིག་ཡྱིན་ཡང་ས་གནས་སུ་ལ་བསད་ཀང་བྱ་བ་ཇྱི་ཞྱིག་བྱས་ཀང་དུས་ཚོད་གང་སེད་ཅྱིག་གྱི་ནང་

འགྲུབ་པར་དགོས།

བཞི་པ། བརློད་པ་རྣམས་ཀི་ནང་ནས་སྤི་སྒ་གང་ཡིན་ངློས་འཛིན་བྱློས། ༡། ནོར་བཟང་གྱི་རྣམ་ཐར་ལས།

བུ་མོ་ཁོད་ནྱི་དེ་རྱིང་གང་ནས་ཡོང་། །དོ་ནུབ་འགོ་བའྱི་ཡུལ་ནྱི་གང་དུ་ཡོད། ། ༢། གཏམ་པད་མའྱི་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར་ལས།

བྱང་ཐང་མེ་ཏོག་སྐྱེད་ཚལ་ནས་འོངས་པའྱི་བྲམ་ཟེའྱི་ཁེའུ་པད་མ་དགེས་པ་ཞེས་བྱ་བ། ཅྱི་ཡང་ཤེས་པ། གར་ ཡང་འགོ་བ། གང་དུ་ཡང་གནས་པ། སུ་དང་ཡང་མཐུན་པ་ཞྱིག་གནས་བཅས་ཏེ།

ལྔ་པ། སློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་ལན་བིས། ༡། སྤྱི་སྒའྱི་ཕད་གང་དག་ཡྱིན་ནམ།

༢། སྤྱི་སྒ་ཞེས་པའྱི་གོ་དོན་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ།

དྲུག་པ། ཅི་སྒའི་ཕྲད་བཀློལ་སྤློད་བྱས་ནས་རློམ་ཐུང་ཞིག་བིས།

35

༩. བདག་སྒྲ།

ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས།

ན་རྩོ་ཡྩོད་མེད་པ་བ་མ། །

བདག་པྩོའྲི་སྒ་སེ་ག་ད་ན། །

བ་མ་ས་དང་དྲག་མཐར་པ། ། ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་ལ། །

བདག་སྒ་ཡར་གྱུར་བ་དང་ནྲི། ། ཆ་ལ་པ་ཉྲིད་སྦྩོར་བ་ལེགས། །

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ན་རོ་མེད་པའྱི་པ་བ་མ་དང༌། ན་རོ་ཡོད་པའྱི་པོ་བོ་མོ་སེ་དྲུག་ནྱི་བདག་ སྒའྱི་ཕད་ཡྱིན། རེས་འཇུག་ག་དང་། ད། ན། བ། མ། ས། ད་དྲག་མཐར་པ་སྦོར་དགོས་པ་དང་།

རེས་འཇུག་ང་། འ། ར། ལ། མཐའ་མེད་མཐར་བདག་སྒ་ཡ་ཡྱིན་ན་བ་དང་། ཆ་ཡྱིན་ན་པ་སྦོར་

དགོས་པ་བཅས་བདག་སྒ་དངོས་ཀྱི་དབང་དུ་བཏང་བ་དྲུག་དང་། མྱིང་མཐའྱི་ཅན། ལན། མཁན་ རྣམས་ཀང་བདག་སྒའྱི་དོན་དུ་འཇུག་པའྱི་སྐབས་ཡོད།

མྱིང་གང་ཡང་རུང་བའྱི་མཐར་པ་དང་པོ། བ་དང་བོ། མ་དང་མོ་དྲུག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གསར་ དུ་སྦར་བས། བདག་པོའམ་གང་ཟག་སོན་པར་བྱེད་པ་ལ་བདག་སྒ་ཟེར། 36

ཡང་པ་པོ་བ་བོ་བཞྱི་ཕོ་དང་མ་མོ་གཉྱིས་མོ་ཡྱི་སྐྱེས་བུའྱི་རགས་མཚོན་པའྱི་སྐབས་ཡོད་ཀང་དེ་

དག་བདག་སྒ་ལས་མ་འདས། འོན་ཀང༌། མྱིང་མཐའྱི་པ་པོ་སོགས་ཡྱིན་ཚད་བདག་སྒར་མྱི་འཇུག་ པའང་ཤེས་དགོས།

༡། པ་པོ་བ་བོ་མ་མོ་དྲུག་བདག་སྒ་ལ་འཇུག་ཚུལ། པ།

འབྩོག་པ།

བོ།

དཔའ་བྩོ།

པོ།

ཞྲིང་པ།

ཕྱུག་པྩོ།

བ། གཡྩོག་པྩོ། ལྷ་ས་བ།

མ།

དགྲ་བྩོ། གར་མ།

ཆང་མ།

མོ།

གཡྩོག་མྩོ།

ཤྲིང་བཟྩོ་བ། འབྩོག་མྩོ།

༢། མཁན་དང་། ཅན། ལན་གསུམ་གྱིས་བདག་པོའྱི་དོན་སོན་པའྱི་སྐབས་ཀང་ཡོད། མཁན།

ཅན།

གར་མཁན། ཤྲིང་མཁན།

སྲིང་རེ་ཅན། ཤྩོམ་ཅན།

༣། བདག་སྒས་སྐྱེས་བུའྱི་རགས་མཚོན་ཚུལ། ཕོ།

གར་པ།

མོ།

གར་མ།

ལན།

ཕོ།

བཙུན་པ།

མོ། བཙུན་མ།

37

ཤེས་ལྡན།

ཕོ། གྲྩོགས་པྩོ།

ནྩོར་ལྡན།

མོ། གྲྩོགས་མྩོ།

༤། མྱིང་མཐའྱི་པ་པོ་བ་བོ་མ་མོ་བདག་སྒ་མ་ཡྱིན་པའྱི་དཔེར་བརོད། པ།

ལག་པ།

པོ།

རམ་པ། གསལ་པྩོ།

ནག་པྩོ། ཟླ་བ།

བོ། ཆུ་བྩོ།

མ། རྲི་བྩོ།

བ།

གཙང་མ།

ཁ་བ།

མོ། ར་མ།

38

མངར་མྩོ།

མ་མྩོ།

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། འདེམས་སློང་གིས།

༡། རེས་འཇུག་ག་ད་ན་བ་མ་ས་དང་ད་དྲག་ཅན་རྣམས་ལ་

སྦོར་དགོས།

༢། གཤམ་གསལ་ལས་ཚང་མ་བདག་སྒ་ཡྱིན་པའྱི་ཚན་པ་ནྱི་

ཡྱིན།

ཀ) བ་དང་པོ།

ཁ) པ་དང་བོ།

ག) པ་དང་པོ།

ཀ) ཁུ་ནུ་བ། ར་མང་བ། ར་པ། བོད་པ།

ཁ) འབྲས་ལོངས་པ། འབྲུག་པ། ཕྱི་གྱིང་བ། རྩམ་པ། ག) ཇ་མ།

སྨྲ་བ་པོ།

སོ་ནམ་

། ལྷོ་ཁ་

འཚོ་བ།

རག་པ།

གཉིས་པ། མིང་ཚིག་རྣམས་ཀི་མཐར། པ། པློ། བ། བློ་རྣམས་གང་འཐློབ་བིས། རྱི༌

། གཏེ༌

། རྐུན༌

། བྱ​ྱིས༌

། དམེ༌

། ཁ་ལོ༌

།

།

གསུམ་པ། མིང་ཚིག་རྣམས་ཀི་མཐར་མ་དང་མློ་གཉིས་གང་འཐློབ་བིས། ཁྱིམ་བདག༌

། བག༌

རྒྱལ༌

། རྒད༌

མཛེས་

། ལག་ཤེས་

། ཇ༌

། གཞོན་ནུ༌ །

། བཙུན༌

།

བཞི་པ། མིང་ཚིག་རྣམས་ཀི་མཐར་མཁན་དང་། ཅན། ལན་རྣམས་གང་འཐློབ་བིས། ། སན་ངག་

། བྱས་རེས་

། ར་

། ཤེས་

ལྔ། པ་པློ་བ་བློ་མ་མློ་རྣམས་བདག་སྒར་འཇུག་པ་དང༌། མིང་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་སློ་སློར་ཕེ་སྟེ་རེའུ་ མིག་ནང་སློངས།

དགར་པ། མགར་བ། གར་པ། ལེན་པ། གེན་པ། ལྷན་པ། རྔོན་པ། སོན་མོ། ཕ་མ། ཕ་མོ། སྣེ་མོ། ཉ་མོ།

གོག་མོ། གོགས་མོ། དགོན་པ། གཅེན་པོ། ཨ་མ། བུ་མོ། ཁོལ་མོ། སགས་པ། བ་མོ། མཁལ་མ། སོར་མོ།

འཁོག་པོ། མེད་པོ། ཟོག་པོ། བོན་པོ། ཆེན་པོ། རལ་པ། སྦལ་པ། སལ་བ། ཤན་པ། ར་པ། ངང་པ། རྐང་ ཐང་བ།

39

།

བདག་སྒ།

མྲིང་གྲི་ཆ་ཤས།

དྲུག་པ། སློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་གཤམ་གི་དི་བར་ལན་ཐློབས།

༡། བདག་སྒ་བསན་པའྱི་ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་གྱི་རྩ་ཚིག་གང་ཡྱིན་ནམ།

༢། ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་གྱི་རྩ་བར་བསན་པའྱི་བདག་སྒའྱི་ཕད་གང་དག་ཡོད་དམ། ༣། བདག་སྒའྱི་གོ་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།

40

༡༠. དགག་སྒྲ།

ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས།

མ་མྲི་མྲིན་མེད་དགག་སྒ་སེ། །

མ་མྲི་ཐྩོག་མ་མྲིན་མེད་མཇུག །

མ་ནྲི་བར་གྲི་གསལ་བེད་ལའང༌། །

ཞེས་པ་ལྟར། མ་མྱི་མྱིན་མེད་བཞྱི་ནྱི་མྱིང་ཚིག་གང་རུང་ཞྱིག་གྱི་ཐོག་མཐའ་ལ་སྦར་ན། སྦར་ཡུལ་ གྱི་དོན་དེ་མ་ཡྱིན་པའམ་མེད་པར་སོན་པས་དགག་སྒ་ཟེར། ཕད་བཞྱི་པོ་དེ་དག་དགག་བྱའྱི་མྱིང་

ཚིག་གྱི་ཐོག་མར་མ་དང་མྱི་སྦོར་དགོས་པ་དང༌། མྱིན་དང་མེད་གཉྱིས་མྱིང་ཚིག་གྱི་མཇུག་ལ་ སྦོར་དགོས་ཤྱིང༌། མ་ཡྱིག་གཅྱིག་པུ་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་ལའང་འཇུག་གོ ། ༡། མ་ཡྱིག་མྱིང་གྱི་ཐོག་མར་འཇུག་པ། མ།

མ་བེད། མ་རྲིག མ་བྱུང་། མ་འགྲྩོ། མ་མཐྩོང་། མ་སྐེས། མ་ཡྩོང་།

41

༢། མྱི་ཡྱིག་མྱིང་གྱི་ཐོག་མར་འཇུག་པ། མྱི།

མྲི་ཤེས། མྲི་ཟ། མྲི་བལྟ། མྲི་འགྲྩོ། མྲི་སྩོན། མྲི་འདུག མྲི་འཇྲིགས།

༣། མྱིན་ཡྱིག་མྱིང་གྱི་མཐར་འཇུག་པ།

མྱིན།

ང་མྲིན་ཁྩོ་མྲིན། ལྷ་མྲིན་འདྲེ་མྲིན། ཤྲི་མྲིན་རྩོ་མྲིན། ཆ་མྲིན་ཡ་མྲིན།

༤། མེད་ཡྱིག་མྱིང་གྱི་མཐར་འཇུག་པ།

མེད།

ང་མེད། ཡྩོན་ཏན་མེད། བཤད་མེད། ཐབས་མེད། ལག་ཆ་མེད།

༥། མ་ཡྱིག་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་ལ་འཇུག་པ། མ།

ར་མ་ལུག ས་མ་འབྩོག

བ་མ་ར། ཤྲི་མ་གསྩོན། གངས་མ་ཆར།

42

༦། མ་ཡྱིག་དགག་སྒ་མ་ཡྱིན་ཞྱིང་མྱིང་གྱི་ཆ་ཤས་ཡྱིན་པ། མ།

འྩོ་མ། མ་ཧེ། ཉྲི་མ། མ་མྩོ། སྐར་མ། མ་ར། རྫ་མ། མ་བན། གྲྩོ་མ། མ་བུ།

མྱི་དང་། མྱིན། མེད་གསུམ་མྱིང་གྱི་ཆ་ཤས་ཡྱིན་པ་ཤྱིན་ཏུ་དཀོན་པས་འདྱིར་མ་བཀོད།

43

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། འདེམས་སློང་གིས། ༡། རང་གྱིས་

མཐོང་ཕྱིར་ན་མེད་པ་མྱིན།

ཀ) མྱི། ཁ) མྱིན།

ག) མ།

ཀ) མ།

ཁ) མྱིན།

ག) མྱི།

ཀ) མེད།

ཁ) མྱི།

ག) མྱིན།

༢། ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལ་གནོད་པའྱི་ལས་ལ་འཇུག་

རུང་།

༣། ར་གན་གསེར་དུ་བརྫུས་ཀང་གསེར་དངོས་

གཉིས་པ། མ་མི་མིན་མེད་རྣམས་དགག་སྒ་དང༌། མིང་གི་ཆ་ཤས། བར་གི་གསལ་བྱེད་བཅས་གང་ ལ་འཇུག་པ་ངློས་འཛིན་གིས་རེའུ་མིག་ནང་སློངས།

མ་ཡུམ། མ་བཞེས། མ་གཞྱི། མྱི་བསྐྱོད། མ་དཔེ། མྱི་མ་འདྲེ། མ་འཐུང༌། མ་ལག མ་བཞུགས། མྱི་རྱིགས། མྱི་དམན། མྱི་ཕམ། ཡོད་མ་ཡྱིན། ཡ་མ་བརླ། སོན་མེད། དྲྱི་མེད། ར་མ་བོང་། མ་གཡེལ། མ་ལ་ཡ། མྱི་ཕོད། མ་བརྒྱུད། མ་རྒྱུད། བདག་མེད། ས་མ་རོ། བསམ་མེད། མྱི་རྒོད། མྱི་རྒོལ། དགག་སྒ།

བར་གྲི་གསལ་བེད།

44

མྲིང་གྲི་ཆ་ཤས།

གསུམ་པ། བར་སྟློང་རྣམས་སུ་འློས་འཚམས་ཀི་དགག་སྒའི་ཕྲད་རེ་སློངས། ༡. རང་གྱིས་

༢. རང་ངོས་ནས་

མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་སྒྲུབ་མྱི་ནུས། ཤེས་པ་རྣམས་གཞན་ལ་འདྲྱི་དགོས།

༣. ཁམ་དང་གཡོ་སྒྱུའྱི་ལས་ལ་འཇུག་

༤. དག་ལ་རྒོལ་བར་ནུས་པའྱི་སྱིང་སོབས་

རུང་། །

༥. གསལ་བར་འཆར་ཡང་མེ་ལོང་ནང་གྱི་གཟུགས་དེ་དངོས་

།

བཞི་པ། དཔེ་བསྟན་པ་བཞིན་བརློད་པ་གཅིག་གི་ནང་དགག་སྒའི་ཕྲད། མ་དང་། མི། མིན། མེད་ བཞི་ཀ་ཡློད་པ་ཞིག་བིས།

ང་འཛིན་གྲྭར་བཅར་མ་ཐུབ་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད་རུང་། ཁོང་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཤོད་རྒྱུ་མྱི་འདུག འོན་ཀང་།

རྒན་ལགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མུ་མཐུད་གནང་ན་ཡག་པོ་མྱིན། ཞེས་བསླབ་བྱ་གནང་བཞྱིན་ད་ལན་ཁེད་གཉྱིས་ལ་

ཉེས་ཆད་མེད་ཅེས་གུ་ཡངས་གནང་བྱུང་།

ལྔ་པ། གཤམ་གསལ་ལས་དགག་སྒ་རྣམས་ངློས་འཛིན་གིས། ༡། བྱ་སྤེལ་གཏམ་རྒྱུད་ལས།

ལུང་པའྱི་ཕུ་ཐག་རྱིང་ཐུང་དེ། །གོམ་གསུམ་མ་སོས་ཧ་མྱི་གོ །ཆུ་བོའྱི་གཏྱིང་ཚད་རྱིང་ཐུང་དེ། །ཆུ་དཀྱིལ་མ་ སླེབས་ཤེས་མྱི་ཡོང་། །

༢། སྣང་ས་འོད་འབུམ་གྱི་རྣམ་ཐར་ལས།

མཐོ་བ་གནམ་ལ་འཕུར་སོང་ཟེར་ས་མེད། །དམའ་བ་ས་ལ་འཛུལ་སོང་ཟེར་ས་མེད། །དབང་ཆེན་དཔོན་པོས་ འཕོག་སོང་ཟེར་ས་མེད། །ཡབ་ཡུམ་གཉྱིས་པོས་མྱི་སེར་ཟེར་ས་མེད། །བུ་མོ་སྣང་ས་མྱི་འགོ་ཟེར་ས་མེད། །

དྲུག་པ། དཔེར་བརློད་བིས།

༡། མ་མྱི་གཉྱིས་མྱིང་གྱི་ཐོག་མར་འཇུག་པའྱི་དཔེར་བརོད་གསུམ་རེ་བྲྱིས།

༢། མྱིན་མེད་གཉྱིས་མྱིང་གྱི་མཇུག་ཏུ་སྦོར་བའྱི་དཔེར་བརོད་གསུམ་རེ་བྲྱིས། ༣། མ་ཡྱིག་བར་གྱི་གསལ་བྱེད་ལ་འཇུག་པའྱི་དཔེར་བརོད་གསུམ་བྲྱིས། ༤། མ་མྱི་གཉྱིས་མྱིང་གྱི་ཆ་ཤས་ཡྱིན་པའྱི་དཔེར་བརོད་གསུམ་རེ་བྲྱིས།

45

རིག་པ་འདོན་པ་

ཙི་ཙི་དང་གང་ཆེན།

ང་ཚོས་འཛིན་གྲྭ་དྲུག་པའི་ནང་ཙི་ཙི་དང་གླང་ཆེན་

གཉིས་ལ་གནས་ཚུལ་ཐབས་རྡུགས་ཤིག་བྱུང་བ་ཚང་མས་མཁེན་གསལ་

རེད། དེ་ནི་ཙི་ཙི་གོངས་ཟིན་པ་དང་གླང་ཆེན་གཉན་ནད་རེག་དུག་གི་ནད་

པ་ཞིག་ཡིན། སོབ་གོགས་ཚོ། དོན་དངོས་ཐོག་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་རྡུགས་ཀི་གནས་

ཚུལ་ཞིག་བྱུང་མི་འདུག

བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་གིས་བརྟག་དཔྱད་གཟབ་ནན་དང་། མྱུར་སྐོབ་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཙི་ཙི་

དྲན་པ་སོས་པ་དང་གཉན་ནད་རེག་དུག་གི་ན་ཚ་ཡང་མེད་པ་ར་འཕྲོད་བྱུང་འདུག

རྒྱུ་མཚན་དེའི་དབང་གིས་རེས་གཟའ་པ་སངས་ཉིན་ཙི་ཙི་དང༌། གླང་ཆེན་གཉིས་

དགའ་དགའ་སྤོ་སྤོའི་ངང་གློག་བརྙན་བལྟ་བར་ཕིན་ནས་རྐུབ་སེགས་མདུན་མར་ཙི་ཙི་

བསད་པ་དང༌། དེའི་རྒྱབ་ཀི་རྐུབ་སེགས་ཐོག་གླང་ཆེན་བསད་པ་རེད། གློག་བརྙན་ ལྟ་བཞིན་པའི་སྐབས་ལ་ཙི་ཙིས་ཕིར་བལྟས་སོག་ནས་གླང་ཆེན་ལ་སྐད་ཆ་ཞིག་ དྲིས་པས། དེ་མ་ཐག་གླང་ཆེན་ཁོང་ཁོ་ཆེན་པོ་ལངས་ཏེ་གློག་བརྙན་ཡང་ལྟ་ འཕྲོ་བཞག་སེ་ལོག་ཕིན་པ་རེད།

བྱས་ན་ཙི་ཙིས་སྐད་ཆ་ཅི་ཞིག་དྲིས་སམ། ཅི་སེ་མ་ཤེས་ ན་ཤོག་གངས། 80 གཟིགས།

46

༡༡. ཚིག་ཕྲད་ཞིང་སོགས།

ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས།

ཚིག་ཕད་ཞྲིང་སྩོགས་ང་ན་མ། །

འ་དང་ར་ལ་མཐའ་མེད་མཐར། ། ཞྲིང་ཞེས་ཞེ་འྩོ་ཞེ་ན་ཞྲིག །

ག་ད་བ་དང་ད་དྲག་མཐར། ། ཅྲིང་ཅེས་ཅེ་འྩོ་ཅེ་ན་ཅྲིག །

ས་མཐར་དམྲིགས་བསལ་ཞེས་མ་གཏྩོགས། ། ཤྲིང་ཤྲིག་ཤེ་འྩོ ་ཤེ་ན་འཐྩོབ། །ཅེས་པ་ལྟར།

ཚིག་ཕད་ཞྱིང་སོགས་ཏེ་ཞྱིང་ཞེས་ཞེའ་ོ ཞེ་ན་ཞྱིག་བཅས་ཚིག་ཕད་ལྔ་པོ་རེས་འཇུག་ང་དང་། ན།

མ། འ། ར། ལ་དང་། རེས་འཇུག་མེད་པའྱི་རེས་སུ་སྦོར་དགོས་པ་དང་། ཅྱིང་ཅེས་ཅེའ་ོ ཅེ་ན་ཅྱིག་

ལྔ་རེས་འཇུག་ག་དང་། ད། བ་དང་། ཡང་འཇུག་ད་ཡྱི་རེས་སུ་སྦོར་དགོས། ཤྱིང་ཤྱིག་ཤེའོ་ཤེ་

ན་བཅས་བཞྱི་པོ་ས་ཡྱི་མཐར་སྦོར་དགོས། འོན་ཀང་ས་ཡྱིག་གྱི་མཐར་ཤེས་མྱི་སྦོར་བར་དམྱིགས་ བསལ་གྱིས་ཞེས་སྦོར་དགོས་པ་ཡྱིན།

དོན་ནྱི། སྡུད་པ་དང་། མཚམས་སྦོར། ཚིག་དོན་གསལ་བྱེད། མཇུག་སྡུད་པ། དྲྱི་བའྱི་གཞྱི་སོན་ པ། བསྐུལ་བའྱི་དོན། སོན་པའྱི་དོན། གདམས་པའྱི་དོན་བཅས་ལ་འཇུག 47

ཚིག་ཕད་ཞྱིང་སོགས་མྱིང་མཐར་སྦོར་ཚུལ་ནྱི་གཤམ་གསལ་རེའུ་མྱིག་ནང་བཀོད་པ་བཞྱིན་ཡྱིན། རེས་འཇུག

ཚིག་ཕད།

ང་ན་མ་འ་ར་ལ་དང་མཐའ་མེད། ཞྱིང་ཞེས་ཞེའ་ོ ཞེ་ན་ཞྱིག ག་ད་བ་དང་ད་དྲག ས།

ཅྱིང་ཅེས་ཅེའ་ོ ཅེ་ན་ཅྱིག

ཤྱིང་ཞེས་ཤྱིག་ཤེའོ་ཤེ་ན།

དོན་གྱི་སྦོར་ཚུལ་ནྱི།

༡། ཞྱིང༌། ཅྱིང༌། ཤྱིང་གསུམ།

ཀ ཕོགས་གཅྱིག་ཏུ་སྡུད་པ་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན། བདེ་ཞྱིང་སྐྱ​ྱིད། ཡང་ཞྱིང་གཡོ། བརག་ཅྱིང་

དཔད། ལག་པ་འཇམ་ཞྱིང་མཉེན། དགའ་ཞྱིང་གུས། མཆུ་དམར་ཞྱིང་གུག་པ། འཇྱིགས་ཤྱིང་ སྐྲག ལྟ་བུ།

ཁ། མཚམས་སྦོར་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན། མཆོད་ཅྱིང་གསོལ་བ་གདབ། ལམ་བཀག་ཅྱིང་འཕོག་ བཅོམ་བྱས། མྱིག་ཆུ་བཏང་ཞྱིང་ལོ་རྒྱུས་བཤད། རྣམ་ཐར་ཐོས་ཤྱིང་ངོ་མཚར་སྐྱེས། ལྟ་བུ། ༢། ཞེས་དང་ཅེས་གཉྱིས་མྱིང་དང་ཚིག་དོན་གསལ་བྱེད་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན།

ཁ་ཏོན་ཐོནད་ཅེས་བསྐུལ། ལག་ཏུ་འབྱོརད་ཅེས་བཤད། འཕུར་ཏེ་སོང་ཞེས་ཟེར། བོད་རྱིགས་ ཞེས་པ་ནྱི་སྱིང་རེ་ལན། གཞན་གྱིས་མྱི་ཐུབ་ཅེས་གགས་སོ། །ལྟ་བུ།

༣། ཞེའ།ོ ཅེའ།ོ ཤེའ་ོ གསུམ་མཇུག་སྡུད་པའྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན།

དངོས་གྲུབ་འབྱུང་ཞེའ།ོ །གང་འདོད་བསྩལད་ཅེའ།ོ །ཆོས་བཤད་ཅེའ།ོ །འཕེལ་ཞྱིང་རྒྱས་ཤེའོ། །ལྟ་བུ། 48

༤། ཞེ་ན། ཅེ་ན། ཤེ་ན་གསུམ་དྲྱི་བའྱི་གཞྱི་སོན་པ་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན།

གང་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། གང་དུ་འཇུག་ཅེ་ན། རོད་བྱེད་ཅྱི་ཡྱིན་ཞེ་ན། སུ་ལ་མངའ་ཞེ་ན། ནམ་ཞྱིག་ ངེས་ཤེ་ན། དེ་གང་གྱིས་བཟོས་ཤེ་ན། ལྟ་བུ།

༥། ཞྱིག ཅྱིག ཤྱིག་གསུམ་གྱི་འཇུག་ཚུལ།

ཀ བསྐུལ་བའྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན། བཤེས་གཉེན་སེནད་ཅྱིག གནས་སུ་སོང་ཞྱིག ལས་ ཀ་བདག་གྱིར་བྱོས་ཤྱིག ཆོས་འཁོར་སྐོརད་ཅྱིག དོན་དུ་གཉེར་ཞྱིག ལྟ་བུ་དང༌།

ཁ། སོན་པའྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན། བ་མེད་གོ་འཕང་འཐོབ་གྱུར་ཅྱིག སྡུག་བསལ་རྒྱ་མཚོ་ རབ་སྐེམ་ཞྱིག ལོངས་སྤོད་དབྱར་མཚོ་ལྟར་རྒྱས་ཤྱིག ལྟ་བུ།

ག གདམས་པའྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན། བག་མེད་ཀྱི་སྤོད་པ་མ་སོན་ཅྱིག རང་རྒྱུད་མ་ངན་ ཞྱིག གོང་དུ་མ་གནས་ཤྱིག ལྟ་བུ།

ང་། ངོས་བཟུང་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན། མྱི་ཞྱིག ལུག་ཅྱིག ལུས་ཤྱིག ལྟ་བུའོ། །

49

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། བར་སྟློང་སློངས། • • • • •

ཞྱིག ཅྱིག ཤྱིག་གསུམ་ལས་གང་འཐོབ་བྲྱིས།

སློབ་སྦོང་ཧུར་ཐག་གྱིས་

འདྱིར་ལྟོས་

ཁ་ལ་ཉོནད་

ཞེས། ཅེས་གཉྱིས་ལས་གང་འཐོབ་བྲྱིས། ཟེར།

ངས་མཐོང་

མགོགས་པོར་མཇལ་ཡོང་

གསོལ་ཇ་མཆོད་

བཤད། ཧུར་ཐག་བྱོས་

ཞྱིང༌། ཅྱིང༌། ཤྱིང་གསུམ་ལས་གང་འཐོབ་སྐོངས། མཛའ་

བརག་

བཏང༌།

རྨྱི་ལམ་དེ་འདྲ་

བརྩེ་བ།

ཁ་བར་བྱས།

ཡངས་

དཔད་པ།

དཀར་

ཞེ་ན། ཅེ་ན། ཤེ་ན་གསུམ་ལས་གང་འཐོབ་སྐོངས།

རྒྱ་ཆེ་བ།

འཇམ་པ།

མྱིག་གྱིས་མཐོང་

སུ་ལ་འདུག་

ཆར་པས་སྦངས་

གང་དུ་ཕྱིནད་

ཞེའ།ོ །ཅེའ།ོ །ཤེའ་ོ གསུམ་ལས་གང་འཐོབ་སྐོངས།

རང་ངོས་ནས་བྱུང་

འདོད་དོན་འགྲུབ་

ལས་དོན་ཚར་

དྲང་པོ་ཤོད་དགོས་

གཉིས་པ། ཀ་སེའི་དཔེར་བརློད་རྣམས་ཀི་འཇུག་ཚུལ་གང་ཡིན་ཁ་སེ་ནས་ཚོལ།

ཀ་སེ།

ཁ་སེ།

བག་མེད་ཀྱི་སྤོད་པ་མ་སོན་ཅྱིག

སོན་པ་ལ་འཇུག་པ།

ལམ་བཀག་ཅྱིང་འཕོག་བཅོམ་བྱས།

མྱིང་དང་ཚིག་དོན་གསལ་བྱེད།

གང་དུ་འཇུག་ཅེ་ན།

དངོས་གྲུབ་འབྱུང་ཞེའ།ོ ། འཕུར་ཏེ་སོང་ཞེས་ཟེར།

བ་མེད་གོ་འཕང་ཐོབ་གྱུར་ཅྱིག

མཚམས་སྦོར།

མཇུག་སྡུད་པར་འཇུག་པ། དྲྱི་བའྱི་གཞྱི་སོན་པ།

བསྐུལ་བ་ལ་འཇུག་པ།

50

ཇ་བཀགས།

གསུམ་པ། དཔེར་བརློད་རེ་བིས།

ཞྱིང་། ཅྱིང་། ཤྱིང་གསུམ་ཕོགས་གཅྱིག་ཏུ་སྡུད་པ་ལ་འཇུག་པ། ཞྱིང༌། ཅྱིང༌། ཤྱིང་གསུམ་མཚམས་སྦོར་ལ་འཇུག་པ།

ཞེས་དང་། ཅེས་གཉྱིས་མྱིང་དང་ཚིག་དོན་གསལ་བྱེད་ལ་འཇུག་པ། ཞེ་ན། ཅེ་ན། ཤེ་ན་གསུམ་དྲྱི་བའྱི་གཞྱི་སོན་པར་འཇུག་པ། ཞྱིག ཅྱིག ཤྱིག་གསུམ་བསྐུལ་བ་ལ་འཇུག་པ།

བཞི་པ། སློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་ལན་ཐློབས།

༡། ཞྱིང་ལ་སོགས་པའྱི་ཚིག་ཕད་རྣམས་གང་དང་གང་ཡྱིན་ནམ།

༢། ཞྱིང་སོགས་བསན་པའྱི་ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་གྱི་རྩ་ཚིག་གང་ཡྱིན་ནམ། ༣། རེས་འཇུག་ཡྱི་གེ་གང་གྱི་རེས་སུ་ཤྱིང་ཤེའོ་ཤེ་ན་ཤྱིག་ཐོབ་བམ། ༤། ས་མཐར་དམྱིགས་བསལ་ཞེས་འབྲྱི་དགོས་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།

51

ག) ཚིག་ཕྲད་གཞན།

ག) ཚིག་ཕྲད་གཞན།

ཚིག་ཕད་གཞན་འགའ་ཞྲིག་བཤད་པའྲི་སྩོབ་ཚན་གཉྲིས་གྩོ་སྒྲིག་བས་ཡྩོད་པས།

ཕད་དེ་དག་དངྩོས་སུ་སུམ་ཅུ་པས་ཚིག་ཟྲིན་དུ་མེད་ཀང་སུམ་ཅུ་པའྲི་ཁྩོངས་སུ་ གཏྩོགས་པར་མ་ཟད། ཡྲི་གེ་འབྲི་ཀྩོག་སྐབས་བེད་སྤྩོད་ཤྲིན་ཏུ་ཆེ་བས་སྦང་བར་ བཞག

རྩོམ་རྲིག་སེ་ཚན་སྩོབ་ཁྲིད་སྐབས་དང་ཚགས་ཤྩོག་སྩོགས་ནས་ཕད་ངྩོས་འཛིན་ གྲིས་ལག་ལེན་འཁྱྩོལ་ཐབས་བེད་དགྩོས།

52

༡༢. ཞར་བྱུང་ཕྲད་འགའ་ཞིག་བཤད་པ། (ཀ) མཆན།

གཤམ་གྲི་སྩོབ་ཚན་གཉྲིས་གྩོ་ཤུལ་གྲགས་པ་འབྱུང་གནས་

ལགས་ཀྲིས་སེལ་བའྲི་《བྩོད་ཀྲི་བརྡ་སྤྩོད་རྲིག་པའྲི་གཞུང་ལས་བྱུང་བའྲི་ ཕད་ཀྲི་གྲངས་ཀའྲི་རྣམ་གཞག་ངྩོ་སྤྩོད་རགས་ཙམ་ཞུ་བ་》ཞེས་པ་ལས་ བཏུས་ཏེ་བཟྩོ་བཅྩོས་ཅུང་ཟད་བས་ནས་བཀྩོད་པ་ཡྲིན།

ཞར་བྱུང་ཕད་འགའ་ཞྱིག་བཤད་པ་ནྱི། སུམ་ཅུ་པའྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤྱིང་སུམ་ཅུ་པའྱི་འགེལ་པ་ ཕལ་མོ་ཆེར་གསལ་མེད་པ་དང༌། རྒྱུན་ལན་གྱི་ཁ་སྐད་དང་ཡྱིག་སྐད་གང་གྱི་ཆ་ནས་ཀང་མེད་དུ་ མྱི་རུང་བ་རྣམས་ལས་འདྱིར་ཕད་གཞན་འགའ་ཞྱིག་བརོད་པར་བྱ། ༡། ཡྱིད་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་སོན་པའྱི་ཕད།

ཀེ་མ་དང༌། ཀྱི་ཧུད། ཨེ་མ། ཨེ་མ་ཧོ། ཨ་མ་མ། ཨ་ལ་ལ། ཨ་ཧོ། ཨ་རེ། ཨ་ཙི། ཧེ་ཧེ། སོགས་ཡྱིན་ཏེ། དཔེར་ན།

ཀ ཨེ་མ་ཧོ་མཚུངས་མེད་རྒྱལ་བའྱི་སས།

ཁ། ཨ་མ་མ་་་འདྱི་འདྲའྱི་སེམས་ཉྱིད་ཀྱི་དགའ་བ།

ག ཨ་རེ་མདང་དགོང་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དེ་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ་སམ།

ང་། ཧེ་ཧེ་ཡོན་ཏན་མེད་པའྱི་མཁས་པ་དགོད་རེ་བྲོ་ལྟ་བུ་གཞན་ལའང་རྱིགས་སྒེས། 53

༢། ཚད་གཞྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཕད།

ཤྱིན་ཏུ། རྣམ་པར། ཆེས། ཧ་ཅང༌། ལྷག་པར། ངེས་པར། ཁད་པར། ཅུང་ཟད། ཕན་བུ་ བཅས་ཡྱིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཀ ཤྱིན་ཏུ་དགའ།

ཁ། རྣམ་པར་གསལ།

ག ལྷག་པར་དཀོན།

ང་། ཁད་པར་འཕགས་ལྟ་བུ་གཞན་ལའང་རྱིགས་སྒེས།

༣། ལྷག་དོན་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒ།

ད་དུང༌། ད་རུང༌། མ་ཟད། མ་ཚད། ཅྱིས་ཀང༌། ད་གཟོད། ཐ་ན། མ་མཐའ་བཅས་ཡྱིན་ ཏེ། དཔེར་ན།

ཀ ལེགས་པར་ཉོན་དང་ད་རུང་ཤོད་རྒྱུ་ཡོད། ཁ། འདྱི་ཡྱིས་མ་ཚད་མང་དུ་མཆྱིས།

ག ཁོང་གྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་ཅྱིས་ཀང་བསྒྲུབ་དགོས།

ང་། གཞན་ལ་སེར་རྒྱུ་ཕར་ཞོག ཐ་ན་རང་གྱིས་སྤོད་རྒྱུ་ཡང་མེད་ལྟ་བུ་གཞན་ལའང་ རྱིགས་སྒེས།

༤། འགལ་འབྲེལ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཕད།

མོད་ཀྱི། འོན་ཀང༌། ཕར་ཞོག ལྟ་ཞོག ལྟ་ཅྱི་སོས་བཅས་ཡྱིན་ཏེ། དཔེར་ན།

ཀ ཁོད་ཀྱིས་བཤད་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀང་ཞྱིབ་ཏུ་བརག་དཔད་བྱེད་དགོས། ཁ། བོད་ཡྱིག་ལྟ་ཞོག་བོད་སྐད་ཀང་མྱི་ཤེས།

54

ག སུམ་རགས་དག་གསུམ་མྱི་ཤེས་པས། འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་ལྟ་ཅྱི་སོས་ལྟ་བུ་གཞན་ ལ་རྱིགས་སྒེས།

༥། གཞུང་འདྲེན་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཕད།

དེ་ཡང༌། འདྱི་སྐད་གཉྱིས་ཡྱིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཀ དེ་ཡང་སོན་གྱི་བྱུང་བ་བརོད་པ་ལས།

ཁ། འདྱི་སྐད་བདག་གྱིས་ཐོས་པ་དུས་གཅྱིག་ན་ལྟ་བུ་གཞན་ལའང་རྱིགས་སྒེས།

55

༡༣. ཞར་བྱུང་ཕྲད་འགའ་ཞིག་བཤད་པ། (ཁ)

༦། རྒྱུ་མཚན་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཕད།

ཕྱིར། གཤྱིས། ཕྱིན་བཅས་གསུམ་ཡྱིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཀ མ་མཐོང་ཕྱིར་ན་མེད་པ་མྱིན།

ཁ། ཉེན་ཁ་ཡོད་གཤྱིས་དོགས་ཟོན་བྱོས།

ག བཟང་པོའྱི་གོགས་དང་འགོགས་ཕྱིན་བཟང་པོར་འགྱུར་ལྟ་བུའོ། །

༧། ཅྱིག་ཅར་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཕད།

དང་འབྲེལ། དང་སྦྲགས། དང་མཚུངས་བཅས་ཡྱིན་ཏེ་དཔེར་ན། ཀ བྱེད་སོ་དང་འབྲེལ་ཏེ་སློབ་ཁྱིད་བྱེད་དགོས།

ཁ། གད་མོ་དང་སྦྲགས་ཏེ་གཏམ་བཤད་བྱས།

ག རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྱིད་བྱུས་དང་མཚུངས་པར་ལག་བསར་བྱེད་དགོས། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །

༨། མཉམ་གནས་སོན་པའྱི་ཕད།

ཆབས་ཅྱིག་ཏུ། ལྷན་ཅྱིག་ཏུ། མཉམ་གཅྱིག་ཏུ་བཅས་གསུམ་ཡྱིན་ཏེ། དཔེར་ན། 56

ཀ གོགས་པོ་རྣམས་དང་ཆབས་ཅྱིག་ཏུ་གོས་མོལ་བྱེད།

ཁ། འཐུས་མྱི་རྣམས་ལྷན་ཅྱིག་ཏུ་འཛོམས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་ཆེན་རྣམས་ལ་མཉམ་ གཅྱིག་ཏུ་བཀའ་གོས་མཛད་འདུག་ལྟ་བུའོ ། །

༩། དུས་ཡུན་ཆེས་ཐུང་ངུ་སོན་པའྱི་ཕད།

སྐད་ཅྱིག དེ་མ་ཐག གཉྱིས་ཡྱིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཀ སྐད་ཅྱིག་གཅྱིག་ཏུ་སྤྲུལ་པ་དཔག་མེད་སོན།

ཁ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དག་རྣམས་བཏུལ། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །

༡༠། ལོག་ནས་དྲྱི་བ་སོན་པའྱི་ཕད།

གང༌། གང་ནས། ག་ལ་བཅས་ཡྱིན་ཏེ། དཔེར་ན།

ཀ ཡོད་པ་མ་ཡྱིན་གང༌།

ཁ། ཁྱི་རྒན་ལྟོགས་ཀང་ལགས་རྱིགས་གང་ནས་ཟ།

ག ལོངས་སྤོད་ཆེན་པོ་ག་ལ་དོར། ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །

༡༡། ཚོད་དཔག་བྱེད་པ་སོན་པའྱི་ཕད།

ཕལ་ཆེར། ཧ་ལམ། ཡན་མན་གསུམ་ཡྱིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཀ དེ་ཚོ་ཕལ་ཆེར་ཞྱིང་པ་རེད།

ཁ། དེ་གཉྱིས་ཧ་ལམ་འདྲ་བ་རེད།

ག དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་ཡན་མན་རེད། ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །

57

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། གཤམ་གསལ་རྣམས་ལ་ནང་དློན་དང་ལན་པའི་དཔེར་བརློད་རེ་བིས།

ཨ་ཧོ། ཀུན་ཏུ། ད་གཟོད། ཕར་ཞོག འདྱི་སྐད། ——དང་འབྲེལ། ——དང་སྦྲགས། ——དང་ མཚུངས། ལྷན་ཅྱིག་ཏུ། ག་ལ། ཡན་མན། འོན་ཀང་། ཕྱིར། ལྷན་ཅྱིག་ཏུ། དེ་མ་ཐག ཕལ་ཆེར།

གཉིས་པ། ཕྲད་དག་གང་གི་ཁློངས་སུ་འདུ་མིན་དབྱེ་བ་ཕེས།

དེ་ཡང༌། བདེན་མོད། ཐ་ན། ད་རུང༌། ཆབས་ཅྱིག་ཏུ། གང༌། རྣམ་པར་གསལ། ཨེ་མ་ཧོ། ག་ལ།

གསུམ་པ། བརློད་པའི་ནང་འློག་ཐིག་ཡློད་པའི་ཕྲད་རྣམས་གང་གི་ཁློངས་སུ་གཏློགས་མིན་བིས།

ཀྱི་ཧུད། དགུན་དུས་ཀྱི་གང་ངར། ཁོད་ཀྱིས་ས་གཞྱིའྱི་གཡུ་གོས་རབ་ཏུ་བཅོམ་པས་དེ་ཡྱིས་སྐྱེ་འགོ་རྣམས་ལ་ སྐྱོ་ལྷང་ལྷང་གྱི་སྣང་ཚུལ་ཡ་ང་བ་ཞྱིག་སེར་བར་མ་ཟད། ཆབས་ཅྱིག་ཏུ་ཆུ་མོའྱི་རང་བཞྱིན་བཟང་པོ་དེ་ཡང་

སྐབས་ཤྱིག་རང་དབང་གྱི་ཁ་ཕོགས་བསྒྱུར་ནས་ལགས་སྒོག་ལ་བཅྱིངས་པའྱི་འཁག་རོམ་དུ་བཅུག ཁོད་ཀྱིས་ སྐྱེ་འགོ་གང་ཟུག་གྱིས་མནར་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་ག་ལ་དོར། ད་གཟོད་མྱི་རྣམས་ཀྱིས་དགུན་དུས་ཞེས་པའྱི་མྱིང་དེ་ གོ་ཕྱིན་རང་དབང་མེད་པར་སེམས་སུ་གང་ཤུར་ཤུར་གྱི་འཇྱིགས་པ་ཞྱིག་ངང་གྱིས་ཐོན་ངེས་རེད།

བཞི་པ། སློབ་མ་རེས་ཕྲད་རེར་ཚིག་སྒྲུབ་བཟློས་རེས་འགེལ་བཤད་བྱེད་ཐུབ་ན་ལེགས།

58

རོམ་རིག་སེ་ཚན།

རློམ་རིག་སེ་ཚན།

སེ་ཚན་འདྲིར་རྩོམ་རྲིག་ཤེས་བའྲི་སྩོབ་ཚན་གཅྲིག་དང་། གསལ་བཤད་རྩོམ་དཔེ་ལྔ་བཅས་

བཀྩོད་ཡྩོད།

རྩོམ་རྲིག་གྲི་སྩོབ་ཚན་འདྲི་དག་བརྒྱུད་ནས་སྩོབ་ཕྲུག་རྣམས་ཀྲི་རྩོམ་རྲིག་གྲི་ཆུ་ཚད་གྩོང་མཐྩོར་

གཏྩོང་དགྩོས་པར་མ་ཟད། འཚོ་བ་དངྩོས་ཀྲི་ནང་ལག་ལེན་དུ་འཁྱྩོལ་ཐབས་བེད་རྒྱུ་གནད་ཀྲི་

དམ་པར་འཛིན་དགྩོས།

ཀ) གསལ་བཤད་རློམ་ཡིག

གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྲིག་ཅེས་པ་ནྲི། རྩོད་བེད་ཀྲི་ཚིག་ཉུང་ཞྲིང་བརྩོད་བའྲི་དྩོན་གསལ་བའྲི་སྩོ་

ནས་དངྩོས་པྩོ་གང་ཞྲིག་གྲི་ངྩོ་བྩོ་དང་། ཁྱད་ཆྩོས། གྲུབ་ཚུལ། བེད་ནུས། འགྱུར་ལྡྩོག་སྩོགས་གསལ་

བཤད་ཀྲི་ལམ་ནས་སྒྩོ་སྐུར་སངས་ཏེ་ངྩོ་སྤྩོད་དང་། འགྲེལ་བཤད་བེད་པའྲི་རྩོམ་ཡྲིག་ཅྲིག་ལ་ཟེར།

གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྲིག་དང་གསལ་བཤད་གཉྲིས་ལ་འབེལ་བ་ཟབ་མྩོ་ཡྩོད། ཡྲིན་ནའང་། དེ་གཉྲིས་ ཀྲི་གྩོ་དྩོན་གཏན་ནས་མྲི་འདྲ་སེ། གཅྲིག་ནྲི་རྩོམ་ལུས་ཀྲི་རྲིགས་ཤྲིག་ཡྲིན་ལ་ཅྲིག་ཤྩོས་ནྲི་སྐད་བརྡའྲི་ མཚོན་སངས་ཤྲིག་ཡྲིན།

མྲི་ཞྲིག་སྩོབ་ཆེན་ནས་མཐར་ཕྲིན་རེས་ངེས་པར་དུ་སན་ངག་དང་བརམས་སྒྲུང་འབྲི་ཤེས་དགྩོས་པའྲི་

ངེས་པ་མེད། འྩོན་ཀང་། གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྲིག་ནྲི་ངེས་པར་དུ་འབྲི་ཤེས་དགྩོས། དེ་ནྲི་འཚོ་བ་དང་ སྩོབ་སྦྩོང་། བ་བ་སྩོགས་གང་ལའང་འབེལ་བ་ཆེ་བས་ཡྲིན། གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྲིག་གྲི་དམྲིགས་ཡུལ་ནྲི།

ཀྩོག་པ་པྩོར་བརྒྱུད་སྤྩོད་བས་པའྲི་ཤེས་བ་གང་དེ་

གསལ་བར་ཤེས་སུ་འཇུག་རྒྱུ་དེ་ཡྲིན་ལ། འབྲི་སངས་ཀྲི་ཆ་ནས་གསལ་བཤད་ཀྲི་རང་བཞྲིན་ལྡན་

ཞྲིང་། ཕ་རྩོལ་པྩོར་ངྩོ་སྤྩོད་བེད་པ་འབུར་དུ་ཐྩོན་ནས་གསལ་པྩོར་ཆགས་པའྲི་ནུས་པ་ལྡན་དགྩོས།

གསལ་བཤད་བེད་ཐབས་ལ་འདྲི་ཙམ་ཞེས་ཁ་ཚོན་གཅྩོད་མྲི་ཐུབ་ཀང་། ཡྩོངས་གྲགས་སུ་སྤྩོད་པ་

འགའ་བརྩོད་ན། མཚན་ཉྲིད་འགྩོད་པའྲི་ཐབས། འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་པའྲི་ཐབས། དཔེ་འདྲེན་པའྲི་ ཐབས་སྩོགས་མང་པྩོ་ཡྩོད།

59

དཔེར་ན། 《 ཕྩོ་བང་ཡུམ་བུ་བླ་སང་ངྩོ་སྤྩོད་བེད་པ》 ཞེས་པའྲི་རྩོམ་ཡྲིག་ཏུ། ངྩོ་སྤྩོད་བེད་པའྲི་ཐབས་བེད་ སྤད་དེ་གསལ་བཤད་འདྲི་ལྟ་བུ་ཞྲིག་བས་ཡྩོད།

རྒྱབ་རྲི་ཇྩོ་མྩོ་བཀྲ་ཤྲིས་ཚེ་རྲིང་མའྲི་གཡྩོན་གྲི་བག་ཟུར་སྩོ་རུ་ཡྩོད་པའྲི་བྩོད་ཀྲི་མཁར་གྲི་དང་པྩོ་གཉའ་ཁྲི་

བཙན་པྩོའྲི་བཞུགས་གནས། ནང་པའྲི་ཆྩོས་ཀྲི་བསན་པ་དབུ་བརེས་པའྲི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐུ་མཁར་ཡུམ་ བུ་བླ་སང་ཞེས་པ་དེ་ཡྲིན། ༸རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའྲི་སྐབས་སུ་བཞེངས་པའྲི་དབུ་རེའྲི་རྒྱ་ཕྲིབས་བསྩོམས་པས་

ཐྩོག་བརེགས་དགུ་དང་ལྡན། ཕྩོ་བང་འདྲིའྲི་སྩོ་ནུབ་ཏུ་གཏད་པ་དེ་ནྲི་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པྩོའྲི་སྐུ་མཁར་དང་པྩོ་དེ་ ཡྲིན་པར་གྲགས། ཕྩོ་བང་གྲི་ལྡེབས་རྲིས་སུ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པྩོ་གཉའ་བར་བཏེགས་ཏེ་གདན་དྲངས་པའྲི་ལྩོ་ རྒྱུས་བཀྩོད་ཡྩོད།

ཡང་། 《 གནའ་རབས་ཀྲི་ལྷ་ལྡན་གྲྩོང་ཁྱེར།》 ཞེས་པ་ལས་གསལ་བཤད་འདྲི་ལྟ་བུ་ཞྲིག་བས་ཡྩོད།

གནའ་རབས་ཀྲི་ཉྲི་འྩོ ད་གྲྩོང་ཁྱེར་འདྲི་ནྲི་མྲི་ལྩོ་ཆྲིག་སྩོང་སྔྩོན་ནས་བསྲིལ་ལྩོངས་ཡྩོངས་ཀྲི་ཆབ་སྲིད་དང་།

དཔལ་འབྩོར། རྲིག་གནས་བཅས་ཀྲི་སྲིང་ནྩོར་གཅྲིག་ཏུ་འདུས་པའྲི་ལྟེ་གནས་དང་། མཁས་དབང་དུ་མའྲི་བླྩོ་ གྲྩོས་ཀྲི་སྒྱུ་རལ་ཅྲི་དགར་ངྩོམ་པའྲི་དྩོ་ར། རྒྱ་དཀར་ནག་དང་བལ་ཡུལ་ལ་སྩོགས་མྲི་རྲིགས་བར་གྲི་མཛའ་ གཅུགས་འབེལ་བ་འཛུགས་སའྲི་གསེར་ཟམ་བཅས་ཡྲིན།

60

༡༤. གསལ་བཤད་རོམ་ཡིག་ངོ་འཕྲོད་ཐབས།

རྒྱུགས་ཤོག་ཅྱིག་གྱི་ནང་གཤམ་གྱི་རྱི་མོ་འདྱི་བཞག་ནས་གསལ་བཤད་རང་བཞྱིན་གྱི་རྩོམ་ཡྱིག་

ཅྱིག་བྲྱིས་ཏེ་རྱི་མོའྱི་ནང་དོན་ངོ་སྤོད་བྱེད་དགོས། ཞེས་གསལ་ཡོད།

འདྱིའྱི་འོག་ན་ཆུ་མྱི་འདུག ཡང་བསྐྱར་ས་བརེས་ནས་བརྐོ།

ལན་ཤོག་ནང་། གསལ་བཤད་རང་བཞྱིན་ཅན་གྱི་རྩོམ་ཡྱིག་ཅུང་དཀོན་ཞྱིང་། དེ་དག་ལས་གསལ་

བཤད་མྱིན་པའམ། གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ལེགས་པོ་ཞྱིག་མྱིན་པའྱི་རྩོམ་ཡྱིག་གསུམ་ལ་དཔད་ བརོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡྱིན།

61

རྒྱུགས་སྤོད་པ་ཀ་པ།

ཕུ་བོ་གཟུགས་རྱིང་གྱིས་སོན་མ་ཞྱིག་ནས་དོང་ཆུ་ཞྱིག་བརྐོ་འདོད་ཡོད་ཀང་། ཟླ་བ་འགའ་

ནར་འགངས་སུ་ལུས་སོང་། ཁོའྱི་ཆུང་མས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པས། ཁོ་སུན་ སྣང་དང་བཅས་ཏེ“སང་ཉྱིན་བརྐོ”ཞེས་པའྱི་ཚིག་འདྱི་ཤོར་བ་རེད།

ཕྱི་ཉྱིན་ནམ་ལངས་མ་ཐག ཕུ་བོ་གཟུགས་རྱིང་མལ་ལས་ལང་ནས་ལགས་ཁེམ་ཞྱིག་བཟུང་སེ་

ར་སྐོར་ནང་བརྐོ་འགོ་བཙུགས། རྱི་བོ་ཆུང་ཆུང་ཞྱིག་གྱི་ཚད་དང་མཉམ་པའྱི་ས་བརྐོས་ནའང་

ད་དུང་ཆུ་མེད་པ་ཅྱི་རེད་སམ་ཏེ་ཁོ་དོགས་པ་སྐྱེས་ནས། འདྱི་ན་ཏན་ཏན་ཆུ་མྱི་འདུག ཡང་ བསྐྱར་ས་བརེ་ནས་བརྐོ་སམ། ཁོས་ཡང་བསྐྱར་ས་གཞན་ཞྱིག་ནས་ཡུད་ཙམ་ལ་བརྐོས་རེས།

སུན་སྣང་སྐྱེས་ནས་ར་སྐོར་འདྱིའྱི་ས་འོག་ན་ཆུ་མྱི་འདུག་སམ། ཆུང་མས་ཁོ་ལ། “གེན་འདང་

མ་རྒྱག དོང་ཆུ་བརྐོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད”ཅེས་སྐུལ་མ་བྱས་པ་ན། ཁོར་ནུས་ཤུགས་ཤྱིག་རྒྱས་ཏེ་མྱི་ཊར་ བཅུ་ལྷག་བརྐོས་ཀང་ཆུ་མ་ཐོན་པས་ཁོ་འཚབ་སེ་འདྱིའྱི་འོག་ན་ཆུ་མྱི་འདུག ཡང་བསྐྱར་ས་

བརེས་ནས་བརྐོ་སམ་ནས་ས་བརེས་ཏེ་ལགས་ཁེམ་གཉྱིས་བརྐོས་རེས་ཡང་ཁོ་དོགས་པ་ལངས་ ནས“འདྱི་ནའང་ཆུ་མྱི་འདུག ཡང་བསྐྱར་ས་བརེས་ནས་བརྐོ་...” དཔད་མཆན།

ཕུ་བོ་དང་། ཟླ་བ་འགའ་ནར་འགངས་སུ་ལུས་པ། ཁོའྱི་ཆུང་མས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་

སྐུལ་འདེད་བྱས་པ། ཁོ་སུན་སྣང་དང་བཅས་ཏེ། ཕྱི་ཉྱིན་ནམ་ལངས་མ་ཐག མལ་

ལས་ལང་། རྱི་བོ་ཆུང་ཆུང་ཞྱིག་གྱི་ཚད་དང་མཉམ་པ། ཆུང་མས་ཁོ་ལ། “གེན་འདང་ མ་རྒྱག དོང་ཆུ་བརྐོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད”ཅེས་སྐུལ་མ་བྱས་པ། ཁོར་ནུས་ཤུགས་ཤྱིག་རྒྱས་པ།

མྱི་ཊར་བཅུ་ལྷག་བཅས་པ་རྣམས་མུན་ནག་སྦར་འཛིན་བྱེད་པ་ལྟར། རང་སྣང་གང་

ཤར་གྱིས་གཏམ་རྒྱུད་ཅྱིག་བསྒྱིགས་ཤྱིང་ཁུངས་ལུང་ཅྱི་ཡང་མེད་པའྱི་མྱི་སྣ་དང་བྱུང་ རྱིམ་བཟོས་ནས་ཇྱི་བཞྱིན་བརོད་པའམ། ཡང་ན་སྒྲུང་ཐུང་ཡྱིག་བརྒྱ་མ་ཞྱིག་བྲྱིས་

འདུག་པས། གསལ་བཤད་རང་བཞྱིན་གྱི་རྩོམ་ཡྱིག་ཅྱིག་ཆགས་ཐུབ་མེད། 62

རྒྱུགས་སྤོད་པ་ཁ་པ།

ཟུར་ཟའྱི་རྱི་མོ་འདྱི་ཡྱིས་མཚན་ཉྱིད་རྱིག་པའྱི་གནས་ལུགས་ཟབ་མོ་ཞྱིག་གསལ་བཤད་བྱས་

ཡོད་པ་རེད། དེ་ནྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་ན་སྱིང་རུས་མེད་པས་ལས་མཐའ་མྱི་འཁོལ་བ་ཞེས་པ་དེ་ཡྱིན།

སྣང་ཚུལ་འདྱིའྱི་རྱིགས་ནྱི་ང་ཚོའྱི་འཚོ་བའྱི་ཁོད་ནའང་ཡོད། སློབ་གོགས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ནང་

སྦོང་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་འདྱི་བསྒྲུབ་མ་ཐུབ་ན། དེ་བསྒྲུབ་པའྱི་འགྱུར་མེད་ཀྱི་སྱིང་སོབས་ མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད།

བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའམ་དོན་དག་ཅྱི་ཞྱིག་བསྒྲུབ་ཀང་དཀའ་ངལ་དང་འཕད་ན་དཔའ་ཞུམ་ནས་སླ་ སར་འཇུས་ཏེ་དཀའ་ས་བསྐྱུར་བ། སྡུག་རུས་རྒྱག་མྱི་ཕོད་པར་ནམ་ཡང་ལྷོད་བདེའྱི་ངང་སོད་

པ༑ འདྱི་ནྱི་ཕོགས་གཅྱིག་ཡྱིན། དཔེ་བཞག་ན། ན་གཞོན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་རྱི་འདྱིའྱི་སེང་ནས་ཕ་

གྱི་མཐོ་བར་སམ། ཡང་དེར་འགོས་རེས་གཞན་དེ་མཐོ་བར་བསམས་ནས་ཡར་འཛེགས་མར་

འབབ་བྱེད་པ་རེད།

ཟུར་ཟའྱི་རྱི་མོ་འདྱི་ནྱི་འབད་པ་ལྷོད་མེད་བྱེད་པའྱི་མྱིའྱི་བྲྱིས་རྱིས་ཤྱིག་རེད། དྲང་ཕོགས་

ནས་བལྟས་ན་རྱི་མོ་འདྱིའྱི་སེང་གྱི་མྱིས་ནུས་ཤུགས་མྱི་ཉུང་བ་ཞྱིག་བཏོན་ཡོད། ཡྱིན་ནའང་། མཇུག་མཐར་གྲུབ་འབྲས་ཅྱི་ཡང་མ་ཐོན་པ་རེད།

དཔད་མཆན།

“བྱ་བ་སྒྲུབ་པའམ་དོན་དག་ཅྱི་ཞྱིག་བསྒྲུབ་ཀང་དཀའ་ངལ་དང་འཕད་ན་དཔའ་ཞུམ་ ནས་སླ་སར་འཇུས་ཏེ་དཀའ་ས་བསྐྱུར་བ། སྡུག་རུས་རྒྱག་མྱི་ཕོད་པར་ནམ་ཡང་ལྷོད་ བདེ་ངང་སོད་པ”ཞེས་པ་འདྱི་ཁོ་རང་གྱི་བསམ་ཚུལ་ཙམ་ལས་གནས་ལུགས་དེ་དག་

རྱི་མོའྱི་ངོས་ནས་མཐོང་རྒྱུ་དཀོན། གཞན་ཡང་ས་དོང་དེ་རྱི་ཡྱིན་པར་ངོས་འཛིན་

བྱས་འདུག

མདོར་ན་སློབ་ཕྲུག་འདྱིས་ཀང་གསལ་བཤད་རང་བཞྱིན་གྱི་རྩོམ་ཡྱིག་ཅྱིག་མ་བྲྱིས་ པར་དགག་སྒྲུབ་རྩོམ་ཡྱིག་ཅྱིག་བྲྱིས་འདུག

63

རྒྱུགས་སྤོད་པ་ག་པ།

ཟུར་ཟའྱི་རྱི་མོ་འདྱི་ལ་ནང་དོན་ཟབ་མོ་འདུག རྱི་མོའྱི་སེང་ཕོགས་ཀྱི་གཡས་ཟུར་ན་ལག་

ལ་ལགས་ཁེམ་ཐོགས་ཤྱིང་། ཐ་མག་གྱི་དུ་བ་སྨུག་སྤྱིན་ལྟར་གཏྱིབས་ནས་མགོ་བོ་གེན་ལ་

བཏེགས་ཏེ་མདུན་དུ་སྐྱོད་བཞྱིན་པའྱི་གསར་བུ་དེ་སུ་ཡྱིན་ནམ། ཅྱི་ཞྱིག་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་དམ།

བྲེལ་བ་མ་ལངས། སོན་ལ་ཁོའྱི་གཟུགས་པོའྱི་རྒྱབ་ཕོགས་སུ་སྣང་བའྱིʻའཐབ་འབྲསʼལ་ལྟོས་

དང་ཧ་གོ་ངེས།

གསར་བུའྱི་རྒྱབ་ཕོགས་ན་མྱི་ཞྱིག་གྱི་གཟུགས་དང་མཉམ་པ་དང་། རྐང་མགོ་ལས་མྱི་ནུབ་

པའང་ཡོད་པའྱི་དོང་འགའ་བསར་ཡོད། དོང་འདྱི་དག་ཅྱི་ཞྱིག་ཡྱིན་ནམ། བྱ​ྱིས་པ་དག་གབ་ རེས་རྩེད་འཇོ་བྱེད་པའྱི་ཆེད་དུ་ཨེ་རེད། ཡང་ན་... ཁོད་གཏན་ནས་གོ་ནོར་ཐེབས་མྱི་རུང་།

ཤམ་ཤམ་དུ་བཞུར་གྱིན་པའྱི་གསར་བུའྱི་རྔུལ་ཆུ་ལ་ལྟོས་དང་། ཁོས་རྩེད་མོ་རྩེད་ཀྱིན་མྱི་འདུག

ཁོད་ཀྱིས་ལྟོས་དང་། ཁོ་འགོ་ཞོར་དུ“འདྱིའྱི་འོག་ན་ཆུ་མྱི་འདུག ཡང་བསྐྱར་ས་བརེས་ནས་

བརྐོ”ཟེར་བཞྱིན་མྱི་འདུག་གམ། འོ་... ད་ནྱི་ང་ཚོས་གསལ་པོར་ཧ་གོ་སོང་། ཁོས་དོང་ཆུ་ བརྐོས་པ་རེད།

དཔད་མཆན།

རྩོམ་ཐུང་འདྱིས་རྱི་མོའྱི་ནང་དོན་ལོག་ནས་ཕྱིར་མཚོན་བྱས་ཡོད་ལ། རྩོམ་ཡྱིག་ལ་

གོ་རྱིམ་དང་ཚིག་གོ་བདེ་བ་ཡོད་ཀང་། ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་སྣང་གཙོར་བོར་བཟུང་ ནས་ལྷུག་བརོད་དང་དཔད་གེང་འདྲེས་མའྱི་འགེལ་བརོད་ཀྱི་ཚིག་ཅྱིག་ཡྱིན་པ་ལས།

ཡུལ་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་བྲྱིས་པའྱི་གསལ་བཤད་རང་བཞྱིན་གྱི་རྩོམ་ཡྱིག་ཅྱིག་མ་

རེད།

64

གཤམ་དུ་ལན་ཤོག་ཅུང་ལེགས་པ་ཞྱིག་ལ་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་ནས། དབྱེ་ཞྱིབ་གཏྱིང་ཟབ་པའྱི་སོ་ ནས་གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ལ་རང་བྱུང་ཚན་པ་རེ་རེ་བཞྱིན་རྒྱུས་ལོན་ཞྱིག་བྱེད། རྒྱུགས་སྤོད་པ་ང་པ།

འདྱི་ནྱི་ཤྱིན་ཏུ་ཉྱིང་བསྡུས་དང་ཤུགས་བསན་གྱི་གོ་དོན་ཟབ་མོ་ཡོད་པའྱི་ཟུར་ཟའྱི་རྱི་མོ་ཞྱིག་

ཡྱིན།

མཆན། ཁ་གསལ་ལ་དྩོན་དྲ​ྲིལ་བའྲི་ངྩོ་སྤྩོད་ཀྲི་འགྩོ་འཛུགས་ཏེ། གཞལ་བའྲི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཞྲིག་གསལ་ བཤད་བ་ཡུལ་དུ་གཙོ་བྩོར་བཟུང་ཞྲིང་རང་གྲི་ཡང་དག་པའྲི་རྒྱུས་ལྩོན་ཀང་ཞུས་ཡྩོད།

རྱི་མོའྱི་ངོས་ཡོངས་ནས་བལྟས་ན་ཆ་ཤས་གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པའྱི་དུམ་གཤགས་རྱི་མོ་ཞྱིག་རེད།

མཆན། ཡུལ་ལ་ཇྲི་ལྟར་ཡྩོད་པ་ལྟར་གསལ་བཤད་བས་པ་སེ། ཚད་འཛིན་ས་ཕྩོགས་གཉྲིས་ཡྩོད་པའྲི་ གཅྲིག་ནྲི“འྩོག་ནས་སེང་གྲི་བར་དུ་ཆ་ཤས་གསུམ་གྲིས་གྲུབ་ཅྲིང”ཞེས་དང་གཞན“ཐད་ཀར་མཐྩོང་ཐུབ་པའྲི་ དུམ་གཤགས་རྲི་མྩོ་ཞྲིག་རེད”ཅེས་པར་བཟྩོ་བཅྩོས་བས་པ་ཡྲིན་ན་ཁ་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲྩོ་བ་རེད།

རྱི་མོའྱི་ཆེས་འོག་མ་ནྱི་ཆུའྱི་ཐོན་ཚད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའྱི་ས་འོག་གྱི་ཆུ་ཡྱིན་ལ། ཆུ་ངོས་ཀྱི་

རླབས་ཕེང་གཅྱིག་འཇགས་གཉྱིས་ལངས་དང་། ཆུའྱི་རང་བཞྱིན་དེ་འདྲའྱི་དྭངས་ཤྱིང་བསྱིལ་ བ་ཞྱིག་རེད།

མཆན། གྩོ་རྲིམ་ལྟར་གསལ་བཤད་བས་པས་བསམ་ཕྩོགས་གསལ་ཞྲིང་ཚིག་ལ་ཡང་གྩོ་རྲིམ་ལྡན། ཡྲིན་ ནའང་། ཆུའྲི་རང་བཞྲིན་དང་ཞྲིང་བསྲིལ་བ་ཞྲིག་ཡྲིན་པ་རྲི་མྩོའྲི་ངྩོས་ནས་བསན་མྲི་ཐུབ།

རྱི་མོའྱི་དཀྱིལ་ནྱི་ས་རྱིམ་པ་ཞྱིག་གྱིས་བཅད་པའྱི་ངོས་ཤྱིག་དང་། བརྐོས་ནས་མཐའ་མ་འཁོལ་ བའྱི་དོང་འགའ་གསལ་པོར་མངོན་ཡོད། དོང་དང་པོ་དེ་ནྱི་ཕལ་ཆེར་སུམ་ཆའྱི་གཉྱིས་བརྐོས་

འདུག གཉྱིས་པ་ནྱི་ཧ་ལམ་སུམ་ཆའྱི་གཅྱིག་དང་། དོང་གསུམ་པ་དེ་བཞྱི་ཆ་གཅྱིག དོང་ བཞྱི་པ་དེ་ཕལ་ཆེར་བཞྱི་ཆའྱི་གསུམ་བརྐོས་འདུག དོང་ལྔ་པ་དེ་ཅུང་ཟད་མ་གཏོགས་བརྐོས་

མྱི་འདུག

65

མཆན། ཨང་ཀྲིས་གསལ་བཤད་བེད་པར་ཕལ་ཆེར་དང་ཧ་ལམ་སྩོགས་བེད་སྤད་ན་དྩོན་དངྩོས་

ཁ་མྲི་གསལ་ཞྲིང་རབ་རྲིབ་ཏུ་གྱུར་འགྲྩོ། དྩོང་གྲི་ཟབ་ཚད་འཇལ་བ་ལ་སྤྲིའྲི་ཚད་འཛིན་ས་ཞྲིག་ ཡྩོད་དགྩོས། དེར་བརེན། “དྩོང་དང་པྩོ་དེ་ནྲི་ཕལ་ཆེར་སུམ་ཆའྲི་གཉྲིས་བརྐྩོས་འདུག”ཅེས་པ་

དེ“དྩོང་དང་པྩོ་དེ་ས་ཁ་ནས་ས་འྩོག་གྲི་ཆུ་ངྩོས་ཀྲི་བར་ཐག་གྲི་སུམ་ཆའྲི་གཉྲིས་བརྐྩོས་འདུག”ཅེས་

པར་བསྒྱུར་ནས། དེའྲི་རེས་ཀྲི་ཚིག་རང་སྩོར་བཞག་ན། ཚོད་དཔག་གྲི་གསལ་བཤད་ཀྲི་ར་བའྲི་ ཚད་གཞྲི་གསལ་པྩོར་འགྱུར་ངེས།

རྱི་མོའྱི་སེང་ཕོགས་ཀྱི་གཡས་ཟུར་ན་མྱི་ཞྱིག་བྲྱིས་འདུག ཁོས་ཞྭ་མོ་ཞྱིག་གོན་ཞྱིང་ ཁར་ཐ་མག་རྐང་གཅྱིག་བསྒོན་པའྱི་དུ་བ་འཕྱུར་གྱིན་འདུག ཁོག་སོད་དུ་རྔུལ་ལེན་ སོད་ཐུང་ཞྱིག་དང་ལུས་སད་དུ་འདབས་ནས་ཡར་བརེས་པའྱི་དོར་མ་ཞྱིག་གོན་ཞྱིང་། ཕག་གཡས་སུ་ཨ་ཅོར་ཞྱིག་གཟར་བ་དང་ལག་གཡོན་པས་ལགས་ཁེམ་ཞྱིག་བཟུང་ སེ་འགོ་བཞྱིན་འདུག མཆན། ཚན་པ་འདྲིར་རྲི་མྩོའྲི་སེང་གྲི་མྲི་སྣ་གཙོ་བྩོ་ཞྲིབ་འབྲི་བེད་བསམ་པ་མ་ཡྲིན་པར་སྤྲི་ཡྩོངས་ ནས་གསལ་བཤད་ཙམ་བས་འདུག ཡྲིན་ནའང་། ཕག་གཡས་སུ་ཨ་ཅྩོར་གཟར་བ་ཞྲིག་མཐྩོང་རྒྱུ་ མེད་པ་འདྲ།

གཤམ་དུ་རྱི་མོའྱི་འགེལ་བཤད་ཀྱི་ཚིག་སེ། “འདྱིའྱི་འོག་ནའང་ཆུ་མྱི་འདུག ས་ བརེས་ནས་བརྐོ།” ཞེས་པ་དེ་བྲྱིས་ཡོད།

མཆན། ཆེས་མཇུག་ཏུ་རྲི་མྩོའྲི་ཟུར་མཆན་གྲི་ཡྲི་གེ་ཡང་ཅྲི་ཞྲིག་ཡྲིན་པ་བཤད་ཡྩོད། སྐབས་ འདྲིའྲི“གཤམ་དུ”ཞེས་པ་ནྲི་རྲི་མྩོའྲི་གཤམ་དུ་ཞེས་པར་བཅྩོས་ན་གྩོང་གྲི་ཚན་པ་དག་དང་མྲི་ འཁྲུག་པར་གསལ་པྩོར་གྩོ་ཐུབ།

66

འདྱིར་གོང་གྱི་རྱི་མོ་ལ་སློབ་ཕྲུག་ཅྱིག་གྱིས་གོ་ཐུབ་པའྱི་གསལ་བཤད་ཅྱིག་བྱས་ན་འདྱི་ལྟ་སེ།

རྱི་མོ་འདྱི་ནྱི་རྱིམ་པ་བཞྱི་རུ་བགོས་ནས་ངོ་སྤོད་ཞུ་ཆོག

རྱིམ་པ་དང་པོ་ནྱི། ས་སེང་ན་ཡོད་པའྱི་མྱི་ཞྱིག་སེ། ཁོས་ལག་ཏུ་ལགས་ཁེམ་ཐོགས་ ཤྱིང་། ཁ་ལ་ཐ་མག་འཐེན་ནས་འགོ་བཞྱིན་འདུག

རྱིམ་པ་གཉྱིས་པ་ནྱི། མྱི་དེས་བརྐོས་ཤྱིང་། ཆུ་ལ་མ་ཐུག་པའྱི་ཟབ་ཚད་མྱི་འདྲ་བའྱི་ ས་དོང་རྱིམ་པ་ལྔ་འདུག་པ་དང་། མཐའ་མ་དེ་ནྱི་ཅུང་ཟད་ལས་བརྐོས་མྱི་འདུག

རྱིམ་པ་གསུམ་པ་ནྱི། ས་འོག་གྱི་ཆུ་ཡྱི་རླབས་རྱིས་ཅུང་གསལ་བར་མངོན་ཞྱིང་། དོང་

བརྐོས་ནས་ཆུ་ལ་ཐུག་ལ་ཁད་དུ་གནས།

རྱིམ་པ་བཞྱི་པ་ནྱི། རྱི་མོའྱི་འདབས་དེར། འདྱིའྱི་འོག་ན་ཆུ་མྱི་འདུག ཡང་བསྐྱར་ས་ བརེས་ནས་བརྐོ། ཞེས་པའྱི་ཚིག་དེ་ཡྱིན།

མདོར་ན། གཤམ་དུ་ཡྱི་གེ་འཁོད་པའྱི་སྐྱ་བྲྱིས་རྱི་མོ་ཞྱིག་རེད། སྤྱིར་གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ལ་མྱི་སྣ་འབྲྱི་བ་དང་། བྱ་བ་འབྲྱི་བ། ཡུལ་ལོངས་འབྲྱི་བ། དངོས་

པོ་འབྲྱི་བ། སོག་ཆགས་འབྲྱི་བ་བཅས་ཡོད་པ་ལས་འདྱིར་རྱི་མོ་གསལ་བཤད་བྱེད་པ་ནྱི་དངོས་པོ་ འབྲྱི་བ་ཡྱིན་ནོ། །

67

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། རི་མློ་གང་རུང་ཞིག་བཙལ་ནས་འགེལ་བཤད་ཅིག་བིས། གཉིས་པ། གཤམ་གི་རི་མློ་ལ་འགེལ་བཤད་ཅིག་བིས།

གསུམ་པ། ཁྱློད་ཀིས་གསལ་བཤད་རློམ་ཡིག་ཅེས་པར་ངློས་འཛིན་གང་འད་ཞིག་བྱེད་ཀི་ཡློད་པ་དེ་ བིས།

བཞི་པ། ཡུལ་ལློངས་འབི་བའི་གསལ་བཤད་རློམ་ཡིག་ཅིག་བིས།

68

༡༥. པོ་ཏ་ལ།

པོ་ཏ་ལ་ཞེས་པ་ནྱི་ལེགས་སྦར་གྱི་སྐད་ཟུར་ཆག་པ་ཡྱིན་ལ། བོད་སྐད་དུ་རྱི་བོ་གྲུ་འཛིན་ཞེས་ཟེར།

བོད་གངས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་ས་གོང་ཁེར་ལྷ་སར་འགྱིང་ཉམས་ལན་པའྱི་གང་ཆེན་འཕེད་དུ་ཉལ་བ་ལྟ་

བུའྱི་རྱི་ཞྱིག་ཡོད། རྱི་དེ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རྱི་གཉན་བཙན་གྱི་སྒྲུབ་གནས་ཤྱིག་ཡྱིན། དེའྱི་ 69

རེས་སུ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་ཁྱི་ཐོག་༣༣ པ་ཆོས་རྒྱལ་སོང་བཙན་སམ་པོ་དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་པའྱི་

ཐོག་རྒྱལ་སྱིད་ཀྱི་ཁྱི་ལ་མངའ་གསོལ་ཞུ་སྐབས། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ཡར་ཀླུང་དུ་ཡོད། དེ་ནས་ཡུན་

རྱིང་མ་འགོར་བར་དམར་པོ་རྱིར་རྒྱལ་ས་སོས། ཕྱི་ལོ་༦༣༥ ལོར་སོང་བཙན་སམ་པོས་དམར་པོ་ རྱིའྱི་སེང་དུ་ཕོ་བྲང་གསར་བཞེངས་མཛད། དེང་སང་གྱི་པོ་ཏ་ལའྱི་ནང་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་སྒྲུབ་ཕུག་

ཅེས་པར་སོང་བཙན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་མཛད་ནས་བཞུགས་མྱོང་ཡོད། དེ་ནས་ད་ལྟའྱི་བར་མྱི་ལོ་ཆྱིག་ སོང་བཞྱི་བརྒྱ་ཟྱིན་ལ་ཉེ་བ་ཙམ་སོང་ཡོད།

ཕྱིས་སུ་བལ་བཟའ་ཁྱི་བཙུན་གྱིས་དམར་པོ་རྱིར་ཆོས་རྒྱལ་སོང་བཙན་སམ་པོས་བཞེངས་པའྱི་

ཕོ་བྲང་རྒྱ་སྐྱེད་གནང་སེ། མཁར་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་དང༌། རྩེའྱི་རྒྱལ་པོའྱི་དབུ་མཁར་

བརྩྱིས་པས་སོང་ཐམ་པ། མཐའ་སྐོར་ལགས་རྱི་དང་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་མཛད། རེས་སུ་དུས་ དབང་གྱི་རྐྱེན་པས་ཉམས་ཆག་བྱུང་ཡོད། ཡྱིན་ནའང་། འཕགས་པ་ལྷ་ཁང་དུ་འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་

ཤྭ་ར་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་སྒྲུབ་ཕུག་གྱི་ནང་རེན་ཆོས་རྒྱལ་སོང་བཙན་སམ་པོ་དང༌། རྒྱ་བཟའ་ཀོང་

ཇོ། བལ་བཟའ་ཁྱི་བཙུན། མོང་བཟའ་ཁྱི་ལམ། སས་གུང་རྱི་གུང་བཙན། བོན་ཆེན་མགར་སོང་

བཙན། ཐོན་མྱི་སཾབཊ ོ ་སོགས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་བཅས་ལ་ཉམས་ཆག་མེད་པར་རྩེ་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོའྱི་ནང་

དུ་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། སྐུ་བརྙན་འདྱི་རྣམས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལན་པའྱི་རྩ་ཆེའྱི་ཤུལ་དངོས་ཤ་ སག་ཡྱིན།

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕེང་ལྔ་པས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ཆབ་སྱིད་ཀྱི་འགན་དབང་བཞེས་རེས། ཕྱི་

70

ལོ་༡༦༤༥ ལོར་ད་ལྟའྱི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའྱི་རྨང་གཞྱི་གསར་འཛུགས་གནང་བ་དང༌། དུས་དེ་ནས་ བཟུང་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་དེ་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕེང་རྱིམ་བྱོན་བཞུགས་སའྱི་ཕོ་བྲང་དང༌། བོད་གཞུང་

དགའ་ལན་ཕོ་བྲང་གྱི་ཆབ་སྱིད་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཤྱིག་ཏུ་གྱུར། ྋརྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕེང་ལྔ་པ་དགོངས་

པ་རོགས་རེས། སེ་སྱིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་ཕྱི་ལོ་༡༦༩༠ ནས་བཟུང་ལོ་བཞྱིའྱི་རྱིང་སར་གྱི་ཕོ་

བྲང་དཀར་པོ་ལ་སླར་ཡང་ཞྱིག་གསོ་མཛད་པ་དང༌། དེའྱི་ཐོག་རྒྱ་ཆེ་བའྱི་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་གསར་

དུ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རྒྱ་སྐྱེད་གནང་བ་བཅས་ད་ལྟའྱི་ཕོ་བྲང་གྱི་བཟོ་བཀོད་ཤྱིན་ཏུ་ལེགས་པ་འདྱི་

བྱུང་བ་རེད། ད་ལྟའྱི་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལར་ཐོག་བརྩེགས་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པ་དང༌། མཐོ་ཚད་ཕྱི་ཌྱི་ བརྒྱ་དང་བཅུ། རྒྱ་ཁོན་ལ་ཕྱི་ཌྱི་གྲུ་བཞྱི་མ་ཆྱིག་འབུམ་སུམ་ཁྱི་ལྷག་ཡོད། དེའྱི་ཕྱི་ནང་གྱི་འཛུགས་ སྐྲུན་ལ་ཁད་ཆོས་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་པ་ནྱི།

1. ས་ཡོམ་དང༌། དྲག་ཆར། རླུང་ཆེན་པོ་སོགས་རང་བྱུང་གྱི་གནོད་པས་མྱི་ཚུགས་པ་ས་ཞྱིང་ བརན་པ་རོ་རེ་ཕ་ལམ་ལྟ་བུ་ཞྱིག་ཡྱིན།

2. མཐོ་ཞྱིང་བརྱིད་ཉམས་ཆེ་ལ་ཡྱིད་དུ་འོང་བ།

3. བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡྱིན་པའྱི་ཁད་ཆོས་དང༌། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཉམས་དང་ལན་པ་བཅས་ཡོད།

ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏ་ལའྱི་ནང་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕེང་རྱིམ་བྱོན་གྱི་སྐུ་གདུང་ཁག་དང་། ལྷ་ཁང་།

གཟྱིམ་ཆུང༌། ཚོམས་ཆེན། ཡྱིག་ཚང༌། གྲྭ་ཤག དཔེ་མཛོད། སློབ་གྲྭ། མཛོད་ཁང༌། ཁྱིམས་ཁང༌། ཁམས་ར་སོགས་མདོར་ན་ཆ་ལག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའྱི་གོང་སེ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞྱིག་ཡོད།

ངོ་མཚར་གྱི་བཀོད་པས་ཡོངས་སུ་མཛེས་པའྱི་ཕོ་བྲང་ཆེན་པོ་པོ་ཏ་ལ་འདྱི་ཉྱིད་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་དང༌།

མཐོ་ཚད། ནང་གྱི་བརྐོས་རྒྱན། ལེབས་རྱིས་སོགས་གང་གྱི་ཐད་ནས་ལས་ལ་བརྩོན་ཞྱིང༌། སྱིང་

སོབས་ཆེ་བའྱི་བོད་མྱིའྱི་འགན་ཟླ་བྲལ་བའྱི་བོ་གོས་ཀྱི་ཉྱིང་བཅུད་དང༌། འཛམ་གྱིང་ནང་ཆེས་ སན་གགས་ཆེ་བའྱི་གནའ་བོའྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ཞྱིག་ཀང་ཡྱིན་ནོ། ། འབོག་གླུ།

ནམ་མ་ལངས་ཉྲི་མ་ཤར་འདྲ་དེ། །རེ་ཕྩོ་བང་རྒྱ་ཕྲིབས་སེར་པྩོ་རེད། །

ས་མ་རུབ་སྐར་གྲལ་སྒྲིག་འདྲ་དེ། །གཙང་གཞྲིས་རེའྲི་སྩོ་དང་སེའུ་ཁུང་རེད། ། 71

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། ཚིག་སྒྲུབ་བཟློས།

འགྱིང་ཉམས་ལན་པ། འཕེད་ཉལ། སྒྲུབ་གནས། ཉམས་ཆག སྐུ་བརྙན། འཛུགས་སྐྲུན། སྱིང་སོབས། བོ་གོས།

གཉིས་པ། གཤམ་གི་བརློད་པ་རྣམས་རིང་དུ་ཐློངས། ༡. ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་གསར་དུ་བཞེངས།

དཔེར་ན། ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ནྱི། དུས་རབས་བདུན་པའྱི་སྐབས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སོང་བཙན་སམ་པོས་ཕྱི་ལོ་༦༤༡ ལོར་གསར་དུ་བཞེངས་པ་རེད།

༢. ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་རྒྱ་སྐྱེད་གནང་། ༣. ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་བཞེངས། ༤. ཕོ་བྲང་དམར་པོ་བཞེངས།

གསུམ་པ། དི་བར་ལན་ཐློབས།

ཀ) པོ་ཏ་ལ་ཞེས་པ་ཡུལ་གང་གྱི་སྐད་ཡྱིན་པ་དང་། དེར་བོད་སྐད་དུ་གང་ཟེར་རམ། ཁ) པོ་ཏ་ལའྱི་རྒྱ་ཁོན་དང་མཐོ་ཚད་ཇྱི་ཙམ་ཡོད་དམ།

ག) པོ་ཏ་ལའྱི་ཁད་ཆོས་ཆེན་པོ་གསུམ་གང་དང་གང་ཡྱིན་ནམ།

ང) རྩོམ་ཡྱིག་འདྱིའྱི་བརོད་བྱའྱི་གོ་རྱིམ་ཇྱི་ལྟར་བསྒྱིགས་ཡོད་དམ།

བཞི་པ། སློབ་ཚན་འདི་གསལ་བཤད་རློམ་ཡིག་ཅིག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཤེས་བིས། ལྔ་པ། བརློད་གཞི་གང་རུང་ཞིག་ལ་གསལ་བཤད་རློམ་ཡིག་ཅིག་བིས། ཀ) བདག་གྱི་སློབ་གྲྭ།

ཁ) མཛེས་སྡུག་ལན་པའྱི་གོང་ཚོ།

ཅ) ཕ་ཡུལ་གྱི་འཕོ་འགྱུར།

ཆ) བདག་གྱི་ཨ་མ།

ག) བདག་གྱི་རྩེད་ཆས།

ང) དུས་ཆེན་གྱི་ཉྱིན་མོ།

72

༡༦. ནོར། ལེ་ཧྥུང་། 1 ནྩོར་གྲི་གནས་སྩོད་བེད་སའྲི་ས་ཁུལ་ངྩོ་སྤྩོད་དང་བཅས་རྩོམ་ཡྲིག་འདྲིའྲི་འགྩོ་བཙུགས་ཡྩོད། །

2. རྒྱུས་མངའ་མེད་པའྲི་མྲི་ཞྲིག་གྲི་ངྩོས་ནས་བརྩོད་ན་ཞེས་ནྩོར་གྲི་ཡན་ལག་རྣམས་ལྡྩོག་ཕྩོགས་ཀྲིས་ངྩོ་ སྤྩོད་བས་ཏེ་ཀྩོག་པ་པྩོར་དྩོ་སྣང་འདྲེན་ཐབས་བས་པ་དང་། འྩོན་ཀང་འགྲྩོགས་འདྲ​ྲིས་དམ་པྩོ་ལྡན་པ་

དང་། རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བའྲི་སྐེ་བྩོ་ཞྲིག་གྲི་ངྩོས་ནས་བརྩོད་ན་ཞེས་ནྩོར་ནྲི་སྩོག་ཆགས་ཁྱད་པར་བ་ཞྲིག་

ཡྲིན་པའྲི་སྒྲུབ་ཕྩོགས་ཀྲི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་སར་ཆགས་སུ་བཀྩོད་ནས་ནྩོར་ནྲི་སྩོག་ཆགས་ཁྱད་འཕགས་ ཤྲིག་ཡྲིན་པ་གཤྲིབ་བསྡུར་གྲིས་གསལ་བཤད་བེད་ཐབས་བས་ཡྩོད།

3. ནྩོར་གྲི་ནུས་པ་དང་། སྤྩོད་སྩོ་ཅྲི་ཡྩོད་རེ་རེ་བཞྲིན་བཀྩོད་ནས་ནྩོར་ནྲི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའྲི་སྩོག་ཆགས་

ཤྲིག་ཡྲིན་པའྲི་རྒྱུ་མཚན་ས་བརན་དུ་བཏང་བར་མ་ཟད། ས་ཆ་གཞན་ལ་མེད་པའྲི་བྩོད་ཀྲི་ཁྱད་ནྩོར་ཞྲིག་ ཡྲིན་པར་བསྒྲུབས་ནས་རྩོམ་མཇུག་བསྡུས་ཡྩོད།

ནོར་ནྱི་མདོ་དབུས་མཐོ་སང་དང་། དེའྱི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་འབྲས་འབྲུག་བལ་གསུམ་སོགས་བསྱིལ་ བའྱི་ས་ཁུལ་དུ་གནས་སོད་བྱེད།

རྒྱུས་མངའ་མེད་པའྱི་སྐྱེ་བོ་ཞྱིག་གྱི་ངོས་ནས་བརོད་ན། དེ་ནྱི་སུག་བཞྱི་ཐུང་ལ་སྦོམ་པ་དང་ལུས་

སྐྱེས་ཀྱི་སྤུ་རྱིང་བ། ཆེ་ཞྱིང་འབུར་དུ་ཐོན་པའྱི་མྱིག་ཟུང་། རྩ་བ་སྦོམ་ལ་རྩེ་མོ་རྣོ་བའྱི་གཞུའྱི་ 73

དབྱ​ྱིབས་ཅན་གྱི་རྭ་ཅོ་ཆ་གཅྱིག་ལན་པ་སོགས་ལྟ་ན་མྱི་སྡུག་པའྱི་སེམས་ཅན་ཐ་གས་ཤྱིག་ཡྱིན་

པའྱི་སྣང་བ་འཆར་སྱིད།

འོན་ཀང་འགོགས་འདྲྱིས་དམ་པོ་ལན་པ་དང་། རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བའྱི་སྐྱེ་བོ་ཞྱིག་གྱི་ངོས་ནས་བརོད་

ན༑ དེ་ནྱི་སེམས་ཅན་སྤྱིར་བཏང་ཞྱིག་གཏན་ནས་མ་ཡྱིན་པའྱི་ངེས་པ་གཏྱིང་དུ་ཚུགས་པ་སྐྱེ་ངེས།

དོན་ལ་གཟུགས་ཆགས་ཚུལ་དོ་མཉམ་ཞྱིང་མྱིག་དང་རྣ་ཡང་ཤྱིན་ཏུ་མཛེས། གནག་ཅྱིང་སྣུམ་ལ་

ཐུར་དུ་འཕང་བའྱི་རྩྱིད་པ་དང་། ལུས་ཡོངས་སུ་ཁབ་པའྱི་ཁུ་ལུ། དེ་ཡྱི་དཀྱིལ་ཐར་ཐོར་དུ་སྐྱེས་ པའྱི་ག་ཁ། རྩུབ་ལ་རྱིང་བའྱི་རྔ་མ་བཅས་ནྱི་རང་བྱུང་ནམ་ཟླར་འཚམས་པའྱི་གོན་ཆས་དང་ཕུལ་ དུ་བྱུང་བའྱི་རྒྱན་ཆ་ཞྱིག་ཡྱིན། རྩ་ནས་རྱིམ་བཞྱིན་རྩེ་ཡྱི་བར་ལ་ཕ་བར་གྱུར་ཅྱིང་། རྩ་བ་བརན་

པ་དང་རྩེ་མོ་རྣོ་ལ་མཉམ་པོར་འགེང་ཞྱིང་ཕྱིར་དགེ་བའྱི་རྭ་ཅོ་ཟུང་དང་། སུག་བཞྱིའྱི་རྨྱིག་པ་ཆ་

བཞྱི་ནྱི་ས་ཞྱིང་མཁེགས་པས་རང་སྲུང་གྱི་གོ་ཆ་ཞྱིག་ཡྱིན།

བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཡུལ་འདྱིར་ནོར་ནྱི་ཁལ་བཀལ་ནས་རུ་སོ་བ་དང་། ཆུ་ལེན་པ། བྱང་ཚྭ་

དབུས་ལ་འདྲེན་པ། དབུས་འབྲུ་བྱང་ལ་དབོར་བ་སོགས་འགྱིམ་འགྲུལ་གྱི་ཡོ་བྱད་དང༌། ས་ཞྱིང་

རྨོ་འདེབས་བྱེད་པས་མཐོ་སང་གྱི་གྲུ་གཟྱིངས་ཞེས་དོན་མཐུན་གྱི་མྱིང་སན་མོ་ཞྱིག་བཏགས་ཡོད། འབྲྱི་ཡྱི་འོ་མ་ནྱི་རེག་བྱ་འཇམ་པ་དང་། རོ་མངར་བ། བཅུད་ཆེ་བ། ད་དུང་དེ་ལས་མར་དང་། ཞོ། ཕྱུར་བ་རྱིགས་འདྲ་མྱིན་བཟོ་ཆོག ནོར་གྱི་རྩྱིད་པ་དང་། ཁུ་ལུ། ག། རྔ་མ་བཅས་ཀྱིས་ཐག་ཐྱིག་

74

སྐུད་གསུམ་དང་། ཕ་ར། སྒེ་མོ་བཟོ་བ། ལྱི་བས་མེ་ཤྱིང་བྱེད་པ་བཅས་མདོར་ན་རྒྱུན་གཏན་འཚོ་

བར་མཁོ་བའྱི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་ཡྱིན། གང་པོ་ཆེ་ཤྱི་ན་གསེར་སང་བརྒྱ་དང་མ་ཤྱི་ནའང་གསེར་ སང་བརྒྱ་ཟེར་བ་བཞྱིན། ནོར་ཞྱིག་ཤྱི་བ་དང་བསད་པ་ཡྱིན་ན་ཡང་། ཤ་ནྱི་རོ་བཅུད་ཆེ་བ། ཀོ་

བས་ལྷམ་དང་། སྒོ་བ། འབྲེང་བ་བཟོ་བ། རུས་པ་དང་རྭ་ཅོས་རྒྱན་ཆ་དང་ཡོ་ཆས་འདྲ་མྱིན་བཟོ་ ཆོག

མདོ་དབུས་མཐོ་སང་དུ་ནོར་ཧ་ཅང་མང་ན་ཡང་ས་ཆ་གཞན་དུ་དཀོན་པའྱི་ཕྱིར། དངོས་གནས་ བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡྱིན་པའྱི་ཁད་ནོར་རྩ་ཆེན་ཞྱིག་ཡྱིན། གཏམ་དཔེ།

མགྩོ་ནག་རེན་ས་སྤུ་ནག ། སྤུ་ནག་རེན་ས་སང་རྩྭ། །

75

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། ཚིག་གློགས་རེ་སྦློར།

བསྱིལ། འབུར། ཟུང་། དབྱ​ྱིབས། ག། ཐག ཐྱིག སྐུད།

གཉིས་པ། མིང་ཚིག་རྣམས་ལ་ཚིག་སྒྲུབ་རེ་བཟློས།

ཉེ་འདབས། མྱི་སྡུག་པ། འགོགས་འདྲྱིས། དོ་མཉམ། རྩྱིད་པ། སྒོ་བ། འབྲེང་བ། རྒྱུས་མངའ།

གསུམ་པ། དི་བར་ལན་ཐློབས།

༡། ནོར་གྱི་གནས་ཡུལ་གང་དང་གང་ཡྱིན་ནམ། ༢། ནོར་གྱི་རྭ་ཅོ་གང་འདྲ་ཞྱིག་འདུག་གམ།

༣། འབྲྱི་ཡྱི་འོ་མས་མྱིའྱི་འཚོ་བ་ལ་ཕན་ཐོགས་གང་ཡོད་དམ།

༤། ནོར་ལ་མདོ་དབུས་མཐོ་སང་གྱི་གྲུ་གཟྱིངས་ཞེས་མྱིང་ཐོགས་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ། ༥། གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་འདྱིར་རང་བྱུང་ཚན་པ་ག་ཚོད་འདུག་གམ།

བཞི་པ། སློབ་ཚན་ལ་དཔེ་བལྟས་ཏེ་གཤམ་གི་བརློད་གཞི་གང་རུང་ཐློག་བྱེད་ནུས་གཙོ་བློ་སྟློན་པའི་ ལུག

གསལ་བཤད་རློམ་ཐུང་ཞིག་བིས།

ར།

རྐང་འཁོར།

རླངས་འཁོར།

ལྔ་པ། གཤམ་གི་མུ་འབེལ་རི་མློར་བལྟས་ནས་གསལ་བཤད་བྱློས།

(རྲི་བྩོང་དང་རུས་སྦལ་གཉྲིས་རྒྱུག་རལ་བསྡུར་ནས་རུས་སྦལ་ཐྩོབ་པ་ང་ཚོས་སྔྩོན་ལ་སྦངས་ཟྲིན། ཡང་དེ་

རྲིང་འདྲིར་...)

76









ཡ་ད། ག་སྒྱིག་ཡྱིན་ནམ།

ཧ་ཧ། མཐོང་ས་ལ་མྱི་འདུག

ཨོཾ་མ་ཎྱི་པདྨེ་ཧཱཾུ། ཨོཾ་མ་ཎྱི་པདྨེ་ཧཱཾུ།



ཤུའུའུ། ད་འགྱིགས་སོང་།



ཨ་ཁ་ཁ། སླེབས་ཚར་བཞག

77

༡༧. སོམ་བརོན་དམ་པའི་དཔེ་རིས།

རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་གནད་དོན།

༡ རྩོམ་ཡྱིག་འདྱིར་འགེལ་བཤད་བྱེད་པའྱི་ཐབས་སྤད་ཡོད།

༢ བརོད་བྱ་སོམ་བརྩོན་དམ་པའྱི་དཔེ་རྱིས་ཀྱི་མཚོན་དོན་དེ་ཡྱིན། སྩོམ་བརྩོན་དམ་པ་དཔལ་ལྡན་ཞྲི་བ་འཚོ། །

བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པ་པདྨ་འབྱུང་གནས་དཔལ། ། བླྩོ་གསལ་དབང་པྩོ་པདྨའྲི་ངང་ཚུལ་སྩོགས། ། སྲིགས་མའྲི་དུས་ཀྲི་རྒྱལ་བ་གཉྲིས་པ་ཡྲིན། །

བདེ་བར་གཤེགས་པའྲི་རང་ལུགས་བླ་ན་མེད། །

ཞུ་ཆེན་སྒྱུར་བེད་མཆན་བུའྲི་གནས་འདུག་པའྲི། ། སྐད་གཉྲིས་སྨྲ་བ་བླྩོ་གྲྩོས་གསལ་ལྡན་པ། །

དེ་དག་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྲི་མྲིག་ཏུ་གྱུར། ། མྲི་ཡྲི་དབང་པྩོ་ཆྩོས་བཞྲིན་ས་སྐྩོང་བ། །

རྣམ་དཔྱྩོད་བླྩོ་གྲྩོས་ཅན་དེས་འགྲྩོ་བ་འདུལ། །

78

དཔའ་མཛངས་བླྩོན་པྩོའྲི་ཚོགས་ཀྲིས་ཡྩོངས་བསྐྩོར་ནས། །

སྐེ་དགུ་འདྲི་དག་བུ་བཞྲིན་ལེགས་པར་བསྐངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར།

སོམ་བརྩོན་དམ་པའྱི་དཔེ་རྱིས་ཀྱི་མཚོན་དོན་མདོར་ཙམ་བཤད་ན། དབུས་ཀྱི་པདྨའྱི་སོང་པོས་ནྱི་

སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་མཚོན་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་དང་ཆོས་མཚུངས། པདྨའྱི་ལྟེ་བའྱི་ རལ་གྱིས་ནྱི་འཇམ་དབྱངས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྱི་སོང་ལེའུ་བཙན་མཚོན་ཏེ་སྤྲུལ་གཞྱིའྱི་མཚན་

མ་ཉྱིད་དོ། །དེ་གཉྱིས་མཆོད་ཡོན་རྣམ་པ་ཐ་དད་ཀང་། ཡེ་ཤེས་གཅྱིག་པའྱི་ཕྱིར་རེན་དང་བརེན་

པའྱི་ཚུལ་ལམ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའྱི་ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པའྱི་ཆོས་སས་རེ་འབངས་ཉེར་ལྔར་གགས་

པའྱི་གཙོ་བོ་ནྱི། མྱི་རེ་ཁྱི་སོང་ལེའུ་བཙན་ཡྱིན་པས་པདྨའྱི་ཟེའུ་འབྲུ་ལས་ཐོན་པའྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་ པའོ། །

པད་སོང་གྱི་གཡས་ཕོགས་ཀྱི་ངང་སེར་མགོ་གཉྱིས་པས་ནྱི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཞྱི་བ་འཚོ་དང༌། ཀ་མ་ལ་ཤྱི་ལ་སེ་པདྨའྱི་ངང་ཚུལ་གཉྱིས་མཚོན་ཏེ། ཐུགས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་དགོངས་པ་གཅྱིག་པས་ལུས་

གཅྱིག་ལ། གསུང་གྱི་ཆོས་སོ་སོར་སོན་པས་མགྱིན་པ་གཉྱིས་ཅན་སློབ་དཔོན་གཉྱིས་ཀའང་རེན་

སོམ་བརྩོན་གྱི་མཆོག་ཏུ་བཞུགས་པས་ངང་སེར་གྱི་གཟུགས་སུ་བཀོད་པའོ། །

གཡོན་ཕོགས་ཀྱི་ནེ་ཙོ་མགོ་གཉྱིས་པས་ནྱི་སྤྲུལ་པའྱི་ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་དང་ཅོག་རོ་

ཀླུའྱི་རྒྱལ་མཚན་གཉྱིས་མཚོན་ཏེ་ཐུགས་དགོངས་གཅྱིག་ལ། ཆོས་སོ་སོར་སོན་པས་ལུས་གཅྱིག་

མགྱིན་པ་གཉྱིས་ཅན། ནེ་ཙོས་བྱ་སྐད་དང་མྱི་སྐད་གཉྱིས་སྨྲ་བ་ལྟར་ལོ་ཙཱ་བས་ཀང་རྒྱ་བོད་ཀྱི་སྐད་ གཉྱིས་སྨྲ་བ་ནེ་ཙོའྱི་གཟུགས་སུ་བཀོད་པའོ། །

དཔེ་རྱིས་འདྱི་ཐམས་ཅད་ཀང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའྱི་དབུས་སུ་གནས་པ་དེ་ནྱི། དཔལ་བསམ་ཡས་མྱི་ འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའྱི་གཙུག་ལག་ཁང་འདྱི་ཉྱིད་ལ་དུས་དབང་གྱིས་མེའྱི་གནོད་པ་འབྱུང་བར་

ལུང་བསན་པ་ཞྱི་བའྱི་རེན་འབྲེལ་ཡྱིན། དཔེ་རྱིས་ཀྱི་གཤམ་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་འདྱི་ལ་ཕན་པའྱི་

རེན་འབྲེལ་དུ་བྲྱིས། ཞེས་དཔེ་རྱིས་འདྱི་ཉྱིད་འཇམ་མགོན་ས་པཎ་གྱིས་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ ཁང་གྱི་འཁོར་ས་བར་པའྱི་གཡས་ཕོགས་སུ་ཕག་བསར་གནང་སེ་དེའྱི་ཞལ་བྱང་དུ་མཛད་ཚུལ་

བྲྱིས་འདུག་གོ །

79

འབྲས་དཀར་གྱི་བཤད་པ་ལས།

ལྷ་ས་མ་ཆགས་ལྷ་ས་ཆགས། །ལྷ་ས་རྒྱ་མཚོའྲི་སེང་ལ་ཆགས། །

བསམ་ཡས་མ་ཆགས་བསམ་ཡས་ཆགས། །བསམ་ཡས་བེ་མའྲི་དཀྲིལ་ལ་ཆགས། ། རྭ་སྒེང་མ་ཆགས་རྭ་སྒེང་ཆགས། །རྭ་སྒེང་ཤུག་པའྲི་དཀྲིལ་ལ་ཆགས། །

46 ལན། ངས་གློག་བརྙན་སྒྲིབ་ཀི་མི་འདུག་གམ་ཞེས་སྐད་ཆ་དྲིས་པ་རེད། གླང་ཆེན་གིས་ང་ ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ཁོ་ཆུང་ཆུང་དེ་འདྲ་གཅིག་གིས་ག་འདྲ་སྒྲིབ་ཐུབ་བམ། དེ་ནིེ་ང་ལ་མཐོང་

ཆུང་བྱས་པ་རང་རེད་བསམས་ནས་ཁོང་ཁོའི་ངང་ནང་ལ་ལོག་པ་རེད། དེ་ནས་བཟུང་ཁོང་གཉིས་ ཀི་མཛའ་བཤེས་ཀི་འབེལ་བ་དེ་རེ་ཞིག་ཆད་དོ། །

ཕི་ལོ་ཉིས་སོང་བཅུ་གཅིག་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ཉིན། གླང་ཆེན་མེག་གྷན་ནས་འཇིབ་ འཁོར་ལ་བསད་དེ་དྷ་ཤོད་ལ་འགོ་སྐབས་ལམ་བར་དུ་རང་གི་གོགས་པོ་ཙི་ཙིའི་ལུས་པོ་ཡོངས་

ལ་འདམ་བག་འགོས་ཤིང་། རྦག་རྦག་ཞྭ་མོ་ཞིག་ལག་ཏུ་བཟུང་ནས་འདར་སིག་སིག་གིས་བསད་

ཡོད་པ་མཐོང་བས། གླང་ཆེན་སེམས་པས་མ་བཟོད་ནས་མོ་ཊ་ལས་བབས་ཏེ། ”གོགས་པོ་རང་གང་ བྱས་སོང”ཞེས་དྲིས་པར། ཙི་ཙིས། “ཕར་ཤིག་ཚུར་ཤིག་མེད་པའི། སོང་རྒན་ཨ་བ་ཨ་མ། ཆད་

རྒྱུ་རོགས་རྒྱུ་མེད་པའི། ཆར་པ་ཕ་རོ་མ་རོ། རྟ་རྔའི་འོད་ཙམ་མེད་པའི། ཉི་མ་སྤང་ཀོག་ཨ་མའི་ རོ།” ཞེས་བཤད་པ་རེད།

བསམ་གཞིག་བྱེད་རྒྱུར། ཕར་ཤིག་ཚུར་ཤིག་མེད་པའི། སོང་རྒན་ཨ་བ་ཨ་མ་ཞེས་པ་འདིས་ཅི་ ཞིག་བསན་འདུག་གམ། ཅི་སེ་མ་ཤེས་ན་ཤོག་གངས། 90ལ་གཟིགས།

80

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། ཚིག་གནད་མཆན་འགེལ། སོམ་བརྩོན།



བརྟུལ་ཞུགས།  སྱིགས་མ།



སོམ་ཁྱིམས་སྲུང་བར་བརྩོན་པའྱི་གྲྭ་བཙུན། དཔེར་ན། སོམ་བརྩོན་ལན་པའྱི་ བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ།

བྱ་བ་ས་མ་བསྡུས་ནས་ཕྱི་མ་ལ་ཞུགས་པ་སེ་ཐ་མལ་རང་ག་བའྱི་སྤོད་པ་བརྟུལ་ནས་ ཐུན་མྱིན་གྱི་སྤོད་པའྱི་གནས་ལ་ཞུགས་པའོ། །

དངོས་རས་ཀྱི་སྱིང་པོའམ་བཅུད་བངས་པའྱི་ལྷག་རོའྱི་མྱིང་སེ། དཔེར་ན། མར་གྱི་

སྱིགས་མ། སན་གྱི་སྱིགས་མ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡྱིན། སྐབས་འདྱིར་དུས་བསྐལ་བ་ངན་ པ་ལ་གོ

བདེ་བར་གཤེགས་པ།  སངས་རྒྱས་ཏེ། ལམ་བདེ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའྱི་ཐེག་པ་ལ་བརེན་ནས་འབྲས་བུ་ ཞུ་ཆེན།



བདེ་བ་རོགས་པའྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གཤེགས་པས་བདེ་གཤེགས་ཞེས་བྱའོ། །

མཆན་བུ།



ཞུ་དག་གཏོང་མཁན་གཙོ་བོ།

ངང་ཚུལ།



བཏབ་པ་ལྟ་བུའོ། །

མཆོད་ཡོན།



མཚན་མ།



ཟེའུ་འབྲུ།



དཔའ་མཛངས།

གཞུང་དོན་གྱི་ཚིག་འགེལ་ཐུང་ངུ་སེ། དཔེར་ན། རྩ་བའྱི་འབྲུ་དོན་ལ་མཆན་བུ་ རང་བཞྱིན་ནམ་གཤྱིས་ཀ་སེ། དཔེར་ན། ཞྱི་ཞྱིང་དུལ་བའྱི་ངང་ཚུལ་ལྟ་བུའོ། །

རགས་དང་ལྟས་ཀྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན། བཟང་པོའྱི་མཚན་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའོ ། ། མཆོད་གནས་དང་ཡོན་བདག

མེ་ཏོག་འདབ་མའྱི་དབུས་ཀྱི་གེ་སར་ལ་གོ

སྱིང་སོབས་ཆེ་ལ་ཐབས་མཁས་པའམ་ཡ་རབས་ཀྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན། དཔའ་ མཛངས་རྟུལ་ཕོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །

གསུམ་པ། དི་བར་ལན་ཐློབས།

ཀ) དཔེ་རྱིས་འདྱིའྱི་མྱིང་གང་ཡྱིན་པ་དང་མཛད་པ་པོ་སུ་ཡྱིན་ནམ། ཁ) དཔེ་རྱིས་འདྱི་ཡུལ་གང་དུ་དུས་ནམ་ཞྱིག་ལ་མཛད་ཡོད་དམ།

ག) དཔེ་རྱིས་འདྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གང་ཞྱིག་གྱི་ཞལ་བྱང་ཡྱིན་ནམ། ང) རྩོམ་ཡྱིག་འདྱིས་ཅྱི་ཞྱིག་གསལ་བཤད་བྱས་སམ།

ཅ) རྩོམ་ཡྱིག་འདྱི་གསལ་བཤད་བྱེད་ཐབས་གང་ལ་བརེན་ནས་བྲྱིས་ཡོད་དམ།

81

གཉིས་པ། འབེལ་ཡློད་ཕན་ཚུན་མཐུན་སྦློར་གིས།

པདྨའྱི་སོང་པོ།

མཚོན་བེད།

པདྨའྱི་ལྟེ་བའྱི་རལ་གྱི།

ངང་སེར་མགོ་གཉྱིས་པ། ནེ་ཙོ་མགོ་གཉྱིས་པ།

མཚོན་བ།

མེའྱི་གནོད་པ་ཞྱི་བའྱི་རེན་འབྲེལ།

ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས་དང་ཅོག་རོ་ཀླུའྱི་རྒྱལ་མཚན།

ཀ་མ་ལ་ཤྱི་ལ་སེ་པདྨའྱི་ངང་ཚུལ་དང་སློབ་དཔོན་ཞྱི་བ་འཚོ། སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་དང་ཆོས་མཚུངས།

པད་སོང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའྱི་དབུས་སུ་གནས་པ། ཆོས་རྒྱལ་ཁྱི་སོང་ལེའུ་བཙན།

བཞི་པ། གསལ་བཤད་ཀི་ལམ་ནས་དངློས་པློ་གང་རུང་གཅིག་ལ་ངློ་སྤློད་གིས། སྐུ། མཆོད་ཁང་། མཆོད་རེན།

82

༡༦. བོད་ཀི་ཡི་གེ ཡྲི་གེ་ནྲི་ཡྩོན་ཏན་ཀུན་གྲི་གཞྲི་ཟེར་བ་བཞྲིན། ཡྲི་གེ་ཡྩོད་ན། ཆབ་སྲིད་

འཛིན་སྐྩོང་དང་། དཔལ་འབྩོར་ཐྩོན་སྐེད། རྲིག་གནས་དར་སེལ། ཕན་ཚུན་

འབེལ་འདྲ​ྲིས་སྩོགས་བེད་པར་སབས་བདེ་བ་དང་ཕན་རླབས་ཆེ། འྩོ་ན། བྩོད་

ཀྲི་ཡྲི་གེ་ནྲི་མྲི་སུ་ཞྲིག་གྲིས་གསར་བཟྩོ་བས་པ་དང་། ཇྲི་ལྟར་གསར་བཟྩོ་བས་ པ་ཡྲིན་ཞེ་ན། སྩོབ་ཚན་འདྲིར་དེའྲི་སྐྩོར་གང་འཚམས་ཀྲིས་ངྩོ་སྤྩོད་བས་ཡྩོད།

བོད་ཀྱི་ཡྱི་གེ་ནྱི་དབྱངས་བཞྱི་དང་། གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ཡྱིས་གྲུབ་པ་ཞྱིག་ཡྱིན།

དེ་ཡང་ཕྱི་ལོ་༦༡༧ ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་སོ་གསུམ་པ་ཆོས་རྒྱལ་སོང་བཙན་སམ་པོ་སྐུ་འཁྲུངས་ ཤྱིང་། ཁོང་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་སྱིད་ཡང་དག་པར་སྐྱོང་བ་ལ་ཡྱི་གེ་འདྱི་ཡོན་ཏན་

ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞྱི་དང་རྩ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པར་དགོངས་ནས། ཡབ་ཐོན་མྱི་ཨ་ནུའྱི་སས་ལོ་བཅོ་

ལྔར་སླེབས་པ། རྱིག་པ་རྣོ་ལ་གཞུང་དྲང་བ། དཀའ་བ་དང་དུ་ལེན་པའྱི་སྱིང་སོབས་ཅན་ཞྱིག་ ཡོད་པ་ཕྱི་ལོ་༦༣༣ ལོར་རྒྱ་གར་དུ་ཡྱི་གེ་སློབ་པར་མངགས། ཁོང་གྱིས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་བྲམ་ཟེ་

ལྱི་བྱ​ྱིན་ཀ་ར་དང༌། པཎྱིཏ་ལྷ་རྱིག་པའྱི་སེངེ་གཉྱིས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཡྱིག་རྱིགས་དང༌། སྒ་ སན་ངག་སོགས་རྱིག་པའྱི་གནས་རྣམས་མཐར་ཕྱིན་པར་སྦངས། སླར་བོད་དུ་ཕེབས་ནས་ཕོ་བྲང་

སྐུ་མཁར་མ་རུ། ད་ལྟའྱི་ཕ་བོང་ཁ་རུ་ལོ་གསུམ་གྱི་རྱིང་སྐུ་མཚམས་བཅད་དེ་ཕྱི་ལོ་༦༤༦ ལོར་བོད་ ཡྱིག་གསར་དུ་བཟོས།

83

རྒྱ་གར་ལེགས་སྦར་སྐད་ཀྱི་གསལ་བྱེད་སོ་

བཞྱི་ལས་བོད་སྐད་ལ་མཁོ་བ་ཉེར་གསུམ་

གྱི ་ སེ ང ་དུ་དབྱངས་ནས་བངས་པའྱི ་ ཨ་

དང༌། རྒྱ་གར་སྐད་ལ་མེད་པའྱི་ཅ་ཆ་ཇ་ཞ་ ཟ་འ་བཅས་ཡྱི་གེ་དྲུག་པོ་གསར་དུ་བསྣན་

ནས་བོད་ཀྱི་ཡྱི་གེ་ལ་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ ཐམ་པར་གཏན་ལ་ཕབ།

ཡང་ལེགས་སྦར་གྱི་དབྱངས་བཅུ་དྲུག་ལས་ ཨྱི་ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཞྱི་བངས་ནས། གྱི་གུ ཞབས་

ཀྱུ༑ འགེང་བུ། ན་རོ་ཞེས་བར་ཆད་བཏགས།

བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་ཇྱི་བཞྱིན་སོན་པའྱི་བོད་ཀྱི་སྒ་རྱིག་པའྱི་གཞུང་སུམ་ཅུ་པ་དང༌།

རགས་ཀྱི་འཇུག་པ་གཉྱིས་སོགས་བསན་བཅོས་བརྒྱད་བརྩམས་པར་གགས་ཀང༌། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ གང་དར་མས་བསན་པ་བསྣུབས་ཏེ། ལོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་གྱི་རྱིང་ཉམས་གསོ་མ་ཐུབ་པའྱི་དབང་གྱིས་ བསན་བཅོས་ལྷག་མ་དྲུག་ཉམས་པར་གགས།

ཡྱིག་གཟུགས་ཀང་རྒྱ་གར་གྱི་ལཉྫ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་དབུ་ཅན་དང༌། ཝརྟུ་ལ་དཔེ་བྱས་ནས་དབུ་ མེད་འབྲྱི་བའྱི་སོལ་བཏོད།

དེའྱི་ཚེ་ཐོན་མྱིས། རྒྱལ་པོ་ལ་ཡྱིག་ཕུད་དུ།

ཞལ་རས་གསལ་ལ་ངང་མདངས་གང་བ་བཟང་། །གདམས་ངག་ཟབ་ལམ་མ་ཆད་ཐ་དད་རང་། །

ལས་ངན་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་བསལ་མཛད་པ། །འཕགས་པ་མ་ཕམ་ཡང་དག་དམ་པ་ལགས། ། བདེ་གཤེགས་བདེན་ངེས་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཏིང་འཛིན་ཞི་ཉིད་རིག་ཅིང་གཟིགས། །

ཉོན་མོངས་ཚོགས་བཅོམ་མགོན་པོ་མཆོག །དུག་གསུམ་བདུད་འདུལ་ཀུན་ཏུ་ཐུལ། ། 84

ཞེས་པ་འདྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕུལ་བས་ཐུགས་ཤྱིན་ ཏུ་དགེས་ནས་ཐོན་མྱི་ལ་བཀུར་གཟོ་ཆེན་པོ་

མཛད། དེའྱི་རྐྱེན་གྱིས་བོན་པོ་གཞན་རྣམས་ ཀྱིས་ཕག་དོག་དང་འགན་སེམས་བྱས་པ་ན། དེ ་ གཅོ ག ་པའྱི ་ ཕྱི ར ་རྒྱལ་བོ ན ་ཐམས་ཅད་ ཚོགས་པའྱི་དབུས་སུ་གླུ་བངས་པ་ནྱི།

ང་དྲ​ྲིན་ཅན་གྲི་བླྩོན་པྩོ་ཐྩོན་མྲི་ངས། །ལམ་བགྲྩོད་པར་དཀའ་བའྲི་རྒྱ་གར་དུ། ། ལུས་ཚ་གྲང་ཆེ་ཡང་དཀའ་བ་སྤད། །ཁྩོང་མཁས་པ་བམ་ཟེ་ལྲི་བྲིན་ལ། །

ཡྲིད་གུས་པའྲི་ཚུལ་གྲིས་མྩོས་གུས་བས། །ནྩོར་རྲིན་ཆེན་གསེར་གྲི་ཕག་རེན་ཕུལ། ། དྩོན་རེད་པར་དཀའ་བའྲི་ཡྲིག་འབྲུ་བསན། །བླྩོ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བའྲི་མཛུབ་སྩོན་བས། ། ཚིག་དབངས་ཡྲིག་རྣམས་ལ་མཁས་པར་བསབས། །རྒྱ་ཡྲིག་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་དེ། ། བྩོད་ཡྲིག་སུམ་ཅུར་གཏན་ལ་ཕབ། །རང་མཁས་པའྲི་ངེས་ཤེས་བླྩོ་ལ་ཤར། ། འཕལ་ཡྩོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཁྩོང་དུ་ཆུད། །དུས་ད་ལྟ་དགའ་ལ་ཕྲི་མ་སྐྲིད། །

ཡུལ་མཐའ་འཁྩོབ་བྩོད་ཀྲི་རྒྱལ་ཁམས་འདྲིར། །མྲི་མཁས་པ་སེབས་པའྲི་སྔ་མ་ཡྲིན། ། ང་མུན་པ་སེལ་བའྲི་སྒྩོན་མེ་ཡྲིན། །རེ་རྒྱལ་པྩོ་ཉྲི་ཟླའྲི་ཚུལ་དུ་བཞུགས། །

གྲྩོགས་བླྩོན་པྩོའྲི་ཁྩོད་ན་ང་ཙམ་མེད། །བྩོད་ཁ་བ་ཅན་གྲི་མྲི་རྣམས་ལ། ། ང་ཐྩོན་མྲི་བཀའ་དྲ​ྲིན་མྲི་ཆེའམ། །

ཞེས་གསུངས་པས། བོན་པོ་གཞན་རྣམས་ངོ་གནོང་ནས་ཐོན་མྱི་ལ་བཟོད་གསོལ་ཞུས།

ཕྱི་ལོ་བརྒྱ་ཕག་བདུན་པའྱི་སད་ཙམ་ལ་ཐོན་མྱིས་བོད་ཡྱིག་གྱི་སོལ་ཐོག་མར་ཕེས་ནས་ཡྱི་གེའྱི་མ་

དཔེ་ལྷ་སའྱི་རོ་རྱིང་ལ་བཏབ་པར་མཛད། དེང་སང་རང་རེའྱི་འབྲྱི་སོལ་ནྱི་ཁྱུང་པོ་གཡུ་ཁྱིའྱི་ཕག་

རྒྱུན་ཡྱིན་པར་གགས།

85

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། ཚིག་གནད་མཆན་འགེལ།

བཀུར་གཟོ།  གུས་བཀུར་བྱེད་ཅྱིང་དྲྱིན་གཟོ་བ་སེ་དྲྱིན་ལན་འཇལ་བའྱི་དོན། དཔེར་ན། དྲྱིན་ཅན་ལ་ བཀུར་གཟོ་བྱེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །

སྱིང་སོབས་ཅན། བོ་སོབས་དང་ལན་པའྱི་དོན། དཔེར་ན། མྱི་སྱིང་སོབས་ཅན་ལྟ་བུའོ། །

ཁོང་དུ་ཆུད།  ལེགས་པར་རོགས་པའྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན། རྱིག་གནས་མ་ལུས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞྱིག་བྱེད་ བར་ཆད།

དགོས་ལྟ་བུའོ། །

 རྱིག་ཚན་སོ་སོའྱི་ཆེད་སྤོད་ཀྱི་ཐ་སད་ལ་བར་ཆད་ཟེར། དཔེར་ན། ཚན་རྱིག་གྱི་བར་ ཆད་དང་། རྩྱིས་རྱིག་གྱི་བར་ཆད་ལྟ་བུའོ། །

བག་ཆགས།  བྱ་བ་བཟང་ངན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ནམ་ཤན་ཏེ། དཔེར་ན། བག་ཆགས་ངན་པ་ཞྱིག་བཞག་ ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །

ཏྱིང་འཛིན།  སེམས་རྩེ་གཅྱིག་ཏུ་འཇོག་པ། མཐའ་འཁོབ།  ཆོས་མ་དར་བའྱི་ཡུལ་ལ་གོ

གཉིས་པ། མཐུན་སྦློར་གིས། ཨང་།

༡

༢

༣

ལྩོ་ཚིགས།

ཕྱི་ལོ་༦༡༧ ལོར་

ཕྱི་ལོ་༦༤༦ ལོར་

ཕྱི་ལོ་༦༣༣ ལོར་

དྩོན་རྐེན།

ཐོན་མྱིས་བོད་ཡྱིག་གསར་དུ་བཟོས།

ཐོན་མྱི་སཾབོ་ཊ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས།

རྒྱལ་པོ་སོང་བཙན་སམ་པོ་སྐུ་འཁྲུངས།

གསུམ་པ། སློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་ལན་བིས།

ཀ) རྒྱལ་པོ་སོང་བཙན་སམ་པོས་ཐོན་མྱི་སཾབོ་ཊ་ཡྱི་གེ་སློབ་པར་བཏང་བའྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅྱི། ཁ) ཐོན་མྱིས་ཡྱི་གེ་ཇྱི་ལྟར་བཟོས་ཡོད་དམ།

ག) རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ལ་མེད་པའྱི་ཡྱི་གེ་གང་དག་གསར་དུ་བསྣན་ཡོད་དམ།

ང) རྩོམ་ཡྱིག་འདྱིའྱི་རྩོམ་འགོ་ཇྱི་ལྟར་བཙུགས་པ་དང་རྩོམ་མཇུག་ཇྱི་ལྟར་བསྡུས་ཡོད་དམ།

86

བཞི་པ། སློབ་ཚན་བཅློ་ལྔ་དང་། བཅུ་དྲུག་གི་དཔྱད་མཆན་ལ་དཔེ་བལྟས་ཏེ་རློམ་འདིར་དཔྱད་ མཆན་ཞིག་བིས།

ལྔ་པ། གཤམ་གི་བརློད་གཞི་གང་རུང་གཅིག་ལ་གསལ་བཤད་རློམ་ཐུང་ཞིག་བིས། ༡། དཔེ་ཁུག ༢། སྨྱུག་སམ། ༣། བོད་ཡྱིག་སློབ་དེབ། ༤། སོ་ལོ། ༥། མེ་ཏོག

87

༡༧. བོད་ཀི་ལོ་གསར།

རང་བྱུང་ཚན་པ་དང་པོ།

ཡུལ་ལུང་ཕལ་མོ་ཆེ་དང་འདྲ་

བར། བོད་ཀྱི་ལོ་གསར་ནྱི། ཞྱིང་ནས་ལོ་ཏོག་ཡོངས་

སུ་བསྡུས་ཏེ ་ བཀར་འཇུག་དང་འབྲེལ་ལོ་ཏོག ་གསར་ པ་འདེབས་ལས་མ་བྱས་གོང་དུ་འཁེལ་བ་ཤས་ཆེ་ཞྱིང༌། དེའྱི་དབང་གྱིས་ལོ་ཏོག་དང༌། ལོ་གསར། ལོ་ཞེས་པའྱི་ མྱིང་ཚིག་འདྱི་དག་དབར་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་ ངེས་སམ།

རང་བྱུང་ཚན་པ་གཉྱིས་པ།

དེ་ཡང་ལོ་གསར་གྱི་འགོ་

མཇུག་བར་གསུམ་གྱི་རེན་འབྲེལ་བྱེད་སོ་རྣམས་ལ་རོག་

ཞྱིབ་བྱས་ནས། ལོ་གསར་གྱི་བརྒྱུད་རྱིམ་ཆ་ཚང་བ་ནྱི་ལོ་གསར་གྱི་ག་སྒྱིག་དང༌། ལོ་གསར་དངོས་ གཞྱི། ལོ་གསར་གྱི་མཇུག་བསོམས་བཅས་དབྱེ་བ་གསུམ་དུ་དབྱེ་རུང་བ་ཡྱིན།

རང་བྱུང་ཚན་པ་གསུམ་པ། འདྱིར་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལོ་གསར་དངོས་གཞྱི་ནྱི། ལོ་གསར་ཚེས་གཅྱིག་

ལ་བ་མའྱི་ལོ་གསར་ཟེར། དེ་ཉྱིན་དང་ཐོག་ཐོ་རངས་སྐར་ཆེན་ཤར་ཙམ་ནས་ལངས་ཏེ། གཟབ་

མཆོར་གང་ལེགས་དང་བཅས་ཐོག་མར་ཆུའྱི་ཁར་བསང་གཏོང་བ་དང་ཁ་བཏགས་འདོགས་པ།

ཕེ་མར་ཆང་ཕུད་གཏོར་ནས་ཆུ་ཕུད་ལེན་ཞྱིང༌། ཆུ་ཕུད་དེ་ཉྱིད་ཁྱིམ་དུ་ཁེར་རེས་དཀོན་མཆོག་ ལ་ཡོན་ཆབ་འབུལ་བ་དང༌། དེ་འཕོས་རྣམས་ཆུ་ཟོམ་ནང་བླུག་གྱི་ཡོད། དེ་བཞྱིན་ནང་མྱི་གཞན་ 88

རྣམས་མལ་ནས་ནམ་རྒྱུན་ལས་ས་བར་ལངས་ཏེ། གཟབ་མཆོར་གང་གཟབ་སྤས་ཟྱིན་མ་ཐག སོན་

ཚུད་ནས་ག་སྒྱིག་ཡོད་པའྱི་ཆང་སྐོལ་དང་། ཁ་ཟས་ལྟ་བུ་སྣེ་སེལ་ཙམ་མཆོད་རེས། གོང་པ་ཁྱིམ་

མཚེས་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཕེ་མར་རྒྱུག་རེས་བྱེད། ཕེ་མར་རྒྱུག་མཁན་ཁྱིམ་ཚང་གྱི་སོ་རའྱི་འགམ་དུ་

སླེབས་པ་དང༌། ཁ་ནས་ཐོག་མར། བཀྲ་ཤྱིས་བདེ་ལེགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ཞེས་བརོད་པ་དང༌།

ཁྱིམ་བདག་གྱིས། ཚོགས། ཚོགས། ཞེས་བརོད་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་ཕེ་མར་རྒྱུག་མཁན་ གྱིས། ཨེ་མ་བག་དྲོ་སྐུ་ཁམས་བཟང༌། ཞེས་བརོད་པར་ཁྱིམ་བདག་གྱིས། བཟང་། བཟང༌། ཞེས་

བརོད། དེ་ནས་ཡང་བསྐྱར་ཕེ་མར་རྒྱུག་མཁན་གྱིས། གཏན་དུ་བདེ་བ་འཐོབ་པར་ཤོག ཅེས་ བརོད་པར་ཁྱིམ་བདག་གྱིས། ཤོག ཤོག ཅེས་བརོད་འཕལ་ཕེ་མར་རྒྱུག་མཁན་ཁྱིམ་ནང་དུ་ཡོང་

ནས་ནང་མྱི་ཚང་མར་ཕེ་མར་ཆང་ཕུད་འདེགས་ཀྱི་ཡོད། ཕེ་མར་རྒྱུག་མཁན་ཕུད། དེ་མྱིན་ནང་

མྱི་ཚང་མ་རང་ཁྱིམ་དུ་ཟས་རྱིགས་སྣ་ཚོགས་ལོངས་སུ་སྤོད་ཞོར། དགའ་དགའ་སྐྱ​ྱིད་སྐྱ​ྱིད་བྱས་ ཏེ་སོད་པ་ལས་ཁྱིམ་ཚང་ཕན་ཚུན་དུ་འགོ་འོང་མྱི་བྱེད། དེ་ནྱི་གཙོ་བོ་དབུས་ཁུལ་གྱི་ལུགས་སོལ་

ཡྱིན། ཡུལ་ལུང་གཞན་འགའ་ཞྱིག་ལ་ཚེས་གཅྱིག་ནས་ཕན་ཚུན་འགོ་འོ ང་བྱེད་པའང་ཡོད།

རང་བྱུང་ཚན་པ་བཞྱི་པ། ལོ་གསར་ཚེས་གཉྱིས་ལ་རྒྱལ་པོའྱི་ལོ་གསར་ཟེར། དེ་ཉྱིན་རང་རང་གྱི་

དགའ་ཉེ་བོ་དཀར་ཚོ་ཕན་ཚུན་མགོན་འབོད་ཀྱིས་རོ་བརྒྱའྱི་ཟས་དང༌། བདུད་རྩྱིའྱི་བཏུང་བར་རོལ་ ཞོར་ཚུལ་མཐུན་བག་ཕེབས་ཀྱི་རྩེད་མོར་རོལ་གྱི་ཡོད། དེ་ཉྱིན་ཐུགས་སྤོའྱི་ཞལ་ལག་ལ་མཚོན་ན།

ལུག་ཤ་ཚོས་མ། ཤ་སྐམ་པོ། ཐུད། མར་ཟན་སོགས་བོད་ཟས་གཙོ་བོ་གཏོང་སོལ་ཡོད། གོང་གསེབ་

ཁག་ལ་མཚོན་ན་ཚེས་གཉྱིས་ནས་ཚེས་བཅོ་ལྔ་བར་ཉྱིན་ཕེད་ཡོལ་ཙམ་ནས་སོར་གཞས་ཞེས། བུ་ དང་བུ་མོ་རྣམས་སོར་དབྱ​ྱིབས་སུ་ལག་གདང་ཡུག་གཅྱིག་ལ་སྦྲེལ་ཏེ་གཞས་ཞབས་བྲོ་འཁབ་པ་དང༌།

ར་རྒྱུག་དང་ཤུགས་རོ་འགོགས་པས་མཚོན་རྩེད་མོའྱི་རྣམ་གངས་མང་པོར་རོལ་གྱི་ཡོད།

རང་བྱུང་ཚན་པ་ལྔ་པ། ལོ་གསར་ཚེས་གསུམ་ལ་ཆོས་སྐྱོང་ལོ་གསར་ཟེར། དེ་ཉྱིན་གཟབ་མཆོར་གང་

ལེགས་སྤས་ཏེ། རང་རང་གྱི་ཁང་པའྱི་ཡང་ཐོག་ཏུ་བསང་གསོལ་དང་བཅས་ས་ལོའྱི་དར་ལོག་རྙྱིང་

པ་ཕབ་སེ། གསར་པ་འཛུགས་པ་མ་ཟད། རྱི་མགོའྱི་དར་ལོག་ཀང་གསར་པ་བརེ་བ་ཡྱིན། དར་ ལོག་གསར་པ་བཙུགས་ཟྱིན་རེས་བཀྲ་ཤྱིས་ཚིག་བཟང་ཅན་གྱི་སོར་གཞས་འཁབ་པ་དང༌། རྣམ་ ཐར་གཏོང་བ་སོགས་བྱས་རེས་ལྷ་རྒྱལ་འཐེན་ནས་རང་རང་གྱི་ཁྱིམ་དུ་ལོག་འགོ་བ་ཡྱིན།

རང་བྱུང་ཚན་དྲུག་པ། ལོ་གསར་གཏོང་སོལ་མདོར་བསྡུས་འདྱི་གཙོ་བོ་དབུས་ཁུལ་གཞྱིར་བཟུང་

89

བྲྱིས་པ་ཡྱིན། སྤྱིར་བོད་ཀྱི་ལུང་ཚན་སོ་སོར་ལོ་གསར་གཏོང་སོལ་མྱི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞྱིག་འདུག

(འདྲི་ཕ་ཡུལ་ཕྩོགས་བསྒྲིགས་དེབ་ཕེང་བརྒྱད་པ་ནས་ཟུར་འདྩོན་བས་ཏེ་ཉུང་འཕྲི་དང་གྩོ་བདེར་བཅྩོས།)

80 ལན། སོང་རྒན་ཞིག་གཞུང་ལམ་གི་འཕྲེད་དུ་འགིལ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན།

བསམ་གཞིག་བྱེད་རྒྱུ། ཆད་རྒྱུ་རོགས་རྒྱུ་མེད་པའི། ཆར་པ་ཕ་རོ་མ་རོ་ཞེས་ པས་ཅི་ཞིག་བསན་ནམ། ཅི་སེ་མ་ཤེས་ན་ཤོག་གངས། 119གཟིགས།

90

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། འད་བ་ རྣམས་ལས་གང་རུང་ལྔ་ལ་བརྒྱུད་རིམ་ལན་པའི་ཚིག་སྒྲུབ་རེ་བཟློ་རྒྱུ། དཔེར་ན། བོད་ཀྱི་ལུང་པ་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་ལ། ཡུལ་ལོངས་མཛེས་ཤྱིང་ལྟ་ན་སྡུག ཡུལ་ལུང་།



ལོ་ཏོག



རོག་ཞྱིབ།



དང་ཐོག



ཁྱིམ།



སྣ་ཚོགས།



ཕལ་མོ་ཆེ།



བཀར་འཇུག



ཆ་ཚང་།



གཟབ་མཆོར།



ནམ་རྒྱུན།



ཐུགས་སྤོ།



འདྲ་བ།

ལུང་པ། ཡུལ་ལོངས།

འདྲ་བ།

སོན་ཐོག ལོ་འབྲས། སོན་འབྲས།

འདྲ་བ། འདྲ་བ།

མང་ཆེ་བ། གང་མང་།

གབས་གསོག གསོག་འཇོག

འདྲ་བ།

ཞྱིབ་འཇུག བརག་དཔད། དཔད་པ།

འདྲ་བ།

ཐོག་མ། སོན་མ། དང་པོ། འགོ་མ།

འདྲ་བ། འདྲ་བ། འདྲ་བ། འདྲ་བ། འདྲ་བ། འདྲ་བ།

གང་ཚང་། ཡོད་ཚད། ཚང་མ། གཟབ་སྤོས། རྒྱན་སྤས།

ནང་། མྱི་ཚང་། ཁྱིམ་ཚང་། རྒྱུན་ལན། རྒྱུན་འཇགས། འདྲ་མྱིན། སྣ་མང་།

སྤོ་སྐྱ​ྱིད། གྱིང་ག

གཉིས་པ། རང་བྱུང་ཚན་པ་གཉིས་པ་དང་། བཞི་པ། དྲུག་པ་བཅས་ཀི་ནང་དློན་གནད་བསྡུས་རེ་ དཔེར་ན།

བིས།

རང་བྱུང་ཚན་པ་དང་པོ། ཡུལ་གྲུ་གཞན་ལ་དུས་ཆེན་མྱི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་བཞྱིན། ལོ་

གསར་ཡང་བོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་ཞྱིག་ཡྱིན་པ་ངོས་འཛིན་དང་སྦྲགས། ལོ་གསར་ཞེས་པའྱི་ཐ་སད་ཐོགས་ཚུལ་ ཡང་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་རྩོམ་པ་པོའྱི་བསམ་ཚུལ་བརོད་ཡོད། རང་བྱུང་ཚན་པ་གཉྱིས་པ།

རང་བྱུང་ཚན་པ་གསུམ་པ། ལོ་གསར་ཚེས་གཅྱིག་ཉྱིན་གྱི་ཞོགས་པ་ནས་ཉྱིན་གང་གྱི་མཛད་རྱིམ་སར་

ཆགས་སུ་བྲྱིས་ནས། ཚེས་གཅྱིག་ཉྱིན་གྱི་བྱ་རྱིམ་གསལ་བཤད་བྱས་པ་དང་། གཙོ་བོ་ཆུ་ཕུད་ལེན་ཚུལ་དང་།

91

ཕེ་མར་རྒྱུག་ཚུལ་ཞྱིབ་ཙམ་བྲྱིས་ཡོད། རང་བྱུང་ཚན་པ་བཞྱི་པ། རང་བྱུང་ཚན་པ་ལྔ་པ། ལོ་གསར་ཚེས་གསུམ་ཉྱིན་གྱི་བསང་གསོལ་དང་། དར་འཛུགས་ཀྱི་མཛད་རྱིམ་

ཅུང་ཞྱིབ་ཙམ་བྲྱིས་ཡོད།

རང་བྱུང་ཚན་པ་དྲུག་པ།

གསུམ་པ། གཤམ་གི་བརློད་པ་འདི་གློང་གི་རློམ་ཡིག་སྔློན་འགློའི་གསལ་བཤད་དུ་བཞག་ན་འློས་ འཚམ་ཡིན་མིན་བསམ་ཚུལ་ཞིག་བིས།

རྒྱལ་ཁབ་དང་མྲི་རྲིགས་གང་འདྲ་ཞྲིག་ཡྲིན་ཡང་རང་གྲི་རྲིག་གཞུང་དང་། ལྩོ་རྒྱུས།

ཆྩོས་ལུགས། གྩོམས་གཤྲིས། ཆབ་སྲིད། དཔལ་འབྩོར་བཅས་དང་འབེལ་བའྲི་སྩོ་ནས་

སྲུང་བརྲི་ཞུ་དགྩོས་པའྲི་དུས་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཡྩོད། རང་རེའྲི་བྩོད་ལའང་ལྩོ་རྒྱུས་ཡུན་ རྲིང་ལྡན་ལ་དྩོན་སྲིང་གཏྲིང་ཟབ་ཅན་གྲི་དུས་ཆེན་སྣ་མང་ཡྩོད་པ་ལས། འདྲིར་ཡྩོངས་སུ་

གྲགས་པའྲི་བྩོད་ཀྲི་ལྩོ་གསར་སྐྩོར་ངྩོ་སྤྩོད་ཞུས་ཡྩོད།

བཞི་པ། བརློད་གཞི་གང་རུང་ཞིག་ལ་གསལ་བཤད་རློམ་ཡིག་ཐུང་ངུ་ཞིག་བིས། འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན། ལྷ་བབ་དུས་ཆེན།

མང་གཙོའྱི་དུས་ཆེན། ཆོས་འཁོར་དུས་ཆེན།

92

ཁ) ཚིགས་བཅད་རློམ་ཡིག

93

༡༨. ཚིགས་བཅད་ཀི་རོམ་ཡིག་འབི་ཚུལ།

ཚིགས་བཅད། ཚིག་སྦྩོར་རྲིང་ཐུང་ལ་ཚད་ངེས་ཅན་ཞྲིག་ཡྩོད་པའྲི་རྩོམ་གྲི་རྣམ་པ་ཞྲིག་གྲི་མྲིང་སེ།

ཤྩོ་ལྩོ་ཀ

འཐྲིབས་པ། ཆུ་ཀླུང་།

ཨ་གསར།

དཔེར་ན། གླུ་དང་གཞས་ཀྲི་ཚིགས་བཅད་ལྟ་བུ།

བཅད་ལྷུག་ཡྲི་གེའྲི་གྲངས་ཀ་རྲི་བའྲི་ཚད་ཅྲིག་གྲི་མྲིང་སེ། ཚིགས་བཅད་ལ་རྐང་པ་

བཞྲིའམ་ཚིག་ལྷུག་ལ་ཡྲི་གེ་ཚེག་བར་སུམ་ཅུ་ནྲི་ཤྩོ་ལྩོ་ཀ་གཅྲིག་ཡྲིན་ཞྲིང་། ཤྩོ་ལྩོ་ཀ་ སུམ་བརྒྱ་ལ་བམ་པྩོ་གཅྲིག་ཟེར།

བེད་མེད་ལས་ཚིག འཁྲིགས་པ་དང་མྲི་གསལ་བ་སེ། དཔེར་ན། གནམ་འཐྲིབས་པ། རྲི་འགྩོར་སྨུག་པ་འཐྲིབས་པ། ཁང་པའྲི་ནང་ལ་དུ་བ་འཐྲིབས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། རྒྱུག་ཆུ་དང་གཙང་པྩོའྲི་རྲིགས་ཀྲི་སྤྲི་མྲིང་ཡྲིན།

གསར་དད་དམ། གསར་འགྲྩོགས་ཏེ་ཡུན་ཐུང་གྲི་འདྩོད་པ་ཞྲིག་གྩོ །དཔེར་ན། ཨ་ གསར་ཚ་པྩོ་ལྟ་བུ།

ཚིགས་བཅད་ནྱི་རྐང་པ་བཅད་པའྱི་ཚིག་གྱི་རྒྱུན་ལ་ཟེར་ཞྱིང༌། ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་བཞྱི་ཅན་ལ་

ཤོ་ལོ་ཀ་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དག་ཚེག་བར་མང་ཉུང་དང་། ཆ་དང་ཡའྱི་གཅོད་མཚམས་མྱི་

འདྲ་བ་ཅྱི་རྱིགས་ཡོད་ཀང་། ཤོ་ལོ་ཀ་གཅྱིག་གྱི་ནང་ཚིགས་རྐང་རེ་རེའྱི་ཚེག་བར་མང་ཉུང་དང་ ཆ་དང་ཡའྱི་གཅོད་མཚམས་གཅྱིག་མཚུངས་ཡྱིན་དགོས། དེ་ལྟར་མེད་ཚེ་སེབ་སྦོར་ཉམས་པའྱི་

སྐྱོན་དུ་བརྩྱི།

94

ཤོ་ལོ་ཀ་གཅྱིག་གྱི་ཚེག་བར་མང་ཉུང་དང་། ཆ་དང་ཡའྱི་གཅོད་མཚམས་ཇྱི་ལྟར་བྱེད་མྱིན་ནྱི། འབྲྱི་མཁན་རང་ཉྱིད་ཀྱི་འདོད་མོས་ལྟར་བྱེད་ཆོག་པ་ལས་མཐའ་གཅྱིག་ཏུ་ཚད་འཛིན་མེད།

ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཚིག་རྐང་རེ་ལ་ཚེག་བར་མང་ཉུང་མྱི་འདྲ་བའྱི་རྣམ་གངས་མང་པོ་ཡོད་པའྱི་ ནང་ནས། ཚེག་བར་བདུན་མ་ནས་དགུ་མའྱི་བར་ལ་ཆ་ཡའྱི་གཅོད་མཚམས་མྱི་འདྲ་བ་གསུམ་ལ་

དཔེར་བརོད་རེ་བཀོད་པ་གཤམ་གསལ། དང་པོ། ཚེག་བར་བདུན་མ།

༡། ཆ་གསུམ་གྱི་མཇུག་ཏུ་ཡ་གཅྱིག་ཡོད་པའྱི་ཚེག་བར་བདུན་མ། དཔེར་ན། དགུན་དུས་རླངས་པ་ན་བུན་བཞྲིན། །ð

འཐྲིབས་པའྲི་ཆུ་ཀླུང་ལྷག་པར་གྲང་། ། རང་བྱུང་ཆུ་ཚན་ཚ་ན་ཡང་། །

ཆ། ཆ། ཆ། ཡ།

བསྐྩོལ་ན་ཆུ་གྲང་རེས་སུ་ཁྩོལ། །

༢། ཆ་གཉྱིས་ཀྱི་རེས་སུ་ཡ་གཅྱིག་དང་། སླར་ཡང་ཆ་གཅྱིག་ཡོད་པ་དང་། ཡ་གཅྱིག་པོ་དེ་ཚིག་ ཕད་ཤ་སག་ཡྱིན་པའྱི་ཚེག་བར་བདུན་མ། སྔྩོ་ལང་ལྩོན་ཤྲིང་གྲི་རེ་ནས། །ð

ཁུ་བྱུག་གསུང་སན་ཞྲིག་གྲགས་བྱུང༌། ། ཆར་རྒྱུན་ཟྲིམ་ཟྲིམ་དུ་འབབ་པའྲི། །

ཆ། ཆ། ཡ། ཆ།

དབར་ཁའྲི་དུས་སྩོན་དེ་སེབས་བྱུང༌། །

༣། ཆ་གཅྱིག་གྱི་རེས་སུ་ཡ་གཅྱིག་དང་། སླར་ཡང་ཆ་གཉྱིས་བྱས་པ་མ་ཟད། ཡ་གཅྱིག་པོ་དེ་ཚིག་ ཕད་ཤ་སག་ཡྱིན་པའྱི་ཚེག་བར་བདུན་མ། ཡྲིད་འྩོང་གྲི་སྐེད་ཚལ་ནང་ན། །ð

རབ་མཛེས་ཀྲི་མེ་ཏྩོག་བཞད་པས། ། ཐག་རྲིང་གྲི་བུང་བའྲི་ཁྱུ་ཚོགས། །

ཆ། ཡ། ཆ། ཆ།

མ་བྩོས་ཀང་མགྲྩོན་དུ་འགུགས་སྩོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ། 95

གཉིས་པ། ཚེག་བར་བརྒྱད་མ།

༡། ཚེག་བར་ཚང་མ་ཆ་རེ་བྱས་པའྱི་ཚེག་བར་བརྒྱད་མ། དཔེར་ན། དགུང་སྔྩོན་ནམ་མཁའ་དྭངས་པའྲི་དཀྲིལ་ནས། །ð

དྲྩོ་སྐྲིད་ཉྲི་མ་གསལ་ལེར་ཤར་བྱུང༌། །

ལྡུམ་རའྲི་མཛེས་རྒྱན་མེ་ཏྩོག་པད་མ། །

ཆ། ཆ། ཆ། ཆ།

ཟེའུ་འབྲུ་མྲི་ངྩོམ་རང་དབང་མྲི་འདུག །

༢། ཡ་གཅྱིག་གྱི་རེས་སུ་ཆ་གསུམ་དང་། སླར་ཡང་ཡ་གཅྱིག་བྱས་པའྱི་ཚེག་བར་བརྒྱད་མ། ཡ། ཆ། ཆ། ཆ། ཡ།

དབྲིབས་སྩོང་གཟུགས་ས་ཡྲི་གྩོ་ལའྲི་ངྩོས། །ð

མཐའ་མྲི་མངྩོན་མཚོ་བཞྲིའྲི་སྐ་རགས་ཀྲིས། །

མཚམས་དམ་པྩོར་བཅྲིངས་པའྲི་གྲིང་ཆེན་ལྔ། །

དུས་ནམ་བཞྲིའྲི་འགྲྩོས་ཀྲིས་གཡྩོན་དུ་འཁྩོར། །

༣། ཆ་གཅྱིག་གྱི་རེས་སུ་ཡ་གཅྱིག་དང་། སླར་ཡང་ཆ་གཉྱིས་ཀྱི་རེས་སུ་ཡ་གཅྱིག་བཅས་ཡོད་པའྱི་ ཚེག་བར་བརྒྱད་མ།

དཀར་གསལ་གྲི་ཟླ་བ་འཛུམ་འྩོད་ཅན། །ð འགྱུར་ལྡྩོག་གྲི་ཨ་གསར་མེད་ན་ཡང་། ། ཉྲི་འྩོད་དང་བར་ཐག་ཉེ་རྲིང་ལས། །

ཆ། ཡ། ཆ། ཆ། ཡ།

དཀར་ནག་གྲི་ཆ་ཤས་གང་བྲི་སྣང་། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ།

96

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། ཚེག་བར་དགུ་མའི་ཚིགས་བཅད་འདི་ཚེག་བར་བདུན་མར་སྒྱུར། དེང་དུས་བོད་རྱིགས་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལ་ལ། ། ལེ་ལོ་རྣམ་གཡེང་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ། ། གླུ་ལེན་གར་རྩེད་ཀྱི་བྱ་བ་དུ་མས། །

ཉྱིན་མཚན་དོན་མེད་དུ་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །

གཉིས་པ། ཆ་དང་ཡའི་གཅློད་མཚམས་ངློས་ཟུངས། དད་ལན་བུ་སློབ་ཀྱི་དབུས་སུ། །

ཁ་བདེ་ཆོས་བཤད་ལ་མཁས་ཀང་། ། ལག་ལེན་ཁྱིམ་པ་ལས་སྡུག་པས། ། ཁ་ཞེ་རྒྱབ་འགལ་དུ་སོང་ངོ་། །

སྐྱེས་ཕོ་རབ་དག་ལ་རལ་གྱི་འཕར། །

སྐྱེས་ཕོ་འབྲྱིང་ར་ལ་ལག་ཚན་འཕར། ། སྐྱེས་ཕོ་མཐའ་མ་ལ་མེ་ཡོག་འཕར། །

དཔོན་ཨ་ཁུས་བཟའ་ལ་ཁུ་ཚུར་འཕར། །

གསུམ་པ། ལན་གང་ཡིན་གུག་རྟགས་ནང་དུ་བིས།

༡། ཚེག་བར་ཆ་ཡ་སེབ་སངས་ཡོངས་སུ་མཐུན་པའྱི་ཚན་པ་གང་ཡྱིན་ནམ། (

)

ཀ. བོད་གངས་ཅན། གངས་ཅན་བོད། མཐོ་གངས་རྱི། མྱུར་མགོགས་ར།

ཁ. དགུང་སོན་དབྱ​ྱིངས། བར་སྣང་གྱི་འཇའ། མྱི་མང་ཡོངས། ཁ་ཆུང་མྱིག

ག. བརྱིད་ཆགས་གངས་རྱི། སྐས་ཀྱི་གདང་བུ། སེམས་དགའ་བ། གོག་གྱི་སྣང་བརྙན། ང. རྩྭ་རྩྱི་ཤྱིང་། ར་འདོ་བ། རྱི་མཐོན་པོ། སག་དམར་ཡག

༢། ཚེག་བར་ཆ་གཅྱིག་གྱི་རེས་སུ་ཡ་གཅྱིག་ཅན་ཡྱིན་པའྱི་ཚན་པ་གང་ཡྱིན་ནམ། (

ཀ. བུ་དཔའ་བོ། ལུག་གཡང་དཀར། རྒོད་ཐང་དཀར། འབྲྱི་ཐུལ་མ།

97

)

ཁ. འདོ་རྱིག་ར། ཁེལ་མེད་བུ། རྱི་བོང་རྭ། སྐྱ​ྱི་བསེར་རླུང་།

ག. ལྟ་རྒྱ་ཡངས། བོད་མྱི་རྱིགས། མདོག་དམར་པོ། རས་ཀྱི་ཟུར། ༣། ཆ་གཉྱིས་ཀྱིས་གྲུབ་པའྱི་ཚན་པ་གང་ཡྱིན་ནམ། (

)

ཀ. ཕ་མེས་ཡང་མེས། ཁ་བར་ལ་ཉན། ཆར་གནམ་ནས་བབས། བཀོད་ལེགས་མཆོད་རེན།

ཁ. བརྱིད་ཆགས་གངས་རྱི། མངོན་སུམ་མཐོང་བ། རྱི་མཐོན་པོའྱི་རྩེ། འཛུམ་པའྱི་བཞྱིན་རས། ག. སྱིན་ལེགས་བཅུད་ལན། འཇམ་མཉེན་ལག་པ། ཇོ་མོ་གང་མ། གཞུང་ལམ་པ་ཏྲ། ༤། ཚེག་བར་ཡ་ཅན་ཡོངས་རོགས་ཚིག་ཕད་ཡྱིན་པའྱི་ཚན་པ་གང་ཡྱིན་ནམ། (

)

ཀ. ལོན་ཤྱིང་གྱི་རྩེ། འཆྱི་ཁ་ཡྱི་ཁ་ཆེམས། གཡུ་ཡྱི་གཞོང་པ། འཇམ་མཉེན་གྱི་ཕག

ཁ. གླུ་སང་སང་བངས། མགོ་ལོག་ལེམ་ལེམ། གསེར་གྱི་སྐར་མ། ཆར་གནམ་ནས་བབས།

ག. ར་ཕོ་ལྟར་མྱུར་བ། ས་མཐོ་ཡྱི་བོད་ལོངས། ལོ་ལེགས་ཀྱི་སེ་མ། མཚོ་རླབས་དང་འདྲ་བ།

བཞི་པ། གློང་གི་སྦློང་ཚན་ལས་གང་མཁློ་སྤད་ནས་ཚེག་བར་བདུན་མ་དང་། བརྒྱད་མའི་ཚིགས་ བཅད་རེ་རེ་རློམ་དགློས།

ལྔ་པ། དགེ་རྒན་གིས་སློབ་ཚན་ཡང་ཡང་ཀླ​ློག་བཅུག་སྟེ་ཚིགས་བཅད་ཀི་དབྱངས་འགློས་རྣམས་ངག་ ལ་བྱང་དུ་འཇུག་དགློས།

98

༡༩. དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་པདྨ་དཀར་པོའི་ཆུན་པོ།

མཁས་པ་ཡྩོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་པས། ། ར་ཕྩོ་བཟང་དང་རྒྱན་བཟང་པྩོ། །

པཎ་ཆེན་བསྩོད་ནམས་གྲགས་པ།

བླུན་པྩོ་ཉེས་པ་ཀུན་ལྡན་པས། །

བྩོང་ཤ་ཡྲིན་པར་ངྩོ་ཤེས་ནས། །

གང་དུ་ཕྲིན་པ་དེ་རུ་བྲིན། །

ཚོང་དུས་དག་ཏུ་བྲིན་པ་བཞྲིན། ། གང་དུ་ཕྲིན་པ་དེ་ལས་ལྡྩོག །

སུས་ཀང་ཉྩོ་བ་མེད་ལ་ལྟྩོས། །

མཁས་པ་ཤྲིན་ཏུ་རྒུད་ན་ཡང༌། །

ཟླ་བ་བཞྲིན་དུ་ཡར་ངྩོ་འབྱུང༌། །

བླུན་པྩོས་རྩོག་དཔྱྩོད་མྲི་གཏྩོང་བར། །

དགྲ་ལ་རྩོད་པ་བླུན་རགས་ཏེ། །

བཙོན་རར་འཁྩོད་པའྲི་བླྩོན་པྩོ་མགར། ། རེས་སུ་ཀུན་ལས་རྒྱལ་ལ་ལྟྩོས། ། མར་མེའྲི་འྩོད་ལ་འཐབ་པ་ཡྲི། །

ཕེ་མ་ལེབ་ཀྲི་ངང་ཚུལ་ལྟྩོས། །

མཁས་པས་ལྟྩོ་གྩོས་ཁྱད་བསད་ནས། ། བཟང་པྩོའྲི་གཏམ་ལ་ངྩོ་སྩོར་བེད། ། དཔའ་བྩོ་གང་ལའང་མྲི་ལྟ་བར། །

གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བར་བེད་ལ་ལྟྩོས། །

99

མཁས་པས་སྔར་སྩོལ་བཟང་པྩོ་སྐྩོང༌། ། དེ་ཡྲིས་བདེ་བ་བརན་པྩོ་འཐྩོབ། །

ཡེ་དབང་རྒྱལ་པྩོས་ཡབ་མེས་བཞྲིན། ། རྒྱལ་བའྲི་བསན་པ་མཆྩོད་ལ་ལྟྩོས། ། བླུན་པྩོས་སྔར་སྩོལ་བཟང་པྩོ་སྣུབ། ། རྒྱལ་པྩོ་འུ་དུམ་བཙན་གྲིས་ནྲི། །

དེ་ཡྲིས་སྡུག་བསྔལ་དྲག་ཏུ་འཐྩོབ། །

བསན་པ་བསྣུབས་པའྲི་ཉེས་དམྲིགས་ལྟྩོས། །

100

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། ཆ་དང་ཡའི་གཅློད་མཚམས་ཇི་ལྟར་ཡིན་རྟགས་རྒྱློབས། ཀ) ཚེག་བར་བདུན་མ།

སྩོབ་གྲྭའྲི་སྐེད་ཚལ་གྲི་ནང་དུ། །

སྩོབ་ཕྲུག་ཕྩོ་མྩོ་ཡྲི་ཁྱུ་ཚོགས། །

དགུན་དུས་རླངས་པ་ན་བུན་བཞྲིན། །

འཐྲིབས་པའྲི་ཆུ་ཀླུང་ལྷག་པར་གྲང་། །

སྩོབ་གྲྭའྲི་སྩོ་ཐེམ་ལ་འགྲ​ྲིམ་སྐབས། ། རང་བྱུང་ཆུ་ཚན་ཚ་ན་ཡང་། །

སྩོབ་སྦྩོང་སྲིང་རུས་དེ་མ་ཆུང་། ། བསྐྩོལ་ན་ཆུ་གྲང་རེས་སུ་ཁྩོལ། །

ཁ) ཚེག་བར་བརྒྱད་མ།

གྲིང་ལྷ་སེ་དཀར་པྩོའྲི་ཡུལ་གྲུ་ན། །

སྨན་མཛངས་མ་མཚོ་ཁའྲི་མེ་ཏྩོག་འདྲ། ། མྲི་རྒན་གྲི་ཁ་དེ་གཏམ་མཛོད་ཡྲིན། །

མྲི་རྒན་གྲི་སེམས་དེ་བྱུས་མཛོད་ཡྲིན། ། དབར་ཁ་སྔྩོ་ལང་སང་གྲི་དཀྲིལ་ལ། །

སང་རྒྱན་མེ་ཏྩོག་རབ་ཏུ་བཞད་སྩོང་། །

གཉིས་པ། འགེལ་བཤད་ཅིག་བིས།

མཁས་པས་ལྟྩོ་གྩོས་ཁྱད་བསད་ནས། ། དཔའ་བྩོ་གང་ལའང་མྲི་ལྟ་བར། །

གསུམ་པ། དི་བར་ལན་ཐློབས།

བཟང་པྩོའྲི་གཏམ་ལ་ངྩོ་སྩོར་བེད། །

གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བར་བེད་ལ་ལྟྩོས། །

༡། ལེགས་བཤད་འདྱི་ཚེག་བར་ག་ཚོད་ཅན་ཡྱིན་ནམ།

101

༢། ཚིགས་བཅད་བཞྱི་པའྱི་བསན་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།

༣། སར་སོལ་བཟང་པོ་བསྣུབས་ན་འབྲས་བུ་ཅྱི་ཞྱིག་ཡོང་ངམ།

བཞི་པ། ཚེག་བར་བདུན་མའི་ཚིགས་བཅད་ཤློ་ལློ་ཀ་ཞིག་བིས། ལྔ་པ། གཤམ་གསལ་ཚིག་བར་བདུན་མའི་ཚིག་རྐང་སློ་སློའི་སྟློང་ཆ་བསངས་ཏེ་ཚང་བར་བྱློས། ཡྱིད་འོང་གྱི་

དཀར་པོ། །ལྡུམ་ར་

བཞད་ནས། །

ཀེ་སྐལ་བཟང་

ཚོགས་རྣམས། །དུས་ནམ་ཞྱིག་

སྡུག་གྱི་འཛུམ་ཆུང་གོལ་བས། །ས་གཞྱི་ཡྱི་

འདྲ། །

ཐུགས་རེ་བཀའ་དྲྱིན། །བརེད་མྱི་ཉན་གངས་ལོངས

102

རེས། །

།

༢༠. ཀུན་སྤོད་གླུ་གཞས།

ས། ཤྲིང་སྩོང་གཅྩོད་འབེག་གཏེར་ཁ་བསྔྩོགས། ། འབྱུང་བའྲི་ལམ་ལུགས་འཁྲུག་པ་ལས། ། མེ་རྲི་འབར་གས་ཆུ་ལྩོག་དང་། །

ས་ཡྩོམ་གནྩོད་འཚེ་རྫྩོགས་མཐའ་མེད། ། ཆུ། རྒྱུག་ཆུ་ཁྩོན་ཆུ་ཆུ་མྲིག་སྩོགས། །

གང་བྱུང་སྦག་བཙོག་མནྩོལ་གྱུར་ན། ། ནད་རྲིགས་བཞྲི་བརྒྱ་ར་བཞྲི་འཕེལ། ། སྐེ་འགྲྩོའྲི་བདེ་ཐང་ཤྲིན་ཏུ་གནྩོད། །

མེ། གྩོག་དང་ས་སྣུམ་རླངས་ཐབ་སྩོགས། ། ཤུགས་དྲག་ཆེ་བའྲི་མེ་རྫས་རྲིགས། ། རྒྱུན་དུ་ཡྲིད་གཟབ་དགྩོས་པ་ལས། །

འབར་གས་ཤྩོར་ཚེ་རང་གཞན་ཕུང་། །

103

རླུང་། བཟྩོ་གྲྭའྲི་དུག་རླངས་རྫས་ཀྲི་མཚོན་ཆ་སྩོགས། ། རང་རྒྱལ་གཞན་ཕམ་བཟྩོ་སྐྲུན་མང་དྲགས་ན། ། རང་བྱུང་རླུང་གྲི་བླ་བེ་རལ་གྱུར་ནས། །

མཐའ་ཡྲི་རྒྱ་མཚོ་བཞྲི་ཡང་སྐམ་པར་འགྱུར། ། ཆུ་འཐུང་སངས།

ཆུ་གྲང་མྩོ་མ་འཐུང་ཆུ་ཁྩོལ་ཐུངས། །

ཆུ་གྲང་མྩོ་བཏུངས་ན་ཁྩོལ་གྲང་དང་། །

ཆུ་དྭངས་པར་བཟྩོ་བེད་ཆུ་ཚགས་ནས། །

བརྒྱུད་ཡྩོང་བའྲི་ཆུ་རྣམས་ལུས་ལ་འཕྩོད། ། ལྟྩོ་ཟ་སངས།

ལྟྩོ་ཟ་ཁར་ལག་གཉྲིས་གཙང་མ་ཁྲུས། །

ཞྩོགས་བཅུད་ཡྩོད་ཟ་འཐུང་མང་ཙམ་བསེན། ། གུང་ཟས་རྲིགས་འདྲ་མྲིན་རན་ཙམ་དང་། ། དགྩོང་སྔ་ཙམ་ཡང་ཟས་ཉུང་ཙམ་མཆྩོད། ། ལུས་ཀྲི་གཙང་སྦྲ།

སྐྲ་སེན་གཏུབས་ཏེ་རྐང་ལག་སྩོ། །

ལུས་དང་གྩོན་གྩོས་ལ་སྩོགས་པ། །

ཡང་ཡང་འཁྲུད་པའྲི་གྩོམས་གཤྲིས་ཀྲིས། ། ཕྲི་མཛེས་ནང་བདེའྲི་དངྩོས་གྲུབ་འཐྩོབ། །

104

སེམས་ཀྲི་གཙང་སྦྲ།

སེམས་བཟང་འདྩོད་ཆུང་ཆྩོག་ཤེས་དང་། ། བརྩོན་སེམས་སྩོབས་པ་གལ་ཆེ་ཡང་། །

བསམ་ངན་འཚེ་སེམས་འདྩོད་ཧམ་དང་། ། ང་རྒྱལ་ཕག་དྩོག་རྲིང་ནས་སྩོངས། ། འཛིན་ཁང་གཙང་སྦྲ།

བཀྩོད་ལེགས་སྣ་མང་གང་སྦར་དང་། །

ནག་པང་ཁམས་གཙང་དཀར་ཆ་དྩོད། །

ཕགས་དར་གཙང་ཕགས་བས་གྱུར་ན། །

འཛིན་གྲྭ་ཚོགས་སྐབས་ལུས་སེམས་སྐྲིད། ། རེད་མྩོ།

ལུས་སེམས་ཕན་པའྲི་རེད་མྩོའྲི་རྲིགས། ། རན་པར་རེ་ཞྲིང་གཞན་ལ་འགྲྩོགས། ། ཧ་ཅང་མང་ན་གཡེང་བའྲི་རྒྱུ། །

ལས་སྩོབ་འཐུས་ཤྩོར་འགྲྩོ་ཉེན་ཡྩོད། །

105

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། དཔེ་བསྟན་པ་བཞིན་ཚིག་སྒྲུབ་གཉིས་རེ་བཟློས། ཤྱིང་སོང་གཅོད་པར་ས་རེ་དགོས།

ཞྱིང་ཁ་འབྲེག་བཞྱིན་གླུ་དབྱངས་ལེན།

གཅོད་འབྲེག འབར་གས། གནོད་འཚེ། རོགས་མཐའ། སྦག་བཙོག བདེ་ཐང་། ཤུགས་དྲག བཟོ་སྐྲུན། གོམས་གཤྱིས། འདོད་ཧམ།

གཉིས་པ། བསམ་གཞིག་བྱས་ཏེ་འབི་རྒྱུ།

ཀ) སློབ་ཚན་ནང་མེད་པའྱི་གནོད་འཚེ་ཡོང་སྱིད་པ་རྣམས་བྲྱིས། •

ས་གཡོས་ན།

•

མེ་ཤོར་ན།

• •

ཆུ་ལོག་རྒྱུག་ན། རླུང་འཚུབ་བརྒྱབས་ན།

ཁ) ཕན་ཡོན་ཅྱི་ཡོད་བྲྱིས། •

ཆུ་ཁོལ་དང་། ཆུ་དྭངས་པར་བཟོས་པའྱི་བཙགས་ཆུ་བཏུངས་ན།

•

སློབ་ཚན་ནང་འཁོད་པ་བཞྱིན་ཞོགས་པ་དང་། ཉྱིན་གུང་། དགོང་མོ་གསུམ་གྱི་ཁ་ཟས་ཚུལ་བཞྱིན་ བཟས་ན།

ག) སློབ་ཚན་ནང་མེད་པའྱི་གནོད་འཚེ་ཡོང་སྱིད་པ་རྣམས་བྲྱིས། • •

ལུས་ཀྱི་གཙང་སྦྲ་མ་བྱས་ན།

སེམས་ཀྱི་གཙང་སྦྲ་མ་བྱས་ན།

ང) སློབ་ཚན་ནང་མེད་པའྱི་ཕན་ཡོན་ཅྱི་ཡོད་བྲྱིས། •

འཛིན་ཁང་གཙང་སྦྲ་བྱས་ན།

•

ལུས་སེམས་ཕན་པའྱི་རྩེད་རྱིགས་རྩེས་ན།

106

གསུམ་པ། ཚིགས་བཅད་གཉིས་ལ་འགེལ་བཤད་བིས། ཕྱུག་པྩོ་ཀ་ཀྩོ་ལ་ཡང་ཡྩོད། །

དཔའ་བྩོ་དུད་འགྲྩོ་ལ་ཡང་ཡྩོད། །

དྩོན་དང་མཐུན་པའྲི་གཏམ་སྨྲ་བ། །

འཇྲིག་རེན་འདྲི་ན་ཤྲིན་ཏུ་དཀྩོན། ། དུག་ཐ་མ་ཁ་ལ་དགའ་དྲགས་ན། ། གྩོ་ཕྩོ་བ་སྲིང་གྲི་དགྲ་ནག་ཡྲིན། །

ཁྱེད་སྐུ་ཚེ་རྲིང་ཙམ་བཞུགས་འདྩོད་ན། ། དུག་ཐ་མ་ཁ་དེ་སྩོང་བར་མཛོད། །

107

ག) ཀ་བཤད།

ཀ་བཤད་རྩོམ་ལུགས་ཆ་ཚང་བ་ཞྱིག་འདྱིར་བཀོད་ཡོད་པས། སྦོང་བརར་གང་ལེགས་བྱས་

ནས། ཀ་བཤད་རྩོམ་རྱིག་གྱི་ཤེས་བྱར་གོ་རོགས་གང་ལེགས་ཡོང་བར་བྱེད་དགོས།

108

༢༡. ཀ་བཤད༌རོམ་ལུགས།

ཀ་བཤད་ལ་ཀ་རྩོམ་ཡང་ཟེར། གོ་དོན་ནྱི། ཚིགས་སུ་བཅད་པའྱི་ལུས་ལ་ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ ལོག་གྱི་ཀ་ཕེང་གྱི་གོ་རྱིམ་ངེས་པར་ལན་ཞྱིང་། འཚོ་བ་གནད་བསྡུས་མཚོན་པའྱི་རྩོམ་རྱིག་གྱི་

རྣམ་པ་ཞྱིག་ཡྱིན།

ཀ་བཤད་ཀྱི་དམྱིགས་བསལ་ཁད་ཆོས་ནྱི་ཀ་མད་སུམ་ཅུའྱི་གོ་རྱིམ་ལྟར་རྩོམ་ཆོག་པ། བརོད་དོན་ ཡྱིད་ལ་ངེས་སླ་ཞྱིང་ངག་ནས་སྐྱོར་བདེ་བ། ཚིག་ཉུང་ལ་དོན་མཚོན་གྱི་ནུས་པ་ཆེ་བ་བཅས་ཡྱིན།

ཀ་བཤད་ཅེས་པ་ནྱི་གཙོ་བོ་ཀ་མད་སུམ་ཅུ་གོ་རྱིམ་ལྟར་བསྒྱིགས་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པའྱི་ཆ་ནས་ བཞག་པའྱི་རྩོམ་རྱིག་ཅྱིག་ཡྱིན་པར་བརེན། དེ་ལ་རྩོམ་སངས་རྣམ་པ་མྱི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་ཡོད། ཀ) ཚིག་རྐང་གྱི་མགོར་ཀ་ཁའྱི་གོ་རྱིམ་བཞྱིན་ལུགས་འབྱུང་གྱིས་བསྒྱིགས་པ་དཔེར་ན། དགེ་ཆོས་མཆོག་གྱི་《ཨ་མཆོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀ་རྩོམ་》ལས།

ཀ་བ་གདུང་ལམ་བཀྲ་བའྲི་ཁང་བཟང་གྲི་དབུས་སུ། ། ཁ་མངར་ཞྲིམ་དགུའྲི་ཟས་ཀྲི་མགྲྩོན་ཁ་ལ་བྩོས་ཚེ། །

ག་ལེར་ལྩོངས་སུ་སྤད་ནས་མགུར་དབངས་རེ་འཐེན་ནས། ། ང་རང་ཨ་མཆྩོད་ཚོ་ལས་སྐྲིད་པ་ཞྲིག་སུ་ཡྩོད། །ལྟ་བུ། 109

ཁ) ཚིག་རྐང་གྱི་འགོར་ཨ་ནས་ཀ་བར་ལུགས་ལོག་གྱིས་བསྒྱིགས་པ་དཔེར་ན། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན་ལགས་ཀྱི་《ལྷ་སའྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་》ཞེས་པ་ལས།

ཨ་མས་ཀུ་རེ་རེད་མཚར་མ་ཡྲིན་ན། །

ཨ་མེས་རྒན་པྩོ་ནས་བཟུང་ད་ལྟའྲི་བར། །

ཧ་ཅང་དགའ་སྤྩོ་སྐེ་བའྲི་ལྩོ་ལེགས་བྱུང་། །ལྟ་བུ། ག) ཚིག་རྐང་གཅྱིག་གྱི་ཐོག་མཐའ་གཉྱིས་སུ་ཀ་མད་ཀྱི་གོ་རྱིམ་ལྟར་སྦར་བ་དཔེར་ན། ཆབ་སེལ་ཚེ་བརན་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས།

དཀའ་བའྲི་ལས་ལ་མྲིག་གྲིས་གཡྩོལ་ཞྲིང་ཇ་ཆང་ཕྩོགས་སུ་གདངས་པའྲི་ཁ། ། ག་དུས་ཡྲིན་ཡང་སྩོབ་ལ་མྲི་བརྩོན་དེ་འདྲའྲི་གྲྩོགས་པྩོ་མྲི་འདྩོད་ང་། །ལྟ་བུ།

ང) རྐང་པའྱི་ཐོག་མཐའ་གཉྱིས་ཀར་གསལ་བྱེད་ཡྱི་གེ་གཅྱིག་མཚུངས་སུ་བཀོད་ནས་ཀ་མད་ཀྱི་ གོ་རྱིམ་ལྟར་བསྒྱིགས་པ་དཔེར་ན།

ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་གྱིས།

ཀ་ནས་ཨ་བར་གསལ་བེད་སུམ་ཅུ་དབངས་བཞྲིས་རབ་བརྒྱན་ཀ་ཎྲི་ཀ །

ཁ་བའྲི་ལྩོངས་འདྲིར་གསར་དུ་བཏྩོད་པའྲི་མཛད་བཟང་རབ་དཀར་དུང་གྲི་ཁ། ། ག་དུས་ཡྲིན་ཡང་མ་ཉམས་གསལ་ཞྲིང་ཆད་རྒྱུ་མེད་པའྲི་ཆུ་གངྒཱ། །

ང་ཅག་རྣམས་ཀྲི་མྲིག་ངྩོར་གསལ་བའྲི་ཐྩོན་མྲི་མཆྩོག་ལ་ཕག་བེད་ང་། །ལྟ་བུ།

ཅ) ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དབུས་སོགས་གནས་ངེས་པ་ཅན་གང་རུང་དུ་ཀ་ཕེང་བཀོད་པ་དཔེར་ན། ཆབ་སེལ་ཚེ་བརན་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱིས།

འགྱུར་མེད་རབ་བརན་ཀ་བ་ལྟ་བུའྲི་བླྩོ། །

རང་རྲིགས་ཆེད་དུ་ཁ་ཙམ་མ་ཡྲིན་པར། །

དཀའ་ཉེན་ཆེ་སར་ག་དུས་ཡྲིན་ན་ཡང་། །

སག་ལྟར་མཆྩོང་བ་ང་ཡྲི་གྲྩོགས་པྩོ་མཆྩོག ། ལྟ་བུ། 110

ཆ) གསལ་བྱེད་ཀྱི་སེ་པ་སོ་སོར་དབྱངས་ཀྱི་ཡྱི་གེ་བཞྱི་པོ་རྱིམ་པ་བཞྱིན་སྦར་ནས་ཚིག་རྐང་གྱི་ ཐོག་མར་བཀོད་པ་དཔེར་ན།

རོ་རྱིང་བསན་འཛིན་དཔལ་འབྱོར་གྱིས་བརྩམས་པའྱི་《རོ་རྱིང་པཎྱི་ཏའྱི་རྣམ་ཐར་》ལས།

ཀྲི་སྭ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའྲི་བྩོད་ཀྲི་དཔུང་། ། ཁུ་ཚུར་མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་རྡེག་བཞྲིན་དུ། ། གེ་སར་བདུད་འདུལ་ལྟ་བུར་ཆས་པའྲི་ཚེ། །

ངྩོ་ཚ་ཁ་སྐེངས་གྩོར་ཥ་རྒྱལ་བླྩོན་རྣམས། །ལྟ་བུ། ཇ) ཚིག་རྐང་གྱི་ཐོག་མར་གོ་རྱིམ་བཞྱིན་བཀོད་པའྱི་གསལ་བྱེད་ཡྱི་གེ་རྣམས་ལ་དབྱངས་བཞྱི་ ལས་གང་རུང་ཞྱིག་ངེས་བཟུང་གྱིས་སྦར་བ་དཔེར་ན། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གྱིས། ཀྩོ་ཀྲིའྲི་གདངས་ལ་འཕ་བའྲི་སན་ངག་རྒྱ་མཚོའྲི་གཞུང་། །

ཁྩོ་བྩོས་རྣམ་དཔྱྩོད་མཛུབ་རེས་ཇྲི་བཞྲིན་གཞལ་དཀའ་ཡང་། ། གྩོ་སའྲི་ཚིག་ཕེང་སེབ་ལེགས་བསར་ལ་བརྒྱུས་པ་དང་། ། ངྩོ་མཚར་བླྩོ་བསྐེད་གསར་པ་སྲིད་ན་ཐང་། །ལྟ་བུ།

ཉ) གསལ་བྱེད་སེ་པ་རེར་ཚིག་རྐང་རེ་བྱས་ཏེ་གོ་རྱིམ་བཞྱིན་བཀོད་པ་དཔེར་ན། རེ་ཞབས་དཀར་བས། ཀྭ་ཡེ་ཁ་རྩོག་ག་ལེར་ང་ལ་ཉྩོན། །ཅ་ལག་ཆ་ཚང་ཇ་གྩོས་ཉ་ལྟྩོར་མཚུངས། །

ཏ་ལའྲི་ཐ་སད་ད་ལྟའྲི་ན་གཞྩོན་སྩོབ། །པ་ལ་ཕ་མར་བ་ཞྩོ་མ་འཐུང་བྲིན། ། ཙ་ར་ཚྭ་བཞྲིན་ཛ་ཡ་ཝ་ཞྭའྲི་ཏྩོག །ཞྭ་གྩོས་ཟ་ལྷམ་འ་ཅག་ཡ་མ་བལ། །

རྭ་ཅྩོ་ལ་རྲིང་ཤྭ་གནས་ས་རུ་སྩོང་། ཧ་ཅང་ཨ་དུར་རེམས་ལ་ཉམས་ལེན་གྲིས། །ལྟ་བུ།

111

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། ཀ་བཤད་ཚིགས་བཅད་འདི་ཚིག་ལྷུག་ཏུ་ཕློབས། ཀ་བ་གདུང་ལམ་བཀྲ་བའྲི་ཁང་བཟང་གྲི་དབུས་སུ། ། ཁ་མངར་ཞྲིམ་དགུའྲི་ཟས་ཀྲི་མགྲྩོན་ཁ་ལ་བྩོས་ཚེ། །

ག་ལེར་ལྩོངས་སུ་སྤད་ནས་མགུར་དབངས་རེ་འཐེན་ན། ། ང་རང་ཨ་མཆྩོད་ཚོ་ལས་སྐྲིད་པ་ཞྲིག་སུ་ཡྩོད། །

གཉིས་པ། གློང་གསལ་ཀ་བཤད་དཔེ་མཚོན་ག་པ་དང་། ང་པ་གཉིས་ལ་སྦློར་ཚུལ་མི་འད་བ་ཅི་ཡློད་ དབྱེ་ཞིབ་གིས།

གསུམ་པ། གཤམ་གི་ཀ་བཤད་རྣམས་སློབ་ཚན་གི་སེ་ཚན་གང་གི་ཁློངས་སུ་གཏློགས་མིན་བིས། ཀྩོ་ཏམ་བསན་པའྲི་ཞབས་འདྲེན་ཐ་མ་ཁ། ། ཁྩོ་ཐག་ཆྩོས་ལ་གཅྩོད་བེད་ཐ་མ་ཁ། ། གྩོ་རྲིག་དྲན་པ་སད་བེད་ཐ་མ་ཁ། །

ངྩོ་ཚ་ཁེལ་འཛེམ་འདྩོར་བེད་ཐ་མ་ཁ། ། ཀ་བ་རྡུང་ཁ་ཤྩོར་འདྲའྲི་ཁ། །

ག་ནས་བསམས་ཀང་དམྲིགས་ས་ང་། །

(

)

(

)

ཀྩོ་རླྩོན་ཞྭ་མྩོ་འདྲ་བའྲི་རྒྱ་གཞུང་གྲིས། །

ཁུ་སྲིམ་ངང་ནས་མགྩོ་བྩོ་རྲིམ་བཞྲིན་བསམས། ། གེ་སར་དམག་དཔྩོན་ཡྲིན་ཡང་ཁྱྩོད་ལ་སྐྲག །

ངྩོ་ཚ་ཁེལ་བག་བལ་བ་མཐའ་ཡྲི་དཔུང་། ། (

)

112

ཨ་ལ་ལ་ཞེས་དགའ་སྤྩོའྲི་འཛུམ་མདངས་ཀྲིས། ། ཨ་ཡྲིག་ལྟ་བུའྲི་འཕྲུལ་པར་ལ་བརེན་ནས། །

ཧ་ཅང་ངྩོ་མཚར་འདྲི་དང་འདྲི་འདྲ་ཞེས། ། (

)

ཙ་རྲིར་གནས་སྐྩོར་བེད་པ་མྲིང་གྲི་དྩོན། ། ཚ་གྲང་དཀའ་སྡུག་མྩོང་བ་ལྟྩོ་ཡྲི་དྩོན། །

ཛ་ཡའྲི་གསུང་རབ་ཀྩོག་པ་ཡྩོན་གྲི་དྩོན། །

ཝ་ལེར་བསམ་ན་ཐམས་ཅད་ནྩོར་གྲི་དྩོན། ། (

)

བཞི་པ། དི་བར་ལན་ཐློབས།

༡། ཅྱི་ཞྱིག་ལ་ཀ་བཤད་ཟེར་རམ།

༢། ཀ་བཤད་ལ་དམྱིགས་བསལ་ཁད་ཆོས་གང་དག་ཡོད་དམ།

༣། འདྱིར་ཀ་བཤད་རྱིགས་མྱི་འདྲ་བའྱི་དཔེ་མཚོན་ཇྱི་ཙམ་བཀོད་འདུག་གམ།

ལྔ་པ། ཀ་བཤད་ཅིག་རློམས།

113

༢༢. དེང་རབས་བོད་ཀི་གཞོན་ནུ་ཚོར་ཕུལ་བའི་ཀ་རོམ།

གྱིང་ཚ་ཚེ་བརན་རོ་རེས། ཀ་ཡེ་བྩོད་ཀྲི་གཞྩོན་ནུ་ཚོ། ། ཁ་བ་ཅན་ལ་ཤ་ཚ་ན། །

ག་སར་འཁྱམས་ཉུལ་མྲི་བེད་པར། ། ང་ཅག་བྩོད་པའྲི་དྩོན་ལ་སྩོམས། ། ཅ་ཅྩོ་མང་ན་མྲི་མཛེས་ཤྲིང་། །

ཆ་ལུགས་ངན་ན་མྲི་ཡག་པས། ། ཇ་ཁ་ཆང་ཁ་གང་ཡྲིན་སར། ། ཉ་དང་ཉུང་མ་མ་སེས་ཤྲིག །

ཏཱ་ལའྲི་བླ་མའྲི་རེས་འབང་སེ། །

ཐ་མལ་ལས་དང་གེས་ན་ཡང་། །

ད་ལྟའྲི་བྩོད་ཀྲི་བེད་སངས་འགས། ། ན་སྩོ་རྒས་དུས་འགྩོད་ས་རེད། །

114

པ་སངས་ལྟ་བུའྲི་ལྷག་བསམ་གྲིས། ། ཕ་རྩོལ་དགྲ་ཡང་ཚུར་བསུས་ཏེ། །

བ་གང་འདུ་ཤེས་རྲིངས་སངས་ནས། ། མ་གྱུར་དྩོན་ལ་མ་ནྩོར་རྩོགས། །

ཙ་རྲི་གངས་རྲི་སྩོགས་འགྲ​ྲིམས་ནས། ། ཚ་གྲང་དཀའ་བ་མ་སྤད་ཀང་། ། ཛ་དྲག་ཆེ་བའྲི་བྩོད་ཡུལ་འདྲི། །

ཝ་མ་ཝྩོལ་དུ་མ་འཇྩོག་རྩོགས། །

ཞྭ་གྩོས་བཟང་ངན་མྲི་རྩོད་པར། ། ཟ་མའྲི་ཕྩོ་བ་འགྲང་ཙམ་གྲིས།།

འ་ཅག་བདེན་དྩོན་ལ་བརྩོན་ཚེ། །

ཡ་རབས་དམ་པའྲི་རེས་འབང་ཡྲིན། །

ར་སྩོགས་གཙོས་པའྲི་དུད་འགྲྩོ་རྣམས། ། ལ་ལུང་གང་སར་བསད་པ་ཡྲི། །

ཤ་ཚིལ་སྩོགས་ལ་མྲི་རྩོལ་བར། །

ས་ཐྩོག་དུད་འགྲྩོར་སྲུང་སྐྩོབ་གྲིས། ། ཧ་ཧ་དགྩོད་སྒ་སྐྲིད་སྣང་ཡང་། །

ཨ་མའྲི་བསྐེད་པའྲི་བཀའ་དྲ​ྲིན་ལ། ། ཧ་ཅང་སྣང་མེད་བས་གྱུར་ཚེ། །

ཨ་མ་གྲྩོངས་རེས་འགྩོད་ཀང་འཕྲི། ། 115

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། ཆ་ཡའི་གཅློད་མཚམས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ། ཀ་བ་རྡུང་ཁ་ཤོར་འདྲའྱི་ཁ། །

ག་ནས་བསམས་ཀང་དམྱིགས་ས་ང་། ། ཀོ་རློན་ཞྭ་མོ་འདྲ་བའྱི་རྒྱ་གཞུང་། །

ཁུ་སྱིམ་ངང་ནས་མགོ་བོ་བསམས་སོང་། །

གེ་སར་དམག་དཔོན་ཁོད་ལ་སྐྲག་སོང་། ། ངོ་ཚ་ཁེལ་བག་བྲལ་བའྱི་མཐའ་དཔུང་། །

གཉིས་པ། ཀ་ནས་ཉ་བར་གི་ཀ་བཤད་ཅིག་བིས།

གསུམ་པ། ཙ་ནས་ཡ་བར་གི་ཀ་བཤད་ཅིག་བིས།

116

ལག་ལེན་སེ་ཚན།

ལག་ལེན་སེ་ཚན་གྲི་དགྩོས་དམྲིགས་ཅྲི་འདྲ་ཞྲིག་བཟུང་ཡྩོད་མེད་འཛིན་རྲིམ་

དྲུག་པའྲི་ནང་བཤད་ཟྲིན། ལག་ལེ དེའྲི་ཕྲིརན་འདྲི ་སེར་་རྒྱུན་སྤྩོ ཚན། ད་ཡྲིག་རྲིགས་ཁག་ཅྲིག་

དང་། མཚར་གཏམ་ཁག་ཅྲིག་བཅས་གྩོ་སྒྲིག་བས་ཡྩོད།

ཀ) རྒྱུན་སྤློད་ཡིག་རིགས།

འཕྲིན་ཡྲིག་ནྲི་མྲི་དང་མྲིའྲི་བར་དང་། མྲི་དང་ཚོགས་པ་སྩོགས་ཀྲི་བར་ཕན་ཚུན་ཡྲིག་ཐྩོག་ནས་འབེལ་གཏུག་གྲིས་

བསམ་ཚུལ་བརེ་རེས་དང་། སྩོབ་སྦྩོང་། ལས་དྩོན། འཚོ་བ་སྩོགས་ཀྲི་གནས་ཚུལ་བརྒྱུད་སྤྩོད་བེད་པར་ཉེ་བར་ སྤྩོད་པའྲི་ཡྲི་གེའྲི་རྲིགས་ཤྲིག་ལ་ཟེར།

དེ་ཡང་རང་རེ་བྩོད་རྲིགས་རྣམས་ལ་གནའ་སྔ་མྩོ་ནས་བཟུང་གཞན་ལ་གུས་བཀུར་བེད་པའྲི་ཡ་རབས་སྤྩོད་བཟང་

གྲི་གྩོམས་སྩོལ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞྲིག་རྒྱུན་འཇགས་སུ་ཡྩོད་པ་དཔེར་ན། ཕ་མ་དང་། དགེ་རྒན། འགྩོ་ཁྲིད།

དྲ​ྲིན་ཆེ་བ། མཁྱེན་ཡྩོན་ཅན། ལྩོ་ན་རྒན་པ་རྣམས་ལ་གུས་བཀུར་ཞུ་བ། སྤུན་ཉེ་དང་། གཉེན་བཤེས། གྲྩོགས་ ཕྩོ་མྩོ་ལ་མཛའ་བརེ་བཅས་བབ་ཐྩོབ་དང་འཚམ་པའྲི་འཕྲིན་ཡྲིག་འབྲི་སྩོལ་ཞྲིག་ཡྩོད། འགོ་བརོད་འབི་སངས་དཔེ་མཚོན་འགའ།

༄༅། །ལུགས་གཉྲིས་མཁྱེན་པའྲི་སྤན་ཟུང་ལྷ་ལམ་ལྟར་ཡངས་པ་... ། ༄༅། །ཕུལ་བྱུང་མཁྱེན་བརེའྲི་དབང་ཕྱུག་... ། ༄༅། །བཅུ་ཕག་རྲིག་པའྲི་དབང་ཕྱུག་... །

༄༅། །མཁྱེན་རླབས་འགྲན་ཟླ་བལ་བ་དགེ་རྒན་... ལགས་ཀྲི་དྲུང་དུ།

༄༅། །བམས་བརེ་བཀའ་དྲ​ྲིན་མཚུངས་མེད་ཡབ་ཡུམ་ལྷན་རྒྱས་མཆྩོག་གྲི་ཞབས་དྲུང་དུ།

117

༄༅། །ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་བཀའ་དྲ​ྲིན་འཁྩོར་མེད་ཡབ་ཡུམ་ལྷན་རྒྱས་མཆྩོག་གྲི་དྲུང་དུ།

༄༅། །རྲིང་ནས་ཐུགས་བརེས་སྐྩོང་བའྲི་གཅེན་མྩོ་བཀྲ་ཆྩོས་ལགས་སེང་ཞལ་ལྷན་སྐུའྲི་དྲུང་དུ། ༄༅། །སྲིང་ནས་བརེ་བའྲི་གཅུང་མྩོ་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ཀྲི་སྐུ་གམ་དུ།

༄༅། །བླྩོ་དཀར་དམ་གཙང་གྲྩོགས་མཆྩོག་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྲི་དྲུང་དུ། ༄༅། །བརེ་སེམས་འགྱུར་མེད་གྲྩོགས་མཆྩོག་ཚེ་རྲིང་ལགས་ཀྲི་དྲུང་དུ།

༄༅། །རྲིང་ནས་བརེ་བའྲི་གྲྩོགས་མཆྩོག་པ་སངས་ལགས་ནང་མྲི་ལྷན་རྒྱས་ཀྲི་དྲུང་དུ།

༄༅། །མཛའ་ཞྲིང་བརེ་བའྲི་གྲྩོགས་མྩོ་དབངས་སྐྲིད་ལགས་དང་ནང་མྲི་ལྷན་རྒྱས་ཀྲི་དྲུང་དུ། ༄༅། །བརེ་འཛིན་མྲིག་གྲི་འབས་བུ་... གམ་དུ།

༄༅། །བླྩོ་ཡྲི་རེ་ལྟྩོས་དམ་པ་གྲྩོགས་... ལགས་ཀྲི་དྲུང་དུ། ༄༅། །ཡྲིད་ལ་རག་པར་འཆར་བ་སྲིང་གྲྩོགས་... དྲུང་དུ། ༄༅། །བརེ་ལྡན་སེམས་ཀྲི་མེ་ཏྩོག་... །

༄༅། །ཡྲིད་དགའྲི་པད་མའྲི་གེ་སར་... །

༄༅། །གྲྩོགས་པྩོ་ཡྲིད་ཀྲི་ཟླ་བ་གསར་པ་གང་དེའྲི་དྲུང་དུ། ༄༅། །བརེ་ལྡན་སེམས་ཀྲི་མེ་ལྩོང་གང་དེའྲི་དྲུང་དུ།

༄༅། །རྣམ་དཀར་བརེ་བ་འགྱུར་མེད་གང་དེའྲི་དྲུང་དུ།

གུས་ལུགས་འབེབས་ཀི་རིམ་པའི་ཚིག་བརོད་སྣ་ཚོགས།

གུས་གསྩོལ། གུས་པས་ཞུ་གསྩོལ། གུས་ཞུ། གུས་འབུལ། ཞུ་གསྩོལ། ཞུ་འབས། ཞུ་དྩོན། ཞུ་སྲིང༌།

ཆེད་འབུལ། ཆེད་ཞུ། ཆེད་གསྩོལ། ཆེད་འབས། ཆེད་དྩོན། ཆེད་སེལ། སབས་འབུལ། སབས་གསྩོལ།

སབས་ཞུ། སབས་འབས། འབུལ་སྲིང༌། འབུལ་འབས། འབུལ་དྩོན། སྐུར་དྩོན།

118

གུས་ལུགས་འབེབས་ཀི་རིམ་པའི་ཐད་ལ་འགོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེས།

ཆེན་པྩོ་དག་གྲི་སྐུར་ཚུལ་ལ། རྒྱ་ཧྩོར་རྒྱལ་པྩོས་ཟླྩོ་བ་ཐྩོབ། །བྩོད་ཀྲི་རྒྱལ་པྩོས་སྤྲིངས་པ་ཐྩོབ། །རྣལ་འབྩོར་པ་ ཡྲིས་འདྲི་ལྟ་སེ། །བརྒྱ་སྩོང་དཔྩོན་གྲིས་སྐུར་བ་ཐྩོབ། །

ཆུང་བ་དག་གྲི་སྐུར་ཚུལ་ལ། ཆྩོས་འབེལ་བླ་མ་སྩོབ་དཔྩོན་དང༌། །ཁྲི་སྐྩོར་སྩོང་སྐྩོར་བདག་པྩོ་དང༌། །དབུས་

གཙང་རེ་དཔྩོན་ཕ་མ་དང༌། །རང་ཉྲིད་ཕག་འབུལ་བེད་རྣམས་ལ། །ཞབས་དྲུང་དང་ནྲི་ཞུ་བ་ཐྩོབ། །ཅེས་གསུངས་ པ་ལྟ་བུའྩོ། །

90 ལན། དེས་ཉིན་མཚན་ལྟོས་མེད་ཆར་པ་བཏང་ནས་ཆར་དུས་ཀི་ གནས་སྐབས་ཡིན་པ་རྟོགས་ཐུབ།

བསམ་གཞིག་བྱེད་རྒྱུ། རྟ་རྔའི་འོད་ཙམ་མེད་པའི། །ཉི་མ་སྤང་ཀོག་ཨ་ མའི་རོ། །ཞེས་པས་དོན་གང་ཞིག་གོ་ཐུབ་བམ། ཅི་སེ་མ་ཤེས་ན་ཤོག་ གངས། 136གཟིགས།

119

༢༣. རྒྱུན་སྤོད་ཡིག་རིགས། (དང་པོ།)

འཕྱིན་ཡྱིག་འབྲྱི་ཚུལ། རང་རེའྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་སོལ་དང་མཐུན་པའྱི་མཆོག་དམན་བར་གསུམ་ ལ་སོ་སོའྱི་གོ་གནས་དང༌། ལས་རྱིགས་སེ་ཚན་སོགས་ལ་འཚམ་པའྱི་གུས་ལུགས་ཚུལ་ལན་གྱི་སོ་ ནས་འཕྱིན་ཡྱིག་སོགས་འབྲྱི་སངས་ཀྱི་ལམ་སོལ་ཞྱིག་ཡོད། འཕྱིན་ཡྱིག་གྱི་ནང་དོན་རྒྱས་བསྡུས་ཇྱི་ལྟར་ཡང༌།

༡། ཡྱི་གེ་བསྐུར་ཡུལ་དང་འཚམ་པའྱི་ཆེ་བརོད་དམ་འགོ་བརོད། ༢། གུས་ལུགས་ཀྱི་ཚུལ།

༣། ཁམས་བདེའྱི་འཚམས་འདྲྱི། ༤། རང་གྱི་གནས་ཚུལ། ༥། སྐབས་དོན་དངོས།

༦། སླད་ཆར་དགེ་བའྱི་སོན་འདུན།

༧། སྐུར་མཁན་གྱི་མྱིང་དང་ཟླ་ཚེས་བཅས་རྱིམ་པ་བདུན་པོ་འདྱི་དག་གོ་རྱིམ་མ་འཁྲུག་པར་འབྲྱི་ དགོས།

འཕྱིན་ཡྱིག་ཅྱིག་ཡྱིན་ན་རྱིམ་པ་གསུམ་པ་དང་། བཞྱི་པ། དྲུག་པ་བཅས་ཚང་དགོས་པའྱི་ངེས་པ་

མེད་ལ་ལྷག་དོན་རྱིམ་པ་བཞྱི་པ་འདྱི། དགོས་པ་དམྱིགས་བསལ་མེད་ན་མ་བྲྱིས་ན་ལེགས། འོན་ ཀང་རྱིམ་པ་དང་པོ་དང༌། གཉྱིས་པ། ལྔ་པ། བདུན་པ་རྣམས་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས།

ཡང་དེང་སང་། བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡྱིག་རྱིགས་དེ་གང་ཡྱིན་མཁེན་རོགས་ཆེད་རྒྱུན་སྤོད་ཡྱི་གེའྱི་རྱིམ་ 120

པ་རྣམས་མ་བྲྱིས་པའྱི་སོན་དུ་དགོངས་ཤོག་དང༌། གཏོང་ཡྱིག ངོ་སྤོད་ཡྱི་གེ་སོགས་འབྲྱི་སོལ་ཡོད། དེ་དག་རེ་རེ་བཞྱིན་དཔེར་བརོད་ན།

༡། ཡྱི་གེ་བསྐུར་ཡུལ་དང་འཚམ་པའྱི་ཆེ་བརོད་དམ་འགོ་བརོད།

༄༅། །བོ་དཀར་དམ་གཙང་གོགས་མཆོག་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱི་དྲུང་དུ། ༢། གུས་ལུགས་ཀྱི་ཚུལ་འབེབས་ཀྱི་རྱིམ་པ། ཆེད་ཞུ།

༣། ཁམས་བདེའྱི་འཚམས་འདྲྱི།

བར་ལམ་མ་མཇལ་བར་གང་ཉྱིད་སྐུ་ཁམས་དྭངས་གསལ་ངང་བཞུགས་ཡོད་པའྱི་བོ་བདེའྱི་ཕག་

བྲྱིས་ཤྱིག་འདྱི་ཟླའྱི་ཚེས་ལྔ་ཉྱིན་ལག་སོན་བྱུང་བར་དགའ་སྤོ་ཆེ། ༤། རང་གྱི་གནས་ཚུལ།

འདྱི་ཕོགས་སུ་ཕན་ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་གྱི་ཐུགས་རེ་ཡྱིས་ལུས་ཁམས་བདེ་ཞྱིང༌། རང་འཁྱིའྱི་ ལས་འགན་ཁག་ལྷག་བསམ་ཟོལ་མེད་ཞུ་བཞྱིན་ཡོད་པས། གོགས་ཁེད་ཐུགས་ཁལ་ཡེ་ནས་གནང་ མྱི་དགོས།

༥། སྐབས་དོན་ཞུ་སྱིང༌།

ཁ་སོན་དེ་ནས་བཀའ་མངགས་གནང་བའྱི་ཕག་དེབ་རྣམས་དེ་ཕོགས་སུ་འགོ་མཁན་ངེས་གཏན་

ཞྱིག་བརྒྱུད་དམ་དོན་གྱིས་འབུལ་འཐུས་ཆོག་པ་ཞུ། ༦། སླད་ཆར་དགེ་བའྱི་སོན་འདུན།

སླད་མ་མཇལ་བར་སྐུ་གཟུགས་ལ་ཐུགས་ཅག་གཟབ་བཞེས་དང་འབྲེལ། འདྱི་ཕོགས་སུ་ནང་མའྱི་ གནས་འབྲེལ་དབྱར་གྱི་ཆུ་རྒྱུན་བཞྱིན་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བར་དང༌། མྱུར་དུ་མཇལ་བའྱི་སོན་འདུན་ དང་བཅས།

༧. སྐུར་མཁན་གྱི་མྱིང་དང་ཟླ་ཚེས།

རོར་གྱིང་བོད་མྱིའྱི་སློབ་གྲྭ་ནས་གོགས་པོ་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་༢༠༢༠ ཟླ་༩ ཚེས་༨ ཉྱིན། 121

ཕུལ།

རྱིམ་པ་བདུན་པོ་ཚང་བའྱི་འཕྱིན་ཡྱིག ཤོག་བུ་ཆ་ཚད་A4 ཞྱིག་གྱི་ཐོག་བྱུས་འགོད་བྱེད་ཚུལ།

གཏྩོང་ཡྲིག ༄༅། །མཛའ་བརེ་མཚུངས་མེད་གྲྩོགས་པྩོ་དྩོན་གྲུབ་ལགས་ཀྲི་དྲུང་དུ།

ཆེད་འབུལ།

བར་དེར་ཞལ་མཇལ་མ་བྱུང་བར་ཟླ་ཤས་སྩོང་རྲིང་། དེ་ཕྩོགས་སུ་ཁྱེད་རྣམས་སྐུ་གཟུགས་

བདེ་པྩོ་ཡྩོད་པའྲི་སྐྩོར་སྒྩོལ་མ་ལགས་བརྒྱུད་གྩོ་ཐྩོས་བྱུང་བས་བླྩོ་བདེར་གྱུར། འདྲི་གར་

ཕན་ཡང་བླ་མ་དཀྩོན་མཆྩོག་གྲི་བྲིན་མཐུས་འབྱུང་བཞྲིའྲི་ཉེར་འཚེ་ཞྲི་ཞྲིང༌། སྐབས་བབ་ ཞུ་སྩོ་གང་སར་སྔར་མུས་སུ་ཡྩོད་ལགས་ན་འདྲི་གར་ཐུགས་ཁལ་མྲི་དགྩོས།

མཚམས་ཞུ། འདྲི་ལྩོ་ཕྲི་ཟླ་༧ པའྲི་ནང་རང་རེའྲི་དབར་ཁའྲི་སྤྩོ་སྐྲིད་སྐབས་གྲྩོགས་ཁྱེད་

འདྲི་ཕྩོགས་སུ་ཕེབས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན། ཕན་བཅས་གྲྩོགས་རྣམས་དགའ་ཚོར་ཆེན་པྩོ་ཡྩོང་

ངེས་འདུག་པས། དེ་དྩོན་ཐུགས་འཇགས་གནང་རྩོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡྲིན། སད་མར་ཡང་དལ་ རེན་རྲིན་ཆེན་ཕུང་པྩོར་ཐུགས་ཅག་གཟབ་བཞེས་ཡྩོང་བ་དང༌། འདྲི་ནས་ཀང་མྱུར་མཇལ་ སྨྩོན་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་བཅས།

ཁྱེད་ཀྲི་གྲྩོགས་པྩོ་བསན་འཛིན་གྲིས།

ཕྲི་ལྩོ་༢༠༢༠ ཟླ་༡༠ ཚེས་༡༠ ཉྲིན།

122

ཕུལ།

གཏྩོང་ཡྲིག

༄༅། །བམས་བརེ་བཀའ་དྲ​ྲིན་མཚུངས་མེད་ཕ་མ་གཉྲིས་ཀྲི་ཞབས་དྲུང་དུ། གུས་འབུལ། ཟླ་ཤས་རྲིང་

ལྷན་རྒྱས་དང་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐྩོས་ཀྲི་གྩོ་སྐབས་མ་བྱུང་བས་སྔར་རྒྱུན་བཞྲིན་སྐུ་

གཟུགས་གསལ་ཐང་ངང་བཞུགས་ཡྩོད་པར་དགའ་སྤྩོ་ཆེ། ཕན་ཡང་གཙོ་བྩོ་༸གྩོང་

ས་མཆྩོག་གྲི་ཐུགས་རེའྲི་བཀའ་དྲ​ྲིན་དང་། སྩོབ་གྲྭའྲི་དགེ་རྒན་དང་། ཕ་ཚབ་མ་

ཚབ་རྣམས་ཀྲི་བམས་སྐྩོང་འྩོག་གཟུགས་ཁམས་བདེ་ཞྲིང་རང་འཁྲིའྲི་སྩོབ་སྦྩོང་ལ་

འབད་བརྩོན་སྔར་ལྷག་བེད་བཞྲིན་ཡྩོད་པས་ཐུགས་ཁལ་མྲི་དགྩོས། འདྲི་ལྩོའྲི་ཕྲི་ ཟླ་༦ པའྲི་ནང་དུས་ཚིགས་དང་པྩོའྲི་ཡྲིག་རྒྱུགས་གྲུབ་འབས་ཐྩོན་འདུག་པར་མ་

ཟད། རང་ཉྲིད་ཀྲི་སྦངས་འབས་ལེགས་གྲས་སུ་སྩོན་འདུག་པས་ཡྲིག་རྒྱུགས་གྲུབ་ འབས་ཟུར་འབུལ་ཞུས་ཡྩོད། སད་མ་མཇལ་བར་ལྷན་རྒྱས་སྐུ་གཟུགས་ལ་ཐུགས་

ཅག་དང་ཞལ་འདྩོན་དགེ་སྦྩོར་གྩོང་འཕེལ་དང་། སྤུན་མཆེད་རྣམས་ཀྲིས་ཕ་མ་

གཉྲིས་ལ་བཀུར་བསྲི་ཞབས་ཞུ་གང་གཟབ་ཡྩོང་བ་དང་འདྲི་ཕྩོགས་སུ་ལམ་སྩོན་ བཀའ་སྩོབ་གངྒཱའྲི་ཆུ་རྒྱུན་ལྟར་སྩོལ་གནང་ཡྩོད་པར་ཞུ་རྒྱུ་བཅས།

བུ་བསན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་གྲིས་ཕྲི་ལྩོ་༢༠༢༠ ཟླ་༡༢ ཚེས་༡༨ ཉྲིན། ཕུལ།

123

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། ཚིག་གནད་མཆན་འགེལ། ལམ་སོལ།



གུས་ལུགས།  ཚུལ་ལན།



ཁ་སོན།



སོན་འདུན།



བྱ​ྱིན་མཐུ།



རྒྱས་བསྡུས།



གནས་འབྲེལ།  ཞུ་སོ།



དལ་རེན།



ལུགས་ཟུང་།  གསལ་ཐང་།  དགའ་སྤོ།



གྲུབ་འབྲས།



ལམ་དང་ལུགས་སོལ། ལམ་ནྱི་ཐབས་དང་། སོལ་ནྱི་མྱི་རྱིགས་དེའྱི་རྒྱུན་འཇགས་ ལག་ལེན་དུ་བྱེད་པ་ཞྱིག

གཞན་ལ་གུས་ཞབས་བྱེད་པའྱི་ལམ་དང་ལུགས་སོལ།

ངན་སྤོད་ཀྱིས་མ་གོས་པས་ཚུལ་དང་ལན་པ་སེ་ཡོད་པ།

ཕ་ཞྱིང་ཞྱིབ་པ་ནྱི་རྒྱས་དང་ཉུང་ངུར་བྱས་པ་ལ་བསྡུས་ཟེར། ཁ་སང་གྱི་ཉྱིན་ས་མ་ལ་ཟེར།

གནས་ཚུལ་ཡྱིག་འབྲེལ་བྱེད་པ།

ཡྱིད་ཀྱི་སོན་པ་དང་འདུན་པ་སེ། དགའ་ཞེན་གྱི་དོན། བྱ་བ་ཞྱིག་བྱེད་རྒྱུའྱི་རྣམ་གངས། བྱ​ྱིན་རླབས་དང་མཐུ་སེ་ནུས་པ།

དལ་བ་བརྒྱད་དང་འབྱོར་བ་བཅུ་ཚང་བའྱི་མྱིའྱི་ལུས་རེན། ལུགས་གཉྱིས་ཏེ། སྐབས་སུ་བབས་པ་ཆོས་དང་སྱིད།

ལུས་པོ་ནད་སོགས་ནག་ནོག་དྲྱི་མ་མེད་པས་གསལ་བ་དང་། སྐྱོན་ཆག་མེད་པས་ཐང་པོ། སེམས་དགའ་ཞྱིང་ཡྱིད་སྤོ་བ།

གཟུགས་ཁམས། ལུས་པོ།

བྱ་བ་ཞྱིག་མཐའ་འཁོལ་བའམ་གྲུབ་པའྱི་འབྲས་བུ།

གཉིས་པ། ཡང་ཡང་བཀླགས་ཏེ་ངག་ལ་གློམས་པར་བྱེད་དགློས།

མཆོག་དམན་བར་གསུམ། བོ་དཀར་དམ་གཙང་། ལྷག་བསམ་གཡོ་མེད། དབྱར་གྱི་ཆུ་རྒྱུན། ཐུགས་ཅག

གཟབ་བཞེས། མྱུར་མཇལ་སོན་འདུན། ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས། ཐུགས་རེའྱི་བཀའ་དྲྱིན། ལམ་སོན་བཀའ་ སློབ།

གསུམ་པ། འཕྲིན་ཡིག་གི་ཁྱད་ཆློས་བདུན་ནས་གང་དག་ཚང་ཡློད་མེད་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་དགློས།

(དྩོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྲིས་གྲྩོགས་པྩོ་ཟླ་བ་བླྩོ་གྲྩོས་ལ་བསྐུར་བའྲི་འཕྲིན་ཡྲིག་ལས་ཚན་བཤུས་ཀྲིས་བཀྩོད།)

124

ཤེས་བྱའྱི་གནས་ལ་འཇུག་པ་ཡངས་པའྱི་གོགས་མཆོག་གང་གྱི་སྤན་སར། ཉེ་ཆར་ཁེད་ཀྱི་སྐུ་བདེ་ཞྱིང་སྦངས་འབྲས་ལེགས་པ་གཞྱིར་བཅས་ཏེ་འཚམས་ཞུ།

ད་ལྟ་ང་ཚོ་སློབ་མཐར་ཕྱིན་ལ་ཉེ་ཞྱིང་། ཚོད་དཔག་བྱས་ན་ད་ལོའྱི་སྤྱི་ཟླ་བདུན་པའྱི་མཇུག་ཏུ་སློབ་མཐར་

ཕྱིན་ཐུབ་པ་འདྲ། བདག་གྱིས་མཐར་ཕྱིན་གྱི་རྒྱུགས་རྩོམ་ས་མོ་ནས་བྲྱིས་ཚར་བ་དང་། ཁོན་བསོམས་ཡྱི་གེ་ ཁྱི་ཚོ་བདུན་མཆྱིས། བརོད་བྱའྱི་དོན་གཙོ་བོ་ནྱི་མགུར་གླུ་ཡྱིན་མོད། འོན་ཀང་། རྐྱེན་དུ་མའྱི་དབང་གྱིས་ རྩོམ་ཡྱིག་དེ་འདོད་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་བ་ཞྱིག་བྱུང་མ་སོང་། གང་ལྟར་རང་གྱི་ལས་འགན་རང་གཞན་བསླུ་བའྱི་ ཟོལ་གྱིས་འགྲུབ་ཐབས་བྱས་ཡོད།

གོགས་པོ་ལགས། མཚོ་སོན་མྱི་རྱིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་ད་ལོའྱི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའྱི་སོན་ལ། བདག་གྱིས་བྲྱིས་ པའྱི་རྩོམ་ཡྱིག་ཁག་ཅྱིག་པར་དུ་བསྐྲུན་རྒྱུའྱི་བར་སྦོར་འབྱོར་བྱུང་བས། བདག་དགའ་སྤོ་ཤྱིན་ཏུ་ཆེ། དུས་ མཚུངས་སུ་ཁོ་བོའྱི་རྩོམ་དེ་ཚོ་ལ་དོན་སྱིང་ཆེན་པོ་མེད་པས་ངོ་གནོང་བ་ཞྱིག་ཀང་འདུག

མདོར་ན། ད་ལོའྱི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའྱི་ནང་དུ་ཁོ་བོ་གུང་སེང་ལ་ཡོང་རྒྱུ་ཡྱིན་པས། དེ་དུས་གནས་ཚུལ་ཞྱིབ་ པར་གེང་ཆོག

སླད་མར་ཁེད་སྐུ་ལུས་བདེ་བར་སོན། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱིས།

སྤྱི་ལོ་༡༩༨༡ ལོའྱི་ཟླ་༤ ཚེས་༣༠ ཉྱིན་ལ་ཕུལ།

བཞི་པ། གཤམ་གི་འགློ་བརློད་གང་རུང་ཞིག་གི་ནང་དློན་དང་འཚམ་པའི་འཕྲིན་ཡིག་རིམ་པ་བདུན་ ཚང་བ་ཞིག་བིས།

(འཛིན་རྲིམ་བདུན་པའྲི་སྩོབ་ཕྲུག་ནང་ཕན་ཚུན་གཏྩོང་ཡྲིག་གྲི་བེད་སྩོ་སེལ་དགྩོས།)

•

༄༅། །ལུགས་གཉྱིས་མཁེན་པའྱི་སྤན་ཟུང་ལྷ་ལམ་ལྟར་ཡངས་པ་. ..།

•

༄༅། །བྱམས་བརྩེ་བཀའ་དྲྱིན་མཚུངས་མེད་ཡབ་ཡུམ་ལྷན་རྒྱས་མཆོག་གྱི་ཞབས་དྲུང་དུ།

• • •

༄༅། །མཁེན་རླབས་འགན་ཟླ་བྲལ་བའྱི་དགེ་རྒན་. .. ལགས་ཀྱི་དྲུང་དུ།

༄༅། །བོ་དཀར་དམ་གཙང་གོགས་མཆོག་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱི་དྲུང་དུ། ༄༅། །བརྩེ་ལན་སེམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་. .. །

125

ལྔ་པ། དི་བར་ལན་ཐློབས།

༡། འཕྱིན་ཡྱིག་འབྲྱི་སྐབས་ཚང་དགོས་པའྱི་རྱིམ་པ་བདུན་གང་དག་ཡྱིན་ནམ།

༢། འཕྱིན་ཡྱིག་འབྲྱི་སྐབས་ངེས་པར་དུ་ཚང་དགོས་པའྱི་རྱིམ་པ་བཞྱི་གང་དག་ཡྱིན་ནམ།

126

༢༤. རྒྱུན་སྤོད་ཡིག་རིགས། (གཉྱིས་པ།)

ཀ སན་ཞུའི་ཡི་གེ

སན་ཞུའྱི་ཡྱི་གེ་ནྱི་རང་ཉྱིད་ཀྱིས་ཚོགས་སེའམ། དབུ་འཛིན་སོགས་གོང་རྱིམ་ལ་རང་གྱི་འདུན་པ་ སན་སེང་ཞུ་བའྱི་ཡྱི་གེ་ཞྱིག་ཡྱིན། དཔེར་ན། བྱ་བ་ཞྱིག་བྱེད་འདོད་ཡོད་པའམ། གནད་དོན་ཞྱིག་ ཐག་གཅོད་བྱེད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡྱིན།

༡། སན་ཞུ་འབུལ་ཡུལ་གྲི་ཁ་བང་ངམ་མྲིང་སྩོགས་འབྲི་དགྩོས། ༢། གུས་ལུགས་ཀྲི་འབེབས་འཇྩོག་དགྩོས། ༣། སན་ཞུའྲི་ནང་དྩོན་འབྲི་དགྩོས།

༤། འབྲི་མཁན་གྲི་མྲིང་དང་ལྩོ་ཟླ་ཚེས་གྲངས་འབྲི་དགྩོས།

སན་ཞུའྱི་ཡྱི་གེ་འབྲྱི་དུས། གོ་བདེ་བ་དང་གནད་བསྡུས་ཀྱི་སོ་ནས་རེ་བ་ཞུ་རྒྱུའྱི་དོན་དང་གནས་ ལུགས་གསལ་པོར་བྲྱིས་ནས། གཏོང་ཡུལ་གྱིས་ཐག་གཅོད་དང་ཞྱིབ་འཇུག་བྱ་བདེ་པོ་ཡོང་ཐབས་ བྱ་དགོས།

127

དཔེ་མཚོན།

སན་ཞུའྱི་ཡྱི་གེ

༄༅། །བཀུར་འྩོས་སྩོབ་གྲྭའྲི་དབུ་འཛིན་མཆྩོག་གྲི་ཞབས་དྲུང་དུ། ཞུ་གསྩོལ།

གུས་པ་འཛིན་རྲིམ་བདུན་པའྲི་སྩོབ་ཕྲུག་བཀྲ་ཤྲིས་ཚེ་རྲིང་མྲིང་ཅན། དེ་སྔྩོན་ཕྲི་

ཟླ་དྲུག་པའྲི་ནང་ཕན་གྲི་ཨ་མས་དམྲིགས་བསལ་ལས་གཞྲི་ཞྲིག་འགྩོ་འཛུགས་

གནང་སབས།

གུས་རང་ཞབས་ཞུར་བཅར་དགྩོས་བྱུང་བས་སྩོབ་གྲྭའྲི་ཟླ་

རྒྱུགས་གཏྩོང་རྒྱུར་ཅུང་ཟད་རེས་ལུས་ཐེབས་ཏེ། བྩོད་ཡྲིག་ཡྲིག་རྒྱུགས་གཏྩོང་

མ་ཐུབ་པ་ལགས་ན། གུས་པར་བྩོད་ཡྲིག་ཡྲིག་རྒྱུགས་ཟུར་དུ་གཏྩོང་འཐུས་ ཆྩོག་པའྲི་བཀའ་འཁྩོལ་གནང་སྐྩོང་ཡྩོང་བར་མཁྱེན།

གུས་པ་གྩོང་མྲིང་པས།

ཕྲི་ལྩོ་༢༠༢༠ ཟླ་༣ ཚེས་༡༠ ཉྲིན། ཕུལ།

ཁ སན་ཞུའི་ཡི་གེ

སན་ཞུའྱི་ཡྱི་གེའྱི་དགོས་དོན་དང་ཆ་རྐྱེན་སོགས་གོང་དུ་ཞུས་ཟྱིན་མོད། འདྱིར་བྱེད་ཐབས་དང་ཆ་

རྐྱེན་དེ་དག་མྱི་ལན་ནའང་དོན་དུ་སན་ཞུ་ཡྱིན་པའྱི་འགེངས་ཤོག་རྱིགས་མང་དག་ཅྱིག་ཡོད། རེ་

འགའ་ཤོག་ཐོག་དང་། རེ་འགའ་དྲྭ་ཐོག་ནས་དགང་ཆོག་པ་ཅྱི་རྱིགས་ཡོད། 128

འདྱིར་དེང་སང་བཀོལ་སྤོད་ཆེ་བའྱི་འགེངས་ཤོག་གཉྱིས་དཔེ་མཚོན་དུ་བཀོད་ཡོད།

129

bØ-¾ºÛ-„À-¤ºÛ-hGï-¯ºÛ-¤fô-ÇÀôz-ÇÀôz-»ôm-ŸÝ-¾ïm-VïhÇÀôz-yâG-GÛÅ-z;P-hGôÅ-ºGïPÅ-ÁôG ÇÀôz-±m-GP-¾-º±P-ljm-ºzÞ¾-zü BAAB (Hons) ¤ÛP.ü བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། BïÅ-±ïÅü ¾ô-D¤Åü 2011 ¹- 11 ±ïÅ- 11 ü zÞü  zÞ-¤ôü hô-zhG-GÛ-BzÅ-zTô¾-¾G-hïz-ÍP.ü HP13/RCF/TBT/323/2020 hr-hïz-ÍP.ü IN3355779 wºÛ-¤ÛP.ü བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། wºÛ-hr-hïz-ÍP.ü IN3355779 ºzÞ¾-ºzz-wÞ¾-¤±¤Åü 02/02/2020 ¤ºÛ-¤ÛP.ü བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས། ¤ºÛ-hr-hïz-ÍP.ü IN3355779 ºzÞ¾-ºzz-wÞ¾-¤±¤Åü 02/02/2020 Çtäm-¤Vïh-G-±ôh-»ôh-¤ïhü 3 zÞü 2 zÞ-¤ôü 1 w-¤ºÛ-¾ô-¼ïºÛ-»ôP-ºzzü ÈÛm-ÇKô¼ü Rs. 2100

ÇÀôz-IкÛ-D-‚P.ü འདིར་རང་ཉིད་ཀི་སློབ་སྦློང་བེད་སའི་སློབ་གྲྭ་དེའི་ ཁ་བང་འབི་དགློས།

Ÿ¾-q¼-ÍP.ü 8634575219

w-¤ºÛ-Çkôh-GmÅ-D-‚P.ü འདིར་ནང་གི་ཁ་བང་འབི་དགློས། ཅི་སེ་ནང་མེད་ པ་དེ་འདྲ་ཡིན་ན་མ་བིས་ནའང་འགིག

JÀôG-ºyÛm-D-‚P.ü tashidelek@yahoo.com

ÇÀôz-»ôm-ŸÝ-¾ïm-HÛ-hGôÅ-PïÅ-V-Aïm-WÛ-»ôhü 1ü Mãm-Gbm-ÇÀôz-¢ôP-¾ïGÅ-qô-»ôh-¾-fôm-MãGÅ-Ç+zÅ-zM-V-¤fô-qô-„ÀPÅ-¤-fÞz-qü  2ü uÛ-hôm-Åï¤Å-DÞ¼-hP.ü ¿ËG-zŤü iP-zhïmü »-¼zÅ-uôh-z¸P-zTÅ-¿km-qü 3ü hÐ-yâG-hP.ü xïh-hÐ-yâG hzÞ¾-wôPÅ-Z¤-fG-Tm-HÛ-EÛ¤-±P-GÛ-yâ-GÝ-»Ûm-qü 

GôP-Gž-V-Aïm-WÛ-±P-ºIï¾-zXôhü འདི ར་གོ ན་གང་ཡོ ད་པ་དེད འ་པ་དེ ི་འགེལའ་བཤད་འབི ་དགོས། ་དགློས། འདི རང་གློ་དུ་ཆ་རྐེ ང་དུ་ཆ་རྐེ ན་གང་ཡློ ི་འབེལ་བཤད་འབེ

fÞGÅ-ÇoP.ü GôP-Gž-V-Aïm-WÛ-±P-GÛ-DÞPÅ-zBï¾-»ÛG-V-±h-¿km-ºzÞ¾-hGôÅü bØ-¾ºÛ-„À-¤ºÛ-hGï-¯ºÛ-¤fô-ÇÀôz-ÇÀôz-»ôm-HÛ-ºGïPÅ-ÁôG-hP-qôü 130

ÁôG-IPÅü 1ü2

2020

20

324885475

མ་འ

འདིར་ལ

ོ ་དགོས གད

ས་ཐ

131

།

2020/12/20

12

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། འགིག་ནློར་གི་རྟགས་རྒྱློབས། སན་ཞུའྱི་ཡྱི་གེ་ལ་ཁད་ཆོས་བཞྱི་ཡོད།

(

)

སན་ཞུ་ཞེས་པ་ནྱི་སྐད་ཆ་སན་པོ་བཤད་པ་ལ་ཟེར།

(

)

སན་ཞུ་ཞེས་པ་ནྱི་གོགས་པོ་ལ་གཏོང་རྒྱུའྱི་ཡྱི་གེ་ཡྱིན། སན་ཞུ་ནྱི་རྒྱུན་སྤོད་ཡྱིག་རྱིགས་མྱིན།

འགེངས་ཤོག་ཁ་ཤས་སན་ཞུའྱི་ཡྱི་གེ་ཡྱིན།

( ( (

གཉིས་པ། དི་བར་ལན་ཐློབས།

༡། ཅྱི་ཞྱིག་ལ་སན་ཞུའྱི་ཡྱི་གེ་ཟེར་རམ།

༢། སན་ཞུ་འབྲྱི་སྐབས་དོན་ཚན་ག་ཚོད་ཡོད་པ་དང་དེ་དག་གང་ཡྱིན་ནམ། ༣། ཅྱི་ཞྱིག་ལ་འགེངས་ཤོག་ཟེར་རམ།

བཞི་པ། དློན་དག་ཅིག་གི་ཆེད་དུ་སྙན་ཞུའི་ཡི་གེ་ཞིག་བིས།

132

) ) )

ཁ) མཚར་གཏམ། ཁ) མཚར་གཏམ།

སྤྲིར་མཚར་གཏམ་གྲི་ཤེས་བ་མདྩོར་བསྡུས་ཤྲིག་འཛིན་གྲྭ་དྲུག་པའྲི་ནང་བཤད་ཟྲིན་མྩོད། མཚར་

གཏམ་ནྲི་ཁ་རྒྩོད་རེད་མཚར་ཁྩོ་ན་མ་ཡྲིན་པར། དེ་ལ་དངྩོས་ཡྩོད་སྤྲི་ཚོགས་ཀྲི་འཚོ་བ་མཚོན་

པའྲི་ནུས་པ་ཆེན་པྩོ་ལྡན་ཡྩོད། དཔེར་ན། གཤམ་དུ་《རྟུག་དྲ​ྲི་ཤྩོར་བ།》 ཞེས་པའྲི་མཚར་གཏམ་

ནང་བུ་མྩོ་ཞྲིག་གྲི་ངྩོ་ཚའྲི་གནས་སངས་དེ་གཡྩོ་སྒྱུས་སྦ་གསང་བེད་སྐབས་མྲི་ཆྩོབ་ཚ་པྩོ་ཞྲིག་ གྲིས་ཐེར་འདྩོན་བས་ནས་བུ་མྩོ་དེ་ངྩོ་ཚ་པྩོ་བྱུང་བ་དེ་རྩོམ་ཡྲིག་གྲི་བསན་དྩོན་ནམ་མཚར་བའྲི་ཆ་

ཡྲིན།

ཕྩོགས་གཞན་ཞྲིག་ནས་བྩོད་པ་ཚོ་ཕྲི་གྲིང་ལ་ཕྲིན་ནས་ཚུར་རྒྱ་གར་གཞྲིས་ཆགས་ཁག་ཏུ་སེབས་

སྐབས་གཉེན་ཚན་དང་། གྲྩོང་པ་ཁྱྲིམ་མཚེས། གྲྩོགས་ཕྩོ་མྩོས་དམྲིགས་བསལ་མགྲྩོན་དུ་འབྩོད་

ཀྲི་ཡྩོད་པ་དང་། རང་ཉྲིད་མྲི་གཞན་ལས་ལྷག་པའྲི་ཁེངས་རླྩོམ་ཞྲིག་ཡྩོད་པ་ནྲི། མཚར་གཏམ་ དེས་མཚོན་པའྲི་སྤྲི་ཚོགས་འཚོ་བ་དངྩོས་དེ་ཡྲིན།

དེར་བརེན། སྩོབ་ཚན་གཉྲིས་ནང་མཚར་གཏམ་བཞྲི་སྦང་གཞྲི་ལ་བཀྩོད་ཡྩོད། མཚར་གཏམ་དེ་ དག་གྲི་མཚར་བའྲི་དྩོན་གང་ཡྲིན་ཤེས་དགྩོས་པར་མ་ཟད། དེའྲི་སྐབས་ཀྲི་སྤྲི་ཚོགས་ཀྲི་གནས་

སངས་ཀང་མཁྱེན་ཐུབ་ན་ལེགས།

133

༢༥. མཚར་གཏམ་ཁག་གཉིས། (དང་པོ།)

༈ འབྲུའི་སྐིན་པར་བོ་སྤད་པ།

ཐེངས་ཤྱིག་ཨ་ཁུ་སོན་པར་ལོ་ཉེས་བྱུང་བས་ཕྱུག་པོ་ཞྱིག་གྱི་སར་ཕྱིན་ཏེ“ད་ལོ་ང་ལ་འབྲུ་རྒྱབ་

གཅྱིག་གཡོར་རོགས་གྱིས། སྐྱ​ྱིན་ཚབ་ཏུ་སང་ལོར་ངས་བྲོ་འབུལ་ཆོག” ཅེས་ལབ་པ་རེད། ཕྱུག་

པོས། ག་ར་བཏགས་ག་ན་རོ་གོ་དང༌། བ་ར་བཏགས་བྲ་ན་རོ་བྲོ་གཉྱིས་དོ་སྣང་མ་བྱུང་སེ“དེ་ག་ རང་འགྱིག་གྱི་རེད།” ཅེས་ལབ་སེ། ཨ་ཁུ་སོན་པ་ལ་འབྲུ་རྒྱབ་གཅྱིག་ལམ་སང་གཡར་བ་རེད། ཨ་ ཁུ་སོན་པས་འབྲུ་དེ་རང་གྱི་ནང་ལ་འཁེར། རྔོ་འཐག་བརྒྱབས་ནས་རྩམ་པ་བཟོས་ཏེ་ཞོགས་པ་ཇ་

ལྡུར་དང༌། ཉྱིན་གུང་སགས། དགོང་དྲོར་རྩམ་ཐུག་བཏུང་སེ། འཚོ་བའྱི་དཀའ་ངལ་མེད་ཙམ་བྱུང༌།

དེ་ནས་སོན་ཀར་ལོ་ཏོག་བསྡུས་ཚར་བ་དང་ལོ་ཏོག་རྣམས་རང་གྱི་ནང་ལ་བཞག་རེས། ཕྱུག་པོའྱི་ སར་སོང་སེ། ཞོགས་པ་ས་པོ་ནས། དགོང་དྲོ་ཉྱི་མ་མ་བཞུད་བར་བྲོ་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་འཁབ་ པ་དང༌། ཕྱུག་པོས་ཀང“བྲོ་ཞེ་དྲག་ཡག་པོ་

འདུག” ཅེས་བསོད་བསགས་ཀང་ཆེན་པོ་བྱས་

པར་མ་ཟད། “ད་འགྱིགས་སོང་། ཐུགས་རེ་

ཆེ།” ཞེས་ལབ་པ་རེད། དེ་ནས་དུས་ཡུན་གང་ འཚམས་སོ ང ་རེ ས ་ད་དུང་འབྲུའྱི ་ སྐྱ​ྱི ན ་ཚབ་ སྤོད་མཁན་མེད་སབས་ཕྱུག་པོས་ཨ་ཁུ་སོན་པ་

སྐད་བཏང་སེ“ཁེད་རང་གྱིས་འབྲུའྱི་སྐྱ​ྱིན་ཚབ་

134

གོ ་ སྤོ ད ་རྒྱུ་བྱས་ཡོ ད ་པ་དེ ་ ད་ཆ་ག་

པར་ཡོད།” ཅེས་ལབ་དུས། ཨ་ཁུས། “འོ་ཛི། ངས་འབྲུའྱི་སྐྱ​ྱིན་པར་བྲོ་ཉྱི་

མ་ཉྱིན་གང་ཕུལ་བར། ཁེད་རང་གྱིས་ ཡག་པོ་ཞེ་དྲག་འདུག ད་འགྱིགས་

སོང་། ཐུགས་རེ་ཆེ། ཞེས་གསུངས་

བྱུང་།” ཞེས་ལབ་པར་ཕྱུག་པོ་དེས་ ལབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མ་རྙེད་པར་ཁ་ བཙུམས་ནས་སོད་དགོས་བྱུང་བ་རེད། ༈ དངུལ་ཚབ་ལ་ཡློས་སྤད་པ།

ཐེངས་ཤྱིག་ཨ་ཁུ་སོན་པ་ཞོགས་པ་ས་པོ་ནས་གཙང་པོའྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་བསྐྱོད་དགོས་པར་བརེན།

གཙང་པོའྱི་འགམ་དུ་བསྐྱོད་ནས་གྲུ་གཏོང་མཁན་ལ། “གྲུ་དེ་གཏོང་རོགས།” ལབ་པས། གྲུ་གཏོང་

མཁན་དེས། “ཁེད་རང་ལ་གྲུ་ག་སྤོད་རྒྱུ་ཨེ་ཡོད།” ཅེས་དྲྱིས་པས་ཨ་ཁུ་སོན་པས། “ཡོས་ཡོད།”

ཅེས་ལབ་པར། གྲུ་པ་དེས་ཡོད་ཡོད་དང་། ཡོས་ཡོད་གཉྱིས་དོ་སྣང་མ་བྱུང་ནས་ལམ་སང་གྲུ་

བཏང་བ་རེད། ཆུའྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་སླེབས་ཁར་ཨ་ཁུ་སོན་པས་རང་ཉྱིད་ལ་ཡོད་པའྱི་ཡོས་དེ་ནས་གྲུ་

གཏོང་མཁན་དེར་སར་མོ་འགའ་ཤས་སྤད་པར་གྲུ་པས། “ཡོས་ཞེ་དྲག་ཞྱིམ་པོ་འདུག” ཅེས་བསོད་

བསགས་ཀང་ཆེན་པོ ་ བྱས་ པར་མ་ཟད། “ད་འགྱི ག ས་ སོང་།

ཐུགས་རེ་ཆེ།” ཞེས་

ལབ་པ་རེད།

དེ་ནས་ཨ་ཁུ་

སོན་པ་གཙང་པོའྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་

སླེབས་རེས་གྲུ་པ་དེས། “ད་ གྲུ་ག་ཁེར་ཤོག” ལབ་པས་ཨ་

ཁུ་སོན་པས། “འོ་ཛི། ཁེད་ ཀྱི ས ་གྲུ་ག་ཡོ ད ་མེ ད ་བཀའ་

135

འདྲྱི་གནང་སྐབས་ངས་ཡོས་ཡོད་ཞུས་པར་ཁེད་ཀྱིས་གྲུ་བཏང་བྱུང་། ངའྱི་སེམས་པར་གྲུ་གར་ཡོས་

སྤད་ན་འགྱིག་གྱི་ཡོད་པ་འདྲ་བསམས་ནས་ཡོས་སར་མོ་འགའ་ཤས་ཕུལ་བར། ཁེད་རང་གྱིས་ཡོས་ ཞེ་དྲག་ཞྱིམ་པོ་འདུག ད་འགྱིགས་སོང་། ཐུགས་རེ་ཆེ།” ཞེས་གསུངས་བྱུང་། ཞེས་ལབ་པར་གྲུ་ གཏོང་མཁན་དེས་ལབ་རྒྱུ་གང་ཡང་མ་རྙེད་པར་ཁ་བཙུམས་ནས་སོད་དགོས་བྱུང་བ་རེད།

119 ལན། ཆར་དུས་ཡིན་པར་བརྟེན་ཉི་མ་ཡང་འོད་མི་གསལ་བར་གནམ་

གཤིས་ནག་ཁུང་ཡིན་པ་ཤེས་ཐུབ།

གོང་གི་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཙི་ཙིས་ཤིང་སོང་ལམ་སེང་འགིལ་ཡོད་པ་ མ་མཐོང་ནས་རྦག་རྦག་ཤིང་སོང་ལ་བརྡབས་ཡོད་པ་རེད།

གོང་གི་ཙི་ཙིའི་སྐད་ཆ་མགོ་མཇུག་མེད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གླང་ཆེན་དེ་བས་

དངངས་སྐྲག་ལངས་ཏེ། “ཡང་སིང་རང་གང་བྱས་སོང”ཞེས་ལབ་པར། ཡང་ཙི་ ཙིས་“ཡ་གིའི་ཁི་གདུགས་ཉི་མ། །སྡུག་མིག་ཞར་བ་མིན་ན། །ཉིན་མོ་དཀར་ཆ་ མེད་པ། །ལྟས་ངན་མིན་ན་གང་རེད། །མ་གིའི་སྦར་པ་གོག་ཏོ། །སྡུག་སེམས་

གནག་པོ་འདི་འདྲ། །རྒྱ་ལམ་ཆེན་པོའི་དཀིལ་ལ། །འཕྲེད་བཀག་བྱེད་དོན་གང་ ཡིན། །”ཞེས་ལན་བཏབ་པ་རེད། སྐད་ཆ་དེས་ལོ་དེར་ཆར་ཞོད་ཆེ་བ་དང་།

ཉིན་དེར་གནམ་གཤིས་ནག་ཁུང་ལ་སོང་སྦར་སོང་ཞིག་ལམ་ཐོག་ཏུ་ལྷུང་ཡོད་པ་ ཙི་ཙིས་མ་མཐོང་ནས་རྦག་རྦག་བརྡབས་ཡོད་པ་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ།

སོབ་གོགས་ཚོ། ཙི་ཙིས་ཚུལ་ལྡན་དང་ཡ་རབས་གུས་ཞབས་ཀི་བཀའ་མོལ་ཞིག་ གནང་མ་ཤེས་པར་བརྟེན་ཙི་ཙི་ཞེ་ཚིག་སོབ་སྦོང་བྱེད་པར་ཕིན་པ་རེད། ཤོག་ གངས་142 ནང་

136

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། ཚིག་སྒྲུབ་བཟློས།

ལོ་ཉེས། སྐྱ​ྱིན་ཚབ། འབྲུ་རྒྱབ་གཅྱིག རྔོ་འཐག ཇ་ལྡུར། སགས། རྩམ་ཐུག ལོ་ཏོག གྲུ་ག། སར་མོ། མཉན་དཔོན།

གཉིས་པ། གཤམ་གསལ་བརློད་པ་དག་གི་འད་མཚུངས་གང་ཡློད་ཟུར་འདློན་བྱེད་དགློས། ༈ ༡། “ད་ལོ་ང་ལ་འབྲུ་རྒྱབ་གཅྱིག་གཡོར་རོགས། སྐྱ​ྱིན་ཚབ་ཏུ་སང་ཕོད་ངས་བྲོ་འབུལ་ཆོག”

༢། ཞོགས་པ་ས་པོ་ནས། དགོང་དྲོ་ཉྱི་མ་མ་བཞུད་བར་བྲོ་ཧུར་ཐག་འབད་ཐག་འཁབ་པ་དང༌། ཕྱུག་པོས་ ཀང“བྲོ་ཞེ་དྲག་ཡག་པོ་འདུག” ཅེས་བསོད་བསགས་ཀང་ཆེན་པོ་བྱས་པ་མ་ཟད། ད་འགྱིགས་སོང་ ལབ་པ་རེད།

༣། ཨ་ཁུས། “འོ་ཛི། ངས་འབྲུའྱི་སྐྱ​ྱིན་པར་བྲོ་ཉྱི་མ་ཉྱིན་གང་ཕུལ་བར། ཁེད་རང་གྱིས་ཡག་པོ་ཞེ་དྲག་ འདུག ད་འགྱིགས་སོང་ཐུགས་རེ་ཆེ་ཞེས་གསུངས་བྱུང་།”

༈ ༡། ཨ་ཁུ་སོན་པས། “ཡོས་ཡོད།” ཅེས་ལབ་པ་རེད།

༢། ཡོས་དེ་ནས་གྲུ་གཏོང་མཁན་དེར་སར་མོ་འགའ་ཤས་སྤད་པར་ད་འགྱིགས་སོང་ཐུགས་རེ་ཆེ་ཞེས་ལབ། ༣། ཨ་ཁུས། “འོ་ཛི། ཁེད་ཀྱིས་གྲུ་ག་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲྱི་གནང་སྐབས་ངས་ཡོས་ཡོད་ཞུས་པར་ཁེད་

ཀྱིས་གྲུ་བཏང་བྱུང་། ངའྱི་སེམས་པར་གྲུ་གར་ཡོས་སྤད་ན་འགྱིག་གྱི་ཡོད་པ་འདྲ་བསམས་ནས་ཡོས་

སར་མོ་འགའ་ཤས་ཕུལ་བར། ཁེད་རང་གྱིས་ཡོས་ཞེ་དྲག་ཞྱིམ་པོ་འདུག ད་འགྱིགས་སོང་། ཐུགས་རེ་ ཆེ། ཞེས་གསུངས་བྱུང་།”

གསུམ་པ། བཅློས་འབི་བྱེད་རྒྱུ།

《 དངུལ་ཚབ་ལ་ཡྩོས་སྤད་པ།》ཞེས་པའྲི་མཚར་གཏམ་དེ་བཅྩོས་འབྲི་བས་ཏེ་མཚར་བའྲི་ཉམས་མ་ཤྩོར་བ་བས་ ཡྩོད། དེ་བཞྲིན་མཚར་གཏམ་གཞན་དེ་བཅྩོས་འབྲི་བས་ནས་མཚར་བའྲི་ཉམས་མ་ཤྩོར་བ་བེད་དགྩོས།

ཐེངས་ཤྱིག་ཨ་ཁུ་སོན་པ་ཞོགས་པ་ས་པོ་ནས་གཙང་པོའྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་བསྐྱོད་དགོས་པར་བརེན། གཙང་པོའྱི་

འགམ་དུ་བསྐྱོད་ནས་གྲུ་གཏོང་མཁན་ལ། “གྲུ་དེ་གཏོང་རོགས།” ལབ་པས། གྲུ་གཏོང་མཁན་དེས། “ཁེད་རང་ ལ་གྲུ་ག་སྤོད་རྒྱུ་ཨེ་ཡོད།” ཅེས་དྲྱིས་པས་ཨ་ཁུ་སོན་པས། “ཡོས་ཡོད།” ཅེས་ལབ་པར། གྲུ་པ་དེས་ཡོད་ཡོད་

137

དང་། ཡོས་ཡོད་གཉྱིས་དོ་སྣང་མ་བྱུང་ནས་ལམ་སང་གྲུ་བཏང་བ་རེད། ཆུའྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་སླེབས་ཁར་ཨ་ཁུ་

སོན་པས་རང་ཉྱིད་ལ་ཡོད་པའྱི་ཡོས་དེ་ནས་གྲུ་གཏོང་མཁན་དེར་སར་མོ་འགའ་ཤས་སྤད་པར་གྲུ་པས། “ཡོས་ ཞེ་དྲག་ཞྱིམ་པོ་འདུག” ཅེས་བསོད་བསགས་ཀང་ཆེན་པོ་བྱས་པ་མ་ཟད། “ད་འགྱིགས་སོང་། ཐུགས་རེ་ཆེ།” ཞེས་ལབ་པ་རེད། དེ་ནས་གྲུ་པ་དེས་ཆུ་དཀྱིལ་དུ་གྲུ་གཏོང་མཚམས་བཞག་ནས། “ད་གྲུ་ག་ཁེར་ཤོག” ལབ་ པས་ཨ་ཁུ་སོན་པས། “འོ་ཛི། ཁེད་ཀྱིས་གྲུ་ག་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲྱི་གནང་སྐབས་ངས་ཡོས་ཡོད་ཞུས་པར་

ཁེད་ཀྱིས་གྲུ་བཏང་བྱུང་། ངའྱི་སེམས་པར་གྲུ་གར་ཡོས་སྤད་ན་འགྱིག་གྱི་ཡོད་པ་འདྲ་བསམས་ནས་ཡོས་སར་ མོ་འགའ་ཤས་ཕུལ་བར། ཁེད་རང་གྱིས་ཡོས་ཞེ་དྲག་ཞྱིམ་པོ་འདུག ད་འགྱིགས་སོང་། ཐུགས་རེ་ཆེ།” ཞེས་ གསུངས་བྱུང་། ཞེས་ལབ་པར།

གྲུ་གཏོང་མཁན་དེས། “འོ་ཛི། ངས་ནྱི་གྲུ་ག་དངུལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཡོས་ཀང་ཡོད་གསུང་གྱི་འདུག་བསམས་ བྱུང་། བྱས་ན་ང་གཉྱིས་གོ་བར་ཡག་པོ་ཞྱིག་འཕོད་མྱི་འདུག ད་གང་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ཁེད་ཀྱིས་ང་ལ་གྲུ་ག་ སྤོད་མྱི་དགོས་པ་བྱས། ངས་ཁེད་ལ་གྲུ་བཏང་ནས་ཆུ་ཡང་སྒོལ་མྱི་དགོས་པ་བྱས།” ཟེར་ནས་ལྟག་ལོག་བྱས་ པས། ཨ་ཁུས་ཡོས་ནྱི་ཕུལ་ཟྱིན་པ་དང་། ཆུ་ནྱི་སྒོལ་མ་ཐུབ་པར་ཅྱི་བྱེད་འདྱི་བྱེད་མེད་པར་ལུས་སོ། །

བཞི་པ། ལན་ཐུང་ངུ་རེ་བིས།

༡། ཨ་ཁུ་སོན་པས་འབྲུ་གཡོར་སྐབས་སྐད་ཆར་ག་སྒྱིག་ཅྱི་ཞྱིག་བྱས་སམ། ༢། ཨ་ཁུ་སོན་པས་ཉྱིན་གང་བྲོ་འཁབ་དོན་ཅྱི་ཞྱིག་ཡྱིན་ནམ། ༣། ཨ་ཁུས་མཉན་དཔོན་ལ་གྲུ་ག་ཅྱི་ཞྱིག་སྤད་ཡོད་དམ།

༤། དོན་དངོས་ཐོག་གྲུ་དཔོན་ལ་གྲུ་ག་གང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་དམ།

ལྔ་པ། གཤམ་གི་མཚར་གཏམ་ལ་དཔེ་བལྟས་ནས་མཚར་གཏམ་གསར་པ་ཞིག་རློམས།

《 རྟུག་དྲ​ྲི་ཤྩོར་བ།》 མཻ་སཱུར་གཞྲིས་ཆགས་སུ་ཡྩོད་པའྲི་ཕ་ཟླ་བ་ལགས་ཀྲི་བུ་མྩོ་བུ་འཁྲིད་ཕྲི་རྒྱལ་དུ་སྩོང་ནས་ལྩོ་

ལྔའྲི་རེས་སུ་ཚུར་ལྩོག་ཡྩོང་སེ་ཉྲིན་ཤས་སྩོང་རེས། གྲྩོང་པ་ཁྱྲིམ་མཚེས་ཡྲིན་པའྲི་ཕ་ཉྲི་མ་ལགས་ཀྲིས་གསྩོལ་

ཚིགས་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུས་པ་རེད། དེ་ནས་ཁྩོ་ཚོ་གསྩོལ་ཚིགས་མཆྩོད་བཞྲིན་བཀའ་མྩོལ་གནང་བའྲི་སྐབས་

དེར། བུ་མྩོ་བུ་འཁྲིད་ཀྲིས ‘ཙི་འུང་་་’ ཞེས་པའྲི་རྟུག་དྲ​ྲི་ཞྲིག་ཤྩོར་བས་མྩོ་རང་ནྲི་ངྩོ་ཚ་ཐག་ཆྩོད། མྩོས་རྐང་པ་ གཉྲིས་མདུན་ཅྩོག་དེར་བརྡར་ཏེ། དེའྲི་སྐད་རེད་ཅེས་ལབ་དགྩོས་བསམས་ནས་རྐང་པ་གཉྲིས་མདུན་ཅྩོག་དེར་

རྡར་སྐབས་མྲི་ཆྩོབ་ཚ་པྩོ་ཞྲིག་གྲིས། “བུ་མྩོ་ད་གྲིན་དང་པྩོའྲི་སྐད་ནང་བཞྲིན་ཡྩོང་གྲི་མ་རེད། གཡུག་ཞྩོག” ལབ་

པས། བུ་མྩོ་དེ་ནྲི་དེ་བས་ངྩོ་ཚ་ཐག་ཆྩོད་ནས་ཞལ་ལག་བཟའ་འཕྩོ་ཡང་བཞག་ནས་བྩོས་འགྲྩོ་དགྩོས་ཆགས་པ་

རེད།

138

༢༨. མཚར་གཏམ་ཁག་གཉིས། (གཉྱིས་པ།)

སོབ་གྲྭར་འགོ་མི་འདོད།

ཞོགས་པ་ས་པོ་ཞྱིག་ལ་ཨ་མ་ཞྱིག་རང་གྱི་བུ་མོ་གཉྱིད་ལས་སློང་བར་བུ་མོའྱི་ཉལ་སར་སོང་ནས།

“བུ་མོ་ད་ཡར་ལོངས། སློབ་གྲྭ་ལ་འགོ་རན་ཤག” ཅེས་སྐད་བརྒྱབས་པ་ན། བུ་མོས། “ག་རེ་བྱས་ ནས་ལངས་དགོས་རེད། ང་སློབ་གྲྭར་འགོ་འདོད་མྱི་འདུག” ཅེས་ལན་བཏབ། དེ་ནས་ཨ་མས།

“འོ་ན། ཁེད་ཀྱིས་སློབ་གྲྭར་འགོ་མྱི་འདོད་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་གཉྱིས་ཤོད་དང་།” ཞེས་དྲྱིས། བུ་མོས་

བཤད་རྒྱུར། “སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ང་ལ་དགའ་པོ་མྱི་བྱེད་པ་མ་ཟད། དགེ་རྒན་ཚོས་ཀང་ང་ལ་མྱི་དགའ་ བས་ཡྱིན།” ཞེས་སྨྲས་པར། ཨ་མས། “ཨ་ལས། དེ་དག་སློབ་གྲྭར་འགོ་མྱི་དགོས་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་

ཞྱིག་རེད་མྱི་འདུག ད་ལྟ་རང་ལོངས། སློབ་གྲྭར་འགོ་རྒྱུར་ག་སྒྱིག་བྱོས།” ཞེས་བཤད། དེ་མ་ཐག་

བུ་མོ་ཡྱིས། “བྱས་ན། ང་སློབ་གྲྭར་ཡྱིན་གཅྱིག་འགོ་དགོས་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་གཉྱིས་ཞོག་དང་།” ཞེས་ ལབ། ཨ་མས། “གཅྱིག ཁེད་རང་མོ་ལོ་ང་གཉྱིས་སོན་

ཡོད་པ་དང་། གཉྱིས་པ། ཁེད་རང་སློབ་སྤྱི་ཡྱིན་པས་ རེད།” ཅེས་བཤད་དོ། །

139

༈ སོ་བཀོག་པ།

སྐུ་ཞབས་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཕྲུ་གུའྱི་སྐབས། ཐེངས་ཤྱིག་ཁོང་གྱི་ཨ་མ་ལགས་གྱིང་ག་གཏོང་དུ་འགོ་

ཁར་ཨ་མས་ཁོང་ལ། “བུ། ང་ཕྱིན་པའྱི་རེས་ཁང་པའྱི་སོ་འགམ་དུ་བསད་ནས་སོ་ཡག་པོ་སྲུངས་ ཨང་། འདྱིར་རྐུན་མ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པས་ག་དུས་ཡྱིན་ནའང་སོ་དང་མ་བྲལ་བ་གྱིས།” ཞེས་

མངགས་ཆ་ནན་པོ་གནང་། ཡེ་ཤེས་སོ་འགམ་དུ་བསད་དེ་ཆུ་ཚོད་གཅྱིག་ཙམ་འགོ་དུས། ཨ་ཁུ་

ལགས་དེར་ཕེབས་ནས། “རང་གྱི་ཨ་མ་ལགས་ག་པར་ཕེབས་སོང་།” ཞེས་དྲྱིས་པར། ཡེ་ཤེས་

ཀྱིས། “ཨ་མ་ལགས་གྱིང་གར་ཕེབས་སོང་།” ཞེས་ཞུས། ཨ་ཁུ་ལགས་ཀྱིས། “ང་ཚོ་དོ་དགོང་ཁེད་ རང་ཚོའྱི་ནང་ལ་མགོན་པོར་ཡོང་རྩྱིས་ཡོད་ཅེས་ཨ་མ་ལགས་ལ་ལན་ཞྱིག་སྐྱེལ་དུ་རྒྱུགས་ཨང་།”

ཞེས་གསུངས་པས། ཡེ་ཤེས་ནྱི་འགོ་སངས་སོད་ སངས་མྱི་ཤེས་པར་གྱུར།

ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་

སྐོར་བསྐྱར་སྐོར་གྱིས་བསམ་བོ་དྲུག་གསུམ་བཅོ་ བརྒྱད་བཏང་བའྱི་མཐར་སོ་དེ་བཀོག་ནས་རང་

གྱི་སལ་པར་འཁུར་ཏེ་ཨ་མ་ལགས་ལ་ལན་སྐྱེལ་ དུ་སོང་ངོ་། །

140

སྦོང་ཚན།  དང་པློ། འགིག་ནློར་གི་རྟགས་རྒྱློབས། •

ཞོགས་པ་ས་པོར་བུ་མོས་ཨ་མ་བསླངས།

(

)

•

ཡེ་ཤེས་ལགས་ཀྱི་ཨ་མ་གྱིང་ག་གཏོང་དུ་ཕྱིན།

(

)

• • • •

བུ་མོས་སློབ་གྲྭ་འགོ་འདོད་མྱི་འདུག་ལབ།

ཡེ་ཤེས་ལགས་ཀྱིས་སོ་བཀོག་ནས་རང་གྱི་སལ་པར་འཁུར་ཏེ་སོང་།

ཨ་མས་སློབ་གྲྭར་འགོ་མྱི་དགོས་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་གཉྱིས་ཤོད་དགོས་ལབ། ཨ་མས་རང་གྱི་བུ་ལ་ལས་ཀར་འགོ་རྒྱུའྱི་ག་སྒྱིག་བྱོས་ཞེས་བཤད།

གཉིས་པ། བཅློས་འབི་བྱེད་རྒྱུ།

( ( (

(

) ) )

)

《 སྐར་གྲངས་༡༠༠ ཐྩོབ་བྱུང་》ཞེས་པའྲི་མཚར་གཏམ་འདྲི་གཙོ་བྩོ་མྲི་སྣའྲི་བ་སྤྩོད་བསྒྱུར་ཏེ་བཅྩོས་འབྲི་བས་ནས་

མཚར་བའྲི་ཉམས་མ་ཤྩོར་པ་བས་ཡྩོད། དེ་བཞྲིན་གྩོང་གྲི་མཚར་གཏམ་གཅྲིག་ལ་བཅྩོས་འབྲི་བས་ཏེ་མཚར་བའྲི་ ཉམས་མ་ཤྩོར་བ་བེད་དགྩོས།

ཨ་མ་བསམ་སྐྱ​ྱིད་ཀྱིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བུ་བསོད་ནམས་ལ་བྱམས་སྐྱོང་ཆེན་པོ་གནང་གྱི་ཡོད་པ་མ་ ཟད། “བུ་རང་སློབ་སྦོང་ཡག་པོ་བྱས་ན་དེས་འགྱིག་གྱི་འདུག” ཅེས་ཐབ་ལས་སོགས་གཅྱིག་ཀང་བསྐུལ་ གྱི་མེད། གང་འཚམས་ནས་བུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལོ་འཁོར་ཡྱིག་རྒྱུགས་རན་པར་ཨ་མས་རང་གྱི་བུར་རེ་བ་ ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ལ། “བུ་རང་ཨང་ཀྱི་ཐོབ་པ་བྱེད་དགོས།” ཞེས་ཡང་ཡང་བརོད་ཀྱི་ཡོད། དེའྱི་རེས་

བུས་ཡྱིག་རྒྱུགས་བཏང་ཟྱིན་པས་ཨ་མས། “བུ། ཡྱིག་རྒྱུགས་གང་འདྲ་བྱུང་སོང་ངམ། སྐར་གངས་ག་ཚོད་

ཐོབ་བྱུང་ངམ།” ཞེས་དྲྱིས་པར་བུས་ལམ་སང༌། “ཨ་མ་ལགས། ངའྱི་སྦངས་འབྲས་ལ་སྐར་གངས་༡༠༠ ཐོབ་ བྱུང་།” ཞེས་ཞུས་མ་ཐག ཨ་མ་དགའ་ཐག་ཆོད་དེ་རང་གྱི་བུ་ལ་བསོད་བསགས་རོགས་རྒྱུ་མེད་པ་བྱས།

གང་འཚམས་ནས་ཨ་མས། “བྱས་ན། བུ་རང་གྱི་སློབ་ཚན་ཚང་མར་སྐར་གངས་༡༠༠ རེ་ཐོབ་པ་རེད་དམ།”

ཞེས་དྲྱིས་པར། བུ་དེས། “དེ་འདྲ་ག་པ་ག་པ། སྐད་ཡྱིག་ལ་སྐར་གངས་༢༣ དང་། ཨྱིན་ཡྱིག་ལ་སྐར་གངས་ ༢༤། ཚན་རྱིག་ལ་སྐར་གངས་༢༢། ཨང་རྩྱིས་ལ་སྐར་གངས་༡༡། སྤྱི་ཚོགས་རྱིག་གནས་ལ་སྐར་གངས་༢༠།

བཅས་ཁོན་བསོམས་སྐར་གངས་༡༠༠ རེད།” ཅེས་ཞུས་པར་ཨ་མ་ཧང་སང་སེ་སོད་པ་ལས་བྱ་ཐབས་མ་བྱུང་བ་ རེད།

141

《 སྐར་གངས་༡༠༠ ཐོབ་བྱུང༌།》 བཅོས་འབྲྱི་བྱས་པ།

ཨ་མ་བསམ་སྐྱ​ྱིད་ནད་ཀྱིས་མནར་ནས་བུ་བསོད་ནམས་ལ་བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཕར་ཞོག ཁྱིམ་ལས་ཙག་ཙིག་ དང་ནད་གཡོག་རྒྱུག་དགོས་པས་སློབ་སྦོང་ཡག་པོ་ཞྱིག་བྱེད་རྒྱུའྱི་དུས་ཚོད་མ་རག གང་འཚམས་ནས་བུ་

བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལོ་འཁོར་ཡྱིག་རྒྱུགས་རན་པའྱི་དུས་སུ་ཨ་མ་ནད་ལས་དྲག དེའྱི་རེས་བུས་ཡྱིག་རྒྱུགས་ བཏང་ཟྱིན་པས་ཨ་མས། “བུ། ཡྱིག་རྒྱུགས་གང་འདྲ་བྱུང་སོང་ངམ། སྐར་གངས་ག་ཚོད་ཐོབ་བྱུང་ངམ།”

ཞེས་དྲྱིས་པར་བུས་ལམ་སང༌། “ཨ་མ་ལགས། ཨང་རྩྱིས་ལ་སྐར་གངས་༡༡ དང༌། ཚན་རྱིག་ལ་སྐར་གངས་

༢༢། བོད་ཡྱིག་ལ་སྐར་གངས་༢༣། ཨྱིན་ཡྱིག་ལ་སྐར་གངས་༢༤། སྤྱི་ཚོགས་རྱིག་གནས་ལ་སྐར་གངས་༢༠། བཅས་ཁོན་བསོམས་སྐར་གངས་༡༠༠ ལས་ཐོབ་མྱི་འདུག ཅེས་སེམས་སྡུག་ཆེན་པོས་ལབ་པར།

ཨ་མས། “བུ། སེམས་སྡུག་དེ་འདྲ་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡོད། འདྱི་ལོ་༡༠༠ དང་། ལོ་རེས་མ་༡༠༠ བཅས། ལོ་རེར་༡༠༠ རེ་བངས་ན། ལོ་ལྔའྱི་རེས་སུ་སློབ་ཚན་ཚང་མ་བརྒྱ་ཆ་༡༠༠ རེད་པ། ཞེས་ལབ་པར་བུས། “དེའྱི་དུས་ང་སློབ་གྲྭ་ནས་ཕུད་ཚར་བ་རེད།” ཅེས་བཤད།

གསུམ་པ། དི་བར་ལན་ཐློབས།

༡། ཨ་མ་གྱིང་གར་མ་སོང་གོང་བུ་ལ་མངགས་ཆ་གང་གནང་ཡོད་དམ།

༢། བུ་མོ་དེ་སློབ་གྲྭར་འགོ་མྱི་འདོད་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་གཉྱིས་གང་དང་གང་ཡྱིན་ནམ། ༣། ཡེ་ཤེས་བྱེད་སངས་སོད་སངས་མྱི་ཤེས་པ་ཆགས་དོན་ཅྱི།

བཞི་པ། གློང་གི་མཚར་གཏམ་གཉིས་ལ་དཔེ་བལྟས་ནས་མཚར་གཏམ་གསར་པ་ཞིག་རློམས།

136 ད་ནི་ཙི་ཙིས་ཞེ་ཚིག་སྦངས་ཟིན་པ་རེད།

ཉིན་ཞིག་གླང་ཆེན་གིས་ཙི་ཙི་ལ་’གོགས་པོ་རང་ རྦག་རྦག་གཏོང་མཁས་པས་ཁོམ་ལ་འགོ་རོགས་གིས་ དང་། ཞེས་བཤད་པར་ཙི་ཙིས། གོགས་པོ་ལགས་ ཡིན་དང་ཡིན། ཁེད་ལ་ངས་ཕག་རོགས་མ་ཞུས་ན་ གང་ནས་འགིག ངས་ཞུ་དང་ཞུ། ཞེས་ལན་བཏབ་ པ་རེད། རོགས།

142

གཞློགས་འདེགས་སེ་ཚན།

143

 སོག་སྐ། སོག་པ་ནྱི་བོད་དང་རྒྱ་གར་སོགས་ཡུལ་གྲུ་ཕལ་མོ་ཆེར་འདེབས་འཛུགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཅྱིང་

རོ་ཚ་ཞྱིང་མངར་བ་དང་། ཞུ་རེས་ཁ་བ། ནུས་པ་དྲོ་ལ་རྣོ་ཞྱིང་ལྱི་བའྱི་སན་རས་སུ་སྤོད་པའྱི་སོ་

རྱིགས་ཤྱིག་ཡྱིན།

སོག་སྐྱའྱི་མྱིང་གཞན་ལ་ལྷ་མྱིན་ཁག་དང་། བྱ​ྱི་ཀུན། ལ་ཤུ་ན། བཅའ་སོག ཀླུང་སོག རྒྱ་སོག ཞྱིང་སོག སོག་པ་སོགས་ཟེར།

བོད་ཀྱི་སན་གཞུང་གཞྱིར་བཟུང་སེ་དབྱེ་ན་སོག་པ་ལ་རྩ་བའྱི་དབྱེ་བ་གཉྱིས་ཏེ། སོག་སྐྱ་དང་

སོག་སོན་གཉྱིས་ཡོད། སོག་སྐྱ་ཞེས་པ་ནྱི་ཞྱིང་ལ་བཏབ་པའྱི་སོག་པ་དང་། སོག་སོན་ཞེས་པ་ནྱི་

རྱི་ལས་སྐྱེས་པའྱི་སོ་རྱིགས་ཀྱི་སོག་པའོ། །རྱི་སྐྱེས་ཀྱི་སོག་སོན་ལ་ཡང་ནང་གསེས་སུ་རྱི་སོག་དང་ སོག་པ་ཤ་ཚིལ། བྲག་སོག འཛིམ་ནག རྒྱ་སོག ཀླུང་སོག་ཀེ་ཛེ། བྱ​ྱིའུ་སོག རུག་སོག་བཅས་ རང་བཞྱིན་དུ་སྐྱེས་པ་བདུན་དུ་དབྱེ།

ཤར་ནུབ་ཀྱི་གསོ་རྱིག་པ་མང་པོས་ནད་བཅོས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་གྱིས་བདེན་དཔང་བྱས་པ་ལྟར་ན།

སོག་པའྱི་ཕན་ཡོན་ནྱི་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡྱིན་ཏེ། ཟས་ཀྱི་དང་ག་འབྱེད་ཅྱིང་ཟུངས་སོབས་བསྐྱེད་

པ༑ རོ་ཚ་བ། ཤ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ། ཟས་ཞུ་བ། གཞན་ཡང་རླུང་གྱི་ནད་དང་། ཁོང་སྱིན། སྱིང་ གྱི་ནད། ཚ་བའྱི་ནད། གཉན་ཚད་སྤྱི་དང་། གོ་བར་གཉན་ཚད་ཞུགས་པ། དབུགས་མྱི་བདེ་བ།

གཞང་འབྲུམ། ཤ་བཀྲ། སྐྲན། སྐོམ་དད་ཆེ་བ། མྱིག་ནད། རྣ་བ་གཟེར་བ། སྐད་འགག་པ་དང་ཤ་ མདངས་ཉམས་པ་སོགས་ལ་ཕན་པར་བཤད།

144

སོག་སྐྱ་ལ་ཕན་ཐོགས་མང་པོ་ཞྱིག་ཡོད་མོད། འོན་ཀང་ཟ་ཐེངས་གཅྱིག་ལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་ཟ་

མྱི་རུང་བར་མ་ཟད། ད་དུང་མྱི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སོག་པ་ཟ་མྱི་རུང་། གསོ་རྱིག་ལྟར་ན། སོག་པ་ཟོས་ན་ མཁྱིས་པ་དང་ཁག་རུལ། མྱིག་ཤེད་ཉམས་པའྱི་ནད་སོགས་འབྱུང་བར་བཤད་པས་ཕོ་བ་སྨུག་པོའྱི་

ནད་དང་ཕོ་བའྱི་གཉན་ཚད། དེ་བཞྱིན་རྒྱུ་མ་སྨུག་པོའྱི་ནད་ཡུན་རྱིང་ན་བའྱི་མྱིས་སོག་པ་གཏན་ ནས་མ་ཟོས་ན་བཟང་། རྒྱུ་མཚན་ནྱི་སོག་པས་ཕོ་བའྱི་རྩྱི་པགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས་ཕོ་བར་ ཆུ་སྐྱུར་མང་པོ་ལངས་པར་བྱེད་པས་ཡྱིན།

སོག་པ་ཟོས་རེས་དྲྱི་མ་ཁ་མོད། ཇ་ལོ་ལོད་པའམ་ཇ་རྒོད་ཀྱིས་ཁ་ནང་བཤལ་བ། ཡང་ན། སྱིལ་ ཏོག་ཁ་སུར་རོག་འགའ་ཟོས་ན་དྲྱི་མ་ཡལ་འགོ། དཔད་མཆན།

གསལ་བཤད་འདྲི་རྲིགས་ཀྲིས་མྲིའྲི་རྲིགས་ཀྲི་འཚོ་བ་ལ་ཁེ་ཕན་ཆེན་པྩོ་བསྐྲུན་ཡྩོད། དཔེར་ན། རྩོམ་ཐུང་འདྲིར་

མཚོན་ནའང་། སྩོག་པའྲི་རང་བཞྲིན་དང་ཁྱད་ཆྩོས། རྲིགས་དང་དབེ་བ། ཕན་ནུས་དང་གནྩོད་སྐྩོན་སྩོགས་

ཡུལ་རང་སེང་ལ་ཇྲི་ལྟར་ཡྩོད་པ་གྩོ་རྲིམ་ལྡན་པ་དང་། ཚན་རྲིག་དང་མཐུན་པའྲི་སྩོ་ནས་གསལ་པྩོར་བཤད་ཡྩོད་ པས། སུ་དང་སུ་ཞྲིག་ཡྲིན་ཡང་གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྲིག་འདྲིར་བཀྩོད་པ་གཞྲིར་བཟུང་ནས་ལག་ལེན་བས་ན།

དྩོན་མེད་དུ་གནྩོད་འཚེ་ཕྩོག་པའྲི་རྲིགས་སྔྩོན་འགྩོག་བེད་ཐུབ་པར་གདྩོན་མྲི་ཟ། དེ་བས་རྒྱུན་དུ་ནས་སྒྱུ་རལ་ཁྩོ་

ནའྲི་དབྲིངས་ལ་ཞུགས་ནས་མྲི་སྩོད་པར། དྩོན་དངྩོས་དང་ཡྩོངས་སུ་མཐུན་ཞྲིང་འཚོ་བ་དང་འབལ་ཐབས་མེད་པའྲི་

གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྲིག་ལའང་དྩོ་སྣང་རེ་བས་ན། རང་ཉྲིད་ལ་ཐེབས་ངེས་པའྲི་གྩོང་གུད་མང་པྩོ་ཞྲིག་སྔྩོན་འགྩོག་ བས་ཏེ་ཁྱྩོད་ཀྲི་ཁེ་ཕན་ལ་སྲུང་སྐྩོབ་བེད་ཐུབ།

རྩོམ་ཡྲིག་བཀགས་རེས་རྒྱུན་དུ་སྤྩོད་ཀྲིན་པའྲི་རྲི་ཤྲིང་གང་ཡང་རུང་བ་ཞྲིག རྩོམ་ཡྲིག་འདྲིའྲི་འབྲི་ཐབས་ལ་ལད་

ཟླྩོས་བས་ནས་ངྩོ་སྤྩོད་བེད་ཐུབ་ན་ལེགས།

145

 བོད་ཀི་རིག་གནས། མྲི་རྲིགས་དང་། རྒྱལ་ཁབ་གང་འདྲ་ཞྲིག་ཡྲིན་ན་ཡང་རྲིག་གནས་ཤྲིག་གམ་རྲིག་

གཞུང་ཞྲིག་མེད་མྲི་སྲིད་མྩོད། བསྡུས་ན་མྲིང་ཚིག་བཅུ་དང་། བཀྲལ་ན་རྲི་བྩོའྲི་

གཏྩོས་དང་མཉམ་པའྲི་གེགས་བམ་བརྲིག་ཏུ་ཡྩོད་པ་ནྲི་བྩོད་གངས་ཅན་ལྩོངས་ལ་

མ་གཏྩོགས་མེད། འདྲིར་བྩོད་ཀྲི་ཁྱད་འཕགས་བཅུ་ཕག་རྲིག་པའྲི་གནས་མདྩོར་

ཙམ་ངྩོ་སྤྩོད་བས་ཡྩོད།

ཇྱི་སྐད་དུ། རྒྱལ་ཚབ་བྱམས་པ་མགོན་པོས།

རྲིག་པའྲི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བས་ན། །

འཕགས་མཆྩོག་གྲིས་ཀང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉྲིད་འཐྩོབ་མྲི་འགྱུར། ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དག་ཚར་གཅྩོད་རེས་བཟུང་དང༌། །

བདག་ཉྲིད་ཀུན་ཤེས་བ་ཕྲིར་དེ་ལ་དེ་བརྩོན་བ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར།

རྱིག་པའྱི་གནས་ལྔ་ལ་ཚུལ་བཞྱིན་དུ་མ་བསླབས་ན། འཕགས་པའྱི་གང་ཟག་དག་གྱིས་ཀང་རྣམ་

པ་ཐམས་ཅད་མཁེན་པའྱི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་མྱི་འགྱུར་ལ། དེའྱི་ཕྱིར་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ བྱ་རྱིག་པའྱི་གནས་གཅྱིག་ཀང་མ་ལུས་པ་དེ་དག་ལ་ཐོག་མ་ཉྱིད་ནས་བརྩོན་པར་བྱ་དགོས་ཤྱིང༌།

དེ་ལྟ་བུའྱི་ཤེས་བྱ་རྱིག་པའྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ན་རྱིག་པའྱི་གནས་ལྔའམ་རྱིག་གནས་ ཆེ་བ་ལྔའྱི་ནང་དུ་འདུའོ། །

146

རྱིག་པའྱི་གནས་ཆེ་བ་ལྔ་ནྱི། སྒ་ཚད་བཟོ་གསོ་ནང་དོན་རྱིག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡྱིན། དེ་ཡང་

གཞན་དག་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སྒ་དང་ཚད་མ་གཉྱིས། གཞན་རེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བཟོ་ དང་གསོ་བ་རྱིག་པ་གཉྱིས། བདག་གཞན་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁེན་པའྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་ བྱ་ཕྱིར་ནང་དོན་རྱིག་པ་བཅས་ལྔ་ལ་བརྩོན་དགོས་སོ། །

རྱིག་གནས་ཆེ་བ་ལྔ་ནྱི་རྱིག་གནས་མཐའ་དག་འདུས་པའྱི་སོམ་ལྟ་བུ་ཡྱིན། དེ་ཡང་སོ་སོར་ཕེས་ ན༑ རྱིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔའམ། རྱིག་པའྱི་གནས་བཅོ་བརྒྱད་དམ། སྒྱུ་རྩལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞྱི་སོགས་ བསླབ་པར་བྱ་བའྱི་གནས་མཐའ་ཡས་པ་ཞྱིག་ཡོད་དོ། །

རྱིག་གནས་ཆུང་བ་ལྔ་ནྱི། སན་ངག་དང་། མངོན་བརོད། སེབ་སྦོར། སྐར་རྩྱིས། ཟློས་གར་བཅས་

ཏེ༑ སྒ་རྱིག་པའྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འདུ་ཞྱིང༌། དེ་ཡང༌སན་ངག་ཤེས་ན་ཚིག་རྒྱན་ལ་མྱི་རྨོངས། མངོན་

བརོད་ཤེས་ན་མྱིང་ལ་མྱི་རྨོངས། སེབ་སྦོར་ཤེས་ན་ཚིགས་བཅད་ལ་མྱི་རྨོངས། སྐར་རྩྱིས་ཤེས་ན་

གངས་ལ་མྱི་རྨོངས། ཟློས་གར་ཤེས་ན་སྐད་རྱིགས་ལ་མྱི་རྨོངས་ཞེས་གགས་སོ། །

147

 བསང་དང་དར་ལོག ༈ བསང་གསོལ་ལམ་ལྷ་གསོལ།

བསང་གཏོང་བ་ནྱི་བོད་ཀྱི་ལྷ་གསོལ་བའྱི་ཆོ་གའྱི་ནང་གོ་གནས་གལ་ཆེན་བཟུང་བའྱི་བྱེད་སོ་ཞྱིག་ ཡྱིན། དེ་ནྱི་རྣམ་པའྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། གཙོ་བོ་མྱི་ཡུལ་གྱི་བཙོག་གྱིབ་མཐའ་དག་བསང་དུད་

ཀྱིས་བདུགས་ཤྱིང་བསལ་ནས་ལྷ་སྤན་འདྲེན་པའྱི་ཆོ་ག་ཞྱིག་ཡྱིན། ཆོ་ག་དེ་ནྱི་ཐོག་མར་བོན་

ལུགས་ནས་བྱུང་བར་བཤད། བོན་བསྣུབས་པ་དང་མཉམ་དུ་བཙན་གསོལ་གཉན་གསོལ་གྱི་གོམས་ གཤྱིས་ཉམས་ན་ཡང་། ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་གྱི་གོམས་སོལ་མུ་མཐུད་དུ་དར་རྒྱས་བྱུང་བ་རེད།

ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་གྱི་འདོད་སོན་དེའང་སོན་ཆད་ཚེ་རྱིང་ནད་མེད་དང་། དབང་ཐང་རླུང་

ར་སྐྱེད་པ། མྱི་དང་མྱི་མ་ཡྱིན་གྱི་དག་བགེགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་སོགས་ཚེ་འདྱིའྱི་འདོད་དོན་

ཤས་ཆེར་དམྱིགས་པ་དེ། རྱིམ་བཞྱིན་ཆོས་མཐུན་གྱི་ཆ་རྐྱེན་འཕེལ་ཞྱིང་འགལ་རྐྱེན་ཞྱི་བ་སོགས་ བདེ་དོན་གཉེར་བའྱི་ཕོགས་སུ་དམྱིགས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་གྱུར། ཡྱིན་ནའང་ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་

དང་། དར་འཛུགས་གནས་སྐོར་སོགས་ཀྱི་བྱེད་སོའྱི་རྣམ་པ་ནྱི་ད་རུང་གནའ་བོའྱི་ལུགས་ལྟར་

སྤོད་པ་ལགས། ལྷ་གསོལ་བསང་གཏོང་གྱི་བྱེད་སོ་དེས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སེང་གལ་ཆེའྱི་གནས་བབ་

བཟུང་ཡོད། དཔེར་ན། གནའ་བོའྱི་སྐུ་བོན་གྱིས་ལྷ་གསོལ་ཞྱིང་འདྲེ་བཏུལ་ནས་བཙན་པོའྱི་སྐུའྱི་

རྱིམ་འགོ་དང་ཆབ་སྱིད་དར་བར་བགེགས་རྐྱེན་བསལ། དམག་དོན་གྱི་བྱ་གཞག་ཁོད་ལྷ་གསོལ་ འཕྱིན་བཅོལ་གྱི་བྱེད་སོ་སེལ་ནས་རྒྱལ་ཕམ་རྩོད། ལྷ་འདྲེ་མྱི་ཁོག་ཏུ་བརླམས་པར་གསོལ་མཆོད་

ལུང་བསན་ཞུས་ནས་བང་དོར་གྱི་ལུང་བསན་པ་སོགས་སྱིད་ཕོགས་ལ་མཁོ་གལ་ཆེ་བས་དམངས་

ཁོད་དུ་དར་ཁབ་ཆེ། ད་དུང་རྱི་བསང་ཆུ་བསང་གཏོང་བ། དག་ལྷའྱི་སྤྱི་བསང་བསྐོར་བ། ཐབ་ལྷ་ 148

མེ་ལྷ་གསོལ་བ་སོགས་ཀྱི་སོལ་ཡང་ཡོད། མདོར་ན་རྱིག་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའྱི་བོད་རྱིགས་

ལ་མཚོན་ན། ལྷ་གསོལ་བསང་གསོལ་གྱི་རྱིག་གནས་ནྱི་འཚོ་བའྱི་ནང་མེད་དུ་མྱི་རུང་བ་ཞྱིག་རེད། བསང་གསོལ་གྱི་རས་གཙོ་བོ་ནྱི། ཤུག་པ་དང་། ས་མ། བ་ལུ། འཁན་པ་སོགས་ཡྱིན་ཞྱིང༌། རབ་

ཡྱིན་ན་ཙན་དན་དཀར་དམར་དང་། ཨ་ག་རུ། གུར་ཀུམ། སང་སོས་སོགས་ཀང་བསེ། བསང་

རྩམ་ནྱི་གཙོ་བོ་རྩམ་པ་དང་མར་བསེས་ནས་བཟོ་ཞྱིང་། རབ་ཡྱིན་ན་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ། སན་ཕེ་བཅས་མཉམ་བསེས་ཀྱིས་བསང་མེའྱི་ཐོག་ཏུ་འདེབས་པ་དང་། ད་དུང་ཇ་ཕུད་དང་ཆང་ ཕུད། གྱིབ་སེལ་གྱི་ཆབ་འདེབས་པ་སོགས་ཀང་བྱེད་སོལ་ཡོད།

ཡུལ་ལུང་སོ་སོའྱི་གནས་བབ་ཀྱི་ཁད་ཆོས་རེའང་ཡོད། མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་ལ་ཁད་པར་ཡོད་

པ་དེ་བཞྱིན་དུ། རོང་འབྲོག་གཉྱིས་ལའང་རང་སའྱི་ཁད་ཆོས་རེ་ཡོད། རོང་ཁུལ་དུ་ཞྱིང་ཁ་དང་ མཁར་སེང་དུ་དར་ལོག་འཛུགས་པ་དང་། སེ་པའྱི་ཕོགས་བཞྱིར་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོའྱི་དར་སོགས་

འཛུགས། རྱི་བསང་ནྱི་ལོ་རེར་ཐེངས་གཅྱིག་གཉྱིས་དང་། མདོར་ན་བོད་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་ལུང་ཀུན་ཏུ་ དར་ལོག་མེད་ས་དང་། བསང་གསོལ་གཏོང་སར་ལ་བཙས་མེད་ས་ཤྱིན་ཏུ་དཀོན་པ་ཡྱིན། ༈ དར་ལོག

བོད་མྱིས་ལ་རྩེ་དང་ཁང་པའྱི་ཡང་ཐོག གོང་ཁྱིམ་དང་། སོ་མཆོར་གྱི་མདུན་དུ་དར་ལོག་དང་དར་

ཆེན་འཛུགས་སོལ་ཡོད་པ་དེ་ནྱི་བོད་མྱིའྱི་གནས་ཡུལ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་དུ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པའྱི་ཐུན་ མོང་མ་ཡྱིན་པའྱི་ཡུལ་སོལ་གོམས་གཤྱིས་ཤྱིག་ཡྱིན་པས། དར་ལོག་གང་དུ་ཡོད་ན་དེ་གར་བོད་

མྱི་ཡོད་པ་གཏན་ཁེལ་ཡྱིན། བོད་མྱིས་དར་ལོག་འཛུགས་སོལ་དེ་དར་ནས་དུས་ཡུན་ཇྱི་ཙམ་ཕྱིན་

ཡོད་མེད་དང་། དར་ལོག་འཛུགས་སོལ་དེ་ཇྱི་ལྟར་དར་བ། དེའྱི་ནང་དོན་གང་ཡྱིན་སྐོར་གྱི་ལན་ འདེབས་མདོར་བསྡུས་ཤྱིག་ཞུས་ན། དང་ཐོག་དར་ལོག་ཅེས་པའྱི་ཐ་སད་དེ་ལ་དཔད་ན་དར་ཞེས་ པ་ནྱི་སྱིང་བལ་དང་ཁང་མེན་(འགྱིག་ནས་བཟོས་པ་བལ་འདྲ་བ་དེ་མྱིན་ནམ་)སོགས་ལས་བཏགས་པའྱི་

སེང་རས་ལ་ཟེར་ཞྱིང་། ལོག་ཅེས་པ་ནྱི་དབྱ​ྱིབས་ཙོག་ཙོག་གྱི་དོན་ཡྱིན་པས་རྒྱུ་དང་དབྱ​ྱིབས་ཀྱི་

ཐོག་ནས་དར་ལོག་ཅེས་པའྱི་མྱིང་དེ་བྱུང་བ་ཡྱིན་ཤས་ཆེ། བོད་མྱིས་དར་ལོག་འཛུགས་སོལ་ཐད་ ལ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་མཆོག་གྱི《 དེབ་ཐེར་དཀར་པོའྱི་》 ནང་གསལ་བ་ལྟར་ན།

བཙན་པོའྱི་དུས་ནས་དར་བ་ཞྱིག་ཡྱིན་གསུངས་ཡོད་པས་ད་བར་ལོ་ངོ་སོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ 149

ལན་ཡོད། ད་དུང་མཁས་དབང་མཆོག་གྱི་གསུང་ནང“ཁྱིམ་རེ་རེ་བཞྱིན་གྱི་སོ་སེང་དུ་དར་མདུང་

རེ་སློང་བ་འདྱི་ཡང་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡྱིན་པའྱི་སོལ་ལྟ་བུ་ཡྱིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་དམག་

གྱི་རགས་སུ་མངོན་ལ། རེས་སོར་ཆོས་ཀྱི་ལས་སུ་སོང་བ”ཞེས་པའྱི་བཀའ་མོལ་དུམ་བུ་དེས་དར་

ལོག་གྱི་འབྱུང་རྩ་དང་། འཕེལ་རྱིམ། ངོ་བོ་བཅས་གསལ་རོགས་ཐུབ། དེའང་བོད་མྱིའྱི་ཁོད་དུ་

ནང་བསན་ཆོས་ལུགས་གཏྱིང་ཟབ་ཁབ་གདལ་སོང་བ་དང་ཆབས་ཅྱིག་ས་མོ་དམག་གྱི་རགས་སུ་

མངོན་པའྱི་དར་མདུང་དེ་རྱིམ་བཞྱིན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་དོན་གཏྱིང་ཟབ་ལན་པའྱི་རླུང་ར་འཕེལ་

བ་དང་། བགེགས་བར་བཟློག་ཆེད་དར་ལོག་འཛུགས་སོལ་ཞྱིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད།

ང་ཚོས་རྒྱུན་དུ་ལ་རྩེ་དང་ཁང་པའྱི་ཡང་ཐོག་སོགས་ལ་འཛུགས་པའྱི་དར་ལོག་ཚོན་མདོག་རྣམ་

པར་བཀྲ་བ་དེ་ཚོ་ཚོན་སྣ་རང་དགར་སྒྱིག་པ་ཞྱིག་མ་ཡྱིན་ཞྱིང་། དར་ལོག་ལ་ཚོན་མདོག་མྱི་འདྲ་ བ་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་དག་གོ་རྱིམ་མ་འཁྲུག་པའྱི་སོ་ནས་བསྒྱིག་དགོས། དེའྱི་གོ་རྱིམ་ནྱི་རྩེ་མོར་སོན་པོ་ དང༌། དེའྱི་འོག་དཀར་པོ། དེའྱི་འོག་དམར་པོ། དེའྱི་འོག་ལང་ཁུ། དེའྱི་འོག་སེར་པོ་བཅས་སོ། །

ཚོན་སྣ་མྱི་འདྲ་བ་ལྔ་པོས་ཕྱི་རོལ་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད་པ་སེ། སོན་པོ་ཡྱིས་

ནམ་མཁའ་དང་། དཀར་པོས་སྤྱིན་པ། དམར་པོས་མེ། ལང་ཁུས་ཆུ། སེར་པོས་ས་བཅས་མཚོན་

གྱི་ཡོད། དེའྱི་དགོས་དོན་ནྱི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇྱིག་རེན་དེ་ནང་བཅུད་སེམས་ཅན་གྱི་བརེན་ཡུལ་ཡྱིན་

ཞྱིང་། འབྱུང་ཁམས་འཕོད་ན་ལོ་ཕྱུགས་ལེགས་ཤྱིང་ཚེ་བསོད་འཕེལ་ནས་མྱི་ཡུལ་འདྱི་དུས་བདེ་

དགའ་སྐྱ​ྱིད་ལན་པ་ཞྱིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། འབྱུང་ཁམས་འཁྲུག་ཚེ་མྱི་ཡུལ་སྡུག་བསལ་དུ་འགྱུར་

ཟེར་བའྱི་མཚོན་རགས་ཡྱིན། དེ་མྱིན་བཤད་ཚུལ་གཞན་ཞྱིག་ནྱི་རྩྱིས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལྟར་ས་ ཆུ་ཤྱིང་མེ་ལགས་བཅས་འབྱུང་བ་ལྔའྱི་མཚོན་རགས་ཏེ་མེ་དམར། ས་སེར། ཤྱིང་ལང་། ཆུ་སོན། ལགས་དཀར་བཅས་བརྩྱི་སོལ་ཡོད། དེར་བརེན་ཁམས་བསྟུན་ཀླུང་ར་ཞེས་པའྱི་སོ་སོའྱི་ལོ་ཁམས་ མེ་ཡྱིན་ན་དམར་པོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་སོགས་གཞན་རྱིགས་བསྒེ་བ་ཡྱིན།

ད་དུང་དར་ལོག་གྱི་ཐོག་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་སགས་དང་། སོག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་རྱིས་པར་བཏབ་

ཡོད། བོད་ན་ཆེས་དར་བའྱི་རླུང་རའྱི‘བ་དན’ངོགས་དབུས་སུ་ར་མཆོག་ནོར་བུས་མཚོན་པ་དང་།

ཕོགས་བཞྱིར་སག་སེང་ཁྱུང་འབྲུག་བཞྱིའྱི་གཟུགས་བརྙན་བཀོད་ཡོད་པ་དེ་ནྱི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའྱི་

མཚོན་དོན་ཡྱིན་ཞེས་བཤད་སོལ་འདུག གང་ལགས་ཤེ་ན། གཅན་གཟན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སག་དང་།

རྱི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ འདབ་ཆགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྱུང་། 150

མཐོ་སྐྱེས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འབྲུག་བཅས་

མཆོག་གྱུར་བཞྱི་ནྱི་ཐམས་ཅད་ཟྱིལ་གྱིས་གནོན་པའྱི་མཚོན་དོན་ཡྱིན་ཟེར། དེ་བཞྱིན་བྱེད་ལས་

ར་མཆོག་གྱི་གཟུགས་སུ་བཀོད་པ་དེའང་ཉེ་ལམ་ནས་ལེགས་ལམ་དུ་བགོད་པ་སོགས་སྐྱེ་བོའྱི་

རེ་འདོད་ཡོངས་སུ་སྐོང་བ་ཡྱིད་བཞྱིན་གྱི་ནོར་བུ་རྱིན་ཆེན་འདྲ་བས་ར་མཆོག་ནོར་བུའྱི་རྒྱན་དུ་ བཀོད་སོལ་བྱུང་བ་དེ་ནྱི་ཀླུང་རའྱི་གོ་དོན་ཡང་དག་པ་ཡྱིན། དུས་ཕྱིས་སུ་ཀླུང་ར་ལ‘རླུང་ར’ཞེས་

རླུང་གྱི་བཞོན་པ་ལྟ་བུའྱི་གོ་དོན་དང་སྦར་ནས་འབྲྱི་སོལ་འདུག་པ་དེ་དག་ནྱི། རླུང་ར་བར་སྣང་དུ་ འཕར་ཞྱིང་རླུང་གྱི་གཡོ་བའྱི་བྱེད་ལས་དང་བསྟུན་ནས་དེ་ལྟ་བུའྱི་དབང་དུ་བྱས་སམ་སམ།

151

 ས་ག་ཟླ་བ། བོད་ཟླ་བཞྱི་པའྱི་མྱིང་ལ་ས་ག་ཟླ་བ་ཟེར་ཞྱིང་།

ཟླ་བ་འདྱིའྱི་ནང་བདག་ཅག་གྱི་སོན་པ་ཤཀ་

ཐུབ་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཐར་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁེན་པའྱི་གནས་སུ་འགོད་ཆེད་མཛད་པ་ བརོད་ལས་འདས་པ་ཞྱིག་མཛད་པའྱི་ནང་ནས། སྐུ་བལྟམས་པའྱི་མཛད་པ་དང༌། རབ་ཏུ་བྱུང་

བའྱི་མཛད་པ། བདུད་བཏུལ་པའྱི་མཛད་པ། སངས་རྒྱས་པའྱི་མཛད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའྱི་

མཛད་པ་བཅས་དུས་ཆེན་ལྔ་འཛོམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཞྱིག་ཡྱིན་ལ། དམྱིགས་བསལ་ཚེས་བཅོ་ལྔའྱི་ཉྱིན་

སྐུ་བལྟམས་པའྱི་མཛད་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་པའྱི་མཛད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའྱི་མཛད་པ་

བཅས་དུས་ཆེན་གསུམ་འཛོམས་པའྱི་ཁད་འཕགས་ཅན་གྱི་ཉྱིན་མོ་ཞྱིག་ཡྱིན་པས། རྣམ་དཀར་

དགེ་བའྱི་བྱ་བ་སེལ་ན་བྱ​ྱིན་རླབས་དང་ཕན་ཡོན་ཤྱིན་ཏུ་ཆེ་བའྱི་དུས་ཆེན་ཞྱིག་ཡྱིན། དེ་ས་བོད་ རང་བཙན་ཡོད་སྐབས་ཚེས་བཅོ་ལྔའྱི་ཉྱིན་དེར་བོད་གཞུང་གྱི་བཀའ་བོན་རྣམ་པས་གཙོས་ཤོད་

སྐོར་ཡོངས་རོགས་ལྷ་སའྱི་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ར་མོ་ཆེ། ཞྱི་ཁོ་ལྷ་ཁང༌། ནོར་གྱིང་བསྐལ་བཟང་

ཕོ་བྲང༌། རྩེ་ཕོ་བྲང་སོགས་སུ་མཆོད་མཇལ་དང་གྱིང་སྐོར་ལ་ཕེབས་ཀྱི་ཡོད། ཉྱིན་དེར་ལྷ་སའྱི་ གོང་མྱི་རྣམས་ཀྱིས་ཞོགས་པའྱི་ཕག་མཆོད་རྣམས་གྲུབ་རེས་གཟབ་མཆོར་ལེགས་པར་སྤས་པ་དང་ སྦྲགས། ཇ་ཆང་ཞྱིམ་ཟས་ཁེར་ཏེ་རོང་རྒྱབ་ཀླུ་ཁང་དུ་ཀོ་གྲུར་ཞུགས་ནས་མཚོ་སྐོར་དང༌། གླུ་གཞས།

རྣམ་ཐར་སོགས་བངས་ནས་སྤོ་སྐྱ​ྱིད་གཏོང་སོལ་ཡོད།

དེ་ས་རང་གཞུང་རྩྱིས་ཁང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཇོ་ཤཀ་རྣམ་གཉྱིས་དང༌། གདན་ས་ཁག་གཙོར་གྱུར་

བོད་ཀྱི་དགོན་སེ་ཁག་གྱི་རེན་གཙོ་ཡོངས་རོགས་ལ་ས་ཟླའྱི་མཆོད་སྤྱིན་ཞེས་ཞལ་གསེར་སྤན་

འབྱེད་དང༌། མཆོད་འབུལ་སན་དར་སོགས་རྒྱ་གང་ཆེ་གནང་ལམ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དགེ་འདུན་གྱི་ 152

འདུས་ཚོགས་ལ་བསེན་བཀུར་ཡང་གཟབ་རྒྱས་ཞུ་ཡྱི་ཡོད།

རང་གཞུང་ནས་དུས་ཡུན་དེའྱི་རྱིང་སོག་གཅོད་སོང་དགོས་པའྱི་ཤ་ཁྱིམས་བསམས་ཀྱི་ཡོད་སབས།

ཁོམ་གཞུང་ཁག་ལ་ཤ་ཁོམ་འདོན་མཁན་སྤྱིར་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡྱིན། དེ་ཡང་ཚེས་བཅོ་ལྔའྱི་ཉྱིན་ གཞུང་སེར་གཉྱིས་ནས།

༡། ངན་སློང་ལ་སྦྱིན་གཏོང་དང༌། དགེ་འདུན་ལ་བསེན་བཀུར།

༢། ར་ལུག་དང༌། གཡག ཉ། བྱ​ྱིའུ་སོགས་ཚེ་ཐར་གཏོང་བ་དང༌།

༣། སྣང་རྩེ་ཤག་གྱི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མདུན་ཉེས་ཅན་གྱི་བཙོན་པ་བཞྱི་གོད་བཀྲོལ་གཏོང་བ། ༤། སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་བ་མྱི་ཡོང་བའྱི་ཆེད་དམར་ཟས་སོང་བ། ༥། མ་ཎྱི་དུང་ཕྱུར་དང༌། ཕག་འབུམ་གསོག་པ།

༦། བཀའ་འགྱུར་བསན་འགྱུར་ཀོག་པ་སོགས་རྣམ་དཀར་གྱི་དགེ་སྒྲུབ་ལ་འབུངས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་བཟའ་བལ་བཟའྱི་རྣམ་ཐར་ལས།

རྒྱ་གར་ཆྩོས་ཀྲི་རྒྱལ་པྩོ། སག་གཟྲིག་ནྩོར་གྲི་རྒྱལ་པྩོ། བྷ་ཏ་ཧྩོར་གྲི་རྒྱལ་པྩོ། གེ་སར་དམག་གྲི་རྒྱལ་པྩོ། སྤུར་ རྒྱལ་བྩོད་ཀྲི་རྒྱལ་པྩོ།

འབྲོག་གླུ།

སྩོད་རྒྱ་གར་ཆྩོས་སྩོ་གྩོང་མ་ན། །ཆྩོས་མ་བསྒགས་མ་ཎྲིའྲི་རང་སྒ་སྒྩོག །

153

 རིན་ཆེན་གང་སྦོར་རིལ་ནག་ཆེན་མོ། སྨན་རྒྱུ་དང་བཟོ་ཐབས།

རྱིན་ཆེན་གང་སྦོར་ཆེན་མོའྱི་སྦོར་བ་འདྱིར་དུག་འདོན་གཡའ་ཕྱིས་སོགས་ཚད་ལན་ ལས་གྲུབ་པའྱི་བདུད་རྩྱི་བཅུད་རྒྱལ་བཙོ་བཀྲུ་ཆེན་མོ་དང་།

གསེར་དངུལ་ཟངས་

ལགས་དང་། ཨྱིནྡྲ་ནྱི་ལ། ཕ་ལམ། མརྒད། གཡུ་སོགས་བཞུ་བ་དང་མ་བཞུ་བའྱི་

ཁམས་ཀྱི་ཐལ་བ་དང་། ཁ་ཆེ་གུར་གུམ་དང་། ཛ་ཏྱི། དཔའ་བོ་དཀར་སེར། ཨ་རུ་ གསེར་མདོག་སོགས་སོ་ཁོག་གྱི་སན་སྣ་བརྒྱ་དང་བཞྱི་བཅུ་ཙམ་ལས་གྲུབ་པའྱི་སྦོར་བ་

ཤྱིན་ཏུ་ནས་ཚད་ལོངས་ཀྱི་རྱིམ་པ་མཐོང་རྒྱུད་མན་ངག་གྱིས་བརྒྱན་ཏེ་སན་སྒྲུབ་དང་ ལན་པའྱི་རྱིལ་བུ་ངོ་མཚར་ཅན་ཞྱིག་ཡྱིན། ཕན་ཡོན་མདོར་བསྡུས།

ཕོ་བ་ན་བ་དང་། མཆྱིན་ཁག་རྒྱས་པ། སྨུག་པོ་འཐབ་ནས་གང་ཐབས་ན་བ། བྲང་དང་ ཕོ་བར་ཚ་ཤར་རྒྱག་པ། རྒྱ་བཤལ་ལམ་ཁག་རུལ་དུད་ཁུ་སྐྱུགས་པ། བཤང་བར་ཁག་ འདྲེས་པ། གཞན་ཡང་སྱིང་ནད་ཀྱིས་སྱིང་གྱི་རྒྱུ་བ་ཞན་པ། ཆུ་བསགས་པ། དྲེག་གྲུམ་ 154

ཆུ་སེར་དང་། རྨ་རྱིགས་སོགས་ཀྱི་རྣག་ཁག་འཛགས་པ། ཟས་དུག་ཤོར་བ། བཙན་

དུག་དང་སྦར་དུག་སོགས་དུག་རྱིགས་ཁོང་དུ་ཤོར་བ། རྒྱུ་གཟེར་བཤལ་རྱིམས། མཛེ་ འབྲས། གག་ལྷོག གཉན་རྱིམས་ཀྱི་ནད་སོགས་ལ་ཕན་པར་མ་ཟད། ནད་མེད་རྣམས་

ཀྱིས་བསེན་ན་ལུས་མདངས་རྒྱས་ཤྱིང་། དབང་པོ་གསལ་བ། རྩ་དང་རུས་པ་མཁེགས་ པ་སོགས་སོབས་སྐྱེད་བཅུད་ལེན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡྱིན། རིལ་བུ་བཞེས་ཚུལ་དང་བསྲུང་བྱ་མདོར་བསྡུས།

རྱིལ་བུ་འདྱི་མ་བཏང་གོང་གྱི་ནུབ་མོར་གཡེར་མ་རོག་བདུན་ཙམ་གྱི་ཐང་བསྐོལ་ནས་ དྲོད་འཇམ་འཐུང་ནས་རྩ་ཁ་འབྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད།

ནུབ་དེར་རྱིལ་བུར་གོག་འོད་

སོགས་དཀར་ཆའྱི་རྱིགས་ཤུགས་ཆེར་མ་ཕོག་པར་སྣོད་གས་ཆག་མེད་པ་དཀར་ཡོལ་

ལྟ་བུར་རྱིལ་བུ་ནུབ་ཙམ་གྱི་ཆུ་ཁོལ་དུ་སྦངས་ཏེ་རས་གཙང་སོགས་ཀྱིས་བཀབ་ནས་ འཇོག་དགོས། སང་ཉྱིན་དེར་སན་བའྱི་གཟུངས་སགས་དང་ཡྱིག་དྲུག་མ་ཎྱི་གང་མང་

བཟླས་རེས་ཉྱིན་སའྱི་ནུབ་མོར་སྦངས་པའྱི་རྱིལ་བུ་སྱིན་མཛུབ་ཀྱིས་སྣུར་བའྱི་ཐོག་ ཆུ་ཁོལ་ཅུང་ཟད་བསྣན་ཏེ་ཐོ་རེངས་བདུད་རྩྱི་ཐུན་མཚམས་དང་བསྟུན་ནས་བཞེས་

ན་ནུས་པའྱི་ཁད་པར་ཤྱིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། དེ་ནས་ཉལ་ཆས་དྲོན་པོ་གོན་ཏེ་ལུས་རྔུལ་

ངེས་བྱས་ནས་ཆུ་ཚོད་གཅྱིག་ཙམ་ཉལ་རེས་ཁ་ཆེ་གུར་གུམ་ཆུ་ཁོལ་ལ་སྦངས་པའྱི་ ཁུ་བ་ཅུང་ཟད་བཞེས་ན་ལུས་ཀྱི་རྩ་ཁ་བསམས་ཏེ་སན་ནུས་ཕྱིར་མྱི་ཤོར་བའྱི་དགོས་ ཁད་ཡོད། རྱིན་ཆེན་རྱིལ་བུ་བཏང་རེས་ཁ་ཟས་སོ་ཚལ་རྱིགས་དང་།

ཉ་ཕག་སོང་

གསུམ། ཆང་སྐྱུར། སོག་བཙོང་། ཁ་ཚ་རུལ་སུངས་དང་རེན་ཟས་རྱིགས་དང་སྤོད་ ལམ་བརབས་འཁྲུགས་སོགས་དྲག་ཤུལ་གྱི་རྱིགས་དང་། འཁྱིག་སྤོད་སོགས་ཉྱིན་ཤས་

འཛེམས་དགོས་པ་མ་ཟད། ཚེས་བཅོ་ལྔ་དང་གནམ་གང་སོགས་གཟའ་ཚེས་དགེ་བའྱི་ 155

དུས་རྱིན་ཆེན་རྱིལ་བུ་བཞེས་ཐུབ་ཚེ་སན་གྱི་ཕན་ནུས་ཆེ་བ་ཡོད།

འོན་ཀང་ནད་

ཅན་ཛ་དྲག་རྱིགས་ལ་གོང་གྱི་བཞེས་ཚུལ་དང་བསྟུན་མྱི་དགོས་པར་སྐབས་མཚམས་ བཞེས་ན་འགྱིགས། མངགས་ཉོ་བྱ་ཡུལ།

བོད་གཞུང་དབུས་སན་རྩྱིས་ཁང་དང་ས་གནས་སོ་སོའྱི་ཡན་ལག་སན་ཁང་།

འབེལ་གཏུགས་ཁ་པར། 0091 - 1892 - 307069/ 223113/ 223222

ཨི་མེལ་ཁ་བྱང་། tmai@men-tsee-khang.org

དཔད་མཆན།

གོང་གྱི་རྩོམ་ཡྱིག་འདྱི་ནྱི་གདོས་བཅས་བྱ་དངོས་གསལ་བཤད་བྱེད་པའྱི་རྩོམ་ཡྱིག་ཅྱིག་ཡྱིན། རྱིལ་ནག་ཆེན་མོའྱི་གྲུབ་རྒྱུ་དང་ཁད་ཆོས།

གཞལ་བྱའྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའྱི་གང་སྦོར་

ཕན་ཡོན་སོགས་གོ་རྱིམ་ལན་ལ་གོ་སླ་བའྱི་ཚིག་གྱིས་གསལ་བཤད་བྱས་པ་ནྱི་ཚན་རྱིག་དང་

མཐུན་པར་མ་ཟད། མྱི་རྱིགས་ཀྱི་ཁད་ཆོས་ཀང་ཡོད་པ་ཞྱིག་ཡྱིན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡུལ་རང་སེང་ལ་ཇྱི་ལྟར་ཡོད་པ་གཙོ་བོར་བཟུང་ ནས་བྲྱིས་ཡོད་པས་གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྱིག་ཡག་པོ་ཞྱིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད།

156

 ཕག་འཚལ་སངས་དང་ཕན་ཡོན།

སྤྱིར་ཕག་ལ་དབྱེ་ན་ལུས་ངག་ཡྱིད་གསུམ་གྱི་ཕག་ཡོད་ཀང་། སྐབས་འདྱིར་བསན་གྱི་ཕག་ནྱི་ལུས་

ཀྱི་ཕག་ཡྱིན་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཕག་ལ་དབྱེ་ན་བསྐུམས་ཕག་དང་བརྐྱངས་ཕག་གཉྱིས་སུ་གངས་ ངེས་པ་ཡྱིན།

ཕག་འཚལ་སྐབས་ཐལ་མོ་སྦར་སའྱི་གནས་གསུམ་ཡོད། • དང་པོ་སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་གྱི་འཁོར་ལོ།

• གཉྱིས་པ་མགྱིན་པ་ལོངས་སྤོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ།

• གསུམ་པ་སྱིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བཅས་ཡྱིན།

བསྐུམས་ཕག་ནྱི ་ ལག་གཉྱི ས ་དྲང་པོ ར ་གནས་གསུམ་ལ་ཐལ་མོ ་ རྱི མ ་པས་སྦར་བ་དང་དུས་ མཚུངས་པུས་མོ་གཉྱིས་དང་། ལག་མཐྱིལ་གཉྱིས། དཔྲལ་བ་བཅས་ལྔ་པོ་ས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཕག་ འཚལ་དགོས།

157

བརྐྱངས་ཕག་ནྱི་ལག་གཉྱིས་གནས་གསུམ་ལ་ཐལ་མོ་རྱིམ་པར་སྦར་བ་དང་དུས་མཚུངས་ལུས་

ཡོངས་ཁ་སྦུབ་ཏུ་སར་ཕབ་ནས་ཕག་འཚལ་དགོས།

ཕག་འཚལ་བའྱི་ཡུལ་ནྱི་རོ་རེ་གདན་སོགས་གནས་ཆེན་ཁག་དང་།

དེ་མྱིན་མཆོད་པའྱི་རེན་

གསུམ་དང་ཆོས་འབྲེལ་དངོས་ཐོབ་ཀྱི་བ་མ་སོགས་ཡྱིན། བརྒྱ་ལ་གནས་ཆེན་ཁག་དང་། རེན་རྩ་ ཆེན། བ་མ་དམ་པ་དང་དངོས་སུ་མཇལ་མ་ཐུབ་ན་རང་ཁྱིམ་གྱི་རེན་གསུམ་དྲུང་དུ་ཕག་འཚལ་

ཆོག དེ་ཡང་མེད་ཚེ་ཕག་ཡུལ་གང་ཞྱིག་ལ་དམྱིགས་པ་གཏད་དེ་ཕག་འཚལ་ནའང་འགྱིག

ཕག་འཚལ་བ་ནྱི ་ བསོ ད ་ནམས་གསོ ག ་ཅྱི ང ་སྱི ག ་སྒྱི བ ་སྦོ ང ་བའྱི ་ ཐབས་བ་ན་མེ ད ་པ་ཞྱི ག ་

དང་། ལྷག་པར་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ང་རྒྱལ་འཇོམས་པའྱི་གཉེན་པོ་དང་། དེ་བཞྱིན་ཕོ་ནད་སོགས་ ནད་རྱིགས་མང་པོ་ཞྱིག་ཀང་ཕག་གྱི་ནུས་པས་དྲག་སྐྱེད་འབྱུང་སྐོར་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་རྒྱུན་ དུ་ཡོད། དེ་ལྟ་ན་ཕག་ཇྱི་ཙམ་མང་དུ་འཚལ་ཐུབ་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་དགེ་བ་སོབས་ཆེ་བ་བཤད་མྱི་ དགོས།

ཚེ་འདྲིར་བདེ་སྐྲིད་འདྩོད་ན་ལྷ་ཕག་ཚོལ། ། ཕྲི་མ་བདེ་འགྲྩོར་འདྩོད་ན་ལྷ་ཕག་ཚོལ། །

རྒན་རྣམས་ཚེ་རྲིང་འདྩོད་ན་ལྷ་ཕག་ཚོལ། །

གཞྩོན་རྣམས་ཡང་རལ་འདྩོད་ན་ལྷ་ཕག་ཚོལ། ། ཕྩོ་གསར་ཤ་རྒྩོད་འདྩོད་ན་ལྷ་ཕག་ཚོལ། །

མྩོ་གསར་གཟུགས་བཟང་འདྩོད་ན་ལྷ་ཕག་ཚོལ། ། མདྩོར་ན་ལྷ་ཕག་དགྩོས་འདྩོད་ཡྲིད་བཞྲིན་ནྩོར། །

158

 ཆོས་འཁོར་དུས་ཆེན། བོད་ཟླ་༦ ཚེས་༤ ཉྱིན་ནྱི་བདག་ཅག་གྱི་སོན་པ་ཤཀ་ཐུབ་པས་བཀའ་དང་པོ་བདེན་བཞྱིའྱི་ཆོས་

ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་གནང་མཛད་པའྱི་དུས་ཆེན་ཁད་འཕགས་ཅན་ཞྱིག་ཡྱིན། དེ་ཡང་བདག་ཅག་ གྱི་སོན་པ་མཉམ་མེད་ཐུབ་པའྱི་དབང་པོ་རོ་རེ་གདན་དུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནའང་ཆོས་ཀྱི་

འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའྱི་དུས་ལ་མ་བབས་པས་རེ་ཞྱིག་མྱི་སྨྲ་ནགས་སུ་བཞུགས་ཡོད་པའྱི་ཚེ། ལྷའྱི་

དབང་པོ་བརྒྱ་བྱ​ྱིན་དང་ཚངས་པས་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་རྩྱིབས་སོང་དང་ལན་པ་དང་། ཆོས་དུང་

དཀར་པོ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཕུལ་ཏེ་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ན། བོད་ཟླ་དྲུག་ པའྱི་ཚེས་བཞྱི་ཉྱིན་དུས་ལ་བབས་པར་གཟྱིགས་ནས། ཡུལ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སྱིའྱི་དྲང་སོང་ལྷུང་བ་རྱི་

དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་ཕེབས་ནས་འཁོར་ལྔ་སེ་བཟང་པོར་བཀའ་དང་པོ་བདེན་བཞྱིའྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ ལོ་ཐོག་མར་བསྐོར་གནང་མཛད།

དེར་བརེན་ཉྱིན་མོ་འདྱི་བཞྱིན་འཛམ་གྱིང་ཡོངས་ཀྱི་ནང་པ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་བོད་མྱི་ཚོས་ཁད་

དུ་འཕགས་པའྱི་རྩ་ཆེའྱི་དུས་ཆེན་ཞྱིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅྱིང་། ཉྱིན་འདྱི་ནམ་ཤར་ལ་ དེ་ས་བོད་གཞུང་ནས་ལྷ་ལན་སྤྲུལ་པའྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་མཆོད་སྤྱིན་སྣ་ལྔ་སོང་ཚར་རྒྱས་པ་

དང་། ཐུགས་སོན། ཕོགས་མཐའྱི་ལྷ་ཁང་ཁག་ལ་མཆོད་འབུལ་དང་སན་ཤལ་བཅས་འབུལ་གནང་

མཛད་ཀྱི་ཡོད་ལ། དེ་བཞྱིན་བོད་འདྱིར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསན་པ་དར་བར་མཛད་པོ་ཆོས་

རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ་གྱི་བཀའ་དྲྱིན་དྲན་ཞྱིང་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་རྒྱལ་སོང་བཙན་སམ་

པོའྱི་འཁྲུངས་བན་འཁྲུལ་བ་མེད་པ་དངུལ་རྒྱན་ཅན་བ་ཕག་བཀར་སེང་ནས་གདན་ཞུས་ལྷ་གཉེར་ 159

ལས་དྲུང་ནང་གཟན་ཡོངས་རོགས་དང་། དཔལ་གསོལ་མ་བཅས་ནས་ཕོ་མོའྱི་ཆས་གོས་གནའ་

བོའྱི་སོལ་བཟང་ཉམས་པ་མེད་པ་གཟབ་གོན་གྱིས་སྤྲུལ་པའྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གྱི་བར་ཁང་ཆོས་ རྒྱལ་སོང་བཙན་སམ་པོ་ང་འདྲ་གསུང་བྱོན་མའྱི་སྤན་སར་མཆོད་འབུལ་གཟབ་རྒྱས་དང་འབྲེལ་ འཁྲུངས་གླུ་རྒྱས་པ་ཕུལ། དེ་ནས་རྩེ་ཕོ་བྲང་དང་། ནོར་གྱིང་དུ་བཅར་ཏེ་དྲུང་བཞེས་ཐོག་མཇལ་

བཅར་གལ་འཁོད། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། ཆོས་རྒྱལ་འཁྲུངས་བན་ནང་ནས་དྲུང་བཞེས་ ཡོངས་རོགས་ལ་བྱ​ྱིན་རླབས་འཁྲུངས་ཕུད་རྱིམ་པ་བཞྱིན་ཕུལ་ཏེ་དགེས་བཞེས་ཕུད་གཏོར་གནང་

བ་སོགས་མཛད་ཀྱི་ཡོད།

དད་ལན་མྱི་མང་རྣམས་ནས་རྩེ་ཕོ་བྲང་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་། ལགས་པོ་རྱི་ལ་སོགས་ལྷ་ས་ཁུལ་

དང་། ཉེ་སྐོར་ལྷ་ལུང་རྱི་ཁོད། དགོན་གསར་རྩེ་ཤོད་ལ་སོགས་པའྱི་རྱི་ཁོད་ཁག་དང་དགོན་པ་ཁག

ཆོས་སེ་ཁག་བཅས་ཚང་མར་གནས་མཇལ་དུ་རྐང་ཐང་ལ་བསྐྱོད་དེ་དགོང་དྲོ་ལྷ་སར་ཕྱིར་ལོག་ སྐབས་གཞོན་ནུ་མ་རྣམས་ཀྱིས་སེ་འབྲུའྱི་ས་ཕྲུག་དང་། ཕེང་བ་བཟོས་ཏེ་འདོགས་པ། ལོན་ཤྱིང་

གྱི་འཁར་བ་འཁེར་ཏེ་གཞས་དང་རྣམ་ཐར་གཏོང་བཞྱིན་ཡོང་སོལ་ཡོད།

ནང་མྱི་རྣམས་ནས་ལྷ་སའྱི་བྱང་རྒྱུད་གཤོངས་ཁ་གྱིང་ཀ་དང་། ཀརྨ་དགོན་གསར། གྲྭ་ཕྱི་གྱིང་ཀ་

སོགས་ཕན་ཚུན་གྱིང་ཀར་གུར་དང་བྱ་གཡབ་སོགས་ག་སྒྱིག་ཐོག་གདན་ལོག་དང་ཁ་ལག ཇ་ཆང་

ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཁེར་ཏེ་བསུ་བར་ཡོང་ནས་སྤོ་སྐྱ​ྱིད་གཏོང་མྱི་མང་པོ་ཡོད།

དེ་མཚུངས་འདྱི་ག་བཙན་བྱོལ་སྒྱིག་འཛུགས་ནས་ཀང་གནའ་སོལ་བཟང་པོ་མྱི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ དང་། བདག་ཅག་གྱི་སོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དྲྱིན་རེས་དྲན་སླད་ཉྱིན་དེར་ལས་ཁུངས་མ་ ལག་དང་བཅས་པ་གུང་གསེང་གཏོང་གནང་མཛད་དེ་སྤྱི་མཐུན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ ཚོགས་བཟང་པོ་གསོག་གནང་མཛད་བཞྱིན་ཡོད་པ་བཅས་སོ། །

160

 མཆོད་པ་གཤོམ་སངས། སྤྱིར་མཆོད་པ་ལ་བཀའ་བཞྱིན་སྒྲུབ་པའྱི་མཆོད་པ་དང་། ཟང་ཟྱིང་གྱི་མཆོད་པ་གཉྱིས་ཡོད། ཟང་ ཟྱིང་གྱི་མཆོད་པ་ལ་ཡང་དངོས་སུ་བཤམས་པའྱི་མཆོད་པ་དང་། ཡྱིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའྱི་མཆོད་པ་

གཉྱིས་ཡོད། ཡྱིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའྱི་མཆོད་པ་ནྱི་མེ་ཏོག་སོགས་རས་ཅྱི་ཡོད་བོས་བངས་ནས་མཆོད་

ཡུལ་གོང་མ་རྣམས་ལ་ཕུལ་ན་འགྱིག དངོས་སུ་བཤམས་པའྱི་མཆོད་པ་ནྱི་ཡོན་ཆབ་དང་མཆོད་མེ་ ལྟ་བུ་ཡྱིན།

དངོས་སུ་བཤམས་པའྱི་མཆོད་པ་ནྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་དེ་དག་གྱི་ནང་ཆོ་ག་ཕག་ལེན་ སོགས་ཀྱི་ཁད་པར་མྱི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞྱིག་ཡོད། དད་ལན་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ནྱི་《འཕགས་

པ་བཟང་པོ་སྤོད་པའྱི་སོན་ལམ་》ལས་མེ་ཏོག་དམ་པ་དང་། ཕེང་བ་དམ་པ། སྱིལ་སན་དམ་པ།

བྱུག་པ་དམ་པ། མར་མེ་དམ་པ། བདུག་སོས་དམ་པ། ན་བཟའ་དམ་པ་བཅས་མཆོད་པའྱི་བྱེ་བྲག་ བདུན་དུ་ཕེས་ཡོད། ཡང་དགེ་ཆོས་ཀྱི་《རྒྱལ་ཁམས་རྱིག་པས་བསྐོར་བའྱི་གཏམ་རྒྱུད་གསེར་གྱི་

ཐང་མ་》ལས་མཆོད་ཡོན་དང་། ཞབས་བསྱིལ། མེ་ཏོག བདུག་སོས། སྣང་གསལ། དྲྱི་ཆབ།

ཞལ་ཟས་བཅས་མཆོད་པའྱི་བྱེ་བྲག་བདུན་བཤད་ཡོད། དེ་དག་གྱི་རས་ཆ་མ་འགྱིག་ན་ཡོན་ཆབ་

བདུན་ཚར་གཅྱིག་ཕུལ་ནའང་འཐུས། ཡོན་ཆབ་འབུལ་སྐབས་འབུལ་སེགས་དང་ཏྱིང་གཙང་ཕྱི་

ལེགས་པར་བྱས་ལ། འབུལ་ཡུལ་གྱི་གཡས་ཕོགས་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ་འཕེད་ལ་ཐད་ཀར་དྲང་

པོར་བསྒྱིག་དགོས། བར་ཐག་ཉེ་རྒྱང་གྱི་ཚད་དང་། ནང་དུ་ཆུས་འགེངས་ཚད་བཅས་ལ་ནས་འབྲུ་

གཅྱིག་གྱི་ཚད་ཙམ་སོང་ཆ་བཞག་ནས་ༀ་ཨཱཿཧཱུྃ། ཞེས་ལན་གང་མང་འདོན་དགོས། མཆོད་མེ་ སོགས་དཀར་གསུམ་མངར་གསུམ་མེ་ཏོག་སོགས་གང་ཞྱིག་འབུལ་འོས་སུ་མཆྱིས་པ་ཕུལ་ན་འགྱིག 161

དེ་དག་རེ་རེ་བཞྱིན་གོ་རྱིམ་སྒྱིག་སངས་མ་ངེས་ཀང་གལ་འགྱིག་པོ་མྱིག་ལ་མཛེས་པ་དང་། གཙང་ མ་ཞྱིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་ཡྱིན།

དེའྱི་ཕན་ཡོན་ནྱི་སེར་སྣའྱི་དྲྱི་མས་མ་གོས་པར་སྦྱིན་པའྱི་ཚོགས་རླབས་ཆེན་གསོག་པ་དང་། ཤེས་ རྒྱུད་བྱམས་སྱིང་རེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་བརླན་པར་འགྱུར་ཞྱིང་། ཉོན་མོངས་པའྱི་རྙོག་མ་དང་ཇེ་ བྲལ་ཇེ་དག་ཏུ་འགྱུར་བའྱི་ཕན་ཡོན་ཆེ་བར་གསུངས།

162

 བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་བཅའ་ཁིམས། 《 བཙན་བྱོལ་བོད་མྱིའྱི་བཅའ་ཁྱིམས།》 ཞེས་པའྱི་དེབ་འདྱི་ནྱི་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༡ ལོར་ལྱི་ལྱིར་ཡོད་པའྱི་

ཤེས་རྱིག་པར་ཁང་ནས་པར་དུ་བསྐྲུན་པའྱི་ཁྱིམས་ལུགས་སྐོར་གྱི་དེབ་ཅྱིག་ཡྱིན། འདྱིའྱི་རྒྱབ་ཤའྱི་

ཁ་དོག་ནྱི་ལང་ནག་ཅྱིག་དང་། མདུན་ངོས་ཀྱི་སེང་ཕོགས་ན་སྱིད་གཞུང་གྱི་ཐམ་ཀ་དང་བར་དུ་ དེབ་འདྱིའྱི་ཁ་བྱང་དབུ་ཅན་གྱིས་བྲྱིས་ཡོད། དེའྱི་གཤམ་དུ་གུག་རགས་ཤྱིག་ཏུ་བོད་རྒྱལ་ལོ་༢༡༡༨ ཕྱི་ལོ་༡༩༩༡ ཅེས་བྲྱིས་ཡོད། མདུན་ངོས་ཀྱི་རྱི་མོ་དང་ཡྱི་གེའྱི་མདོག་དཀར་པོ་ཡྱིན།

དེབ་འདྱི་ནྱི་ལེའུ་ཆེན་པོ་བཅུ་གཅྱིག་དང་ཟུར་སྣོན་ཡྱིག་ཆ་ཞེས་པའྱི་ས་བཅད་གཅྱིག་གྱིས་གྲུབ་ ཡོད། གཞུང་དངོས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་གཅྱིག་པོ་ལ་དོན་ཚན་བརྒྱ་དང་བཅོ་ལྔ་ཡོད་ཅྱིང་། ཟུར་སྣོན་གྱི་ ས་བཅད་དུ་བོད་ཀྱི་ཨང་གངས་ཀྱིས་རགས་བརྒྱབ་པའྱི་དུམ་ཚན་ལྔ་འདུག

ལེའུ་དང་པོའྱི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནྱི་གཞྱི་རྩའྱི་ལམ་སོན་གྱི་སྐོར་ཡྱིན། ལེའུ་གཉྱིས་པར་གཞྱི་རྩའྱི་

ཐོབ་ཐང་དང་ལས་འགན་གྱི་སྐོར་འཁོད་ཡོད། ལེའུ་གསུམ་པ་ནྱི་གཞུང་གྱི་རྩ་བའྱི་བྱེད་སོ་ལམ་

སོན་གྱི་སྐོར་ཡྱིན། ལེའུ་བཞྱི་པ་ནྱི་གཞུང་གྱི་འགན་འཛིན་གྱི་སྐོར་དང་། ལེའུ་ལྔ་པ་ནྱི་ཁྱིམས་ བཟོའྱི་དབང་འཛིན་གྱི་སྐོར། ལེའུ་དྲུག་པར་ཁྱིམས་ལུགས་དབང་འཛིན་གྱི་སྐོར་དང་། ལེའུ་བདུན་

པར་བོད་མྱིའྱི་གནས་ཡུལ་ས་གནས་ཁག་གྱི་སྒྱིག་འཛུགས་ཀྱི་སྐོར་བྲྱིས་ཡོད། ལེའུ་བརྒྱད་པ་ནྱི་

འོས་བསྡུའྱི་ལས་དོན་གྱི་སྐོར་ཡྱིན་ཞྱིང་། ལེའུ་དགུ་པ་ནྱི་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོའྱི་ལས་དོན་

གྱི་སྐོར་ཡྱིན། ལེའུ་བཅུ་པར་རྩྱིས་ཞྱིབ་ལས་དོན་གྱི་སྐོར་འཁོད་ཡོད་ལ། ལེའུ་བཅུ་གཅྱིག་པ་ནྱི་ བཅའ་ཁྱིམས་བསྐྱར་བཅོས་ཀྱི་སྐོར་བཅས་ཡྱིན། དེའྱི་མཇུག་ཏུ་ཟུར་སྣོན་གྱི་ས་བཅད་བཀོད་ཡོད། 163

བཅའ་ཁྱིམས་འདྱི་ནྱི་སྐབས་བཅུ་གཅྱིག་པའྱི་བོད་མྱི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་བཅའ་ཁྱིམས་

ཁྱིམས་བཟོའྱི་འགན་ཁུར་ཏེ་བོད་རྒྱལ་ལོ་༢༡༡༨ ཟླ་༥ ཚེས་༢ ཕྱི་ལོ་༡༩༩༡ ཟླ་༦ ཚེས་༡༤ ལ་ བཅའ་ཁྱིམས་སུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཞྱིག་རེད།

འདྱིའྱི་དམྱིགས་ཡུལ་ནྱི་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གྱི་མང་གཙོའྱི་ལམ་སོན་

འོག བཙན་བྱོལ་བོད་མྱི་ཡོངས་ནས་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའྱི་གོམས་གཤྱིས་བཟང་པོ་དང་། འཚེ་མེད་ ཞྱི་བའྱི་ལྟ་བ་གཞྱིར་བཟུང་། ཆབ་སྱིད་དང་། སྤྱི་ཚོགས། དཔལ་འབྱོར་བཅས་ཀྱི་རང་དབང་དང་།

འདྲ་མཉམ་དྲང་བདེན་ཡོང་བ། མ་འོངས་ཆོལ་གསུམ་ཡོངས་རོགས་མང་གཙོ་དང་། མཉམ་འབྲེལ། རང་སྱིད་རང་སྐྱོང་གྱི་ཡུལ་མྱིའྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅྱིག་དང་ཞྱི་བདེའྱི་བསྱི་གནས་སུ་བསྒྱུར་རྒྱུ། ལྷག་པར་

དུ་བོད་ཀྱི་རྩ་དོན་སྒྲུབ་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་གོང་མཐོར་གཏོང་བ་དང་ཆབས་ཅྱིག གཞྱིས་བྱེས་

བོད་མྱིའྱི་ཆྱིག་སྒྱིལ་གྱི་ནུས་པ་དང་། མང་གཙོའྱི་ལམ་སོལ་ས་བརན་ཡོང་ཐབས་བཅས་ཡྱིན་པ་

དེབ་འདྱིའྱི་སོན་གེང་དུ་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད། དེར་བརེན་སྤྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའྱི་གནད་ དོན་ཆེ་ཕ་ཀུན་བཅའ་ཁྱིམས་འདྱི་གཞྱིར་བཞག་གྱིས་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ཡོད། དཔད་མཆན།

རྩོམ་ཡྲིག་འདྲིས་ངྩོ་སྤྩོད་བས་ཡྩོད་པ་ནྲི་དེབ་ཅྲིག་ཡྲིན། དེབ་ཀྲི་མྲིང་ལ་ཅྲི་ཟེར་བ་དང་དེབ་གཟུགས་ཅྲི་འདྲ་ཞྲིག་

ཡྲིན་པ། གང་ནས་པར་དུ་བསྐྲུན་པ། ནང་དྩོན་གཙོ་བྩོ་ཅྲི་ཞྲིག་ཡྲིན་པ། དགྩོས་པ་དང་དམྲིགས་ཡུལ་ཅྲི་འདྲ་ཡྩོད་

པ་སྩོགས་གྩོ་རྲིམ་ལྡན་པའྲི་ངང་གསལ་བཤད་བས་ཡྩོད་པས། བཀགས་ཚར་བ་དང་མཉམ་དུ་དེབ་དེ་མངྩོན་སུམ་ དུ་ལག་ཏུ་བླངས་མྩོང་བ་དང་འདྲ་བ་ཞྲིག་ངྩོ་སྤྩོད་ཐུབ་ཡྩོད།

ཁྱྩོད་ཀྲིས་རྩོམ་ཡྲིག་འདྲི་བཀགས་རེས། རང་ཉྲིད་ཀྲི་ངྩོ་སྤྩོད་བ་འདྩོད་ཡྩོད་པའྲི་དེབ་ཅྲིག་བརྩོད་གཞྲིར་བཟུང་སེ། རྩོམ་ཡྲིག་འདྲིའྲི་འབྲི་ཐབས་ལ་ལད་ཟླྩོས་བས་ཏེ་གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྲིག་ཅྲིག་བྲིས་དང་། རང་གྲི་བསམ་ཚུལ་དང་

སྒྱུ་རལ་གྲི་ལྷན་ཐབས་མ་ཞུགས་པའྲི་རྩོམ་ཡྲིག་འབྲི་རྒྱུ་དེ་ལས་ས་མྩོ་ཞྲིག་ཡྲིན་མྲིན་ངེས་ཤེས་རེད་ཀང་སྲིད།

164

 ངའི་ཕ་ཡུལ། ༡། བདག་གྱི་ཕ་ཡུལ་ནྱི་འཇྱིག་རེན་འདྱིའྱི་ཡང་ཐོག་ཏུ་ཆགས་ཤྱིང་། ཉྱི་མ་དང་རྒྱང་ཐག་ཉེ་བའྱི་

མཐོ་སང་བོད་ཁ་བ་ཅན་ཡྱིན། དེར་ཆུ་ཤེལ་ལྟར་དཀར་བའྱི་གངས་རྱི་མང་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་

ཡོད་པ། དཔེར་ན། གངས་དཀར་ཏེ་སེ་དང༌། ཇོ་མོ་གང་མ། གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ། རྨ་ཆེན་སོམ་ ར༑ ཡར་ལྷ་ཤམ་པོ། གནོད་སྦྱིན་གངས་བཟང༌། མྱི་ཉག་གངས་དཀར། རོང་བཙན་ཁ་བ་དཀར་ པོ༑ གངས་དཀར་ཕོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ། རྨེ་རུ་གངས་དཀར་སོགས་སན་གགས་ཅན་གྱི་གངས་རྱི་

མང་པོ་ཡོད། གཞན་ཡང་དབྱར་དུས་སོ་ལང་རྩྱི་ཤྱིང་གྱི་གཤམ་གོས་གཡོགས་པའྱི་སང་རྱི་དང༌། ར་ རྱི་ཡྱིན་ཞྱིང༌། དགུན་དུས་རབ་དཀར་ཁ་བས་བཀླུབས་པའྱི་གངས་རྱིར་གྱུར་པ་སོགས་དུས་བཞྱིའྱི་

འགྱུར་འགོས་ཀྱི་ཉམས་དང་རྣམ་འགྱུར་ཅྱི་ཡང་སོན་པར་བྱེད། རྱི་བོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་རྩེ་མོར་གངས་

དང༌། སྐེད་དུ་ར་སང་འདྲེས་མ། འདབས་སུ་རྩྱི་ཤྱིང་དང་ནགས་ཚལ་གྱིས་ཁེབས་པ་སོགས་རྣམ་

པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད།

༢། གངས་རྱི་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའྱི་མཚོ་དང་མཚེའུ་མང་པོ་ཡོད། དཔེར་ན། མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་

དང༌། གནམ་མཚོ་ཕྱུག་མོ། ཡར་འབྲོག་གཡུ་མཚོ། མཚོ་སྐྱ་རྱིང་དང་སོ་རྱིང༌། མཚོ་ཁྱི་ཤོར་རྒྱལ་

མོ༑ ལྷ་མོའྱི་བ་མཚོ་སོགས་མཚོ་དང་མཚེའུ་སོང་ཕག་བརྒལ་བ་ཡོད་པས། བོད་འདྱི་ཨེ་ཤ་ཡའྱི་

གྱིང་ཆེན་གྱི་སྐམ་སའྱི་མཚོ་མང་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅྱིག་ཡྱིན། དེས་མ་ཚད་གངས་ཏེ་སེའྱི་ཕོགས་ བཞྱི་ནས་འབབ་པའྱི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞྱི་སེ། ཤར་ན་གང་ཆེན་ཁ་འབབ་དང་། ལྷོ་ན་རྨ་བྱ་ཁ་འབབ། ནུབ་ན་ར་མཆོག་ཁ་འབབ། བྱང་ན་སེངེ་ཁ་འབབ། འཛམ་གྱིང་གྱི་ཆུ་ཆེན་ཨང་གསུམ་པར་གགས་

པའྱི་ཁམས་ཀྱི་འབྲྱི་ཆུ། གཞན་ཆུ་ཆེན་རྨ་ཆུ་དང་། ཟླ་ཆུ། རྒྱལ་མོ་རྔུལ་ཆུ་སོགས་ཆུ་བོ་ཆེ་ཕ་ 165

གངས་ལས་འདས་པ་ཡོད།

༣། དབྱར་དུས་གཡུ་ཡྱི་གཞོང་པ་ལྟ་བུ་དང༌། སོན་དུས་གསེར་སྦངས་ཞུན་མ་འདྲ་བ་ཡངས་ཤྱིང་རྒྱ་ ཆེ་ལ་ཁོད་སོམས་པའྱི་རྩྭ་ཐང་དང༌། སང་ཐང་གྱིས་བོད་ས་སོད་སད་བར་གསུམ་དུ་ཁབ་ཡོད།

༤། བོད་ནྱི་རྒྱ་གར་དང་། བལ་ཡུལ། འབྲུག འབྲས་ལོངས། འབར་མ་ཡྱི་བྱང་། རྒྱ་ནག་གྱི་ནུབ།

ནང་སོག ཤར་ཏུར་ཀྱི་སྱི་ཐན་གྱི་ལྷོ། པ་ཀྱི་སྱི་ཐན་གྱི་ཤར་ཕོགས་ལ་གནས་ཡོད། དེ་དག་ནྱི་ངའྱི་ ཕ་ཡུལ་གྱི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཀང་ཡྱིན།

166

 ཉན་བཤད་ཐུབ་པའི་ཀམ་པུ་ཊར། ཀམ་པུ་ཊར་གྱིས་སྐད་ཆ་བཤད་ཐུབ་པར་མ་ཟད། དཔེ་དེབ་དང་ཚགས་པར་ཡང་ཀོག་ཐུབ། ཀམ་ པུ་ཊར་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཐ་ན་མྱིས་བཤད་པའྱི་སྐད་ཆར་ཉན་ཤེས་ཀྱི་རེད། ཀམ་པུ་ཊར་འདྱིའྱི་རྱིགས་

ནྱི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འཚོ་བའྱི་ཁོད་བཀོལ་སྤོད་དང་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད།

ཀམ་པུ་ཊར་གྱིས་སྐད་ཆ་བཤད་ཐུབ་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་ནྱི་སོན་ཚུད་ནས་ཀམ་པུ་ཊར་དུ་ཐ་སད་མང་

པོ་ཞྱིག་གསོག་ཉར་བྱས་ཤྱིང་གོ་རྱིམ་བསྒྱིགས་ཡོད་པས་ཡྱིན། མྱིའྱི་རྱིགས་ཀྱི་སྐད་བར་ནྱི་ཧ་ཅང་

རྙོག་འཛིང་ཆེ་བར་བརེན་ཐ་སད་ཀྱི་གོ་རྱིམ་སྒྱིག་སྦོར་བྱས་ཏེ། ཀམ་པུ་ཊར་གྱིས་སྐད་བར་ཡོད་

ཚད་ལ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ཞྱིག་ཏུ་བཟོ་རྒྱུ་ལས་སླ་མོ་ཞྱིག་མྱིན། མྱིག་སར་ཀམ་པུ་ཊར་གྱིས་སབས་བདེ་

དང་རྒྱུགས་ཆེ་བའྱི་འབྲྱི་སོལ་ཅན་གྱི་སྐད་བར་ཁོ་ན་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཐུབ། དེར་བརེན་ཀམ་པུ་ ཊར་གྱིས་མྱིག་སར་བཤད་ཐུབ་པའྱི་སྐད་ཆ་ལ་ཚད་ཡོད་པ་རེད། དེ་མཚུངས་སུ་ཀམ་པུ་ཊར་གྱིས་

ད་དུང་གེང་མོལ་བྱེད་མྱི་ཐུབ། ཡྱིན་ནའང་། ཀམ་པུ་ཊར་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཚད་ལན་གྱི་བཀོད་འདོམས་ ལ་ཉན་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་པས་བཀོལ་སྤོད་དང་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད། གནམ་གྲུ་དང་མཚོ་

གྲུའྱི་དེད་དཔོན་གྱིས་ཀམ་པུ་ཊར་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་དེ། གནམ་གྲུའྱི་འཕུར་ཚད་ཀྱི་མཐོ་དམའ་ དང་གྲུ་ཡྱི་མྱུར་ཚད་ལ་སངས་འཛིན་བྱེད་པར་བཀའ་ཕབ་ཆོག བཀོད་འདོམས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ན། འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་དུས་ལྟར་སྒྲུབ་མྱི་ཐུབ་ལ་ལས་ཕོད་ཀང་ཇེ་དམའ་ཡྱིན།

བཟོ་ལས་ཁོམ་རར་སྐད་ཆ་བཤད་ཐུབ་པའྱི་ཀམ་པུ་ཊར་འདྱིའྱི་རྱིགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ཇེ་མང་ནས་ ཇེ་མང་དུ་འགོ་བཞྱིན་ཡོད། དེ་ནྱི་མྱི་རྣམས་ཀྱིས་ཀམ་པུ་ཊར་དང་གེང་མོལ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཀམ་པུ་ཊར་ གྱི་སྐད་བར་དང་། མཐེབ་གཞོང་བེད་སྤོད་བྱེད་པ་དང་བསྡུར་ན་ལབ་འགྱུར་གྱིས་ལྷོད་པ་དང་བདེ་ 167

མོ་ཡྱིན་པས་རེད། དེ་ལས་གཞན། ཀམ་པུ་ཊར་གྱིས་སྐད་ཆ་བཤད་ཐུབ་པའྱི་དགེ་མཚན་ནྱི། དུས་ ཚོད་གོན་ཆུང་བྱེད་ཐུབ། ཀམ་པུ་ཊར་གྱིས་སྐད་ཆ་བཤད་ནུས་པ་དེ་དམག་དོན་དང་བཟོ་ལས་སེང་ བཀོལ་ན། ཁ་ལོ་སྒྱུར་མཁན་གྱིས་ལག་པས་ལས་ཀ་གཞན་ལས་ཆོག་སེ། དཔེར་ན། ཐོན་སྐྱེད་

བརྒྱུད་ལམ་ཁོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཆ་སོག་བཤེར་དང་དག་སྒྱིག ཡང་ན། གནམ་གྲུའྱི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཆོག དཔད་མཆན།

རྩོམ་ཡྲིག་འདྲིར་ཀམ་པུ་ཊར་གྲིས་སྐད་ཆ་ཇྲི་ལྟར་བཤད་ཐུབ་པ་དང་། བཤད་ཐུབ་པའྲི་ཚད་ཅྲི་འདྲ་ཡྲིན་པ། དེའྲི་

ཕན་ཡྩོན་ཡང་ཇྲི་ཙམ་ཞྲིག་ཡྩོད་མེད་གྩོ་རྲིམ་ལྡན་པའྲི་ངང་གསལ་བཤད་བས་ཡྩོད་པས། ང་ཚོས་ཀྩོག་མ་ཐག་

ཉན་བཤད་ཐུབ་པའྲི་ཀམ་པུ་ཊར་ཞེས་པ་ཇྲི་ལྟ་བུ་ཞྲིག་ཡྲིན་པ་སྔྩོན་ཆད་མཐྩོང་མྩོང་མེད་ནའང་། གསལ་པྩོར་ ཤེས་ཐུབ་པ་རེད། མ་གཞྲི་ནས་གསལ་བཤད་རྩོམ་ཡྲིག་ནྲི་མྲི་ལ་ཤེས་བ་གསར་པ་འཁྱེར་ཡྩོང་མཁན་གྲི་ལྷའྲི་ཕྩོ་

ཉ་ཞྲིག་ཡྲིན་པས། ཁྱྩོད་ཀྲིས་རྒྱུན་དུ་དྩོ་སྣང་བྩོས་དང་། ལྷའྲི་ཕྩོ་ཉ་འདྲིས་སྒྱུ་རལ་མ་ཡྲིན་པའྲི་ཁྩོད་ཀྲི་སྒྱུ་རལ་ཞྲིག་

ཁྱྩོད་ལ་ངྩོ་སྤྩོད་བེད་སྲིད།

168

 ངེད་ཚང་གི་བྱི་ལ་ཆུང་ཆུང་། ངེད་ཚང་ལ་བྱ​ྱི་ལ་ཆུང་ཆུང་ཞྱིག་ཡོད། དེ་ནྱི་ཨ་མས་ཨ་ཁུ་ཚང་ནས་ཁེར་ཡོང་བ་རེད། སྐབས་

དེར་བྱ​ྱི་ལ་དེ་ཧ་ཅང་ཆུང་། བྱ​ྱི་ལ་དེའྱི་གསུས་པའྱི་དཀྱིལ་དཀར་ཞྱིང་གཡས་གཡོན་སེར་པོ་ཡྱིན།

སྣ་མགོ་ཅུང་ཆུང་ཞྱིང་མྱིག་ཟུང་སོར་ལ་ཁ་སྤུ་ཅུང་རྱིང་པས་ན། བདག་གྱིས་བྱ​ྱི་ལ་དེའྱི་མྱིང་ལ་ཁ་ རྱིས་མ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡྱིན།

ཁ་རྱིས་མ་ངེད་ཚང་ལ་འོངས་ནས་ཟླ་བ་གཉྱིས་འགོར་སོང་། ད་ལྟ་ཁེར་ཡོང་མ་ཐག་པའྱི་སྐབས་

དང་བསྡུར་ན་ལབ་གཅྱིག་ཙམ་གྱིས་ཇེ་ཆེར་སོང་ཡོད་པ་དང་ཙི་གུ་ཡང་འཛིན་ཐུབ་པར་གྱུར།

སློབ་གྲྭ་གོལ་རེས་ང་ཁྱིམ་ལ་ལོག་ནས་ཁོ་དང་མཉམ་དུ་རྩེས་པ་ཡྱིན། དེ་ལྟར་རྱིམ་གྱིས་ང་ཁ་རྱིས་

མ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་བར་གྱུར། ཁ་རྱིས་མ་དེ་ཉྱིན་དཀར་གཉྱིད་རྒྱུར་དགའ་ལ། དགོང་མོ་མྱིག་གྱིས་

རྱིག་རྱིག་ལྟ་ཞོར་དུ་ཡར་རྒྱུག་མར་རྒྱུག་བྱེད་ཅྱིང་། གག་འགུལ་ཙམ་བྱུང་ཚེ་ཁ་རོག་གེར་གནས་ དེར་བལྟས་ནས་ཡུན་རྱིང་འདུག་པ་རེད།

ཉྱིན་ཞྱིག་ལ། བདག་གྱིས་དཔེ་ཆར་ལྟ་བའྱི་སྐབས་སུ་ཁ་རྱིས་མ་ངའྱི་མདུན་ནས་རྐང་འཇབ་ལག་

འཇབ་ཀྱིས་ཕར་འགོ་བཞྱིན་འདུག ངས་གང་ཡྱིན་བསམས་ནས་ཁོའྱི་རེས་དེད་དེ་སོང་བ་ན། མ་

གཞྱི་ཁོས་ཙི་གུ་ཞྱིག་གྱིས་ཟས་འཚོལ་བཞྱིན་པ་མཐོང་འདུག ཙི་གུ་དེ་ཟས་འཚོལ་བར་མགོ་བོ་ གཡེངས་ཡོད་པས། ཉེན་ཁ་འབྱུང་བར་དོགས་པ་སྤུ་ཙམ་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད། སྐབས་དེར་བྱ​ྱི་ལ་

འཇབ་ནས་ཙི་གུའྱི་ཉེ་སར་བཅར་མ་ཐག ངར་སྒ་སྒོག་བཞྱིན་བདེ་ལག་འཁྱུག་པོའྱི་ངང་ནས་ཙི་ གུའྱི་སེང་དུ་མཆོངས། ངས་ཞྱིབ་ཏུ་བལྟ་དུས། ཙི་གུ་དེ་སེར་འོག་ཏུ་མནན་འདུག ཁོས་ཙི་གུ་

བཟུང་མ་ཐག་མྱུར་དུ་མྱི་ཟ་བར་ཙི་གུ་བཏང་ནས་སླར་ཡང་བཟུང་། ཙི་གུ་བཟུང་ནས་སླར་ཡང་ 169

བཏང་སེ་རྩེད་མོ་ཡྱིད་ཚིམ་པ་ཞྱིག་རྩེས་རེས་ད་གཟོད་བཟས་སོང་།

ཁ་རྱིས་མ་གཙང་སྦྲར་ཧ་ཅང་དགའ་སེ། ཁོམ་པ་རེ་ཡོད་ན་ལེ་ཡྱིས་སེར་མོ་ལག་ནས་ཁ་ངོ་བཀྲུ་ཡྱི་

ཡོད། རྟུག་པ་གཏོང་སྐབས་སེར་མོས་དོང་བྲུས་ནས་དེའྱི་ནང་དུ་གཏོང་གྱི་ཡོད། བཏང་ཚར་ན་ས་ ཡྱིས་འགེབས་ཀྱི་རེད། དེར་བལྟས་ན་ཁ་རྱིས་མ་ནྱི་གཙང་སྦྲ་ལ་ཧ་ཅང་དགའ་བ་ཞྱིག་ཡྱིན་པ་ཤེས་

ཐུབ།

མཆན། (སྤྲིར་བྲི་ལས་རྟུག་པ་གཏྩོང་སྐབས་སེར་མྩོས་ས་བྲུས་ནས་དེའྲི་ནང་དུ་གཏྩོང་གྲི་ཡྩོད་པ་དང་། བཏང་ཚར་ ན་ས་ཡྲིས་འགེབས་ཀྲི་ཡྩོད་པའྲི་རྒྱུ་མཚན་འཛིན་གྲྭ་བདུན་པའྲི་གྩོ་རྩོགས་སེ་ཚན་ནང་གྲི་སྒྲུང་གཏམ་གྲིས་བསན་

པའྲི་བསབ་བ་ཁག་བཞྲི་ལས་གཉྲིས་པར་གསལ་ཡྩོད།)

170

 རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་མོ་ངག་དབང་གསང་གོལ། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ ལོར། ཕ་རན་སྱིའྱི་གསར་འགོད་པ་མར་རེ་ལུ་

ཝྱི་ལེ་ཡྱིས་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་པའྱི་ལྷ་སའྱི་བཙོན་པ་ཞེས་པའྱི་

གོག་བརྙན་དེ་འགེམས་སོན་བྱེད་ཀྱི་འདུག གོག་བརྙན་ དེའྱི་བརོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནྱི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྱིད་བཙོན་མ་དེའྱི་

སྐབས་ལོ་ན་ཆུང་ཤོས་ངག་དབང་གསང་གོལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་

ཡྱིན་འདུག གོག་བརྙན་ལ་ལྟ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་སྐབས་ རེར་དགའ་བསུའྱི་ཐལ་མོ་རེབ་པ་དང་། སྐབས་རེར་སྐྱོ་

བའྱི་མཆྱི་མ་འདོན་བཞྱིན་མཆྱིས། ངོ་མ། རྒྱལ་གཅེས་

དཔའ་མོ་ངག་དབང་གསང་གོལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནྱི་ང་ཚོ་བོད་

མྱི་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བཙན་དབང་དང་གཉའ་གནོན་འོ ག་ ཡོད་པའྱི་འཛམ་གྱིང་ཡོངས་ཀྱི་མྱིག་དཔེ་རུ་གྱུར།

ཕྱི་ལོ་༡༩༩༠ ནང༌བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའྱི་ནོར་བུ་གྱིང་ཁའྱི་སང་ལམ་དུ་སར་རྒྱུན་དང་མྱི་འདྲ་བའྱི་ འུར་ཟྱིང་དང་འཇྱིགས་སྐྲག་གྱིས་ཁེངས། སྐབས་དེར། བོད་པའྱི་བཙུན་མ་ཁག་ཅྱིག་གྱིས་ལག་ཏུ་

བོད་ཀྱི་རྒྱལ་དར་འཕར་ནས། “བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡྱིན། ༸རྒྱལ་བ་བསན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་

ཚེ་ཁྱི་ལོར་བརན་པར་ཤོག རྒྱ་དམར་བོད་ནས་ཕར་རྒྱུགས་ཤྱིག བོད་ཀྱི་བདག་པོ་བོད་མྱི་ཡྱིན།”

ཞེས་འབོད་ཚིག་ལྷང་ལྷང་སྒོག་གྱིན་རྔམ་སོན་ཁོམ་སྐོར་བྱས། ཞྱི་བའྱི་ངོ་རྒོལ་བའྱི་ཁོད་དུ་བཙུན་ མ་ན་གཞོན་ཞྱིག་ཡོད་པ་དེ་ནྱི། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལས་སོན་མེད༌པའྱི་བཙུན་མ་ངག་དབང་ 171

གསང་གོལ་ལགས་རེད།

ཅང་མ་འགོར་བར་ལུས་ཡོངས་དྲག་ཆས་ཀྱིས་སྤས་པའྱི་སྐོར་སྲུང་བ་མང་པོ་སྤང་ལྟོགས་ལུག་ལ་

མཆོངས་པ་ཇྱི་བཞྱིན་རུབ་བརྒྱབ་སེ་བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་བསྐོར་བ་དང་། གདུག་རྩུབ་ཆེན་ པོས་བཙུན་མ་རྣམས་ལ་ཉེས་རྡུང༌གཏོང་བཞྱིན་སྐོར་སྲུང་ལས་ཁུངས་སུ་བཙན་ཁྱིད་བྱས༌ནའང་།

དཔའ་ངར་ལན་པའྱི་བཙུན་མ་དེ་དག་གྱིས་ད་དུང་ཁ་ནས་འབོད་ཚིག་སྒོག་བཞྱིན་པའྱི་ངང་ཚུལ་

དེ་མཐོང་བས། མཐའ་འཁོར་གྱི་བོད་མྱི་རྒན་གཞོན་ཚང་མས་མྱིག་ལ་མཆྱི་མ་འཁོར་ཞྱིང་ལག་གྱི་ ཁུ་ཚུར་དམ་དུ་བསམས།

དུས་སྐབས་དེ་ནྱི། བོད་དུ་དགུ་བཅུ་གསུམ་གྱི་ལས་འགུལ་བྱུང་བ་དང་། ཀུན་གཟྱིགས་པཎ་ཆེན་

རྱིན་པོ་ཆེ་གོ་བུར་དགོངས་པ་རོགས་པ་སོགས། བོད་དུ་ཆབ་སྱིད་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་གཅྱིག་རེས་གཉྱིས་

མཐུད་དུ་འབྱུང་བཞྱིན་པའྱི་དུས་སྐབས་ཤྱིག་ཡྱིན། ངག་དབང་གསང་གོལ་རྒྱ་གཞུང་གྱིས་འཛིན་

བཟུང་བྱས་པ་ཐེངས་དང་པོ་ཡྱིན་ནའང་ཞྱི་རྒོལ་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ཐེངས་དང་པོ་མྱིན། དེ་སོན་ཕྱི་ ལོ་༡༩༨༩ ལོའྱི་ལྷ་སའྱི་ཞྱི་རྒོལ་ནང་དུའང་ཞུགས་ཡོད། དེའྱི་སྐབས་བོད་པའྱི་སློབ་ཕྲུག་ཅྱིག་གྱིས་ བསྐྱབས་ནས་རྒྱ་གཞུང་གྱིས་འཛིན་བཟུང་བྱེད་ཐུབ་མེད།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གྱི་ཁྱིམས་ཡྱིག་ནང་མྱི་མང་ལ་རྔམ་སོན་ཁོམ་སྐོར་དང་། གཏམ་བརོད། འདུ་ཚོགས་ སོགས་ཀྱི་རང་དབང་ཡོད་སྐོར་གསལ་ཡོད་ནའང་། དོན་ངོ་མར་རང་དབང་འདྱི་དག་ཤོག་བུའྱི་

སེང་བྲྱིས་པའྱི་རྱི་མོ་འགའ་ལས་མ་འདས། ཐབས་སྐྱོའྱི་གནས་སངས་འདྱི་འདྲ་ཞྱིག་གྱི་འོག རྒྱ་ ནག་གཞུང་ལ་བདེན་པའྱི་འཐབ་རྩོད་དང་། འགོ་བ་མྱིའྱི་གཞྱི་རྩའྱི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དེ་

སྤང་ཀྱིའྱི་རྣ་བར་ཆོས་བཤད་པ་དང་གཉྱིས་སུ་མེད་ནའང་། ངག་དབང་གསང་གོལ་གྱིས་རྒྱ་གཞུང་

གྱི་དྲྱིལ་བསྒགས་དང་བསླུ་བྲྱིད་ཀྱི་སྱིད་བྱུས་ལ་གུས་བརྩྱི་མ་བྱས་པར་ཐད་ཀར་ཐེར་འདོན་དང་ རྒོལ་ལན་སློག་པ་དང་། བཙོན་གོགས་བཙུན་པ་བཅུ་བཞྱི་དང་ལྷན་དུ་བཙོན་ཁང་དུ་བོད་རང་

བཙན་སྐོར་གྱི་གླུ་གཞས་སྒ་འཇུག་བྱས་ཏེ་ཕྱིར་འགེམས་བྱས་པ། བཙོན་ཁང་དུ་བོད་རང་བཙན་

ཡྱིན་པའྱི་འབོད་ཚིག་བསྒགས་པ་སོགས་ལ་བརེན། རྒྱ་གཞུང་གྱིས་ཁོ་མོའྱི་བཙོན་འཇུག་གྱི་ལོ་

ཚད་བསྟུད་མར་སར་བ་དང་། འཁོན་འཛིན་དང་ཞེ་སང་ཆེན་པོས་མནར་གཅོད་གཏོང་ཚད་སར་ ལས་ཇེ་མང་ཇེ་སྡུག་ཏུ་བཏང་བས། ལུས་པོའྱི་གནས་སངས་ཧ་ཅང་སྐྱོ་བོར་གྱུར་པ་དང་། ཕ་རྣམ་

རྒྱལ་བཀྲ་ཤྱིས་ལོ་ངོ་བརྒྱད་ཙམ་བཙོན་འཇུག་མནར་གཅོད་འོ ག་འདས་གོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། མ་ 172

བྱམས་པ་ཆོས་འཛོམས་ཀང་རྒྱ་གཞུང་ལས་བྱེད་པས་འཇྱིགས་སྐུལ་འོག་འདས་གོངས་སུ་སོང་ནས་

སྐྱ​ྱིད་པོ་ཉྱིས་རྩེག་མེད་པའྱི་སྡུག་པོ་སུམ་རྩེག་ཟེར་པའྱི་དཔེ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱུང་། ཡྱིན་ནའང་

ཁོ་མོའྱི་སེམས་སུ་བོད་མྱི་རྱིགས་ཀྱི་བདེན་དོན་དང་། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འཛིན་ པའྱི་ལྟ་བ་དང་ཡྱིད་ཆེས་ལ་གཡོ་འགུལ་སྤུ་ཙམ་ཡང་ཐེབས་མེད།

བཙན་བྱོལ་བོད་མྱིའྱི་སྒྱིག་འཛུགས་ཁག་དང་ཕྱི་ནང་མྱི་མང་གྱི་སྐད་འབོད་དང་རྒྱབ་སྐྱོར། རྒྱལ་ སྤྱིའྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་བཅས་ཀྱི་འོ ག

ངག་དབང་གསང་གོལ་གྱི་བཙོན་འཇུག་ལོ་ཚད་

ལོ་ངོ་ཉྱི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ནས་རྱིམ་བཞྱིན་ཉུང་འཕྱི་བཏང་ནས་ལོ་བཅུ་གཅྱིག་ཏུ་བསྒྱུར༌བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༢ ཟླ་༡༠ ཚེས་༡༧ ཉྱིན་ཨ་རྱིའྱི་འགོ་བ་མྱིའྱི་ཐོབ་ཐང་ལས་འགུལ་བ་ཚོང་པ་གགས་ཅན་སྐུ་ ཞབས་ཇོན་ཁམ་གྱིས་འབད་བརྩོན་འོག གོད་གོལ་བྱུང་སེ་ཨ་རྱིར་སན་བཅོས་བྱེད་དུ་སོང་།

ངག་དབང་གསང་གོལ་གྱི་དཔའ་ངར་ལན་པའྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱལ་སྤྱིའྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁོད་རྒྱ་ཁབ་བྱུང་བ་

དང་འབྲེལ། ཁོ་མོར་དོ་སྣང་དང་བརྩྱི་མཐོང་བྱེད་མཁན་ཉྱིན་རེ་བཞྱིན་ཇེ་མང་དུ་གྱུར། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༡ ལོར་དྷ་སར་རེན་གཞྱི་བྱས་པའྱི་བོད་ཀྱི་འགོ་བ་མྱིའྱི་ཐོབ་ཐང་དང་མང་གཙོ་འཕེལ་རྒྱས་

ལྟེ་གནས་ཁང་གྱིས་ངག་དབང་གསང་གོལ་ལོ་དེའྱི་འགོ་བ་མྱིའྱི་ཐོབ་ཐང་གྱི་བྱ་དགའྱི་འོས་མྱིར་ བདམས༌པ་དང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ ལོར་ཨྱི་ཊ་ལྱིར་ལོ་དེའྱི་རྒྱལ་སྤྱིའྱི་བུད་མེད་ཀྱི་འོས་མྱིར་བདམས། ངག་དབང་གསང་གོལ་གྱི་མྱི་ཚེ་ནྱི་དཀའ་སྡུག་ལ་གདོང་ལེན༌གྱི་མྱི་ཚེ་ཞྱིག་ཡྱིན་ལ།

བཟོད་

སོམ༌དང་བདེན་པའྱི་རྒྱབ་ལངས་ཀྱི་མྱི་ཚེ་ཞྱིག་ཀང་ཡྱིན། ཁོ་མོའྱི་བཙན་དབང་ལ་མགོ་མྱི་སྒུར་

བའྱི་རང་གཤྱིས་དང་། བདེན་པ་མཐར་སྐྱེལ་གྱི་ཆོད་སེམས་ལ་འཛམ་གྱིང་མྱི་མང་གྱིས་གུས་འདུད་ ཞུ་བཞྱིན་ཡོད༌ལ། ཁོ་མོའྱི་དཔའ་ངར་ལན་པའྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་ང་ཚོ་གཞོན་རབས་རྣམས་ལ་རེ་བ་

གསར་པ་དང་བོ་སོབས་འཕར་མ་སྐྱེད་བཞྱིན་ཡོད་པས། ང་ཚོས་དཔའ་མོ་ཁོང་ལ་སྱིང་ཐག་པ་ནས་ གུས་འདུད་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅྱིག ཁོ་མོའྱི་བསམ་དོན་ཡྱིད་བཞྱིན་འགྲུབ་པའྱི་སོན་འདུན་ཞུའོ། ། ལེགས་བཤད།

རང་དབང་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་སེ། །གཞན་དབང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཡྲིན། ། ཐུན་མྩོང་བ་ནྲི་རྩོད་གཞྲི་སེ། །དམ་བཅས་པ་ནྲི་འཆྲིང་བའྲི་རྒྱུ། ། 173

ཟུར་བཀོད།

རྟགས་ཀི་འཇུག་པའི་སིང་པོའི་དོན་མདོ་ཙམ་བརོད་པ་དཀའ་གནད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་ བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

༄༅། །ན་མོ་མཉྫུཤྲྱི་ཡེ། རྒྱལ་ཀུན་མཁེན་པའྱི་ཡེ་ཤེས་དཔྱིད། །གཞོན་ནུའྱི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་རོལ་

པ༑ ༑རེ་བཙུན་བརན་པའྱི་འཁོར་ལོ་དང༌། །དབྱེར་མེད་བ་མའྱི་ཞབས་བཏུད་ནས། །མཁས་མཆོག་

ཐོན་མྱིའྱི་ཐུགས་མཚོ་ལས། །བྱུང་བའྱི་བར་སྤོད་ཕྱི་མོ་མཆོག །རགས་ཀྱི་འཇུག་པའྱི་སྱིང་པོའྱི་ དོན། །མདོར་བསྡུས་ཚིག་གྱིས་གསལ་བར་བྱ། །

སྤྱིར་ན་དབྱངས་མོ་གསལ་བྱེད་ཕོ། །དེ་ཕྱིར་ཀཱ་ལྱི་སུམ་ཅུ་པོ། །ཕོ་ཡྱི་ཡྱི་གེ་འབའ་ཞྱིག་ལ། །ནང་

གསེས་སེ་ཚན་ལྔར་དབྱེ་སེ། །ཀ་ཅ་ཏ་པ་ཙ་རྣམས་ཕོ། །ཁ་ཆ་ཐ་ཕ་ཚ་མ་ནྱིང༌། །ག་ཇ་ད་བ་ཛ་ཝ་

ཞ༑ ༑ཟ་འ་ཡ་ཤ་ས་རྣམས་མོ། །ང་ཉ་ན་མ་ཤྱིན་ཏུ་མོ། །ར་ལ་ཧ་ཨ་མོ་གཤམ་སེ། །ཨ་ནྱི་མཚན་མེད་ ཅེས་ཀང་བྱ། །

སོན་འཇུག་ལྔ་ཡྱི་བ་ཡྱིག་ཕོ། །ག་ད་མ་ནྱིང་འ་མོ་ཡྱིག །མ་ནྱི་ཤྱིན་ཏུ་མོ་ཡྱིན་ནོ། །དེ་རྣམས་གང་ལ་

གང་འཇུག་ན། །ཕོ་ཡྱིག་བ་ནྱི་ཀ་ཅ་ཏ། །ཙ་ག་ང་ཇ་ཉ་ད་ན། །ཛ་ཞ་ཟ་ར་ཤ་སར་འཇུག །མ་ནྱིང་ག་ ནྱི་ཅ་ཏ་ཙ། །ཉ་ད་ན་ཞ་ཟ་ཡ་ཤ །སར་འཇུག་མ་ནྱིང་ད་ཡྱིག་ནྱི། །ཀ་པ་ག་བ་ང་མར་འཇུག །མོ་ཡྱིག་ འ་ནྱི་ག་ཇ་ད། །བ་ཛ་ཁ་ཆ་ཐ་ཕ་ཚར། །ཤྱིན་ཏུ་མོ་ཡྱི་མ་ཡྱིག་ནྱི། །ཁ་ཆ་ཐ་ཚ་ག་ཇ་ད། །ཛ་ང་ཉ་ན་

རྣམས་ལ་འཇུག །ཇྱི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། །ཕོ་ནྱི་སྒ་རྩོལ་དྲག་པར་འཇུག །མ་ནྱིང་རན་པར་ འཇུག་པ་ཡྱིན། །མོ་ནྱི་ཞན་པའྱི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། །ཤྱིན་ཏུ་མོ་ནྱི་མཉམ་པས་སོ། །

ཅྱི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། །ཐོག་མར་འདྱི་ལྟར་ཤེས་དགོས་ཏེ། །ལས་གང་ཞྱིག་ལ་བྱེད་པ་ པོ༑ ༑གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡྱི། །དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱེད་པོ་དང༌། །དེ་ཡྱི་བྱེད་པ་གཉྱིས་ 174

པོ་ནྱི། །དངོས་པོ་བདག་ཡྱིན་བྱ་ཡུལ་དང༌། །བྱ་བ་གཉྱིས་པོ་དངོས་པོ་གཞན། །དེ་བཞྱིན་བྱེད་པ་པོ་

གཞན་དང༌། །དངོས་སུ་འབྲེལ་མྱིན་ཇྱི་ལྟར་ཡང༌། །བྱ་བ་བྱས་ཟྱིན་འདས་པ་དང༌། །བྱ་བ་བྱེད་འགྱུར་ མ་འོངས་དང༌། །བྱེད་བཞྱིན་པ་ནྱི་ད་ལྟ་བ། །དེ་ཕྱིར་དུས་གསུམ་དབྱེ་བས་ནྱི། །བྱེད་ལས་དང་

འབྲེལ་ངག་གྱི་ནྱི། །སྦོར་བ་ཀུན་ལ་ཁབ་པ་ཡྱིན། །བདག་གཞན་དབྱེ་བས་དེ་ཙམ་དུ། །ཁབ་པ་མྱིན་ ཡང་བྱེད་པོ་དང༌། །བྱ་ཡུལ་བསྡུ་ཕྱིར་དབྱེ་བ་དེ། །མཛད་ནས་བདག་གཞན་དང་འབྲེལ་བའྱི། །བྱ་ བྱེད་རྣམས་ཀང་དེ་ཁོངས་བསྡུས། །དེས་ན་དུས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ། །བདག་གཞན་དབྱེ་བས་མ་ཁབ་

པ༑ ༑བསྡུ་བའྱི་དོན་དུ་ཤེས་དགོས་པར། །གསུངས་ཀང་སོན་འཇུག་འ་ཡྱིག་སྐབས། །བྱེད་ལས་ཙམ་ དང་འབྲེལ་བ་ཡྱི། །དངོས་པོ་བདག་ལའང་འཇུག་པ་མཐོང༌། །

དེ་ལྟར་ངེས་ནས་ཕོ་ཡྱིག་བ། །བསྒྲུབས་སོ་ལྟ་བུ་འདས་པ་དང༌། །བསྒྲུབ་བྱའྱི་ལྷ་དང་བསྒྲུབ་པར་ བྱ༑ ༑ཞེས་སོགས་དངོས་པོ་གཞན་ལ་འཇུག །མ་ནྱིང་ག་ད་གཉྱིས་པོ་ནྱི། །གཅོད་པ་པོ་དང་གཅོད་

པར་བྱེད། །གཅོད་པར་འགྱུར་དང་དཀྲྱི་བ་པོ། །དཀྲྱི་བར་བྱེད་དང་དཀྲྱི་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་

དངོས་པོ་བདག་དོན་དང༌། །གཅད་བྱའྱི་ཤྱིང་དང་གཅད་པར་བྱ། །དཀྲྱི་བྱའྱི་སྣལ་མ་དཀྲྱི་བར་ བྱ༑ ༑ཞེས་སོགས་དངོས་པོ་གཞན་དོན་དང༌། །གཅོད་བཞྱིན་པ་དང་དཀྲྱི་བཞྱིན་པ། །ཞེས་སོགས་ད་ ལྟ་བསྒྲུབ་ཆེད་འཇུག །

མོ་ཡྱིག་འ་ནྱི་འཆད་པ་པོ། །འཆད་པར་བྱེད་དང་འཆད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་དངོས་པོ་བདག་

དངོས་དང༌། །འགོ་བ་པོ་དང་འགོ་བར་བྱེད། །ཅེས་སོགས་བདག་དོན་ཕལ་པ་དང༌། །འཁྱིལ་ལོ་ཞེས་ སོགས་ད་ལྟ་དང༌། །འཁྱིལ་བར་འགྱུར་སོགས་མ་འོངས་འཇུག །

ཤྱིན་ཏུ་མོ་ཡྱི་མ་ཡྱིག་ནྱི། །བདག་གཞན་དུས་གསུམ་མཉམ་པར་འཇུག །འོན་ཀང་བྱེད་པོ་གཞན་ དངོས་དང༌། །འབྲེལ་བའྱི་འདས་ལ་འའྱི་སོན་འཇུག །མེད་པར་ངེས་ཤྱིང་ག་ད་ཉུང༌། །ད་ལྟ་བ་ལ་

བའྱི་སོན་འཇུག །ཉུང་ཞྱིང་མགོ་ཅན་ད་ལྟ་བར། །བས་འཕུལ་མེད་པར་ངེས་པ་ཙམ། །གཞན་ཡང་

བས་འཕུལ་ཅན་ཕལ་ཆེར། །བྱེད་པ་པོ་ནྱི་ད་ལྟ་དང༌། །བྱ་ཡུལ་མ་འོངས་པར་བསྡུས་ནས། །འདས་

ལ་བས་འཕུལ་ཡང་འཇུག་ཡོད། །ད་ལྟ་བ་ལ་གཉྱིས་ཀ་མེད། །མ་འོངས་འཕུལ་ཡོད་ཡང་འཇུག་

མེད། །སྐུལ་ཚིག་འཕུལ་མེད་ཡང་འཇུག་ཡོད། །སྐབས་འགར་འདས་དང་སྐུལ་ཚིག་ལ། །ས་རྐྱང་ སྦར་བས་འཐུས་པའང་ཡོད། །

175

རེས་འཇུག་ཡྱི་གེ་བཅུ་པོ་ཡྱི། །ག་ད་བ་ས་བཞྱི་རྣམས་ཕོ། །ང་མ་འ་གསུམ་མོ་ཡྱིན་ཞྱིང༌། །ན་ར་ལ་ གསུམ་མ་ནྱིང་སེ། །མྱིང་གཞྱིའྱི་ཡྱི་གེ་ཀུན་ལ་འཇུག །

ཇྱི་ལྟར་འཇུག་ཚུལ་གཉྱིས་ཡྱིན་ཏེ། །དང་པོ་སྒ་ཡྱི་འཇུག་ཚུལ་ནྱི། །ཕོ་ཡྱི་ག་ཡྱིག་ཡང་འཇུག་ ཅན། །སྐྱེས་བུ་རབ་དང་ཕོ་ཡྱིག་བ། །ཡང་འཇུག་ཅན་ནྱི་སྐྱེས་བུ་འབྲྱིང༌། །ག་བ་ཡང་འཇུག་མེད་

པ་དང༌། །ད་སའྱི་མཐའ་ཅན་ཐ་མ་སེ། །དྲག་པ་ཕོ་ལའང་ནང་གསེས་ཀྱི། །དྲག་ཞན་བར་མ་གསུམ་ དུ་དབྱེ། །

དེ་བཞྱིན་ཞན་པ་མོ་ལ་ཡང༌། །ནང་གསེས་དྲག་ཞན་གཉྱིས་དབྱེ་སེ། །ང་མ་ཡང་འཇུག་ཅན་མོ་

དང༌། །ང་མ་ཡང་འཇུག་མེད་པ་དང༌། །འ་མཐའ་ཅན་རྣམས་ཤྱིན་ཏུ་མོ། །བར་མ་མ་ནྱིང་ན་ར་

ལ༑ ༑ཡང་འཇུག་ཡོད་དམ་མེད་ཀང་རུང༌། །མྱིང་གཞྱི་ཕོ་ཡྱིག་མཐར་ཡོད་དང༌། །མྱིང་གཞྱི་མ་ནྱིང་ རེས་སུ་ནྱི། །ཡང་འཇུག་དང་བཅས་ཞུགས་པ་ན། །དྲག་དང་འཕད་པས་དྲག་པར་འགྱུར། །

མྱིང་གཞྱི་མོ་ཡྱིག་རེས་སུ་ནྱི། །ཡང་འཇུག་མེད་པར་ཞུགས་པ་ན། །ཞན་དང་འཕད་པས་ཞན་པར་ འགྱུར། །དེ་གཉྱིས་འགྱུར་བ་མ་ནྱིང་ཡྱིན། །མྱིང་གཞྱི་མོ་ཡྱིག་རེས་སུ་ནྱི། །ཡང་འཇུག་དང་བཅས་

ཞུགས་པ་ན། །དྲག་ཞན་གཉྱིས་ཀའྱི་ཆ་ལན་ཕྱིར། །མཚན་གཉྱིས་མ་ནྱིང་ཞེས་སུ་གགས། །མྱིང་

གཞྱི་མ་ནྱིང་རེས་སུ་ནྱི། །ཡང་འཇུག་མེད་པར་ཞུགས་པ་ན། །དྲག་ཞན་གང་དུའང་མྱི་འགྱུར་ བས། །མཚན་མེད་མ་ནྱིང་ཞེས་སུ་འདོད། །

གཉྱིས་པ་དོན་ལ་གཉྱིས་ཡོད་པའྱི། །ས་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ་ནྱི། །རེས་འཇུག་གང་ལ་ཞུགས་པ་

ཡྱི༑ ༑མྱིང་དེས་བདག་གཞན་སོགས་གང་སོན། །ཕལ་ཆེར་མྱིང་དེའྱི་སོན་འཇུག་གྱི །ནུས་པར་སྦར་

ནས་རོགས་པར་བྱ། །

ཕྱི ་ མ་ཇྱི ་ ལྟར་འགྱུར་བ་ནྱི །

།རེ ས ་འཇུག་ཕོ་ཡྱིས་ཕོ་ཡྱིག་གྱི

།མྱིང་མཐའ་གཞན་དྲངས་དེ་

བཞྱིན་དུ། །མོ་ཡྱིས་མོ་ཡྱི་མྱིང་མཐའ་དང༌། །མ་ནྱིང་གྱིས་ནྱི་མ་ནྱིང་དྲངས། །དེ་རྣམས་རགས་ མཚུངས་འདྲེན་ཚུལ་ཏེ། །བརོད་བདེ་འདྲེན་པའང་ཤྱིན་ཏུ་མང༌། །གཞན་ཡང་མྱིང་མཐའ་དེ་ཉྱིད་

ཀྱིས། །རགས་མཚུངས་པའམ་སྒ་མཐུན་པའྱི། །རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་དང་སླར་བསྡུ་སོགས། །ས་མའྱི་ཤུགས་ དང་མཐུན་པར་འདྲེན། །དེ་དག་ནང་གསེས་གང་འཇུག་ནྱི། །རྣམ་དབྱེའམ་ཕད་བཅས་མྱིང་ཚིག་

དེའྱི། །མཐའ་སྦར་མྱིང་དོན་ལས་ཤེས་བྱ། །

176

དེ ་ ཡང་ཆོ ས ་རྣམས་ངོ ་ བོ ་ ཙམ།

།བརོ ད ་པ་རྣམ་དབྱེ ་ དང་པོ ་ སེ ། །དཔེ ར ་ན་བུམ་པ་ཀ་བ་

བཞྱིན། །གསལ་བྱེད་བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་ཉུང༌། །ལས་དང་བྱ་ཡུལ་དོན་གཅྱིག་སེ། །དེ་ལྟའྱི་བྱ་བའྱི་ཡུལ་ ཞྱིག་ལ། །བྱ་བ་བྱས་པར་སོན་པ་ལ། །གཉྱིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ་དང༌། །གཉྱིས་པའྱི་ནང་ཚན་དེ་ཉྱིད་

དང༌། །བཞྱི་པ་དགོས་ཆེད་གསུམ་འདྲ་ཡང༌། །བྱ་བ་བྱས་པས་བྱ་བའྱི་ཡུལ། །དེ་འམ་དེ་དང་འབྲེལ་

བ་ལ། །ཕན་ཐོགས་མེད་ན་གཉྱིས་པ་སེ། །དཔེར་ན་ཤར་དུ་འགོ་ལྟ་བུ། །ཕན་ཐོགས་ཡོད་ན་བཞྱི་

པ་སེ། །དཔེར་ན་སློང་ལ་སྦྱིན་ལྟ་བུ། །ཕན་ཐོགས་མེད་ཀང་བྱ་ཡུལ་དང༌། །བྱ་བ་ངོ་བོ་གཅྱིག་ཡྱིན་

ན༑ ༑གཉྱིས་པའྱི་ནང་ཚན་དེ་ཉྱིད་དེ། །དཔེར་ན་ལྷ་རུ་གསལ་ལྟ་བུ། །གང་ཞྱིག་གང་ལ་བརེན་ པའམ། །གནས་དང་ཡོད་པའྱི་དོན་ཙམ་ལས། །བྱ་བ་གཏན་ནས་མྱི་བྱེད་ན། །རྣམ་དབྱེ་བདུན་པ་

གནས་གཞྱི་སེ། །དཔེར་ན་སེང་དུ་མྱི་ཡོད་ལྟར། །ཚེ་སྐབས་གཉྱིས་དང་དོན་འདྲ་ན། །བདུན་པའྱི་ནང་ ཚན་ཚེ་སྐབས་ཏེ། །དཔེར་ན་མཆུ་ཟླ་ཤར་བ་ན། །ཆོ་འཕྲུལ་དུས་ཆེན་ཚུགས་ལྟ་བུ། །རྣམ་དབྱེ་གཉྱིས་ བཞྱི་བདུན་པ་དང༌། །དེ་ཉྱིད་ཚེ་སྐབས་གསལ་བྱེད་སྒ། །སུ་ར་རུ་དུ་ན་ལ་ཏུ། །ཡྱིན་ཞྱིང་ཕལ་ཆེར་ལ་

སྒ་དང༌། །མཐུན་པས་ལ་དོན་རྣམ་དབྱེའང་ཟེར། །འོན་ཀང་ན་ལ་དེ་ཉྱིད་ལ། །མྱི་འཇུག་སྨྲ་བའྱི་སོ་ ལས་གསུངས། །རྣམ་དབྱེ་གང་ལ་སྦོར་ཡུལ་དེས། །ཉེ་འགངས་གང་དུ་བྱ་བ་ཞྱིག །བྱས་ན་གསུམ་པ་ བྱེད་སྒ་སེ། །དཔེར་ན་བདག་གྱིས་བཤད་ལྟ་བུ། །བྱ་བ་གཏན་ནས་མྱི་བྱེད་པར། །ས་ཕྱི་འབྲེལ་བྱེད་ ཙམ་སོན་ན། །རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒ་སེ། །དཔེར་ན་བདག་གྱི་མྱིག་ལྟ་བུ། །རྣམ་དབྱེ་གསུམ་དྲུག་ གསལ་བྱེད་སྒ། །ས་མཐའ་ཡོད་དང་མེད་པ་ཡྱི། །གྱི་ཀྱི་གྱི་འྱི་ཡྱི་ལྔ་ཡྱིན། །གང་ཞྱིག་གང་ལས་བྱུང་ བ་འམ། །བྱེ་དང་ལྷུང་བའྱི་དོན་ལན་ན། །རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཏེ། །དཔེར་ན་ཞལ་ནས་ཐོས་ ལྟ་བུ། །གསལ་བྱེད་སྒ་ནྱི་ནས་ལས་ཏེ། །དགར་དང་སྡུད་པའང་ལྔ་པར་གཏོགས། །གཞན་ཡང་ཚིག་ དོན་གོང་འོག་ཏུ། །བསྡུ་རྒྱུ་ཡོད་ན་སྡུད་པའྱི་སྒ། །དང་དང་ཀང་ཡང་འང་སོགས་སྦོར། །རྣམ་གངས་དུ་ མས་དོན་བསྐྱར་ན། །འབྱེད་སྡུད་སྒ་འཇུག་དགག་པ་དང༌། །བདག་དོན་ཡོད་ན་ཐོག་མཐའ་རུ། །པ་ སེའྱི་རགས་རྣམས་ཅྱི་རྱིགས་འཇུག །རྒྱན་དུ་གྱུར་པའྱི་ཚིག་ཕད་ཀང༌། །དོན་ལ་བསེགས་ས་ཡོད་ན་ སྦོར། །དེ་བཞྱིན་བསན་བྱ་ལྷག་ཡོད་ན། །ལྷག་བཅས་སྒ་སྦོར་ཚིག་དོན་ནྱི། །རོགས་ན་སླར་བསྡུའྱི་ སྒ་རྣམས་སྦོར། ། དགོས་པ་ཅྱི་ཕྱིར་འཇུག་ཅེ་ན། །མོ་ཡྱིག་དབྱངས་དང་མྱི་ལན་ན། །ཕོ་ཡྱིག་གསལ་བྱེད་བརོད་མྱི་ ནུས། །དེ་ཕྱིར་དབྱངས་ལྔར་བཞེད་པ་བདེ། །ཕོ་ཡྱིག་དབྱངས་ལན་དེ་དག་ལའང༌། །རེས་འཇུག་བཅུ་ པོ་མ་ཞུགས་ན། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སོན་པའྱི། །མྱིང་དང་དོན་གྱི་ཁད་པར་རྣམས། །སོན་པའྱི་ཚིག་ 177

དང་དོན་ལན་པའྱི། །ངག་གྱི་བརོད་པ་ཡོད་མྱིན་ཏེ། །ཡྱི་གེའྱི་ཁོངས་ནས་མྱིང་དབྱུང་ཞྱིང༌། །མྱིང་ གྱི་ཁོངས་ནས་ཚིག་ཕྱུང་ནས། །ཚིག་གྱིས་དོན་རྣམས་སོན་པས་སོ། །མྱིང་ཚིག་བརོད་པ་མེད་ན་ ནྱི༑ ༑ཐུན་མོང་ཐུན་མོང་མ་ཡྱིན་པའྱི། །ཤེས་བྱ་སོན་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་འཕགས་ཡུལ་ མཁས་རྣམས་ཀྱི། །རེས་སུ་འབྲངས་ནས་གསུངས་པ་འདྱི། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་རོགས་གྱུར་ཅྱིག །

ཚིག་གྱི་སྒ་ཙམ་འདྲ་ན་ཡང༌། །དོན་ལ་ཁད་པར་ཤྱིན་ཏུ་ཆེ། །དེ་ཕྱིར་བར་དག་ལ་བརེན་ནས། །མ་ ནོར་དོན་རྣམས་འཚོལ་བ་གཅེས། །དོན་ལ་མྱི་རྨོངས་རྨོངས་པ་ཡང༌། །ལུགས་འདྱིར་མཁས་མྱིན་ གྱིས་བྱེད་དེ། །སྒ་ཤེས་དོན་ལ་མྱི་རྨོངས་ཞེས། །མཁས་པའྱི་གསུང་ལ་ཡོངས་སུ་གགས། །འདྱི་ལ་ མ་སྦངས་རྨོངས་ཚོད་ཀྱིས། །འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའྱི་གྲྭར་འཇུག་པ། །ཝ་སྐྱེས་སེང་ལྤགས་གོན་པ་ བཞྱིན། །ནམ་ཞྱིག་རེས་ངན་གསལ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་བོ་གསལ་དོན་གཉེར་རྣམས། །རགས་ འཇུག་དཀའ་གནད་གཟུགས་བརྙན་ཀུན། །གསལ་བར་འཆར་བའྱི་མེ་ལོང་འདྱིར། །ལ་འུར་ གཟྱིགས་མོར་སྤོན་དང་ཀེ། །འདྱི་ལ་ནོངས་པའྱི་ཚོགས་མཆྱིས་ན། །གཟུར་གནས་མཁས་པའྱི་སྤན་ སར་འཆགས། །ཅུང་ཟད་འབད་ལས་ཐོབ་པའྱི་དགེས། །ཀུན་གྱིས་འདྱི་དོན་རོགས་པར་ཤོག །

178