ཕྱི་ལོ་༢༠༡༠ ལོར་བཀའ་ཤག་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའྱི་གཞྱི་རྱིམ་བར་མའྱི་བོད་ཡྱིག་ བསླབ་གཞྱིའྱི་རྩ་འཛིན་གྱི་དགོངས་དོན་བཞྱིན་རྩོམ་སྒྱིག༌བྱས།
འཛིན་རིམ་དྲུག་པའི་སློབ་དེབ།
སྐད་ཡིག
ཤེས་རྱིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གཏན་འབེབས་དང་རྩོམ་སྒྱིག་བྱས།
སྤི་ཁྱབ་འགན་འཛིན།
དྲུང་འཕར་ཚེ་རྱིང་བསམ་གྲུབ།
རློམ་སྒིག་པ།
དཀར་གཞུང་བཀྲ་ཤྱིས་རོ་རེ།
རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགློད་པ།
དགེ་འདུན་དོན་ཡོད། དཀར་གཞུང་བཀྲ་ཤྱིས་རོ་རེ།
མིང་ཆུང་།
དྷ་སེང་བོད་ཁྱིམ་གྱི་བོད་ཡྱིག་རྒྱུས་སོན་པ།
བཟང་པློ།
མ་སུ་རྱི་བོད་ཁྱིམ་གྱི་བོད་ཡྱིག་རྒྱུས་སོན་པ།
རློམ་སྒིག་འགན་ཁུར་བ།
དགེ་འདུན་དོན་ཡོད།
དེབ་གཟུགས་ཇུས་འགློད་པ། ཞུ་དག་པ།
འཇམ་དབྱངས། དགེ་འདུན་དོན་ཡོད།
ཨ་འཇམ།
ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཀྱི་རྩོམ་རྱིག་ཞྱིབ་འཇུག་དགེ་རྒན།
ངག་དབང་སྦིན་པ།
དྷ་ཤོད་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭའྱི་དགེ་རྒན།
བྱམས་པ་བཀྲ་ཤིས།
ཅོན་ཏ་ར་སམ་བོ་ཊའྱི་དགེ་རྒན།
རློམ་སྒིག་ཐེངས་དང་པློ། ཕི་ལློ་༢༠༡༧ ཟླ་༠༤
First Edition
April 2017
དཔར་ཐེངས་དང་པློ།
ཕི་ལློ་༢༠༡༨ ཟླ་༠༧
First Printing
དཀར་གཞུང་བཀྲ་ཤྱིས་རོ་རེ།
July 2018
དཔར་གྲངས། ༤༠༠༠། 4000 Copies
མངགས་ཉློའི་ཁ་བང་།
Printed and Distributed by: Sherig Parkhang R-27 & 28, Ramesh Park Laxmi Nagar, New Delhi-110092 Ph: +91-11-2245 3672 Fax: +91-11-2245 5634 Email: shepardelhi@gmail.com Web: www.sherigparkhang.com
ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀི་དྲ་ཚིགས། www.www.sherig.org or www.bodyiglobjong.com
ནས་ལྟ་ཀློག་དང་ཕབ་ལེན་བེད་ཐུབ།
© Department of Education, CTA
ཤེས་ཡོན་སོབ་སྦོང་སྤོད་པའི་དམིགས་ཡུལ། ༡ སློབ་ཕྲུག་རྣམས་རང་རང་གི་རྣམ་འབེད་ཀི་ཤེས་རབ་ཡློངས་སུ་སད་དེ་བླང་དློར་གི་གནས་ལ་རང་སློབས་ཀིས་ ལེགས་ཉེས་འབེད་ནུས་པ་དང༌། དེ་ལ་བརེན་ནས་ཐག་གཅློད་བེད་ནུས་པའི་བསམ་སྤློད་ཀི་རང་དབང་དང༌། འཚོ་
བ་དགློས་མཁློ་དང་འཚམས་པའི་ཐློག་གཞན་ཁློ་ནར་བརེན་པའམ་གཞན་ལ་བཤུ་གཞློག་བེད་མ་དགློས་པར། རང་ གི་འབད་རློལ་གིས་བསྒྲུབས་པའི་ཐློན་སྐེད་ཀི་སློ་ནས་ཡང་དག་པར་འཚོ་ནུས་པའི་འཚོ་བའི་རང་དབང༌།
འཚེ་
མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརེན་ནས་རང་དང་རང་གི་སྤི་ཚོགས་ཀི་རང་དབང་སྲུང་སྐློབ་བེད་ནུས་པའི་སྲུང་སྐློབ་ ཀི་རང་དབང་བཅས'རང་དབང'དང༌།
༢ རང་ལས་གཞན་གཅེས་པར་བཟུང་སེ་གཞན་གི་དློན་དུ་རང་ཉིད་བླློས་བཏང་ནས་སི་ཞུ་སྒྲུབ་ནུས་པའི'གཞན་ཕན། ༣
འབྱུང་འགྱུར་མི་རབས་རྣམས་ཀི་ཆེད་ཁློར་ཡུག་དང་ཐློན་ཁུངས་ལ་གནློད་སྐློན་མི་གཏློང་བར་ས་ཡི་གློང་བུ་
འདི་ཞི་བདེ་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་དང༌། རང་གི་ཕ་མེས་ནས་བྱུང་བའི་རིག་གཞུང་བཟང་པློ་རྣམས་བརྒྱུད་འཛིན་བེད་ ནུས་པའི'རྒྱུན་འཛིན།'
༤ འཇིག་རེན་སྤིའི་ཕན་བདེ་དང་འབེལ་ཞིང་ཡུལ་དུས་ཀི་དགློས་མཁློ་དང་འཚམས་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ལམ་ལུགས།
དངློས་པློ། ལས་འགུལ་སློགས་གསར་གཏློད་བེད་ནུས་པའི'གསར་གཏློད'བཅས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་མི་བསྐྲུན་ རྒྱུ་དེ་ཡིན།
FUNDED BY: DANIDA THROUGH CICED
ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་
DEPARTMENT OF EDUCATION Central Tibetan Administration
Cable: Phone: Fax: Email: Web:
SHERIG +91-1892-222572/222721 +91-1892-223481 education@tibet.net www.tcewf.org www.sherig.org
GANGCHEN KYISHONG DHARAMSALA - 176215 DISTT. KANGRA H.P INDIA
ཆེད་བརློད། ༄༅།
།ཤེས་ཡློན་ལྷན་ཚོགས་ཡིག་ཚང་ནས་སློབ་དེབ་ཁག་ལློ་ལྔ་རེའི་མཚམས་སུ་བསྐར་ཞིབ་གནང་རྒྱུའི་
དམིགས་ཚད་ཡློད་པ་ལྟར། གཞི་རིམ་བར་མ་འཛིན་རིམ་དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ། བརྒྱད་པ༌བཅས་ཀི་སྐད་ཡིག་ སློབ་དེབ་འདི་ནི། བཙན་བློལ་བློད་མིའི་གཞི་རིམ་ཤེས་ཡློན་སིད་བྱུས་ཀི་དགློངས་དློན་བཞིན་ཕི་ལློ་༢༠༡༠ ལློར་ བཀའ་ཤག་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གཞི་རིམ་བར་མའི་སྐད་ཡིག་བསབ་གཞིའི་ར་འཛིན་གཞིར་བཟུང་།
ཕི་ལློ་
༢༠༡༢ ལློར་རློམ་སྒིག་དང་གཏན་འབེབས་ཟིན་ཏེ། ཕི་ལློ་༢༠༡༧ བར་ལློ་དྲུག་རིང་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་ ལག་བསར་ཞུས་པའི་བློད་ཡིག་སློབ་དེབ་རྨང་གཞིའི་སེང་། ད་ཡློད་གཞི་རིམ་བར་མའི་བློད་དགེ་རྣམས་ཀི་བསམ་
འཆར་བསྡུ་ལེན་དང་། ཉམས་མློང་ཕློགས་བསློམས། བཙན་བློལ་ནང་གི་བློད་ཡིག་སློབ་དེབ་དང་བློད་ནས་ཐློན་ པའི་བློད་ཡིག་སློབ་དེབ་བཅས་སློ་ཀུན་ནས་ལེགས་ཆ་བླངས་སེ། སྦློང་དང་སློབ་ཁིད་ཀི་དགློས་མཁློར་དམིགས་ཏེ་རློམ་སྒིག་བས།
གཙོ་བློ་བློད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ད་ལྟའི་སློབ་
གཞི་རིམ་བར་མའི་བསབ་གཞིའི་ར་འཛིན་ནང་གསལ་ལྟར་རྒྱལ་རབས་ཆློས་འབྱུང་གི་ནང་དློན་རྣམས་སྤི་ཚོགས་ ཚན་རིག་གི་ཆ་ཤས་སུ་བསྒིལ་བ་དང་། སྐད་ཡིག་དང་། རིགས་ལམ་ནང་ཆློས་བཅས་ཆ་ཤས་གཉིས་སུ་བགློས་
ནས་སློབ་དེབ་རློམ་སྒིག་བས་ཏེ། སྐད་ཡིག་གི་སློབ་དེབ་བློད་ཡིག་དགེ་རྒན་གིས་སློབ་ཁིད་གནང་དགློས་པ་དང་། རིགས་ལམ་ནང་ཆློས་ཀི་སློབ་དེབ་དེ་ལྟ་གྲུབ་དགེ་རྒན་གིས་གཙོ་འགན་བཞེས་རྒྱུ།
ཉིན་རེར་བློད་ཀི་སྐད་ཡིག་
ཚོགས་ཐུན་༡ ལས་མ་ཉུང་བ་དང་། རིགས་ལམ་ནང་ཆློས་བདུན་རེར་ཚོགས་ཐུན་༢ ལས་མི་ཉུང་བའི་ཐློག སྔ་
དགློང་གི་དུས་ཚོད་གང་འློས་སུ་ལྟ་གྲུབ་དགེ་རྒན་བརྒྱུད་འཁིད་སྦློང་གི་ལས་རིམ་གློ་སྒིག་བ་དགློས་པའི་གཏན་ འབེབས་ཡློད་པ་ལྟར་གནང་གལ་ཆེ།
སྐད་ཡིག་སློབ་དེབ་འདི་ཉིད་སློབ་ཁིད་བེད་སྐབས་ཐུགས་སྣང་གནང་དགློས་པའི་དློན་གནད་ཆེ་ཁག་གཉིས་ནི།
སློབ་དེབ་ར་བར་འཛིན་པའི་རྒྱུན་སློལ་དང་། ཡིག་རྒྱུགས་གཙོ་བློར་འཛིན་པའི་བེད་ཐབས་ཀི་རེས་སུ་མི་འབང་རྒྱུ་
དེ་ཡིན། དངློས་ཡློད་སློབ་ཁིད་ཀི་ལག་ལེན་ཁློད་དགེ་རྒན་རྣམ་པས་གཞི་རིམ་བར་མའི་སྐད་ཡིག་བསབ་གཞིའི་ར་
འཛིན་གི་གཙོ་གནད་གཙིགས་འཛིན་གིས་སློབ་ཁིད་ཀི་ཁ་ཕློགས་དང་། གཙོ་ཕལ་གི་དབེ་བ། གཞི་རའི་ལྟ་གྲུབ། ལག་ལེན་གི་གློ་རིམ།
གདེང་འཇློག་གི་ཐབས་ལམ་བཅས༌ཀི་གལ་གནད་དམ་འཛིན་བས་ཏེ་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁིད་
ཀི་སྤུས་ཚད་མཐློར་འདེགས༌བ་དགློས།
སློབ་དེབ་འདི་ནི་འཛིན་རིམ་དྲུག་པའི་བསབ་གཞིའི་ར་འཛིན་གི་དགློངས་དློན་བཞིན་སློབ་སྦློང་དང་སློབ་ཁིད་ཀི་
གཞི་རའི་དམིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་ཐབས་ཀི་དཔེ་མཚོན་བཀློད་པ་ཙམ་ལས། འཛིན་རིམ་དྲུག་པའི་བློད་ཡིག་སློབ་ཁིད་ ཀི་ར་འཛིན་མིན་པ་དང་། ཡིན།
སློབ་ཚན་གི་ཨང་རིམ་བཀློད་པ་རྣམས་ལས་གཞན་རྣམས་དངློས་གཞིའི་སློབ་ཚན་མ་
སློབ་གྲྭ་སློ་སློར་ས་གནས་དང་། སློབ་མ། ཁློར་ཡུག ཆ་རྐེན། ཤེས་ཡློན་ལམ་སློལ་མི་འདྲ་བའི་གནས་སངས་ འློག་དངློས་གཞིའི་སློབ་ཚན་ལའང་ནང་དློན་དང་། གློ་རིམ། ཐབས་ལམ། ཟབ་ཚད་བཅས་ལ་སློབ་ཁིད་ཀི་དགློས་
མཁློ་ལ་གཞིགས་ཏེ། སྐབས་བསྟུན་དགེ་རྒན་གིས་སྣློན་འཕི་བརེ་བསྒྱུར་གང་ཡང་བས་ཏེ་སྐད་ཡིག་སློབ་ཁིད་ཀི་ སྤུས་ཚད་གཙོ་བློར་འཛིན་ཐུབ་པ་བ་དགློས།
ང་ཚོའི་སློབ་ཁིད་དང་སློབ་སྦློང་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་སློབ་ཚན་བེ་བག་པ་དང་།
སློབ་དེབ་བེ་བག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་
པར། སློབ་མའི་བློད་ཡིག་གི་གནས་ཚད་ཡར་རྒྱས་གཏློང་རྒྱུ་དེ་ཡིན༌སབས། སྤི་སློམས་ལམ་ལུགས་ཀི་ཉམས་ ཞིབ་(Uniform System of Assessment)ལ་བརེན་ནས་སློབ་མའི་སྐད་ཡིག་གི་གནས་ཚད་ལ་གདེང་
འཇློག་བ་དགློས།
སློབ་དེབ་ནི་ལག་ཆ་དང་ཤེས་ཡློན་ནི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པར་བརེན། སློབ་དེབ་འདི་ཉིད་བེེད་སྤད་ནས་གཞི་རིམ་
བར་མའི་སློབ་ཕྲུག་གི་བློད་ཡིག་ཤེས་ཚད་ཡར་རྒྱས་ཡློང་ཐབས་སྤི་དང་། ཁྱད་པར་འབི་ཀློག་བཤད་གསུམ་དང་། གློ་སློབས་ནུས་རལ་བཅས་ཕློགས་ཡློངས་ནས་གློང་མཐློར་གཏློང་བའི་རེ་འདུན་བཅས། ནས། ཕི་ལློ་ ༢༠༡༨ ཟླ་༠༨ ཚེས་༠༨ ཉིན།
ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་
དཀར་ཆག བསབ་བྱའི་སེ་ཚན།
༡. བློད་མིའི་སློབ་སྦློང་གི་དམིགས་ཡུལ། ................................................................................ 2 ༢. ས་སྐ་ལེགས་བཤད། ..................................................................................................... 6
བརྡ་སྤློད་སེ་ཚན།
༣. དག་ཡིག་མཁས་པ་དགའ་སྐེད། (སློད་ཆ།) ....................................................................... 12 ༤. རྣམ་དབེ་དང་པློ་དང་སར་བསྡུ། ..................................................................................... 17 ༥. ལ་དློན། .................................................................................................................... 22 ༦. ཨི་ལྡན། ................................................................................................................... 28 ༧. རྒྱན་སྡུད། ................................................................................................................. 33 ༨. ལྷག་བཅས། .............................................................................................................. 38 ༩. འབེད་སྡུད། ............................................................................................................... 43 ༡༠. འབྱུང་ཁུངས་དང་འབློད་སྒ། ........................................................................................ 48 ཀ) རློམ་འབིའི་ཤེས་བྱ།
རློམ་རིག་སེ་ཚན།
༡༡. རློམ་ཡིག་ཇི་ལྟར་ཀློག་དགློས་པ། ................................................................................. 54 ༡༢. རློམ་ཡིག་ཇི་ལྟར་འབི་དགློས་པ། .................................................................................. 59 ༡༣. རློམ་ཡིག་འགློ་འཛུགས་སངས་དང་མཇུག་སྡུད་སངས། ..................................................... 63 ཁ) ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག
༡༤. བློད་ཀི་དཔའ་བློ། ..................................................................................................... 72 ༡༥. ཕག་ཤ་འཚོང་བ། ..................................................................................................... 78 ༡༦. བདག་གི་དགེ་རྒན། .................................................................................................. 83 ༡༧. ས་ཕུག་ཁ་བང་ལྟ། ................................................................................................... 87 ༡༨. མློ་ཊ་ཆུང་ཆུང་། ........................................................................................................ 91
ག) སྙན་ངག་སློན་འགློའི་སྦློང་བརྡར།
༡༩. ཚིགས་བཅད་རློམ་དཔེ་དང་པློ། .................................................................................... 98 ༢༠. ཚིགས་བཅད་རློམ་དཔེ་གཉིས་པ། .............................................................................. 104 ཀ) རྒྱུན་སྤློད་ཡིག་རིགས།
ལག་ལེན་སེ་ཚན།
༢༡. དགློངས་ཤློག་དང་ངློ་སྤློད་ཡི་གེ .................................................................................. 112 ༢༢. འཛིན་ཡིག ............................................................................................................ 117 ༢༣. ཉིན་ཐློ་འབི་ཚུལ། ................................................................................................... 121 ཁ)མཚར་གཏམ།
༢༤. མཚར་གཏམ་ཁག་གཉིས། ....................................................................................... 127 ༢༥. མཚར་གཏམ་ཁག་གཉིས། ....................................................................................... 130
གཞློགས་འདེགས་སེ་ཚན།
ཨ་མའི་སེམས། .................................................................................................... 135 པི་པི། ................................................................................................................ 140 མཆློད་མཇལ་འགྲློ་བ། ........................................................................................... 143 ཆར་པར་གཡློལ་བ། ............................................................................................. 147 བློད་ཀི་དུས་ཆེན། .................................................................................................. 150 ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭ། ................................................................................................... 152 མཆློད་མཇལ་འགྲློ་བ། ........................................................................................... 154 རློའི་སེངེ་ཁ་གདངས་པ། ........................................................................................ 157 ཕ་སེམས་བུ་ཐློག བུ་སེམས་རློ་ཐློག ......................................................................... 162 རྒྱལ་ཁ་དང་ཕམ་ཁ། ............................................................................................. 166 ང་དང་ཚགས་པར་དབར་གི་གཏམ་རྒྱུད། ................................................................... 168 ནམ་དུས་སྐིད་ཤློས། ............................................................................................. 170
རགས་འཇུག་དཀའ་གནད་གསལ་བའི་མེ་ལློང་། ..................................................................... 173
བསབ་བྱའི་སེ་ཚན།
སྐད་ཡིག་ཅིག་ཤེས་པར་བ་བ་ལ་རང་ཉིད་ཀི་ནུས་རལ་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཡར་རྒྱས་གཏློང་དགློས། u ཀློག་རལ། v འབི་རལ། w འཆད་རལ། x ཉན་རལ། y དག་ཆ། z
ཡིག་གཟུགས་
བཅས་ཡིན་ལ་ལྷག་དློན་འབི་ཀློག་གཉིས་ནི་སྐད་ཡིག་ཤེས་མིན་གི་ཚད་འཛིན་ས་ཡང་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་ཨ་ལག་ཤ་ངག་དབང་བསན་དར་ལྷ་རམས་པས།
མང་དུ་ཐློས་ཀང་འཆད་ལ་མི་མཁས་ན། །
སྨན་གིས་དབུལ་བའི་སྨན་པ་མཁས་པ་བཞིན། ། རློད་ལ་མཁས་ཀང་རློམ་ཚུལ་མི་ཤེས་ན། །
ལེ་བརྒྱ་སྤྲུལ་ནས་སྨྲས་ཀང་ལྐུགས་པ་ཡིན། ། རློམ་པ་ལེགས་ཀང་སུག་བིས་མི་འབློར་ན། ། དཔའ་རལ་ཆེ་བའི་དཔའ་བློ་ལག་རྡུམ་འདྲ། །
ཞེས་མཐའ་སློམ་དཔེ་དང་བཅས་འབི་རལ་གལ་ཆེ་ཚུལ་གསུངས་ཡློད། ཡང་དཀློན་མཆློག་འཇིགས་མེད་དབང་པློས།
རིགས་པས་བརར་ཤ་མ་བཅད་གཞུང་དློན་ལ། ། ཚིག་སྤིའི་གློ་བ་ལམ་ཙམ་ཡློད་ན་ཡང་། །
བརྒལ་ཞིང་བརགས་ཚེ་བེ་མའི་ཆངས་བུ་ལྟར། །
འགྱུར་ཕིར་རིགས་པའི་གསང་ཚིག་ཞིབ་ཏུ་སློབས། །
ཞེས་གཞུང་དློན་ལ་རྱིགས་པས་བརར་ཤ་གཅོད་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ཚུལ་གསུངས་ཡོད།
1
༡. བོད་མིའི་སོབ་སྦོང་གི་དམིགས་ཡུལ།
ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་པའྱི་ཉྱིན་དང་པོ་དེར་མ་འོངས་པའྱི་བོད་སྤྱི་དོན་ནམ། བོད་མྱི་ སེར་སོ་སོའྱི་གནས་སངས་གང་ཡྱིན་ནའང༌། གལ་ཆེ་ཤོས་ཤེས་ཡོན་ལ་རག་ལས་ཡོད་པས། བོད་པའྱི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོར་བརྩྱིས་ཏེ་དང་པོ་སློབ་གྲྭ་ཁག་
བཙུགས་པ་རེད། ཤེས་ཡོན་དེ་ཡང་བོད་པའྱི་ཕྲུ་གུའྱི་ཤེས་ཡོན་ཡྱིན་པས། བོད་ཕྲུག་བོད་ མྱིའྱི་མཚན་ཉྱིད་ཚང་བ་ཞྱིག་ཡོང་བ་ལ་ངེས་པར་དུ་བོད་པའྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་དགོས།
— ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས།
བོད་ཡྱིག་བེད་སྤོད་གཏོང་རྒྱུ་འདྱི་བོད་རྒྱ་ཆེའྱི་མྱི་མང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དངོས་ཡོད་
གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཆགས་མྱི་འདུག་གམ།
བོད་ཀྱི་སྐད་ཡྱིག་སློབ་སྦོང་དང་བེད་སྤོད་
གཏོང་རྒྱུའྱི་གནད་དོན་འདྱི་ནྱི་ཆུང་ཆུང་ཞྱིག་གཏན་ནས་མྱིན།
— ྋཔཎ་ཆེན་སྐུ་ཕེང་བཅུ་པ་ཆེན་པོས།
2
དེང་དུས་འཛམ་གྱིང་གྱི་ཤེས་ཡོན་དང་ཆབས་ཅྱིག་བོད་པའྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་པ་ཞྱིག་བྱུང་ན།
བོད་པའྱི་དྱི་མ་མ་ཡལ་བ་ཞྱིག་དང༌། བོད་པའྱི་རྣམ་པ་མ་ཡལ་བ་ཞྱིག་ཡོང་གྱི་རེད། བོད་ པའྱི་རྣམ་པ་མ་ཡལ་བའྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཞྱིག་བྱུང་བ་ཡྱིན་ན་བོད་ལུང་པ་ལ་ཕན་པ་ཞྱིག་ ཡོང་གྱི་རེད། བོད་པའྱི་རྣམ་པ་ཟྱིན་མ་ཐུབ་པའྱི་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ་
སོ་སེར་པ་ཞྱིག་ལ་འཕལ་དུ་དཀའ་ངལ་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་མྱིན་ནའང༌། མྱི་ཚེ་རྱིང་པོོ་ཞྱིག་
ནང་བོད་པ་ཞྱིག་ལ་བོད་པའྱི་ཤེས་ཡོན་ཡོད་པ་ཞྱིག་ཡྱིན་ན་གང་ལྟར་རང་ཉྱིད་སེམས་ སྐྱྱིད་པ་ཞྱིག་དང༌། ཏན་ཏན་བག་ཕེབས་པ་ཞྱིག་ཡོང་གྱི་རེད།
— ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས།
ང་རང་གྱིས་རྒྱ་སྐད་བཤད་ཤེས་པ་འདྱི་ང་རང་གྱི་འཇོན་ཐང་དང་ཡོན་ཏན་རེད། སྱིད་ངས་མ་ཤེས་པ་ཡྱིན་ནའང་ངོ་ཚ་དགོས་དོན་མེད།
གལ་
འོན་ཀང་གལ་སྱིད་ང་རང་གྱིས་
བོད་སྐད་དང་བོད་ཡྱིག་མ་ཤེས་པ་ཡྱིན་ན། དེ་ནྱི་ང་རང་གྱི་ཞབས་འདེན་ཡྱིན་པས་ངོ་ཚ་ དགོས་པ་ཞྱིག་རེད།
— ྋཔཎ་ཆེན་སྐུ་ཕེང་བཅུ་པ་ཆེན་པོས།
བོད་ཀྱི་ཕལ་སྐད་ཤེས་པ་གཞྱིར་བཞག་གྱིས་སྐད་རྱིགས་གཞན་ཤེས་ན་ཡོན་ཏན་ཡྱིན་གྱི་ བོད་མྱིས་བོད་སྐད་མྱི་ཤེས་བཞྱིན་སྐད་རྱིགས་གཞན་ཞྱིག་སྨྲ་ཁུལ་བྱས་ན་ཁེལ་དགོད་བྱེད་
མཁན་མ་གཏོགས་བསྔགས་བརོད་བྱེད་མཁན་ཞྱིག་འཛམ་གྱིང་ཁོན་ན་ཡོད་ཚོད་མྱི་འདུག་
པའྱི་ཕྱིར་རོ། །
— མཁན་ཆེན་འཇྱིགས་མེད་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས།
3
བོད་པ་ཡྱིན་པ་གང་ཞྱིག་ལ་བོད་པའྱི་ཤེས་ཡོན་མེད་ན།
གང་འཚམ་ནས་ཕོ་རོག་དཀར་
པོ་ལྟ་བུར་ཆགས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་གང་དུ་བསྡད་ཀང་བོད་པའྱི་ཤ་ཁག་ནས་གྲུབ་པའྱི་ལུས་ནྱི་
བརེ་ཐབས་མེད། ནམ་ཞྱིག་སོ་སོའྱི་སེམས་ནང་ང་གང་ནས་ཡྱིན་ནམ། ངའྱི་ཕ་མ་ཚོ་གང་ ནས་ཡྱིན་ནམ་སྙམ་པའྱི་བསམ་བོ་འཁོར་ཡོང་དུས། རང་ཉྱིད་བོད་པ་ཡྱིན་ནའང༌། རང་ ཉྱིད་ཀྱི་སྤོད་ཚུལ་ལ་ལྟ་སྐབས་བོད་པའྱི་དྱི་མ་མེད་པ་ཆགས་པ་མཐོང་ཡོང་དུས། རང་ཉྱིད་ སྐྱྱིད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད།
— ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས།
ཁོད་ཚོས་བོད་སྐད་བཤད་པར་ངོ་ཚ་ན་མ་བཤད་ན་ཆོག་ལ། ཁོད་ཚོས་བོད་ལྭ་གོན་པར་ངོ་ ཚ་ན་དེ་ཡང་མ་གོན་ན་ཆོག འོན་ཀང་ཁོད་ཚོའྱི་ཤ་དང་རུས་པ་ཇྱི་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་ཡྱིན།
— ྋཔཎ་ཆེན་སྐུ་ཕེང་བཅུ་པ་ཆེན་པོས།
4
སྦོང་ཚན། དང་པློ། མིང་ཚིག་བེད་སྤད་དེ་བསབ་བྱའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་བིས།
བཙན་བྱོལ། མཚན་ཉྱིད། གནད་དོན། བག་ཕེབས། འཇོན་ཐང་། ཁེལ་དགོད། བསྔགས་བརོད། སྤོད་ ཚུལ།
གཉིས་པ། དི་བར་ལན་བིས།
༡། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་པའྱི་ཉྱིན་དང་པོ་དེ་ནས་གང་ཞྱིག་གལ་ཆེན་པོར་བརྩྱིས་ཡོད་དམ། ༢། བོད་ཕྲུག་ཚོར་བོད་པའྱི་མཚན་ཉྱིད་ཚང་བ་ལ་ངེས་པར་དུ་ཅྱི་ཞྱིག་དགོས་སམ།
༣། བོད་མྱིས་བོད་སྐད་མྱི་ཤེས་བཞྱིན་སྐད་རྱིགས་གཞན་ཞྱིག་སྨྲ་ཁུལ་བྱས་ན་ཇྱི་ལྟར་འགྱུར་རམ། གསུམ་པ། མི་གང་ཞིག་ཤ་ཁྲག་རུས་གསུམ་མི་རིགས་དེར་གྲུབ་ཟིན་པའི་རེས་ལ་བརེ་ཐབས་མེད་པའི་རྒྱུ་ མཚན་ཅི་ཡིན་རང་གི་བསམ་ཚུལ་བཞིན་བིས།
བཞི་པ། རང་ཉིད་བློད་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བློད་པའི་ཤེས་ཡློན་ཤེས་ན་ཕན་ཐློགས་ཇི་ཡློད་སློབ་ཚན་ནས་ ཟུར་འདློན་བྱློས།
5
༢. ས་སྐྱ་ལེགས་བཤད།
ས་སྐ་པཎི་ཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། (༡༡༨༢ - ༡༢༥༡)
སྤིར་ལེགས་བཤད་ཅེས་པ་ནི་ཆློས་དང་འཇིག་རེན་གི་བླང་དློར་ཕིན་ཅི་མ་ལློག་པར་
འཇུག་པའི་བསབ་བའི་དློན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསན་པས་ན་ལེགས་བཤད་ཅེས་བ། ལེགས་
བཤད་ནི་བསབ་བའི་རང་བཞིན་གཏིང་ཟབ་པ་དང་། བརློད་གཞིའི་ཐད་དུ་གནས་ལུགས་ཀིས་ ཕྱུག་པའི་གཏམ་རྒྱུད་སློགས་གསློན་ཉམས་ལྡན་པའི་དཔེ་དག་བཀློལ་ནས་འཚོ་བའི་ཁློད་ཀི་
སྣ་མང་རློག་འཛིང་ཆེ་བའི་བ་བར་བླང་དློར་འཇུག་ལྡློག་ཚུལ་བཞིན་འདློམས་པར་བེད་པའི་ རློམ་ཡིག་གི་རིགས་ཤིག་ཡིན།
མཁས་པ་ཡློན་ཏན་མཛོད་འཛིན་པ། །དེ་དག་ལེགས་བཤད་རིན་ཆེན་སྡུད། ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པློ་ཆུ་བློའི་གཏེར། །ཡིན་ཕིར་ཆུ་བློ་ཐམས་ཅད་འབབ། ། ལློན་ཤིང་དུད་པ་འབས་བུ་མང༌། །རྨ་བ་དུལ་བ་མཇུག་སྒློ་བཟང༌། །
ར་མཆློག་དུལ་བ་འགྲློས་མགློགས་ཏེ། །དམ་པ་དུལ་བ་མཁས་པའི་རགས། ། སྐེ་བློ་ངན་པ་འབློར་ཐློབ་ཀང༌། །ལྷག་པར་སྤློད་པ་ངན་པར་འགྱུར། ། འབབ་ཆུ་ཇི་ལྟར་ལྡློག་གྱུར་ཀང༌། །ཐུར་དུ་འབབ་པ་ཁློ་ནར་འདློད། ། 6
ཡློན་ཏན་ཆུང་རྣམས་ང་རྒྱལ་ཆེ། །མཁས་པར་གྱུར་ན་དུལ་བར་གནས། ། ཆུ་ཕན་རག་ཏུ་ཀུ་ཅློ་ཆེ། །རྒྱ་མཚོ་ཅ་ཅློ་ག་ལ་སྒློག །
ཧ་ཅང་གཡློ་སྒྱུ་ཆེ་དྲགས་ན། །རེ་ཞིག་གྲུབ་ཀང་ཐ་མར་བརླག །
གཟིག་ལྤགས་བཀབ་པའི་བློང་བུ་ཡིས། །ལློ་ཏློག་ཟློས་མཐར་གཞན་གིས་བསད། ། བདག་ཉིད་དཔློན་དུ་བསྐློས་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་བ་བ་ཤེས་པ་དཀློན། །
གཞན་ལ་ལྟ་བའི་མིག་ཡློད་ཀང་། །རང་ཉིད་ལྟ་ན་མེ་ལློང་དགློས། ། གང་ཞིག་མཁས་པ་ཡློད་བཞིན་དུ། །དེ་ལས་ཡློན་ཏན་མི་ལེན་ན། །
མི་དེ་གདློན་གིས་བཏབ་པའམ། །ཡང་ན་ལས་ཀིས་མནར་བ་ཡིན། །
འཇམ་པློས་འཇམ་པློ་འཇློམས་བེད་ཅིང༌། །འཇམ་པློས་རྩུབ་པློའང་འཇློམས་པར་བེད། ། འཇམ་པློས་ཀུན་འགྲུབ་དེ་ཡི་ཕིར། །འཇམ་ཉིད་རྣློ་ཞེས་མཁས་རྣམས་སྨྲ། ། རང་ལ་དགློས་པའི་བསན་བཅློས་རྣམས། །ཉི་མ་རེ་ལ་ཚིག་རེ་ཟུངས། །
གྲློག་མཁར་དང་ནི་སྦྲང་རི་ལྟར། །རིང་པློར་མི་ཐློགས་མཁས་པར་འགྱུར། །
7
སྦོང་ཚན། དང་པློ། དཔློད་བིས་ཐློངས།
དུལ་བ། མཇུག་སྒོ། ཁོ་ན། གཡོ་སྒྱུ། རེ་ཞྱིག ཀུ་ཅོ། གོག་མཁར། སྦྲང་རྩྱི། ཡོན་ཏན། གཟྱིག་ལྤགས། གཉིས་པ། དི་བར་ལན་ཐུང་ངུ་རེ་བིས།
༡། མྱི་མཁས་པ་ཞྱིག་ལ་ཁད་ཆོས་གང་འདུག་གམ། ༢། ཧ་ཅང་གཡོ་སྒྱུ་ཆེ་དགས་ན་ཅྱི་ཞྱིག་ཡོང་ངམ།
༣། སྐྱེ་བོ་ངན་པ་འབྱོར་ཐོབ་ན་ཅྱི་ཇྱི་ལྟར་འགྱུར་སྱིད་དམ།
༤། རང་ལ་དགོས་པའྱི་བསན་བཅོས་རྣམས་ཇྱི་ལྟར་བྱས་ནས་སྦང་དགོས་སམ།
༥། སུ་ཞྱིག་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་ན། མྱི་དེ་ཁེངས་སྐྱུངས་ཡྱིན་ཚུལ་ཤོ་ལོ་ཀ་གང་གྱིས་བསན་ཏམ།
གསུམ་པ། ལེགས་བཤད་ཤློ་ལློ་ཀ་འདིའི་བསྟན་དློན་གང་ཡིན་རྒྱུན་གཏན་སྐད་ཆའི་ལམ་ནས་སློབ་ཕྲུག་ཁག་ བགློས་ཀིས་བགློ་གེང་བྱེད་དགློས།
འཇམ་པོས་འཇམ་པོ་འཇོམས་བྱེད་ཅྱིང༌། །
འཇམ་པོས་རྩུབ་པོའང་འཇོམས་པར་བྱེད། །
འཇམ་པོས་ཀུན་འགྲུབ་དེ་ཡྱི་ཕྱིར། །
འཇམ་ཉྱིད་རྣོ་ཞེས་མཁས་རྣམས་སྨྲ། །
བཞི་པ། བྱེད་སློ།
རང་ཉྱིད་ལ་ལོ་སྔ་མའྱི་ནང་སྐྱོན་གང་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ལོ་འདྱིའྱི་ནང་སྡེ་ཚན་གསུམ་ནས་གཅྱིག་རེ་ལ་དམ་ བཅའ་འཇོག་དགོས།
ཀ༡) ཉྱིན་རེར་མ་ཎྱི་ཕེང་སྐོར་གསུམ་བགང་བ།
ཁ༡) ཕ་མ་ལ་གུས་བཀུར་བྱེད་པ།
ཀ༣) སྔ་དགོང་གཉྱིས་ལ་ཕག་བཅུ་རེ་འཚལ་བ།
ཁ༣) གཞན་ལ་རོགས་རམ་བྱེད་པ།
ཀ༢) ལྷག་སྐར་ལ་དམར་ཟས་སྤངས་པ།
ཀ༤) གཟུངས་སྔགས་གང་རུང་ཞྱིག་གསོག་པ། ག༡) སློབ་སྦོང་ཡག་པོ་ཞྱིག་བྱེད་པ། ག༢) སློབ་གྲྭའྱི་སྒྱིག་ལམ་སྲུང་བ།
ཁ༤) ཁོར་ཡུག་ལ་གཙང་སྦྲ་བྱེད་པ། ཀ
ག༣) དགེ་ལས་ཀྱི་བཀའ་ལ་ཉན་པ།
ག༤) སློབ་ཁྱིད་ལ་གཟབ་ནན་གྱིས་ཉན་པ།
ཁ༢) བཀའ་དྱིན་ལ་བསམ་ཤེས་བྱེད་པ།
8
ཁ
ག
བརྡ་སྤློད་སེ་ཚན།
འཛིན་རྱིམ་དྲུག་པའྱི་བར་སྤོད་སློབ་ཚན་ནྱི། དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའྱི་རོ་རེས་བརྩམས་པའྱི་ལེགས་
བཤད་ལོན་དབང་ལས་ཕད་གཞན་དབང་ཅན་སླར་བསྡུ་དང་། ལ་དོན། ཨྱི་ལྡན། རྒྱན་སྡུད། ལྷག་ བཅས། འབྱེད་སྡུད། འབྱུང་ཁུངས། འབོད་སྒ་བཅས་བསླབ་གཞྱིར་བཞག་ཡོད།
ཚིག་ཕད་ཅེས་པ་ནྱི། མྱིང་ཚིག་གཅྱིག་གམ་དུ་མའྱི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་ཅྱི་རྱིགས་ཀྱི་གནས་སུ་
ཕད་ཀྱི་སྒ་དེ་སྦར་བ་ན་དོན་ཁད་པར་བ་ཞྱིག་སོན་པ་ལ་ཟེར། ཚིག་ཕད་ཀྱི་དགོས་པ་ནྱི་དོན་སོན་
པ་དང་། དོན་གསལ་བ། ཚིག་མཛེས་པ། ཚིག་སྦོར་སྒྱིག་པ་བཅས་ཡྱིན།
༡་ ཚིག་ཕྲད་ཀིས་དོན་སོན་པ།
དཔེར་ན། དོན་གྲུབ་ཤ་བཟས་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཟ་མཁན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁ་ལག་ཤ་བཟས་ པའམ། དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཤ་དེ་ཟ་མཁན་གཞན་ཞྱིག་གྱིས་བཟས་པ་བཅས་གང་དུའང་བར་མྱི་འཕོད་པ་ ཡྱིན།
དེས་ན་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་ཤ་བཟས་ཞེས་པས་དོན་གྲུབ་ཤ་ཟ་མཁན་ཡྱིན་པ་དང་།
བཟའ་རྒྱུ་
ཤ་གཞན་ཞྱིག་ཡོད་པ་ཤེས། དོན་གྲུབ་ཀྱི་ཤ་བཟས་ཞེས་པས་ཟ་མཁན་གཞན་ཞྱིག་གྱིས་དོན་གྲུབ་
ཀྱི་ཤ་བཟས་པ་བདེ་བག་ངང་གོ་ཐུབ་པ་དེས་ཚིག་ཕད་ཀྱི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། ཚིག་ ཕད་ཀྱི་དོན་སོན་པ་ཞེས་བརོད་ཆོག
༢་ དོན་གསལ་པོར་སོན་པའི་སད་དུ་ཚིག་ཕྲད་དེ་ཚིག་གོགས་ལ་སྦོར་བ།
དཔེར་ན། སོན་ཀའྱི་གནམ་ནྱི་ཤྱིན་ཏུ་གཙང་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ནྱི་སྒ་དང་ཏུ་སྒ་གཉྱིས་ དོན་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གོགས་སུ་གྱུར་པའོ། །
༣་ ཚིག་མཛེས་པར་བེད་པའི་སད་དུ་ཚིག་རྒྱན་ལ་སྦོར་བ།
དཔེར་ན། འཇའ་ཚོན་རྣམ་པར་བཀྲ་ཡང་བཀྲ། ཐ་ཤལ་ང་ཉྱིད་ཀང་བདེ་བར་བདོག་ལྟ་བུ་ཡང་ དང་ཀང་གཉྱིས་ཚིག་མཛེས་པར་བྱེད་པའྱི་ཕད་ཡྱིན། 9
༤་ ཚིག་སྦོར་འགིག་པའི་དོན་དུ་ཁ་སོང་ལ་སྦོར་བ། དཔེར་ན། མཁས་མང་ཚོགས་པའི་དབུས་སུ་ནི། །
ལེགས་བཤད་གཏམ་གི་དགའ་སློན་འགེད། །
དཔིད་ཀི་དགའ་སློན་ཤར་བའི་དུས་དག་ཏུ། །
རིག་པའི་གཞུང་ལ་བརློན་པ་བརྒྱ་ཕག་བསེན། །
ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནྱི་དང་དག་གཉྱིས་ཚིགས་བཅད་དེ་ཁ་སྐོང་བའྱི་ཆེད་དུ་སྦར་བའོ། །
དག་ཡྱིག་སློབ་སྦོང་དང་བར་སྤོད་སློབ་ཁྱིད་གཉྱིས་ཁ་མ་བྲལ་བར་ཕན་ཚུན་གཅྱིག་ཕན་གཅྱིག་
གོགས་ཡོང་ཐབས་བྱ་དགོས་པར་བརེན་དག་ཡྱིག་སློབ་ཚན་ཡང་སྡེ་ཚན་འདྱིར་བཞག་ཡོད།
10
ཀ) དག་ཡིག
མྱིང་བར་གང་འད་ཞྱིག་ཡྱིན་ཡང་སྒ་འད་ལ། དོན་མྱི་འད་བ་དང་།
དོན་
འད་ལ་སྒ་མྱི་འད་བ། ཕོགས་གཞན་ཞྱིག་ནས་བཤད་ན་དོན་གཅྱིག་མྱིང་གྱི་ རྣམ་གངས་དང་། མྱིང་གཅྱིག་དོན་མང་ལ་འཇུག་པ་བཅས་དུ་མ་ཞྱིག་ཡོད།
དཔེར་ན། སྒ་འད་ལ་དོན་མྱི་འད་བ། ཀླ། ག། བ། བརླ། སླ། དོན་འད་ ལ་སྒ་མྱི་འད་བ། འགོ། སྐྱོད། འདོང་། ཆས། བཞུད། དེངས། འཆག གཤེགས་ལྟ་བུ།
མདོར་ན། ཡྱི་གེའྱི་དག་ཆ་ནོར་ན་གོ་བར་མྱི་འཕོད་པར་མ་ཟད། ཕ་རོལ་ པོས་འགལ་བ་ལྟག་སྤོད་དུ་གོ་བ་བཅས་ནོར་ཚབས་ཆེ་བས་སྐད་ཡྱིག་གང་
ཞྱིག་ཡྱིན་ཡང་དག་ཆ་སྦོང་རྒྱུ་ཤྱིན་ཏུ་གལ་ཆེ།
11
༣. དག་ཡིག་མཁས་པ་དགའ་སྐྱེད།
དབངས་ཅན་རོལ་པའི་འོ་མཚོ།
སྒྲ་འདྲ་ལ་དོན་མི་འདྲ་བ།
རྒྱལ་བའི་བསན་པ་ས་བསན་ལ། །
མི་འགྱུར་བརན་པ་ར་བརན་ཡིན། ། རང་གིས་བསེན་པ་ས་བསེན་ལ། །
གཞན་ལ་བརེན་པ་ར་བརེན་ཡིན། ། གནློད་པའི་དགྲ་ནི་ད་དགྲ་ལ། ། སན་པའི་སྒ་ནི་ས་སྒ་ཡིན། །
ལུས་ཀི་མགློ་ནི་མ་མགློ་ལ། །
ནད་སློགས་འགློ་བ་འ་འགློ་ཡིན། ། རིན་ཆེན་དངུལ་ནི་ད་དངུལ་ལ། ། ལུས་ཀི་རྔུལ་ནི་ར་རྔུལ་ཡིན། །
12
མགྲིན་པའི་མགུལ་ནི་མ་མགུལ་ལ། ། གཡློ་བའི་འགུལ་ནི་འ་འགུལ་ཡིན། ། ཕན་པའི་དྲིན་ནི་ད་དྲིན་ལ། །
ཉློ་ཚོང་བིན་པ་བ་བིན་ཡིན། །
གཞན་ལ་སྩལ་བ་ས་སྩལ་ལ། ། ལུས་ཀི་རལ་ནི་ར་རལ་ཡིན། །
ལྷན་ཅིག་འགྲློགས་པ་ག་འགྲློགས་ལ། །
བེད་ནས་འདྲློགས་པ་ད་འདྲློགས་ཡིན། ། འགུགས་པའི་དགུག་ནི་ད་དགུག་ལ། ། གྲློགས་པློས་སྒུག་པ་ས་སྒུག་ཡིན། ། ཡི་གེ་ཀློག་པ་ཀ་ཀློག་ལ། །
ཕི་ནང་སློག་པ་ས་སློག་ཡིན། ། ས་མཐློའི་སང་ནི་ས་སང་ལ། །
ཆུ་སྣློད་དགང་བ་ད་དགང་ཡིན། ། བླློ་རིག་གྲུང་བ་ག་གྲུང་ལ། །
མདུན་གི་དྲུང་ནི་ད་དྲུང་ཡིན། ། རི་དྭགས་གླ་བ་ག་གླ་ལ། །
ཚེགས་ཆུང་ས་བ་ས་ས་ཡིན། །
13
སེང་གི་བླ་ནི་བ་བླ་ལ། །
ལུས་ཀི་བརླ་ནི་ར་བརླ་ཡིན། ། གཅློད་པའི་སེའུ་ས་སེའུ་ལ། ། རྒློད་མའི་རེའུ་ར་རེའུ་ཡིན། ། ནང་ཁློལ་རྒྱུ་མ་ར་རྒྱུ་ལ། །
མི་བདེན་སྒྱུ་མ་ས་སྒྱུ་ཡིན། ། ཆུ་ལ་རྒལ་བ་ར་རྒལ་ལ། །
ལུས་ཀི་སལ་བ་ས་སལ་ཡིན། ། ས་བདག་ཀླུ་ནི་ཀ་ཀླུ་ལ། །
སན་པའི་གླུ་ནི་ག་གླུ་ཡིན། །
དུས་ཀི་དབར་ནི་ད་དབར་ལ། །
དངློས་པློ་གཡར་བ་ག་གཡར་ཡིན། ། གནམ་གི་སྐར་མ་ས་སྐར་ལ། །
ཁ་དློག་དཀར་བ་ད་དཀར་ཡིན། །
14
སྦོང་ཚན། དང་པློ། སྒ་དློན་བསྡུར་ཏེ་ཚིག་གློགས་རེ་ཚོལ། ༡། བསན།
བརན།
བསེན།
བརེན།
༣། ག།
བ།
སླ།
བརླ།
༢། སང་། ༤། རྒལ།
༥། ཀླུ།
༦། སྐར།
དགང་། སལ།
གླུ།
དཀར།
ལྒང་།
དགལ། བསླུ།
བཀར།
གཉིས་པ། བར་སྟློང་རྣམས་སུ་གུག་རྟགས་ནང་ནས་འདེམས་སྐློང་གིས། རྱི་མགོ་ནས་ བ་མའྱི་
བོའྱི་ཡྱི་མེ་སྒོགས་ཀྱི་
(སྒ།
དག།)
ལ་ཕེང་བ་གཡོ་
ཤྱིག་ཤྱིག
(མགུལ།
འགུལ།)
པར་ཁུར་ནས་ཆུ་
བ་རེད།
(སལ།
རྒལ།)
མྱི་
ཅན་ག་བར་ཡྱིན་ནའང་
ལུས་པོ་
ནའང་ར་ལ་
ཕ་ཡྱིས་བུ་
གགས། །
བརྒྱབ་ནས་བཞོན།
གསུམ་པ། ཚིགས་བཅད་གཉིས་ལ་འགེལ་བཤད་བྱློས། མཛའ་བའྱི་གོགས་ནྱི་ག་གོགས་ལ། །
ཁུར་བའྱི་དོགས་ནྱི་ད་དོགས་ཡྱིན། །
ལྷན་ཅྱིག་འགོགས་པ་ག་འགོགས་ལ། ། བྲེད་ནས་འདོགས་པ་ད་འདོགས་ཡྱིན། ། ར་རག་ས་སག་ལ་ལྟག་རྣམས། །
མྱི་འགྱུར་གཅན་གཟན་མགོ་བོའྱི་རྒྱབ། །
ར་རང་ས་སྡང་ལ་ལྡང་རྣམས། །
འདོགས་ཐག་གཤེ་དང་སན་ལས་ལངས། །
བཞི་པ། དག་ཡིག་འདི་ནས་མིང་ཚིག་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་དཔློད་འབི་ཐློངས། 15
(བྲྱིན།
(ས
དྱིན།)
རྒ)
ཁ) སུམ་ཅུ་པའི་ཕྲད་གཞན་དབང་ཅན།
སྤིར་སུམ་ཅུ་པའི་ཕད་ལ་དབེ་ན་ཕད་གཞན་དབང་ཅན་དང་རང་དབང་ ཅན་གཉིས་ཡློད། འདིར་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཕད་གཞན་དབང་ཅན་བཤད་ རྒྱུ་ཡིན།
དེ་དག་གློམ་སབས་གསུམ་གིས་སློབ་ཁིད་བེད་སངས་བཀློད་
ཡློད། དཔེར་ན། ཕད་ངློས་འཛིན་དང་། སྒ་སྦློར། དློན་སྦློར་བཅས་ཡིན། དེར་བརེན་ལེགས་བཤད་ལློན་དབང་དུ་གསལ་བའི་ཕད་གཞན་དབང་
ཅན་སློ་སློའི་གློ་དློན་དང་། སྦློར་ཚུལ། འཇུག་ཡུལ་གཙོ་བློ་བཅས་ཐབས་
ལམ་སྣ་ཚོགས་ཀིས་སློབ་ཁིད་དང་སྦློང་བརར་བས་ཏེ། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་
ཡི་གེ་འབི་ཀློག་སྐབས་ལག་ལེན་ཚུལ་བཞིན་བཀློལ་སྤློད་ཡློང་ཐབས་ གནད་ཀི་དམ་པར་འཛིན་དགློས།
16
༤. རྣམ་དབེ་དང་པོ་དང་སར་བསྡུ།
༈ རྣམ་དབེ་དང་པོ།
གང་ཞིག་དློན་གི་ངློ་བློ་ཙམ། །
བརློད་པ་རྣམ་དབེ་དང་པློ་ཡིན། །
ཆོས་གང་ཞྱིག་རང་གྱི་ངོ་བོ་གཞན་དང་མ་འདེས་པའྱི་ཆ་ནས་མྱིང་དུ་གྲུབ་པ་ནྱི་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ ཡྱིན། དཔེར་ན།
མྱི། མྱིག གཟུགས། སྒ། ཕེ་མ་ལེབ། སྦྲང་མ། གང་ཆེན། ཞེས་བརོད་པའྱི་སྒ་ལྟ་བུ་ཡྱིན།
ཆོས་གཞན་དང་མ་འདེས་པའྱི་ཚུལ་ནྱི་གང་ཆེན་ཞེས་བརོད་པའྱི་ཚེ་སྦྲང་མ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ མ་འདེས་པར་སོན་པ་ལྟ་བུ་ཡྱིན། སྤྱིར་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ནྱི་མྱིང་ལས་ལོགས་སུ་མེད།
17
༈ སར་བསྡུ།
ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས། གློ་ངློ་དློ་ནློ་བློ་མློ་འློ། །
རློ་ལློ་སློ་ཏློ་སར་བསྡུ་སེ། །
རློགས་ཚིག་ཟླ་སྡུད་ཅེས་ཀང་བ། ། དྲག་ཡློད་ཏློ་དང་མཐའ་མེད་འློ ། །
གཞན་རྣམས་མིང་མཐའི་རེས་མཐུན་སྦར། །
ཞེས་པ་ལྟར་སླར་བསྡུའྱི་ཕད་གོ་ངོ་དོ་ནོ་བོ་མོ་འོ་རོ་ལོ་སོ་ཏོ་བཅས་བཅུ་གཅྱིག་པོ་རྣམས་མྱིང་ མཐའྱི་རེས་འཇུག་རང་རང་དང་མཐུན་པར་སྦར་བ་བཅུ་དང༌། ད་དག་གམ་ད་ཡང་འཇུག་ཡོད་པ་
ལ་ཏོ་དང༌། མཐའ་མེད་དམ་རེས་འཇུག་མེད་པའྱི་མཐར་འོ ་སྦར་དགོས། རོགས་ཚིག་དང༌། ཟླ་ སྡུད་བཅས་ནྱི་སླར་བསྡུའྱི་མྱིང་གྱི་རྣམ་གངས་ཡྱིན། དེ་ལ་སྒ་བཤད་ཙམ་དབྱེ་ན།
༡། རོགས་ཚིག་ནྱི་སྐབས་བབ་ཀྱི་དོན་དེ་རེ་ཞྱིག་རོགས་པར་བསན་པ་ལ་རོགས་ཚིག་ཟེར་བ་ལས་ དོན་ཡོངས་སུ་རོགས་པར་སོན་དགོས་པའྱི་ངེས་པ་མེད།
༢། སླར་བསྡུ་ནྱི་སླར་ཡོང་རྒྱུའྱི་དོན་དེ་རེ་ཞྱིག་སྡུད་པའམ་མྱི་འབྱུང་བར་བསན་པས་སླར་བསྡུ། ༣། ཚིག་རང་གྱི་ཟླ་བོའམ་གོགས་པོ་སྡུད་པའམ་མྱི་འབྱུང་བར་བསན་པས་ཟླ་སྡུད་ཟེར་བ་ཡྱིན། སླར་བསྡུའྱི་ཕད་དེ་དག་མྱིང་མཐའྱི་རེས་འཇུག་དང་མཐུན་པར་སྦོར་ཚུལ་ནྱི།
དཔེར་ན། (དབུ་ཅན་འབྲྱི་སྐབས་རོགས་ཚིག་གྱི་རེས་སུ་ཉྱིས་ཤད་ངེས་པར་དུ་འབྲྱི་དགོས་པའྱི་ལམ་སོན་བྱེད་དགོས།) ག)
ང)
ད)
ན)
བ)
ཆུ་བཀག་གོ །
ཤྱིན་ཏུ་བཟང་ངོ་། །
ང་ལ་རྔན་པ་ཡོད་དོ། །
ཁ་ཟས་སྦྱིན་ནོ། །
ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་བོ། །
18
མ)
འདྱི་ནྱི་གཞུང་ལམ་མོ། །
འ)
ང་ཇ་ལ་དགའ་འོ ། །
ར)
འཁོར་ལོ་དེ་འཁོར་རོ། །
ལ)
གསོལ་ཇ་འབུལ་ལོ། །
ས)
སློབ་སྦོང་ལ་མཁས་སོ། །
མཐའ་མེད། དགེ་བ་བྱའོ། ། ད་དག ན) ར)
ལ)
སློབ་སྦོང་མཐར་ཕྱིནད་ཏོ། །
བདེ་སྐྱྱིད་ལྡན་པར་གྱུརད་ཏོ། །
དེ་ལྟར་བཀའ་སྩལད་ཏོ། །ལྟ་བུའོ། །
གཞན་ཡང༌། སར་བསྡུའི་ཕྲད་མ་ཡིན་པའི་གོ་སོགས་ཀང་ཡོད། དཔེར་ན། ཧ་གོ
གོ་ས།
སྐུ་ངོ་།
ངོ་གདོང༌།
ཆེན་མོ།
མོ་བཏབ།
ཇ་འོ།
འོ་སྐོལ།
བར་དོ།
ནད་རོ།
བ་སོ།
དོ་སྣང༌།
རོ་མངར།
སོ་ནམ།
ངོ་བོ།
ཆོ་ལོ།
19
བོ་དོང༌། ལོ་མ།
སྦོང་ཚན། དང་པློ། སར་བསྡུའི་ཕྲད་གང་ཐློབ་སྦློར། མདུན་དུ་བཞག་
།
ཕག་གྱིས་བཟུང་
།
།
དེ་ནྱི་དེབ་ཡྱིན་
།
ཕེ་མར་འབུལ་
།
གསོལ་ཇ་བཞེས་
།
ཀུན་ལ་དགའ་
།
འཁོར་ལོ་འཁོར་
།
ཞབས་བྲོ་འཁབ་
།
སྐྱྱིད་པོ་ཡྱིན་སྙམ་
།
ཡང་ཡང་མཆོད་
།
ངའྱི་ཕ་མ་
།
བཀའ་སྩལད་
གཉིས་པ། མིང་ཚིག་རྣམས་རྣམ་དབྱེ་དང་པློ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་སློ་སློར་འབྱེད་དགློས།
རྐང་པ། དུང་དཀར། ཆར་པ་བབས། གཡག་གྱི་རྭ་ཅོ། ལུག ར་ལ་བཞོན། བཏགས། རོགས་ཚིག
གསུམ་པ། དི་བ་རྣམས་ལ་ལན་བིས།
༡། ཅྱི་ཞྱིག་ལ་རྣམ་དབྱེ་དང་པོ་ཟེར་རམ།
༢། སླར་བསྡུའྱི་ཚིག་ཕད་གང་དང་གང་ཡྱིན་ནམ། ༣། སླར་བསྡུའྱི་ཕད་སྦོར་ཚུལ་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན་ནམ།
༤། སླར་བསྡུ་དང༌། ཟླ་སྡུད། རོགས་ཚིག་བཅས་ཀྱི་སྒ་བཤད་གང་ཡྱིན་ནམ། 20
བཞི་པ། གཤམ་གསལ་བརློད་པ་རྣམས་ལས་སར་བསྡུའི་ཕྲད་རྣམས་ངློས་འཛིན་བྱེད་དགློས། གཏམ་པད་མའྱི་ཚལ་གྱི་ཟློས་གར་ལས།
རོངས་རོངས་བོ་སེམས་རོངས་སོ། །འཁྲུག་འཁྲུག་རང་སེམས་འཁྲུག་གོ །འདར་འདར་ལུས་སེམས་འདར་རོ། ། གོ་བུར་འཆྱི་བདག་བདུད་པོ། །
གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལས།
སྡྱིག་པ་སྤོང་ངོ་། །དགེ་བ་སྒྲུབ་བོ། །ཚུལ་མྱིན་སྤོང་ངོ་། །བག་ཡོད་པར་བགྱིད་དོ། ། ལྔ་པ། རང་ངློས་ནས་འབི་རྒྱུ། •
སླར་བསྡུ་བསན་པའྱི་ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་གྱི་རྩ་ཚིག་བྲྱིས།
•
སླར་བསྡུར་མྱི་འཇུག་པའྱི་གོ་ངོ་སོགས་རེ་རེ་ནས་དཔེར་བརོད་གཉྱིས་རེ་བྲྱིས།
•
སླར་བསྡུའྱི་དོན་གཅྱིག་མྱིང་གྱི་རྣམ་གངས་རྣམས་བྲྱིས།
21
༥. ལ་དོན།
ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས། སུ་ར་རུ་དུ་ན་ལ་ཏུ། །
ལ་དློན་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ཏེ། །
རྣམ་དབེ་གཉིས་བཞི་བདུན་པ་དང༌། ། དེ་ཉིད་ཚེ་སྐབས་རྣམས་ལ་འཇུག ། ས་སུ་ག་བ་དྲག་མཐར་ཏུ། ། ང་ད་ན་མ་ར་ལ་དུ། །
འ་དང་མཐའ་མེད་ར་དང་རུ། ། ཞེས་པ་ལྟར་སུ་ར་རུ་དུ་ན་ལ་ཏུ་བཅས་ལ་དོན་གྱི་ཕད་བདུན་པོ་རྣམ་དབྱེ་གཉྱིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ་
དང༌། བཞྱི་པ་དགོས་ཆེད། བདུན་པ་རེན་གནས། གཉྱིས་པའྱི་ནང་ཚན་དེ་ཉྱིད། བདུན་པའྱི་ནང་ ཚན་ཚེ་སྐབས་བཅས་ལྔར་འཇུག་གོ །
སྒ་བཤད་ནྱི། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་དབྱེར་སྦོར་བ་ན་ལ་སྒའྱི་འཇུག་པ་དང་ཕལ་ཆེར་མཐུན་པ་ དང་། མཐའྱི་གསལ་བྱེད་ཡྱིན་པས་ལ་སྒ་ཞེས་ཀང་བརོད། 22
ལ་དོན་གྱི་ཕད་དེ་དག་སྒའྱི་སྦོར་ཚུལ་ནྱི་རེའུ་མྱིག་ནང་དུ་བསན་ཡོད། ས།
རེས་འཇུག
ལ་དློན་གི་ཕད། སུ།
ག་བ་དང་། ད་དྲག
ཏུ།
ང་ད་ན་མ་ར་ལ།
དུ།
འ་དང་། མཐའ་མེད།
ར། རུ།
ན་ལ་གཉིས་རེས་འཇུག་ཁྱད་མེད་གང་བདེར་སྦར་ཆློག
༡། རྣམ་དབྱེ་གཉྱིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ།
བྱ་བའྱི་ཡུལ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་གཙོ་བོར་སོན་པའྱི་ལ་དོན་ཅན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ལ། གཉྱིས་པ་ལས་སུ་བྱ་ བ་ཟེར།
དཔེར་ན།
དཔེར་བརློད།
བ་བའི་ཡུལ།
ལ་དློན་གི་ཕད།
ནང་དུ་གཟིགས།
ནང་
དུ་
གཟིམ་ཤག་ཏུ་ཕེབས།
གཟིམ་ཤག
23
ཏུ་
བ་བ།
ཕེབས།
གཟིགས།
༢། རྣམ་དབྱེ་བཞྱི་པ་དགོས་ཆེད།
བྱ་བ་བྱེད་པའྱི་དགོས་པ་གཙོ་བོར་སོན་པའྱི་ལ་དོན་ཅན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ལ། རྣམ་དབྱེ་བཞྱི་པ་དགོས་
ཆེད་ཟེར།
དཔེར་ན།
དཔེར་བརློད།
དགློས་དློན།
ལ་དློན་གི་ཕད།
ཚེ་རིང་དུ་ལུས་རལ་སྦངས།
ཚེ་རིང་
དུ་
ནད་དྲག་ཏུ་སྨན་བཟས།
ནད་དྲག་
ཏུ་
བ་བ།
སྨན་ཟ་བ།
ལུས་རལ་སྦློང་བ།
༣། རྣམ་དབྱེ་བདུན་པ་རེན་གནས།
དངོས་པོ་གང་ཞྱིག་གཞྱི་གང་ཞྱིག་ན་གནས་པའམ་ཡོད་པ་གཙོ་བོར་སོན་པའྱི་ལ་དོན་ཅན་གྱི་རྣམ་
དབྱེ་ལ། བདུན་པ་རེན་གནས་ཟེར།
དཔེར་ན།
དཔེར་བརློད།
རེན་གཞི།
ལ་དློན་གི་ཕད།
རེན་མཁན།
རི་རྒྱབ་ཏུ་ནློར་ལུག་ཡློད།
རི་རྒྱབ་
ཏུ་
ནློར་ལུག
རེད་ཐང་དུ་སློབ་ཕྲུག་མང་།
རེད་ཐང་
24
དུ་
སློབ་ཕྲུག
༤། དེ་ཉྱིད།
བྱ་བའྱི་ཡུལ་དང་བྱ་བ་གཉྱིས་ངོ་བོ་གཅྱིག་ལྟ་བུར་སོན་པའྱི་ལ་དོན་ཅན་གྱི་བརོད་པ་ལ། ཟེར།
དཔེར་ན།
དཔེར་བརློད།
བ་བའི་ཡུལ།
ཁྱད་ཚིག
ལ་དློན་གི་ཕད།
བ་བ།
མིག་གསལ་དུ་སློང་།
མིག་
གསལ་
དུ་
སློང་།
གཟུགས་རིང་དུ་ཕིན།
གཟུགས་
རིང་
དུ་
ཕིན།
༥། ཚེ་སྐབས།
དུས་གཙོ་བོར་སོན་པའྱི་ལ་དོན་ཅན་གྱི་བརོད་པ་ལ། ཚེ་སྐབས་ཟེར། དཔེར་ན།
དཔེར་བརློད།
ཆུ་ཚོད་དྲུག་པར་ཡི་གེ་བིས། ཞློགས་པར་ཇ་འཐུང་།
དུས་ཚོད།
ལ་དློན་གི་ཕད།
བ་བ།
ཞློགས་པ་
ར་
འཐུང་།
ཆུ་ཚོད་དྲུག་པ་
ཡང་ལ་དོན་དུ་མྱི་འགོ་བའྱི་སུ་རུ་དུ་སོགས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན།
ཨ་སུ་ར།
སུ་ལུ།
ཁྱི་ར།
ར་འཕོད།
ཐ་ན།
ན་ཀྲ།
ཀ་ལ།
ལ་ཕུག
བྱུ་རུ།
རུ་ཁག
ཀ་ཐོག་སྱི་ཏུ། ཏུ་རུ་ཀ
ལ་དུ།
དུ་བ།
25
ར་
བིས།
དེ་ཉྱིད་
སྦོང་ཚན། དང་པློ། མཐུན་སྦློར་གིས།
དཔེར་བརོད།
དོན་གི་འཇུག་ཡུལ།
གོང་ཁེར་དུ་བཟོ་གྲྭ་བཙུགས།
གཉྱིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ།
ཤྱིང་གཅོད་དུ་ས་རེ་གཡར། རང་ཡུལ་དུ་ཆུ་ཀླུང་མང༌།
བཞྱི་པ་དགོས་ཆེད།
ཕེད་ཡོལ་དུ་ཇ་འཐུང༌། ལག་རགས་སུ་ཕུལ།
བདུན་པ་རེན་གནས།
གདོང་དཀར་དུ་ཕྱིན།
བཞུགས་སར་དུ་མཇལ་ཁ་ཞུས།
དེ་ཉྱིད།
དོན་གོ་རུ་རྒྱུ་མཚན་དྱིས།
མགོན་ཁང་དུ་སྐུ་མགོན་བཞུགས། བག་ལེབ་ཇེ་སབ་ཏུ་བཏང༌།
ཚེ་སྐབས།
མཚན་ཕེད་དུ་ཕར་རྒོལ་བྱས།
གཉིས༌པ། དཔེར་བརློད་ཁག་གི་འཇུག་ཡུལ་ངློས་ཟུངས། དཔེར་ན། (མདུན་དུ་འགོ། གཉྱིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བ།)
དེབ་ཏུ་བལྟ།
།
དེབ་ཏུ་ཡོད།
།
དགོང་མོར་དེབ་ཀློག
།
ལག་ཏུ་དེབ་བཟུང༌།
།
དེབ་ཏུ་བཟོས།
དེབ་ལག་ཏུ་ཡོད།
།
།
།
ཉྱིན་གུང་དེབ་ཉོ་རུ་སོང༌།
།
།
ཁ་ཟས་མ་ཞུ་དུག་ཏུ་འགྱུར།
།
གནམ་སྔོན་པོར་མཐོང༌།
།
རྩྭ་ཐང་དུ་ལུག་ཁྱུ་མང་།
།
ཡུར་བུར་ཆུ་དངས།
དེབ་ཀློག་ཏུ་འགོ།
མཚན་ལ་རྱི་ལམ་བཏང༌།
ནམ་མཁར་གནམ་གྲུ་བཏང་།
26
། །
གསུམ༌པ། ལ་དློན་གི་ཚིག་ཕྲད་གང་འཐློབ་བསྐངས་ཏེ་འཇུག་ཡུལ་གང་ཡིན་ངློས་འཛིན་གིས། ༡། ཚལ་ཉོ་
༢། ཚལ་
༣། ཞྱིང་ཁ
༤། དགོང་མོ་
༥། ཚལ་སེར་
༦། སློབ་སྦོང་དོན་
འགོ།
(
)
ཚལ་བཏབ།
(
)
འབུ་འདུག
ཚལ་མྱི་རེད། ཕྱིན།
ཚལ་བཟས།
(
)
(
)
(
)
(
)
བཞི་པ། གཤམ་གི་དཔེར་བརློད་ངློས་འཛིན་བྱས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་བིས།
རྒྱ་མཚོའྱི་ནང་དུ་ཉ་མོ་མང་། དུས་རག་ཏུ་སློབ་གྲྭར་ཕྱིན། ཁྱིམ་དུ་ནང་སྦོང་བྲྱིས། ཤྱིང་མེ་རུ་འབར། སློབ་སྦོང་བྱེད་དུ་ཕྱིན། ལྔ་པ། དི་བར་ལན་བིས།
༡། ལ་དོན་གྱི་ཕད་བདུན་པོ་གང་དག་ཡྱིན་ནམ།
༢། ལ་དོན་ཕད་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་ལྔ་གང་དག་ཡྱིན་ནམ། ༣། རྣམ་དབྱེ་གཉྱིས་པའྱི་གོ་དོན་བྲྱིས།
༤། རྣམ་དབྱེ་བཞྱི་པའྱི་གོ་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།
༥། རྣམ་དབྱེ་བདུན་པའྱི་གོ་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ།
༦། དེ་ཉྱིད་དང་ཚེ་སྐབས་གཉྱིས་ཀྱི་གོ་དོན་གང་ཡྱིན་ནམ། དྲུག་པ། དཔེར་བརློད་འབི་རྒྱུ། •
རྣམ་དབྱེ་གཉྱིས་པ་ལས་སུ་བྱ་བའྱི་དཔེར་བརོད་ལྔ་བྲྱིས།
•
རྣམ་དབྱེ་བཞྱི་པ་དགོས་ཆེད་ཀྱི་དཔེར་བརོད་ལྔ་བྲྱིས།
•
དེ་ཉྱིད་དང་ཚེ་སྐབས་གཉྱིས་ཀྱི་དཔེར་བརོད་གསུམ་རེ་བྲྱིས།
•
•
རྣམ་དབྱེ་བདུན་པ་རེན་གནས་ཀྱི་དཔེར་བརོད་ལྔ་བྲྱིས།
ལ་དོན་དུ་མྱི་འགོ་བའྱི་སུ་རུ་དུ་སོགས་བདུན་བྲྱིས།
27
༦. ཨི་ལྡན།
ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས། གི་ཀི་གི་འི་ཡི་ལྔ་པློ། །
རྣམ་དབེ་དྲུག་པ་འབེལ་སྒ་དང༌། ། དེ་རྣམས་ས་མཐའ་ཅན་ལྔ་ནི། །
རྣམ་དབེ་གསུམ་པ་བེད་སྒ་སེ། ། སྦློར་ཚུལ་ན་མ་ར་ལ་གི། ། ད་བ་ས་ཀི་ག་ང་གི །
འ་དང་མཐའ་མེད་འི་དང་ཡི། །
ཞེས་པ་ལྟར་གྱི་ཀྱི་གྱི་འྱི་ཡྱི་བཅས་ལྔ་པོ་རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒའྱི་ཕད་དང་།
རེས་སུ་ས་མཐའ་ཞུགས་པ་ན་རྣམ་དབྱེ་གསུམ་པ་བྱེད་སྒའྱི་ཕད་ཡྱིན་ཞེས་པའོ ། ། སྒ་བཤད། ཚིག་ཕད་ལྔ་པོར་དབྱངས་ཡྱིག་ཨྱི་དང་ལྡན་པས་ཨྱི་ལྡན་ཞེས་ཟེར། དེ་དག་གྱི་སྒའྱི་སྦོར་ཚུལ་ནྱི་རེའུ་མྱིག་ལྟར་ཡྱིན། རེས་འཇུག ན་མ་ར་ལ།
ཕྲད། གྱི།
28
དེ་དག་རེ་རེའྱི་
ད་བ་ས།
ཀྱི།
འ་དང་། མཐའ་མེད།
འྱི། ཡྱི།
ག་ང་།
༡།
གྱི
ཆོས་གཉྱིས་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་གཙོ་བོར་སོན་པའྱི་ཨྱི་ལྡན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ཞྱིག་ལ།
དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒ་ཟེར། དཔེར་ན། ང་ཡྱི་དེབ་ལྟ་བུའོ། །
རྣམ་དབྱེ་
༢། བྱེད་པ་པོ་ཞྱིག་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པ་གཙོ་བོར་སོན་པའྱི་ཨྱི་ལྡན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ཞྱིག་ལ། རྣམ་དབྱེ་ གསུམ་པ་བྱེད་སྒ་ཟེར། དཔེར་ན། ངས་དེབ་ཀློག ལྟ་བུའོ། །
རེས་འཇུག་བཅུ་པོར་བྱེད་འབྲེལ་གྱི་ཕད་སྦོར་ཚུལ་གྱི་དཔེར་བརོད། རེས་འཇུག
འབེལ་སྒྲའི་དཔེར་བརོད།
བེད་སྒྲའི་དཔེར་བརོད།
རང་གྱི་དོན།
རང་གྱིས་བྱས།
ག
བདག་གྱི་ཡྱི་གེ
ད
ཁོད་ཀྱི་ལས་ཀ
ཁོད་ཀྱིས་སྒྲུབ།
བ
དེབ་ཀྱི་རྒྱབ་ཤ
ཁབ་ཀྱིས་འཚེམ།
ང
ན
གཞན་གྱི་ར།
བདག་གྱིས་བྲྱིས།
སྨན་གྱིས་གསོ།
མ
ལམ་གྱི་རོ།
ཚེ་རྣམ་གྱིས་བསལ།
ར
རྒྱལ་དར་གྱི་འགེལ་བཤད།
ཆོས་དར་གྱིས་བརྒྱབ།
ས
གོས་ཀྱི་མདོག
འ
ལ མཐའ་མེད།
མེ་མདའྱི་མདེའུ། བལ་གྱི་སྐུད་པ།
ཁོ་ཡྱི་དེབ།
ཀུན་དགས་བཏོན།
རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བཀལ། ཚོས་ཀྱིས་བསྒྱུར།
29
མོ་ཡྱིས་ཀློག
ཡང་བྱེད་འབྲེལ་གྱི་ཕད་མ་ཡྱིན་པའྱི་གྱི་སོགས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ན་གྱི
གྱི་གུ།
ཁྲུས་གྱིས།
རོགས་རམ་གྱིས།
གྱི་ལྱིང༌།
གྱི་ན་བ།
ཨ་ཡྱི་ལ
འདྱི་དག་བྱེད་སྒ་དང་། འབྲེལ་སྒ་གང་ཡང་མ་ཡྱིན་ནོ། །
ཀྱི་ཧུད།
ཡྱི་དྭགས།
(ཨི་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་གིས་དང་། ཀིས། འི། འིས། ཡིས་རྣམས་ཀི་དཔེར་བརློད་མ་རེད།)
30
སྦོང་ཚན། དང་པློ། བར་སྟློང་དུ་བྱེད་འབེལ་གི་ཕྲད་གང་འཐློབ་སྐློངས། ལུག་
སྤུ།
ལུག་
བརྡུང༌།
གཞན་
ལུགས།
གཞན་
སྤེལ།
རྭ་ཅོ།
འབྲོང་ ཐབ་
མེ།
འབྲོང་
བཟས།
སབ་
གཅུན།
གཉིས་པ། བྱེད་འབེལ་གི་ཕྲད་ལ་ནློར་བཅློས་བྱློས། ཀ) བཀྲ་ཤྱིས་ཀྱི་སྨྱུ་གུའྱི་ཡྱི་གེ་བྲྱིས། ཁ) ངའྱི་ཁའྱི་སྐད་ཆ་བཤད།
ག) ངས་ལག་པ་གཡས་པས་ས་རེས་ཡུ་བ་འཇུས། ང) ངས་ཁས་སྦུག་གྱིས་སོ་དེ་སྨན་པས་བཀོག
ཅ) གངས་རྱིས་རྭ་བས་བསྐོར་བས་བོད་ཀྱིས་ཡུལ། གསུམ་པ། འགིག་ནློར་གི་རྟགས་རྒྱློབས། ངས་ལག་པ།
(
)
ངས་མེ་ཏོག
(
)
ངས་མཐོང་བྱུང༌། ངས་ཡྱི་གེ་བྲྱིས། ངས་ཡྱི་གེ
ངས་ལས་ཀ
ངས་སློབ་གྲྭར་འགོ། ངས་གཉྱིད་ཉལ།
( ( ( ( ( (
) ) ) ) ) )
བཞི་པ། དཔེར་བརློད་གཉིས་ཀི་ཁྱད་པར་དབྱེ་འབྱེད་དང་འགེལ་བཤད་དགློས།
ཁྱིས་ཤ་བཟས། ཁྱིའི་ཤ་བཟས།
31
ལྔ་པ། རྟགས་ཡློད་པ་རྣམས་བྱེད་འབེལ་གཉིས་གང་ཡིན་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ངག་ཐློག་ནས་ཤློད་དགློས། གཞོན་ན་ུདྲུག་གྱི་རོགས་བརོད་ལས།
སྨན་གྱི་ཤྱིང་དང་དུག་གྱི་ནགས་ཚལ་ས་གཞྱིའྱི་ངོས་ལ་མཉམ་དུ་སྐྱེ་ཡང་ཕན་དང་གནོད་པའྱི་རང་བཞྱིན་
ཅན་གྱི་ནུས་པ་སོ་སོར་སྨྱིན་པར་མཐོང་། ནོར་བཟང་གྱི་རྣམ་ཐར་ལས།
རྔོན་པས་མྱི་གསང་ཁོད་ལ་དང་པོར་ཞུ། །ཁེད་ཀྱིས་ལེགས་ཉེས་བང་དོར་བསན་དུ་གསོལ། ། དྲུག་པ། དི་བ་རྣམས་ལ་ལན་བིས།
༡། ཨྱི་ལྡན་གྱི་ཕད་ལྔ་གང་དག་ཡྱིན་ནམ། ༢། འབྲེལ་སྒའྱི་གོ་དོན་བྲྱིས། ༣། བྱེད་སྒའྱི་གོ་དོན་བྲྱིས།
༤། འབྲེལ་སྒ་དང་བྱེད་སྒའྱི་ཕད་ལ་ཁད་པར་གང་ཡོད་དམ། ༥། ད་དག་ཡོད་སར་ཨྱི་ལྡན་གྱི་ཕད་གང་འཐོབ་བམ།
༦། གྱི་སོགས་བྱེད་འབྲེལ་གྱི་སྒ་མ་ཡྱིན་པ་གང་དག་ཡོད་དམ།
རིམ་བཞིན་བརེགས་པའི་འབེལ་གཞི།
32
༧. རྒྱན་སྡུད།
ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས།
ཀང་ཡང་འང་གསུམ་རྒྱན་སྡུད་དེ། ། ག་ད་བ་ས་དྲག་མཐར་ཀང༌། ། ང་ན་མ་ར་ལ་མཐར་ཡང༌། །
འ་དང་མཐའ་མེད་འང་དང་ཡང༌། །
ཞེས་པ་ལྟར་ཀང་ཡང་འང་བཅས་ཕད་གསུམ་པོ་ལས་རེས་འཇུག་ག་ད་བ་ས་བཞྱི་དང༌།
ད་དག་
གྱི་མཐར་ཀང་དང༌། རེས་འཇུག་ང་ན་མ་ར་ལ་ལྔ་ཡྱི་རེས་སུ་ཡང་དང༌། རེས་འཇུག་འ་དང་མཐའ་ མེད་དེ་རེས་འཇུག་མེད་པའྱི་མཐར་འང་དང་ཡང་གཉྱིས་གང་བདེར་སྦར་དགོས།
སྒ་བཤད་ནྱི། ཀང་ཡང་འང་གསུམ་ཚིག་རྒྱན་གཉྱིས་དང་སྡུད་པ་ལ་འཇུག་པས་ན། རྒྱན་སྡུད་ཟེར། རྒྱན་སྡུད་ཀྱི་ཕད་རེས་འཇུག་བཅུ་དང་སྦོར་ཚུལ། དཔེར་ན། ག
ཐུག་ཀང་ངོ་མ་ཤེས།
ད
ཡོད་ཀང་སྤོད་མ་ཤེས།
ང
ན
མཐོང་ཡང་མ་ཤེས།
གཞན་ཡང་མང་པོ་ཡོད། 33
བ
ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་ཀང་མ་བྱས།
མ
འགོ་བསམ་ཡང་དུས་ཚོད་མེད།
ར
སྔར་ཡང་མཐོང་མོང་།
འ
ཀུན་དགའ་ཡང་སླེབས།
ལ
སྦྲུལ་ཡང་མཐོང༌།
ས
ཞལ་བཞེས་ཀང་གནང་སོང༌།
མཐའ་མེད། མེ་ཡང་འབར། ལྟ་བུའོ། །
༡། རྒྱན་ནྱི་ཚིག་མཛེས་པར་བྱེད་པའྱི་ཆོས་ཏེ་དབྱེ་ན་གཉྱིས་ཡོད། ཚིག་སྔ་ཕྱི་གཉྱིས་མཐུན་པའྱི་ རྒྱན་དང༌། ཚིག་སྔ་ཕྱི་གཉྱིས་མྱི་མཐུན་པའྱི་རྒྱན་བཅས་སོ། །
མཐུན་པའྱི་ཚིག་རྒྱན་ནྱི། དཔེར་ན།
བཞྱིན་མཛེས་ཀང་མཛེས།
གོང་ཡང་མཐོ་ལ་འོས་ཀང་འོས། ལྟ་བུ་དང༌།
མྱི་མཐུན་པའྱི་ཚིག་རྒྱན་ནྱི། དཔེར་ན།
ཐུགས་སེམས་བཟང་ཡང་ཐབས་བྱུས་ཞན།
སེར་སྣ་ཆེ་ཡང་གཉེན་ལ་སེར། ལྟ་བུའོ། །
༢། སྡུད་པ་ནྱི། སྡུད་པ་ལ་གོང་མས་འོག་མ་སྡུད་པ། འོག་མས་གོང་མ་སྡུད་པ། གཞྱི་
མཐུན་སྡུད་པ་སོགས་དབྱེ་བ་མང་དུ་ཡོད་ཀང་འདྱིར་སྤོ་བར་མྱི་བྱའོ། ། དཔེར་ན།
34
ལྷས་ཀང་ཆར་འབེབས་ན་ཀླུ་རྣམས་ལྟ་ཅྱི་སྨོས།
དགེ་རྒན་ཡང་སློབ་སྦོང་ལ་བརྩོན་ན་སློབ་མ་ལྟ་ཅྱི་སྨོས། ཁོང་སློབ་གྲྭར་འགོ་ན་ང་ཡང་འགོ། ལྟ་བུའོ། །
གཞན་ཡང༌། རྒྱན་སྡུད་ཀྱི་ཕད་མ་ཡྱིན་པའྱི་ཀང་སོགས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན།
ཀང་ངེ་ཀོང་ངེ་།
ལྟ་བུའོ། །
འང་གུ།
ཧ་ཡང༌། ཡང་དག
35
སྦོང་ཚན། དང་པློ། དཔེར་བརློད་ངློས་ཟུངས། ༡། མཛེས་ཀང་མཛེས།
(མཐུན་པའྱི་ཚིག་རྒྱན།) ལྟ་བུ།
༣། མཛེས་པའང་ཡྱིན་ལ་མདོག་ཀང་དཀར།
(
༢། ཕྱུག་ཀང་སེར་སྣ་ཆེ།
༤། གོ་དོན་ཚང་མ་བཤད་ཀང་བཤད།
༥། ཤར་ནས་ཉྱི་མ་ཤར་ཡང་ཉྱི་འོ ད་མྱི་ཕོག
(
)
(
)
(
༦། ལག་པ་ཡང་བཅག
(
གཉིས་པ། རྒྱན་སྡུད་ཀི་ཕྲད་ཐློབ་ཐང་ལྟར་སྐློངས། ཀ ངོ་གདོང་མཛེས་ལ་གཟུགས་
ཁ། ཨུཏྤལ་
ཡྱིན་ལ་སྔོན་པོ་
ང་། གར་
འཁབ་ཅྱིང་གླུ་
ག དང་གཏམ་བཤད་
ལེགས། ། དཔལ་
ཡྱིད་མ་ཆེས།
ཡྱིན།
ལེན།
གསུམ་པ། མཐུན་སྦློར་བགིས་ཏེ་འཇུག་ཡུལ་ངློས་ཟུངས། གདློང་མཛེས་
ལུས་སློབས་ཞན་ མཁས་
གཟུགས་ཆུང་
རིག་པ་དམན་ ཁ་སྐློམ་ ང་
སྤློད་པ་ངན། ཀང་
ཡང་ འང་
བརློན་འགྲུས་ཆེ། སྐློམ།
བིས་པ་ཡིན། སེམས་ནག
ཡློན་ཏན་ཆེ།
བླློ་རིག་གསལ།
36
) ) )
འབར་ལ་ཡྱིད་
འཕོག །
བཞི་པ། ཚིགས་བཅད་ནང་གི་རྒྱན་སྡུད་ཀི་ཕྲད་དང་། ནང་གསེས་གང་ཡིན་མཆན་ཁློད་ཅིག དམངས་གཞས་ལས།
བལྟས་ཀང་མྱིག་གྱིས་མྱི་མཐོང་། །རྱི་མགོ་སྨུག་པས་གཡོགས་སོང་། །བོས་ཀང་རྣ་བས་མྱི་ཚོར། །སྐད་སྒ་རླུང་ པོས་ཁེར་སོང་། །
མདོ་མཛངས་བླུན་ལས།
བུ་ངུས་པའྱི་སྐད་ཀྱིས་ཁོ་མོ་ཡང་ཕྱིར་སངས་ནས། བུ་ཆེ་བ་ནྱི་ཁུར་དུ་ཐོགས། བུ་ཆུང་བ་ནྱི་པང་པར་ཁེར་ཏེ་ ངུ་ཞྱིང་སོང་བ་ལས་ལམ་ཡང་དབེན་པ་ཞྱིག་སེ། མྱི་འགའ་ཡང་མ་འགྲུལ་བས་གོགས་ཀང་མ་རེད་དོ། །
ལྔ་པ། དི་བར་ལན་རེ་བིས།
༡། རྒྱན་སྡུད་ཀྱི་ཕད་གསུམ་པོ་གང་དག་ཡྱིན་ནམ། ༢། རྒྱན་སྡུད་ཀྱི་ཕད་སྦོར་ཚུལ་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན་ནམ། ༣། ཚིག་རྒྱན་ལ་དབྱེ་ན་གང་དག་ཡོད་དམ།
37
༨. ལྷག་བཅས།
ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས།
ཏེ་དེ་སེ་གསུམ་ལྷག་བཅས་ཏེ། ། ན་ར་ལ་ས་དྲག་མཐར་ཏེ། ། ད་དེ་ག་ང་བ་མ་འ། །
མཐའ་མེད་རྣམས་ལ་ས་སེ་འཐློབ། ། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཏེ་དེ་སེ་གསུམ་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཕད་གསུམ་ཡྱིན། སྒའྱི་སྦོར་ཚུལ་ནྱི། མྱིང་
མཐའྱི་རེས་འཇུག་ན་ར་ལ་ས་དང་། ད་དག་བཅས་ཀྱི་མཐར་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཕད་ཏེ་དང༌། རེས་ འཇུག་ད་ཡྱི་རེས་སུ་དེ། རེས་འཇུག་ག་ང་བ་མ་འ་དང༌། མཐའ་མེད་དེ་རེས་འཇུག་མེད་པ་བཅས་ ཀྱི་མཐར་སེ་བཅས་འཐོབ་བོ། །
སྒ་བཤད་ནྱི། ཕད་དེ་དག་སྦར་བས་བསན་བྱ་ལྷག་མ་ཡོད་པ་གོ་བར་བྱེད་པས་ན། ལྷག་བཅས་
ཞེས་བརོད།
38
དེ་ཡང་དཔེར་བརོད་དང་སྦར་ཏེ་རེའུ་མྱིག་ཏུ་བཀོད་པ་གཤམ་གསལ། རེས་འཇུག
ལྷག་བཅས་ཀི་ཕྲད།
ང
སེ
ག ད
ན
བ
སེ
ཆུ་བཀག་སེ་བསྐིལ།
དེ
བཤད་དེ་གློ
ཏེ
སེ
དགའ་སེ་ལློག
ར
ཏེ
ས
མཐའ་མེད།
གསན་ཏེ་བཞུགས།
ཐློབ་སེ་དགའ།
སེ
ལ
མཐློང་སེ་བློས།
སེ
མ འ
དཔེར་བརོད།
ཏེ ཏེ
སེ
བཀྲམ་སེ་སྐམ། སྦར་ཏེ་ཕིན།
འགུལ་ཏེ་འགྲློ།
གནས་ཏེ་འཚོ། །
མགུ་སེ་གླུ་བླངས།
ལྷག་བཅས་ལ་དབྱེ་ན། ༡ མཚམས་སྦོར་བའྱི་ལྷག་བཅས་དང༌། ༢ དམ་བཅའ་བའྱི་ལྷག་བཅས།
༣ གཞན་འདེན་པའྱི་ལྷག་བཅས་བཅས་གསུམ་ཡོད།
༡། མཚམས་སྦོར་བའྱི་ལྷག་བཅས་ནྱི། བྱ་བ་གཉྱིས་མཚམས་སྦོར་བྱེད་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཕད་ཏེ་སེ་དེ་ གསུམ་ལ་ཟེར།
དཔེར་ན།
རོ་འཕངས་ཏེ་ཕོག ཇ་བསྐོལ་ཏེ་འཐུང༌། གཤོག་པ་བརྐྱངས་ཏེ་འཕུར། ལྟ་བུ། 39
༢། དམ་བཅའ་ལྷག་བཅས་ནྱི། གང་ཞྱིག་དམ་བཅའ་བའྱི་དོན་དེ་ཉྱིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྷག་མ་ཡོད་པ་ བསན་པའྱི་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཏེ་དེ་སེ་གསུམ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན།
དཀོན་མཆོག་ལ་གསུམ་སེ། སངས་རྒྱས་དང༌། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ནོ། ། མེ་ཡོད་དེ། དུ་བ་མཐོང་བས་སོ། །
སངས་རྒྱས་ཏེ། མ་རྱིག་པའྱི་གཉྱིད་ལས་སངས་ཤྱིང་ཤེས་བྱར་བོ་གོས་རྒྱས་པས་སོ། །ལྟ་བུ།
༣། གཞན་འདེན་པའྱི་ལྷག་བཅས་ནྱི། མཚམས་སྦོར་བ་དང་། དམ་བཅའ་བ་ལས་གཞན་པའྱི་ བསན་བྱ་ལྷག་མ་ཡོད་པ་ཙམ་འདེན་པའྱི་ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཏེ་དེ་སེ་གསུམ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། སེང་ན་ལྷ་སེ། འོག་ན་ཀླུ་གནས་སོ། །ལྟ་བུའོ། །
གཞན་ཡང༌ལྷག་བཅས་མ་ཡྱིན་པའྱི་ཏེ་དེ་སེ་གསུམ་ཡང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། ཏེ་ཏེ། ཏེ་སེ།
སེ་ཡུ།
བྱ་དེ། དེ་ཕོ་ལྟ་བུའོ། །
40
སྦོང་ཚན། དང་པློ། ལྷག་བཅས་ཀི་ཕྲད་གང་འཐློབ་སྐློངས། ཀ) སྐད་ཆ་ལབ་
བསྡད།
བཟས།
ཁ) ས་ལ་བསྡད་
ག) ཁ་ལག་བཟས་
ལག་པ་བཀྲུས།
ཅ) ཡར་ལངས་
སྨོན་ལམ་བཏབ།
ཇ) བརས་བཅོས་སྤངས་
ཕན་ཐོགས་སྒྲུབ།
ས་ལ་འཕོ།
ང) ཆུས་སྣོད་གང་
བཟུང་།
ཆ) ལག་པ་བརྐྱངས་
སྣང་མེད་ལུས།
ཉ) གཉྱིད་ཤོར་
ཏ) ཡྱིད་དགའ་ ཐ) ཡ་ང་
འཛུམ་བསན།
སྐྱབས་འཇུག་ཞུས།
གཉིས་པ། དཔེར་བརློད་རྣམས་ལྷག་བཅས་ཀི་ནང་གསེས་གང་ཡིན་ངློས་བཟུང་ནས་གུག་རྟགས་སུ་བིས། བགད་དེ་སོ་བསན།
(
)
རླུང་ནྱི་ཡང་སེ་མེ་ནྱི་ཚ།
(
)
ཆུ་སྐྱེས་ཏེ་ཆུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡྱིན་ནོ། །
(
)
གསུམ་པ། རྟགས་ཡློད་པའི་ཕྲད་རྣམས་ལྷག་བཅས་ཀི་ནང་གསེས་གང་ཡིན་ངློས་འཛིན་གིས།
དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ལས།
མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཉྱིས་ཡོད་དེ༵། འཇྱིག་རེན་བང་དོར་གྱི་ཚུལ་མ་འདེས་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་
དང་། དམ་པའྱི་ཆོས་ཀྱི་བང་དོར་གྱི་ཚུལ་མ་འདེས་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་སེ༵་རྣམ་པ་གཉྱིས་སུ་གསུངས། རེ་མྱི་ལ་རས་པའྱི་རྣམ་ཐར་ལས།
དེར་རེ་བཙུན་ཆེན་པོ་ཞལ་འཛུམ་པ་དང་བཅས་ཏེ༵། རས་ཆུང་བ། ཁོ་བོར་ཆ་རྒྱུས་ཁོད་ཆེ་ནའང་འདྱི་ན་ལན་ བཏབ་པར་བྱ་སེ༵། ངའྱི་རུས་ཁྱུང་པོ། རྱིགས་ཇོ་སས། ང་རང་མྱི་ལ་རས་པ་ཡྱིན། 41
བཞི་པ། འབི་རྒྱུ།
༡། ལྷག་བཅས་ཀྱི་གོ་དོན་བྲྱིས།
༢། ལྷག་བཅས་ལ་ཕད་ག་ཚོད་ཡོད་པ་རེ་རེ་བཞྱིན་བྲྱིས། ༣། ལྷག་བཅས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སོ་སོར་དཔེར་བརོད་རེ་བྲྱིས།
༤། ལྷག་བཅས་ཀྱི་ཕད་རྣམས་རེས་འཇུག་བཅུ་དང་སྦར་བའྱི་དཔེར་བརོད་རེ་བྲྱིས། ༥། ལྷག་བཅས་སུ་མྱི་འཇུག་པའྱི་ཏེ་དེ་སེ་གསུམ་གྱི་དཔེར་བརོད་རེ་བྲྱིས། ༦། ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ནས་ལྷག་བཅས་བསན་པའྱི་རྩ་ཚིག་བྲྱིས།
42
༩. འབེད་སྡུད།
ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས།
གམ་ངམ་དམ་ནམ་བམ་མམ་འམ། །
རམ་ལམ་སམ་ཏམ་འབེད་སྡུད་དེ། །
སྦློར་ཚུལ་སར་བསྡུའི་སྐབས་དང་མཚུངས། །
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར།
གམ་ངམ་དམ་ནམ་བམ་མམ་འམ་རམ་ལམ་སམ་ཏམ་བཅས་ཕད་བཅུ་
གཅྱིག་ལ་འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་ཕད་ཟེར་ཞྱིང༌། དེའྱི་སྦོར་ཚུལ་ནྱི་སླར་བསྡུའྱི་སྐབས་དང་འད་སེ། དག་ ཡོད་ཏམ་དང་མཐའ་མེད་འམ། གཞན་རྣམས་མྱིང་མཐའྱི་རེས་འཇུག་དང་མཐུན་པར་སྦར་ཞེས་པ་ ལྟར་ཡྱིན།
སྒ་བཤད་ནྱི། དབྱེ་གཞྱི་གཅྱིག་ལས་དབྱེ་བ་དུ་མ་སོ་སོར་འབྱེད་པ་དང་། དབྱེ་བ་དུ་མ་དབྱེ་གཞྱི་ གཅྱིག་གྱི་སེང་དུ་སྡུད་པས་ན་འབྱེད་སྡུད་ཟེར། རེས་འཇུག་དང་སྦར་ན། ག) ང)
ད)
རག་གམ་མྱི་རག
མཐོང་ངམ་མྱི་མཐོང༌།
ཡོད་དམ་མེད།
43
ན)
བ)
མ)
འ)
ར)
ལ)
ས)
མཐའ་མེད། ད་དག
ན)
ར)
ལ)
ཡྱིན་ནམ་མ་ཡྱིན།
ཐུབ་བམ་མྱི་ཐུབ།
དམ་མམ་ལྷོད།
དཀའ་འམ་སླ།
དཀར་རམ་ནག
གསལ་ལམ་མྱི་གསལ།
བྱས་སམ་མ་བྱས། སའམ་ཆུ། ཕྱིནད་ཏམ།
གྱུརད་ཏམ།
བསལད་ཏམ། ལྟ་བུའོ། །
༡། འབྱེད་པ་ནྱི། དེ་ཡང་དབྱེ་གཞྱི་སྔོན་དང་དབྱེ་བ་རེས་སུ་དངས་པ་ལ་འབྱེད་པ་ཡྱིན
དཔེར་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་ནྱི། གཟུགས་སམ། ཚོར་བའམ། འདུ་ཤེས་སམ། འདུ་བྱེད་དམ། རྣམ་པར་ ཤེས་པའོ། །ལྟ་བུའོ། །
༢། སྡུད་པ་ནྱི། དབྱེ་བ་སྔོན་དུ་བཀོད་དེ་དབྱེ་གཞྱི་རེས་སུ་དངས་ན་སྡུད་པ་ཡྱིན།
དཔེར་ན། གཟུགས་སམ། ཚོར་བའམ། འདུ་ཤེས་སམ། འདུ་བྱེད་དམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནྱི་ཕུང་
པོ་ལྔའོ། །ལྟ་བུའོ། །
44
༣། གཞན་ཡང༌། འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་ཕད་དྱི་བའྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་དཔེར་ན། ཅྱི་ཡྱིན་ནམ། ཡོད་དམ། བྱས་སམ། ལྟ་བུའོ། །
༤། ཐེ་ཚོམ་ལ་འཇུག་པ་དཔེར་ན། ཡྱིན་ནམ་མྱིན། ཡོད་དམ་མེད། ལྟ་བུའོ། །
༥། གདམ་ང་ལ་འཇུག་པ་དཔེར་ན། གངས་ཅན་ནམ་བོད། མཁས་པའམ་བླུན་པོ་གང་ཡྱིན་ཡང༌། ལྟ་བུའོ། །
༦། འབྱེད་སྡུད་ལ་མྱི་འཇུག་པའྱི་གམ་སོགས་ཀང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། བ་གམ།
གམ་པ་ལ།
ངམ་ངམ།
ངམ་གནག
གེགས་བམ།
བམ་པོ།
བུ་རམ།
རམ་འདེགས།
སོ་ནམ།
རྒྱ་ལམ། གཽ་ཏམ།
ནམ་མཁའ། ལམ་ལུགས། ཏམ་བུ་ར།
གཡར་དམ། སོ་སམ།
འདྱི་དག་འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་སྒ་མྱིན། (འབེད་སྡུད་ཕད་མ་ཡིན་པའི་འམ་མ་རེད།)
45
དམ་བཅའ། སམ་ཊ།
སྦོང་ཚན། དང་པློ། འབྱེད་སྡུད་ཀི་ཕྲད་གང་འཐློབ་པ་ཁ་སྐློངས། ཆུ་བཀག༌
མ་བཀག
དཀར་ཡོལ་ལ་ཆུ་
སག་གྱི་ཁ་ནས་ཐར་
ཇ་བླུགས་པ་གང་ལྟར། མྱི་ཐར།
རྩ་བའྱི་ཁ་དོག་བཞྱི་ནྱི། དཀར་པོ༌
། སེར་པོ་
ལོ་གཅྱིག་ལ་ཉྱིན་གངས་ག་ཚོད་ཡོད་
།
འདྱི་ནྱི་མྱི་
ཅྱི་ཡྱིན།
། དམར་པོ་
གཉིས་པ། འབྱེད་སྡུད་ཀི་སྒ་རྣམས་དློན་གང་ལ་འཇུག་པར་ངློས་འཛིན་གིས།
། སྔོན་པོ་བཅས་སོ། །
ཀ) སྙྱིང་ངམ། གོ་བའམ། མཆྱིན་པའམ། མཚེར་བའམ། མཁལ་མ་ནྱི་དོན་ལྔའོ། །
(
)
ག) འགྱིག་གམ་མྱི་འགྱིག་བརར་ཤ་མྱི་ཆོད།
(
)
ཁ) མྱི་འགྱུར་བའྱི་བདེན་དོན་ཡོད་དམ་མེད།
ང) རྱི་མགོ་ན་མཚོ་ཞྱིག་འདུག་ཟེར་བ་ཤེས་སམ།
( (
) )
ཅ) བཀྲ་ཤྱིས་རགས་བརྒྱད་དེ། གདུགས་སམ། གསེར་ཉའམ། བུམ་པའམ། དུང་དཀར་རམ། པད་མའམ། དཔལ་བེའུའམ། རྒྱལ་མཚན་ནམ། འཁོར་ལོ་བཅས་སོ། །
(
)
གསུམ་པ། འབྱེད་སྡུད་ཀི་སྒ་རྣམས་འཇུག་ཡུལ་གང་ཡིན་ངློས་འཛིན་བྱློས།
གཞོན་ནུ་ཟླ་མེད་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལས།
སྱིད་པ་གཞོན་ནུ་འོང་བ་ལེགས་སོ། །འཚོ་བ་བདེ་འམ། བསྐྱོད་པ་ཡང་ངམ། ངལ་ཞྱིང་དུབ་པར་མ་གྱུར་ཏམ། དེ་ནྱི་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བརོད། དུང་དཀར་གྱི་སུམ་འགེལ་ལས།
རྒྱ་ཤུག་གམ། ཆུ་ཤྱིང་ངམ། ཙན་དན་ནམ། མ་ངན་མེད་དམ། སེ་ཡབ་བམ། སྦར་བ་ལ་སོགས་པ་ཤྱིང་གྱི་ རྱིགས་མང་དུ་ཡོད་དོ། །
46
བཞི་པ། དི་བར་ལན་བིས།
༡། ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས་འབྱེད་སྡུད་སོན་པའྱི་རྩ་ཚིག་གང་ཡྱིན་ནམ། ༢། འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་ཕད་སྦོར་ཚུལ་ཅྱི་འད་ཡྱིན་ནམ།
༣། རེས་འཇུག་བཅུ་པོ་སོ་སོའྱི་མཐར་འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་ཕད་འཇུག་ཚུལ་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན་ནམ། ༤། འབྱེད་པ་དང་སྡུད་པའྱི་ཁད་པར་གང་ཡྱིན་ནམ།
རིག་པ་འདོན་པ་
ཙི་ཙི་དང་གླང་ཆེན། ཁྱེད་ཀིས་མཁྱེན་གསལ་ལྟར།
སྔློན་གཞི་རིམ་འློག་མའི་སློབ་ཚན་ནང་ཙི་ཙིས་གླང་
ཆེན་བསངས་ནས་ཁློང་གཉིས་གྲློགས་པློ་ཆགས་པ་ཡིན་མློད། ཡང་ཉིན་ཞིག་ཙི་ཙིས་
རྦག་རྦག་བཏང་ནས་གླང་ཆེན་རྒྱབ་ཏུ་བཞློན་ཏེ་ཨ་མལ་ཀྲིག་སེའི་Amartexཚོང་
ཁང་དུ་བཟའ་ཆས་ཉློ་བར་ཕིན། སབས་མ་ལེགས་པར་ལམ་བར་དུ་ཤིང་སློང་གཅིག་ ལ་རྡུང་ཁ་ཤློར་བ་རེད།
གླང་ཆེན་རྒྱབ་ཏུ་བཞློན་ཡློད་ཀང་དྲན་མེད་བརྒྱལ་བ་དང་ཙི་ཙི་རྦག་རྦག་གཏློང་མཁན་ ཡིན་པས་མདུན་དུ་ཡློད་ཀང་དྲན་པ་འཐློར་མེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ། ཅི་ སེ་ལན་དེ་ཁྱེད་ཀིས་མ་ཤེས་ན་ཤློག་གྲངས། 61 ལ་གཟིགས།
47
༡༠. འབྱུང་ཁུངས་དང་འབོད་སྒྲ།
༈ རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས།
སྒ་བཤད་ནྱི། གང་ཞྱིག་གང་ལས་བྱུང་བའམ་བྲལ་བའྱི་དོན་ཅན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ལ་རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་ འབྱུང་ཁུངས་ཟེར།
ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས།
ནས་ལས་འབྱུང་ཁུངས་དགར་སྡུད་དེ། །
འབྱུང་ཁུངས་དངློས་ལ་གང་སྦར་འཐུས། །
རིགས་མཐུན་དགར་ནས་མི་མཐུན་ལས། ། སྡུད་ལ་ནས་སྒ་ཁློ་ན་འཇུག །
ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ནས་ལས་གཉྱིས་རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་དང༌། དགར་བ། སྡུད་པ་ བཅས་དོན་གསུམ་ལ་འཇུག པ་དང༌།
འབྱུང་ཁུངས་དངོས་ཡྱིན་ན་ནས་ལས་གཉྱིས་གང་བདེར་སྦར་ཆོག་
རྱིགས་མཐུན་པ་དགར་བ་ལ་ནས་དང༌།
རྱིགས་མྱི་མཐུན་པ་དགར་བ་ལ་ལས་སྦོར་
དགོས། སྡུད་པ་ལ་ནས་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་ལས་སྒ་མྱི་འཇུག་ཅེས་པའྱི་དོན་ནོ། །
༡། འབྱུང་ཁུངས་ལ་དངོས་དང་ཆ་འད་བ་གཉྱིས་ཡོད་པ་ལས། འབྱུང་ཁུངས་དངོས་ནྱི། རྒྱ་མཚོ་ 48
ནས་ནོར་བུ་དང༌། བ་ལས་འོ་མ་ལྟ་བུ་ཡྱིན། འབྱུང་ཁུངས་ཆ་འད་བ་ནྱི། ར་ནས་ལྷུང་དང༌། འོ་མ་ ལས་ཞོ་ལྟ་བུ་ཡྱིན།
༢། དགར་བ་ནྱི། དགར་གཞྱི་གང་ཞྱིག་ལས་དགར་ཆོས་གང་ཞྱིག་ལོགས་སུ་བཀར་བ་ལ་དགར་ བ་ཟེར།
དགར་བ་ལ་རྱིགས་མཐུན་པ་དང༌།
རྱིགས་མྱི་མཐུན་པ།
ཐ་དད་ཙམ་དུ་དགར་བ་
བཅས་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། རྱིགས་མཐུན་དགར་བ་ནྱི། མྱི་ཡྱི་ནང་ནས་གེ་སར་མཆོག་ལྟ་བུ་དང༌།
རྱིགས་མྱི་མཐུན་དགར་བ་ནྱི། མྱི་ལས་ལྷ་མཛེས་ལྟ་བུ་ཡྱིན། ཐ་དད་ཙམ་དུ་དགར་བ་ནྱི། ཁ་དོག་ ལས་གཟུགས་ནྱི་གཞན་ལྟ་བུའོ། ། ༣།
སྡུད་པ་ནྱི།
དུས་སོགས་ཚད་འཛིན་ཅྱིང་སྡུད་པ་ཞྱིག་ཡྱིན།
སྡུད་པ་ལ་ཡུལ་སྡུད་པ་དང༌།
དུས་སྡུད་པ། གངས་སྡུད་པ། དངོས་པོ་སྡུད་པ་བཞྱི་ཡོད་པ་ལས། ཡུལ་སྡུད་པ་ནྱི། གཞྱིས་རྩེ་ནས་
ལྷ་ས་བར་ལྟ་བུ་དང༌། དུས་སྡུད་པ་ནྱི། དེ་རྱིང་ནས་སང་ཉྱིན་བར་ལྟ་བུ། གངས་སྡུད་པ་ནྱི། བཅུ་
ནས་བརྒྱ་བར་ལྟ་བུ། དངོས་པོ་སྡུད་པ་ནྱི། མགོ་ནས་རྐང་པ་བར་ལྟ་བུའོ། ། རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པའྱི་ཚིག་ཕད་མ་ཡྱིན་པའྱི་ནས་ལས་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། གོ་ནས།
ནས་རྩམ།
ཕག་ལས།
ལས་ཀ
49
༈ རྣམ་དབེ་བརྒྱད་པ་འབོད་སྒྲ། ལེགས་བཤད་ལློན་དབང་ལས།
ཀེ་དང་ཀྭ་ཡེ་བློད་སྒ་སེ། །
ཕལ་ཆེར་མིང་གི་ཐློག་མར་སྦློར། །
ཞེས་གསུངས་པའྱི་དོན་ནྱི། ཀེ༌དང་། ཀྭ་ཡེ། གཞན་ཡང་ཤུགས་སུ་བསན་པའྱི་ཝ་ཡེ་གསུམ་ནྱི་ རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་པ་འབོད་པའྱི་སྒ་ཡྱིན་པ་དང༌། དགོས་པའྱི་དོན་ནོ། །
མང་ཆེ་བ་འབོད་སའྱི་ཡུལ་གྱི་ཐོག་མར་སྦར་
དེ་ཡང་རང་ལས་ཆེ་བ་ལ་ཀེ་སྦར་དགོས་པ། དཔེར་ན། ཀེ་དྱིན་ཆེན་ཕ་མ་ལྟ་བུ་དང༌། རང་དང་
མཉམ་པ་ལ་ཀྭ་ཡེ་སྦར་དགོས་པ། དཔེར་ན། ཀྭ་ཡེ་གོགས་པོ་ལྟ་བུ། རང་ལས་ཆུང་བ་ལ་ཝ་ཡེ་
སྦར་དགོས་པ། དཔེར་ན། ཝ་ཡེ་བུ་ཆུང་ལྟ་བུའོ། །
50
སྦོང་ཚན།
༈ འབྱུང་ཁུངས།
དང་པློ། མཐུན་སྦློར་གིས། འབྱུང་ཁུངས་དངོས།
—
གཅྱིག་ནས་བཅུ་བར།
རྱིགས་མཐུན་དགར་བ།
—
ཁབ་རྩེ་ནས་ཁབ་མྱིག་བར།
འབྱུང་ཁུངས་ཆ་འད་བ། རྱིགས་མྱི་མཐུན་དགར་བ།
— —
ས་ནས་རྩྭ་སྐྱེ།
ར་ཡྱི་ནང་ནས་རྐྱང་པོ་ལེགས།
དུས་སྡུད་པ།
—
རྒྱ་གར་ནས་བོད་བར།
གངས་སྡུད་པ།
—
དེ་རྱིང་ནས་སང་ཉྱིན་བར།
ཡུལ་སྡུད་པ།
དངོས་པོ་སྡུད་པ།
— —
ར་ལས་ལྷུང་།
མྱི་ལས་ལྷ་མཛེས།
གཉིས་པ། ར་ཚིག་ལ་འགེལ་བཤད་བིས།
རྱིགས་མཐུན་དགར་ནས་མྱི་མཐུན་ལས། །སྡུད་ལ་ནས་སྒ་ཁོ་ན་འཇུག ། གསུམ་པ། ནས་ལས་ཀི་འཇུག་ཡུལ་ངློས་འཛིན་གིས། ཀ ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འབུས།
(
)
ག ལོ་མགོ་ནས་ལོ་མཇུག་བར།
(
)
ཁ། བྲག་ནས་ལྷུང་།
(
ང་། སྣ་ཁུང་ནས་དབུགས་བཏང་།
ཅ། བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནྱི་ཡྱི་གེ་སློབ་པའོ། །
( (
) ) )
བཞི་པ། ནས་ལས་གཉིས་གང་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ཏེ་ངློས་འཛིན་བྱློས། དགེ་ལྡན་ལེགས་བཤད་ལས།
ཕྱུགས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་པོ་ཆེ་མཆོག་ཡྱིན་ཞྱིང་། དེའྱི་ནང་གྱི་གང་ཆེན་འཁུན་པ་ནྱི་གང་པོ་ཆེ་སོང་ལ་རེ་རེ་
ལས་མྱི་འབྱུང་།
51
བྱ་སྤེལ་གཏམ་རྒྱུད་ལས།
དུས་ད་ལན་བོ་ལྡན་ཁེད་གཉྱིས་ཀྱིས། །ཚིག་སྙན་པོ་མགྱིན་པའྱི་ལམ་ནས་བཤད། །ཐབས་མཁས་པ་རྒྱ་མཚོའྱི་ མཐའ་ནས་བསྐོར། །དོན་ནོར་བུ་རྒྱ་མཚོའྱི་གཏྱིང་ནས་བངས། །
༈ འབོད་སྒྲ། དང་པློ། འབློད་པ་གསལ་བྱེད་ཀི་སྒ་སྦར་དགློས། ༡།
བྱམས་བརྩེ་ལྡན་པའྱི་ཕ་མ་མཆོག
༣།
བུ་མོ་ཆོས་བཟང་སྒོལ་མ།
༢། ༤།
སློབ་གོགས་རྱིན་ཆེན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས།
བུ་ཆུང་ཁོད་རང་གང་དུ་འགོ།
གཉིས་པ། དཔེར་བརློད་རེ་འབི་དགློས། ༡། རང་ལས་ཆེ་བ།
༢། རང་དང་མཉམ་པ།
༣། རང་ལས་ཆུང་བ།
གསུམ་པ། འབི་རྒྱུ།
༡། ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་ལས་རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་སོན་པའྱི་རྩ་ཚིག་བྲྱིས། ༢། ནས་ལས་གཉྱིས་ཀྱི་འཇུག་ཡུལ་གང་དག་ཡྱིན་ནམ། ༣། རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་གོ་དོན་བྲྱིས།
༤། རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་དངོས་དང་། ཆ་འདའྱི་དཔེར་བརོད་རེ་བྲྱིས། ༥། དགར་བའྱི་གོ་དོན་དང་། དཔེར་བརོད་རེ་བྲྱིས། ༦། སྡུད་པའྱི་གོ་དོན་དང་། དཔེར་བརོད་རེ་བྲྱིས།
༧། འབོད་སྒ་སོན་པའྱི་ལེགས་བཤད་ལོན་དབང་གྱི་རྩ་ཚིག་གང་ཡྱིན་ནམ། ༨། འབོད་སྒར་ཚིག་ཕད་ག་ཚོད་ཡོད་དམ།
52
རློམ་རིག་སེ་ཚན། སྡེ་ཚན་འདྱིར་རྩོམ་རྱིག་ཤེས་བྱ་དང་། ཇྱི་བཞྱིན་བརོད་པའྱི་རྩོམ་དཔེ་ཁག་ཅྱིག ཚིགས་བཅད་རྩོམ་དཔེ་ཁག་ཅྱིག་བཅས་སྦང་བྱ་ལ་བཞག་ཡོད།
རློམ་རིག་སེ་ཚན།
སྤྱིར་རྩོམ་ཡྱིག་ནྱི་མྱི་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའྱི་ཁོད་ནས་མོང་ཚོར་བྱུང་བ་
དག་སླར་ཡང་དཔྱད་ཞྱིབ་དང་འདོར་ལེན་བྱས་པ་བརྒྱུད་གཅྱིག་བསྡུས་ཀྱི་ལམ་ ནས་ཡྱི་གེར་བཀོད་པ་ཞྱིག་ལ་ཟེར།
རྩོམ་ཡྱིག་ཀློག་སྐབས་གནད་དོན་གང་ཡྱིན་ཡང་དོ་སྣང་བྱས་ནས་རྩོམ་ཡྱིག་ འབྲྱི་སྐབས་འབྱུང་སླ་བའྱི་སྐྱོན་དང་། ཐབས་ལམ་བཀོད་ཡོད།
དེ་སྤོང་ཚུལ་བཅས་ཤེས་པར་བྱེད་པའྱི་
ཀ) རློམ་འབིའི་ཤེས་བྱ།
ཀ) རློམ་འབིའི་ཤེས་བྱ།
རློམ་ཡིག་ཀློག་སྐབས་ར་དློན་གང་ཞིག་འཛིན་དགློས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཀློག་དགློས་པའི་
ཚུལ་ཁ་གསལ་གློ་བདེར་ཕེ་སེ། རློམ་ཡིག་འབི་སྐབས་དཀའ་ངལ་དང་། སྐློན་གང་ཞིག་ཡློད་
པ༑ དེ་ཇི་ལྟར་བས་ནས་སེལ་དགློས་པའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བེད་དགློས་པ་མ་ཟད། དེ་བཞིན་ རློམ་ཡིག་འགློ་འཛུགས་སངས་དང་མཇུག་སྡུད་སངས་ཀང་གལ་གནད་ཆེ་བས་ ཤེས་དགློས།
53
༡༡. རོམ་ཡིག་ཇི་ལྟར་ཀོག་དགོས།
རྩོམ་ཡྱིག་ཀློག་སྐབས་ནན་ཏན་དང་ཞྱིབ་ཚགས་ཀྱི་གོམས་གཤྱིས་འཇགས་ཐབས་བྱེད་དགོས་པས་
གཤམ་གསལ་དོན་ཚན་བཞྱི་སེམས་ལ་ངེས་དགོས། ༡། སྒ་དོན་བོ་ངེས་ཡོང་བ་བྱེད་པ།
རྩོམ་ཡྱིག་ཁོད་ཀྱི་ཚིག་རེ་རེ་དང་དོན་རེ་རེ་བཞྱིན་མ་ནོར་བར་རོགས་པ། ༢། དུམ་མཚམས་སྙྱིང་བསྡུས་བྱེད་པ།
རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་དུམ་མཚམས་སོ་སོའྱི་ནང་དོན་མདོར་བསྡུས་སུ་སེམས་ལ་ངེས་ཐུབ་པ། ༣། བསན་བྱ་ཕོགས་བསྡུས་བྱེད་པ།
རྩོམ་ཡྱིག་ཧྱིལ་པོའྱི་ནང་དོན་སྙྱིང་པོའམ་བསན་བྱ་གཙོ་བོ་ཕོགས་བསྡུས་བྱ་ཐུབ་པ། ༤། ཟྱིན་ཐོའམ་ཐོ་ཡྱིག་འགོད་པ།
གོང་གསལ་དོན་ཚན་གསུམ་གྱི་གཙོ་གནད་མྱིང་ཚིག་དང་། དུམ་མཚམས་རེ་རེའྱི་བསན་བྱ་གཙོ་ བོ། བརོད་བྱའྱི་སྙྱིང་དོན་བཅས་ཤེས་རོགས་དང་བཀོལ་སྤོད་ཀྱི་དགོས་མཁོ་ལ་གཞྱིགས་ཏེ་ཟྱིན་ཐོ་ འགོད་དགོས་པ་བཅས་ཡྱིན།
54
དང་པོ། སྒྲ་དོན་ངེས་ཐབས།
རྩོམ་ཡྱིག་ཐོག་མར་ཀློག་སྐབས། མྱིང་ཚིག་གསར་པར་འཕད་རྱིམ་བཞྱིན་ཞ་སྨྱུག་གྱིས་རགས་སམ་
ཟྱིན་ཐོར་བཀོད་རེས། ཚིག་མཛོད་ཀློག་པའམ། གཞན་ལ་འདྱི་བ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་ལ་བརེན་
ཏེ༑ རྩོམ་ཡྱིག་ཏུ་མྱིང་ཚིག་གསར་པ་ཅྱི་ཡོད་ཀྱི་གོ་དོན་དང་། སྒ་གདངས་དཔྱྱིས་ཕྱིན་པར་བཀླག་ ཐུབ་པ་དགོས་པ་མ་ཟད། ཚིག་སྒྲུབ་རེ་རེའྱི་བསན་དོན་གསལ་རོགས་ཡོང་བར་བྱེད་དགོས།
ཅྱི་
སེ་གོ་བ་མ་ལོན་ཚེ་ཚིག་སྒྲུབ་གོང་འོག་གྱི་དོན་ལ་བལྟས་ནས་གོ་བ་རོབ་ཙམ་ལོན་ཐབས་བྱེད་ པའམ་འབྲེལ་ཡོད་དགེ་རྒན་དང་སློབ་གོགས་སོགས་ལ་བཀའ་འདྱི་ཞུས་ནས་གོ་བ་ལེན་དགོས། འདྱི་ལྟར་མྱིང་ཚིག་གསར་པའྱི་ནང་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ནྱི་རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་ནང་དོན་གོ་བ་
ལོན་ཐབས་བྱེད་པའྱི་ཆ་རྐྱེན་ཐོག་མ་དེ་ཡྱིན།
གཉིས་པ། དུམ་མཚམས་སིང་བསྡུས་བེད་ཐབས།
སློབ་ཕྲུག་ཁག་ཅྱིག་གྱིས་རྩོམ་ཡྱིག་ཀློག་སྐབས་འ་རེ་འུར་རེར་ཐེངས་གཅྱིག་བཀླགས་པ་ཙམ་ལས། རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་དུམ་མཚམས་སོ་སོའྱི་ནང་དོན་ལ་བསམ་གཞྱིག་མྱི་བྱེད་སབས།
རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་ནང་
དོན་ལ་གོ་བ་དཔྱྱིས་ཕྱིན་པ་ཞྱིག་ཆགས་མྱི་ཐུབ། གང་ཡྱིན་ཞེ་ན། རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་དུམ་མཚམས་རེ་ རེར་རང་རྐྱ་འཕེར་བའྱི་བརོད་དོན་རེ་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་ལ།
ཕོགས་གཞན་ཞྱིག་ནས་དུམ་
མཚམས་གོང་འོག་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞྱིག་ཀང་ཡྱིན། མདོར་ན་དུམ་མཚམས་དེ་དག་
རྩོམ་ཡྱིག་ཧྱིལ་པོའྱི་བརོད་བྱ་མཚོན་པར་ཕན་ནུས་ལྡན་པ་ཞེ་གཅྱིག་ཡྱིན་པས། ང་ཚོས་རྩོམ་ཡྱིག་ ཀློག་སྐབས། ཐ་སྙད་གདམ་གསེས་ཇྱི་ལྟར་བྱེད་པ་དང༌། དེ་ཉྱིད་ཚིག་སྒྲུབ་ཀྱི་སྡེབ་བསྒྱིགས་པའྱི་ ཁོད་དུ་གོ་གནས་དང་ཕན་ནུས་ཅྱི་འད་ཞྱིག་ཡོད་པ་སོགས་ཞྱིབ་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དགོས།
རྩོམ་ཡྱིག་ཅྱིག་དང་པོར་ཀློག་སྐབས་ཚོར་བའྱི་མོང་བ་ཁོ་ནའྱི་དབང་དུ་སོང་ནས་ནང་དོན་རགས་
པའྱི་གོ་བ་ཙམ་ལས་ཆགས་མེད་སབས། བརག་ཐབས་སུ་འགོ་ངེས་པས།
རྱིམ་བཞྱིན་ཐེངས་གཉྱིས་པ་སོགས་ཀློག་སྐབས་ཞྱིབ་ཏུ་
གོ་བ་ཙམ་མ་ཡྱིན་པར་དུམ་མཚམས་སོ་སོའྱི་ནང་དོན་ལ་བསམ་
གཞྱིག་བྱེད་ཀྱིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡང་ཡང་བཀླག་ན། རྩོམ་ཡྱིག་ཧྱིལ་པོའྱི་ནང་དོན་ལ་གོ་བ་གཏྱིང་ཟབ་
ཏུ་འགོ་ཐུབ། རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་གོ་དོན་ནམ་བསན་དོན་ངེས་པ་ལས་བརྒལ་ཏེ། རང་ཉྱིད་ལའང་ལྟ་བ་ དང་བསམ་བོའྱི་ཁ་ཕོགས་ཡོད་པའྱི་རྩོམ་ཡྱིག་འབྲྱི་བར་ཤུགས་རྐྱེན་ཡོང་བར་བྱེད་དགོས། 55
གསུམ་པ། བསན་བ་ཕོགས་བསྡུས་བེད་ཐབས།
རྩོམ་ཡྱིག་ཀློག་སྐབས་ནང་དོན་གཙོ་བོ་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡྱིན། གང་ཡྱིན་ཡང་དེ་ཀློག་པའྱི་དམྱིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནྱི།
རྩོམ་ཡྱིག་
རྩོམ་ཡྱིག་དེའྱི་བརོད་དོན་ལ་བརེན་ནས་
བསན་བྱ་གཙོ་བོ་ཕོགས་བསྡུས་ཀྱིས་ཀློག་མཁན་གྱི་ཡྱིད་ལ་ངེས་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡྱིན་པས། བསན་བྱ་ གཙོ་བོ་ངེས་ཐབས་ལ་འབད་དགོས།
ང་ཚོས་རྩོམ་ཡྱིག་སློབ་ཚན་ལ་སློབ་སྦོང་བྱེད་སྐབས།
ངེས་པར་དུ་བོ་རྩེ་གཅྱིག་སྒྱིམ་གྱིས་ཀློག་
རྱིགས་འགེས་ཀྱིས་གོ་བ་རེ་རེ་གཅྱིག་ཏུ་དྱིལ་ཞྱིང་།
དེ་ཉྱིད་ཚིག་སྒྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོར་འཕོས་པའྱི་དོན་
གྱིན་ཀློག་གྱིན་བསམ་བོ་མང་ཙམ་བཏང་སེ། སློབ་ཚན་གྱི་མྱིང་ཚིག་གྱི་སྒ་དོན་ལ་ཐད་རོགས་དང་ གྱི་འགྱུར་ལྡོག་དང་། ཁབ་ཚད་སོགས་ཀྱི་ཚིག་དུམ་གྱི་ནུས་པ་གྲུབ་པའྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་བས། དུམ་ མཚམས་རེ་རེའྱི་དབྱེ་བ་དང་།
བརོད་དོན་གྱི་རྩོམ་ཡྱིག་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་སྙྱིང་པོ་མཚོན་ཚུལ་གསལ་
བོར་མངོན་གྱིས་ཡོད་པས། གོང་གསལ་ལྟར་དབྱེ་ཞྱིབ་ཀྱིས་བརོད་དོན་སྙྱིང་པོ་ཕོགས་བསྡུས་བྱེད་ པ་ལ་འབད་དགོས།
བཞི་པ། ཟིན་ཐོའམ་ཐོ་ཡིག་འགོད་ཐབས།
ཟྱིན་ཐོ་འགོད་པ་ནྱི་གཙོ་བོ་རང་གྱིས་རྩོམ་ཡྱིག་ཀློག་སྐབས་རྩོམ་ཡྱིག་དེ་གསལ་རོགས་ཡོང་བའྱི་ དགོས་མཁོ་ལ་གཞྱིགས་ཏེ་འགོད་དགོས། དཔེར་ན། འོག་ཏུ་《ཆར་པར་གཡོལ་བ་》ཞེས་པ་ཟྱིན་ ཐོར་བཀོད་ན།
༡། མྱིང་ཚིག་གསར་པ་དང་གལ་ཆེའྱི་མྱིང་ཚིག
གལ་ཆེའི་མིང་ཚིག་ནི་བརློད་དློན་མཚོན་བེད་གལ་ཆེ་བའི་རིགས་ལ་གློ་དགློས།)
(མིང་ཚིག་གསར་པ་ཞེས་པ་འདི་རང་ཉིད་ཀིས་མ་ཤེས་པ་ཇི་ཡློད་དང་།
དཔྱྱིད་ཀྱི་ཆར་པ། སྤྱིལ་བུ། གྱིབ་སྐམ། ལང་ཚོ་མ། ཤ་ཆུ་འཕད། ཁ་ཁུ་སྱིམ་མེར་ལངས་ནས་ བསྡད། ད་དུང་ཆར་པ་འབབ་ཀྱི་རེད། འཚང་ཁ་མ་བརྒྱབ། སོར་མོ་བཞྱི་ཙམ་ཚོས་པ། དམྱིགས་ བཀར་གྱིས་དྱི་བ་བཏོན་པ། ལན་ཐོགས་པ་མེད་པ།
༢། ཚན་པའྱི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་གནད་བསྡུས་བྱེད་པ།
མྱི་རྣམས་ལམ་ལ་འགོ་སྐབས་ཆར་པ་བབས་པས་ཆར་གཡོལ་གྱི་དོན་རྐྱེ ན་དེའྱི་འོག་ལང་ཚོ་མ་ དེའྱི་རང་གཤྱིས་བཟང་པོ་དེ་མངོན་པར་བྱས་ཡོད།
56
དེ་ནས་ཆར་ཐག་ཆོད་ནས་སླར་ཡང་དག་ཆར་བབས་པའྱི་དོན་རྐྱེན་དང་སྦར་ནས་ལང་ཚོ་མ་དེས་ གནམ་གཤྱིས་ཀྱི་འགྱུར་འགོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་མངོན་ཐབས་བྱས་ཡོད།
དེ ་ ནས་མྱི ་ རྣམས་ལང་ཚོ ་ མ་དེ ར ་དོ ་ སྣང་བྱུང་ནས་དྱི ་ བ་དྱི ས ་ལན་ཀྱི ་ ལམ་ནས་ལང་ཚོ ་ མ་དེ ་ གནམ་གཤྱིས་བརག་དཔྱད་མ་མཁས་ཅན་ཞྱིག་ཡྱིན་པ་ཤེས་སུ་བཅུག་ནས་རྩོམ་མཇུག་བསྡུས་ ཡོད།
༣། བྱ་བའྱི་འཕེལ་རྱིམ་གནད་བསྡུས་བྱེད་པ།
དོན་རྐྱེན་འཕེལ་རྱིམ་ནྱི་བྱ་བའྱི་འཕེལ་རྱིམ་དུ་གོ་ཆོག་པས།
དོན་རྐྱེན་འགོ་འཛུགས་པ་དང་།
འཕེལ་བ། ཛ་དག མཇུག་བསྡུ་བའྱི་གོ་རྱིམ་གྱི་གནད་འགག་གང་དུ་ཡོད་པ་རོགས་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ཆར་པ་བབས་ནས་མྱི་རྣམས་ཆར་གཡོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ།
ཆར་ཐག་ཆོད་ནས་མྱི་རྣམས་ཕྱི་ལ་ཐོན་ཏེ་
གོམ་པ་ཉྱིས་བརྒྱ་ཙམ་ལས་མ་ཕྱིན་པར་སླར་ཡང་དག་ཆར་བབས་ནས་ཆར་གཡོལ་བྱེད་དུ་ཕྱིར་
ལོག་པ། ལང་ཚོ་མ་ལ་དོ་སྣང་བྱུང་ནས་གཏམ་གེང་མང་ཙམ་བྱས་པ། ༤། མྱི་སྣ་གནད་བསྡུས་བྱེད་པ།
སྐབས་འདྱིར་མྱི་སྣ་གཙོ་བོ་དང་ཕལ་བ།
དང་ཕོགས་དང་ལྡོག་ཕོགས་ཀྱི་མྱི་སྣར་ངོས་འཛིན་
གསལ་བོ་ཐོབ་དགོས་ཏེ། ལང་ཚོ་མ་མྱི་སྣ་གཙོ་བོ་ཡྱིན་པ་དང་། གཞན་རྣམས་ནྱི་མྱི་སྣ་ཕལ་བ་ ཡྱིན།
57
སྦོང་ཚན། དང་པློ། སློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་ལན་བིས།
༡། རྩོམ་ཡྱིག་ཀློག་པའྱི་རྩ་དོན་བཞྱི་གང་དང་གང་ཡྱིན་ནམ།
༢། རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་ནང་དོན་ངེས་ཐབས་ཇྱི་ལྟར་བྱ་དགོས་སམ།
༣། སློབ་ཚན་འ་རེ་འུར་རེར་བཀླགས་ཏེ། རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་དུམ་མཚམས་སོ་སོའྱི་ནང་དོན་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་ན་
སྐྱོན་གང་ཡོང་ངམ།
༤། ནང་དོན་རགས་ཙམ་ཤེས་པས་འདོད་བོ་ཁེངས་ཐབས་བྱེད་པའྱི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་གང་ཡོང་ངམ། ༥། ཇྱི་ལྟར་བྱས་ན་རྩོམ་ཡྱིག་སློབ་ཚན་ལ་སློབ་སྦོང་བྱས་པའྱི་དམྱིགས་ཡུལ་ལེགས་འགྲུབ་འབྱུང་ཐུབ་བམ། གཉིས་པ། གཤམ་དུ་བློད་ཀི་དཔའ་བློ་ཞེས་པ་དེར་དུམ་མཚམས་ཇི་ཙམ་འདུག་དབྱེ་ཞིབ་གིས།
གསུམ་པ། གཤམ་གི་བློད་ཀི་དཔའ་བློ་དང་ཕག་ཤ་འཚོང་པ་གཉིས་གང་རུང་ཞིག་ལ་ཟིན་ཐློ་ཁློད།
58
༡༢. རོམ་ཡིག་ཇི་ལྟར་འབི་དགོས་པ།
རྩོམ་ཡྱིག་འབྲྱི་བའྱི་ནུས་རྩལ་གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུ་ནྱི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཞྱིག་ཡྱིན།
རྩོམ་ཡྱིག་
འབྲྱི་རྒྱུའྱི་སྦོང་བརར་བྱས་ན། རང་ཉྱིད་ཀྱི་ཡྱིག་གཟུགས་དང༌། དག་ཆ། ཚིག་ཕད་སྦོར་ཚུལ། བརོད་བྱ་འགོད་སངས་སོགས་ཕོགས་ཀུན་ནས་ཡར་རྒྱས་ཡོང་བར་མ་ཟད།
རྒྱུན་གཏན་རང་གྱི་
ཁོར་ཡུག་ཏུ་བྱུང་བའྱི་གནས་ཚུལ་ལ་དོ་སྣང་དང་བསམ་གཞྱིག་བྱེད་པའྱི་གོམས་གཤྱིས་བཟང་པོ་
ཞྱིག་ཀང་འཇགས་ཐུབ། འོན་ཀང་དེ་ནྱི། རང་ཉྱིད་ཆུ་ནང་དུ་འཛུལ་ནས་རྐྱལ་མ་སྦངས་ན་ཆུར་ རྐྱལ་མྱི་ཤེས་པ་བཞྱིན་དུ། མྱི་ཤེས་པ་ཡྱིན།
རྩོམ་ཡྱིག་འབྲྱི་རྒྱུ་ནྱི།
རང་ཉྱིད་རྩོམ་ཡྱིག་འབྲྱི་བའྱི་ལག་ལེན་དུ་མ་ཞུགས་ན་རྩོམ་ཡྱིག་འབྲྱི་
རང་གྱི་མཐོང་ཐོས་མོང་གསུམ་ཡྱི་གེར་ལེགས་པར་འགོད་རྒྱུ་དེ་ཡྱིན་ཞྱིང༌།
དེ་ལྟར་ཡོང་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་འབྲྱི་ཀློག་མང་པོ་བྱ་དགོས།
ཀློག་པ་ཁོ་ན་ལས་མ་བྲྱིས་ན།
འབྲྱི་བའྱི་
རྩལ་ཐོན་མྱི་ཐུབ། ཐེངས་གཅྱིག་བྲྱིས་པས་མྱི་ཆོག་པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འབྲྱི་དགོས། དེ་ནྱི་རྩོམ་ ཡྱིག་འབྲྱི་བའྱི་སྦོང་བརར་ལེགས་ཤོས་ཡྱིན་པར་གསུངས།
དུས་ཚོད་ཐུང་ངུའྱི་ནང་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཡོང་བའྱི་རེ་བ་བྱས་ཏེ། ཐེངས་རེ་གཉྱིས་བྲྱིས་ཏེ་ཡག་ པོ་མ་ཆགས་ན། ལམ་སང་སེམས་ཤུགས་ཆག་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་མྱི་ཉན། 59
ཐོག་མར་རྩོམ་ཡྱིག་སྦོང་སྐབས།
༡། ཡྱིག་གཟུགས་ཡག་པོ་མྱི་ཡོང་བ། ༢། དག་ཆ་ནོར་བ།
༣། མྱིང་ཚིག་གྱིས་མྱི་འདང་བ།
༤། ཚིག་ཕད་སྦོར་སངས་མྱི་ཤེས་པ།
༥། བརོད་དོན་གོ་རྱིམ་འཁྲུག་པ།
༦། སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་མ་ཆགས་པ། (བརློད་དློན་སྔ་མ་དྲན་གསློ་དང་བསྟུན་ནས་ཚིག་བརློད་ཕི་མ་སེལ་དགློས།)
ཁད་ཆོས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་མ་ཚང་ནའང་རྩོམ་ཡྱིག་ལེགས་པོ་ཞྱིག་འབྲྱི་མྱི་ཐུབ་པ་མྱིན་ལ།
ཉྱིན་
ནས་ཉྱིན་བསྟུད། ཟླ་ནས་ཟླ་བསྟུད་དེ་སྦང་བརྩོན་མུ་མཐུད་བྱས་ན། དཀའ་ངལ་དེ་དག་ཀང་རྱིམ་ གྱིས་སེལ་ཐུབ།
དེ་ཡང་ཚིག་དུམ་ནས་ཚིག་ཅུང་རྱིང་བ་དང༌། ཐུང་འབྲྱི་བ་བཅས་བྱ་དགོས།
དེ་ནས་ཚིག་མང་ཙམ་ཚོགས་པའྱི་བརོད་པ་ཐུང་
རྩོམ་གཞྱི་ཡང་གང་ལས་སླ་བ་ཞྱིག་ནས་འགོ་འཛུགས་དགོས།
བརོད་དོན་ཡང་གཏྱིང་ཟབ་པོ་དེ་འད་མ་ཡྱིན་པར་གང་གོ་བདེ་བ་དང་འབྲྱི་སླ་བའྱི་རྱིགས་ཀྱི་ ཐོག་ནས་སྦང་བརྩོན་བྱེད་དགོས། དེ་ནས་ཚིག་དེ་ལས་ཏོག་ཙམ་རྱིང་བ་སོགས་རང་གྱི་ཤེས་ཚད་
ལ་དཔག་སེ་ག་ལེར་ཉམས་མོང་གསོག་གྱིན་གསོག་གྱིན་འབད་བརྩོན་རྒྱུན་བསྱིངས་ཏེ་སྦངས་པ་
ཡྱིན་ན། གང་འཚམ་ཞྱིག་ནས་གོམས་འདྱིས་བྱུང་སེ། རྩོམ་ཡྱིག་འབྲྱི་རྒྱུར་དགའ་སྣང་སྐྱེ་བ་དང༌།
འབྲྱི་བའྱི་སྐབས་དཀའ་ངལ་དེ་ཙམ་མེད་པའྱི་ཐོག་བརོད་དོན་རྣམས་རང་བོར་ངང་ངམ་ཤུགས་
ཀྱིས་སླེབས་ཡོང་བ་ལྟ་བུ་ཞྱིག་ཆགས་ཐུབ།
དེ་ཡང་། དཔེ་དེབ་ཁྱི་ཕག་བཀླགས་གྱུར་ན། །སྨྱུག་རྩེ་ལྷ་ཡྱིས་སྒུལ་བ་འད། །ཞེས་གསུངས་པ་ ལྟར།
རྩོམ་ཡྱིག་འབྲྱི་སངས་ཡག་པོ་ཤེས་པར་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤྱིག་ནྱི།
པ་ཚོས་བརྩམས་པའྱི་དཔེ་དེབ་རྱིགས་ཡང་ཡང་ལྟ་ཀློག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད།
སྔོན་དང་ད་ལྟའྱི་མཁས་ རྩོམ་འབྲྱི་རྒྱུ་དགའ་ན་
བཀླག་རྒྱུ་ཡང་དགའ་འོ ས། དེ་གཉྱིས་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞྱིག་ཡྱིན། དེ་ལྟར་བྱས་ན། རྩོམ་ཡྱིག་
ཕུལ་བྱུང་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙྱིང་བཅུད་སྡུད་ལེན་ཐུབ་པའྱི་སོ་ནས་རང་གྱི་ནུས་རྩལ་དང་བོ་རྒྱ་གོང་ མཐོར་གཏོང་ཐུབ་པའྱི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད། དེར་བརེན་དཔེ་དེབ་དེ་རྱིགས་ཀློག་པའྱི་སྐབས་ 60
སུ་དེ་ཚོའྱི་ནང་གྱི་བརོད་དོན་རྣམས་ཚིག་འབྲུ་རེ་རེ་བཞྱིན་བསམ་བོ་བཏང་སེ་གོ་དོན་རོགས་ཐུབ་ པ་བྱེད་དགོས་པ་གོང་དུ་བཤད་ཟྱིན། དེ་ལྟར་བཀླགས་ཟྱིན་པའྱི་རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་ཚིག་དོན་ལེགས་པོ་ དག་རང་ཉྱིད་ཀྱི་རྩོམ་འབྲྱིའྱི་དགོས་མཁོ་ལྟར་བཀོལ་སྤོད་བྱེད་ཐུབ་དགོས།
རྩོམ་ཡྱིག་གང་འད་ཞྱིག་ཡྱིན་རུང་བྲྱིས་ཚར་རེས་ཉུང་མཐར་ཐེངས་འགར་ཀློག་དགོས། ཀློག་པའྱི་ སྐབས་སུ་བརོད་བྱའྱི་དོན་དག་རེ་རེ་བཞྱིན་འགྱིག་ཡོད་མེད་རོག་ཞྱིབ་བྱས་ཏེ། དང༌།
ཀློག་མྱི་བདེ་བ་
ཚིག་ཕད་དང་དག་ཆ་སོགས་ནོར་ཡོད་ན་སྐབས་འཕལ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་དགོས་པ་དང་།
ད་དུང་ཉྱིན་ཤས་རེས་རྩོམ་ཡྱིག་འབྲྱི་བཞྱིན་པའྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚོར་བ་མེད་པས། བསམ་གཞྱིག་གྱིས་ཞུ་དག་བྱས་ན་སྔར་ལྷག་ལེགས་བཅོས་བྱེད་ཐུབ།
ཡང་བསྐྱར་
རང་གྱི ས ་ཀློ ག ་དུས་ཐམས་ཅད་འགྱི ག ་པ་ལྟར་མཐོ ང ་ཡང་གཞན་གྱི ས ་བཀླགས་ན་ནོ ར ་འཁྲུལ་ མཐོང་སྱིད་པས། གཞན་ལའང་ཀློག་ཏུ་འཇུག་དགོས།
47 ལན། ཙི་ཙིས་ཉེན་སྲུང་ཞྭ་མློ་helmetགློན་ཡློད་
པ་དང་། གླང་ཆེན་གིས་དེ་གློན་མེད་པས་རེད།
དེ་ནས་གླང་ཆེན་སྨན་ཁང་དུ་བསྐལ་ནས་དུས་ཡུན་གང་འཚམ་ སློང་རེས་དྲན་མེད་དུ་བརྒྱལ་བ་ལས་སངས་པ་དང་།
གླང་ཆེན་
གིས་ཙི་ཙི་ལ་མིག་གཅིག་བལྟས་ནས་ཡང་བསྐར་དབང་པློ་ཤློར་
བ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ཅི། ཅི་སེ་ལན་དེ་ཁྱེད་ཀིས་མ་ཤེས་ན་ཤློག་ གྲངས། 71 ལ་གཟིགས།
61
སྦོང་ཚན། དང་པློ། ཚིག་སྒྲུབ་བཟློས།
ནུས་རྩལ། རྒྱུན་གཏན། མོང་ཚོར། བརར་ཤ་གཅོད་པ། གཉིས་པ། སློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་ལན་བིས།
ཀ) གང་འད་བྱས་ན་རྩོམ་ཡྱིག་འབྲྱི་རྒྱུར་དགའ་པོ་ཡོང་ཐུབ་བམ།
ཁ) རྩོམ་ཡྱིག་འབྲྱི་བའྱི་སྐབས་ཅྱི་འབྲྱི་འདྱི་འབྲྱི་མེད་པ་ཡོང་དོན་ཅྱི་ཡྱིན།
ག) གང་འད་བྱས་ན་ཁོར་ཡུག་གྱི་བྱ་དངོས་ལ་བག་ཆགས་ཟབ་མོ་ཞྱིག་ཐེབས་ཐུབ་བམ། ང) རྩོམ་ཡྱིག་འབྲྱི་རྒྱུའྱི་སྦོང་བརར་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་གང་ཡོད།
ཅ) རང་ཉྱིད་རྩོམ་པ་པོ་ཚད་ལྡན་ཞྱིག་ཡོང་བར་ཇྱི་ལྟར་བྱེད་དགོས།
ཆ) རྩོམ་འབྲྱིའྱི་སྦོང་བརར་བྱེད་སྐབས་ཐོག་མར་དཀའ་ངལ་གང་དང་གང་འཕད་ཀྱི་ཡོད། ཇ) རྩོམ་ཡྱིག་ཐོག་མར་འབྲྱི་སྦོང་བྱེད་སངས་ཇྱི་ལྟར་ཡྱིན། ཉ) དཔེ་དེབ་མང་པོ་ལྟ་ཀློག་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་གང་ཡོད།
གསུམ་པ། བྱེད་སློ།
རྩོམ་ཡྱིག་ཐུང་ངུ་ཞྱིག་བྲྱིས་ཏེ། དེའྱི་ནང་གོང་གྱི་ཞན་ཆ་དྲུག་གང་དག་ཡོད་པ་སློབ་མ་ཕན་ཚུན་གོ་སྡུར་བྱས་ ན་ལེགས།
(གསལ་བཤད། འློག་གི་རློམ་དཔེ་ཁག་སློབ་སྐབས་རློམ་ཡིག་ཇི་ལྟར་ཀློག་དགློས་པ་དང་ཇི་ལྟར་འབི་དགློས་པ་གཉིས་མཉམ་དུ་འགྲློ་ཐུབ་ན་ ལེགས།)
62
༡༣. རོམ་ཡིག་འགོ་འཛུགས་སངས་དང་མཇུག་སྡུད་སངས།
༈ རོམ་ཡིག་འགོ་འཛུགས་སངས༌རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་ཡོད༌ཀང་། རྒྱུན་དུ་མཐོང་ཆོས་སུ་ གྱུར་པ་ཁག་ནི།
༡། མྱི་སྣ་གཙོ་གས་ངོ་སྤོད་ཀྱི་ལམ་ནས་འགོ་འཛུགས་པ།
དཔེར་ན།
《 ཨ་མའྱི་སེམས་》ཞེས་པར། “ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་ཀྱིས་མྱིག་ཟུང་རང་གྱིས་བཏགས་
པའྱི་ཏ་ལེན་གསར་པ་དེར་ལྟ་བཞྱིན་སེམས་སུ་བཤད་དཀའ་བའྱི་དགའ་སྣང་ཞྱིག་གྱིས་ཁེངས་
འདུག”ཅེས་རྩོམ་ཡྱིག་གྱི་མྱི་སྣ་གཙོ་བོ་ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་ཐད་ཀར་བཀོད་དེ་འགོ་བཙུགས་པ་ལྟ་ བུ༌དང་།
ཡང་གཤམ་གྱི་སློབ་ཚན་《བདག་གྱི་དགེ་རྒན་》ཞེས་པར། “བདག་གྱི་དགེ་རྒན་ནྱི་
གཟུགས་རྱིང་ཞྱིང་ཤ་རྱིད་པ་དང༌། དབུ་སྐྲ་ཅུང་ནག་པོ་ཅན་ཞྱིག་ཡྱིན་ལ། ཁོང་གྱི་གདོང་ན་ཡོད་
པའྱི་སྤན་ཟུང་ལས་དུས་ནམ་ཡང་ལྷག་བསམ་དཀར་པོའྱི་བརྩེ་མདངས་ཤྱིག་འཚེར་བཞྱིན་ཡོད།” ཅེས་རྩོམ་ཡྱིག་ནང་གྱི་མྱི་སྣ་གཙོ་གས་ངོ་སྤོད་ཀྱི་སོ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། ། ༢། བརོད་དོན་གཙོ་བོ་ཐད་ཀར་བཀོད་པའྱི་ལམ་ནས་འགོ་འཛུགས་པ།
དཔེར་ན། 《 པྱི་པྱི་》ཞེས་པ་ལས། “པྱི་པྱི་ཞྱིག་གྱི་ཆེད་དུ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའྱི་འགོ་སོང་གཏོང་མྱི་ ཉན།” ཞེས་འགོ་བཙུགས་འདུག་པ་ལྟ་བུའོ། །
63
༣། བྱ་བ་འབྱུང་ཡུལ་ངོ་སྤོད་དམ། ཡང་ན་ཡུལ་ལོངས་བཀོད་འབྲྱིའྱི་ལམ་ནས་འགོ་འཛུགས་པ།
དཔེར་ན། 《 མཆོད་མཇལ་འགོ་བ་》ཞེས་པའྱི་རྩོམ་ཡྱིག་ཏུ། “ལྷ་ས་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ནྱི་ལྷ་ཡུལ་ ས་ལ་འཕོས་པ་ལྟར་མཛེས་ཤྱིང་ལྟ་ན་སྡུག་པར་མ་ཟད། བརྒྱད་ལ་འཐུལ་བའྱི་ཡུལ་ཁད་པར་ཅན་ཞྱིག་ཡྱིན།”
ཆོས་ཀྱི་དྱི་བཟང་ཕོགས་བཞྱི་མཚམས་
ཞེས་མཆོད་མཇལ་ཞུ་ཡུལ་ལྷ་སའྱི་ཡུལ་
ལོངས་བཀོད་འབྲྱིའྱི་ལམ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། ། ༤། བྱ་བའྱི་འབྱུང་རྐྱེན་གེང་བའྱི་སོ་ནས་འགོ་འཛུགས་པ།
དཔེར་ན། 《 ཆར་པར་གཡོལ་བ་》ཞེས་པར། “འདྱི་ལོའྱི་དཔྱྱིད་ཀར་ང་གོ་མོར་སྐྱོད་སྐབས་ལམ་དུ་
ཆར་པ་འབབ་བཞྱིན་འདུག དཔྱྱིད་ཀྱི་ཆར་པ་གསེར་ལས་དཀོན་ཞེས་ཟེར་སོལ་ཡོད།” ཅེས་བྱ་ བའྱི་འབྱུང་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཆར་པའྱི་སྐོར་གེང་བསླངས་ནས་འགོ་བཙུགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ༥། བྱ་བ་བྱུང་དུས་བཀོད་པའྱི་སོ་ནས་འགོ་འཛུགས་པ།
དཔེར་ན། 《 བོད་ཀྱི་དུས་ཆེན་》 ཞེས་པ་ལས་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད༌ཅེས་པར། “བོད་ཟླ་༡༠ ཚེས་ ༢༥ ཉྱིན་ནྱི་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཅེས། དགེ་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའྱི་སོལ་གཏོད་མཛད་པོ། རེ་ཙོང་
ཁ་པ་ཆེན་པོ་བོ་བཟང་གགས་པ་མཆོག་དགའ་ལྡན་ཡྱིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་དུ་གཤེགས་པའྱི་རེས་ དན་གྱི་དུས་མཆོད་ལ་ཟེར་བ་ཡྱིན།” ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ༦། གཏམ་གེང་གྱི་སོ་ནས་འགོ་འཛུགས་པ།
དཔེར་ན། 《ང་ཚོའྱི་སློབ་གྲྭ་》ཞེས་པར། “དལ་འབྱོར་གྱི་མྱི་ལུས་རྱིན་པོ་ཆེ་འདྱི་ཐོབ་པའྱི་གང་ཟག་ ཅྱིག་ལ་མཚོན་ན།
རང་ཉྱིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོངས་རོགས་འདོན་པར་ཤེས་རྱིག་གྱི་སོ་ཐེམ་བསྙེགས་
ནས་མཐའ་ཡས་པའྱི་ཤེས་བྱའྱི་བང་མཛོད་བསྔོགས་ཏེ།
བཅུ་ཕག་རྱིག་པའྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་
ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞྱིག་བྱེད་དགོས་པ་གནའ་དེང་གྱི་མཁས་དབང་ཚོའྱི་གདམས་ངག་གྱི་གནད་ དམ་པར་བསན་པར་ངས་བརོད་མྱི་དགོས་པར་ཀུན་གྱིས་མཁེན་གསལ་རེད།
འོ་ན་མཚམས་
འདྱིར་གུས་པས་སྨྱུག་རྩེ་ཤོག་བུའྱི་སེང་དུ་ཕབ་ནས་དམར་ཆུང་སྙྱིང་ནས་བཞུར་བའྱི་བཅོས་མྱིན་ གྱི་སེམས་གཏམ་སེ་《ང་ཚོའྱི་སློབ་གྲྭ་》ཞེས་པའྱི་རྩོམ་ཐུང་ཞྱིག་ཁེད་ཅག་གྱི་སྤན་ལམ་དུ་འབུལ་
བར་སྤོའོ ། །”ཞེས་འགོ་བཙུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །
64
༧། སྨོན་ཚིག་དང་། ཤྱིས་བརོད་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་འགོ་འཛུགས་པ།
དཔེར་ན། 《 མཆོད་མཇལ་འགོ་བ་》ཞེས་པར། ཁག་རྣག་ཁེངས་པའི་ས་གཞི་ཞིག །
སར་ཡང་མི་ཡློང་གསློལ་བ་འདེབས། ། བམས་དང་སིང་རེ་མེད་ན་ཡང་། །
ལས་དང་རྒྱུ་འབས་བརི་བར་སྨློན། །
ཞེས་སྨོན་འདུན་གྱི་སོ་ནས་རྩོམ་འགོ་བཙུགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ༈ རོམ་ཡིག་གི་མཇུག་སྡུད་སངས༌མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ༡། བྱ་བའྱི་མཇུག་འབྲས་བཀོད་པའྱི་སོ་ནས་མཇུག་སྡུད་པ།
དཔེར་ན། 《 རོའྱི་སེང་གེའྱི་ཁ་གདངས་པ་》ཞེས་པར། ཁོས“ངའྱི་ལག་པ། ལག་པ། ཨ་ཚ”ཞེས་ འོ་དོད་ཆེན་པོས་བོས་ན་ཡང༌། བྱུང༌ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་།
རོའྱི་སེངེའྱི་ཁ་ཟུམ་སོང་བས་ཁོའྱི་ལག་པ་ཕྱིར་འཐེན་ཐབས་མ་
ཡང་། 《ཕ་སེམས་བུ་ཐོག་དང་། བུ་སེམས་རོ་ཐོག་》ཅེས་པར། “ཁོས་ཤྱིན་ཏུ་ཕངས་པའྱི་ངང་ནས། ཨོ་... ད་འཕྱིས་སོང༌། ཁོད་ཚོས་ཕ་རྒན་ལ་སེམས་གཏྱིང་ནས་གཅེས་འདོད་མེད་པར། ཁོང་གྱི་ ལག་ཏུ་ཡོད་པའྱི་རྱིན་པོ་ཆེ་ཁོ་ནར་སེམས་ཤོར་བ་ཡྱིན་པས། རྱིན་པོ་ཆེ་འདྱི་ཁོད་ཚོ་སྤུན་གསུམ་ གྱི་སྤོད་པ་ལ་ཡྱི་མུག་ནས་རོ་རུ་གྱུར་པ་རེད་ཅེས་ཤུགས་རྱིང་ནར་ནར་དུ་འདོན་བཞྱིན་བསྡད་ པས། སྤུན་གསུམ་པོ་ཡང་མགོ་བོ་སྨད། ཕག་པ་གོད། སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅྱིང་འདུག་གོ །”ཞེས་ བྱ་བའྱི་མཇུག་འབྲས་བསན་པའྱི་སོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ༢། བརོད་དོན་གཙོ་བོ་ཕོགས་བསྡོམས་ཀྱི་ལམ་ནས་མཇུག་སྡུད་པ།
དཔེར་ན། 《རྒྱལ་ཁ་དང་ཕམ་ཁ་》ཞེས་པར། “གང་ལྟར་ཀང་ཕུགས་བསམ་བརན་པོ་ཞྱིག་ཡོད་ ན་རྒྱལ་ཁར་ཡྱིད་ཚིམ་དང་ཕམ་ཁར་ཡྱིད་ཕམ་མེད་པར་རང་ཉྱིད་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་མངོན་འགྱུར་
བྱེད་ཐུབ་བོ། །”ཞེས་པ་ལྟ་བུ༌དང་།
65
ཡང་། 《 ང་དང་ཚགས་པར་དབར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་》ཅེས་པའྱི་མཇུག་ཏུ། “ད་ལྟ་ཕྱིར་སློབ་འབྲྱིང་ སྐབས་ཀྱི་དོན་དག་དེར་བསམ་བོ་རེ་བཏང་ཚེ། གཅྱིག་མྱི་མཐོང་བ་དང༌།
དངོས་གནས་ཕོགས་གཅྱིག་མཐོང་ཡང་ཕོགས་
ཕོགས་གཅྱིག་བཟུང་ཡང་ཕོགས་གཅྱིག་མ་བཟུང་ན་མྱི་འགྱིག་པའྱི་
གནས་ལུགས་དེ་རོགས་སོང༌།” ཞེས་ཕོགས་བསྡོམས་ཀྱི་སོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ༣། དུངས་སེམས་མཚོན་པའྱི་སོ་ནས་མཇུག་སྡུད་པ།
དཔེར་ན། 《བདག་གྱི་དགེ་རྒན་》ཞེས་པར། “རེད་ཡ། རང་གཤྱིས་དར་དཀར་ལས་འཇམ་ཞྱིང་
བྱམས་བརྩེ་འོ་མཚོ་ལས་དཀར་བའྱི་དགེ་རྒན་གྱིས་ཀུན་སྤོད་དེ་བདག་གྱིས་ནམ་ཡང་བརེད་མྱི་ སྱིད།”
ཅེས་དགེ་རྒན་ཐོག་རང་ཉྱིད་ཀྱི་སེམས་ཚོར་ཤུགས་དག་མཚོན་པའྱི་སོ་ནས་རྩོམ་མཇུག་
བསྡུས་པ་ལྟ་བུའོ། །
༤། ཀློག་པ་པོར་དྱི་བའྱི་སོ་ནས་མཇུག་སྡུད་པ།
དཔེར་ན།
གོགས་པོ་ཚོ།
《 ནམ་དུས་སྐྱྱིད་ཤོས་》 ཞེས་པར། “འོ་ན། ལྷག་བསམ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་པའྱི་ ཁེད་ཚོའྱི་ནམ་དུས་སྐྱྱིད་ཤོས་ནྱི་དཔྱྱིད་ཀ་ཡྱིན་ནམ།”
འདོན་པའྱི་སོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་པ་ལྟ་བུའོ། །
66
ཞེས་ཀློག་པ་པོ་ལ་དྱི་བ་
བ་བ་བྱུང་དུས་བཀློད་པའི་སློ་ནས་འགློ་འཛུགས་པ།
སྨློན་ཚིག་དང་། ཤིས་བརློད་སློགས་ཀི་ལམ་ནས་འགློ་འཛུགས་པ།
བརློད་དློན་གཙོ་བློ་ཕློགས་བསློམས་ཀི་ལམ་ནས་མཇུག་སྡུད་པ།
7
9
67
དུངས་སེམས་མཚོན་པའི་སློ་ནས་མཇུག་སྡུད་པ།
10
ཀློག་པ་པློར་དྲི་བའི་་སློ་ནས་མཇུག་སྡུད་པ།
བ་བའི་མཇུག་འབས་བཀློད་པའི་སློ་ནས་མཇུག་སྡུད་པ།
8
11
གཏམ་གླེང་གི་སློ་ནས་འགློ་འཛུགས་པ།
6
བ་བའི་འབྱུང་རྐེན་གླེང་བའི་སློ་ནས་འགློ་འཛུགས་པ།
5
4
བ་བ་འབྱུང་ཡུལ་ངློ་སྤློད་དམ། ཡང་ན་ཡུལ་ལློངས་བཀློད་འབིའི་ལམ་ནས་འགློ་འཛུགས་པ།
3
རང་སོག་བོས་བཏང་།
བརློད་དློན་གཙོ་བློ་ཐད་ཀར་བཀློད་པའི་ལམ་ནས་འགློ་འཛུགས་པ།
2
ཡློངས་སུ་ཕམ་པ་རེད།
མདློ ར ་ན་ཁློ འི ་ ཚོ ང ་ཐེ ང ས་དེ ་
བོད་རང་བཙན་གྱི་ཆེད་དུ་
༡༣རེད།
མཚོ་མོ ་ ནྱི་ད་ལོ ་ རང་ལོ ་
མི་སྣ་གཙོ་གྲས་ངློ་སྤློད་ཀི་ལམ་ནས་འགློ་འཛུགས་པ།
1
སྦོང་ཚན།
དང་པློ། ཚིག་གློགས་གཉིས་རེ་ཚོལ།
འཐུལ། གཡོལ། ཚིམ། སྐུལ།
གཉིས་པ། ཚིག་སྒྲུབ་བཟློས།
སྣ་ཚོགས། མཐོང་ཆོས། སྨྱུག་གསར། དལ་འབྱོར། གནའ་དེང་། ཕག་པ།
གསུམ་པ། དཔེ་བསྟན་པ་བཞིན་རེའུ་མིག་ཁ་སྐློངས།
བཞི་པ། དི་བར་ལན་འདེབས་དགློས།
༡ སློབ་ཚན་འདྱིར་རྩོམ་འགོ་འཛུགས་སངས་མྱི་འད་བ་ག་ཚོད་ཡོད་དམ། ༢ སློབ་ཚན་འདྱིར་རྩོམ་མཇུག་སྡུད་སངས་མྱི་འད་བ་ཇྱི་ཙམ་ཡོད་དམ། ལྔ་པ། དཔེ་མཚོན་རེ་བིས།
༡ མྱི་སྣ་གཙོ་བོ་བརོད་པའྱི་སོ་ནས་རྩོམ་ཡྱིག་འགོ་འཛུགས་སངས།
༢ བྱ་བ་གཙོ་བོ་བརོད་པའྱི་སོ་ནས་རྩོམ་ཡྱིག་འགོ་འཛུགས་སངས། ༣ ཡུལ་ལོངས་བཀོད་པའྱི་སོ་ནས་རྩོམ་ཡྱིག་འགོ་འཛུགས་སངས། དྲུག་པ། བྱེད་སློ།
དགེ་རྒན་གི་ལམ་སློན་འློག་སློབ་ཕྲུག་སེ་ཚན་ཁག་བགློས་ཀིས་རློམ་ཐུང་གཉིས་ཀི་འགློ་འཛུགས་སངས་དང་།
མཇུག་སྡུད་སངས་ཅི་འདྲ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ངློས་འཛིན་བེད་དུ་འཇུག་དགློས།
སྤྲིན་དཀར་
ང་ནྱི་ཡུལ་ཕོགས་ངེས་མེད་དུ་འགྱིམས་པའྱི་སྤྱིན་པ་དཀར་པོ་ཞྱིག་ཡྱིན། བཞྱིན་ཞྱི་དུལ་གྱི་གོམ་འགོས་བསྒྱུར་ཏེ།
ཆུ་སྐྱེས་སྒོལ་མ།
ངས་དཔྱྱིད་དུས་ཀྱི་གང་ཆེན་ཇྱི་
ཚ་བས་མནར་བའྱི་ལོན་ཤྱིང་ལ་ཚེ་སོག་གསར་པ་བྱྱིན།
ཞོགས་
པར། ཉྱི་མའྱི་རྱིས་སུ་མ་ཆད་པའྱི་བྱམས་བརྩེའྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་ང་ལ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུའྱི་མཛེས་སྡུག་གྱི་བཀྲག་ མདངས་གནང་ཞྱིང༌།
ཉྱིན་གུང༌།
ངས་ཚ་གདུང་གྱིས་གས་པའྱི་ས་གཞྱིའྱི་སེང་དུ་སྱིམ་སྱིམ་གྱི་ཆར་པའྱི་
དངོས་གྲུབ་བསྩལ། མཚན་མོ། ངས་ཤར་རྱིའྱི་རྩེ་ནས་ཟླ་བའྱི་ཞལ་རས་གཡའ་དག་པའྱི་ནམ་མཁའྱི་མཐོངས་ སུ་བསུས།
ང་ནྱི་ནམ་མཁའྱི་ཕ་མཐའ་འཇལ་བའྱི་ཐང་དཀར་རྒོད་པོོ་ཞྱིག་ཡྱིན།
ངས་གོག་ལྟར་མྱུར་བའྱི་གཤོག་རྩལ་
ངོམ་བཞྱིན། མཐོ་བའྱི་གངས་རྱི་བརྒལ་ཞྱིང༌། ཡངས་པའྱི་ནགས་ཀླུང་བསྐོར། ཆར་རླུང་དང་སྤྱིན་སྨུག་མདུན་
ནས་བསུས་ཏེ་བསྱིལ་ལྡན་ཁ་བའྱི་ལོངས་ཀྱི་བཀྲ་ཤྱིས་པའྱི་གཏམ་བཟང་དེ་ཡུལ་ཕོགས་ཀུན་ཏུ་སྒོག་པས། ང་ ནྱི་མྱིག་གྱི་དགའ་སོན་འདེན་པའྱི་ར་བྱ་དང༌།
རྣ་བའྱི་བདུད་རྩྱི་འཇོ་བའྱི་ཁུ་བྱུག་ཡྱིན་པས།
ང་རང་གང་
དུ་འཕུར་བའྱི་ས་དེར། ཡྱིད་སྨོན་དང༌། དགའ་འབོད། གླུ་སྒས་གང་ཞྱིང༌། ང་རང་གང་དུ་འཕུར་བའྱི་ཡུལ་ 68
ཕོགས་དེར། ར་བྱས་སྒོ་གུར་ཕུབ་ཅྱིང༌། ཁུ་བྱུག་གྱིས་གསུང་སྙན་སྒོག ང་ནྱི་ཕག་དོག་གྱི་ཀླད་པ་འགེམས་པའྱི་སེངེ་དང༌། རང་གང་དུ་བསྐྱོད་པའྱི་ཡུལ་དེར།
མཛའ་བརྩེ་ཡྱི་རླབས་ཕེང་གཡོ་བའྱི་རྒྱ་མཚོ་ཡྱིན།
མཛའ་བརྩེའྱི་སྡོང་པོའྱི་སེང་དུ་རང་དབང་གྱི་ལོ་འབྲས་རྒྱས་ཤྱིང༌།
ང་
ཞྱི་
བདེའྱི་ཡལ་གའྱི་སེང་དུ་བདེ་སྐྱྱིད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་རྣམ་པར་བཞད་པས། ང་རང་གང་དུ་བསྐྱོད་པའྱི་ཡུལ་དེར། བཀྲ་ཤྱིས་པའྱི་དགེ་མཚན་ཀུན་ཏུ་རྒྱས།
བཙོན་ཁང་ནང་འགྲོ་རྒྱུའྲི་ལག་ཁྱེར་
ས་སྐྱ་མཐོ་སློབ་པ་ཁྱི་ཚོ་འགྱུར་མེད་རོ་རེ།
བལ་ཡུལ་དུ་གནས་སྡོད་བོད་མྱི་ཞྱིག་གྱིས་ཨ་རྱིར་འགོ་རྒྱུའྱི་ལག་ཁེར་རྫུན་མ་ཞྱིག་བཟོས་ཏེ། ཚབ་ལ་ཕྱིན་ནས་ལག་ཁེར་དེ་བསན་ནས།
ཨ་རྱིའྱི་གཞུང་
ལོ་གཅྱིག་གྱི་ཐོངས་མཆན་(visa)སྤོད་རོགས་ལབ་པར་གཞུང་
ཚབ་ཀྱི་མྱི་དེས། ཁེད་རང་གྱི་ལག་ཁེར་འདྱི་ཨ་རྱིར་འགོ་རྒྱུའྱི་ལག་ཁེར་རེད་མྱི་འདུག་ཅེས་ལབ། ལག་ཁེར་ བདག་པོ་དེས་ད་དུང་ཨ་རྱིར་འགོ་རྒྱུའྱི་ལག་ཁེར་ཡྱིན།
ཞེས་ཐེངས་མང་ལབ་ཀང་ཨ་རྱིའྱི་གཞུང་ཚབ་པས་
སླར་ཡང་རེད་མྱི་འདུག་ཅེས་ལབ་པ་རེད། མཐར་ལག་ཁེར་རྫུན་མ་བཟོས་ཏེ་ཁེར་མཁན་དེ་འུ་ཐུག་སེ། འོ་ན་ འདྱི་ཨ་རྱིར་འགོ་རྒྱུའྱི་ལག་ཁེར་མྱིན་ན་ག་པར་འགོ་རྒྱུའྱི་ལག་ཁེར་རེད་དམ།
ཞེས་དྱིས་པར་ཨ་རྱིའྱི་གཞུང་
ཚབ་པ་དེས། འདྱི་བཙོན་ཁང་ལ་འགོ་རྒྱུའྱི་ལག་ཁེར་རེད། ཅེས་ལབ་ནས་ལག་ཁེར་རྫུན་མ་དེའྱི་སེང་ཐམ་ག་
དམར་པོ་ཞྱིག་བརྒྱབས་ནས། ད་ཁེད་རང་བཙོན་ཁང་ལ་ལོ་གཉྱིས་བསྡད་ཆོག་པ་ཡོད། ཅེས་ལབ་རེས་ཉེན་ རོག་པས་ཁོ་པ་འཛིན་བཟུང་བྱས་པ་རེད།
69
ཁ) ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག
གློ་རིམ་ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་ནི། མི་དང་བ་བ་གང་རུང་གི་བརྒྱུད་རིམ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིག་
ངློར་བཀློད་པའི་རློམ་ཡིག་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ཕན་ནུས་ཆེ་ཞིང་སྤློད་སློ་ཡངས་པ་ཞིག་སེ། གསར་འགྱུར་དང་།
ལློ་རྒྱུས། རློགས་བརློད། རྣམ་ཐར། གཏམ་རྒྱུད། སྒྲུང་། ཟིན་ཐློ། ཉིན་ཐློ། སན་ཞུའི་རློམ་ཡིག འཕིན་ཡིག་ སློགས་ལ་ཁྱབ་ཡློད་པས་དེ་ནི་རློམ་ཡིག་སྦློང་བའི་རྨང་གཞི་ལྟ་བུ་དང་རྒྱུན་མཁློའི་རློམ་རིགས་ཤིག་ཡིན། སྤིར་ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་ལ་གྲུབ་ཆ་དྲུག་དང་བརྒྱུད་རིམ་གཉིས་ཡློད།
གྲུབ་ཆ་དྲུག་ནི། མི་སྣ་དང་། ཡུལ། དུས། འབྱུང་རྐེན། བྱུང་རིམ། མཇུག་འབས་བཅས་ལ་ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་ རློམ་ཡིག་གི་གྲུབ་ཆ་དྲུག་ཅེས་ཟེར། ཞེས་ཟེར།
གཞན་དུ་ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་གི་བརློད་བ་ནི་མི་དང་བ་བ་ཡིན་
དེ་ནི་ཡུལ་དུས་མི་སྣ་གསུམ་མཉམ་པར་གནས་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་དུས་གཉིས་མི་སྣ་ལ་བསྡུས་པ་
དང་། འབྱུང་རྐེན་དང་། འཕེལ་རིམ། མཇུག་འབས་གསུམ་ནི་བ་བ་ལ་བསྡུས་པས་དེ་ལྟར་བརློད་པ་ཡིན། བརྒྱུད་རིམ་གཉིས་ནི། མི་སྣའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་བ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཡིན།
བ་བ་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་རློག་འཛིང་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟློས་པར་བྱུང་བ་དང༌།
འཕེལ་བ། མཇུག་འབས་བཅས་ཀི་
བརྒྱུད་རིམ་ཞིག་ཡློད་པར་མ་ཟད། མི་དང་བ་བ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་འབལ་དུ་མེད་པར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརེན་གི་ ཚུལ་དུ་གནས་ཡློད་སབས། ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་གི་བརློད་བའང་མི་དང་བ་བ་གཉིས་ལས་མ་འདས། ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་འབི་སྐབས།
རློམ་ཡིག་གི་བརློད་བ་གཙོ་བློར་གྱུར་པའི་མི་དང་བ་བ་གཉིས་ལས་
འཕློས་པའི་རློམ་ཡིག་ཅིག་གི་ནང་རྒྱུ་ཆ་དེ་དག་ཁ་གསལ་དང་རྒྱས་བསྡུས་ཇི་ལྟར་བ་དགློས་མིན་ནི། རློམ་ཡིག་གི་བརློད་དློན་གཙོ་བློ་མཚོན་པའི་དགློས་མཁློ་ལ་བལྟ་དགློས་པ་ཡིན།
གཙོ་བློ་
ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་འགའ་ཞིག་ཏུ་བརློད་བ་མི་དང་། བ་བ། གནས་དུས་སློགས་གཅིག་རང་ལ་མ་ངེས་ པར་སྣེ་ཁ་མང་ཙམ་འདྲེས་མར་འབྱུང་བའང་ཡློད་པས།
དེ་འདྲའི་སྐབས་སུ་གློང་གསལ་གནད་དློན་འདི་དག་དེ་
70
བས་གསལ་བར་བརློད་དགློས་པ་ཡིན།
ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་འབི་སྐབས་བརློད་དློན་སིང་པློའི་དགློས་
མཁློར་གཞིགས་ཏེ། བི་བའི་ནང་དློན་ལ་གཙོ་ཕལ་གི་དབེ་བ་ཕེ་སེ། ནང་དློན་གང་ཞིག་རྒྱས་པར་འབི་དགློས་པ་
དང༌། གང་ཞིག་མདློར་བསྡུས་ཙམ་འབི་དགློས་པ། གང་ཞིག་ཐད་ཀར་འབི་དགློས་པ་དང༌། གང་ཞིག་ཕློགས་
གཞན་བརྒྱུད་ནས་བིས་ན་ལེགས་པ་སློགས་འདི་དག་ཚང་མ་རློམ་ཡིག་ཧིལ་པློའི་བརློད་དློན་སིང་པློ་མཚོན་པའི་
དགློས་མཁློར་གཞིགས་ཏེ་བླང་དློར་བེད་དགློས་སློ། །
61
ལན།
སྐབས་དེར་ཙི་ཙི་ཆུང་ཆུང་དེས་གླང་
ཆེན་ལ་ཁག་བླུག་བཞིན་པ་མཐློང་བས་རེད།
སྨན་པས་དབུག་སྣློ ན ་བརྒྱབ་པར་བརེ ན ་གླང་ཆེ ན ་དབང་པློ ་ སློས་པ་དང།
ཡང་ཙི་ཙི་ལ་གཅིག་བལྟས་ནས་བསྐར་དུ་
འཁམས་པ་རེད། གང་བས་ནས། ཅི་སེ་ལན་དེ་ཁྱེད་ཀིས་མ་ ཤེས་ན་ཤློག་གྲངས། 82 གཟིགས། 71
༡༤. བོད་ཀི་དཔའ་བོ།
(རློམ་ཡིག་འདི་ནི། བ་བ་བྱུང་དུས་བཀློད་པའི་སློ་ནས་འགློ་བཙུགས་ཡློད་པ་དང་། མི་སྣ་གཙོ་བློར་བརློད་པའི་ཇི་བཞིན་རློམ་ཡིག་ཅིག་ཡིན།)
ཕྱི་ལོ་༡༩༨༧ ཟླ་༩ ཚེས་༢༧ ཉྱིན། ལྷ་ས་གོང་ཁེར་དུ་གཞྱིས་ལུས་བོད་མྱི་ཁྱི་ཕག་མང་པོ་ཞྱིག་གྱིས་ རྒྱ་དམར་གྱི་དབང་སྒྱུར་དང༌།
གཉའ་གནོན་མ་བཟོད་པར་ཚང་མས་རང་སོག་བོས་བཏང་གྱིས་
རྔམ་སོན་ཁོམ་སྐོར་གྱིས་ངོ་རྒོལ་མཐའ་གཅྱིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། “བོད་རང་བཙན་གཙང་མ་ཡྱིན། ༸རྒྱལ་ བ་བསན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྐུ་ཚེ་ཁྱི་ལོར་བརན་པར་ཤོག རྒྱ་དམར་བོད་ནས་ཕར་རྒྱུགས་ཤྱིག བོད་ ཀྱི་བདག་པོ་བོད་མྱི་ཡྱིན།” ཞེས་པའྱི་འབོད་སྒ་ལྷ་ས་གོང་ཁེར་གྱི་མཁའ་དབྱྱིངས་ཡོངས་སུ་ཁབ།
དེའྱི་ཁོད་དུ་དཔའ་མཛངས་རྟུལ་ཕོད་ཅན་གྱི་དཔའ་བོ་བོ་བཟང་ལགས་ཀྱིས་རང་གྱི་ལུས་སོག་ ལོངས་སྤོད་གང་དུའང་མ་འཛེམས་པར། རྒྱ་ཆེའྱི་མྱི་མང་གྱི་སྣེ་ཁྱིད་པ་དང༌། འཚེ་བ་མེད་པའྱི་ སྤོབས་པ་ཆེས་ཆེར་བསྐྱེད་དེ།
ཐོག་མར་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སྐོར་བ་ལན་གསུམ་བརྒྱབ་ནས།
བོ ད ་སྡོ ད ་རྒྱ་གཞུང་གྱི ་ ལས་ཁུངས་ཆེ ་ ཁག་དག་གྱི་སོ་འགམ་དུ་བརྒྱུགས་ནས་ བདེ ན ་པའྱི ་ འབོ ད ་ཚི ག ་བར་མེ ད ་དུ་
བསྒགས།
དག་པོ འྱི ་ མཚོན་ཆས་སྤས་པའྱི ་ རྒྱ་ 72
དམར་གྱི ་ དམག་དཔུང་གྱི ས ་མངོ ན ་
སུམ་འཛེམས་མེད་ཀྱིས་མྱི་མང་ཁོད་དུ་མེ་མདའ་རྒྱུན་ ཆད་མེད་པར་བརྒྱབ་པས། བོད་རྱིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་
ཀྱི ་ སྐད་འབོ ད ་དང་རྒྱ་དམག་གྱི ་ མེ ་ མདའྱི ་ སྒ་གཉྱི ས ་
དོ་མཉམ་པའྱི་སོ་ནས་ཡུད་ཙམ་ལ་གནམ་ས་མགོ་རྱིང་ སློག་པ་དང་གཉྱིས་སུ་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར།
སྐབས་
དེར་གོ ང ་ཁེར་ཉེ་འདབས་ཀྱི ་ བྱ་བྱྱི འུ ་རྣམས་ཀང་ འཇྱིགས་སྐྲག་གྱིས་ཕོགས་བཞྱིར་དཀྲོགས།
དག་ཆས་རབ་ཏུ་སྤས་པའྱི་རྒྱ་དམག་གྱིས་བཙན་གནོན་ཅྱི་ཙམ་བྱས་ཀང༌།
རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་
བོ་བོ་བཟང་ལགས་ཀྱིས་ད་དུང་མུ་མཐུད་དེ་མྱི་མང་གྱི་ཁོད་ནས་མགྱིན་པ་གཟེངས་སུ་བཏེགས་ ཏེ༑ བདེན་པའྱི་འབོད་ཚིག་ལྷང་ལྷང་དུ་བསྒགས། ཀླ་ཀློའྱི་དཔུང་ཚོགས་ཀྱིས་དཔའ་བོ་བོ་བཟང་ ལགས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ནས། གཉྱིས་གཡུགས་ནའང༌།
བཙན་ཤེད་ཀྱིས་མེ་འབར་བཞྱིན་པའྱི་ཁང་པའྱི་ནང་དུ་ཐེངས་
དཔའ་བོ་བོ་བཟང་ལགས་ཀྱི་རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ་གྱི་སྤོབས་པ་སྔར་
ལྷག་རྒྱས་ནས། ཁོང་གྱི་སྐུ་གཟུགས་ཡོངས་རོགས་མེ་ཡྱིས་ཚིག་སེ་གྱི་སོང་དུས་གཅྱིག་ཏུ་བཙུགས་
པ་ལྟ་བུའྱི་ན་ཟུག་བཟོད་གགས་མེད་ཀང་ཅྱི་ཡང་མྱི་སྙམ་པར། ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ ཀྱི་རྒྱལ་དར་ལག་ཏུ་ཁེར་ནས། སྙྱིང་སོབས་ཞུམ་མེད་ངང་རྒྱ་དམར་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱས།
དཔའ་བོ་བོ་བཟང་ལགས་རང་ཉྱིད་ཤྱི་གསོན་གྱི་དབྱེ་ཐག་མ་ཆོད་པའྱི་སྐབས་དེར་ཡང༌།
ཁོང་
གྱིས་ད་དུང་ཆོལ་གསུམ་བོད་རྱིགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱི་སྣེ་ཁྱིད་མཛད་དེ་རོག་རྩ་གཅྱིག་སྒྱིལ་གྱི་
སོ་ནས་འཚེ་མེད་ཞྱི་བའྱི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱས།
ཕ་རོལ་དག་བོའྱི་
དཔུང་གྱི ས ་ཁོ ང ་ཚོ ར ་རྣོ ་ བའྱི ་ མཚོ ན ་ གྱིས་བསྣུན་ཏེ་གདུག་རྩུབ་ཇྱི་ལྟར་ཆེ་
ཡང༌། དཔའ་བོ་བོ་བཟང་ལགས་དང༌།
རང་སོག་བོས་བཏང་བའྱི་བོད་རྱིགས་ དཔའ་བོ ་ དཔའ་མོ ་ དེ་རྣམས་ཀྱི ས ་
བདེ ན ་པའྱི ་ སྐད་འབོ ད ་དང་བཅས་ 73
མདུན་ནས་མདུན་དུ་བསྐྱོད་དེ། རང་
ཅག་ཁ་བ་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་འཚེ་མེད་ཞྱི་བའྱི་
འཐབ་རྩོད་ཀྱི་མཛད་རེས་བཞག་པའྱི་དཔེ་བཟང་ བ་ན་མེད་པ་ཞྱིག་བཏོད། ཉྱིན་མོ་དེ་ནྱི།
གཞྱིས་ལུས་བོད་ཀྱི་དཔའ་བོ་
དཔའ་མོ་དག་གྱིས་ཞུམ་པ་མེད་པའྱི་རྒྱལ་གཅེས་
ལྷག་བསམ་གྱི་སྤོབས་པ་ངོམ་སེ།
བོད་ཀྱི་རྒྱལ་
རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་ནམ་ཡང་བསུབ་ཐབས་མེད་པའྱི་བྱས་རེས་བཞག་པའྱི་དུས་དན་གལ་ཆེན་
ཞྱིག་ཡྱིན།
རློམ་ཡིག་འདི་མཇུག་སྡུད་སངས་ནི། བརློད་དློན་གཙོ་བློ་ཕློགས་བསློམས་ཀི་ལམ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཏེ། ནམ་ཡང་དྲན་གསློ་བ་རིན་ཡློད་པ་བསན་ཡློད།
གཏམ་དཔེ། ཡུལ་གྲུ་བཞི་དགྲ་ལག་ཤློར་ཟེར་ན། ཕློ་མི་ཚེ་རིང་ཡང་དགའ་རྒྱུ་མེད། ། དགྲ་བྱུང་ན་གྲི་ཁ་མཉམ་ལེན་དང་།
གྲློགས་བྱུང་ན་ཕློར་པ་མཉམ་འཛུགས་བེད།
74
སྦོང་ཚན། དང་པློ། སྒ་དློན་བསྡུར་ནས་ཚིག་གློགས་ཚོལ། ཀ) ཞུམ།
ཤུམ།
ཞུན།
ག) འཐབ།
ཐབ།
ཐབས།
ཁ) སོག ང) སག
ཟོག
ལྟག
སོག རག
གཉིས་པ། དག་ཆ་དང་ཚིག་དློན་ངེས་པར་བྱས་ནས་བརློད་པ་ཐུང་གས་ཤིག་བིས། ཞུམ་པ་མེད་པ།
རྔམ་སོན་ཁོམ་སྐོར།
དཔའ་མཛངས་རྟུལ་ཕོད།
ཀླ་ཀློའྱི་དཔུང་ཚོགས།
སྤོབས་པ་ཆེར་བསྐྱེད། བཟོད་གགས་མེད་པ།
མངོན་སུམ་འཛེམས་མེད།
བ་ན་མེད་པ།
སྙྱིང་སོབས་ཆེན་པོ།
རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ།
གསུམ་པ། ལློག་ཟླ་བིས།
རོག་རྩ་གཅྱིག་སྒྱིལ།
རང་སོག་བོས་བཏང༌།
ཞྱི་བ། དཔའ་བོ། གདུག་རྩུབ། གཅྱིག་སྒྱིལ། མངོན་སུམ། དག་བོ། བདེན་པ། གཉའ་གནོན། ངོ་རྒོལ། དཔེ་བཟང༌། རྣོ་བ། ཕ་རོལ། མདུན་སྐྱོད། བཞི་པ། སློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་ལན་བིས།
ཀ) དོན་རྐྱེན་འདྱི་བྱུང་སའྱི་ཡུལ་དང་དུས་ནམ་ཞྱིག་ཡྱིན།
ཁ) གཞྱིས་ལུས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་དམར་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དོན་ཅྱི།
ག) དཔའ་བོ་བོ་བཟང་ལགས་ཀྱིས་རྒྱ་དམར་ལ་ངོ་རྒོལ་ཇྱི་ལྟར་བྱས་སམ།
ང) གཞྱིས་བཞུགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱིས་རྔམ་སོན་ཁོམ་སྐོར་བྱས་པ་དེས་ཅྱི་ཞྱིག་མཚོན་ནམ།
ལྔ་པ། བརློད་གཞི་རྣམས་ལས་གང་རུང་ཞིག་གི་ཐློག་གློ་རིམ་ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་ཅིག་བིས། ཀ) གངས་རྱིའྱི་ལྷག་བསམ། ཁ) རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ།
ག) རང་ལས་གཞན་གཅེས། ང) ཞྱི་བདེའྱི་ས་བོན།
75
x
u
v
y
w
z
དྲུག་པ། རི་མློར་བལྟས་ནས་སྒྲུག་ཐུང་བིས།
76
རོམ་ཡིག་དབེ་ཞིབ།
གློང་གི་རློམ་ཡིག་འདིར་ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་གྲུབ་ཆ་དྲུག་ཚང་ཡློད་དེ། དང་པློ་ཡུལ་ནི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་གྲློང་ཁྱེར་དང་།
གཉིས་པ་དུས་ཚོད་ནི་ཕི་ལློ་༡༩༨༧ ཟླ་༩ ཚེས་༢༧ ཉིན།
གསུམ་པ་མི་སྣ་གཙོ་བློ་ནི་དཔའ་བློ་བླློ་བཟང་ལགས་དང་། ཕལ་བ་གཞིས་བཞུགས་དཔའ་
བློ་དཔའ་མློ་རྣམས་དང་རྒྱ་དམག་རྣམས་ཡིན།
བཞི་པ་བ་བའི་འབྱུང་རྐེན་ནི་བློད་གཞིས་ལུས་མི་མང་གིས་རྒྱ་དམར་གི་དབང་སྒྱུར་དང་ བཙན་ཤེད་མ་བཟློད་པ།
ལྔ་པ་བ་བའི་བྱུང་རིམ་ནི་དཔའ་བློ་བླློ་བཟང་ལགས་ཀིས་གཙོ་བློ་བས་པའི་བློད་གཞིས་
ལུས་མི་མང་གིས་དཔའ་ངར་ཞུམ་མེད་ངང་བཙན་འཛུལ་བ་རྒྱ་དམར་ལ་ཞི་བའི་རྔམ་སློན་ ཁློམ་སྐློར་བས་པའི་བརྒྱུད་རིམ།
དྲུག་པ་བ་བའི་མཇུག་འབས་ནི་རྒྱ་དམར་གིས་བློད་མི་རྣམས་ལ་དྲག་པློའི་བཙན་གནློན་
བས་པ་དང༌། བློད་གཞིས་ལུས་མི་མང་རྣམས་ཀིས་བློད་ཀི་ལློ་རྒྱུས་ནང་ནམ་ཡང་བསུབ་ ཐབས་མེད་པའི་རླབས་ཆེན་གི་བས་རེས་བཞག་པའློ། །
རློམ་ཡིག་འདིའི་ནང་དུ་ཡུལ་དང་། དུས། མི་སྣ། བ་བའི་འབྱུང་རྐེན། བརྒྱུད་རིམ། མཇུག་འབས་བཅས་གསལ་བར་བཀློད་པའི་སློ་ནས།
རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བློ་བླློ་བཟང་ལགས་ཀིས་བློད་ཀི་བདེན་མཐའ་སེལ་ཆེད་འགྲན་ཟླ་བལ་ བའི་སིང་སློབས་མཚོན་ཡློད་པས། རློམ་ཡིག་འདིས་ཀློག་པ་པློ་ལ་སློབ་གསློ་དང་སེམས་ འགུལ་ཐེབས་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན།
(རློམ་ཡིག་དབེ་ཞིབ་བས་པ་འདི་མཇུག་གི་རློམ་ཡིག་རྣམས་ལ་དབེ་ཞིབ་བེད་སངས་ཀི་དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཡིན།)
77
༡༥. ཕག་ཤ་འཚོང་བ།
ཉྱིན་ཞྱིག་ལ། ཉྱི་ཆོས་བཟང་པོས་སྣེ་གདོང་རྒྱལ་པོའྱི་ཕག་པ་རྒྱགས་ཤོས་དེ་ལོག་ཏུ་བསད་རེས།
རྒྱལ་པོའྱི་དྲུང་དུ་སོང་ནས། “རྒྱལ་པོ་ལགས། ཁེད་ཚང་གྱི་ཕག་པ་རྒྱགས་ཤོས་དེར་ནད་ཕོག་སེ་ གང་དུ་གཡུག་ དགོས”ཞེས་
ང་ཚོའི་ཕ
པ་རྒྱ ག་
ཤྱི་འདུག ད་རོ་
ཞུས་པར། རྒྱལ་ པོས“སྤུ་གཙང་ མ་བཞར་ནས་ ཤ་ཁོམ་ལ་
འཚོང་དུ་སོང༌། རྱིན་པ་ཆད་
ལུས་མེད་པར་ རྩྱིས་འབུལ་ཞུ་ དགོས”ཞེས་ བཤད།
78
གས
་ཤློས་ད ེ་...
དེ ་ ནས་ཉྱི ་ ཆོ ས ་བཟང་པོ ས ་རྒྱལ་
པོ འྱི ་ བཀའ་བཞྱི ན ་ཕག་ཤ་ཁུར་
ནས་ཁོམ་ལ་སོང་སེ། “ཕག་ནད་ ཕོ ག ་པའྱི ་ ཕག་ཤ་ཉོ ་ མཁན་ཨེ་ ཡོད།”
ཅེས་འབོད་བཞྱིན་ཉྱིན་
གང་ལ་བསྡད་ཀང༌།
ཤ་སྱི་ག་
གཅྱིག་ཀང་བཙོང་མ་ཐུབ་པ་རེད།
དེ ་ ནས་ཉྱི ་ ཆོ ས ་བཟང་པོ ས ་ཕག་ ཤ་ཁུར་ཡོ ང ་ནས་ཉོ ་ མཁན་མེ ད ་
ལུགས་རྒྱལ་པོར་ཞྱིབ་ཕ་ཞུས་པས། རྒྱལ་པོས“ད་ཤ་བཙོས་ཏེ་ཟོས་ན་འགྱིག”ཅེས་ཟེར་བར། ཉྱི་
ཆོས་བཟང་པོས།
“རྒྱལ་པོ་ལགས།
མཆོད”ཅེས་ཞུས་པ་དང༌།
ཁེད་ཀྱིས་གསོལ་ཀྲུམ་བཞེས་སམ།
ཡང་ན་ཀྲུམ་ཁུ་བ་
རྒྱལ་པོས“ང་ནྱི་རྒྱལ་པོ་ཡྱིན་པས་ཤ་བཟའ་བ་ཡྱིན།
ཁོད་ཚོ་འཁོར་
གཡོག་རྣམས་ཀྱིས་ཤ་ཁུ་འཐུང་བ་ལས་འོ ས་མེད་པས། ད་དུང་འདྱི་དགོས་དོན་ཅྱི་ཡོད”ཅེས་གཤེ་ གཤེ་བཏང༌།
དེ ་ ནས་ཉྱི ་ ཆོ ས ་བཟང་
པོས་ཤ་དང་རུས་པ་ཞྱིབ་ མོ ར ་གཏུབས་ཏེ་ཡུན་ རྱིང་བཙོས་པས།
ཤ་ཞྱིམ་པོ་རུས་པའྱི་དཀྱིལ་ལ་ཡོད། དེ་དཔོན་ལ་མྱི་རག་གཡོག་ལ་རག ཧ་ཧ་ཧ་...
ཕག་ཤ་ཞྱིམ་པོ། ཕག་ཤ་ཞྱིམ་པོ། ཨ་རོ་ཡ་...
ཤ་
ལྡུར་ཞྱིང་ནུར་ནས་ཀོ་བ་
དང་རུས་པ་ཙམ་ལས་ ལེ ན ་རྒྱུ་མེ ད ་པར་གྱུར།
ཉྱི ་ ཆོ ས ་བཟང་པོ ་ དང་
གཡོག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རོ་བཅུད་ལྡན་པའྱི་ཤ་ཁུ་འཐུང་བ་དང༌། རྒྱལ་པོར་ཕག་ཀོ་དང་རུས་པ་ཕུལ་
ནས། “རྒྱལ་པོ་ལགས། ཕག་ཀོ་དང་རུས་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་ཤ་ཚང་མ་ནུར་ནས་ཤ་ཁུའྱི་ནང་དུ་ 79
བཞུར་འདུག ཕག་ཀོ་བཙོས་མ་འདྱི་བཞེས་རོགས་གནང”ཞེས་ཞུས་པས། རྒྱལ་པོས“འོ་ན་ཤ་ཁུ་
ཁེར་ཤོག”ཅེས་ཟེར་བར།
ཉྱི་ཆོས་བཟང་པོས“ཤ་ཁུ་ང་ཚོས་རྒྱལ་པོའྱི་བཀའ་བཞྱིན་བཏུང་ནས་
ཚར་སོང༌།” ཞེས་ཞུས་པས། རྒྱལ་པོ་ཅྱི་བྱ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཕག་ཀོ་བཙོས་མ་དེ་མྱི་ཟ་ཀ་མེད་ བྱུང༌།
ཐེངས་རེས་མར། ཕག་ཤ་ཟ་སྐབས། རྒྱལ་པོས་ཐོག་མ་ནས་ཉྱི་ཆོས་བཟང་པོར“ད་རེས་ངས་ཤ་ཁུ་ འཐུང་ཆོག ཁོད་ཚོས་ཤ་ཟོ་ཞྱིག”ཅེས་བཤད། དེ་ནས་ཉྱི་ཆོས་བཟང་པོས་ཤ་ཚོས་མ་ཐག་ཏུ་ཡར་ བཏོན་ནས་ཚང་མར་བགོས་ཏེ་ཟོས་པ་དང༌། རྒྱལ་པོར་ཤའྱི་བྲོ་བ་ཙམ་ཡང་མེད་པའྱི་ཤ་ཁུ་དེ་ཕུལ་ བ་རེད།
གཏམ་དཔེ།
བཟང་པློའི་ཞློར་ལ་ཇ་ཆང་དང་། ། ངན་པའི་ཞློར་ལ་རྒྱུག་རྡུང་། །
80
སྦོང་ཚན། དང་པློ། དི་བ་རྣམས་ལ་ལན་རེ་འདེབས་དགློས།
ཀ) ཉྱིན་ཞྱིག་ལ་ཉྱི་ཆོས་བཟང་པོས་ཅྱི་ཞྱིག་བྱས་སམ།
ཁ) ཕག་ནད་ཕོག་པའྱི་ཕག་ཤ་ཉོ་མཁན་ཨེ་ཡོད་ཅེས་འབོད་དོན་ཅྱི།
ག) རྒྱལ་པོ་ལགས། ཁེད་ཀྱིས་གསོལ་ཀྲུམ་བཞེས་སམ། ཡང་ན་ཀྲུམ་ཁུ་བ་མཆོད་དམ་ཞེས་ཞུ་དགོས་དོན་ཅྱི། ང) སྒྲུང་ཐུང་འདྱིའྱི་བརོད་བྱ་གཙོ་བོ་གང་ཡྱིན་ནམ། གཉིས་པ། ཚིག་གློགས་སྦར་ཏེ་ཚིག་སྒྲུབ་བཟློས།
དཔེར་ན། ལོག་གྱུར། ལོག་གྱུར་གྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་རགས་ཡང་དག་ལ་བརེན་ནས་རོགས་དགོས། ལྟ་བུ། ལོག དྲུང་། བཞར། ཁུ། ལྡུར། ནུར། བཞུར། རོ།
གསུམ་པ། གློང་གི་སྒྲུང་ཐུང་འདི་བྱ་བའི་བརྒྱུད་རིམ་ཆེན་པློ་ལྔ་ཡིས་གྲུབ་འདུག འློག་གི་རེའུ་མིག་ནང་
བརྒྱུད་རིམ་ལྔ་འགེངས་དགློས།
༡་ ཕག་པ་བསད་ནས་ ༢་ ཁློམ་དུ་སློང་ནས་ཕག་ ༣་ རྒྱལ་པློར་ཞུས་པ།
ཤ་འཚོང་ཁུལ་བས་པ།
༤་
༥་
བཞི་པ། སྦློང་ཚན་ནང་ཁུལ་བྱེད་སློ།
ཀ) ཁོད་ཀྱིས་སྦོང་ཚན་དང་པོའྱི་དྱི་བ་ཀ་པའྱི་ལན་ཅྱི་འད་ཞྱིག་བརྒྱབ་ཡོད་དམ། ཅྱི་སེ་ཁེད་ཀྱི་ལན་དེ་ འགྱིག་ཡོད་ན་ཇྱི་བཞྱིན་བརོད་པའྱི་རྩོམ་གྱི་གྲུབ་ཆ་དུས་དང་། མྱི། བྱ་བ་གསུམ་འདུས་ཡོད།
ཁ) སྦོང་ཚན་དང་པོའྱི་དྱི་བ་ཁ་པ་ལན་འདེབས་སྐབས་ཅྱི་སེ་ཉྱི་ཆོས་བཟང་པོས“ཕག་ཤ་གཟྱིགས”ཞེས་ བཤད་ན་གནས་ཚུལ་ཅྱི་ཞྱིག་ཡོང་སྱིད་པ་སྒྲུང་ཐུང་ཡང་ཡང་བཀླགས་ཏེ་བསམ་གཞྱིག་བྱེད་དགོས།
ག) རྒྱལ་པོ་ལགས། ཁེད་ཀྱིས་གསོལ་ཀྲུམ་བཞེས་སམ། ཡང་ན་ཀྲུམ་ཁུ་བ་མཆོད་ཅེས་འདྱི་སྐབས་རྒྱལ་པོས་ ཤ་ཟ་བས་མ་ཚད་ཤ་ཁུ་ཡང་འཐུང་གྱི་ཡྱིན་ཞེས་བཤད་ན་སྒྲུང་འདྱིའྱི་བརོད་བྱ་གཙོ་བོ་ཡོང་ཐུབ་དང་མྱི་ ཐུབ་སྒྲུང་ཡང་ཡང་བཀླགས་ཏེ་བསམ་གཞྱིག་བྱེད་དགོས། 81
ལྔ་པ། བརློད་གཞི་རྣམས་ལས་གང་རུང་ཞིག་གི་ཐློག་གློ་རིམ་ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་ཅིག་བིས། •
དོན་གྲུབ་ཚོང་ལ་ཕྱིན་པ།
•
དོན་གྲུབ་སློབ་གྲྭར་ཕྱིན་པ།
• •
དོན་གྲུབ་ཀྱིས་མོ་ཊ་སྦངས་པ། དོན་གྲུབ་ར་བཟྱི་བ།
71 ལན། ཙི་ཙི་ཆུང་དྲགས་པ་དང་གླང་ཆེན་ཆེ་དྲགས་ནས་ཙི་
ཙིའི་ཁྲག་གིས་མ་འདང་བར་ཙི་ཙི་གོངས་ཚར་བ་མཐོང་བས་རེད།
དེ་ནས་སར་མ་ལྔའི་རེས་སུ་གླང་ཆེན་འཁམས་པ་ལས་སངས་བ་ན་སྨན་ པས་གླང་ཆེན་གི་རྣ་རར་ཚིག་གཅིག་བཤད་པ་དང་།
ཡང་བསྐྱར་གླང་
ཆེན་དྲན་པ་འཐོར་བ་རེད། རྒྱུ་མཚན་གང༌། ཅི་སེ་ལན་དེ་ཁེད་ཀིས་མ་ ཤེས་ན་ཤོག་གངས། 109གཟིགས།
82
༡༦. བདག་གི་དགེ་རྒན།
བདག་གྱི་དགེ་རྒན་ནྱི་གཟུགས་རྱིང་ཞྱིང་ཤ་རྱིད་པ་དང༌།
དབུ་སྐྲ་ཅུང་ནག་པོ་ཅན་ཞྱིག་ཡྱིན་ལ།
ཁོང་གྱི་གདོང་ན་ཡོད་པའྱི་སྤན་ཟུང་ལས་དུས་ནམ་ཡང་ལྷག་བསམ་དཀར་པོའྱི་བརྩེ་མདངས་
ཤྱིག་འཚེར་བཞྱིན་ཡོད།
ཉྱིན་ཞྱིག་གྱི་སློབ་ཁྱིད་སྐབས་སུ། དགེ་རྒན་ལགས་ཀྱིས་སྐད་གདངས་སྙན་མོས་སློབ་ཚན་ཀློག་པ་ དང་སློབ་ཚན་གྱི་ནང་དོན་འཆད་བཞྱིན་ཡོད་ལ།
སློབ་གོགས་ཚང་མས་ཀང་ཁོང་གྱི་བརོད་པའྱི་
སློབ་ཚན་གྱི་ནང་དོན་ལ་རྣ་བ་བགས་འདུག་པའྱི་སྐབས་དེར། གོ་བུར་དུ་སློབ་ཁང་གྱི་སོ་བརྡུངས་ པའྱི་སྒ་ཞྱིག་གགས་བྱུང༌།
ན་འདུག་པས་སྨན་ཁང་དུ་
རྒན་ལགས་ཀྱིས་སོ་ཕེ་བ་ན་དགེ་རྒན་གྱི་ཆུང་མས“བྱྱིས་པ་གོ་བུར་དུ་
འཁྱི ད་དགོ ས ”ཞེ ས ་བཤད་
པ་ང་ཚོས་ཐོས་བྱུང༌། རྒན་
ལགས་ཀྱིས་བསམ་བོ་ཞྱིག་ བཏང་རེས།
“ཁོད་ཀྱིས་
ཅུང་ཙམ་སྒུགས་དང་སློབ་ ཁྱི ད ་གོ ལ ་རེ ས ་སྨན་ཁང་
དུ ་ འ གོ ” ཞེ ས ་ བ ཤ ད ་ དེ ་ ཡང་བསྐྱར་སློབ་ཁྱིད་བྱས།
83
བདག་གྱིས་དགེ་རྒན་གྱིས་བཤད་པའྱི་སྐད་ཆ་དེ་ཐོས་མ་ཐག་སེམས་ལ་སྨྲ་མྱི་ཤེས་པའྱི་ཚོར་བ་ ཞྱིག་སྐྱེས་ཏེ། དགེ་རྒན་ལགས། ཁེད་ཉྱིད་སྨན་ཁང་དུ་ཕེབས་རོགས་ཞེས་བཤད་ན་འདོད་མོད།
ཁོང་ནྱི་བྱ་བ་ཅྱི་ཞྱིག་ལ་འཕད་ཀང་སློབ་མའྱི་ལས་དོན་གཙོ་བོར་འཛིན་མཁན་ཞྱིག་ཡྱིན་པས། ངས་སྐད་ཆ་དེ་བཤད་ཀང་ཁོང་གྱིས་སློབ་ཁྱིད་ཀྱི་མཚམས་མྱི་འཇོག་ཁོ་ཐག་ཡྱིན། དགེ་རྒན་གྱིས་མུ་མཐུད་དུ་སློབ་ཁྱིད་བྱེད་བཞྱིན་པའྱི་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན།
གནས་ཚུལ་ཅྱི་ཡང་མ་
ལྷགས་པ་དང་འད། བདག་གྱི་སེམས་སུ་སློབ་ཁྱིད་མྱུར་དུ་གོལ་སོང་ན་ཅྱི་མ་རུང་སྙམ་པའྱི་སྐབས་
དེར“ཏྱིང༌། ཏྱིང༌། ཏྱིང”ཞེས་སློབ་ཁྱིད་གོལ་བའྱི་ཅོང་བར་གགས་བྱུང་། དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་ཁྱིད་
གོལ་བའྱི་ཅོང་བར་མ་ཐོས་པ་དང་མཚུངས་པར་ནན་ཏན་གྱིས་ནག་པང་ངོས་ལ་མྱིང་འགེལ་བྲྱིས་ ཏེ་བསྡད་པས། བདག་གྱི་སེམས་ལ་སླར་ཡང་སྨྲ་མྱི་ཤེས་པའྱི་བྲེལ་འཚུབ་ཅྱིག་ལངས་ནས་འདུག་
མྱི་བཟོད་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། རྒན་ལགས་ཀྱིས་སློབ་ཚན་ཁོད་ཀྱི་མྱིང་འགེལ་རེ་རེ་བཞྱིན་འགེལ་བ་ བྱས་ཚར་རེས་ད་གཟོད་རང་གྱི་བུ་ཆུང་སྨན་ཁང་ལ་བསྐྱལ་སོང༌།
རང་གྱི་བུ་ལ་ནད་བྱུང་ཡང་སློབ་མར་སློབ་ཁྱིད་བྱེད་པ་གཙོ་བོར་འཛིན་པའྱི་སྤོད་བཟང་ལས། དགེ་རྒན་ལ་འོ་མ་ལས་ཀང་དཀར་བའྱི་ཐུགས་སེམས་དང་། སེམས་ལྡན་པ་གསལ་པོར་ཤེས་ཐུབ།
སློབ་མ་བུ་ལྟར་སྐྱོང་བའྱི་བྱམས་
རེད་ཡ། རང་གཤྱིས་དར་དཀར་ལས་འཇམ་ཞྱིང་བྱམས་བརྩེ་འོ་མཚོ་ལས་དཀར་བའྱི་དགེ་རྒན་གྱི་ ཀུན་སྤོད་དེ་བདག་གྱིས་ནམ་ཡང་བརེད་མྱི་སྱིད།
མཆན། ཆུང་འབྲྱིང་སློབ་མའྱི་སྦངས་རྩོམ་ཅོ་ཀའྱི་དྲུག་འགྱུར་ལས་བདམས། བདེ་ཆེན་སྒོལ་མས་བྲྱིས།
གཏམ་དཔེ།
གློས་གློང་བ་མེད་ན་བཟློ་འཕློ་རེད། ། གྲི་ཡུ་བ་མེད་ན་བརྡུང་འཕློ་རེད། །
གཏམ་རྔ་མ་མེད་ན་བཤད་འཕློ་རེད། ། ལྷག་བསམ་དུང་ལས་དཀར། །
གཤིས་རྒྱུད་དར་ལས་འཇམ། །
84
སྦོང་ཚན།
དང་པློ། མིང་གསུམ་རེ་སྤད་དེ་ཚིག་སྒྲུབ་ཅིག་བིས།
རྱིད་པ། ལྷག་བསམ། སྐད་གདངས། རྣ་བ་བགས། གོ་བུར། ཆུང་མ། ཅུང་ཙམ། ཁོ་ཐག ཅྱི་མ་རུང་། ཅོང་བར། དར་དཀར། སྤོད་བཟང་། གཉིས་པ། རང་ཚིག་ཐློག་ནས་བིས།
ཀ) ཁེད་ཀྱི་དགེ་རྒན་གྱི་བྱད་གཟུགས་ཅྱི་འད་ཞྱིག་ཡྱིན་པ་བྲྱིས།
ཁ) ནམ་རྒྱུན་དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་ཁྱིད་བྱེད་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་བྲྱིས།
ག) དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་མའྱི་སློབ་སྦོང་ལ་བསམ་བོ་གཏོང་སངས་ག་འད་ཞྱིག་ཡྱིན་པ་བྲྱིས། ང) སློབ་ཁྱིད་མྱུར་དུ་གོལ་ན་ཅྱི་མ་རུང་སྙམ་དོན་ཅྱི་ཡྱིན་པ་བྲྱིས།
ཅ) དགེ་རྒན་གྱིས་བྱ་བ་གང་ཞྱིག་གཙོ་བོར་འཛིན་གྱི་འདུག་པ་བྲྱིས།
ཆ) ཁེད་རང་གྱི་བརེད་ཐབས་མེད་པའྱི་འདས་དོན་གང་ཡྱིན་པ་བྲྱིས། གསུམ་པ། བརློད་དུམ་རེ་རེ་ལ་ནུས་པ་ཅི་ཡློད་དགེ་སློབ་ཟུང་འབེལ་གིས་གློ་སྡུར་བྱེད་དགློས། •
ཁོང་གྱི་གདོང་ན་ཡོད་པའྱི་སྤན་ཟུང་ལས་དུས་ནམ་ཡང་ལྷག་བསམ་དཀར་པོའྱི་བརྩེ་མདངས་ཤྱིག་
•
བདག་གྱིས་དགེ་རྒན་གྱིས་བཤད་པའྱི་སྐད་ཆ་དེ་ཐོས་མ་ཐག་སེམས་ལ་སྨྲ་མྱི་ཤེས་པའྱི་ཚོར་བ་ཞྱིག་སྐྱེས་
• •
འཚེར་བཞྱིན་ཡོད།
ཏེ༑ དགེ་རྒན་ལགས། ཁེད་ཉྱིད་སྨན་ཁང་དུ་ཕེབས་རོགས་ཞེས་བཤད་ན་འདོད་མོད།
ཏྱིང༌། ཏྱིང༌། ཏྱིང་ཞེས་སློབ་ཁྱིད་གོལ་བའྱི་ཅོང་བར་གགས་བྱུང་། དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་ཁྱིད་གོལ་བའྱི་ ཅོང་བར་མ་ཐོས་པ་དང་མཚུངས་པར་ནན་ཏན་གྱིས་ནག་པང་ངོས་ལ་མྱིང་འགེལ་བྲྱིས་ཏེ་བསྡད།
རང་གཤྱིས་དར་དཀར་ལས་འཇམ་ཞྱིང་། བྱམས་བརྩེ་འོ་མཚོ་ལས་དཀར་བའྱི་དགེ་རྒན་གྱི་ཀུན་སྤོད་དེ་ བདག་གྱིས་ནམ་ཡང་བརེད་མྱི་སྱིད།
བཞི་པ། བྱེད་སློ་རྣམས་ལེགས་པར་སྒྲུབས།
༡) དགེ་རྒན་གྱིས་སྐད་ཆ་གང་བཤད་པ་དང་། བྱ་བ་གང་བྱས་པ་རྣམས་ཟུར་འདོན་གྱིས། ༢) སློབ་མའྱི་བསམ་བོར་གང་འཁོར་བ་རྣམས་ཟུར་འདོན་བྱོས།
༣) རྩོམ་ཐུང་འདྱིར་མྱི་སྣ་ག་ཚོད་ཡོད་པ་རྣམས་གསལ་འདོན་བྱེད་དགོས། 85
ལྔ་པ། མི་སྣ་གཙོ་བློར་བརློད་པའི་ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་ཅིག་བིས། དྲུག་པ། རི་མློར་བལྟས་ནས་སྒྲུང་ཐུང་ཞིག་བིས།
u
v
w
x
y
z
86
༡༧. ས་ཕུག་ཁ་བང་ལྟ།
སློབ་གོགས་ཟླ་དཀར་ནྱི་སློབ་སྦོང་ལ་སྦངས་བརྩོན་གཏན་ནས་མྱི་བྱེད་མཁན་ཞྱིག་རེད། རྒྱུན་དུ་
དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་ཁྱིད་བྱེད་སྐབས་འཁྱིས་ཀྱི་སློབ་གོགས་ལ་སྐད་ཆ་ཤོད་པའམ་ཀུ་རེ་བརྩེ་རྒྱུར་ དགའ་བ་དང༌། འཛིན་གྲྭ་གོལ་རེས་ཕ་མའྱི་ནང་ནས་དངུལ་ཁེར་ཏེ་གོག་བརན་ལྟ་བའམ་ཡང་ན་ ཁོམ་ལ་འཁམ་པ་སོགས་ཁ་གཡེང་མྱིག་གཡེང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དགེ་རྒན་གྱིས་ཟླ་དཀར་ལ་སློབ་ཁྱིད་
ཡག་པོ་ཉན་དགོས་པའྱི་བསླབ་བྱ་ཡང་ཡང་གནང་བར་མ་ཟད། སློབ་ཚན་འཁྱིད་སྐབས་ཟླ་དཀར་ ལ་དྱི་བ་ཡང་ཡང་འདྱི་གནང་གྱི་ཡོད། འོན་ཀང་ཟླ་དཀར་གྱིས་ལན་འདེབས་ཐུབ་ཀྱི་མེད།
ཐེངས་གཅྱིག་འཛིན་གྲྭའྱི་ཚོགས་འདུའྱི་ཐོག་དགེ་རྒན་གྱིས་ཟླ་དཀར་ལ་རང་ཉྱིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཆ་ཡོ་ བསང་བྱེད་དགོས་པའྱི་བསླབ་བྱ་གནང་ན་ཡང་།
ཟླ་དཀར་གྱིས་རང་གྱི་སྦངས་འབྲས་ཞན་པོ་
ཡོད་པ་དེ་དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་ཁྱིད་བྱེད་སངས་གསལ་པོ་མ་བྱུང་བར་ངོས་འཛིན་བྱེ ད་པ་ལས། རང་ངོས་ནས་སྦངས་བརྩོན་མ་བྱས་པར་ངོས་ ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད། དོན་དུ་དེ་འད་རེད་དམ་ཞེ་
ན་རྩ་བ་ནས་མ་རེད། དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་ཁྱིད་ ཁ་གསལ་གནང་གྱི་ཡོད་པ་དང་།
ལྷག་པར་
དུ་སྦངས་འབྲས་ཞན་པའྱི་སློབ་ཕྲུག་ལ་དེ་བས་ རོགས་རམ་གནང་གྱི་འདུག
87
ཉྱིན་ཞྱིག ང་ཚོ་སློབ་གྲྭའྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ནས་གབ་རེས་ཡྱིབ་རེས་རྩེ་དུས། ཟླ་དཀར་ས་ཕུག་ཁ་ བྱང་ལྟ་ཞྱིག་གྱི་ནང་ཏུ་གབ་ནས་དུས་ཚོད་རྱིང་པོར་རེད་མ་བྱུང༌།
ནས་ཕྱིར་ཐོན་ཡོང་ནས“ཉྱི་མས་ཉེ་དགའ་ཕོགས་ཞེན་བྱེད་ཀྱི་འདུག ཤྱི་ཐེབས་གབས་བྱས་བྱུང”ཞེས་བཤད་པ་རེད། དུ་ཤོར་སོང༌།
མཐའ་མར་ཟླ་དཀར་ས་ཕུག་
ང་ས་ཕུག་ནང་དུ་འཁག་
སྐབས་དེར་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་གད་མོ་དབང་མེད་
དགེ་རྒན་གྱིས་ཟླ་དཀར་གྱི་སྐད་ཆ་དེ་གསན་འཕལ་ང་ཚོར་དྱི་བ་འདྱི་འད་ཞྱིག་
བཏོན་གནང་བ་སེ།
“ས་ཕུག་ཁ་བྱང་ལྟར་ཉྱི་འོད་མྱི་ཕོག་པ་དེ་གང་ཡྱིན་ནམ།
དེ་ཉྱི་མས་ཉེ་
དགའ་ཕོགས་ཞེན་བྱས་པ་རེད་དམ”ཞེས་གསུང་གྱི་འདུག དེར་ང་ཚོས་ལན་གང་ཡང་མ་ཐེབས་ པར་འཇམ་ཐྱིང་ངེར་ལུས། རྒན་ལགས་ཀྱིས་ངང་རྒྱུད་རྱིང་པོའྱི་སོ་ནས“ཟླ་དཀར་གྱི་བསམ་ཚུལ་
དེ་ནོར་བ་རེད། ཉྱི་མས་ཉེ་དགའ་ཕོགས་ཞེན་མེད་པར་ས་གཞྱི་ཆེན་པོར་འཕོས་ཀང་། ས་ཕུག་ དེ་ཁ་བྱང་ལྟ་ཡྱིན་པའྱི་དབང་གྱིས་ཉྱི་འོད་མ་ཕོག་པ་རེད། དཔེར་ན། སློབ་ཁྱིད་ཡག་པོ་མྱི་ཉན་
མཁན་གྱི་སློབ་ཕྲུག་གྱི་སྦངས་འབྲས་ཞན་པོ་ཡོད་པ་དེ་དགེ་རྒན་གྱིས་སློབ་ཁྱིད་བྱེད་སྐབས་ཉེ་
དགའ་ཕོགས་ཞེན་བྱས་པ་ཞྱིག་མ་རེད། པའྱི་སྐྱོན་རེད། གསུངས་སོ། འདུག
དེ་ནྱི་སློབ་ཕྲུག་རང་ཉྱིད་ཀྱིས་སློབ་ཁྱིད་ཡག་པོ་མ་ཉན་
ས་ཕུག་ཁ་བྱང་ལྟ་ལ་ཉྱི་འོད་ཕོག་མ་ཐུབ་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་ལྟར་རེད”ཅེས་
།སྐབས་དེར་ཟླ་དཀར་གྱིས་མགོ་བོ་སྒུར་སྒུར་བྱས་ཏེ་བསམ་བོ་གཏོང་བཞྱིན་བསྡད་
དེ་ནས་བཟུང་ཟླ་དཀར་གྱིས་བོ་རྩེ་གཅྱིག་སྒྱིམ་གྱིས་སློབ་ཁྱིད་ལ་ཉན་པ་དང༌།
དུས་རག་ཏུ་སློབ་
སྦོང་ལ་སྦངས་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱས་པར་བརེན་ཡར་རྒྱས་མངོན་གསལ་དོད་པོ་བྱུང་ནས་ཀུན་ གྱིས་བསོད་བསྔགས་བྱེད་སའྱི་སློབ་ཕྲུག་བཟང་པོ་ཞྱིག་ཏུ་གྱུར། གཏམ་དཔེ།
གཞན་ལ་ལྟ་བའི་མིག་ཡློད་ཀང་། །རང་ཉིད་ལྟ་ན་མེ་ལློང་དགློས། །
འབྲོག་གླུ།
ཉིན་རི་དྲློད་དང་སིབ་རི་གྲང་། །དྲློད་གྲང་གཉིས་ཀི་དབར་ཁ་ལ། །
གླང་རྒན་སྤུ་མེད་འཁྱག་ཤི་ཐེབས། །སྤུ་ར་སབ་པའི་ལས་འབས་རེད། ། 88
སྦོང་ཚན། དང་པློ། ཕ་མའི་སྐློར་ལ་རློམ་ཐུང་ཞིག་བིས།
ཀུ་རེ། ཡོ་བསང་། ཞན་པོ། གབ་རེས་ཡྱིབ་རེས། ཉེ་དགའ་ཕོགས་ཞེན། ངང་རྒྱུད་རྱིང་པོ། ས་གཞྱི་ཆེན་པོ། བོ་རྩེ་གཅྱིག་སྒྱིམ། མངོན་གསལ་དོད་པོ། བསོད་བསྔགས། གཉིས་པ། བསམ་བྱས་ཏེ་དི་བར་ལན་བིས།
ཀ) ཁེད་ལ་སློབ་ཕྲུག་ཟླ་དཀར་གྱི་རང་གཤྱིས་དང་ཆ་འད་བ་ཡོད་དམ།
ཁ) “ཉྱི་མས་ཉེ་དགའ་ཕོགས་ཞེན་བྱེད་ཀྱི་འདུག ང་ས་ཕུག་ནང་དུ་འཁག་ཤྱི་ཐེབས་གབས་བྱས་བྱུང”ཞེས་ སུས་སུ་ལ་བཤད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་ཅྱི་ཡྱིན།
ག) སློབ་མ་ཟླ་དཀར་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ནོར་འཁྲུལ་གང་འདུག་གམ།
གསུམ་པ། ཟླ་དཀར་དང་ས་ཕུག་ཁ་བྱང་ལྟ་གཉིས་ལ་འད་མཚུངས་ཀི་ཆ་གང་དག་ཡློད་པ་བསམ་གཞིག་བྱློས། བཞི་པ། གཤམ་གསལ་ཚིག་དུམ་རྣམས། སུ་དང་འབེལ་བ་ཡློད་པ་འློག་གི་རེའུ་མིག་ནང་བིས།
ཟླ་དཀར་གྱི་བསམ་ཚུལ་དེ་ནོར་བ་རེད། སྐད་ཆ་ཤོད་པ། ཀུ་རེ་རྩེ། གོག་བརན་ལྟ་བ། དྱི་བ་ཡང་ཡང་
གནང་། ཁོམ་ལ་འཁམ་པ། ས་གཞྱི་ཆེན་པོར་འཕོས། ཉྱི་འོད་མ་ཕོག་པ་རེད། བོ་རྩེ་གཅྱིག་སྒྱིམ། སློབ་ཁྱིད་ ལ་ཉན་ནས་སློབ་སྦོང་ལ་སྦངས་བརྩོན་ལྷོད་མེད་བྱས། བསླབ་བྱ་ཡང་ཡང་གནང་། སློབ་ཁྱིད་ཁ་གསལ་ གནང་།
དགེ་རྒན།
ཟླ་དཀར།
89
ལྔ་པ། རི་མློར་བལྟས་ནས་སྒྲུང་ཐུང་ཞིག་བིས།
u v
w y
x z
90
༡༨. མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་།
ཤྱིང་གྱིས་བཟོས་པའྱི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་སྤུས་ལེགས་དེ་ངས་མཐོང་རྱིམ་བཞྱིན་ཕུན་ཚོགས་མྱིག་ལམ་ དུ་འཆར་གྱི་འདུག འཛིན་རྱིམ་དང་པོའྱི་སྐབས་སུ་ཕུན་ཚོགས་ངེད་གཉྱིས་འཛིན་གྲྭ་གཅྱིག་ཡྱིན་ ལ་ཁྱིམ་མཚེས་ཀང་ཡྱིན། འཛིན་གྲྭ་ལྔ་པར་མ་སླེབས་བར་དུ་ངེད་གཉྱིས་རྒྱུན་དུ་སློབ་གྲྭར་མཉམ་
དུ་འགོ་བ་དང༌། ནང་ལ་མཉམ་དུ་ལོག་པ། ནང་སྦོང་མཉམ་དུ་བྱེད་པ་བཅས་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་ པའྱི་གོགས་པོ་ཡག་པོ་ཞྱིག་ཡྱིན།
91
ཉྱིན་ཞྱིག སེམས་པ་མྱི་སྐྱྱིད་པའྱི་གནད་དོན་ཞྱིག་བྱུང་བ་སེ། གུང་གསེང་སྐབས་རང་རང་སོ་སོས་ བཟོས་པའྱི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་དེ་དག་བཏོན་ཏེ་རྩེད་མོ་རྩེས་པ་ཡྱིན།
ངས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས་བཟོས་
པའྱི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་སྤུས་དག་དེར་ཞྱིབ་མོར་ལྟ་སྐབས་གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་པས་ས་ལ་ཟགས་ཏེ་
ཆག་སོང༌། ཁོས་དེ་མཐོང་ནས་ངུ་བཞྱིན“སྐྱྱིན་ཚབ་སྒྲུབས་ཤོག”ཅེས་ཤོད་ཀྱི་འདུག “ངས་ཆེད་
མངགས་བཅག་པ་མྱིན”ཞེས་བབས་གསེད་བྱས་ཀང་། བྱས་པ་ཅྱི་ཡྱིན་ནམ།
སྐྱྱིན་ཚབ་མ་སྤད་ན་མྱི་འགྱིག”ཅེས་ཤོད་བཞྱིན་ནུས་ཤུགས་ཅྱི་ཡོད་བཏོན་
ནས་ང་ལ་འབུད་རྒྱག་བཏང་བྱུང་བས། བར་བརེན།
བརབས་པ་དང༌།
ཁོ་ཁོས་ནས“ཁོད་ཀྱིས་གཟབ་གཟབ་མ་
མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་ལ་རོག་བརྱིས་ཐེབས་ཏེ་ཧྲུག་ཆག་ཏུ་སོང་
ཁོ་དེ་བས་ཁོང་ཁོ་ལངས་ཏེ་ཤུགས་ཅྱི་ཡོད་བཏོན་ནས་ངའྱི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་ས་ལ་ རོག་བརྱིས་བཏང་བ་བཅས་ཧྲུག་ཆག་ཏུ་བཏང༌སེ།
དཔེ་ཁུག་འཁེར་ནས་ཕྱི་
བལྟས་ཙམ་ཡང་མྱི་སློག་པར་ཕྱིན་སོང༌། ཧྲུག་ཆག་ཏུ་བཏང་བའྱི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་དེ་མཐོང་ནས་ང་ ཡང་ཁོང་ཁོ་ཆེན་པོ་ལངས་སོང༌། དེར་བརེན། ངེད་གཉྱིས་ཀྱི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དེ་གནས་ སྐབས་རྱིང་ཆད་སོང༌།
དེ་ནས་ཟླ་ཤས་རེས་ཀྱི་ཉྱིན་ཞྱིག སློབ་གྲྭ་གོལ་ནས་ནང་དུ་ལོག་པའྱི་ལམ་བར་དུ་ཕུན་ཚོགས་ངའྱི་ རྒྱབ་ཏུ་ཡོང་གྱི་འདུག ངས་ལོག་ཏུ་ཕྱིར་བལྟས་པས་ཁོ་བའྱི་ལག་པ་གཡས་པ་གོས་ཐུང་ཁུག་མའྱི་ ནང་དུ་བཅུག་ནས་འབུར་དུ་ཐོན་འདུག་པ་དེ་ངས་གང་ཡྱིན་ནམ་བསམས་བྱུང༌།
ངའྱི་རེས་ཟྱིན་
གབས་ཡོད་དུས་ཁོས་ཁུག་མའྱི་ནང་ནས་སྤུས་ཀ་ཤྱིན་ཏུ་ལེགས་པའྱི་ཤྱིང་གྱི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་གསར་ པ་ཞྱིག་བཏོན་བྱུང་བས། ང་རེ་ཞྱིག་ཡ་མཚན་སྐྱེས་ནས་ཁོ་བར་བལྟས་ཏེ་བསྡད་པ་ཡྱིན། ཁོ་བའྱི་ གདོང་པ་ཡང་དམར་པོར་གྱུར་ཅྱིང་འགོད་སེམས་ཆེན་པོས“ཁ་སྔོན་ངས་ཁོད་ཀྱི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་ལ་
རོག་བརྱིས་བཏང་བ་དེ་ངའྱི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། དགོངས་པ་མ་ཚོམས། སང་ཉྱིན་ང་ཚོའྱི་ཁྱིམ་ཚང་ ས་གནས་གཞན་ལ་སྤོ་རྒྱུ་ཡྱིན་པས། མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་འདྱི་ཁོད་ལ་དན་རེན་དུ་བཟོས་པ་ཡྱིན”ཞེས་ ཤོད་བཞྱིན་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་དེ་ངའྱི་ལག་ཏུ་སྤད་བྱུང༌། སབས།
ཁ་སྔོན་ངའྱི་བྱེད་སངས་མ་འགྱིག་པ་ཡྱིན་
ངའྱི་སེམས་ལ་འགོད་པ་ཚད་མེད་སྐྱེས་ནས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ལག་གཉྱིས་དམ་པོར་འཇུས་
ནས་གདོང་ལ་ལྟ་ཙམ་ལས་སྐད་ཆ་གཅྱིག་ཀང་ཐོན་མ་བྱུང༌།
ཕུན་ཚོགས་ཕ་མ་དང་མཉམ་དུ་ས་ཕོགས་གཞན་དུ་སྤོས་པ་ནས་བཟུང་ངེད་གཉྱིས་ཐུག་འཕད་
མ་བྱུང༌།
དན་རེན་དུ་སྤད་པའྱི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་དེ་མཐོང་རྱིམ་བཞྱིན་ཕུན་ཚོགས་ང་ཡྱི་མདུན་དུ་ 92
ལངས་བསྡད་ཡོད་པ་ལྟ་བུའྱི་འཆར་སྣང་ཡོང་གྱིན་འདུག
གཏམ་དཔེ། (སློབ་ཚན་མཇུག་གི་གཏམ་དཔེ་དང་། དམངས་གཞས་ཀི་རིགས་འགྲེལ་བཤད་ངེས་པར་བསྐློན་དགློས།) དགྲ་འཁྲུག་པ་ལྷ་ཡི་ཡུལ་ལའང་ཡློད། །
གཉེན་འགྲིག་པ་སིན་པློའི་ཡུལ་ལའང་ཡློད། ། བཟང་ལ་བཟང་ལན་འཇལ་བ་དང་། ངན་ལ་ངན་ལན་མི་འཇལ་གཉིས།
ཡ་རབས་བཟང་པློའི་ལུགས་སློལ་ཡིན།
93
སྦོང་ཚན། དང་པློ། བརློད་པ་རིང་དུ་བཏང་ནས་བིས།
དཔེར་ན། རྒྱ་གར་གྱི་མེ་འཁོར་གསར་པ་དེའྱི་སྤུས་ཀ་མེ་འཁོར་རྱིང་པ་ལས་བཟང་བ་ཡོད། ལྟ་བུའོ། ། སྤུས་ཀ་བཟང་། གནས་སྐབས་སྐྱོ། ཧྲུག་ཆག་ཏུ་གྱུར། འགོད་སེམས་སྐྱེས། དན་རེན་དུ་ཉར། འཆར་ སྣང་སྐྱེན་པོ། མཛའ་བཤེས་བཟང་པོ། འབུད་རྒྱག་བཏང་། ཐུག་འཕད་བྱུང་། གཉིས་པ། དི་བར་ལན་བིས།
ཀ) མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་སྤུས་ལེགས་དེ་ཁོས་མཐོང་རྱིམ་བཞྱིན་མྱིག་ལམ་དུ་འཆར་བ་དེ་སུ་ཡྱིན། ཁ) ཕུན་ཚོགས་དང་ཁོ་གཉྱིས་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཆད་དོན་ཅྱི།
ག) མཛའ་བཤེས་འབྲེལ་བ་དེ་སླར་གསོ་བྱུང་ནའང་གནས་སངས་ག་འད་ཞྱིག་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་ངམ། ང) རྩོམ་ཐུང་འདྱི་ལྡོག་བརོད་རྩོམ་ཡྱིག་ཡྱིན་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅྱི།
གསུམ་པ། སྐད་ཆ་དང་བྱ་བ་རྣམས་སུ་དང་འབེལ་བ་ཡློད་པ་བཞིན་འློག་གི་རེའུ་མིག་ནང་འགེངས་དགློས། (རེའུ་མིག་ནང་ཨང་ཀི་གཅིག་པློ་བསྐང་ན་འགིག)
༡) མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་སྤུས་དག་དེར་ཞྱིབ་མོར་ལྟ་སྐབས་གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་པས་ས་ལ་ཟགས་ཏེ་ཆག ༢) ངུ་བཞྱིན“སྐྱྱིན་ཚབ་སྒྲུབས་ཤོག”ཅེས་བཤད།
༣) “ངས་ཆེད་མངགས་བཅག་པ་མྱིན”ཞེས་བབས་གསེད་བྱས།
༤) “སྐྱྱིན་ཚབ་མ་སྤད་ན་མྱི་འགྱིག”ཅེས་ཤོད་བཞྱིན་ནུས་ཤུགས་ཅྱི་ཡོད་བཏོན་ནས་ང་ལ་འབུད་རྒྱག་བཏང་། ༥) ཤུགས་གང་ཡོད་ཀྱིས་ངའྱི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་ས་ལ་བརབས་པ་དང༌། རོག་བརྱིས་བཏང་བ་བཅས་ཧྲུག་ཆག་ ཏུ་བཏང་།
༦) ཧྲུག་ཆག་ཏུ་བཏང་བའྱི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་དེ་མཐོང་ནས་ཁོང་ཁོ་ཆེན་པོ་ལངས།
༧) ངས་ལོག་ཏུ་ཕྱིར་བལྟས་པས་ཁོ་བའྱི་ལག་པ་གཡས་པ་གོས་ཐུང་ཁུག་མའྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་འབུར་དུ་ ཐོན་འདུག་པ་དེ་ངས་གང་ཡྱིན་ནམ་བསམས་བྱུང༌།
༨) ཁུག་མའྱི་ནང་ནས་སྤུས་ཀ་ཤྱིན་ཏུ་ལེགས་པའྱི་ཤྱིང་གྱི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་གསར་པ་ཞྱིག་བཏོན། ༩) ཁ་སྔོན་ངས་ཁོད་ཀྱི་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་ལ་རོག་བརྱིས་བཏང་བ་དེ་ངའྱི་ནོར་འཁྲུལ་རེད།
༡༠) སང་ཉྱིན་ང་ཚོའྱི་ཁྱིམ་ཚང་ས་གནས་གཞན་ལ་སྤོ་རྒྱུ་ཡྱིན་པས། མོ་ཊ་འདྱི་ཁོད་ལ་དན་རེན་དུ་བཟོས་པ་ 94
ཡྱིན་ཞེས་ཤོད་བཞྱིན་མོ་ཊ་ཆུང་ཆུང་དེ་ངའྱི་ལག་ཏུ་སྤད་བྱུང༌།
༡༡) འགོད་པ་ཚད་མེད་སྐྱེས་ནས་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ལག་གཉྱིས་དམ་པོར་འཇུས་ནས་གདོང་ལ་ལྟ་ཙམ་ལས་སྐད་ ཆ་གཅྱིག་ཀང་ཐོན་མ་བྱུང༌།
ཕུན་ཚོགས།
གྲློགས་པློ།
བཞི་པ། གློང་གི་རློམ་ཡིག་ལ་དཔེ་བལྟས་ཏེ་གཤམ་གི་བརློད་གཞི་གང་རུང་ཞིག་ལ་རློམ་ཡིག་ཅིག་བིས། •
ཕུན་ཚོགས་དང་ཁོའྱི་གོགས་པོ་གཉྱིས་ཀྱིས་སློབ་གྲྭར་དཔེ་བཟང་བསན་པ།
•
ཕུན་ཚོགས་དང་ཁོའྱི་གོགས་པོ་གཉྱིས་འདྱི་ལོའྱི་ཡྱིག་རྒྱུགས་རྩེ་ཕུད་བྱུང་བ།
• • •
ཕུན་ཚོགས་དང་ཁོའྱི་གོགས་པོ་གཉྱིས་ཀྱིས་གཅྱིག་ཕན་གཅྱིག་གོགས་བྱས་པ། ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་ཡྱིག་རྒྱུགས་གོགས་པོས་གཏོང་རོགས་བྱས་པ། ཕུན་ཚོགས་དང་ཁོའྱི་གོགས་པོ་གཉྱིས་འཛིན་གྲྭར་གཡོལ་བ།
95
ལ་མགོ་མཐོན་པོའི་དར་ལོག །གཡུག་གཡུག་ཉིད་ཀིས་ཟད་སོང་། ། བིས་པ་མི་གཡོག་རྒྱུག་མཁན། །རྒྱུག་རྒྱུག་ཉིད་ཀིས་ཟད་སོང་། ། མི་ལུས་ལེན་ཁར་ཁི་ལུས། །
དམྱལ་བ་མྱུག་ཁར་དཔོན་ལུས། ། རྣམ་རོག་མང་ན་ལྷ་འདེ་འཁོར། ། སེར་སྣ་ཆེ་ན་ཡི་དྭགས་འཁོར། ། ཐ་མག་ཨ་རག་བུ་མོ་གསུམ། ། ཡོད་ན་འདོད་པ་སུ་ཆེ་རེད། །
མེད་ན་མུ་གེས་ཤི་རབས་མེད། ། ཁ་ལ་བེ་གང་མེད་པར། ། ངོ་ལ་ཁལ་གང་བྱུག །
ར་ཚེ་ཟད་འཕར་བའི་སོ་ཁར་འབོར། ། མི་ཚེ་ཟད་སིན་པོའི་སོ་ཁར་འབོར། །
96
ག) ག) སྙན་ངག་སློ ན འི་སྦློའངི་ ་བརྡར། སྙན་ངག་སློ་འགློ ན་འགློ སྦློང་བརྡར།
ཚིགས་བཅད་རོམ་དཔེ།
བློད་ཡུལ་ནི་གླུ་གར་གི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་ཡློངས་སུ་བསྔགས་པའི་མི་རིགས་
རང་ཉིད་ཀི་ཐུན་མློང་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་འགྱུར་དང་སྒྱུ་རལ་ཁྱད་ཆློས་ཀིས་ཕྱུག་
པའི་གླུ་གཞས་དང་ཞབས་བློའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་ཡློད།
མི་རིགས་གང་
འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་དེའི་རིག་གནས་འཚོ་བ་འཕེལ་རྒྱས་སློང་བའི་ལློ་རྒྱུས་ལ་བསམས་ན་
གླུ་གར་ནི་དར་སྔ་ཤློས་དང༌། རིག་རལ་འཚོ་བའི་རྨང་གཞིར་གྱུར་པ་ཞིག་ཀང་ཡིན། དེས་
ན་བློད་ཀི་དམངས་ཁློད་གླུ་གཞས་ལ་ཡང་ལློ་ངློ་ཆིག་སློང་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་གི་གློང་རློལ་དུ་བྱུང་
བའི་ད་ལྟ་བེད་སྤློད་བེད་མུས་ཀི་བློད་ཡིག་འདི་ཉིད་དར་བ་ནས་བཟུང་བློད་ཀི་གནའ་བློའི་སན་ རློམ་ཚིགས་བཅད་ཇི་སེད་པ་དང༌། རྒྱུས་དེབ་ཐེར་དང༌།
རྣམ་ཐར།
དམངས་ཁློད་ཀི་གཞས་ཚིག་མང་ཉུང་ལ་མ་ལྟློས་པར་ལློ་
སྔློན་བྱུང་གཏམ་རྒྱུད་སློགས་ལས་མཐློང་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན།
དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བ་ཚིགས་བཅད་ཀི་རྣམ་པར་ཡློད། དེར་བརེན་འདིར་ཚིགས་བཅད་རློམ་དཔེ་ དང་། གླུ་གཞས། ཚངས་དབངས་རྒྱ་མཚོའི་མགུར་གླུ། སན་ངག ཆང་གཞས། འབློག་ གླུ༑ གཏམ་དཔེ། ལྡེའུ་བཅས་སན་འཇེབས་ལྡན་ལ་སྒྱུ་རལ་གིས་ཕྱུག་པ། གློ་བདེ་ལ་ དློན་ཟབ་པ་མར་རམ་གི་དྲི་མ་མ་ཡལ་བའི་སན་ངག་རློམ་དཔེ་ཁག་ཅིག་གློ་སྒིག་ བས་ཡློད།
སྤིར་ཚིགས་བཅད་ཤློ་ལློ་ཀ་རེ་ལ་ཚིག་རྐང་བཞི་ཡློད་མློད།
འློན་ཀང་ཚིགས་བཅད་ཡིན་ན་ཚིགས་རྐང་བཞི་དགློས་པའི་ངེས་ པ་མེད་པ་ཡིན།
97
༡༩. ཚིགས་བཅད་རོམ་དཔེ་དང་པོ།
༈ ཚིགས་བཅད་ཀི་ཚེག་བར་སྒྲིག་སངས།
ཚིགས་བཅད་སྙན་ངག་ནྱི་ཚིག་རྐང་རེ་རེའྱི་ཚེག་བར་མང་ཉུང་དང་།
ཆ་ཡའྱི་གཅོད་མཚམས་
མཉམ་པར་བྱེད་དགོས་པ་ནྱི་གཞྱི་རྩའྱི་ཆ་རྐྱེན་ཞྱིག་ཡྱིན། སྔར་གྱི་མགུར་དབྱངས་སོགས་སུ་ཚིག་
འགོས་ངག་གྱི་གདངས་འགོས་ལ་གཞོལ་བ་རེ་ཟུང་དོ་མྱི་མཉམ་པ་ཡོད་ཀང་། སྤྱིའྱི་ཆ་ནས་ཚིགས་
བཅད་སྙན་ངག་ནྱི་ཚིག་རྐང་རྱིང་ཐུང་དང་ཚེག་བར་མང་ཉུང་། ངལ་གསོའྱི་གཅོད་མཚམས་སམ་ ཆ་ཡའྱི་གཅོད་མཚམས་གཅྱིག་མཚུངས་སུ་ཁེལ་བའྱི་ཁད་ཆོས་ཡོད།
ཚིག་རྐང་རེ་རེ་ལའང་ཆ་
ཡའྱི་སྡེབ་སངས་འད་མྱིན་ཡོད། ཡ་གངས་གཉྱིས་མཉམ་དུ་ཁེལ་བ་ནྱི་མེད་པ་མྱིན་ཡང་། འཛུམ་ ༵ ༵ ། །ལྟ་བུ་ཡོད་ཀང་བོད་སྐད་རྣལ་མར་བྱང་ཆ་ཆེས་ཆེར་ མདངས་ནྱི༵་ཡག །གསུང་སྐད་ཀང༵་སྙན
མེད་ན་ཅུང་དབྱེ་དཀའ་ཙམ་ཡོད་པས་རེ་ཞྱིག་བཞག
དེ་ལྟ་ན་ཚིག་རྐང་རེ་རེར་ཚེག་བར་སྒྱིག་སངས་ཀྱི་མང་ཉུང་ཡང་གཅྱིག་ནས་ཉེར་བདུན་བར་ཅུང་ གགས་ཆེ་ཡང་།
དེ་བས་མང་བར་བསྒྱིགས་པའྱི་སོལ་ཡང་སྔ་རབས་པའྱི་བསན་བཅོས་སུ་ཡོད་
ཀང་། སྐབས་འདྱི་དཔེར་མཚོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཚེག་བར་གསུམ་ནས་དྲུག་བར་བཞག་ཡོད། ༡) ཚེག་བར་གསུམ་པ།
དགྲ་ལ་ལན། །གཉེན་ལ་ཆང་། ། ð ཆ། ཡ། 98
༢) ཚེག་བར་བཞི་མ།
ནམ་མཁའ་གཡའ་དག །ས་གཞི་རྡུལ་དག ། ð ཆ། ཆ།
ཁྱློད་དཔེ་ཀློག་སྤློ། །ང་འཁྱམ་ཉུལ་དགའ། ། ð ཡ། ཆ། ཡ། གྲློགས་འུ་གཉིས་ཀི། །ལམ་སློ་སློ་རེད། །
༣) ཚེག་བར་ལྔ་པ།
ཕ་ཡུལ་གངས་ལློངས་བཞག །གཞན་ཡུལ་རློག་པས་མནན། ། ð ཆ། ཆ། ཡ། སྐིད་སྡུག་འདྲ་མིན་མངས། །ཕ་མ་དྲན་པས་མནར། །
བློད་སྐད་ཡིག་དག་མ། །གསེར་སེར་པློའི་ཡན་ཡིན། ། ð ཡ། ཆ། ཆ། བློད་བཙན་པློའི་རུས་པ། །དུང་དཀར་པློའི་ལྷག་ཡིན། །
ཉིན་ཐློ་ཡི་གསེང་ལ། །མིང་ཡིག་དེ་བཅུག་པས། ། ð
ཕིར་དྲན་གི་རྨི་ལམ། །མཚན་གཞུང་ལ་ཐེབས་སློང་། །
ཆ། ཡ། ཆ།
༤) ཚེག་བར་དྲུག་པ།
དབུ་ཞྭ་དབུ་ལ་བཞེས་སློང་། །དབུ་ལང་རྒྱབ་ལ་དབྱུགས་སློང་། ། ð ཆ། ཆ། ཆ། ག་ལེར་ཕེབས་དང་བས་པས། །ག་ལེར་བཞུགས་ཤིག་གསུངས་བྱུང་། །
ཐུགས་སེམས་སྐློ་ཡློང་བས་པས། །མགློགས་པློ་འཕད་ཡློང་གསུངས་བྱུང་། །
དགུང་བ་རྒྱལ་རྒློད་པློའི་རལ། །སྤིན་དཀར་པློའི་བང་རིམ་བསད། །ð ཡ། ཆ། ཆ། ཡ། རྒྱང་རིང་བའི་དྲིན་ཆེན་མར། །སེམས་དམར་པློའི་འཕིན་ཞིག་བསྐུར། ། མེ་ཏློག་གི་མགློ་ལློག་ལྡེམ། །གཡུ་སྦྲང་གི་གླུ་དབངས་ལེན། ། ð
ཆར་བ་ནི་ཟམ་ཟིམ་ཁློད། །འཇའ་འློ ད་ཀི་གུར་ཁང་ཕུབ། །
ཆ། ཡ། ཆ། ཡ།
ཤར་མཚམས་སྤིན་གི་འློག་ན། །གདློང་དམར་བ་ཡི་སློབ་ཕྲུག །ð ཡ། ཆ། ཡ། ཆ། 99
ངག་སྐློར་སྦློང་གི་འུར་སྒས། །བརློན་ར་ཕློ་ཡི་བང་འགྲན། །
༈ ཚིགས་བཅད་ཀི་ཚིག་རྐང་སྒྲིག་སངས།
སྤྱིར་ན་ཚིགས་བཅད་ཕལ་ཆེ་བ་ཚིག་རྐང་བཞྱིས་གྲུབ་པ་ཞྱིག་ཡྱིན་ལ། དེ་བཞྱིན་དུ་ང་ཚོའྱི་ལག་ ལེན་ཁོད་དུའང་ཚིག་རྐང་བཞྱིས་གྲུབ་པར་ཤོ་ལོ་ཀ་ཞེས་བརོད་ཅྱིང་།
དེ་ལྟ་བུའྱི་འབྲྱི་སོལ་དར་
བས། ཚིག་རྐང་བཞྱི་མ་ཚང་ན་སྙན་ངག་མྱིན་པའྱི་འདོད་ཚུལ་ཡང་འབྱུང་སྱིད།
ད་ཆར་ལག་ལེན་ནང་ཚིག་རྐང་གཉྱིས་ནས་ཚིག་རྐང་དྲུག་བར་བཀོལ་སྤོད་བྱེད་བཞྱིན་པ་ཡྱིན།
བརོད་བདེ་ཞྱིང་དོན་འདུས་པ། ཚིག་སྙན་པ་ཞྱིག་ཡྱིན་ན། ཚིགས་བཅད་སྙན་ངག་ནྱི་ཚིག་རྐང་ གཉྱིས་ནས་འགོ་འཛུགས་ཆོག་པར་མ་ཟད། དེ་ལྟར་ཚིག་རྐང་གཉྱིས་ཁོ་ནས་དོན་རོགས་པར་སོན་
པ་དང་། ཚིག་རྐང་གཉྱིས་ཅན་དུ་མས་སྙན་ངག་ཅྱིག་ཏུ་གྲུབ་པ་བཅས་ཡོད། དེ་བཞྱིན་ཚིག་རྐང་ གསུམ་ཅན་སོགས་རྱིགས་སྒེས།
དང་ཐོག་ཚེག་བར་ཉུང་ཉུང་དང་།
ཚིག་རྐང་ཉུང་ཉུང་།
བརོད་དོན་ཡང་ཟབ་པོ་མྱིན་པ་ལས་
སྦངས་པ་བྱས་ཏེ། རྱིམ་གྱིས་ཚེག་བར་དང་། ཚིག་རྐང་མང་དུ་བཏང་ཞྱིང་། བརོད་དོན་ཡང་ཅུང་
ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་སྦངས་ན་སྙན་ངག་གྱི་རང་གཞྱིའྱི་སྦོང་བརར་གྱི་གོ་རྱིམ་ཞྱིག་ཀང་ཡྱིན་པ་མ་ ཟད། བདེ་བག་ངང་ཚིགས་བཅད་སྙན་ངག་འབྲྱི་རྒྱུར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་ངེས།
སྐབས་འདྱིར་གཙོ་བོ་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཕྱིའྱི་རྣམ་པ་ངོས་འཛིན་དང་སྒྱིག་སངས་ཙམ་གྱིས་འཐུས། གཅིག རྐང་པ་གཉིས་ཅན།
༡) ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་གཉྱིས་ཅན་གཅྱིག་གྱིས་བརོད་དོན་ཆ་ཚང་སོན་པ། ར་ཤ་ཟ་དུས་ངློ་དཀར། །
ར་རིན་སེར་དུས་ངློ་ནག །
༢) ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་གཉྱིས་ཅན་དུ་མས་བརོད་དོན་ཆ་ཚང་སོན་པ། ངའི་མགློ་ན་ཝ་ཞྭ་དམར་པློ་ཡློད། །
ཝའི་གྲ་ཁ་གསེད་མི་ཅི་ལྟར་ཡློད། ། 100
ངའི་སྐེ་ན་དར་དཀར་མདུད་པ་ཡློད། །
དར་མདུད་པ་བཀྲློལ་མི་ཅི་ལྟར་བེད། ། ངའི་ཡིད་ན་ཚིག་ཆེན་དམ་པ་ཡློད། ། ཚིག་ལན་པ་རྒྱག་མི་ཅི་ལྟར་ཡློད། །
གཉིས། རྐང་པ་གསུམ་ཅན།
༡) ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་གསུམ་ཅན་གཅྱིག་གྱིས་བརོད་དོན་ཆ་ཚང་སོན་པ། ལུས་འདར་བ་སང་ཁའི་དར་ལློག །
ངག་འདར་བ་ཤིང་ལློ་རླུང་འཁྱེར། །
ཡིད་འདར་བ་ཆུ་ནང་ཟླ་གཟུགས། །
༢) ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་གསུམ་ཅན་དུ་མས་བརོད་དོན་ཆ་ཚང་སོན་པ། ཕུ་ཡ་གིའི་གངས་རི་ཨ་གསར་ཅན། ། ནམ་མ་ལངས་གློང་ནས་ཉི་མ་ཤར། །
ནམ་ལངས་དུས་མགློ་ལ་སྤིན་ཞྭ་གློན། །
མདའ་མ་གིའི་སང་གཤློང་ཨ་གསར་ཅན། ། དབར་མ་ཤར་གློང་ནས་སྔློ་ལང་རྒྱས། །
དབར་ཤར་དུས་སྔློ་ལང་འདམ་གིས་མནན། ། བར་གྲལ་གི་གླུ་བ་ཨ་གསར་ཅན། །
ཤགས་མ་བླངས་གློང་ལ་སིད་པ་བཤད། ། ཤགས་ལེན་དུས་ཁ་ཤ་མུག་མུག་བེད། །
གསུམ། རྐང་པ་ལྔ་ཅན།
༡) ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་ལྔ་ཅན་གཅྱིག་གྱིས་བརོད་དོན་ཆ་ཚང་སོན་པ། དློན་གི་རྒན་པློ་ཚིག་གི་འཁར་བ་ལ། །
101
བརེན་ཕིར་གཞུང་ཚིག་བླློ་འཛིན་མི་བེད་པར། ། དཔེ་ཀློག་ཙམ་དང་ངག་སྒློས་ཐན་ཐུན་གིས། ། ཉིན་རེ་འགྲློ་ཐབས་དེས་ཀང་མི་ཕན་པས། །
དཔེ་འཛིན་སྐློར་སྦངས་ཡུན་དུ་གིས་ཤིག་ཨང་། །
༢) ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་ལྔ་ཅན་དུ་མས་བརོད་དོན་ཆ་ཚང་སོན་པ། བ་ཁ་ལ་ཡུག་གིས་ཉློན་དང་། །
དགུང་ནམ་འཕང་དེ་འདྲ་མ་སློད། །
དགུང་ནམ་འཕང་སློད་གྲངས་མང་ན། ། རླུང་སྤུ་གྲིའི་ཁ་ར་དུག་རེད། །
སྒློ་ར་གཏློར་གཏློང་རྒྱུ་མི་འགློར། །
རློགས་འདང་ཅན་རེ་རློགས་ཉློན་དང་། ། ལབ་ལ་གཞས་དེ་འདྲ་མ་ལེན། །
ལབ་ལ་གཞས་ལེན་གྲངས་མང་ན། །
ངའི་གངས་དཀར་སེམས་པ་སྒྲུང་རེད། ། ལབ་ལློན་པ་འདེབས་རྒྱུ་མི་འགློར། །
གཏམ་དཔེ།
གཏམ་དཔེ་མེད་མྱི་ཡྱིས་མྱི་གོ ། ཟས་ཚྭ་མེད་མྱི་ཡྱིས་མྱི་ཟ། ། 102
སྦོང་ཚན། དང་པློ། ངལ་གསློའི་གཅློད་མཚམས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ། བཟང་པོའྱི་ཞོར་ལ་ཇ་ཆང༌། །
ངན་པའྱི་ཞོར་ལ་རྒྱུག་རྡུང༌། ། ར་ཤ་ཟ་དུས་ངོ་དཀར། །
ར་རྱིན་སེར་དུས་ངོ་ནག ། གཉིས་པ། ཚིགས་བཅད་དག་ལ་དློན་འགེལ་ཞིག་བིས། ལུས་འདར་བ་སང་ཁའྱི་དར་ལོག །
ངག་འདར་བ་ཤྱིང་ལོ་རླུང་འཁེར། །
ཡྱིད་འདར་བ་ཆུ་ནང་ཟླ་གཟུགས། ། གསེར་དང་ར་གན་བརེ་མྱི་སྨོན་པ་རེད། ། གཡུ་དང་དོ་ལོ་ནོར་ན་ལྐུགས་པ་རེད། ། གསུམ་པ། དི་བར་ལན་བིས།
༡. ཚིགས་བཅད་སྙན་ངག་གྱི་གཞྱི་རྩའྱི་ཆ་རྐྱེན་གང་དག་ཡྱིན་ནམ། ༢. སྙན་ངག་གྱི་ཐོག་མའྱི་ས་གོན་གང་ཡྱིན་ནམ།
བཞི་པ། ཚེག་བར་ལྔ་པ་དང་། དྲུག་པ་གཉིས་སློ་སློར་ཤློ་ལློ་ཀ་རེ་བིས། ལྔ་པ། ཚིགས་བཅད་ཀི་མཇུག་རང་ཚིག་གིས་བིས། ༡. བོད་ཁ་བ་ཅན་ལ། །
༢. ཤེས་བྱ་ཡྱི་ལྡྱིང་ཁང་དུ། །
103
༢༠. ཚིགས་བཅད་རོམ་དཔེ་གཉིས་པ།
༈ དེང་རབས་གཞས།
བ་མ་ལགས། སྐྱབས་སུ་མཆྱི།
གངས་དཀར་ཏི་སེ་ཁྱེད་ཀི་ལྷག་བསམ་རེད། ། མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་ཁྱེད་ཀི་ཐུགས་སྐེད་རེད། །
ཁ་འབབ་རྣམ་བཞི་ཁྱེད་ཀི་འཕིན་ལས་རེད། ། ཉི་མ་ཟླ་བ་ཁྱེད་ཀི་སྤན་ཟུང་རེད། །
བ་མ་ལགས། སྐྱབས་སུ་མཆྱི། ཐུགས་རེས་གཟྱིགས། ཧི་མ་ལ་ཡ་ཁྱེད་ཀི་མཚན་བང་རེད། །
གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་ཁྱེད་ཀི་བཀའ་གཉན་རེད། ། ཐུབ་པའི་བསན་པ་ཁྱེད་ཀི་སིང་ནློར་རེད། །
འགྲློ་དྲུག་སེམས་ཅན་ཁྱེད་ཀི་གཅེས་སློག་རེད། །
བ་མ་ལགས། ཐུགས་རེས་གཟྱིགས། རེས་སུ་ཟུངས། ཤཱཀ་མུ་ནེ་ཁྱེད་ཀི་བླ་མ་རེད། །
འཚེ་མེད་ཞི་བདེ་ཁྱེད་ཀི་རྔུལ་ཐིགས་རེད། །
གངས་ཅན་བློད་ཀི་ལྷ་གཅིག་ཁྱེད་ཉིད་རེད། །
104
འཛམ་གླིང་འདི་ན་ཁྱེད་ཉིད་རྒྱན་གཅིག་རེད། །
བ་མ་ལགས། བཀའ་དྱིན་ཆེ། སྐུ་ཚེ་བརན། ༈ གླུ་གཞས།
ཤར་ཕློགས་སྤིན་པ་དཀར་པློ། །
འཇམ་པློའི་བལ་ལ་གྱུར་ན། །
རང་སེམས་དགའ་བའི་མི་ལ། ། གློས་སྣ་རེ་རེ་ཕུལ་ཆློག །
ཕ་རྒྱུད་ཙན་དན་སློང་པློ། ། མ་རྒྱུད་ལྷ་ཤིང་ཤུག་པ། །
སྤུན་མཆེད་ལློ་གསུམ་ཁམ་བུ། ། ང་རང་པད་མའི་མེ་ཏློག །
ཆུང་གྲློགས་ང་གཉིས་ལས་དེ། ། ར་མའི་རློང་གི་ཆུ་རེད། །
ཤང་ཤང་རྣ་བས་ཐློས་ཀང༌། །
མཇལ་འཕད་གསེར་ལས་དཀློན་པ། ། གསེར་བ་ངང་པ་བཞིན་དུ། ། བརེ་དུང་ཁྱེད་ལ་ཡློད་ན། །
ཟ་རྒྱུ་འདམ་ལས་མེད་ཀང༌། །
མཉམ་ཟ་མཉམ་འཐུང་ཞུས་ཆློག ། རི་མགློ་མཐློ་ལ་མ་བལྟས། །
རི་དཔད་ཡག་ལ་བལྟས་ཡློད། །
105
ཆུང་འདྲིས་ཞལ་ལ་མ་བལྟས། །
གཤིས་རྒྱུད་འཇམ་ལ་བལྟས་ཡློད། ། མ་ཤི་དམལ་བའི་ལློ་རྒྱུས། ། ཁྱློད་ལ་ཤློད་རྒྱུ་ཡློད་ན། །
ཨ་ཞང་གཤིན་རེ་ཆློས་རྒྱལ། ། དགུང་ལློ་ག་ཚོད་རེད་དམ། ། སེམས་པ་སྔ་སྐློ་ད་སྐློ། ། ད་ལློའི་ལློ་ལས་སྐློ་བ། །
ང་རང་སྐློ་བས་མ་ཚད། །
ནམ་མཁའི་བ་ཡང་སྐློ་སློང༌། །
༈ འབོག་གླུ།
ང་ཚེ་སློད་བསམ་པ་རྣམ་གསུམ་ཡློད། ། གློས་ཚ་རུའི་འདབ་མ་ཆེ་ན་བསམ། །
ར་འདློ་བའི་གློམ་འགྲློས་བཟང་ན་བསམ། ། སྨན་བུ་མློའི་ཤ་ར་དཀར་ན་བསམ། །
དེ་ཚེ་སློད་བསམ་པ་རྣམ་གསུམ་རེད། །
ང་ཚེ་སྐེད་བསམ་པ་རྣམ་གསུམ་ཡློད། ། སྦྲ་མཐིང་སྨུག་ཁ་ཞེང་ཆེ་ན་བསམ། ། ཇ་འབྲུ་མར་རིག་པ་མཐློ་ན་བསམ། །
འབི་ཐུལ་མའི་རང་ཐག་རིང་ན་བསམ། ། དེ་ཚེ་སྐེད་བསམ་པ་རྣམ་གསུམ་རེད། །
106
ངའི་མགློ་བློ་ནག་ཆུང་རྨློག་ལ་དགའ། །
རྨློག་གློན་གིན་གློན་གིན་གློད་ལ་དགའ། ། ངའི་དུང་སློ་སུམ་ཅུ་ཤ་ལ་དགའ། ། ཤ་ཟ་གིན་ཟ་གིན་རྐང་ལ་དགའ། །
ངའི་མིད་ཐག་ཁ་མློ་གླུ་ལ་དགའ། །
གླུ་ལེན་གིན་ལེན་གིན་ཤགས་ལ་དགའ། །
༈ ཆང་གཞས།
ཆང་ཞིག་བཏུང་ནས་ཡློང་ཡློད། ། ར་ཞིག་བཟི་ནས་ཡློང་ཡློད། །
ར་བཟི་སྐྱུར་འགློང་མེད་པའི། །
དམ་བཅའ་བཞག་ནས་ཡློང་ཡློད། ། ཀ་བཞི་གདུང་བརྒྱད་ནང་ལ། །
ཕློགས་བཞིའི་མགྲློན་པློ་འཛོམས་སློང༌། ། ཞིམ་པློའི་མཆློད་ཆང་མཆློད་སློང༌། ། སན་པློའི་གླུ་གཞས་བཏང་སློང་། །
གཏམ་དཔེ།
ཚེ་འདི་ལས་ཕི་མ་ཕུ་ཐག་རིང་།
དཔློན་འདི་ལས་ཆློས་རྒྱལ་འཇིགས་སྐྲག་ཆེ། 107
སྦོང་ཚན། དང་པློ། མིང་ཚིག་རྣམས་བེད་སྤད་དེ་ཚིགས་བཅད་གཉིས་བིས།
ཐུགས་སྐྱེད། འཕྱིན་ལས། བཀའ་གཉན། རྔུལ་ཐྱིགས། ཕ་རྒྱུད། མ་རྒྱུད། སྤུན་མཆེད། ལོ་གསུམ་ཁམ་བུ། ར་མའྱི་རོང་། ཚ་རུ། གོམ་འགོས། འབྲྱི་ཐུལ་མ། རོག ཤགས། སྐྱུར་འགོང་། གཉིས་པ། ཚིགས་བཅད་འདི་གཉིས་ཚིག་ལྷུག་ལ་ཕློབས། ཤར་ཕོགས་སྤྱིན་པ་དཀར་པོ། ། འཇམ་པོའྱི་བལ་ལ་གྱུར་ན། །
རང་སེམས་དགའ་བའྱི་མྱི་ལ། ། གོས་སྣ་རེ་རེ་ཕུལ་ཆོག །
ཆུ་མོ་ཕྱིན་སོང་མ་བསམ། །
ཟམ་པ་ལུས་སོང་མ་བསམ། །
ཆུ་མོས་གཡས་སྐོར་བརྒྱབས་ནས། ། ཟམ་པའྱི་འོག་ལ་སླེབས་ཡོང༌། །
གསུམ་པ། ཚིག་ལྷུག་འདི་ཚིགས་བཅད་དུ་བིས།
ཤྱི་ཕ་རོལ་དམལ་བའྱི་ཡུལ་གྱི་གཤྱིན་རེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེ་ལས་ཀྱི་བྱེད་པོ་ཀེ། འཇྱིག་རེན་འཁོར་བ་འདྱིར་ ཆོས་སྱིད་གང་ལའང་དང་བདེན་གྱི་ཏག་ཏག་ཁྱིག་ཁྱིག་ཅྱི་ཡང་མྱི་འདུག་པས་དེ་ནས་ཁེད་ཀྱིས་ཏག་ཏག་ ཅྱིག་བཟོ་རོགས།
བཞི་པ། ངལ་གསློའི་གཅློད་མཚམས་ལ་རྟགས་རྒྱློབས། ༡.
ངའྱི་མགོ་བོ་ནག་ཆུང་རོག་ལ་དགའ། །
རོག་གོན་གྱིན་གོན་གྱིན་གོད་ལ་དགའ། །
108
ངའྱི་དུང་སོ་སུམ་ཅུ་ཤ་ལ་དགའ། །
ཤ་ཟ་གྱིན་ཟ་གྱིན་རྐང་ལ་དགའ། ། ངའྱི་མྱིད་ཐག་ཁ་མོ་གླུ་ལ་དགའ། །
གླུ་ལེན་གྱིན་ལེན་གྱིན་ཤགས་ལ་དགའ། ། ༢. ཆང་ཞྱིག་བཏུང་ནས་ཡོང་ཡོད། ། ར་ཞྱིག་བཟྱི་ནས་ཡོང་ཡོད། །
ར་བཟྱི་སྐྱུར་འགོང་མེད་པའྱི། །
དམ་བཅའ་བཞག་ནས་ཡོང་ཡོད། ། ༣. ང་འད་ང་ངོ་མ་ཤེས་ན། །
བཀའ་བོན་འདན་མ་བྱང་ཁ་ཡྱིན། །
གེ་སར་རྒྱལ་རབས་བཅོ་བརྒྱད་ལ། །
འདན་མ་བོན་རབས་བཅུ་དགུ་སྱིད། ། ལྔ་པ། གླུ་གཞས་ཤློ་ལློ་ཀ་གཉིས་ལས་མི་ཉུང་བ་ཞིག་རློམས།
82 ལན། སྨན་པས་ཙི་ཙི་དེར་གཉན་ནད་ རེག་དུག་HIVགི་ན་ཚ་འདུག་ལབ་པ་རེད། རོགས།
109
ལག་ལེན་སེ་ཚན། ལག་ལེན་སེ་ཚན།
སེ ་ ཚན་འདི ར ་སྐད་ཡི ག ་བཀློ ལ ་སྤློ ད ་དང་ལག་ལེ ན ་ཚུལ་
བཞི ན ་ཡློ ང ས་སད་རྒྱུན་སྤློ ད ་ཡི ག ་རི ག ས་ཁག་ཅི ག ་དང་།
ཉིན་ཐློ།
མཚར་གཏམ་ཁག་ཅིག་བཅས་གཙོ་བློ་ལག་ལེན་
གི་དགློས་མཁློར་གཞིགས་ཏེ་གློ་སྒིག་བས་པས་དངློས་སུ་ འབི་ཀློག་བེད་དུ་འཇུག་དགློས།
ཀ) རྒྱུན་སྤློད་ཡིག་རིགས།
ཀ) རྒྱུན་སྤློད་ཡིག་རིགས།
སྤི ར ་རྒྱུན་སྤློ ད ་ཡི ་ གེ ་ ནི ་ ཆེ ད ་རློ མ ་རི ག ས་མ་ཡི ན ་པར་རྒྱུན་དུ་བེ ད ་སྤློ ད ་ བེད་པའི་སྤི་སེར་གི་ཡི་གེ་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན། གཏུག་ཡིག བར་ཁྱབ། མགྲློན་བརའམ་མགྲློན་ཤློག གསལ་བར། ལས་དློན་བར་ཡིག བློར་དངློས་
འཚོལ་ཡིག ཉིན་ཐློ། ཐུགས་རེ་ཆེ་ཞུ་བའི་ཡི་གེ སན་ཞུ། རེ་ཞུའི་ཡི་གེ
ངློ་སྤློད་ཡི་གེ འཚམས་འདྲིའི་ཡི་གེ ལན་འཇློག་ཡི་གེ སེམས་གསློའི་ཡི་
གེ བར་ཐློ། གཡློར་ཡིག ཆིངས་ཡིག རྒྱབ་གཉེར་ཡི་གེ དམ་བཅའི་ཡི་ གེ གསལ་བསྒགས། བཀྲ་ཤིས་འཕིན་བཟང༌། གཞན་ཡང་འཛིན་ཤློག་ རིགས་མི་འདྲ་བ་དང༌། དཔེ་ཀློག་ཟིན་ཐློ་སློགས་ཐློ་ཡིག་མི་འདྲ་བ། ཤློག་ ཆག་གི་ཁ་ཡིག་རིགས་མི་འདྲ་བ་སློགས་ལ་གློ །
རྒྱུན་སྤློད་ཡིག་རིགས་ཡིན་ན་རྒྱུན་དུ་སྤློད་པའི་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ཡིན། 110
༈ རྣལ་འབོར་གི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་རེ་བཙུན་མི་ལ་རས་པས་བླ་མ་མར་པ་ཆོས་ཀི་བློ་གོས་ ལ་དགོངས་པ་ཞུས་པའི་གསུང་མགུར་ཞིག་དགོངས་ཤོག་གི་དཔེ་མཚོན་དུ་བཀོད་ཡོད། རེ་མི་བསྐློད་ཀི་ངློ་བློ་ཐུགས་རེ་ཅན། །
ད་ལྟ་སྐུ་ཁམས་ཨེ་བཟང་བལྟ། །
ནློར་ལུས་པའི་དངློས་པློ་མ་མཆིས་ཏེ། །
ལས་ཀིས་བསྐློས་པའི་མཛེས་སེ་དེ། །
སྤང་ལན་ཞིག་ཡུལ་དུ་གཏློང་བར་ཞུ། ། ཡུལ་སྐ་རྔ་ར་ཡི་ཀློ་རློན་ན། །
སེམས་འཁེང་བར་བ་བ་འདི་འདྲ་བདློག ། ཁང་པ་ཀ་བཞི་གདུང་བརྒྱད་དེ། །
དུས་ད་ལྟ་འགེལ་ལམ་མ་འགེལ་བལྟ། །
དམ་ཆློས་དཀློན་མཆློག་བརེགས་པ་དེ། ། ད་ལྟ་ཐིགས་པས་ཨེ་གདུངས་བལྟ། ། བཤློས་ཞིང་འློར་མ་གྲུ་གསུམ་དེ། ། ད་ལྟ་འཇག་སྐ་ཨེ་འཕྱུར་བལྟ། །
སིང་མློ་པེ་ཏ་མགློན་སྐིད་དེ། །
ད་ལྟ་འཁྱར་རམ་མ་འཁྱར་བལྟ། །
ད་ལྟ་འདུག་གམ་མི་འདུག་བལྟ། ། ཨ་ནེ་བདུད་མློ་སག་འགྲན་དེ། ། ད་ལྟ་ཤི་འམ་མ་ཤི་བལྟ། །
མཆློད་གནས་དཀློན་མཆློག་ལྷ་འབུམ་དེ། ། ད་ལྟ་བཞུགས་སམ་མི་བཞུགས་བལྟ། ། ཁྱད་པར་ལུས་སེམས་བསྐེད་པའི་མ། །
དྲན་ནས་བཟློད་གླགས་མི་གདའ་བས། །
མ་རྒན་ལུས་ཀི་སྒློམ་བུ་དེ། །
སྤང་ལན་གཅིག་ཡུལ་དུ་གཏློང་བར་ཞུ། །
༈ སློན་རབས་ཀི་ངློ་སྤློད་བྱེད་སྟངས་ཁག་གཉིས་དཔེ་མཚོན་དུ་བཀློད་ཡློད།
ནློར་བཟང་གི་རྣམ་ཐར་ལས།
ཀེའུ་རིའི་བག་ཕུག་དྲང་སློང་ཆེན་པློ་ལ་ཆློས་རྒྱལ་ནློར་བཟང་གིས་རང་ཉིད་ངློ་སྤློད་འདི་ལྟར་བས་ཡློད།
བདག་གི་ཡུལ་ལ་བང་ཕློགས་མངའ་ལྡན་ཟེར། །ཡབ་ཀི་མཚན་ལ་རྒྱལ་པློ་ནློར་ཆེན་ཞུ། །ཡུམ་གི་མཚན་ལ་ རྒྱ་གར་ལྷ་མློ་ཞུ། །བདག་གི་མིང་ལ་ནློར་བུ་བཟང་པློ་ཟེར། །བང་ཕློགས་པ་ལ་རྒྱུད་འཛིན་བདག་ལས་མེད། ། ཡང་། གཏམ་པད་མའི་ཚལ་གི་ཟླློས་གར་ལས། གསེར་གི་སྦྲང་མ་དེ་ནི་ན་ཚོད་གཞློན་པ།
ལང་ཚོ་དར་བ།
ཤེས་རབ་གསལ་བ།
གསར་འགྲློགས་མེད་པ། རྒྱུ་བ་ལྷློད་པ། གཏློང་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནློ། །
བླློ་ཁློག་ཡངས་པ།
གཡུ་སྦྲང་ཡང་གཏློང་ཕློད་ཆེ་བ། ཕན་སེམས་ལྡན་པ། ངང་རྒྱུད་འཇམ་པ། ཆློས་ལ་དཀར་བ། གཡློ་སྒྱུ་ མེད་པ། ཕག་དློག་དང་མིག་སེར་ཆུང་བ་ཡིན་ནློ། །
111
༢༡. དགོངས་ཤོག་དང་ངོ་སྤོད་ཡི་གེ
༈ དགོངས་ཤོག༌འབི་ཚུལ།
དགོངས་ཤོག་ཅེས་པ་ནྱི་རང་ཉྱིད་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་སློབ་སྦོང་ངམ་བྱ་བར་ཞུགས་མྱི་ཐུབ་པའྱི་རྒྱུ་མཚན་
དང་འབྲེལ་དུས་ཚོད་ངེས་ཅན་ཞྱིག་རྱིང་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ལས་ཀ་དེར་ཞུགས་མྱི་ཐུབ་པའྱི་དགོངས་ འཁོལ་ཞུ་བའྱི་ཡྱི་གེ་ལ་ཟེར།
དེ་ལ་དོན་ཚན་བཞྱི་ཚང་དགོས། u དགོངས་པ་ཞུ་ཡུལ། v ཞུ་དོན།
w ཞུ་མཁན།
x དགོངས་ཞུས་དུས་ཚོད།
དགོངས་ཤོག་ལ་དབྱེ་ན། ནད་དགོངས་དང་དོན་དགོངས་གཉྱིས་ཡོད། དགོངས་ཤོག་འབྲྱི་སྐབས་བརོད་བྱ་འགོད་སངས་དང་།
འབེབས་འཇོག་སངས་བཅས་ཀྱི་འབྲྱི་དཔེ་གཤམ་དུ་བཀོད་ཡོད། དང་པོ། དོན་དགོངས་འབི་ཚུལ།
112
ཤོག་བུའྱི་ཆ་ཚད་ལ་གཞྱིགས་པའྱི་
དྲོན་དགྲོངས་ ༑ མཁྱེན་རླབས་འགན་ཟླ་བྲལ་བ་བདྱེ་སྐྲིད་གྲིང་སྲོབ་སྤྲི་མཆྲོག་གྲི་དྲུང་དུ་ ཞུ་གསྲོལ་
བྱེལ་ཀྲོབ་གཞྲིས་ཆགས་ནས་ཕྲན་གྲི་ཕ་མ་གཉྲིས་ཐུག་འཕྲད་དུ་སྱེབས་ཏྱེ་ ཉྲིན་གཉྲིས་རྲིང་འདྲི་གའྲི་གཡས་གཡྲོན་དགྲོན་པ་ཁག་ལ་མཆྲོད་མཇལ་ དང་ དགུན་ཁའྲི་གྲོན་གྲོས་འགའ་ཉྲོ་རྒྱུ་བཅས་ཀྲི་ཆྱེད་དུ་སྲོབ་གྲྭ་ནས་ཕྲིར་ བསྐྲོད་ཆྲོག་པའྲི་དགྲོངས་འཁྲོལ་སྐབས་འཇུག་ཡྲོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་དང་ དགྲོངས་ ཞུའྲི་དུས་ཡུན་རྲོགས་མཚམས་དུས་ཐྲོག་ཏུ་ངྱེས་བཅར་ཆྲོག་པ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་ འཛྲིན་རྲིམ་དྲུག་པའྲི་སྲོབ་མ་རྲིགས་བཟང་གྲིས ཕྲི་ལྲོ་༢༠༡༩ ཟླ་༩ ཚེས་༢༢ ཉྲིན་
ཕུལ།
113
གཉིས་པ། ནད་དགོངས་འབི་ཚུལ།
ནད་དགོངས། ༄༅། །བཀུར་འོས་མ་སུ་རྱི་གཏན་སློབ་ཀྱི་སློབ་སྤྱི་མཆོག་ལ། གུས་པས་སབས་གསོལ།
ཕན་འཛིན་རྱིམ་དྲུག་པ་ཀ་སྡེའྱི་སློབ་བུ་རྣམ་རྒྱལ་རོ་རེ་ཆམ་ནད་ ཀྱི་རྐྱེན་པས་སྨན་ཁང་དུ་བརག་དཔྱད་བྱེད་པར་འགོ་དགོས་ངེས་
ལ་བརེན། ཉྱིན་གཅྱིག་རྱིང་ནད་དགོངས་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བར་ཞུ། ཞེས་གོང་མྱིང་པས་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༩ ཟླ་༩ ཚེས་༢༢ ཉྱིན།
ཕུལ།
༈ ངོ་སྤོད་ཡི་གེ་འབི་ཚུལ།
ངོ་སྤོད་ཡྱི་གེ་ནྱི། ངོ་སྤོད་བྱ་གང་ཞྱིག་ས་གནས་གཞན་དང་ཚན་པ་གཞན་ཞྱིག་ཏུ་སྤྱི་སེར་གྱི་ལས་ དོན་གང་རུང་གྱི་ཆེད་མངགས་གཏོང་བྱེད་སྐབས་མྱི་དེའྱི་གནས་བབ་དང༌།
ཤེས་ཡོན།
སྡོད་
གནས། སྐྱེ་ཡུལ་སོགས་དང༌། ཡང་ན། འབྲེལ་ཡོད་དོ་བདག་གྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་གང་འད་ཞྱིག་ ཡྱིན་མྱིན་ར་སྤོད་དཔང་པོ་བྱེད་པའྱི་ཡྱིག་རྱིགས་ཤྱིག་ཡྱིན། 114
ངོ་སྤོད་ཡྱི་གེ་ལ་དོན་ཚན་བཞྱི་ཚང་དགོས། u v w x
ངོ་སྤོད་ཞུ་ཡུལ་དང་། ངོ་སྤོད་བྱེད་རྒྱུ། ངོ་སྤོད་མཁན།
ངོ་སྤོད་བྱེད་དུས།
དཔེར་ན། ངོ་སྤོད་ཡྱི་གེ ༄༅། །མཚུངས་མེད་འབས་ལློངས་བདེ་དློན་མཆློག་གི་དྲུང་དུ།
ཆེད་ཞུ།
འདི ་ གའི ་ བློ ད ་མི འི ་ སྒི ག ་འཛུགས་སྨན་རི ས ་མཐློ ་ སློ བ ་ཁང་གི ་ སློ བ ་དགེ ་ བསློ ད ་ནམས་
ལགས་ཀིས་གཙོས་དགེ་སློབ་ཁག་ཅིག་ད་ལམ་འབས་ལློངས་ཁུལ་དུ་སྨན་འཐུའི་ལས་
དློན་དང་སྦྲགས། དེ་ཁུལ་མི་མང་ལ་རིན་མེད་སྨན་བཅློས་བ་འཆར་ཡློད་ན། ཁློང་རྣམས་ ཕེབས་བཞུགས་རིང་དེ་ནས་མཐུན་འགྱུར་རློགས་རམ་གང་གཟབ་གནང་སྐློང་ཡློང་བའི་
ངློ་སྤློད་དུ། དབུས་སྨན་རིས་ཁང་སྤི་ཁྱབ་ཡིག་ཚང་ནས། བློད་རྒྱལ་ལློ་༢༡༤༦ ཕི་ལློ་
༢༠༡༩ ཟླ་༡༠ ཚེས་༢༠ ཉིན།
ཕུལ།
115
སྦོང་ཚན། དང་པློ། ཚིག་གློགས་རེ་ཚོལ།
དགོངས། གསལ། སྙྱིང་། སྐྱབས། བརག སྐྱོང་། བཙན། སྱིད། གཉིས་པ། དི་བར་ལན་བིས།
༡། ཅྱི་ཞྱིག་ལ་དགོངས་ཤོག་ཟེར་བ་དང་། དེ་ལ་དབྱེ་ན་ག་ཚོད་ཡོད་དམ། ༢། དགོངས་ཤོག་ལ་དོན་ཚན་གང་དག་ཚང་དགོས་སམ། ༣། ཅྱི་ཞྱིག་ལ་ངོ་སྤོད་ཡྱི་གེ་ཟེར་རམ།
༤། ངོ་སྤོད་ཡྱི་གེ་ལ་དོན་ཚན་གང་དག་ཚང་དགོས་སམ། གསུམ་པ། སློབ་གྲྭའི་དགེ་ཆེ་མཆློག་ལ་ཉིན་གཅིག་གི་དགློངས་ཤློག་ཅིག་བིས། བཞི་པ། དཔེ་མཚོན་ལ་བལྟས་ནས་རང་ཉིད་ངློ་སྤློད་མདློར་བསྡུས་ཤིག་བིས། (དཔེ་མཚོན་འདྱི་དངོས་བྱུང་ཡྱིན་པས་མྱིང་སོགས་གང་ཡང་བཀོད་མེད།)
ངའྱི་མྱིང་ལ་ ... ཟེར། ང་ཨྱིན་ཇྱི་མཐོ་སློབ་ཐོན་ཙམ་གྱི་ཤེས་ཚད་ལས་གཞན་སློབ་སྦོང་གང་ཡང་མེད། ལོ་
ཡང་ཉྱི་ཤུ་ཡོལ་ཙམ་ཡྱིན། སྔོན་ང་སྒྲུང་ཐུང་ཀློག་རྒྱུ་དང་མཚར་གཏམ་འབྲྱི་རྒྱུ་དགའ་ནའང་ཕྱི་གྱིང་ཨ་རྱིའྱི་
ཡུལ་དུ་སླེབས་ནས་སོར་མོ་ལ་དགའ་པོ་ཆགས་སོང་། དེར་བརེན། ངས་ཉྱིན་རེར་ཆུ་ཚོད་བརྒྱད་ཙམ་ལ་ལས་ ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ...
... ཡྱིན་ན་ཡང་ངས་ལས་ཀ་ཧུར་ཐག་བྱས་ནས་སོར་མོ་མང་པོ་བསགས་ནས་ཕ་མ་གཉྱིས་སྐྱྱིད་པོ་གཏོང་
བཅུག་གྱི་ཡྱིན། ཕྱི་གྱིང་འདྱིར་བསྡད་ནས་ ... ལས་ཀ་སྡུག་པ་གང་ཡང་བྱེད་ཀྱི་མེད་པས་བོད་རྱིགས་སྤུན་ཟླ་ ཚང་མས་ང་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པའྱི་རེ་བ་ཡོད། ... ཉྱིན་ཞྱིག་ལ་གུས་མོས་བྲྱིས། 2009.
116
༢༢. འཛིན་ཡིག
འཛིན་ཡྱིག་ཅེས་པ་ནྱི་དངུལ་དངོས་ཉོ་ཚོང་དང་སྤོད་ལེན་སྐབས་གཞྱི་འཛིན་ཡུལ་དུ་སྤད་པའྱི་
དངོས་དཔང་ཡྱི་གེ་ཞྱིག་ཡྱིན།
འཛིན་ཤོག་ལ་རྱིགས་མྱི་འད་བ་མང་པོ་ཡོད།
སྐབས་དོན་ཚན་བཞྱི་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས།
འཛིན་ཡྱིག་འབྲྱི་
j གང་འབྱུང་སའྱི་གཞྱི་སེ་ལས་ཁུངས་དང་ཚོང་ཁང་སོགས་གང་ཡྱིན་ཁ་གསལ་འགོད་དགོས།
k དངུལ་དངོས་ཀྱི་ཁ་གངས་དང་། གསར་རྱིང་། གང་གྱི་ཆེད་དུ་ཡྱིན་པ་ཁ་གསལ་འགོད་དགོས།
l འཛིན་ཡྱིག་དེ་སུས་དུས་ནམ་ཞྱིག་ལ་བྲྱིས་པའྱི་མཚན་རགས་དང་བཅས་པ་་ཁ་གསལ་འགོད་ དགོས།
m འཛིན་ཡྱིག་སྤད་པའྱི་དུས་ཚོད་ཁ་གསལ་འགོད་དགོས།
འདྱིར་གཡར་འཛིན་དང་བྱུང་འཛིན་གཉྱིས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་བཀོད་ཡོད།
117
གཡར་འཛིན། བེལ་ཀློབ་ས་གནས་གཞིས་ཆགས་མཛོད་ཁང་ནས་འདི་ག་གཞིས་གྲློང་
དང་པློའི་ས་ཞིང་འདེབས་ལས་ཆེད། འཇློར་ཆེ་བ་གྲངས་༡༠ དང་འཇློར་
ཆུང་བ་གྲངས་༡༠། སྦག་མ་གསར་པ་གྲངསམ་༢༠ བཅས་ཟླ་བ་གཅིག་ རིང་གཡར་པློ་བྱུང་བའི་འཛིན་ཡིག་ཏུ།
བེལ་ཀློབ་གཞིས་གྲློང་དང་པློའི་
བརྒྱ་དཔློན་བཀྲ་ཤིས་ནས། ཕི་ལློ་༢༠༡༩ ལློའི་ཟླ་༩ ཚེས་༩ ཉིན༌བིས།
བྱུང་འཛིན། བཙན་བློལ་བློད་མིའི་སྒིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་གནང་བའི་བིས་
སྒྲུང་། 《 མཚེའུ་ནང་གི་ཉ》ཞེས་པའི་དེབ་གྲངས་ཉི་ཤུ་དང༌། 《 བིའུ་ཆུང་ཆུང་།》 དེབ་གྲངས་ཉི་ཤུ།
ཨ་ཁུ་ཕག་པ་ཞེས་པའི་མཐེབ་སེར་གྲངས་བཅུ་བཅས་གྲངས་
ཚང་ཉམས་མེད་འདི་གར་འབློར་སློན་བྱུང་བའི་འཛིན་དུ།
ཡིག་ཚང་ནས། ཕི་ལློ་༢༠༡༩ ཟླ་༡༠ ཚེས༌༡༩ ཉིན།
118
སློང་བཙན་འབིང་སློབ་
སྦོང་ཚན། དང་པློ། གཤམ་གི་མིང་ཚིག་བེད་སྤད་དེ་བྱུང་འཛིན་ཞིག་བིས། སྨྱུ་གུ། འབྲྱི་དེབ། ཀློག་དེབ། སྣག་སྨྱུག
གཉིས་པ། དཔེ་བསྟན་པ་བཞིན་སྒ་བཤད་བིས། དཔེར་ན།ð ཚུར་འབྱོར་ནས་ལག་ཏུ་སོན་པ།
འབྱོར་སོན། འཛིན་ཡྱིག དངུལ་དངོས། ཉོ་ཚོང་། སྤོད་ལེན། གསལ་འཁོད། གསར་རྱིང་། གཡར་འཛིན། བྱུང་འཛིན། ཡོ་ཆས།
གསུམ་པ། དི་བ་རྣམས་ལ་ལན་རེ་བིས། ༡། ཅྱི་ཞྱིག་ལ་འཛིན་ཡྱིག་ཟེར་རམ།
༢། སློབ་ཚན་འདྱིར་འཛིན་ཡྱིག་མྱི་འད་བ་ག་ཚོད་བཀོད་ཡོད་དམ།
༣། འཛིན་ཤོག་འབྲྱི་སྐབས་དོན་ཚན་གང་དག་ལ་གཟབ་དགོས་སམ། བཞི་པ། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་གིང་ཁ་གཏློང་བའི་ཆེད་དུ་སློབ་གྲྭའི་ཐབ་ཚང་ནས་ཐབ་ཆས་ཆ་ཚང་གཡར་བའི་ འཛིན་ཤློག་ཅིག་བིས།
ལྔ་པ། རང་ཉིད་ལ་སྦིན་བདག་ཅིག་གིས་སློབ་ཡློན་བསྐུར་བ་ལག་ཏུ་སློན་པའི་བྱུང་འཛིན་ཞིག་བིས། དྲུག་པ། བྱེད་སློ།
སློབ་ཕྲུག་སུ་ཡྱིས་གཞན་ལ་ཅ་དངོས་དང་དངུལ་སོགས་གཡར་བ་དང་། ཚུར་འབྱོར་བའྱི་རྱིགས་བྱུང་ཡོད་ན།
སློབ་མ་དེས་ངག་ནས་བཤད་རེས། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གཡར་འཛིན་དང་། བྱུང་འཛིན་ཡྱིག་སོལ་ལྟར་འབྲྱི་རྒྱུ།
119
ིན་གྲྭ
ཡི
ཕི་ལློ་༢༠༡༩ ཟླ་བ་༡༢ ཚེས་༡༠
རེས་གཟའ་མིག་དམར། གནམ་གཤིས་གྲང་ངར་ཆེ།
དེ་རིང་ནི་༸གློང་ས་མཆློག་ལ་ནློ་བེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རགས་
་རྒྱུན
་སྤོད
འབུལ་བཞེས་མཛད་པའི་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་གི་ཉིན་མློ་དེ་རེད།
པས་རྦག་རྦག་གཡར་རློགས་ཞེས་ཁ་པར་འབློར།
གྲློགས་པློ་ཁ་པས་ཀང་ར་རློང་ལ་འགྲློ་དགློས་པས་རྦག་རྦག་གཡར་རློགས་ཞེས་ཁ་པར་
འབློར།
གྲློགས་པློ་ག་པས་ཤེས་རབ་དགའ་ཚལ་སློབ་གླིང་དུ་འགྲློ་དགློས་པས་རྦག་རྦག་གཡར་རློགས་ སློབ་གྲློགས་རྣམ་པ།
ག ང་ཀང་རར་ཅ་ལག་ཉློ་བར་འགྲློ་དགློས་པར་ཁ་གཡར། དློ ན ་ངློ ་ མ་ངའི ་ རྦག་ རྦག་དེ ་ གཞན་ལ་གཡློ ར ་མི ་ ིན་
། བདུན་ཕྲག་གཅ
ཐོ་འ བ ིར་ བ
ཅུག
ས
120
བི་
འདློད་པ་ཡིན།
ཐོ་ འ
ན་སྡུ ག འ ་ ་ནས
གཡར།
ིག་རིང ་ཉ
ར་བ
ངའི་རྦག་རྦག་ད་ལྟ་རང་གྲློགས་པློ་གཞན་ཞིག་གིས་གཡར་སློང་བར་ཁ་
་ཡོད ་བས
ཁ།
ིག་ར
པར་ཁ་གཡར།
ིགས ་ལས ་ ཉ ིན་
་ད ེད་པ
ཀ ས་ཆ་གཞན་ཞིག་ནས་མགྲློན་པློ་ཞིག་སེབས་ཀི་ཡློད་པས་ང་དེ་བསུ་བར་འགྲློ་དགློས་
་སྒྲིག
ང
ལན།
ཀོད ་བ ངས
་མ ་ ས ་། སོབ
འདུག་གམ།
ཁློང་རྣམས་ལ་ངས་ལན་ཅི་ཞིག་སྤད་ཡློད་ཚོད་
ོ ད། འ ད ི ར ་ རྒྱུ ན་སྤོད ་ཡ
ཞེས་ཁ་པར་འབློར།
་ལམ་ཙམ་སྦངས་ཟིན་མ ་ཀི་ཤེས་བ
ཉིན་འདིར་ངའི་གྲློགས་པློ་ཀ་པས་ཁློ་ཅུང་ཐག་རིང་བའི་ས་ཆ་ཞིག་ཏུ་འགྲློ་དགློས་
་རིགས ་ཡིག
ཛོ མ ས ་སབ ས་ས མ་འ ཛ
ིན་
ཅས
ོ་སོས་བིས་པའི་ཉིན་ཐོ་ལེགས་ཤོས་དེ་འདུ་འ
ོངས་ཤ ོག་ད ང་འ ཛ
ལ་བ ི་ཚུ
ཉིན་ཐློ།
ར་ སྒྲོག ་སྦ
བ
་ན་ཤ
འབ ག་
་ཐུ བེད ་ ང
ང་ཚོས་དག
ལེགས། ིན་ཏུ་
༢༣. ཉིན་ཐོ་འབི་ཚུལ།
ཉྱིན་ཐོ་ནྱི་ཉྱིན་གཅྱིག་གྱི་ནང་དུ་རང་ཉྱིད་ཀྱི་བསམ་བོའྱི་འཆར་སྣང་དང༌།
རང་གྱིས་བསྒྲུབས་
པའྱི་ལས་དོན་ནམ་མཐོང་ཐོས་སུ་བྱུང་བའྱི་བྱ་བ་གཙོ་བོ་སོགས་དན་གསོ་བྱ་འོས་པའྱི་རྱིགས་དང༌། དོན་སྙྱིང་ལྡན་པའྱི་བྱ་བ་ཞྱིག་འབུར་དུ་བཏོན་ནས་བྲྱིས་པ་དེ་ལ་ཟེར། དེ་ནྱི་མྱི་གཅྱིག་གྱི་འཚོ་བ་ཕོགས་བསྡོམས་དང༌།
འདེགས་བྱེད་པའྱི་ཐབས་ལམ་གལ་ཆེན་ཞྱིག་ཡྱིན། འབྲྱི་བྱེད་པ་ལ་བརེན་ནས། རྩལ་སྤེལ་ཐུབ་པ་དང༌།
རང་ཉྱིད་ཀྱི་བསམ་བོའྱི་གོ་རོགས་མཐོར་
དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་ནན་ཏན་གྱིས་ཉྱིན་ཐོ་ཞྱིབ་
སྤྱིར་བཏང་གྱི་བྱ་དངོས་ཀུན་ལ་དབྱེ་ཞྱིབ་བྱེད་པའྱི་བསམ་བོའྱི་ནུས་
རྩོམ་ཡྱིག་འབྲྱི་བ་དང་རྱིགས་པའྱི་གཞུང་ལུགས་གཞན་ལ་འཇུག་པར་
ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། དེར་བརེན་ཉྱིན་ཐོ་ནྱི་ཆུང་དུས་ནས་འབྲྱི་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། ཉིན་ཐོ་འབི་བ་ལ་གཤམ་གསལ་གི་དོན་ཚན་རྣམས་ངེས་པར་བེད་དགོས། ༡། ཐོག་མར་ཟླ་ཚེས་དང་གནམ་གཤྱིས་སོགས་གསལ་པོར་འབྲྱི་དགོས།
༢། ཉྱིན་རེའྱི་འཚོ་བའྱི་ཁོད་ཀྱི་དོན་སྙྱིང་ལྡན་པའྱི་བྱ་བ་དང་ཚོར་སྣང་གང་བྱུང་བ་ཇྱི་བཞྱིན་ འགོད་དགོས།
༣། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་བརོད་བྱ་རྣམས་གནད་བསྡུས་དང་གོ་རྱིམ་ལྡན་པར་འབྲྱི་དགོས། ༤། ཉྱིན་གཅྱིག་གྱི་ལས་དོན་གྲུབ་རེས་བྲྱིས་ན་འོས་འཚམ་ཡྱིན། 121
དཔེ་མཚོན།
ཉྱིན་ཐོ། བློད་རྒྱལ་ལློ་༢༡༤༦ ཕི་ལློ་༢༠༡༩ ཟླ་༡༠ ཚེས་༢༣ རེས་གཟའ་
ལྷག་པ། གནམ་གཤིས་དྭངས།
དེ ་ རི ང ་ནི ་ རང་རེ འི ་ སློ བ ་གྲྭ་བཙུགས་ནས་ལློ ་ ངློ ་ ང་དགུ་འཁློ ར ་བའི ་
དགའ་སློན་གི་ཉིན་མློ་ཡིན།
ང་ནམ་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བར་སེམས་པ་
ཤིན་ཏུ་སྐིད་པློ་བྱུང༌། ཡངས་ཤིང་གཙང་བའི་སློབ་གྲྭའི་མདུན་ཐང་གི་
སིངས་ཆའི་སེང་དུ། སློབ་གྲྭའི་དབུ་དགེ་རྣམས་དང༌། སྐུ་མགྲློན་གི་
ཁློངས་སུ་ས་གནས་འགློ་འཛིན་མཆློག་དང༌།
སློབ་ཕྲུག་གི་ཕ་མའི་
འཐུས་ཚབ་བཅས་དབུ་བཞུགས་ཐློག སློབ་ཕྲུག་དང་ས་གནས་མི་མང་
བཅས་མི་གྲངས་བརྒྱ་ཕག་དུ་མ་འདུ་འཛོམས་བྱུང༌།
ཞློགས་པ་ཆུ་ཚོད་དགུ་པའི་ཐློག་མཛད་སློ་དབུ་བཙུགས་ཏེ།
གཞས་
དང་ཞབས་བློ་སྣ་ཚོགས་འཁབ་སློན་བས་པར་མ་ཟད།
ཉེ་ཆར་ཡིག་
བེད་སློ་འདིའི་ཐློག་ནས་ང་ལ་བསམ་ཚུལ་འདི་འདྲ་བྱུང༌།
སྔློན་ཐློན་
ཚད་ཀི་གྲུབ་འབས་ལེགས་ཤློས་སུ་བྱུང་བའི་འཛིན་གྲྭ་སློ་སློའི་སློབ་
ཕྲུག་རྣམས་ལ་བསློད་བསྔགས་དང་བ་དགའ་གནང་སློང༌། དེ་རིང་གི་
གི་གྲུབ་འབས་ལེགས་པློ་འཐློབ་འདློད་ན།
དུས་རྒྱུན་དུ་རང་གིས་རང་
ལ་བསབ་བ་ནན་པློ་བརྒྱབ་སེ་གང་ཅིའི་ཐད་འབད་བརློན་ལྷློད་མེད་བ་
དགློས་ཀི་འདུག་སམ།
འདྱིར་འཛམ་གྱིང་དུ་སྐད་གགས་ཡོད་པའྱི་ཉྱིན་ཐོ་《བུ་མོ་ན་ཆུང་ཞྱིག་གྱི་ཉྱིན་ཐོ།》ཞེས་པ་དེའྱི་
ཉྱིན་གཅྱིག་གྱི་ཉྱིན་ཐོ་བོད་བསྒྱུར་བྱས་ནས་ཉྱིན་ཐོའྱི་དཔེ་མཚོན་དུ་བཞག་ཡོད། རྩོམ་པ་པོ་ནྱི་ཨ་
ནྱི་ཕྷྱི་རེན་ཁེ་ཡྱིན། ཕྱི་ལོ་༡༩༢༩ ལ་འཁྲུངས་པ་དང་༡༩༤༥ ལ་འདས། ཁོང་ནྱི་ཉྱིན་ཐོ་འབྲྱི་མཁན་ 122
ལོ་ན་ཆུང་ཤོས་ཤྱིག་ཡྱིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེེད་ཆོག ལེགས་བཏུས་བྱས་པའྱི་ཉྱིན་ཐོ་དེབ་ཆུང་ཞྱིག་
འདུག་པ་དེའྱི་ནང་ཉྱིན་ཐོ་གངས་༡༧༠ ཙམ་འདུག ཁོང་རང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཡོལ་ཙམ་གྱི་བུ་མོ་རྩོམ་པ་
པོ་ཉེས་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ཞྱིག་འཇར་མན་གྱིས་ཧོ་ལེན་ཌར་བཙན་འཛུལ་གྱི་འཁྲུག་ཆེན་གཉྱིས་ པའྱི་ནང་ཁོང་གྱི་སྐུ་སོག་ཤོར་འདུག་པས་བོ་ཕངས་པའྱི་གནས་ཤྱིག་རེད།
ཨ་ནྱི་ཕྷྱི་རེན་ཁེ། Anne frank (༡༩༢༩-༡༩༤༥)
ཨ་ནྱི་ཕྷྱི་རེན་ཁེའྱི་ཉྱིན་ཐོ་ཞྱིག་བོད་སྒྱུར་བྱས་པ་གཤམ་གསལ། ཕྱི་ལོ་༡༩༤༤ ༢ ༡༢ གཟའ་སྤེན་པ། བརྩེ་བའྱི་ཀྱི་ཊྱི།
ཉྱི་འོད་ནྱི་རབ་ཏུ་གསལ། ནམ་མཁའ་ནྱི་ཤྱིན་ཏུ་སྔོ། བསྱིལ་འཇམ་རླུང་བུ་དལ་བུས་ལྡང་། ངས་ ཡུན་རྱིང་ཞྱིག་ལ་རེ་སྒུག་ཅྱི་ཡང་བྱས།
སྐད་ཆ་བཤད་ཆོག་པའྱི་རེ་སྒུག་བྱས།
རང་དབང་ཐོབ་
པའྱི་རེ་སྒུག་བྱས། གོགས་པོ་དང་ཐུག་པའྱི་རེ་སྒུག་བྱས། ཁེར་རྐྱང་ཁུ་སྱིམ་སྡོད་རྒྱུར་རེ་སྒུག་བྱས།
ངུ་བའྱི་ཆེད་དུ་རེ་སྒུག་དག་པོ་བྱས། ངའྱི་ལུས་ཡོངས་འབར་གས་སུ་འགོ་བར་སྙམ། ང་ཡྱིད་ཚིམ་ 123
པ་ཞྱིག་ངུས་ན་འདོད་མོད། ཡྱིན་ནའང་ང་ངུ་ཐུབ་ཀྱི་མྱི་འདུག ང་རང་སེམས་པ་གནས་མ་ཐུབ་ པར་ཁང་པ་གཅྱིག་ནས་གཅྱིག་ལ་ཕར་འགོ་ཚུར་འོང་བྱས། སེའུ་ཁུང་གྱི་གས་སྲུབས་ནས་དབུགས་ ཡང་ཡང་རྔུབ།
ངའྱི་སྙྱིང་ཆུང་ལུ་གུ་ལྡྱིང་ལྡྱིང་བྱས་ནས“ད་དུང་ཡང་རེ་སྒུག་བྱ་རྒྱུར་ཚིམ་མ་སོང་
ངམ”ཞེས་བརོད་པའྱི་སྣང་བ་སེར།
ང་རང་ལྷན་སྐྱེས་སུ་གནས་རྒྱུའྱི་འདུན་པ་ཞྱིག་འགོག་མེད་ངང་འཆར་འོང་།
འདུན་པ་དེ་ངའྱི་
ལུས་སེམས་ཡོངས་ནས་ཤུགས་དག་གྱིས་སྐྱེ་འོ ང་། ང་མགོ་བོ་ཡོངས་སུ་རོངས་སོང་བས་གང་ཞྱིག་ ཀློག་དགོས་པ་དང་། ཅྱི་ཞྱིག་འབྲྱི་དགོས་པ། གང་ཞྱིག་བྱེད་དགོས་པའང་མ་ཤེས། གང་ལྟར་ཡང་
ཤེས་པ་ནྱི་རེ་སྒུག་བྱེད་ཀྱིན་...
124
སྦོང་ཚན། དང་པློ། གཤམ་གི་མིང་ཚིག་སྤད་དེ་གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་ཐློ་ཞིག་བིས།
གཡའ་དག་པའྱི་ནམ་མཁར། སྨུག་སྤྱིན་ལང་ལོང་དུ་འཁོར། དག་ཆར་རླུང་འཚུབ་ལྡང་། དཀའ་སྤད་འབད་བརྩོན། གྲུབ་འབྲས་གཡུར་ཟ། ཐུགས་མཉེས་པོ། ཚོར་སྣང་དག་པོ། དགའ་བ་འབུམ་གྱིས་མོས། གཉིས་པ། དི་བར་ལན་བིས།
༡། ཅྱི་ཞྱིག་ལ་ཉྱིན་ཐོ་ཟེར་རམ།
༢། ཉྱིན་ཐོ་ལ་དོན་གནད་གང་དག་ཚང་དགོས་སམ། ༣། ཉྱིན་ཐོ་བྲྱིས་ན་ཕན་ཐོགས་གང་ཡོད་དམ།
གསུམ་པ། སློབ་ཚན་འདི་སློབ་པའི་ཉིན་གི་ཉིན་ཐློ་འབི་དགློས།
བཞི་པ། སློབ་ཚན་འདི་བསབ་རེས་སློབ་མར་ཉིན་ཐློ་ངེས་པར་དུ་འབི་དགློས་པར་བསྐུལ་ཏེ། བདུན་ཕྲག་རེར་ དགེ་རྒན་ལ་མིག་སྟློན་བྱེད་དགློས།
ལྔ་པ། བྱེད་སློ།
སྐབས་རེར་སློབ་མ་ཁག་བགོས་ཀྱིས་ཉྱིན་ཐོ་འབྲྱི་སྐབས་དཀའ་ངལ་དང་། སེམས་ཚོར་བརོད་དུ་འཇུག་པ་
དང་། དགེ་རྒན་གྱིས་དེ་བསྟུན་བརོད་བྱ་འདེམས་སངས་དང་། དཀའ་ངལ་སེལ་བའྱི་ལམ་སོན་གནང་དགོས།
125
ཁ)མཚར་གཏམ། ཁ)
མཚར་ གཏམ།
མཚར་གཏམ་ནི ་ རློ མ ་
ཡིག་འབི་ཐབས་བེ་བག་པ་
ཞིག་ཡིན།
དློན་ཞིག
དེས་ཡ་མཚན་གི་
མཚར་སྣང་ཅན་གི་སྐད་
ཆའི་སྒྱུ་རལ་གི་ལམ་ནས་གཞན་གིས་གློ་
བ་ཙམ་གིས་མཚར་སྣང་འདྲེན་ཐུབ།
དེ་ནི་
རློམ་ཡིག་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆློས་གཅིག་
ཡློད་པ་ནི་རྒན་གཞློན་བིས་གསུམ་ཚང་མ་དགའ་མློས་
ཆེ་བར་མ་ཟད་ལྷག་དློན་དེང་སང་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་སློབ་མ་ན་
གཞློན་རྣམས་དང་།
གྲྭ་སའི་ སློབ་གཉེར་བ་རྣམས་འབི་ཀློག་
བེད་རྒྱུར་ཤིན་ཏུ་དགའ། དེར་
མཚར་གཏམ་བཞི་སྦང་གཞི་
གཏམ་དེ་དག་གི་དངློ ས ་
བརེན་སློ བ ་ཚན་གཉིས་ལ་
ནང་དློ ན ་མཚོན་སངས་
རུ་བཞག་ཡློད།
ཤུགས་བརྒྱུད་གསུམ་གི ་ དང་།
གང་ཞིག་ཡློད་པ། དེས་
མཚར་
མཚར་བའི་དློན་
བ ས བ ་ བ ་ ག ང ་ ཞི ག ་
བསན་ཡློ ད ་པ་བཅས་
126
ཤེས་པར་བེད་དགློས།
༢༤. མཚར་གཏམ་ཁག་གཉིས། (དང་པོ།)
༈ ཁོར་ཡུག་དང་ཁུ་བྱུག་ནོར་བ།
ལོ་ཤས་སྔོན་བོད་མྱིའྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུར་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞྱིག་སླེབས་ ཏེ༑ གཞྱིས་ཆགས་ཁག་གྱི་གཞྱིས་འགོ་མང་ཆེ་བས་ཁོར་ཡུག་གྱི་སྐོར་མྱི་མང་ལ་བཀའ་སློབ་གནང་ འགོ་བཙུགས་པ་རེད།
ཉྱིན་ཞྱིག་མྱི་མང་ཚང་འཛོམས་ཀྱི་སྐབས་ཤྱིག་སྐུ་ངོ་ཞྱིག་གྱིས།
“འཛམ་
གྱིང་གྱི་ཁོར་ཡུག་གཙང་མ་ཉར་རྒྱུ་ནྱི་མྱི་ཚང་མའྱི་ལས་འགན་རེད། ང་ཚོའྱི་གཞྱིས་ཆགས་ཀྱི་ཁོར་ ཡུག་གཙང་མ་ཉར་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའྱི་གཞྱིས་ཆགས་ཀྱི་མྱི་ཚང་མའྱི་ལས་འགན་རེད།
བྱས་ཙང་ཁོར་
ཡུག་ལ་གནོད་སྐྱོན་མ་གཏོང་རོགས།” ཞེས་གསུངས་པར། གཞྱིས་ཆགས་ཀྱི་སྤོ་བོ་ལགས་གཅྱིག་
ཡར་ལངས་ཏེ། “སྐུ་ངོ་ལགས། ཁེད་ནས་ཁུ་བྱུག་གཙང་མ་ཉར་རོགས་གསུང་གྱི་འདུག ང་ཚོའྱི་ བོད་ལ་ཡྱིན་ན་ཁུ་བྱུག་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཡྱིན་ནའང་། གཞྱིས་ཆགས་ལ་ཁུ་བྱུག་གཅྱིག་ཀང་ མེད་པས་ང་ཚོས་ཁུ་བྱུག་གཙང་མ་བཟོ་དགོས་ཨེ་ཡོད།” ཅེས་བཤད་པ་རེད། ༈ ཡི་གེ་ཆེ་རུ་ཕིན།
པ་ཕས་ཤོག་བུའྱི་ཐོག‘ཀ’ཞེས་པའྱི་ཡྱིག་འབྲུ་ཞྱིག་བྲྱིས་ནས་ཕྲུ་གུར་བསླབས་པས། མགོགས་པོར་ཤེས་པ་རེད།
ཕྲུ་གུས་
ཉྱིན་གཉྱིས་པའྱི་ཞོགས་པར་ཕྲུ་གུ་དེ་ཅོག་ཙེའྱི་འགམ་དུ་ལངས་ནས་ 127
སྡོད་དུས། པ་ཕས་ཅོག་ཙེར་ཕྱི་བདར་བྱེད་བཞྱིན་ཕྱིས་
རས་རློན་པ་དེས། ཅོག་ཙེའྱི་སེང་དུ‘ཀ’ ཞེས་ཡྱི་གེ་ཆེན་
པོ་ཞྱིག་བྲྱིས་ནས་ཕྲུ་གུས་ངོས་འཛིན་ཐུབ་མྱིན་རྒྱུགས་
བངས་པར་ཕྲུ་གུས་དེ་ངོ་མ་ཤེས་པ་རེད།
པ་ཕས།
“འདྱི་ནྱི་མདང་དགོང་ངས་བསླབས་པའྱི་ཡྱི་གེ‘ཀ’ཞེས་
པ་དེ་རེད།” ཅེས་ཤོད་སྐབས། ཕྲུ་གུ་དེས་ཧང་སངས་ ནས“ཨ་ཙི། མཚན་གཅྱིག་ལས་མ་ཕྱིན་པར་ཡྱི་གེ་འདྱི་ འདའྱི་ཆེན་པོ་ཆགས་ཚར་འདུག”ཅེས་བཤད་པ་རེད།
གཏམ་དཔེ།
གཏམ་དང་མདའ་མློ་དྲང་ན་དགའ། ། ལམ་དང་གཞུ་མློ་ཀློག་ན་དགའ། ། 128
སྦོང་ཚན། དང་པློ། མིང་ཚིག་རྣམས་ལ་འགེལ་བཤད་ཐུང་ངུ་རེ་བིས།
ཁོར་ཡུག གནོད་སྐྱོན། ཁུ་བྱུག ཕྱི་བདར། མདང་དགོང་། གཉིས་པ། མཚར་གཏམ་དང་པློ་མུ་འགློད་བྱས་ནས་མཚར་བའི་ཉམས་མ་ཤློར་བ་བྱས་ཡློད། དེ་ལ་དཔེ་
བལྟས་ནས་མཚར་གཏམ་གཉིས་པ་མུ་འགློད་བྱས་ནས་མཚར་བའི་ཉམས་མ་ཤློར་བ་བྱེད་དགློས།
ལོ་ཤས་སྔོན་བོད་མྱིའྱི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞྱིག་སླེབས་ཏེ་གཞྱིས་
ཆགས་ཁག་གྱི་གཞྱིས་འགོ་མང་ཆེ་བས་ཁོར་ཡུག་གྱི་སྐོར་མྱི་མང་ལ་བཀའ་སློབ་གནང་འགོ་བཙུགས་པ་རེད། ཉྱིན་ཞྱིག་མྱི་མང་ཚང་འཛོམས་ཀྱི་སྐབས་ཤྱིག་སྐུ་ངོ་ཞྱིག་ནས། “འཛམ་གྱིང་གྱི་ཁོར་ཡུག་གཙང་མར་ཉར་རྒྱུ་ ནྱི་མྱི་ཚང་མའྱི་ལས་འགན་རེད། ང་ཚོའྱི་གཞྱིས་ཆགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གཙང་མར་ཉར་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའྱི་གཞྱིས་
ཆགས་ཀྱི་མྱི་ཚང་མའྱི་ལས་འགན་རེད། བྱས་ཙང་ཁོར་ཡུག་ལ་གནོད་སྐྱོན་མ་གཏོང་རོགས།” ཞེས་གསུངས་ པར། གཞྱིས་ཆགས་ཀྱི་སྤོ་བོ་ལགས་གཅྱིག་ཡར་ལངས་ཏེ། “སྐུ་ངོ་ལགས། ཁེད་ནས་ཁུ་བྱུག་གཙང་མ་ཉར་
རོགས་གསུང་གྱི་འདུག ང་ཚོའྱི་བོད་ལ་ཡྱིན་ན་ཁུ་བྱུག་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། ཡྱིན་ནའང་གཞྱིས་ཆགས་ལ་ཁུ་ བྱུག་གཅྱིག་ཀང་མེད་པས་ང་ཚོས་ཁུ་བྱུག་གཙང་མ་བཟོ་དགོས་ཨེ་ཡོད།” ཅེས་བཤད་པ་རེད།
སྐུ་ངོ་དེས། “པཱ་ལགས་ཁེད་རང་བོད་ལ་ཁུ་བྱུག་གཙང་མ་བཟོ་གྱིན་བསྡད་པས་ཁོར་ཡུག་བཙོག་པ་ཆགས་པ་ རེད”ཅེས་བཤད།
གསུམ་པ། མཚར་གཏམ་ཞིག་བིས།
129
༢༥. མཚར་གཏམ་ཁག་གཉིས། (གཉྱིས་པ།)
༈ ལོ་བཅུ་མན་ཆད་ལ་ཕེད་བཅག
རྒྱ་གར་ནང་ཕྲུ་གུ་ལོ་བཅུ་མན་ཆད་ལ་མེ་འཁོར་གྱི་ལམ་གོན་ཕེད་བཅག་ཡོད་པ་ཡོངས་གགས་
ཡྱིན།
ཨ་མ་ལགས་ཤྱི ག ་དང་ཁོ ང ་གྱི ་ བུ་མོ ་ ཆུང་ཆུང་ཞྱི ག ་ཡོ ད ་པ་དེ ་ གནས་སྐོ ར ་ལ་འགོ ་ བཞྱི ན ་པའྱི ་ སྐབས་སུ།
ཨ་མ་ལགས་ཀྱིས་བུ་མོ་ལོ་བཅུ་ཐམ་པ་ཡྱིན་ཞེས་བརོད་དེ་ཕེད་ཆག་གྱི་འཛིན་བྱང་
བངས་པ་རེད། མེ་འཁོར་ནང་འཛུལ་ཚར་བ་དང་ཨ་མ་ལགས་དེས་རང་ཉྱིད་ཀྱི་བུ་མོ་ལ། “གལ་
སྱིད་འཛིན་བྱང་ལྟ་མཁན་སླེབས་ན་ཁེད་རང་ལོ་བཅུ་ཐམ་པ་ཡྱིན་ཞེས་བརོད་དགོས་རེད་ད།” ཞེས་གསུངས་པར་བུ་མོས་མགོ་ལོོག་ལོག་བྱས།
དེ་ནས་མྱི་འགངས་པར་འཛིན་བྱང་ལྟ་མཁན་
སླེབས་ཏེ་ཨ་མ་ལགས་ཀྱི་འཛིན་བྱང་ལ་ལྟ་ཞྱིབ་བྱས་ཚར་བའྱི་རེས། བུ་མོར་ལྟ་ཙམ་བྱས་ཏེ་དོགས་ པ་ཟ་མདོག་གྱིས“ཁེད་རང་ཏན་ཏན་ལོ་བཅུ་ཐམ་པ་ཡྱིན་གྱི་རེད།”
ཅེས་དྱིས་པར།
བུ་མོ་དེས།
“ལགས་ཡྱིན།” ཞེེས་ལན་བཏབ་པ་རེད། མྱི་དེས“ཁེད་རང་ལོ་བཅུ་གཅྱིག་ག་དུས་སླེབས་ཀྱི་རེད་
དམ།” ཞེས་དྱིས་པར། བུ་མོ་དེས། “ང་མེ་འཁོར་ནས་མར་བབས་མ་ཐག་ལོ་བཅུ་གཅྱིག་སླེབས་ཀྱི་ རེད།” ཅེས་ལན་བཏབ།
130
༈ ཨ་མའི་མིང་།
སློབ་གྲྭ་འགོ་ཚུགས་པའྱི་ཉྱིན་དང་པོར།
བུ་བཅོལ་ཁང་གྱི་རྒན་ལགས་ཀྱིས་ཕྲུ་གུ་ཚོར་མྱིང་འདྱི་
ཞོར་དུ། གལ་གནད་ཆེ་བའྱི་ཁྱིམ་ཚང་གྱི་གནས་ཚུལ་འགའ་ཤེས་ཐབས་བྱས། ཁོ་མོས་གལ་མདུན་ གྱི་བུ་ཆུང་དེར་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ནས“རང་གྱི་མྱིང་ལ་ག་རེ་ཟེར་གྱི་ཡོད”ཅེས་དྱིས།
ཁོས“ཚེ་
རྱིང་ཟེར་གྱི་ཡོད”ཅེས་བཤད། ཡང་བསྐྱར་རྒན་ལགས་ཀྱིས“བྱས་ན་རང་གྱི་ཨ་མའྱི་མྱིང་ལ་ག་རེ་ ཞུ་ཡྱི་ཡོད་དམ”ཞེས་དྱིས།
ཁོས“ཨ་མ་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད”ཅེས་བཤད། རྒན་ལགས་ཁོང་དགོད་
ཅྱིག་ཤོར་ནས“ངས་དེ་འད་ཟེར་གྱི་མེད།
རང་གྱི་པཱ་ལགས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་ག་འད་འབོད་ཀྱི་འདུག་
གམ”ཞེས་དྱིས། ཚེ་རྱིང་གྱིས་ལམ་སང“སྙྱིང་སྡུག་ཟེར་གྱི་འདུག”ཅེས་བཤད།
131
སྦོང་ཚན། དང་པློ། བརློད་པ་ཐུང་ངུ་རེ་བིས།
ཕེད་བཅག ཁོང་དགོད། འགངས། གལ་གནད། སྙྱིང་སྡུག མེ་འཁོར། གཉིས་པ། མཚར་གཏམ་གཉིས་ལས་མིང་ཚིག་དང་བྱ་ཚིག་བཅུ་རེ་ཚོལ། མིང་ཚིག
བྱ་ཚིག
132
གསུམ་པ། འདིར་མཚར་གཏམ་དང་པློ་དེ་མཚར་བའི་དློན་གང་ཡང་མེད་པར་བཅློས་ཡློད། དེ་བཞིན་མཚར་ གཏམ་གཉིས་པ་དེ་ཡང་མཚར་བའི་དློན་མེད་པར་ཆློས།
ལློ་བཅུ་མན་ཆད་ལ་ཕེད་བཅག
ཨ་མ་ལགས་ཤྱིག་དང་ཁོང་གྱི་བུ་མོ་ཆུང་ཆུང་ཞྱིག་ཡོད་པ་དེ་གནས་སྐོར་ལ་འགོ་པའྱི་སྐབས་སུ། ཨ་མ་ལགས་ ཀྱིས་བུ་མོ་ལོ་བཅུ་ཐམ་པ་ཡྱིན་ཞེས་བརོད་དེ་ཕེད་བཅག་གྱི་འཛིན་བྱང་བངས་པ་རེད། མེ་འཁོར་ནང་འཛུལ་ ཚར་བ་དང་ཨ་མ་ལགས་དེས་རང་ཉྱིད་ཀྱི་བུ་མོ་ལ། “གལ་སྱིད་འཛིན་བྱང་ལྟ་མཁན་སླེབས་ན་ཁེད་རང་ལོ་ བཅུ་ཐམ་པ་ཡྱིན་ཞེས་བརོད་དགོས་རེད་ད།” ཞེས་གསུངས་པར་བུ་མོས་མགོ་ལོོག་ལོག་བྱས། དེ་ནས་མྱི་
འགངས་པར་འཛིན་བྱང་ལྟ་མཁན་སླེབས་ཏེ་ཨ་མ་ལགས་ཀྱི་འཛིན་བྱང་ལ་ལྟ་ཞྱིབ་བྱས་ཚར་བའྱི་རེས། བུ་
མོར་བལྟ་ཙམ་བྱས་ཏེ“ཁེད་རང་ལོ་ཚོད་ཡྱིན་ནམ།” ཞེས་དྱིས་པར། བུ་མོ་དེས། “ང་ལོ་བཅུ་ཡྱིན།” ཞེེས་
ལན་བཏབ་པ་རེད། མྱི་དེས་ཁེད་རང་ལོ་བཅུ་གཅྱིག་ལ་ག་དུས་སླེབས་ཀྱི་རེད་དམ། ཞེས་དྱིས་པར། བུ་མོ་ དེས། “ལོ་རེས་མར་སླེབས་ཀྱི་རེད”ཞེས་ལན་བཏབ།
བཞི་པ། རང་གི་འཚོ་བའི་ཁྲློད་བྱུང་བའི་མི་སྣ་གཉིས་ནས་གསུམ་ཡློད་པའི་མཚར་གཏམ་ཞིག་བིས།
133
གཞློགས་འདེགས་སེ་ཚན།
134
ཨ་མའི་སེམས།
རློམ་འདི་བློད་ཀི་དེང་རབས་རློམ་རིག་དཔེ་ཚོགས་《གཙང་པློའི་ཕ་རློལ་》ལས་བདམས། སློབ་ཚན་དུ་འགློད་ དུས་ཉུང་འཕི་དང་བཟློ་བཅློས་ཅུང་ཟད་བས་ཡློད། གློ་རིམ་ལྡློག་ནས་བརློད་པའི་འབི་ཐབས་དང་དློན་དག་བར་དུ་ བཅུག་ནས་བརློད་པའི་འབི་ཐབས་ཡིན།
ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་ཀྱིས་མྱིག་ཟུང་རང་གྱིས་ཏ་ལེན་གསར་པ་དེར་ལྟ་བཞྱིན་སེམས་སུ་བཤད་དཀའ་
བའྱི་དགའ་སྣང་ཞྱིག་གྱིས་ཁེངས་འདུག
མ་གཞྱི་ཨ་མ་འདྱིའྱི་དཔྲལ་བའྱི་མྱིག་དང་ཁོག་པའྱི་སྙྱིང་ལྟ་བུའྱི་བུ་ཕུར་ཁོ་ལོ་ལྔའྱི་སྔོན་དུ་གོང་ ཁེར་དུ་སློབ་གྲྭར་འགོ་ཁར།
ཏ་ལེན་ཧྲུལ་པོ་ནག་བཙོག་ཅྱིག་གྱི་ནང་དུ་དངོས་པོ་སྡུད་སྐབས།
ཁོས་ཡྱི་མུག་པའྱི་ངང་ནས“ཨ་མ་ལགས།
ང་ལ་ཏ་ལེན་གསར་པ་ཞྱིག་ཡོད་ན་ཅྱི་མ་རུང”ཞེས་
བཤད་པའྱི་སྐད་ཆ་དེས། ཨ་མའྱི་སྙྱིང་མགོར་ཚེར་མས་བསྣུན་པ་ལྟར་ ཟུག་རྔུ་ཚད་མེད་སྐྱེས་པའྱི་རྐྱེན་གྱིས།
བུ་ལ་ཏ་ལེན་གསར་པ་ཞྱིག་
འཐག་རྒྱུ་ནྱི་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་དུ་ཁོ་མོའྱི་སེམས་དོན་གྱི་སྙྱིང་པོར་གྱུར། “རེད་ཡ།
བཙལ་ཏེ།
ངའྱི་བུས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ནས་རང་ལམ་རང་གྱིས་
མྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡྱིད་སྨོན་བྱེད་སའྱི་གོང་ཁེར་ལ་དཔེ་
ཆ་འདོན་དུ་འགོ་ཐུབ་སོང༌།
ཐབས་རྡུགས་ཨ་མ་ང་ལ་རྒྱུ་ནོམ་པ་རྩ་
ཆེན་ཞྱིག་སེར་རྒྱུ་ལྟ་ཅྱི། བུའྱི་བོར་འབབ་པའྱི་ཏ་ལེན་ཞྱིག་ཀང་སེར་ 135
རྒྱུ་མེད། ཨ་ཤུ་རེ་ཁོ། རེས་སུ་ཨ་མས་ཁོད་ཀྱི་བོར་འབབ་པའྱི་ཏ་ལེན་ཡག་པོ་ཞྱིག་འཐག་ངེས་ཡྱིན།
ཨ་མའྱི་གཅེས་ཕྲུག”ཅེས་ཡྱིད་སྐྱོ་བའྱི་ངང་ནས་ཕུར་ཁོའྱི་མགོ་བོར་བྱྱིལ་བྱྱིལ་འགའ་བྱས་ཏེ། ཚིལ་ དེག་ཆགས་པའྱི་ཏ་ལེན་དེ་ཕག་ལ་འཕངས་ནས་ལམ་ལ་ཆས་སུ་བཅུག
བུ་ཆུང་སློབ་གྲྭར་འགོ་
ཁའྱི་ངོ་ཚ་དང་སྐྱོ་བས་ཁེངས་པའྱི་གདོང་དེ་ཁོ་མོའྱི་སེམས་སུ་ནམ་ཡང་ཡལ་མེད་དུ་གནས།
ལོ་ལྔའྱི་རྱིང་ལ་བུ་ངོ་ཨ་མས་མ་མཐོང༌། མ་ངོ་བུ་ཡྱིས་མ་མཇལ། སྡེ་པ་འདྱིའྱི་བགེས་པོ་འགས“ཨ་ ཡེ་རྒན་མོ། བྱ་ངང་པར་གཤོག་རྩལ་རྒྱས་ན། །བྲག་དམར་པོ་བརེད་པ་མྱིན་ནམ། །ཁོད་ཀྱིས་ལོ་ལྔའྱི་
རྱིང་ལ་ཏ་ལེན་ལྔ་བསྐུར་སོང༌། ད་ལྟའྱི་ན་གཞོན་ལ་དེ་མཁོ་རྒྱུ་ཨེ་རེད། ལན་ཆགས་རང་གྱིས་ཉོས་ ན་མཐའ་མ་ངོ་ཚ་རེད་ཡ།
དེ་བས་གོ་ཁ་དོན་པོ་སྲུངས་ལ་མ་ཎྱི་རེ་འདོན་ཨེ་ཐུབ་ལྟོས་ཡ”ཞེས་
བཤད་པ་ལ། ཁོ་མོས་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་དེ་འད་ཞྱིག་གང་ནས་ཡྱིན། བྱ་ངང་པ་བྲག་ནས་སྐྱེས་ཀང༌། རྒས་ས་མཚོ་ཡྱིན་པ་ནྱི་གནམ་བསྐོས་ལས་དབང་རེད།
ངའྱི་བུ་ཕུར་ཁོ་ནྱི་ཨ་མ་བརེད་པའྱི་མྱི་མ་
རུངས་པ་དེ་འད་ཞྱིག་ཡྱིན་མྱི་སྱིད། ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་གྱུར་རེས་ང་གོང་ཁེར་དུ་ཁྱིད་ཐག་ཆོད་ཡྱིན། དེ་དུས་བུ་ཁེར་སྐྱེས་ཀྱི་ཨ་མའྱི་སྐྱྱིད་ལ་ལྟོས་ཟེར་བའྱི་གེང་རྒྱུ་ཞྱིག་གནས་འདྱི་གར་ལོས་ཡོད་སྙམ། ཉྱིན་ཞྱིག་ལ།
ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་ཀྱིས་སླར་ཡང་ཏ་ལེན་གསར་པ་དེ་བངས་ནས་བསྐུར་ས་རེ་ཨེ་རེད་
སྙམ་སེ་ཞྱིབ་ཏུ་ལྟ་བཞྱིན་པའྱི་སྐབས་དེར།
གོང་ཚོའྱི་ལས་བྱེད་པ་ཞྱིག་འོངས་ཏེ“ཨ་མ་རྒན་མོ་
ལགས། ཁེད་ཀྱི་བུས་ང་ལ་ཁ་ལན་ཞྱིག་བསྐུར་བྱུང༌། ཁོ་རང་མཐོ་སློབ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་གོང་ཁེར་གྱི་
ལས་ཁུངས་ཤྱིག་ཏུ་ལས་ཀ་ཐོབ་ཡོད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་གཉེན་ཡང་བསྒྱིགས་ཟྱིན་པས། ཡོང་ རོགས་རེ་སབས་འགྱིག་ན་ཁོ་ལ་བལྟ་བར་ཤོག་ཟེར། ཉྱིན་འགའྱི་རེས་སུ་ང་རང་གོང་ཁེར་ལ་འགོ་ རྒྱུ་ཡྱིན་པས།
འུ་གཉྱིས་ལྷན་དུ་འགོ”ཞེས་ཟེར།
ར་བྱས་དབྱར་རྔ་ཐོས་པ་དང༌།
གནམ་ཆུ་རག་པ་ལྟར་ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་དགའ་མགུས་རབ་རབ་པོར་གྱུར་ཏེ“འོ་ཡ་ཡ་ཡ། ངའྱི་སྐྱྱིད་ལ”ཞེས་ཟེར།
ཉྱིན་འགའྱི་རེས་སུ་ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་བུ་ལ་བལྟ་བར་ལམ་དུ་ཆས།
ལྷན་དུ་བསྟུད་མར་ཉྱིན་གསུམ་རྱིང་རླངས་འཁོར་དུ་བསྡད་མཐར། གོང་ཁེར་ལ་འབྱོར།
ཁུ་བྱུག་གྱིས་ སྐྱྱིད་ལ།
གོང་ཚོའྱི་ལས་བྱེད་པ་དེ་དང་ སོད་དུས་ཤྱིག་ལ་ད་གཟོད་
མྱི་ཚེའྱི་སུམ་ཆ་གཉྱིས་ཙམ་དབེན་པའྱི་འབྲོག་ཐང་དུ་མྱི་ཚེ་བསྐྱལ་བའྱི་ཨ་མ་བགེས་མོ་འདྱིས་རྱི་ 136
རབ་ལྟར་ལྷུན་ཞྱིང་བརྱིད་པའྱི་ཁང་རྩེག་དང༌།
ནམ་མཁའྱི་སྐར་ཚོགས་ས་ལ་འཕོས་པ་ལྟ་བུའྱི་
གོག་སྒོན་བགང་ཡས་པ་མཐོང་སྐབས། མོ་རང་ནྱི་སྐད་ཅྱིག་དེ་ཉྱིད་དུ་ལྷ་ཡུལ་ལ་སླེབས་པའྱི་སྣང་ བ་ཞྱིག་ཤར།
“ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་ལགས། ཁྱིམ་འདྱི་ནྱི་ཁོད་ཀྱི་བུ་ཡྱི་སྡོད་གནས་རེད།” ཁོ་མོས་ཡུན་རྱིང་མ་འཕད་ པའྱི་བུ་ནྱི་དན་དགས་པ་དང༌།
མྱུར་མོར་མཐོང་འདོད་པའྱི་མནའ་མར་དུངས་ཆེ་བས།
འཕར་
ལྡྱིང་བྱེད་པའྱི་སྙྱིང་ནྱི་མྱིད་པའྱི་ཁར་འཕོ་བར་གྱུར་ཏེ“འོ་འོ། ཨ་སྐྱྱིད་པ་ལ”ཞེས་ཟེར། ལས་བྱེད་
པ་དེས་ལག་པ་ཡང་པོས་སོ་ལན་འགའ་བརྡུངས་པ་ན། ཁྱིམ་ནས་བུད་མེད་ཅྱིག་ཐོན་ཏེ་ཡ་མཚན་ པའྱི་ངང་ནས་ལས་བྱེད་པ་དང་ཁད་པར་ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་ཀྱི་ལུས་ལ་ཞྱིབ་ལྟ་ཞྱིག་བྱས་ཏེ། གཉྱིས་ཀྱིས་སུ་འཚོལ་གྱིན་ཡོད”ཅེས་དྱིས།
ལས་བྱེད་པས“འདྱི་ཕུར་ཁོ་ཚང་ཡྱིན་ནམ།
“ཁོད་
ཁོ་མོ་
ནྱི་ཕུར་ཁོའྱི་ཨ་མ་ལགས་རེད”ཅེས་ངོ་སྤོད་བྱས། བུད་མེད་དེས་ངོ་གཅྱིག་བསྙེར་ཏེ“འོ། ཕུར་ཁོ་ ཚང་ཡྱིན། ཁྱིམ་ལ་ཤོག”ཅེས་ཟེར་བཞྱིན་མགོན་པོ་ཁྱིམ་ལ་མ་བསུས་པར་བདག་མོ་སྔོན་ལ་འཛུལ་ ཟེར་བའྱི་དཔེ་ལྟར་བྱས།
ཕུར་ཁོས་རྐང་ལ་བསྱིལ་ལྷམ་ཞྱིག་གོན་ཏེ་མྱུར་མོར་ཁྱིམ་ལས་ཐོན་
ཏེ“ཨོ༌ཙི། ཨ་མ་ལགས། ཁེད་ཕེབས་བྱུང་ངམ”ཞེས་དགའ་འད་སྐྱོ་འད་ཞྱིག་གྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་སྐད་ ཟེར་བཞྱིན་ཨ་མའྱི་ཕག་ནས་ཏ་ལེན་བངས་ཏེ་འགམ་དེར་བཞག
ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་བུ་དང་འཕད་
པས་དགའ་སྤོ་ཚད་མེད་སྐྱེས་ཏེ། “ཡོང་ཡྱིན། ལས་བྱེད་པ་འདྱིའྱི་བཀའ་དྱིན་ལས་ང་རྒན་མོ་བུའྱི་
གམ་དུ་འབྱོར་བྱུང”ཞེས་ཤོད་བཞྱིན་ཁྱིམ་དུ་ཡར་ལྟ་མར་ལྟ་བྱས་ནས། ཉྱིན་མཚན་ལྟོས་མེད་དུ་རེ་ བའྱི་མནའ་མ་ཨེ་མཐོང་བལྟས།
སྔར་སོ་འབྱེད་མཁན་བུད་མེད་དེས་གདོང་ལ་འཛུམ་བཅོས་མ་
གྱི་ཤྱིང་གྱི་རྐུབ་སེགས་དེ་བསན།
ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་ཀྱིས་ཁོ་མོའྱི་གདོང་ལ་མྱིག་བགད་བཞྱིན“ཁེད།
ཞྱིག་སོན་བཞྱིན“ཨ་ཡེ།
འདྱི་གར་བཞུགས་དང”ཞེས་ནེམ་གྱིལ་ལེར་ཡོད་པའྱི་འབོལ་ཁྱིའྱི་ཟུར་
ཁེད”...ཅེས་དྱིས་པ་ན། ཕུར་ཁོ་དགོད་བཞྱིན་དུ“ཨ་མ་ལགས། མོ་ནྱི་ཁེད་ཀྱི་མནའ་མ་རེད”ཅེས་ མཚམས་སྦོར་བྱས།
ཨ་མས་ད་གཟོད་བུད་མེད་དེའྱི་བྱད་གཟུགས་ལ་མྱིག་ཟྱིམ་ཟྱིམ་གྱི་སོ་ནས་
བལྟས། འཇྱིལ་ལྱི་ཅན་གྱི་མགོ་སྐྲ་དང༌། པྱིར་གྱིས་བྲྱིས་པའྱི་སྨྱིན་མ། མཚལ་གྱིས་བྱུགས་པའྱི་
མཆུ་སྒོས། སྣོམ་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོ་སྦྲྱིད་པར་བྱེད་པའྱི་ལུས་ཀྱི་དྱི་བསུང༌། རྐུབ་ཚོས་རེན་པར་དོད་
པའྱི་སྨད་གོས་སོགས་མཐོང་འཕལ་ཨ་མ་རྒན་མོ་ཧ་ལས་སོང༌། མནའ་མས་ཤེལ་ཕོར་གཡའ་དག་ པ་ཞྱིག་ཏུ་ཇ་བླུགས་ཏེ་ཁོ་མོའྱི་མདུན་དུ་བཞག་སེ“ཨ་ཡེ། ཇ་ཐུངས”ཞེས་ཇ་དངས། 137
ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་ཀྱིས་ཐང་གྱི་ཏ་ལེན་དེ་བངས་ནས་འབོལ་ཁྱིའྱི་སེང་དུ་བཞག་རེས། བུ་དང་མནའ་ མ་ལ་ལེགས་སྐྱེས་སུ་ཁེར་ཡོང་བའྱི་མར་དང༌། ཕྱུར་བ། རྩམ་པ་བཅས་ལེན་གབས་བྱེད་པའྱི་དུས་ དེར།
མནའ་མ་བརྒྱུགས་ཡོང་སེ་ཏ་ལེན་འབོལ་ཁྱིའྱི་སེང་ནས་སར་ལེན་བཞྱིན“འདྱི་མྱི་སྡོད་ས་
ཡྱིན་པ་ལས་ཏ་ལེན་འཇོག་ས་མ་རེད”ཅེས་འབོལ་ཁྱི་ལན་འགར་སྤྲུགས་པ་ན། མྱིག་བར་ཞྱིག་བསན་ནས་ན་རེ“ཨ་མ༌ལགས།
ཕུར་ཁོས་ཁོ་མོར་
ངེད་གཉྱིས་ལ་ཟ་རྒྱུ་འཐུང་རྒྱུའྱི་ཕོགས་ལ་དཀའ་
ངལ་མེད་པས། ཁེད་ཀྱིས་འདྱི་དག་ཁེར་ཡོང་ནས་ཅྱི་བྱེད”ཅེས་བཤད་པར། ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་ཀྱིས་
ཞལ་འཛུམ་ངང“ཕུར་ཁོ། ཟས་ཞྱིམ་པོ་ཀ་ར་བུ་རམ་ཡྱིན་ཀང༌། ཡུན་རྱིང་བ་སྦྲང་དཀར་རྩམ་པ་ རེད། མར་དང་རྩམ་པ་མ་ཟོས་པར་ལོ་མང་འགོར། ཁོད་ཆུང་དུས་ཨ་མའྱི‘པ་པ’ཟ་རྒྱུར་དགའ་བ་
མྱིན་ནམ”ཞེས་ཟེར། མནའ་མས་ཕུར་ཁོ་ལ་མཐོང་ཆུང་གྱིས་ཁོང་དགོད་ཅྱིག་བྱས། ཨ་མས་རྩམ་
པ་དང་མར་ཕྱུར་ཕྱིར་ཕྱུངས་ཏེ་ཏ་ལེན་གསར་པ་དེ་བུ་ཡྱི་མདུན་དུ་ཕར་ནས“འདྱི་ནྱི་ཨ་མས་ཁོད་ ལ་བཟོས་པའྱི་ཏ་ལེན་ལྔ་པ་ཡྱིན། བོར་ཨེ་འབབ༌གྱི”ཅེས་བཤད་པར། ཕུར་ཁོས་ཅྱི་བྱེད་འདྱི་བྱེད་ མེད་པའྱི་ངང་སྐྱོ་དགོད་ཅྱིག་བྱས་ཏེ་མགོ་བོ་ལོག་ཙམ་བྱས།
ཁོ་མོས་སླར་ཡང“ཨ་མས་ཁོད་ལ་
བསྐུར་བའྱི་ཏ་ལེན་དེ་དག་བེད་ཆོད་སོང་ངམ། རལ་མེད་དམ”ཞེས་དྱིས་པ་ན། ཕུར་ཁོས“མེད་
མེད། ཐེད་མེད། ད་རུང་སོ་མ་ཡྱིན”ཞེས་ཟེར། ཨ་མ་དགའ་སྤོའྱི་ངང“ཨ་སྐྱྱིད་པ་ལ། ཁོད་སློབ་ གྲྭར་འགོ་ཁར་ཨ་མ་ལ་ཏ་ལེན་སོ་མ་ཞྱིག་ཀང་སེར་རྒྱུ་མེད། ད་སེམས་བདེ་སོང”ཟེར།
བུ་དང་འཕད་བྱུང༌། མནའ་མ་མཐོང་སོང༌། ཨ་མ་རྒན་མོ་འདྱིའྱི་ཡྱིད་ཀྱི་འདོད་པ་གྲུབ་སོང༌། ཡྱིན་
ནའང༌། ཁོ་མོའྱི་སེམས་སུ་སྐྱོ་སྣང་ཞྱིག་ཀང་དབང་མེད་དུ་སྐྱེས། ཉྱིན་འགའྱི་རེས་སུ། ཧང་སངས་ པའྱི་གནས་ཚུལ་ཞྱིག་ཨ་མ་རྒན་མོ་འདྱིའྱི་མྱིག་མདུན་དུ་བྱུང་བ་ནྱི། ཁོ་མོའྱི་སེམས་ལས་གྲུབ་པའྱི་ ཏ་ལེན་དེ་དག་བུ་ཡྱི་དཔེ་ཆ་འཇུག་བྱེད་ག་ལ་བྱེད།
བུ་དང་མནའ་མའྱི་མལ་ཁྱིའྱི་གདན་འོ ག་ཏུ་
བཏྱིང་འདུག ཁོ་མོ་ཡྱིད་ཐང་ཆད་པའྱི་ངང“ཕུར་ཁོ། ཨ་མས་བསྐུར་བའྱི་ཏ་ལེན་འདྱི་དག་ཁོད་ལ་
ཉལ་གདན་དུ་བྱྱིན་པ་མྱིན་ཡ”... ཞེས་ཟེར་བར། ཕུར་ཁོས་ཅྱི་མྱི་སྙམ་པའྱི་ངང་ནས“ཨ་མ། དེང་
སྐབས་གོང་ཁེར་དུ་ཏ་ལེན་བཀོལ་མཁན་སུ་ཡོད། ཁེད་གེན་མ་རེད། ཀོ་ཁུག་གང་ཡག་གང་མཛེས་
མྱི་བཀོལ་བར། བལྟས་ན་མྱིག་ལ་བཙོག་པ། ཁུར་ན་དགོད་བྲོ་བའྱི་ཏ་ལེན་གྱིས་ཅྱི་བྱ། འོན་ཀང་ ཨ་མ་ལགས།
ཏ་ལེན་འདྱི་དག་ངེད་གཉྱིས་ཀྱི་གདན་ལ་ཧ་ཅང་འོས།
ཡག་པོ་རེ་འཐག་ཨེ་ཐུབ་ལྟོས”ཞེས་ཟེར།
138
དེང་ཕྱིན་ཆད་བལ་ཕར་
གཏམ་ལ་སོ་མེད་ཀང་མྱི་སྙྱིང་དུམ་བུར་གཏོང་ཐུབ་ཟེར་བའྱི་དཔེ་ལྟར། སེམས་དེ་རོ་ལ་ཐོགས་པའྱི་བུ་སེམས་ཀྱིས་བཅོམ།
བུ་ལ་ཐོགས་པའྱི་མ་
བུ་ཕུར་ཁོའྱི་གམ་ནས་ཕྱིར་རང་ཡུལ་རྩྭ་ཐང་དུ་སླེབས་མ་ཐག་ཨ་མ་ཀུན་གྲུབ་མལ་སར་ལྷུང་སོང༌། ཟླ་གཅྱིག་གྱི་རེས་སུ།
ཨ་མ་བགེས་མོ་དེ་ཡར་ལངས་ཏེ།
ནས་ཐགས་འཐག་གྱིན་འདུག ཚིག་འགེལ།
ཏ་ལེན།
ཨ་ཤྱི་རེ་ཁོ།
སླར་ཡང་བལ་སྐུད་ཀྱི་སྣལ་མ་བཀྲམ་
ར་སའྱི་ཐོག་གཟར་རྒྱུའྱི་ལམ་ཆས་བླུག་སྣོད་སྒེ་མགོ་སྦྲེལ་ཞྱིག ཡུལ་འགའ་ཞྱིག་
ཏུ་ར་སྒོ་དང་གན་མདའ་ཟེར་བ་ཡང་ཡོད།
ཚིལ་དེག
གོ་ཁ།
ཨ་ཡེ།
པ་པ།
ཐེད།
མཁོ་རྒྱུ་ཨེ་རེད།
འུ་གཉྱིས།
གན།
ཐལ།
སོ་མ།
ཨ་ཁ་ཁ་ཞེས་པའྱི་དོན།
སྣུམ་དེག་ལ་གོ
དགོས་མཁོ་ཨེ་ཡོད་ན།
ཐབ་འགམ་གྱི་གོ་ཐལ་འདོན་ས། ངེད་གཉྱིས་ལ་ཟེར།
ཨ་མདོའྱི་ཡུལ་སྐད། རོ་མོ་ལ་གོ་དགོས། ཕ་གྱི་དང་དེ་ཞེས་པའྱི་དོན་ཡྱིན།
རྩམ་པའྱི་མྱིང་།
ཨ་མདོའྱི་སྐད་དུ་ཚིག་གང་རུང་ཞྱིག་གྱི་མཐར་སྦར་ན་རེད་དང་འདུག་བཅས་ལ་གོ རལ།
ནེམ་གྱིལ་ལེར།
གསར་པ།
སྣོམ་བྱེད་དབང་པོ། རྐུབ་ཚོས།
སྣ་ལ་གོ
སྤྱིར་ནེམ་ནྱི་གོང་བའྱི་ལྡོག་ཟླ་སྙྱི་ཞྱིང་འབོལ་བ། འདྱིར་འབོལ་སོབ་སོབ་ལ་གོ འཕོངས་ཤའམ་ཨོང་དོ་ཡྱིན།
139
པི་པི།
ཧཕུ་རན་ཁེ་ལྱིན་(༡༧༠༦—༡༧༩༠)ཨ་མེ་རྱི་ཀའྱི་འབྱོར་ལྡན་གལ་རྱིམ་གྱི་གསར་བརེའྱི་དུས་སྐབས་ཀྱི་
མང་གཙོ་རྱིང་ལུགས་པ་དང༌། ཚན་རྱིག་པ་ཞྱིག་ཡྱིན། མྱིང་གགས་ཆེ་བའྱི་རང་བཙན་བསྒགས་གཏམ་འབྲྱི་ བར་ཞུགས་མོང༌།
ཡང་དག་པའྱི་མྱི་ཚེའྱི་ལྟ་བ་དང་རྱིན་ཐང་གྱི་ལྟ་བ་འཛུགས་རྒྱུ་ནྱི། ཞྱིག་ཡྱིན།
མྱི་ཚེ་དོན་ལྡན་ཡོང་བའྱི་རྩ་བའྱི་ཆ་རྐྱེན་
རྩོམ་ཡྱིག་འདྱིའྱི་ནང་དུ་རྩོམ་པ་པོས་རང་ཉྱིད་ཀྱི་མོང་བ་དངོས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་ནས། འཚོ་
བའྱི་ཁོད་ཀྱི་དོན་དངོས་མྱི་འད་བ་དྲུག་བསྒྲུབ་བྱར་དངས་ཏེ། བྱ་དངོས་ཀྱི་རྱིན་ཐང་དཔག་མ་ཐུབ་ཚེ། ལུས་
སེམས་ངལ་ཞྱིང་མྱི་འདོད་པའྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའྱི་གནས་ལུགས་བསན་ཡོད། སློབ་ཚན་ཡང་ཡང་བཀླགས་ ཏེ༑ གནས་ལུགས་དེ་རོགས་ཐུབ་པར་བྱེད་དགོས།
པྱི་པྱི་ཞྱིག་གྱི་ཆེད་དུ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའྱི་འགོ་སོང་གཏོང་མྱི་ཉན། ང་རང་ལོ་བདུན་ལ་སོན་པའྱི་
སྐབས་སུ། དུས་ཆེན་ཞྱིག་ལ་གཉེན་ཉེ་སྤུན་མཆེད་ཚོས་ང་ལ་དོང་ཙེ་མང་པོ་གནང་བྱུང༌། ངས་ དོང་ཙེ་དེ་དག་ཁེར་ནས་བྱྱིས་པའྱི་རྩེད་ཆས་ཚོང་ཁང་གྱི་ཕོགས་སུ་བརྒྱུགས་པ་ཡྱིན།
ལམ་བར་
དུ་ངས་ལག་ཏུ་པྱི་པྱི་འཁེར་བའྱི་བྱྱིས་པ་ཞྱིག་མཐོང་བ་དང༌། པྱི་པྱི་དེས་ངའྱི་སེམས་དབང་མེད་དུ་
འཕོག་པས། དོང་ཙེ་ཡོད་ཚད་པྱི་པྱི་དེ་དང་བརེས་པ་ཡྱིན། ཁྱིམ་དུ་འབྱོར་སྐབས། ངས་དགའ་ མགུ་ཡྱིད་ཚིམ་གྱིས་པྱི་པྱི་དེ་འབུད་ཀྱིན་ཁང་པ་གང་སར་སྐོར་བ་བརྒྱབ་པ་ན། ལས་ལྡོག་སེ་སུན་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་འདུག
ནང་མྱི་ཚོས་དེ་
ངའྱི་ཕུ་བོ་དང་ཨ་ཅེ་ཚོས་ངའྱི་ཉོ་ཚོང་གྱི་གནས་
ཚུལ་དེ་ཤེས་པའྱི་རེས་སུ། ཁོད་ཀྱིས་པྱི་པྱི་དེར་མ་གོང་ལས་ལྡབ་བཞྱིས་མང་བའྱི་རྱིན་གོང་སྤད་པ་ 140
རེད་ཟེར། ཁོ་ཚོའྱི་ལབ་གེང་ལས་ངས་རྱིན་གོང་འཕར་མ་སྤད་པའྱི་དངུལ་དེས་ཅ་ལག་གཞན་མྱི་
ཉུང་བ་ཞྱིག་ཉོ་ཐུབ་པ་ཤེས་བྱུང༌། དེ་ལྟར་ཚང་མས་ངའྱི་གེན་རགས་ལ་ཁེལ་དགོད་བྱས་པས། ང་ རང་འགོད་གདུང་དག་པོས་རབ་ཏུ་མནར་ཏེ་ངུ་ཤོར་བྱུང༌།
ངས་བསམ་བོ་ཇྱི་ལྟར་བཏང་ནའང༌།
འོན་ཀང་རེས་སུ་དོན་དེས་ང་ལ་ཕན་མང་དུ་ཐོགས་བྱུང་བས།
ངའྱི་དན་འཛིན་གྱི་མེ་ལོང་ལས་
པྱི་པྱི་དེས་ང་ལ་བདེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་ཁེར་ཡོང་འདུག
དོན་དེ་ནམ་ཡང་ཡལ་ཐབས་མེད། དེ་བས་ངས་ནམ་རྒྱུན་དགོས་མཁོ་དེ་འད་མེད་པའྱི་དངོས་པོ་ ཉོ་བའྱི་དུས་སུ།
རང་གྱིས་རང་ལ་པྱི་པྱི་ཞྱིག་གྱི་ཆེད་དུ་འགོ་སོང་མང་པོ་གཏོང་མྱི་རུང་ཞེས་ཡང་
ཡང་དན་སྐུལ་བྱས་པའྱི་རྐྱེན་གྱིས་དངུལ་མང་པོ་ཞྱིག་གོན་ཆུང་བྱེད་ཐུབ་སོང༌།
ང་རང་ནར་སོན་ནས་སྤྱི་ཚོགས་འཚོ་བའྱི་བཤུལ་ལམ་རྱིང་མོ་བརྒྱུད་པའྱི་སྐབས་སུ། སྤོད་ལ་བརགས་ཚེ།
མྱི་ཚེའྱི་བྱ་
རང་ཉྱིད་ཀྱིས་ངོ་ཤེས་སུ་གྱུར་པའྱི་མྱི་མང་པོས་ཀང་པྱི་པྱི་ཞྱིག་གྱི་ཆེད་དུ་
ཚད་ལས་བརྒལ་བའྱི་འགོ་སོང་གཏོང་གྱིན་ཡོད་པར་སྙམ། ༡)
དེ་ཡང་མྱི་འགའ་རེས་གནང་སྦྱིན་གསོལ་རས་ཐོབ་ཆེད་དུ་རང་ཉྱིད་ཀྱི་མྱི་ཚེ་ཧྱིལ་པོ་བོས་
བཏང་ནས་དབང་ཆེན་དཔོན་པོའྱི་རྐུབ་གཡོག་རྒྱུགས་པ་དང༌། ཐབས་བྱེད།
དཔོན་པོའྱི་གཟྱིགས་སྐྱོང་ཐོབ་
འདྱི་འདའྱི་ཁེ་ཕན་གྱི་ཆེད་དུ་མྱི་དེ་ཚོས་རང་གྱི་རང་དབང་དང་ཀུན་སྤོད།
ཐ་ན་
གོགས་པོ་ཡང་རྩྱིས་མེད་དུ་གཏོང་བ་ཡྱིན། ངས་སྣང་ཚུལ་དེ་མཐོང་སྐབས། མྱི་དེས་ཀང་རང་གྱི་ པྱི་པྱིའྱི་ཆེད་དུ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའྱི་འགོ་སོང་བཏང་སོང་ཞེས་རང་གྱིས་རང་ལ་བཤད།
༢) ཡང་གཅྱིག་གྱིས་སྙན་གགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རང་བསྐོས་ཀྱི་ལས་འགན་རྒྱབ་ཏུ་བསྐྱུར་ཏེ། སྨོ་བ་ལྟར་ དཔོན་ལམ་འཚོལ་བའྱི་སྣང་ཚུལ་དེ་མཐོང་དུས། ངས་སེམས་ནས་མྱི་དེས་ཀང་པྱི་པྱི་ཞྱིག་གྱི་ཆེད་ དུ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའྱི་འགོ་སོང་བཏང་སོང་ཞེས་བརོད་དོ། །
༣) ངས་མྱི་སེར་སྣ་ཅན་ཞྱིག་གྱིས་རྒྱུ་ནོར་གསོག་ཕྱིར་རང་ཉྱིད་ཀྱི་བདེ་ཞྱིང་སྐྱྱིད་པའྱི་འཚོ་བ་དང༌།
གཞན་ཕན་གྱི་ལམ་ལ་འཇུག་པའྱི་སྤོ་སྣང༌། ཡུལ་མྱི་སྤུན་མཆེད་ཀྱི་བརྩྱི་འཇོག དྭངས་གཙང་ལྷད་ མེད་ཀྱི་མཛའ་བརྩེའྱི་ལ་རྒྱ་སོགས་རྱིང་དུ་དོར་བའྱི་གནས་ཚུལ་ཐོས་སྐབས།
ངས་སྙྱིང་རེའྱི་ཡུལ་
དུ་གྱུར་པའྱི་མྱི་ལགས། ཁོད་ཀྱིས་ཀང་པྱི་པྱི་ཞྱིག་གྱི་ཆེད་དུ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའྱི་འགོ་སོང་བཏང་ སོང་ཞེས་བརོད་དོ། །
141
༤)
སྐྱྱིད་འདོད་ཆགས་སེད་ཀྱི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའྱི་མྱི་འགའ་རེས་རང་ཉྱིད་ཀྱི་རེད་དཀའྱི་
དལ་འབྱོར་གྱི་མྱི་ལུས་དེར་ལེགས་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅྱི་ཡང་འཐོབ་འདོད་མེད་པར། ལས་ལ་སེད་ཅྱིང་ཞེན་ཏེ་ཐ་ན་རང་གྱི་ལུས་རེན་དེ་ཡང་བརླག་པར་བྱེད།
གཡེམ་གྱི་
ངས་མྱི་དེ་འད་མཐོང་
སྐབས། ཀྱི་ཧུད་ལམ་ལོག་ཏུ་ཕྱིན་པའྱི་མྱི་ལགས། ཁོད་ཀྱིས་དངོས་གནས་བདེ་བ་སྤངས་ཏེ་སྡུག་ བསྔལ་དང་དུ་བངས། ཁོད་ཀྱིས་ཀང་པྱི་པྱི་ཞྱིག་གྱི་ཆེད་དུ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའྱི་འགོ་སོང་བཏང་ སོང་ཞེས་བརོད་དོ། །
༥) ཡང་མྱི་འགའ་རེས་བྱད་བཞྱིན་གྱི་ཉམས་མདངས་དང༌། རྒྱན་གོས་ཀྱི་མཛེས་ཆ། སྡོད་ཁང་ གྱི་བཀོད་པ། ཅ་ལག་གྱི་རྒྱུ་སྤུས། སྒྱིག་ཆས་ཀྱི་མཛེས་ཆ་ལ་སོགས་ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་ལ་ཆགས་ཞེན་ བྱེད་ཅྱིང༌། དེ་ནྱི་རང་གྱི་ཡོང་འབབ་ལས་ཆེས་ཚད་བརྒལ་ལོ། །དེ་དག་ཐོབ་པར་བྱེད་ཆེད་དུ་བུ་
ལོན་བངས་པས་ན། མཐའ་མར་བུ་ལོན་འཇལ་མ་ཐུབ་པར་བཙོན་དུ་ལྷུང་བ་རེད། ངས་མྱི་དེ་འད་ མཐོང་སྐབས།
དཀོན་མཆོག་གྱིས་མཁེན།
བའྱི་འགོ་སོང་བཏང་སོང་ཞེས་བརོད་དོ། །
མྱི་དེས་ཀང་པྱི་པྱི་ཞྱིག་གྱི་ཆེད་དུ་ཚད་ལས་བརྒལ་
༦) གཤྱིས་རྒྱུད་འཇམ་པའྱི་བུད་མེད་མཛེས་མ་ཞྱིག་སྙྱིང་རེ་བྲལ་བའྱི་ཁོ་ག་གཏུམ་སྤོད་ཅན་ཞྱིག་
དང་གཉེན་སྒྱིག་པ་མཐོང་སྐབས། ངས་ཅྱི་འདའྱི་ཡྱིད་ཕངས་པ་ལ་ཨང༌། མོས་ཀང་པྱི་པྱི་ཞྱིག་གྱི་ ཆེད་དུ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའྱི་འགོ་སོང་བཏང་སོང་ཞེས་བརོད།
མདོར་ན། ཁོ་བོའྱི་བསམ་པར་མྱིའྱི་རྱིགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནྱི། འགོ་བ་མྱི་རང་ཉྱིད་ཀྱིས་ བྱ་དངོས་ཀྱི་རྱིན་ཐང་མ་རོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡྱིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ནྱི་པྱི་པྱི་ཞྱིག་གྱི་ཆེད་ དུ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའྱི་འགོ་སོང་བཏང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡྱིན་ནོ་སྙམ།
142
མཆོད་མཇལ་འགོ་བ།
སངས་རྒྱས་དློན་འགྲུབ། གློ་པལ་པུར།
ལྷ་ས་ཞེས་འབོད་པ་དེ་ནྱི་ལྷ་ཡུལ་ས་ལ་འཕོས་པ་ལྟར་མཛེས་ཤྱིང་ལྟ་ན་སྡུག་པར་མ་ཟད། ཆོས་ཀྱི་ དྱི་བཟང་ཕོགས་བཞྱི་མཚམས་བརྒྱད་ལ་འཐུལ་བའྱི་ཡུལ་ཁད་པར་ཅན་ཞྱིག་ཡྱིན།
དེ་ཡང་སྔོན་
བོད་ཀྱི་བཙན་པོའྱི་སྐབས་བཞེངས་པའྱི་ལྷ་ཁང་དང་དགོན་པ། གཟྱི་འོད་རབ་ཏུ་འཕོ་ཞྱིང་འགྱིང་
ངེར་གནས་པའྱི་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་སོགས་ཡོད་པ་བོད་མདོ་དབུས་མཐོ་སང་ཡོངས་སུ་འབྲུག་ལྟར་ གགས་ཡོད།
ང་ཚོ་སོ་ནམ་པའྱི་མྱི་ཚང་ཕལ་བ་ཞྱིག་ལ་མཚོན་ན།
ལྷ་ས་ཞེས་པ་གང་འད་ཡོད་མེད་རྣ་བས་གོ་
མོང་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་མྱིག་གྱིས་དངོས་སུ་མཐོང་མོང་མེད་པའྱི་ཡུལ་དེ་ལ་མཆོད་མཇལ་ཐེངས་
གཅྱིག་འགོ་བའྱི་བསམ་པ་སྔ་ས་ནས་སྐྱེས་ཡོད། དེར་བརེན་ཨ་ཕས་ལོ་སྔོན་མ་ནས་བཟུང་དགུན་ གྱི་གང་ངར་དང་དབྱར་གྱི་ཚ་གདུང་ལ་མ་འཛེམས་པར་ཞོར་ལས་ལ་སོང་བའྱི་ག་ཕོགས་ཀྱིས་ང་ ཚོ་ནང་མྱི་ཚང་མ་འགོ་རྒྱུའྱི་ལམ་ག་ཡང་མྱི་འདང་བས།
ཐབས་བརྒྱ་ཇུས་སོང་གྱིས་ཤ་ཉེ་གཉེན་
འབྲེལ་སོགས་ལ་གཡར་ནས་འདང་ཙམ་བྱུང་བར་བརེན། དུས་བཟང་ཚེས་བཟང་གྱི་ཉྱིན་མོ་ཞྱིག་ ལ་ག་སྒྱིག་བྱས་ཏེ་ཁྱིམ་ནས་ཐོན་པ་ཡྱིན།
ཟྱི་ལྱིང་ནས་མེ་འཁོར་ནང་བསྡད་དེ་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞྱིང་
ཁམས་ལྷ་སའྱི་ཕོགས་སུ་བསྐྱོད་པ་ཡྱིན། ལྷ་སར་མ་སླེབས་པའྱི་ལམ་བར་དུ་བསམ་བོ་དྲུག་གཉྱིས་ 143
བཅུ་གཉྱིས་འཁོར་ཏེ་མཚན་ལ་གཉྱིད་ཀང་ཁུག་མ་བྱུང་། ཕྱི་ཉྱིན་ཞོགས་པར་དངོས་སུ་ལྷ་སར་སླེབས་སོང་། ཡྱིན་མོད།
ཐོག་མར་མཇལ་བ་ནྱི་རྩེ་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་དེ་
ཁོམ་ར་ཀུན་ཏུ་མྱི་ཚོགས་མང་པོ་གོག་ཚང་བརོལ་བ་ལྟར་ལག་གཡས་སུ་མ་ཎྱི་འཁོར་
ལོ་དང་གཡོན་པར་ཕེང་བ་བཟུང་མེད་མཁན་ཞྱིག་ཕལ་ཆེར་མྱི་འདུག མྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེས་
ང་ལ་དངོས་གནས་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞྱིང་ཁམས་ཤྱིག་རེད་འདུག་བསམ་པའྱི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེར་སྐྱེས་ བྱུང་།
དེ་ནས་ང་ཚོས་རྱིན་གོང་རན་པའྱི་མགོན་ཁང་ཞྱིག་གས་རེས་བོ་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་རྱིམ་བཞྱིན་
ཐོག་མར་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལར་མཆོད་མཇལ་དུ་སོང་བ་ཡྱིན། ཅྱི་འདའྱི་ངོ་མཚར་ཆེ་བའྱི་ཕྱིའྱི་བཀོད་ པ་ཐམས་ཅད་མྱིག་གྱི་ལོངས་སྤོད་དུ་དངོས་སུ་ཐོབ་པ་ན།
སྔ་མོའྱི་བོད་ཀྱི་རོ་བཟོའྱི་ལག་རྩལ་
གང་འད་ཡོད་མེད་ཡྱིད་ཀྱི་མེ་ལོང་ངོས་སུ་ལྷང་ངེར་འཁོར་བྱུང་། ནང་དུ་སོང་ནས་གསེར་གདུང་ འཛམ་གྱིང་རྒྱན་གཅྱིག་དང་༸གོང་ས་སྐུ་ཕེང་རྱིམ་བྱོན་གྱི་བཞུགས་ཁྱི།
སོགས་ལ་མཇལ་དུས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རེས་ཤུལ་རང་བཞྱིན་གྱིས་རོགས་བྱུང་།
ཆོས་རྒྱལ་སྒྲུབ་ཕུག་
དེར་མ་ཟད་ཨ་ཕས་ང་
ལ་སྐད་མགོ་དམའ་མོས་༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕེང་བཅུ་བཞྱི་པའྱི་སྐོར་ཅུང་ཟད་ལབ་པ་ངའྱི་དན་པའྱི་
མེ་ལོང་ངོས་སུ་ད་ལྟ་ཡང་བརེད་མེད། དེ་ནས་ང་ཚོའྱི་དུས་ཚོད་དམ་འཛིན་གྱིས་ཕྱི་དོར་ར་མོ་ཆེ་
གཙུག་ལག་ཁང་ལ་ཞྱིབ་ཏུ་མཇལ་རེས་ཤྱིས་སྨོན་བཟང་པོ་ཞྱིག་བརྒྱབ་པ་ཡྱིན། དེའྱི་རེས་དགོན་
ཆེན་སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་ལ་མཇལ་ཞྱིང་། གྲྭ་པའྱི་གངས་འབོར་དང་དགོན་པའྱི་རྒྱ་ཁོན། ནང་ གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རེན་སོགས་ཀྱིས་རང་རེ་ཁ་བ་ཅན་ནྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཐོག་མ་མྱིན་ ཡང་གཉྱིས་པ་ཡྱིན་བསམ་པའྱི་ཚོར་བ་དང་བཅས་སྤོབས་པ་ཡང་ཤུགས་ཆེར་སྐྱེས་བྱུང་།
བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་ལྷ་ས་ནས་ལམ་ཐག་ཅུང་རྱིང་བས་ང་དང་ཨ་ཕ་གཅྱིག་པུ་སབས་བདེ་ རླངས་འཁོར་ཞྱིག་གས་ནས་སོང་བ་ཡྱིན། དང་བོད་པ།
དངོས་སུ་སླེབས་རེས་དང་པོར་མཇལ་བ་ནྱི་རྒྱ་གར་
རྒྱ་ནག་གསུམ་གྱི་ལུགས་སུ་བཞེངས་པའྱི་བཟོ་བཀོད་དེ་མཐོང་བྱུང་།
དེ་ཡང་ཕ་
ཡུལ་ནས་སློབ་གྲྭར་འགོ་དུས་རྒྱའྱི་ཆབ་སྱིད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་འོ ག་སློབ་དེབ་ཐོག་ནས་གསལ་ཞྱིང་
རྒྱས་པ་སྦངས་ཐུབ་མེད་ནའང་།
ད་ལྟ་དངོས་སུ་གསལ་ཞྱིང་རྒྱས་པ་མཐོང་དུས་བཅོས་མྱིན་གྱི་ 144
དགའ་སྣང་ཞྱིག་ངང་གྱིས་སྐྱེས་ཡོང་།
བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་མཇལ་ཁ་ཞུས་རེས་སླར་མགོན་ཁང་དུ་ལོག་ནས་བསམ་གཞྱིགས་ ཀྱི་ཞྱིང་ཁམས་ལ་འཁམས་ནས་སྡོད་དུས། སེ༑
གོ་བུར་དུ་ཨ་ཕས་ངོ་མྱི་ཤེས་པའྱི་མྱི་ཞྱིག་འཁྱིད་ཡོང་
ང་ལ་བསླབ་བྱ་གང་མང་ཞྱིག་བརྒྱབ་རེས་ཐ་མ་དེར།
ཁེད་རང་ལ་དམྱིགས་ཡུལ་གཅྱིག་མ་གཏོགས་མེད།
“གཅེས་ཕྲུག་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་རེས་
དེ་ནྱི་ཡྱིན་གཅྱིག་མྱིན་གཉྱིས་སློབ་སྦོང་ལ་
ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས”ཞེས་གསུངས་བྱུང་། ཉྱིན་དེ་ནས་བཟུང་ང་ངོ་མྱི་ཤེས་པའྱི་མྱི་དེ་དང་ཆབས་ ཅྱིག་སླེབས་ས་ནྱི་རྒྱ་གར་ཡྱིན་པ་ཤེས་སོང་།
དེང་སྐབས་ཞྱིབ་འདང་ཞྱིག་རྒྱག་དུས་ཕ་མ་གཉྱིས་
ཀྱིས་སྔ་ས་ནས་མཆོད་མཇལ་ཕྱིན་ཚར་བའྱི་རེས་ལ་ང་རང་འཕགས་ཡུལ་དུ་གཏོང་འདོད་ཀྱི་ག་
སྒྱིག་ཡོད་པ་གཞྱི་ནས་རོགས་སོང་། ཡྱིན་ནའང་ངས་ཕ་མ་གཉྱིས་ལ་འཁང་ར་ཟེར་བ་དེ་དུས་ནམ་ ཡང་མྱི་བྱེད། དེ་དག་ཚང་མ་ངའྱི་ཆེད་དུ་ཡྱིན་པ་ཤེས་ཡོད། ལྷ་སར་མཆོད་མཇལ་དུ་སོང་བ་དེ་
ནྱི་ང་བརྩེ་ལྡན་ཡབ་ཡུམ་གཉྱིས་དང་བྲལ་བའྱི་དུས་ཤྱིག་ཡྱིན་པས་ངའྱི་དན་པའྱི་མེ་ལོང་ངོས་སུ་
རོ་ལ་རྱི་མོ་བརྐོས་པ་ལྟར་བརེད་ག་ལ་སྱིད། རོམ་ཡིག་དཔྱད་མཆན།
རློམ་ཡིག་འདི་ནི་བ་བ་གཙོ་བློར་བརློད་པའི་ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་ཅིག་ཡིན། བརློད་དློན་གི་ཆ་ནས་དུམ་
མཚམས་གསུམ་དུ་དབེ་ཆློག་སེ། དུམ་མཚམས་དང་པློའི་ནང་མཆློད་མཇལ་བ་ཡུལ་མདློར་བསྡུས་ཀིས་མཚམས་
སྦར་ཏེ་སྤི་ནས་བེ་བག་ལ་ཕློགས་པའི་འབི་ཐབས་སྤད་དེ་རློམ་འགློ་གླེང་ཡློད། དུམ་མཚམས་གཉིས་པའི་ནང་རང་
ཉིད་ཕ་ཡུལ་ནས་ལྷ་སར་ཇི་ལྟར་སློང་བའི་ལམ་གི་བརྒྱུད་རིམ་དང་དབུས་ཁུལ་གི་མཆློད་མཇལ་བ་ཡུལ་གཙོ་བློ་
དག་སབས་བདེའི་མཚམས་སྦློར་དང་འབེལ་མཆློད་མཇལ་སྐབས་ཀི་མཐློང་ཐློས་མློང་གསུམ་བིས་ཡློད་པས་ཡུལ་
སྐློར་ཟིན་ཐློ་ཞིག་གི་ཁྱད་ཆློས་ཀང་ལྡན། དུམ་མཚམས་གསུམ་པའི་ནང་ཨ་ཕས་རང་ཉིད་རྒྱ་གར་དུ་མངགས་ཤིང་ དེ་ཡང་སློབ་སྦློང་གི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དང་།
དེ་ནས་བཟུང་རང་ཉིད་བམས་ལྡན་གི་ཕ་མར་ཁ་བལ་བས་རང་ཉིད་
ལ་མཚོན་ན་མཆློད་མཇལ་ཐེངས་གཅིག་པློ་དེ་ནམ་ཡང་བརེད་དཀའི་འདས་དློན་ཞིག་ཡིན་པ་འགྲེལ་བརློད་དང་ བཅས་ཏེ་རློམ་ཡིག་གི་མཇུག་བསྡུས་ཡློད།
145
རློམ་ཡིག་འདིའི་ནང་ཡུལ་གང་ཞིག་ཏུ་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་གིས་བ་བ་ཅི་འདྲ་ཞིག་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་ཏེ་
མཐར་མཇུག་འབས་ཅི་ཞིག་བྱུང་བ་སློགས་ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་ཅིག་ལ་ཚང་དགློས་པའི་ཆ་རྐེན་དག་
དགློས་མཁློ་ལྟར་ཉིང་བསྡུས་ཀིས་བཀློད་པ་འློས་ཤིང་འཚམ་ལ་དུམ་མཚམས་དབེ་སངས་དང་།
རློམ་གི་འགློ་
གླེང་སངས་དང་མཇུག་སྡུད་སངས། ཁློར་ཡུག་དང་བ་བ་ལ་བརེན་ནས་སེམས་ཚོར་མཚོན་ཐབས་སློགས་ཧ་ཅང་
ལེགས།
ཕློགས་གཅིག་ནས་བསམས་ན།
རློམ་བང་ལ་ཡིད་འཇློག་ཆེན་པློ་བས་མེད་པ་འདྲ།
གང་ལྟར་ལློ་ཆུང་སློབ་མ་
ཞིག་ལ་མཚོན་ན་འདི་འདྲའི་རློམ་ཡིག་ལེགས་པློ་ཞིག་འཁྱློངས་པ་ནི་ཅི་ནས་ཀང་བསློད་པར་འདློད་པའི་ཡུལ་ཁློ་ན་ ཡིན་ནློ། །
146
ཆར་པར་གཡོལ་བ།
འདྱི་ལོའྱི་དཔྱྱིད་ཀར་ང་གོ་མོར་སྐྱོད་སྐབས་ལམ་བར་དུ་ཆར་པ་འབབ་བཞྱིན་འདུག ཆར་པ་གསེར་ལས་དཀོན་ཞེས་ཟེར་སོལ་ཡོད།
དཔྱྱིད་ཀྱི་
སྐབས་དེར་གོ་ཞྱིང་ལ་སོན་འདེབས་པའྱི་དུས་
ཡྱིན་པས་དཔྱྱིད་ཆར་ཟྱིམ་པོས་བརླན་པ་ནྱི་ལོ་ཡག་གྱི་རྩ་བ་ཚུགས་ཐུབ་པའྱི་རགས་མཚན་ཡྱིན།
མྱི་རྣམས་ཀྱིས་ཆར་པ་ལ་གཡོལ་ཕྱིར་ལམ་བུའྱི་འཁྱིས་ཀྱི་སྤྱིལ་བུའྱི་འོག་ཏུ་འཚང་ཁ་ཤྱིག་ཤྱིག་ གྱིས་འཛོམས་ཐོག དགོད་སྒའྱི་ཁོད་དུ་ཐེངས་འདྱིའྱི་ཆར་པའྱི་དགེ་མཚན་གེང་བ་དང༌། ལ་ལས་ ཉྱི་གདུགས་ཐོག་གྱི་ཆར་ཆུ་དཀྲུགས་ཤྱིང༌།
ལ་ལས་སོད་གོས་ཕུད་ནས་གྱིབ་སྐམ་གཏོང་བཞྱིན་
ཡོད་པས། སྤྱིལ་བུ་དེ་དར་ཅྱིག་རྱིང་གུ་དོག་ལ་ཅ་ཅོའྱི་སྒས་ཁེངས་སོང༌།
147
ཆར་ཤུགས་ཆེ ་ བའྱི ་ སྐབས་དེ ར ་ལོ ་ ན་བཅོ ་ བརྒྱད་བཅུ་དགུ་ཙམ་ལ་སོ ན ་པའྱི ་ ལང་ཚོ ་ མ་ཞྱི ག ་ སླེབས་སོང་བ་དེའྱི་གོན་པ་ཡང་ཆར་པས་སྦངས་ཏེ། ཤ་ཆུ་འཕད་དེ་ཆུ་ཐྱིགས་འཛད་མེད་དུ་ལྷུང༌། དཔྲལ་བའྱི་ཐོག་གྱི་སྐྲ་རློན་གེན་དུ་དལ་བུའྱི་ངང་ནས་བྱྱིལ་བྱྱིལ་བྱེད་པ་ལས།
གོན་པའྱི་ཆུ་དང་
རྐང་པའྱི་འདམ་བག་རང་སོར་བཞག་སེ་ཆར་པས་མྱི་སྦངས་ཙམ་གྱི་སྤྱིལ་བུའྱི་ཟུར་ཞྱིག་ཏུ་ཁ་ཁུ་
སྱིམ་མེར་ལངས་ནས་བསྡད།
ཉམས་འགྱུར་ཡང་མངོན་གྱི་འདུག
ལང་ཚོ་མ་དེའྱི་མྱིག་འབྲས་དྭངས་ཤྱིང་གསལ་ལ་སྤོད་བཟང་གྱི་
མཁའ་དབྱྱིངས་ནས་སྤྱིན་སེར་ཐོན་ཏེ་ཆར་ཐག་ཆོད་འཕལ་མྱི་རྣམས་འཚང་ཁ་ཤྱིག་ཤྱིག་གྱིས་
ལམ་དུ་བཞུད། ལང་ཚོ་མ་དེས་ནམ་མཁའ་ལ་ལྟ་བཞྱིན་རང་སོར་བསྡད་དེ“གོགས་པོ་ཚོ། ད་དུང་ ཆར་པ་འབབ་ཀྱི་རེད།”
ཅེས་བརོད་ཀང་མྱི་རྣམས་བྲེལ་འཚུབ་ངང་སོང་སབས་མང་ཆེ་བས་མ་
ཐོས། གོམ་པ་ཉྱིས་བརྒྱའྱི་སར་ཡང་མ་སླེབས་ཙམ་དུ་སླར་ཡང་དག་ཆར་བབས་སོང༌།
ཚང་མ་གད་མོ་དགོད་བཞྱིན་སླར་ཡང་སྤྱིལ་བུའྱི་འོག་ཏུ་འདུས་ཤྱིང༌། སྡོད་ས་གཏན་ཁེལ་མ་བྱུང་
བའྱི་དབང་གྱིས་སྔར་བས་འཚང་ཁ་ཆེ་སབས་ལང་ཚོ་མ་དེས་འཚང་ཁ་མ་བརྒྱབ་པར་ཐོག་མའྱི་ སྡོད་ས་དེར་ཁ་ཁུ་སྱིམ་མེར་ལངས་ནས་བསྡད། མྱི་རྣམས་ཀྱིས་དེར་དོ་སྣང་བྱུང་སེ་གེང་མོལ་འདྱི་ ལྟར་བྱས།
“གཞོན་ནུ་མ་ཁོད་ད་གྱིན་ལམ་དུ་མྱི་བཞུད་པ་ཅྱི་ཡྱིན།” ཞེས་དྱིས་སོང་བར། དེས་ན་རེ། “ནམ་
མཁའ་ལ་སྤྱིན་པ་སེར་པོ་ལེབ་མོ་གཉྱིས་ཐོན་པ་མཐོང་བྱུང༌། པའྱི་རགས་རེད”ཅེས་སྨྲས།
དེ་ནྱི་དག་ཆར་འབབ་གབས་ཡོད་
ཡང་མྱི ་ ཞྱི ག ་གྱི ས “འདྱི ་རྒྱུད་ལ་དཔྱྱི ད་དུས་སུ་ཆར་པ་མང་པོ ་ འབབ་ཀྱི ་ རེ ད ”ཅེ ས ་བརོ ད ་པས། དེར་གཞོན་ནུ་མ་དེ་བོ་མོས་མ་བྱུང་བར“སྤྱིར་བཏང་ས་ཁུལ་འདྱིར་ཆར་པ་ཉུང༌། བཞྱི་པའྱི་ཚེས་གཅྱིག་ནས་བཅུ་གཉྱིས་བར་ཆར་པ་བབས་མེད། མོ་བཞྱི་ཙམ་ཚོས་པའྱི་ཆར་པ་ལས་བབས་མེད།”
ན་ནྱིང་ཟླ་བ་
ཚེས་བཅུ་གསུམ་ཉྱིན་མོར་སོར་
ཅེས་བརོད་པས་སྐབས་དེར་གཞོན་པ་ཞྱིག་
གྱིས“དེ་འད་ཡྱིན་ཚེ་ན་ནྱིང་ཟླ་བ་བཞྱི་པའྱི་ཚེས་བཅུ་བཞྱི་ཉྱིན་གྱི་གནམ་གཤྱིས་ཅྱི་འད་ཡྱིན་ ནམ།”
ཞེས་དམྱིགས་བཀར་གྱིས་དྱི་བ་བཏོན་པའྱི་ལན་དུ།
གཞོན་ནུ་མ་དེས“དེ་ཉྱིན་ཞོགས་
པ་གནམ་དྭངས་པ་ནས་རྱིམ་བཞྱིན་སྤྱིན་པ་ཇེ་མང་དུ་གྱུར་པ་རེད།” ཅེས་བཤད། ཡང་དེས་ན་ 148
རེ༑ “ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལ”ཞེས་དྱིས་པས། གཞོན་ནུ་མ་དེས“གནམ་འཐྱིབ་སེ་དགོང་དོ་ལྷོ་ནུབ་ནས་ ལྷགས་པ་རྱིམ་པ་དྲུག་བརྒྱབ”ཅེས་བཤད། ཡང་གཞོན་པ་དེས། “ཚེས་བཅུ་དྲུག་ཉྱིན་ཅྱི་འད་ཡྱིན་
ནམ”ཞེས་མཐར་གཏུགས་ནས་དྱིས་པར། གཞོན་ནུ་མས། “དེ་ཉྱིན་ནས་གནམ་དྭངས་ཤྱིང༌། ཟླ་ བ་དྲུག་པའྱི་ཚེས་བདུན་ལ་གཞྱི་ནས་ཆར་པ་འབབ་ཚད་སོར་མོ་བཅུ་ཟྱིན་འདུག”ཅེས་ལན་བཏབ། གཞོན་ནུ་མ་དེ་དན་ཤེས་བརན་པ་ལ་ཨང༌།
ལན་ཐོགས་པ་མེད་པར་འདེབས་ཐུབ་སབས། མཁན་ཡང་ཇེ་མང་དུ་སོང༌།
སྔ་ལོའྱི་བྱ་བ་རྣམས་མེ་ལོང་དུ་གསལ་བ་ཇྱི་བཞྱིན་
མྱི་རྣམས་ཧ་ལས་ཤྱིང་ཡྱི་རངས་ནས་སྐད་ཆ་འདྱི་
ལ་ལས“གཞོན་ནུ་མ་ཁེད་གནམ་གཤྱིས་བརག་དཔྱད་ཁང་གྱི་ལས་
བྱེད་ཡྱིན་ནམ།” ཞེས་དྱིས་པས། དེས་ན་རེ། “ཡྱིན། ང་གནམ་གཤྱིས་བརག་དཔྱད་ཁང་གྱི་ བརག་དཔྱད་པ་ཡྱིན།” ཞེས་སོང་པོར་བཤད་དོ། །
མཆན། བོད་ནང་གྱི་སློབ་ཆུང་དེབ་དགུ་པ་ལས་བདམས། འབྲྱི་མཁན་མྱི་གསལ།
149
བོད་ཟླ་༡༠
ཚེས་༢༥
བོད་ཀི་དུས་ཆེན།
ཉྱིན་ནྱི་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཅེས་དགེ་ལུགས་གྲུབ་མཐའྱི་སོལ་གཏོད་
མཛད་མཁན། རེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་བོ་བཟང་གགས་པ་མཆོག་དགའ་ལྡན་ཡྱིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་ དུ་གཤེགས་པའྱི་རེས་དན་གྱི་དུས་ཆེན་ཡྱིན་ཞྱིང་།
ཉྱིན་དེར་བོད་ཁམས་ཡོངས་དང་ལྷག་པར་
དགེ་ལུགས་པ་ཚོས་མཆོད་འབུལ་རྒྱ་ཆེ་གནང་ལམ་ཡོད་པ་དང་།
དགོང་དོ་དགོན་སྡེ་ཁག་དང་།
མྱི་ཚང་སོ་སོའྱི་ཐོག་ཁར་གྱིང་མེ་ཞེས་མཆོད་མེ་གང་མང་ཕུལ་ཏེ་དབྱངས་ར་དང་བཅས་དམྱིགས་ བརྩེ་མ་འདོན་སོལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བཞྱི་མཆོད་དང་ལྔ་མཆོད་ཀྱི་མཆོད་མེ་བཞེས་སོབས་ཆེ་ཆུང་ ལ་གཞྱིགས་པའྱི་རེས་ལོའྱི་ནང་ལོ་ཕྱུགས་དང་ནད་མུག་འབྱུང་མྱིན་གྱི་བརག་པ་བྱེད། གཞན་ཡང་མང་ཚོགས་ཁོད་དུ།
དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་ཐོག་ཁའྱི་རྩེ་ལ་ཡོད།
།ཐུག་པ་བག་ཐུག་
ཁོག་མའྱི་གཏྱིང་ལ་ཡོད། །ཅེས་ཡོངས་གགས་སུ་བརོད་སོལ་ཡོད་པ་ལྟར། ལྔ་མཆོད་ཀྱི་དགོང་དོ་
ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའྱི་ནང་མ་ངན་ནམ་རེས་དན་གྱི་ཟས་ལྟ་བུར་བག་ཐུག་སྐོལ་སོལ་ཡོད་ཅྱིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ སྔོན་དུ་གཞུང་ཞབས་རྣམས་ཀྱིས་ལྔ་མཆོད་ཀྱི་ཉྱིན་ནས་བཟུང་དབྱར་ཆས་ཕུད་དེ་དགུན་ ཆས་བཞེས་སོལ་ཡོད།
དེ་ཡང་རེ་ཙོང་ཁ་པ་མཆོག་ནྱི་ཕྱི་ལོ་༡༣༥༧
ལོར་མདོ་སྨད་ཙོང་ཁའྱི་ཡུལ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤྱིང་།
དགུང་ལོ་གསུམ་པ་དང་བདུན་པ་སོ་སོར་རྱིམ་བཞྱིན་དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་པར་དབུས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ས་སྐྱའྱི་བ་མ་རེ་བཙུན་རེད་མདའ་བ་གཞོན་ནུ་
བོ་གོས་སོགས་སློབ་དཔོན་དུ་བསེན་ནས་མདོ་སྔགས་རྱིག་གནས་དང་བཅས་པ་ལ་ལེགས་པར་ 150
སྦངས། དགུང་ལོ་ཉེར་བཞྱི་པར་དགེ་སློང་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་པར་སྐྱོར་མོ་ལུང་ ནས་འོལ་ཁར་ཕེབས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་མཛད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་འཆད་པ་དང་།
དེ་ནས་མདོ་རྒྱུད་བསན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རྣམས་
རྩོད་པ།
རྩོམ་པ་བཅས་མཁས་པའྱི་བྱ་བ་རྣམ་
གསུམ་གྱི་འཕྱིན་ལས་བསྐྱངས་པས་གངས་ཅན་མཁས་གྲུབ་ཀུན་གྱིས་གཙུག་ཏུ་བཀུར། དགུང་ལོ་ སོ་བདུན་པར་འོལ་ཁའྱི་རྱིང་ཕྱིའྱི་བྱམས་པ་རེན་དང་བཅས་པ་བཞེངས།
དགུང་ལོ་སོ་དགུ་པར་
གཉལ་གྱི་ལུང་རར་རྒྱ་ནག་གོང་མ་ཡུང་ལོས་འཇའ་ས་གསེར་ཡྱིག་དང་ཕག་རེན་བཅས་ཕུལ་ཏེ་
ལན་གསུམ་བར་དུ་གདན་འདེན་ཞུས་ཀང་མ་ཕེབས། སྨོན་ལམ་ཆེ་མོའྱི་སོལ་གསར་དུ་བཙུགས།
དགུང་ལོ་ང་གཉྱིས་པར་ལྷ་སར་ཆོ་འཕྲུལ་
དགུང་ལོ་ང་གསུམ་པར་དགའ་ལྡན་དགོན་པ་བཏབ།
དགུང་ལོ་ང་དགུ་པར་དགའ་ལྡན་དུ་སག་རྩེའྱི་སྒྲུབ་མཆོད་སྤེལ་བ་བཅས་མཛད་ཆེན་རྣམ་བཞྱིས་
བསན་འགོའྱི་དོན་རྒྱ་ཆེ་བསྐྱངས། ཕྱི་ལོ་༡༤༡༩ ལོའྱི་བོད་ཟླ་༡༠ ཚེས་༢༥ ཉྱིན་སྐུ་གཤེགས།
151
ང་ཚོའི་སོབ་གྲྭ།
དལ་འབྱོར་གྱི་མྱི་ལུས་རྱིན་པོ་ཆེ་འདྱི་ཐོབ་པའྱི་གང་ཟག་ཅྱིག་ལ་མཚོན་ན།
ཉི་འློད།
རང་ཉྱིད་ཀྱི་ནུས་པ་
ཡོངས་རོགས་འདོན་པར་ཤེས་རྱིག་གྱི་སོ་ཐེམ་བསྙེགས་ནས་མཐའ་ཡས་པའྱི་ཤེས་བྱའྱི་བང་མཛོད་ བསྔོགས་ཏེ།
བཅུ་ཕག་རྱིག་པའྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞྱིག་བྱེད་དགོས་པ་གནའ་
དེང་གྱི་མཁས་དབང་ཚོའྱི་གདམས་ངག་གྱི་གནད་དམ་པར་ངས་བརོད་མྱི་དགོས་པར་ཀུན་གྱིས་
མཁེན་གསལ་རེད། འོ་ན་མཚམས་འདྱིར་གུས་པས་སྨྱུག་རྩེ་ཤོག་བུའྱི་སེང་དུ་ཕབ་ནས་དམར་ཆུང་
སྙྱིང་ནས་བཞུར་བའྱི་བཅོས་མྱིན་གྱི་སེམས་གཏམ་སེ‘ང་ཚོའྱི་སློབ་གྲྭ’ཞེས་པའྱི་རྩོམ་ཐུང་ཞྱིག་ཁེད་ ཅག་གྱི་སྤན་ལམ་དུ་འབུལ་བར་སྤོའ ོ ོ། །
ཐོ ་ རེ ང ས་ལྷ་མོ འྱི ་ ཞོ ག ས་བརས་གཉྱི ད ་དུ་ཡུར་བའྱི ་ སློ བ ་གཉེ ར ་བའྱི ་ གཏྱི ་ མུག་གྱི ་ ལགས་སྒོ ག ་
འཕལ་མར་གཏོར་ནས།
མཁའ་དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཕོགས་དང་བསྟུན་ནས་ལུས་སེམས་ལ་དྱི་མེད་ཀྱི་
སོག་རླུང་འདེན་ཞྱིང་། མྱི་གཙང་བའྱི་དཔུང་ཚོགས་རབ་ཏུ་འཇོམས། བོ་རྱིག་རྣམ་པར་བཀྲ་ཞྱིང་
ལུས་སེམས་བདེ་ཞྱིང་སྐྱྱིད་པས་མྱི་རྱིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ལ་བཅངས་པའྱི་དུངས་སྣང་ལས་ཕུགས་ བསམ་བརན་པོ་ཞྱིག་དང་འདུན་མ་ཟབ་མོ་ཞྱིག་ངང་གྱིས་སྐྱེ་འོང་།
ར་བདུན་དབང་པོས་མཚམས་སྤྱིན་གྱི་གསེབ་ནས་གསེར་མདོག་གྱི་འོད་སྣང་ས་གཞྱིར་སྤོ་དུས། ལང་མདོག་གྱི་ནེའུ་གསྱིང་ལ་མཚར་སྡུག་གྱི་བཀྲག་མདངས་རྒྱས། 152
སྐབས་རེར་སྦྲང་ཆར་ཟྱིམ་
ཟྱིམ་དུ་བབས་ཏེ་རྐང་འཐུང་ཚོགས་ཀྱི་སྐོམ་གདུང་སེལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཟད། སྣ་བརྒྱའྱི་མེ་ཏོག་གྱི་
དྱི་བསུང་ཕོགས་བཅུར་འཐུལ། མཛེས་ཤྱིང་སྡུག་པའྱི་སློབ་གྱིང་འདྱི་ན། སློབ་ཕྲུག་ཚོས་དུས་དང་
རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་དང་སྤོ་བ་འབུམ་གྱིས་བརས་པའྱི་ངང་རང་རང་ས་ན་སློབ་སྦོང་ལ་འབད་
འབུངས་ལྷོད་མེད་བྱེད་བཞྱིན་པ་ནྱི་བལྟས་ན་མྱིག་ལ་མཛེས་ཤྱིང་བསམ་ན་ཡྱིད་དུ་འོ ང་བ་ཞྱིག་ རེད་ཨང་།
དུས་ཚོད་འཁོར་ལོའྱི་མདའ་ཐུང་ཨང་ཀྱི་བདུན་པར་སླེབས་པ་ན་ཅོང་བརས་སློབ་གྱིང་གྱི་ལྷྱིང་
འཇགས་ཡུད་ཙམ་དཀྲོགས་པ་དང་སློབ་ཕྲུག་ཚོའྱི་དགའ་འཛུམ་གྱི་ཞལ་རས་པད་དཀར་བཞྱིན་
རབ་ཏུ་གོལ་ནས་མྱི་ཚེ་ཡྱི་ལམ་ཕོགས་སོན་མཁན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལ་ཡྱིད་ཆེས་ཀྱི་བོ་བཅོལ་ ཞྱིང་། དད་གུས་ཀྱི་མགོ་བོ་བསྒུར་ནས་འཚམས་འདྱིའྱི་མེ་ཏོག་གྱི་མཆོད་པ་ཕུལ། དགེ་རྒན་དང་
སློབ་མའྱི་དམ་ཚིག་གྱི་མདུད་པ་གཙང་མས་དུས་འདྱི་ནས་མགོ་བཙུགས་ཏེ་ཉྱིན་གང་བོར་རྱིག་
པ་སོང་གྱི་གནས་སུ་གོམ་ཁ་དལ་པོར་བསྒྱུར་ནས་རྩ་ཆེའྱི་མྱི་ལུས་འདྱི་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་བཏང་བར་ ཕུགས་བསམ་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པར་འབད་པའོ། ། རོམ་ཡིག་དཔྱད་མཆན།
རློམ་ཡིག་འདིའི་ནང་བཀློད་འབི་དང་དུང་སེམས་མཚོན་པའི་ཐབས་རལ་སྤད་དེ།
མཛེས་ཤིང་ཡིད་དུ་འློ ང་བའི་
ཞློགས་དུས་ཀི་སློབ་གྲྭའི་ཁློར་ཡུག་དང་སློབ་མ་རྣམས་སློབ་སྦློང་ལ་སྤློ་དགའི་ངང་འཇུག་ཅིང་། དགེ་རྒན་ལ་བརི་ བཀུར། རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ལ་བཅངས་པའི་ཤ་ཞེན་ཟབ་མློ་སློགས་བཀློད་པ༌བརྒྱུད། སློབ་གྲྭ་ནི་འདློད་པའི་ རེ་བ་སྨིན་པའི་ཞིང་ས་དང་། ཞློགས་དུས་ནི་རེ་བ་ཀུན་གི་ཐློག་མ་ཡིན་པས། ཞློགས་དུས་སུ་ཉི་མ་དང་སྦྲང་ཆར་
གིས་རི་ཤིང་ལ་གསློན་ཤུགས་སྤློད་པ་བཞིན་དགེ་རྒན་ནི་སློབ་མ་ཚོའི་འཚོ་བའི་ལམ་སློན་དང་ཕན་བདེའི་འབྱུང་ གནས་ཡིན་པར་ངློས་འཛིན་བས་འདུག
རློམ་ཡིག་འདིའི་ཚིག་གི་སྦློར་བ་ཅུང་ལེགས་ཤིང་ཡིག་ནློར་ཅུང་ཉུང་། རློམ་ཡིག་གི་འགློ་འཛུགས་སྐབས་མི་ལུས་ རེད་དཀའ་ནས་རིམ་གིས་བརློད་གཞིའི་ཐློག་འཁིད་ཐབས་བས་འདུག་ཀང་། དེ་ཙམ་རན་པློ་ཞིག་མི་འདུག དེ་རེས་
ཀི་དུམ་ཚན་གསུམ་པློས་བརློད་དློན་གཙོ་བློར་རམ་འདེགས་དམིགས་བསལ་ཐེབས་མི་འདུག དེར་བརེན། རེས་སུ་ རློམ་འབིའི་རྒྱུ་ཆ་གདམ་གསེས་དང་བེད་སྤློད་འཚམ་པློ་བ་རྒྱུར་དམིགས་བསལ་ཐུགས་སྣང་ཡློང་བར་ཞུ། 153
མཆོད་མཇལ་འགོ་བ།
དཀློན་མཆློག་དཔལ་མློ།
ཁག་རྣག་ཁེངས་པའི་ས་གཞི་ཞིག །
སར་ཡང་མི་ཡློང་གསློལ་བ་འདེབས། ། བམས་དང་སིང་རེ་མེད་ན་ཡང་། །
ལས་དང་རྒྱུ་འབས་བརི་བར་སྨློན། །
རང་དབང་དང་བདེ་སྐྱྱིད་དབེན་པའྱི་མྱི་ཡུལ་འདྱིར་ང་ནྱི་གཤོག་སྒོ་མེད་པའྱི་བྱྱིའུ་ཆུང་ཞྱིག་དང་
མཚུངས་ལ། རང་དབང་མེད་པའྱི་ཉམ་ཆུང་མ་ཞྱིག་ཡྱིན། ངའྱི་དགའ་སྤོའྱི་འཛུམ་མདངས་རྒྱས་ པའྱི་བྱྱིས་དུས་ཀྱི་འཚོ་བ་ནྱི་སོང་བསམ་དང་རེ་བས་ཁེངས་བཞྱིན་འདས་ཤྱིང་། འགོ་རྒྱུ་ལྷག་པའྱི་ བུ་མོ་ངའྱི་ལང་ཚོ་ཡང་སོང་བསམ་དང་རེ་སྨོན་འདེབས་བཞྱིན་ཡལ་ལ་ཉེ། ངའྱི་ཤ་རུས་ལས་ཐོན་པའྱི་རེ་གདུང་དེ་ཅྱི་ཡྱིན་པ་ཤེས་འདོད་ཡོད་སྱིད།
གང་ལྟར་ཁེད་ཚོས་
ཕན་ལ་སྒྲུབ་ཐབས་མེད་པའྱི་བསམ་དོན་ཞྱིག་མེད་མོད། དོན་སྙྱིང་ལྡན་པའྱི་རྱི་ལམ་ཞྱིག་ཡོད།
ངའྱི་མྱིག་ལམ་དུ་རང་ཉྱིད་མཆོད་མཇལ་དུ་འགོ་འདོད་པའྱི་ཕུགས་བསམ་དེ་འཆར་ཡོང་དུས་ངའྱི་
སེམས་ཁོང་དུ་ན་ཟུག་གྱིས་ཁེངས་བཞྱིན་འདས་ཟྱིན་པའྱི་ཡྱིད་སྐྱོའྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཡྱིད་ལ་ཁ་ ལྷམ་མེར་འཆར་ཡོང་།
154
ཉྱིན་ཞྱིག་ང་དང་སྤུན་ཟླ་ཚོས་ལྷ་སར་མཆོད་མཇལ་འགོ་རྒྱུར་ལོག་གོས་བྱས། བོད་མྱི་མང་པོ་བཙོན་ལ་འཇུག་བཞྱིན་པའྱི་སང་རེད།
དེ་དུས་ཀླ་ཀློ་ཚོས་
ང་ཚོ་ཉྱིན་མོ་རྱི་མགོར་གཉྱིད་ཉལ་བ་
དང་མཚན་མོར་དཀའ་ཁག་ལ་བཟོད་བསན་བྱས་ཏེ་རྐང་ལམ་ཕ་མོ་ཞྱིག་ཡོད་པ་དེ་བརྒྱུད་ནས་
འགོ་བཞྱིན་ཡོད།
སོང་སོང་མཐར་ལྷ་ས་རུ་འབྱོར་བ་དང་ང་ཚོས་གཟབ་ནན་ངང་མཆོད་མཇལ་
དུ་ཕྱིན་ནའང་། དེའྱི་སྐབས་རྒྱ་ཡྱི་དམག་དཔུང་གྱིས་ར་བསྐོར་བ་ལྟར་མཐའ་བསྐོར་འདུག
ངའྱི་
སེམས་ནང་ན་ཟུག་དག་པོ་ཞྱིག་བཏང་བྱུང་བ་དང་གཏན་ནས་ཐོས་མྱི་འདོད་པའྱི་མེ་མདའྱི་སྒ་
བར་མེད་དུ་གག་གྱིན་འདུག
བསམ་རྒྱུ་དན་རྒྱུ་མེད་པའྱི་སྐབས་དམག་མྱི་ཞྱིག་གྱིས་ང་བཟུང་
ནས་ཁྱིད་སོང་། མཐའ་སྐོར་ཁག་རྣག་གྱི་རྒྱ་མཚོ་འཁྱིལ་བཞྱིན། པོ་ཏ་ལའྱི་མདུན་དུ་རོ་ཡྱི་རྩྱིག་པ་
རྩྱིག་བཞྱིན་པའྱི་དག་པོའྱི་དམག་དཔུང་གྱི་མེ་མདའྱི་ཁ་རུ་མྱི་རྱིགས་འདྱི་རོགས་ལ་ཉེ་མོད། རང་ དབང་དང་ཞྱི་བདེའྱི་ཆེད་འཐབ་རྩོད་བྱེད་བཞྱིན་རང་རེའྱི་དར་ཆ་ལག་ཏུ་བཟུང་ནས་ཁོམ་སྐོར་
སྐད་འབོད་བྱེད། ཁོང་ཚོས་མྱིག་མཐར་མཆྱི་མ་འཁོར་བཞྱིན་མྱིག་ག་ལེར་ཟུམ་སོང་།
གྱིང་བཞྱི་
ཧྱིལ་པོ་སྐྱོ་བའྱི་མཆྱི་མས་ཁེངས། ལུས་དོད་མ་ཡལ་བའྱི་མྱི་རོ་གཅལ་དུ་བཀྲམ། ཁག་དོན་དམར་
པོའྱི་རླངས་པ་མཁའ་རུ་འཕྱུར། ངས་སྐྱོ་སྡུག་མ་བཟོད་པར་ངུ་བཞྱིན་དན་མེད་དུ་བརྒྱལ། དན་པ་ སོས་དུས་ང་བཙོན་རར་སླེབས་འདུག་ལ། བཙོན་ར་ནང་གྱི་ཁག་རྣག་གྱི་རྐང་རེས་དེ་ཚོ་ཆབ་སྱིད་ བཙོན་པ་ཚོའྱི་ཟྱིན་ཐོ་རེད།
ད་ཆ་ང་ལ་བདེ ་ སྐྱྱི ད ་དང་རང་དབང་ཞྱི ག ་ཐོ བ ་ཚེ ་ མཆོ ད ་མཇལ་ལ་སོ ང ་ནས་པུས་མོ ་ ས་ལ་ བཙུགས་ནས་ལག་ཟུང་ཐལ་མོ་སྦར།
སེམས་ཁོང་ནས་སླར་ཡང་དེ་ལྟར་མྱི་ཡོང་བའྱི་གསོལ་བ་
སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་མ་ཟད། ང་མཆོད་མཇལ་དུ་འགོ་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དུ་མ་ཞྱིག་དན་གསོ་
བྱེད་བཞྱིན། ཁོང་ཚོ་ལ་བར་ཆད་མྱི་ཡོང་བའྱི་སྨོན་ལམ་ནན་པོ་ཞྱིག་ཀང་འདེབས་ངེས་ལ་༸གོང་ ས་མཆོག་ཀང་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརན་པར་སྨོན། དྲན་མི་འདློད་པའི་འདས་དློན་ཀུན། །
སར་ཡང་མི་འབྱུང་སྨློན་ལམ་འདེབས། ། སེམས་ཀི་སྨློན་ཚིག་འདི་དག་ནི། །
མྱུར་ནས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་ཤློག །
155
རོམ་ཡིག་དཔྱད་མཆན།
རློམ་ཡིག་འདིའི་འགློ་ནི་རློལ་དབངས་ལྟ་བུའི་སྨློན་ཚིག་ཅིག་གིས་དྲངས་པའི་མུར། མེད་ཅིག་ཡིན་ནའང་དློན་ལྡན་གི་རྨི་ལམ་ཞིག་ཡློད་པ་གླེངས་རེས།
རང་ཉིད་ནི་ཉམ་ཆུང་ནུས་
འདས་ཟིན་པའི་ལློ་ཟླ་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་རང་
ཉིད་དང་སྤུན་ཟླ་འགའ་ལྷ་སར་མཆློད་མཇལ་དུ་འགྲློ་དུས་སྤི་ཚོགས་ཀི་གནས་བབ་ཧ་ཅང་རློག་འཛིང་ཡིན་པ་དང་།
རྒྱའི་དམག་དཔུང་གིས་དམར་གསློད་བེད་བཞིན་པ་དང་བཙོན་ཁང་དུའང་མང་པློ་ཞིག་གིས་དཀའ་སྡུག་མློང་བཞིན་
པ་རང་ཉི ད ་ཀི ས ་དངློ ས ་སུ་མཐློ ང ་ཐློ ས ་མློ ང ་གསུམ་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་རང་ཉི ད ་ཀི ་ ཚོ ར ་བའི ་ རླབས་རྒྱུན་དང་ འགྲློགས་ཏེ་བཀློད་འབི་བས་འདུག
མཐློང་ཐློས་མློང་གསུམ་དུ་གྱུར་པའི་གནས་ཚུལ་དེའི་དབང་གིས་རློམ་ཡིག་
འདིའི་འགློ་མཇུག་གཉིས་ཀར་སྨློན་ཚིག་ཅིག་གིས་བརྒྱན་ཅིང་དེ་ནི་མིའི་རིགས་ཀི་བདེ་སྡུག་ལ་སེམས་འཁུར་ཆེ་
བའི་རགས་མཚན་ཞིག་ཡིན་པར་འདློད།
བ་བ་གཙོ་བློར་བཟུང་ནས་བིས་པའི་ཇི་བཞིན་བརློད་པའི་རློམ་ཡིག་འདིའི་རློད་བེད་ཀི་ཚིག་གི་སེབ་ལེགས་ལ་
བཀློད་འབི་དང་དཔེ་འཇློག ཐད་ཀར་བརློད་པ་གང་ཡིན་ཀང་མི་སེམས་སྒུལ་བའི་ནུས་པ་ལྡན། དུམ་མཚམས་ དབེ་སངས་དང་གློ་རིམ་སྒིག་སངས་སློགས་སྒིག་གཞིར་ཡང་ལེགས་ཆ་དུ་མ་ལྡན།
འློན་ཀང་བརློད་བར་བསམ་བླློ་བཏང་ན། རློམ་བང་དང་ཅུང་ཟད་རིང་དུ་གེས་ཡློད་པའི་ཚོར་སྣང་སེར། གང་ལྟར་
རློམ་ཡིག་གི་འགློ་མཇུག་བར་གསུམ་གང་དུ་བལྟས་ཀང་རློམ་པ་པློའི་ལློ་ཚོད་ལ་དཔག་པའི་བསམ་བླློའི་ཕྱུག་ཚད་ ལ་བསྔགས་བརློད་མི་ཞུ་ཐབས་མེད་རེད།
156
རོའི་སེངེ་ཁ་གདངས་པ།
རྱི་བོ་ཞྱིག་གྱི་རྩ་ན་ཁྱིམ་ཚང་གཉྱིས་ཡོད།
ཁྱིམ་གཅྱིག་ནྱི་དབུལ་ཞྱིང༌། གཞན་དེ་ཕྱུག་པོ་ཡྱིན།
ཁྱིམ་བདག་དབུལ་པོ་དེ་ཉྱིན་རེ་བཞྱིན་རྱི་མགོར་སོང་ནས་བུད་ཤྱིང་བཏུས་ཏེ་འཚོ་བ་བསྐྱལ།
ཁོ་
རྱི་མགོར་འགོ་སྐབས་ཉྱིན་གུང་གྱི་ལྟོ་ལ་རྩམ་པ་ཅུང་ཟད་རེ་ཁེར་ཏེ་ཉྱིན་གུང་ནང་ལ་མྱི་ལོག་པར།
བུད་ཤྱིང་བཙོངས་ནས་འཚོ་བ་བསྐྱལ་གྱི་ཡོད།
རྱི་མགོར་མྱི་མེད་པས། ཁོས་བུད་ཤྱིང་ཁུར་པོ་ཆེན་པོ་ཞྱིག་བཏུས་རེས། དེར་རོའྱི་སེངེ་ཞྱིག་ཡོད་
པ་དེའྱི་གམ་དུ་ངལ་གསོ་བྱས་ནས་བྲོ་རྩམ་ཟོས། ཁོས་ལྟོ་ཟ་དུས་རྩམ་པ་དང་མར་ཕྱུར་རོའྱི་སེངེའྱི་
རོ་སེགས་ཐོག་བཞག ཁོས་ལྟོ་ཆས་ཟ་ཁར་ད་དུང༌། “ཨ་ཇོ་རོ་སེང་ལགས། མར་ཟན་ཅུང་ཟད་ བཞེས་རོགས་གནང”ཞེས་རྩམ་པ་ཅུང་ཟད་རེ་རོའྱི་སེངེ་ལ་མཆོད། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཉྱིན་མང་པོ་ སོང༌།
ཉྱིན་ཞྱིག་ཁོས་སྔར་བཞྱིན་བྱས་ཏེ།
སྐད་ཆ་
ཚིག་གཅྱིག་པོ་དེ་བཤད་པའྱི་ཚེ། རོའྱི་སེངེས་
སྨྲས་པ“ཐུགས་རེ་ཆེ། སྤུན་ཟླ་ལགས། ཁོད་ ལ་སྙྱིང་རེའྱི་བསམ་པ་ཆེན་པོ་འདུག རང་ལ་
བྲོ་རྩམ་ཅུང་ཟད་ལས་མེད་ནའང་ང་ལ་ཉྱིན་
རེ་བཞྱིན་ཟས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས”ཞེས་ བཤད་བྱུང་པས།
མྱི་དབུལ་པོ་དེ་ཐོག་མར་
157
འཇྱིགས་ཡེར་བ་ཞྱིག་བྱུང་ནའང༌།
རྱིམ་
གྱིས ་རོ འྱི ་ སེ ངེ ས ་ཁ་གག་པ་ཙམ་ལས་ཁོ་
ལ་འཚེ་སེམས་མེད་པ་ཤེས་ནས་བག་
ཕེབས་ཏེ། ཁོ་ན་རེ། “ཨ་ཇོ་སེངེ་ལགས།
ཁོད་ལ་ཡང་བདག་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་མེད་ པས། ངས་ཁོད་ལ་རྩམ་པ་ཅུང་ཟད་ཕུལ་
བ་ནྱི་འོས་པ་ཞྱིག་རེད། ཀེ་མ། ང་ཧ་ཅང་
དབུལ་བས་འབུལ་རྒྱུ་གཞན་ནྱི་མེད”ཟེར་བར། རོའྱི་སེངེ་ན་རེ། “འོ། ཁོད་ནྱི་ངོ་མ་མྱི་གཞུང་
དང་ཞྱིག་རེད། འོ་ན་སང་ཉྱིན་སྔ་མོ་ཉྱི་མ་མ་ཤར་གོང་འདྱིར་ཤོག་དང༌། ངས་ཁོད་ལ་ཕན་ཞྱིག་ འདོགས། ཁོད་ཀྱིས་ཁུག་མ་ཞྱིག་འཁེར་ཤོག་དང༌། ངས་ཁོད་ཀྱི་ཁུག་མ་ཁེངས་པའྱི་དངོས་པོ་ཞྱིག་ སེར”ཟེར། དབུལ་པོས་ཀང“དེ་ལྟར་བྱེད”ཟེར་ནས་བུད་ཤྱིང་ཁུར་ཏེ་ཡུལ་ལ་ལོག
ཕྱི་ཉྱིན་ནམ་མ་ལངས་གོང༌། ཁོས་ཁོ་རང་གྱིས་རྒྱུན་པར་ཁེར་བའྱི་རྩམ་ཁུག་དེ་ཁེར་ནས་རྱི་མགོར་
བུད་ཤྱིང་འཐུ་རུ་ཕྱིན། རོའྱི་སེངེའྱི་འགམ་དུ་སླེབས་དུས། རོའྱི་སེངེས། “སྤུན་ཟླ། ཁོད་འོངས་
སམ།” ཞེས་ཟེར་བར། ཁོས་ད་གཟོད་སྔ་ཉྱིན་སེངེས་བཤད་པ་དན་ཏེ། “འོ་ལགས། ང་འོངས་ པ་ཡྱིན།” ཞེས་ལན་བཏབ་པར། རོའྱི་སེངེ་ན་རེ། “ད་ངས་ཁ་གདངས་ན། ཁོད་ཀྱིས་ངའྱི་མྱིད་
པར་ལག་པ་བསྱིངས་ནས་དྲུས་དང་གསེར་འབྱུང་བས།
ཅྱི་ཙམ་འདྲུ་ཐུབ་པ་དེ་ཙམ་དྲུས་ནས་
ཁུག་མར་ཆུགས། ཉྱི་མ་མ་ཤར་བའྱི་སྔོན་ལ་ལག་པ་ཕྱིར་ལེན་དགོས། ཉྱི་མ་ཤར་ཚེ་ངའྱི་ཁ་ཟུམ་ པ་ཡྱིན་པས། དེ་ངེས་པར་སེམས་ལ་འཛིན་དགོས”ཞེས་བཤད། “ཁོས་ལགས་སོ། ལགས་སོ”ཞུས་
པར། དེ་མ་ཐག་སེངེས་ཁ་གདངས་བྱུང་བས་དྲུས་ཚེ་དྲུས་འོང་ཚད་གསེར་ཡྱིན་པས། ཡུད་ཙམ་ གྱིས་ཁུག་མ་གང་སོང༌། ཁུག་མ་ གང་བ་དང་ཁོས་སྨྲས་པ།
“ཨ་
ཇོ་སེངེ་ལགས་བཀའ་དྱིན་ཤྱིན་ ཏུ་ཆེ”ཞེས་ཞུས། རོའྱི་སེངེ་ན་རེ།
“ཁོད་ཀྱི་ཁུག་མ་གང་སོང་ངམ།
ཁུག་མ་ཆེན་པོ་ཞྱིག་ཁེར་འོངས་
ན་གསེར་མང་པོ་བཅུག་ཆོག་པ་
158
ལ”ཟེར་བར། ཁོས་སྨྲས་པ། “འདྱི་ངས་ཚེ་གང་ལ་སྤད་ནའང་འདང༌། ཁེད་ཀྱིས་ལྟོས་དང༌། འདྱི་ འད་མང་བས་ད་དུང་མྱི་འདང་ངམ”ཟེར་བཞྱིན་ཁུག་མ་ཡར་བཏེགས། བྱུང་བས། ཁོས་བུད་ཤྱིང་བཏུས་ནས་སླར་ཡང་ཡུལ་ལ་ལོག་གོ །
དེའྱི་ཚེ་ཉྱི་མ་ཡང་ཤར་
དེ་ནས་བཟུང་ཁོ་རྱི་མགོར་བུད་ཤྱིང་བཏུ་བར་མ་སོང་ཡང༌། གསེར་མང་པོ་ཡོད་པས། ལྟོ་གོས་ལ་
སེམས་ཁལ་བྱེད་དགོས་པ་ཅྱི་ཡང་མ་བྱུང༌། ར་ནོར་ལུག་གསུམ་ཡང་ཡོད། ཁང་པ་ཡང་གསར་པ་
བཟོས། ཟས་གོས་ལོངས་སྤོད་གང་འདོད་ལྟར་ཡོད་པས། ར་བ་ཕྱུགས་ཀྱིས་གང༌། བང་མཛོད་ འབྲུ་ཡྱིས་གང་ཟེར་བ་ལྟར་གྱུར།
ཁོའྱི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཁྱིམ་མཚེས་ཕྱུག་པོ་དེས་མཐོང་ནས་ཁོས་བསམ་བོ་སྣ་ཚོགས་འདྱི་ལྟར་
བཏང༌། དབུལ་པོ་འདྱི་ལ་སྔར་ཡྱིན་ན་བོང་རྒན་སྤུ་མེད་གཅྱིག་ལས་མེད། ད་ལྟ་གོ་བུར་དུ་ཁྱིམ་
ཆེན་ཞྱིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པས། བརྐུས་པ་ཡྱིན་ནམ་ཕོགས་པ་ཡྱིན། གང་ལྟར་ཡང་གསལ་པོ་ཞྱིག་
འདྱི་དགོས་སྙམ་ནས་རུ་མྱུལ་བྱེད་ཁུལ་བྱས་ནས་དབུལ་པོའྱི་ཁྱིམ་ལ་སླེབས་ཏེ། ཁོས་ཁ་སྙན་ཚིག་ འཇམ་མང་པོ་ཞྱིག་བཤད་པའྱི་མཐར་ནོར་འཐོབ་ཚུལ་དང༌།
ཁྱིམ་ཇྱི་ལྟར་ཕྱུག་ཏུ་སོང་བ་སོགས་
དྱིས། དབུལ་པོ་དེ་ནྱི་བསམ་པ་དང་པོ་ཞྱིག་ཡྱིན་པས། སྦ་གསང་མེད་པར་གསེར་བྱུང་ཚུལ་ཐམས་ ཅད་ཁྱིམ་མཚེས་ལ་དང་པོར་བཤད།
ཕྱུག་པོས་ཐོས་འཕལ་སེད་ཞེན་གྱི་འགམ་ཆུ་ལྡང་ཞྱིང༌།
འདོད་ཧམ་དག་པོས་བཟོད་གགས་མེད་པར་གྱུར།
རང་ཉྱིད་དེ་འདའྱི་ནོར་བཟང་པོ་དང་ཅྱིའྱི་
ཕྱིར་མ་འཕད་སྙམ་ནས་ཤུགས་རྱིང་འབྱྱིན་བཞྱིན། རོའྱི་སེངེ་ཡོད་སའྱི་གནས་དང༌། བུད་ཤྱིང་ཇྱི་ ལྟར་བཏུས་པ་སོགས་གཏྱིང་ཐག་ཆོད་པ་ཞྱིག་དྱིས་ ནས་ངེས་ངེས་ཏྱིག་ཏྱིག་བྱས་རེས་སླར་ཁྱིམ་དུ་ལོག
ཁོ་ཁྱིམ་དུ་སླེབས་རེས་མཚན་མོ་གཉྱིད་ཀང་མ་ཁུག་
པར་བསམ་བོ་མང་པོ་བཏང་ནས་བུད་ཤྱིང་འཐུ་རུ་ སོང་ནས་རོའྱི་སེངེ་བཙལ་དགོས་སྙམ།
དེ་ནས་བཟུང་ཁོས་སློག་པ་ཧྲུལ་པོ་ཞྱིག་གོན་ནས་
ཉྱིན་རེ་བཞྱིན་རྱི་མགོར་བུད་ཤྱིང་འཐུ་རུ་འགོ་ཁུལ་
བྱས་ཏེ།
གོའྱི་རྩམ་པ་ཅུང་ཟད་རེ་ཁེར་ནས་རོའྱི་
སེངེའྱི་འགམ་དུ་བཟས། ཁོས་དབུལ་པོ་དེས་བཤད་
159
པ་ལྟར་ཁ་སྙན་བཤད། དེ་ལྟར་ཉྱིན་འགའ་སོང་ན་ཡང་འབྲས་བུ་ཅྱི་ཡང་མ་བྱུང་བས། ཁོར་སེམས་ འཚབ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ་དབུལ་པོས་ཁོ་ལ་རྫུན་བཤད་པའམ། ཡང་ན་རོའྱི་སེངེས་ཁོ་ལ་ཡྱིད་མ་ཆེས་ པ་ཡྱིན་ནམ་སྙམ། དེ་ལྟ་ནའང་གསེར་འཐོབ་ཆེད་སྐྱོ་ངལ་མེད་པར་བཟོད་སྒུག་བྱས་པ་རེད། ཉྱིན་ཞྱིག་རོའྱི་སེངེས་གསུང་བྱོན་ཏེ། བཀུར་བྱས་པས།
“བུད་ཤྱིང་འཐུ་བའྱི་ཟླ་བོ་ལགས།
ཁོད་ལ་ཡང་འོ་བརྒྱལ་བྱུང་མ་སོང་ངམ”ཟེར་བར།
ཁོད་ཀྱིས་ང་ལ་བསྙེན་
ཁོས་རོའྱི་སེངེས་སྐད་ཆ་
བཤད་པ་ཐོས་འཕལ་ཤྱིན་ཏུ་དགའ་ནས་སྨྲས་པ། “ཨ་ཙི། ཨ་ཙི། འོ་བརྒྱལ། ངའྱི་ཁྱིམ་ཅྱི་འདའྱི་ དབུལ་བ་ཁེད་ཀྱིས་མཁེན་པ་ལྟར་ལགས”ཟེར་བར།
རོའྱི་སེངེས།
“བྲེལ་བ་མ་ལངས།
སང་
ཉྱིན་སྔ་མོ་ཁུག་མ་ཞྱིག་ཁེར་ཤོག་དང༌། ངས་ཁོད་ལ་ཕན་ཞྱིག་འདོགས”ཟེར་བར། “ཁོས་ལགས་
སོ༑ ༑ལགས་སོ། །”ཞུས་ཏེ་ཁྱིམ་དུ་ལོག
ཕྱི་ཉྱིན་སྔ་མོར་ཁོས་སྒོ་བ་ཤྱིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞྱིག་ཁེར་ནས་རྱི་མགོར་རོའྱི་སེངེ་ཡོད་སར་ཕྱིན་པས། རོའྱི་སེངེས་ཁ་གདངས་ནས་ཁོ་ལ་གསེར་འདྲུ་རུ་བཅུག་པ་དང༌། ཀང་ཕྱིར་ལེན་དགོས་པ་བརེད་མྱི་རུང་བར་བཤད། གསེར་དྲུས་ཏེ།
ཁོར་བ་གང་རེ་གང་རེ་དང༌།
ཡུན་རྱིང་འགོར་ནས་རོའྱི་སེངེ་ན་རེ།
ཉྱི་མ་མ་ཤར་སྔོན་ལག་པ་ཅྱིས་
ཁོས་ཀང་དེ་ལྟར་བྱེད་པར་ཁས་བངས་ནས་
རོག་པོ་རེ་རེ་བཞྱིན་ཁུག་མར་བཅུག
“ད་ཆོག་གམ།
དེ་ལྟར་
ཉྱི་མ་འཆར་ལ་ཁད་འདུག”ཅེས་ཟེར་
བར། ཁོས“ལགས་སོ། །ལགས་སོ། །ད་དུང་སྒོ་བའྱི་ཁ་གང་མྱི་འདུག་པས། ཁོར་བ་འགའ་དྲུས་
ན་ཆོག”ཅེས་མུ་མཐུད་དུ་གསེར་དྲུས་ཏེ་གསེར་རོག་རེ་རེ་བཞྱིན་སྒོ་བར་བཅུག་ན་ཡང༌། སྒོ་བ་ཧ་ ཅང་ཆེ་སབས་ད་དུང་མ་གང་བར་འདུག རོའྱི་སེངེས་སླར་ཡང་སྨྲས་པ། “ད་དུང་འདང་མ་སོང་ ངམ། ཉྱི་མ་འཆར་ལ་ཉེ་སོང༌།” ཞེས་གསལ་བཤད་བྱས་ན་ཡང༌། ཁོས་ད་དུང“ལགས་ལགས། ད་
དུང་ཅུང་ཟད་གང་མ་སོང་བས་ཁོར་བ་འགའ་དྲུས་ན་ཆོག”ཅེས་མུ་མཐུད་དུ་དྲུས། ཁོས་རོའྱི་སེང་ གེའྱི་མྱིད་པའྱི་ནང་ལག་པ་གཏོང་བཞྱིན་པའྱི་སྐབས། ཉྱི་མ་ཤར་རྱིའྱི་རྩེ་ནས་འོ ད་སོང་འཕོ་བཞྱིན་
འཆར་བྱུང་བས། རོའྱི་སེངེའྱི་ཁ་ཐག་ཅེས་ཟུམ་སོང༌། ཁོས“ངའྱི་ལག་པ། ལག་པ། ཨ་ཚ”ཞེས་ འོ་དོད་ཆེན་པོས་བོས་ན་ཡང༌། བྱུང༌ངོ་། །
རོའྱི་སེངེའྱི་ཁ་ཟུམ་སོང་བས་ཁོའྱི་ལག་པ་ཕྱིར་འཐེན་ཐབས་མ་
160
མཆན།
(སློབ་ཚན་འདི་ནི་བློད་ཡུལ་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་མི་རློ་རེ་སྒྲུང་ལས་བདམས་སྒིག་ཞུས་པ་ཡིན། སྒྲུང་འདིའི་རློམ་པ་ པློ་མགློན་པློ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡིན་པར་བཤད་པ་སློགས་མི་མཐུན་པ་མང་ངློ་། །)
གཏམ་དཔེ།
དངློས་གྲུབ་མི་དགློས།
རློག་མགློ་གླློད་རློགས་གནང་།
ཕློ་ཁམ་པས་དགློད་གིན་དགློད་གིན་བསླུ། ། མློ་ཁམ་མས་ངུ་གིན་ངུ་གིན་བསླུ། །
161
ཕ་སེམས་བུ་ཐོག བུ་སེམས་རོ་ཐོག
རློམ་ཡིག་འདིའི་ནང་དུ་བུ་གསུམ་གིས་རང་གི་ཕ་རྒན་ན་ཚོད་རྒས་ཤིང་དབང་པློ་ཉམས་ནས་འཚོ་གློས་ཀིས་ཕློངས་ པའི་གནས་སུ་གར་བ་ལ་མནར་གཅློད་བཏང་སེ་སློའི་ཕི་རློལ་ཏུ་ཕུད་པ་དང༌།
རེས་སུ་ཕ་རྒན་ལག་གི་རིན་པློ་
ཆེ་ཁློ་ནར་དམིགས་ནས་ཕ་རྒན་སློར་སྐློང་བེད་རྒྱུར་འཕློག་རློད་བས་པའི་སྐློར་བརློད་པའི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ཡིན།
རློམ་ཡིག་འདིར་ཕ་སེམས་བུ་ཐློག་བསྡུས་ནས་བརློད་པ་དང༌། བུ་སེམས་རློ་ཐློག་རྒྱས་པར་བརློད་པ་གཞིར་བས་
ཏེ། གཏམ་རྒྱུད་ཀི་འབྱུང་རྐེན་དང༌། འཕེལ་རིམ། མཇུག་འབས་བཅས་གློ་རིམ་ལྟར་གསལ་པློར་བརློད་ཡློད་
པས། ལྟ་ཀློག་བེད་སྐབས་ཉམས་སུ་མློང་དགློས།
སྔོན་ཆད་རྒད་པོ་ཞྱིག་ལ་བུ་གསུམ་ཡོད་པའྱི་ཨ་མ་ཆུང་དུས་ནས་ཤྱི་བས།
ཕ་རྒད་པོས་ནངས་སྔ་
ལངས་དང་དགོང་འཕྱི་ཉལ་བྱས་ཏེ་སོ་ནམ་གྱི་ལས་ལ་བརྩོན་པ་མ་བཏང་བར་བུ་གསུམ་བསྐྱངས་ ཤྱིང་ནར་སོན།
དེ་ལྟར་བུ་རྣམས་གཉེན་སྒྱིག་གྱི་དུས་ལ་སླེབས་ཙ་ན་རེ་རེ་བཞྱིན་ཆུང་མ་བངས་
པ་མཐོང་བས།
གཅྱིག་གྱིས་ཀང་སྙོར་སྐྱོང་ལེགས་པོ་མྱི་བྱེད་པར་ཟ་འཕོ་དང་འཐུང་འཕོ་བླུད་དེ་
ཏེ་ཁྱིམ་གཞྱི་བཙུགས་མོད། འོན་ཀང་བུ་གསུམ་གྱིས་ཕ་རྒན་ལོ་ན་བགེས་ཤྱིང་ལས་ཀ་ལས་མྱི་ཐུབ་ ཕ་རྒན་ལ་མནར་གཅོད་བཏང་བ་རེད།
དེ་ལྟར་ཡུན་རྱིང་སྡུག་མངས་ཤྱིང་འཚོ་བཅུད་ཀྱིས་མ་འདང་བའྱི་དབང་གྱིས་རྒད་པོའྱི་བྱྱིན་པས་ ལུས་པོ་མྱི་ཐེག་ཅྱིང་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་ཟད་དེ།
བྱ་ཐབས་མ་རེད་པར་གཟུ་པ་ཞྱིག་བོས་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་
162
བཤད་དུ་བཅུག གཟུ་པ་དེས་འཇྱིག་རེན་མྱི་ཆོས་ལ་སྔ་དོ་ཕ་མའྱི་རེས། ཕྱི་དོ་བུ་ཡྱི་རེས་ཟེར་བའྱི་
སོལ་ཡོད་པ་བཞྱིན། ད་ལྟ་ཁོད་ཚོའྱི་ཕ་རྒན་འདྱི་མྱི་བཟང་པོ་དྲུག་ཅུ་ལོ་ཡྱིས་ཐུབ། གོས་བཟང་པོ་ དབྱར་གསུམ་ཆར་གྱིས་ཐུབ་ཅེས་པ་ལྟར་རྒ་བའྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའྱི་སྐབས་འདྱིར་ཁོད་ ཚོས་རང་ལུས་སྐྱེད་པའྱི་ཕ་རྒན་ཡང་མྱི་སྙོར་བའྱི་དཔེ་ཞྱིག་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བསོས་པས་བུ་ཚོས་མྱི་
འདོད་བཞྱིན་དུ་དང་ལེན་བྱས། ཐོག་མར་བུ་རེས་ལོ་རེར་སྙོར་བའྱི་ཐག་བཅད། རེས་སུ་ཟླ་རེར་ ལྷུང༌། དེ་ནས་རྱིམ་བཞྱིན་ཉྱིན་རེའྱི་བཟའ་བཏུང་གྱི་རེས་བསྐོར་བའྱི་དུས་ལ་བབས། ཕྱིས་སུ་དེ་ ཙམ་ཡང་བྱེད་མྱི་འདོད་པར་བཟའ་བཏུང་ཐུན་རེ་བཞྱིན་རེས་བསྐོར་བར་བྱས་པས།
རྒད་པོས་
ཕར་འགོ་ཚུར་འོང་བྱེད་པར་ཡང་དཀའ་ལས་ཆེན་པོ་མོང་དགོས་བྱུང༌། དེ་ནས་མ་འགངས་པར་བུ་ གསུམ་པོས་ཀང་ཕ་རྒན་གསོ་མ་འདོད་པར་སོའྱི་ཕྱིར་ཕུད་པས། རྒད་པོས་ཉྱིན་མོར་འཁར་བ་ཞྱིག་ བཟུང་ནས་ཟས་སློང་དུ་སོང༌། བྱུང༌།
མཚན་མོར་གད་སྐྱྱིབས་ཤྱིག་ཏུ་གནས་ཚང་མྱི་བྱེད་ཐབས་མེད་
ལམ་འགོ་བ་ཞྱིག་གྱིས་རྒད་པོའྱི་གནས་སངས་དྱིས་པས།
རྒད་པོས་རང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
ཚང་མ་ལམ་འགོ་བ་ལ་བཤད། ལམ་འགོ་བས་ཉན་རེས་ཤྱིན་ཏུ་སྙྱིང་རེ་ནས་རྒད་པོའྱི་རྣ་རྩར་ཤབ་ ཤུབ་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཚིག་འགའ་བཤད་པར་རྒད་པོས་ངས་དེ་ལྟར་བྱེད་ཐག་ཆོད་ཡྱིན་ཞེས་ལན་བཏབ། ལམ་འགོ་བ་དེ་སོང་རེས་རྒད་པོས་ཁོས་བཤད་པ་ལྟར་བསྒྲུབས་ཤྱིང༌། ལམ་འགོ་བ་དེ་ཡང་སྡེ་པའྱི་ནང་དུ་བསླེབས་ཏེ།
ཉྱིན་འགའ་འགོར་བ་ན།
སྐད་གསང་མཐོན་པོས་ད་ལྟ་དབུས་ཀྱི་དགོན་
ཆེན་ཞྱིག་ཏུ་གསེར་གྱི་མཆོད་རེན་ཞྱིག་བཞེང་གྱིན་ཡོད་པ་ལ་རྱིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕ་རྒྱན་ མང་པོ་མཁོ། གལ་ཏེ་སུ་ཞྱིག་ལ་རྱིན་པོ་ཆེ་ཡོད་ན་ཁེར་ཤོག་དང༌། ངས་ཉོ་རྒྱུ་ཡྱིན་ཞེས་བསྒགས་ པས། སྡེ་པའྱི་མྱི་རྣམས་རྱིན་པོ་ཆེ་ཉོ་མཁན་གྱི་གམ་དུ་བརྒྱུགས་ནས་འཚང་ཁ་ཤྱིག་ཤྱིག་གྱིས་ལྟད་ མོར་བལྟས།
དེ་ནས་ལམ་འགོ་བ་དེས་རྒད་པོའྱི་བུ་གསུམ་པོ་ཡང་གཅྱིག་རེས་གཅྱིག་བསྙེགས་
ཀྱིས་དེར་སླེབས་པ་མཐོང་རེས། སྔར་ནས་དེར་བསྡད་ཡོད་པའྱི་རྒད་པོའྱི་ལག་གྱི་སམ་ཆུང་ཁ་ཕེ་
སེ༑ ཧ་ཅང་ཡ་མཚར་བའྱི་རྣམ་འགྱུར་དང་བཅས་ཏེ། ཨ་ཙི་ཙི། ང་སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་རྱིན་པོ་ཆེ་ འདྱི་འད་ཐེངས་དང་པོར་མཐོང་བ་ཡྱིན། འདྱི་ནྱི་རྱིན་པོ་ཆེ་ཀུན་ལས་ལྷག་པའྱི་མརྒད་ཟེར་བ་དེ་ རེད། ཡ་རྒན་པོ། རྱིན་པོ་ཆེ་འདྱི་ལ་དངུལ་སོར་ཁྱི་གཅྱིག་བྱྱིན་ན་ཅྱི་འད་འདུག་ཅེས་དྱིས་པར།
རྒད་པོས་ཁོང་དགོད་ཅྱིག་བྱས་ནས་འདྱི་ནྱི་ཕ་མེས་ཀྱི་རྱིང་ནས་བརྒྱུད་འོང་བའྱི་གཅེས་ནོར་ཡྱིན་ 163
པས། ངའྱི་རྱིང་ལ་འཚོང་མྱི་འོས་མོད། འོན་ཀང་གང་བ་དགུན་གྱིས་དེད། ལྟོགས་པ་ཟས་ཀྱིས་ དེད་ཟེར་བ་ལྟར་ད་ལྟ་མྱི་འཚོང་ཀ་མེད་བྱུང་རུང༌།
ཟེར་བཞྱིན་སམ་ཆུང་ཁེར་ནས་འགོ་རྩྱིས་བྱས་པར།
རྱིན་གོང་དེ་འད་ཞྱིག་ལ་འཚོང་འདོད་མེད་
ལམ་འགོ་བ་དེས་བོས་མ་ཐོངས་པ་ལྟར་རྒན་
པོའྱི་ལག་པར་འཇུས་ཏེ། དེས་ན་ང་ཕྱིར་དངུལ་ལེན་དུ་འགོ། མྱི་འགངས་པར་དངུལ་ཁེར་ནས་ཉོ་ རུ་འོང་ངེས་ཡྱིན་པས། རེ་ཞྱིག་ཁོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་འཚོང་མྱི་རུང་ཞེས་ལག་ཐོག་ལ་ལག་པ་བཞག་ པས་རྒད་པོས་ཀང་དེ་ལྟར་ཁས་བངས།
སྡེ་པའྱི་ནང་གྱི་མྱི་ཚང་མས་གནས་ཚུལ་དེ་མཐོང་རེས་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ།
གཅྱིག་གྱིས་
གཅྱིག་ལ་བཤད་ནས་རླུང་ལྟར་གགས་སོ། །དེ་ནས་བུ་གསུམ་པོས་རྒད་པོ་སྙོར་བར་རྩོད་རེས་བྱས་ ཏེ་མ་མཐུན་པར།
སྡེ་པའྱི་ནང་གྱི་མྱི་ཚང་མས་ཁོ་ཚོར་སྔར་གྱི་གོས་ཆོད་ལྟར་བུ་ཆེ་བ་ནས་འགོ་
བཟུང་སེ་མྱི་རེས་ལོ་རེར་གསོས་ན་བཟང་ཞེས་བཤད་པས།
མཇུག་མཐར་རྩོད་གཞྱི་སྤངས་ཏེ་དེ་
ལྟར་བྱེད་པར་གོས་འཆམས། དེ་ནས་བུ་ཆེ་བས་ཟས་གང་ཞྱིམ་དང་གོས་གང་འཇམ་ཕུལ་ནས་ལོ་ གཅྱིག་སྙོར་སྐྱོང་བྱས་པར། ལོ་མཇུག་ལ་བུ་འབྲྱིང་བ་རང་འགུལ་གྱི་སོ་ནས་ཨ་ཕ་བསུ་བར་ཡོང་བ་
མཐོང་ནས། བུ་ཆེ་བས་ཨ་ཕ། ཁེད་ད་དུང་ངའྱི་ཁྱིམ་དུ་བཞུགས་དང༌། ཕོགས་གང་ལའང་ཐུགས་ ཁལ་མཛད་མྱི་དགོས་ཞེས་བཤད་པས། བུ་འབྲྱིང་བ་བྲེལ་འཚུབ་ལངས་ནས་ཕོ་རབ་ཚིག་ཐོག་དང་ འཕར་བ་རེས་ཐོག་ཟེར་སོལ་ཡོད་པས། ང་ཚོས་སྔར་གྱི་འདུམ་ཁ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ལས་སུས་ཀང་དེ་ལ་ རྒྱབ་འགལ་བྱེད་མྱི་ཆོག་ཟེར་ནས་ཨ་ཕ་ཁུར་ཏེ་འགོ་བར་བརྩམས་པ་ན། ནས་ཕུ་བོའྱི་ལམ་བཀག་སེ་ལས་བཟའ་མང་སྐྱྱིད། བ་ལ་བྱྱིས་པ་མང་ལ་ཁང་པ་ཡང་དོག་པས།
བུ་ཆུང་བ་དེ་གར་ཡོང་
ཟས་བཟའ་ཉུང་སྐྱྱིད་ཟེར་བ་ལྟར་ཕུ་བོ་འབྲྱིང་
ངེད་ཚང་ལ་འགོ་ཟེར་ནས་ཨ་ཕ་འཐེན་པའྱི་མོད་
ལ་རྒད་པོའྱི་བུའྱི་མནའ་མ་གསུམ་པོ་ཡང་ཡོང་ནས་སྒྱུག་པོ་སྙོར་བར་ཁ་རྩོད་བྱས།
དེ་ལྟར་ཁོ་ཚོ་
གཅྱིག་ལས་གཅྱིག་ལྷག་པའྱི་ངང་ནས་རྒད་པོ་སྙོར་ནས་ལོ་འགའ་འདས་པ་དང༌། ལོ་གཅྱིག་རྒད་ པོ་དུས་ཀྱི་མཐའ་མར་གྱུར་པས།
བུ་གསུམ་པོས་ཕ་ཡྱི་འདས་མཆོད་ཀང་བྱེད་ཁོམ་མ་བྱུང་བར།
སམ་ཆུང་འཕོག་རེས་བྱས་ཏེ། གཅྱིག་གྱིས་མྱི་གཏོང་ན་གཅྱིག་གྱིས་མྱི་གོད་ཅྱིང་ཆག་སོ་སློང་ཉེན་ ཡོད་སབས།
སྡེ་པའྱི་ནང་གྱི་མྱི་རྒན་པ་ཚོས་ཁོ་ཚོའྱི་བར་བཀག་སེ་ཁོད་ཚོས་ཕ་རྒན་གྱི་འདས་
མཆོད་བཟང་པོར་བསྒྲུབས་རེས།
ད་གཟོད་མྱི་རྣལ་མ་ཞྱིག་བདམས་ཏེ་རྱིན་པོ་ཆེ་བཙོངས་ནས་
དངུལ་མང་ཉུང་མེད་པར་བགོས་ན་གང་འད་འདུག་ཅེས་དྱིས་པར། ཁོ་ཚོས་དེ་ལྟར་བྱེད་པར་གོས་ འཆམས།
དེ་ནས་ཁོ་ཚོས་མྱུར་བར་འདས་མཆོད་བསྒྲུབས་རེས་མྱི་བོས་ཁེལ་བ་ཞྱིག་བཙལ་ནས་ 164
སམ་ཁ་འབྱེད་དུ་བཅུག་པར།
སམ་ནང་དུ་ཡོད་པ་ནྱི་ལོ་མང་རབས་ལ་ཕ་རྒན་གྱིས་སྣ་ཐ་དབུར་
བྱེད་ཀྱི་རོ་ལོག་ཅྱིག་ཡོད་པ་དེ་ཡྱིན་ནོ།
།སྐབས་དེར་རྱིན་པོ་ཆེ་ཉོ་མཁན་གྱི་མྱི་དེ་ཡང་སླེབས་
གཏྱིང་ནས་གཅེས་འདོད་མེད་པར།
ཁོང་གྱི་ལག་ཏུ་ཡོད་པའྱི་རྱིན་པོ་ཆེ་ཁོ་ནར་སེམས་ཤོར་བ་
འདུག་པས། ཁོས་ཤྱིན་ཏུ་ཕངས་པའྱི་ངང་ནས་ཨོ། ད་འཕྱིས་སོང༌། ཁོད་ཚོས་ཕ་རྒན་ལ་སེམས་ ཡྱིན་པས། རྱིན་པོ་ཆེ་འདྱི་ཁོད་ཚོ་སྤུན་གསུམ་གྱི་སྤོད་པ་ལ་ཡྱིད་མུག་ནས་རོ་རུ་གྱུར་པ་རེད་ཅེས་ ཤུགས་རྱིང་ནར་ནར་དུ་འདོན་བཞྱིན་བསྡད་པས་སྤུན་གསུམ་པོ་ཡང་མགོ་བོ་སྨད། སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅྱིང་འདུག་གོ །
བུ་རྒ
ྱིང་བ།
ས་འབྲ
ྱིང འབྲ བུ་
པ་ན ན་
ཕག་པ་གོད།
་བ་ནས་ཆུང་བ།
བུ་ཆུང་བ་ནས་རྒན ་པ།
ཁ་ཆེ་ཕ་ལུའི་འཇིག་རེན་ལས་འབས་རི་ལུགས་ཀི་བསབ་བ་ལས།
ཕ་མ་ཡློད་དུས་བཀའ་དྲིན་མ་བསམ་པར། །མེད་དུས་འགློད་པ་སྐེས་པ་ཐ་མའི་ཐ། །
འགློད་པ་དེ་ནི་ཕུགས་ནས་ཕུགས་སུ་འགློད། །ད་ལྟ་ས་སེང་འགློད་པ་དེ་ལས་མེད། །
གློན་པ་རིང་ན་གསར་པ་བཟློས་པས་ཆློག །མནའ་མ་མེད་ཀང་མནའ་མ་བསུས་པས་ཆློག །
འཚོལ་དགློས་བྱུང་ན་ཕ་མ་རེད་དློགས་མེད། །ཕ་མ་གཉིས་དང་མནའ་མ་བརེ་དློགས་མེད། ། འདྲ་འདྲའི་ཁློད་དུ་སློད་པ་ངློ་ཡང་ཚ། །
165
རྒྱལ་ཁ་དང་ཕམ་ཁ།
སློབ་བུ་པ་སངས་དློན་གྲུབ་ཀིས་བིས།
རྒྱལ་ཁ་ནྱི་འཇྱིག་རེན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ཁ་ཕོགས་ས་དང་ཕམ་ཁ་ནྱི་དེ་ལས་ལྡོག་སེ་འཛེམ་པའྱི་ཡུལ་
ཞྱིག་ཏུ་སྣང༌། འོན་ཀང་ཕན་གྱི་ལྟ་ཚུལ་ལ། མྱི་ཞྱིག་གྱི་འཚོ་བའྱི་ནང་རྒྱལ་ཁ་ནྱི་ཕམ་ཁ་ཚབས་ ཆེན་ཕོག་པ་ལས་ཐོབ་པ་ཞྱིག་ཡྱིན་པས། དགོས།
ང་ཚོས་རྒྱལ་ཕམ་ལ་ལྟ་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཞྱིག་འཛིན་
དེ་ཡང་རང་ཉྱིད་ལ་མོང་ཚོར་འདྱི་འད་ཞྱིག་ཡོད། གཞྱི་རྱིམ་འོག་མའྱི་སྐབས་སུ་ངའྱི་རྩྱིས་རྱིག་གྱི་
སྦངས་འབྲས་ནྱི་འཛིན་གྲྭའྱི་ནང་གྱི་ལེགས་ཤོས་ཤྱིག་ཡྱིན། སྐབས་དེ་དུས་ངའྱི་བསམ་པར། སློབ་
གོགས་གཞན་གྱིས་ང་ལ་འགན་མྱི་ཐུབ་སྙམ་ནས་སློབ་སྦོང་བྱེད་རྒྱུ་ཉྱིན་རེ་བཞྱིན་ལྷོད་གཡེང་ལ་
བཏང༌།
དེ་ནྱི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་ཚོའྱི་སྤོབས་པ་ཞྱིག་ཡྱིན་ལ་ཕམ་ཁའྱི་ས་བོན་ཞྱིག་ཀང་ཡྱིན་པས།
ཐེངས་ཤྱིག་རྩྱིས་རྱིག་བོ་རྒྱུགས་ལེན་སྐབས་ང་རང་ཞན་གས་སུ་སླེབས་འདུག
ང་དེར་ངོ་ཚ་སེ་
སློབ་གོགས་གཞན་གྱི་མདུན་དུ་ངོ་གདོང་ཡང་སོན་མྱི་ནུས་པར་གྱུར། ཕྱིས་སུ་ངས་ང་རྒྱལ་ནྱི་ཕམ་ ཁའྱི་རྩ་བ་ཡྱིན་པ་རོགས་བྱུང༌།
མྱི་སུ་ཡྱིན་ཡང་ཕམ་ཁ་ཁུར་འདོད་གཏན་ནས་མེད་ལ་དེར་ལྟ་
ཚུལ་ཅྱི་འད་ཞྱིག་འཛིན་དགོས་པ་ལ་མྱི་རེ་རེས་བསམ་བོ་ཟབ་མོ་ཞྱིག་གཏོང་དགོས།
སྤོབས་སེམས་ནྱི་རྒྱལ་ཁ་ཡྱི་ལམ་བུར་འཁྱིད་མཁན་ཡྱིན་ལ་ཕམ་ཁ་ཉོ་བའྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡྱིན།
ཕམ་ཁ་
ནྱི་མྱི་ཚང་མའྱི་བོ་སོ་འབྱེད་མཁན་དང་རྒྱལ་ཁའྱི་ལམ་བུར་འཁྱིད་མཁན་ཞྱིག་ཡྱིན་པ་རོགས་རེས། 166
བདག་གྱིས་རྩྱིས་རྱིག་ལ་ཧུར་ཐག་གྱིས་སྦངས་ཏེ་ལོ་མཇུག་སྐབས་གྲུབ་འབྲས་ལེགས་པོ་ཞྱིག་ ཐོབ་བྱུང༌། ངས་ངག་ནས་རང་དབང་མེད་པར་རྩྱིས་རྱིག་གྱི་བོ་རྒྱུགས་ལས་ཐོབ་པའྱི་ཕམ་ཁ་དེར་ ཐུགས་རེ་ཆེ། ཁེད་ཀྱིས་ཁོ་བོར་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་བགོད་ལམ་བཟང་པོ་ཞྱིག་བསན་བྱུང་ཞེས་སྨྲས།
ལོ་ཆུང་བྱྱིས་པ་ཚོས་རང་ཉྱིད་ལ་སྦངས་འབྲས་ལེགས་པོ་ཐོབ་དུས་རང་རློམ་སྤུ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་
ད་དུང་རང་གྱིས་རང་ལ་སྐུལ་ལག་བྱས་ཏེ་རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་འཐོབ་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས།
རང་ཉྱིད་ཀྱི་སྦངས་འབྲས་ཞན་ནའང་སྐྱོ་སྣང་མྱི་སྐྱེ་ལ་དཔའ་ཡང་མྱི་ཞུམ་པར་མུ་མཐུད་དུ་སེམས་ ཤུགས་ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱིས་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་གོམ་སྒ་དེ་མཚམས་འཇོག་བྱེད་མྱི་ཉན།
གང་ལྟར་ཀང་
ཕུགས་བསམ་བརན་པོ་ཞྱིག་ཡོད་ན་རྒྱལ་ཁར་ཡྱིད་ཚིམ་དང་ཕམ་ཁར་ཡྱིད་ཕམ་མེད་པར་རང་ ཉྱིད་ཀྱི་ཕུགས་བསམ་མངོན་འགྱུར་བྱེད་ཐུབ་བོ། ། སོབ་ཚན་འདིའི་ནང་དོན་སིང་པོ།
རྒྱུན་གཏན་མི་ཚེའི་བ་གཞག་ཏུ་རྒྱལ་ཕམ་ཅི་ཞིག་བྱུང་ན་ཡང་། རྒྱལ་ཕམ་ལས་གལ་ཆེའི་བསབ་བ་ལེན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ལྟ་ཚུལ་འཛིན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་རང་ཉིད་སློབ་ཆུང་སྐབས་རིས་རིག་ཡིག་ཚད་དང་འབེལ་
བའི་དློན་རྐེན་གིས་གསལ་པློར་བསན་ཡློད།
167
ང་དང་ཚགས་པར་དབར་གི་གཏམ་རྒྱུད།
ང་རང་གཞྱི་རྱིམ་བར་མའྱི་སློབ་མ་ཞྱིག་ཏུ་གྱུར་རེས། གཏམ་རྒྱུད་ཆུང་ཆུང་དེ་ཡྱིད་ལ་དན་གྱིན་འདུག ང་རང་གཞྱི་རྱིམ་འོག་མར་སྡོད་པའྱི་དུས་དེར།
དུས་རྒྱུན་དུ་གཞྱི་རྱིམ་འོག་མའྱི་སྐབས་ཀྱི་
གུང་གསེང་གྱི་དུས་ཚོད་བེད་སྤད་དེ་《ཕ་ཡུལ་
ཤེས་བྱའྱི་བང་མཛོད།》དང་《སྨྱུག་གསར།》སེང་གྱི་སློབ་མའྱི་བྲྱིས་རྩོམ་ལ་བལྟ་རྒྱུ་ནྱི་ང་རང་གྱི་ རྒྱུན་ལྡན་གྱི་གོམས་སོལ་ཞྱིག་ཏུ་གྱུར།
ཡྱིན་ན་ཡང་སྐབས་དེར་ང་རང་རྩོམ་ཡྱིག་ལ་བལྟ་རྒྱུར་
དགའ་བ་ལས་འབྲྱི་རྒྱུར་མྱི་དགའ་བའྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྩོམ་ཡྱིག་ཡག་པོ་ཞྱིག་འབྲྱི་མ་ཐུབ།
ཉྱིན་ཞྱིག་ལ། སློབ་གྲྭས་རྩོམ་ཡྱིག་འགན་སྡུར་བྱེད་རྒྱུའྱི་བར་ཐོ་སྦར་འདུག ང་ཚོའྱི་འཛིན་གྲྭའྱི་
སློབ་གོགས་མྱི་ཉུང་བ་ཞྱིག་གྱིས་ང་ལ“ཁོད་རྒྱུན་དུ་《ཕ་ཡུལ་ཤེས་བྱའྱི་བང་མཛོད།》དང་《 སྨྱུག་ གསར།》ལ་ལྟ་རྒྱུར་དགའ་བས། ད་ཐེངས་བྱ་དགའ་ལེན་ཐུབ་རྒྱུ་རེད”ཅེས་བཤད་པ་ན། ངས་ཀང་ ང་རྒྱལ་དང་བཅས་ཏེ་མགོ་བོ་ནང་གུག་བྱས།
ཉྱིན་འགའྱི་རེས་སུ།
ངས་བསམ་བོ་ཞྱིབ་མོ་ཞྱིག་
བཏང་ནས་རྩོམ་ཡྱིག་ཅྱིག་བྲྱིས་ཏེ་སློབ་གྲྭའྱི་ཤེས་ཡོན་ཚོགས་ཆུང་ལ་སྤད། ཕྱི་ཟླ་བཅུ་གཅྱིག་པའྱི་ཚེས་བཅུ་བཞྱི་སེ་བྱྱིས་པའྱི་དུས་ཆེན་གྱི་ཉྱིན་དེར། ཡག་པོ་ཐམས་ཅད་སློབ་གྲྭའྱི་སྦར་པང་ངོས་ལ་སྦར་འདུག
སློབ་མའྱི་བྲྱིས་རྩོམ་
ངའྱི་སེམས་ལ་དགེ་སློབ་ཡོངས་ཀྱིས་
ངའྱི་བྲྱིས་རྩོམ་ལ་བསྔགས་བརོད་བྱེད་ཁོ་ཐག་ཡྱིན་སྙམ་སེ་སྦར་པང་ངོས་སུ་རང་གྱི་བྲྱིས་རྩོམ་དེ་
བཙལ་མོད། འོན་ཀང་བྲྱིས་རྩོམ་དེ་གཏན་ནས་མཐོང་རྒྱུ་མ་བྱུང༌། 168
དེ་ནས་ངས་སློབ་གོགས་གཞན་གྱི་བྲྱིས་རྩོམ་རེ་རེ་ལ་བལྟས་པ་ན། བྲྱིས་རྩོམ་དེ་དག་གྱི་རོད་བྱེད་
ཚིག་དང་། བརོད་བྱ་མཚོན་སངས། མགོ་རྐང་སྒྱིག་སངས། བརོད་བྱའྱི་ནང་དོན་སོགས་ཕོགས་ གང་གྱི་ཆ་ནས་ཀང་ཡྱིད་དབང་འཕོག་པ་ཞྱིག་འདུག་པས། ངས་ད་གཟོད་རང་གྱི་བྲྱིས་རྩོམ་དེའྱི་
ཞན་ཆ་རོགས་ཏེ་ངོ་མདངས་ཀང་དམར་པོར་གྱུར། དུས་དེ་ནས་བཟུང༌། ངས་《ཕ་ཡུལ་ཤེས་བྱའྱི་ བང་མཛོད།》དང་《སྨྱུག་གསར།》ལ་ལྟ་སྐབས་སློབ་མའྱི་བྲྱིས་རྩོམ་ཁོ་ན་ལ་ལྟ་བའྱི་སོལ་དེ་བསྒྱུར་
ཏེ༑ རྩོམ་ཡྱིག་ཇྱི་ལྟར་འབྲྱི་དགོས་པའྱི་ཤེས་བྱའྱི་སྐོར་ལའང་ཞྱིབ་ཏུ་བལྟས་པས། ངའྱི་རྩོམ་རྩལ་ ནྱི་ཉྱིན་རེ་བཞྱིན་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་སེ། བསྔགས་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཏོ། །
ངའྱི་བྲྱིས་རྩོམ་ནྱི་ནམ་ཡྱིན་ཡང་དགེ་སློབ་རྣམས་ཀྱི་
ད་ལྟ་ཕྱིར་གཞྱི་རྱིམ་འོག་མའྱི་སྐབས་ཀྱི་དོན་དག་དེར་བསམ་བོ་རེ་བཏང་ཚེ། ཕོགས་གཅྱིག་མཐོང་ཡང་ཕོགས་གཅྱིག་མྱི་མཐོང་བ་དང༌།
གཅྱིག་མ་བཟུང་ན་མྱི་འགྱིག་པའྱི་གནས་ལུགས་དེ་རོགས་སོང༌། མཆན།
དངོས་གནས་
ཕོགས་གཅྱིག་བཟུང་ཡང་ཕོགས་
སློབ་ཚན་འདི་《ཆུང་འབིང་སློབ་མའི་སྦངས་རློམ་ཅློ་ཀའི་དྲུག་འགྱུར།》ནས་བདམས་ཏེ་བཟློ་བཅློས་ཕན་བུ་བས་པ་
ཡིན། ལྷུན་གྲུབ་རིག་འཛིན་གིས་བིས།
169
ནམ་དུས་སྐྱིད་ཤོས།
ཞི་བདེ་ཟླ་བ།
དེ་ཡང་སའྱི་གོ་ལའྱི་འཁོར་འགོས་ལ་བརེན་ནས་དུས་བཞྱིའྱི་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞྱིན་པ་ ནྱི་ཚན་རྱིག་གྱི་མེ་ལོང་ལས་འཇལ་མྱི་དགོས་པར། འཛམ་གྱིང་ཁྱིམ་ཚང་འདྱིའྱི་ནང་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ བཞྱིན་པའྱི་འགོ་བ་མྱིའྱི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱིས་མྱིག་མཐོང་ལག་ཟྱིན་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞྱིག་རེད། དེར་བརེན།
དུས་བཞྱིའྱི་ཟོ་ཆུན་བར་མཚམས་མེད་པར་འཁོར་བའྱི་དཔྱྱིད་ཀ་དང༌། དབྱར་ཁ། སོན་ཁ། དགུན་ ཁ་འདྱི་དག་གྱི་ནང་ནས་ནམ་དུས་སྐྱྱིད་ཤོས་ནྱི་དཔྱྱིད་ཀ་རེད་ཅེས་བརོད་ཆོག་ལ།
ལྷག་པར་དུ་
འཛམ་གྱིང་གྱི་དངོས་པོའྱི་གཤྱིས་ལུགས་བརོད་པའྱི་མཚན་ཉྱིད་སྨྲ་བ་དེ་ཚོས”ལོ་གཅྱིག་གྱི་འཆར་
གཞྱི་ནྱི་དཔྱྱིད་ཀར་རག་ལས།”
ཞེས་བཤད་པ་ལ་བརེན་ནས་དཔྱྱིད་ཀ་ནྱི་འཆར་གཞྱི་འདྱིང་ས་
དང༌། དཔྱྱིད་ཀ་ནྱི་ཕུགས་བསམ་གྱི་མྱུ་གུ་སྨྱིན་ས། དཔྱྱིད་ཀ་ནྱི་བྱ་བ་ཀུན་གྱི་འཇུག་སོ། དཔྱྱིད་ཀ་ ནྱི་ཞྱི་བདེའྱི་ལམ་ལ་འཁྱིད་པའྱི་ལམ་འདེན། མདོར་ན་དཔྱྱིད་ཀ་ནྱི་ཕུན་ཚོགས་སྡེ་བཞྱིའྱི་དཔལ་
ཡོན་སྩོལ་བའྱི་མ་མ་རེད། ད་དུང་ཞྱིང་པ་ཚོར་མཚོན་ན། དཔྱྱིད་ཀ་ནྱི་ཁོ་ཚོའྱི་རེ་སྒུག་གྱི་མྱིག་ཟུང་ གཏོད་ཡུལ་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་ཆོད་སེམས་ཀྱི་ས་ཞྱིང་ལ་ལོ་ལེགས་ག་འད་འབྱུང་མྱིན་ནྱི་དཔྱྱིད་ ཀ་ཞེས་པའྱི་ཡྱིག་འབྲུ་འདྱི་གཉྱིས་ལ་རག་ལས།
གཞན་ཡང་འབྲོག་པ་ཚོར་མཚོན་ན། ཁོ་ཚོ་ནྱི་གདོད་མའྱི་འཚོ་བར་རོལ་བའྱི་དབང་གྱིས། རྩྱིས་ རྱིག་པ་སྨྲ་བ་དང༌།
ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཚོས་སོལ་རྒྱུན་རྱིག་གནས་ལ་ཉམས་ཞྱིབ་བྱེད་སྐབས་ཁོ་ཚོའྱི་
ཞྱིབ་འཇུག་བྱེད་ཡུལ་ནྱི་འབྲོག་པ་ཆགས་ཡོད་མོད། དེ་བས་འབྲོག་པ་དག་གྱིས་ཀང་ར་ནོར་ལུག་ 170
གསུམ་གྱི་ཤ་ཤེད་རྒྱས་མྱིན་དང་བགང་བྱ་གཅྱིག་དང་ཡང་ན་མྱི་ཚེ་གཅྱིག་གྱི་རྩྭ་ཐང་གྱི་འཚོ་བ་ག་
འད་ཞྱིག་ལོངས་སུ་སྤོད་མྱིན་ནྱི་དཔྱྱིད་ཀའྱི་ཀུན་སློང་ཁོ་ནའོ། ། ད་དུང་འགོ་བ་མྱིའྱི་ཁྱིམ་གཞྱི་དེ་ཕར་ཞོག
ལྷའྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱྱིན་དང་ཚངས་པ། ཁབ་འཇུག་
གནང་བའྱི་ཚན་རྱིག་པ་ཚོ་ལ་མཚོན་ནའང༌།
“ནམ་དུས་སྐྱྱིད་ཤོས་ནྱི་གང་རེད”ཅེས་དྱི་རགས་
སོགས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་ཚོགས། ཉྱི་ཟླ་སྐར་གསུམ་ལ་འཚོལ་ཞྱིབ་དང་བརག་དཔྱད་ཞྱིབ་འཇུག་ དམར་པོ་ཞྱིག་ཁོ་ཚོར་བཀོད་ཚེ།
ཁོ་ཚོས་བོ་ཐག་རྦད་ཆོད་ཀྱིས”དཔྱྱིད་ཀ་རེད”ཅེས་བརོད་ཁོ་
ཐག་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནྱི་མཁས་པའྱི་དབང་པོའམ་ཆོས་ཀུན་མ་ལུས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའྱི་མ་ཧཱ་པནྱིཏ་ ཆེན་མོ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་འདྱི་ལྟར་གསུངས་མོང་སེ། “གོག་མ་མྱིག་མེད་བདེ་བའྱི་ཆེད་ དུ་རྒྱུག །ས་འབུ་རྐང་མེད་བདེ་བའྱི་ཆེད་དུ་རྒྱུག
།མདོར་ན་འཇྱིག་རེན་ཐམས་ཅད་བང་འགན་
ནས། །གཅྱིག་ལས་གཅྱིག་ལྷག་བདེ་བའྱི་ཆེད་དུ་རྒྱུག །” ཅེས་ལེགས་བཤད་འདྱི་ལ་བརེན་ནས་
ཁོ་ཚོར་ཞྱིབ་འཇུག་བྱས་ཚེ་ཁོ་ཚོའྱི་འཚོལ་སྙེག་དེའང་བདེ་བ་དང་མཛེས་སྡུག་འབའ་ཞྱིག་ལས་མ་
འདས། དེ་ལྟ་བས་ན་བདེ་བའྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནྱི་དགེ་བ་ཤ་སག་ཡྱིན་པའྱི་ཕྱིར་འོ ་ན་ཁོ་ཚོས་འཚོལ་ སྙེག་དང་བདེ་བའྱི་མགོ་འཛུགས་ས་ནྱི་དཔྱྱིད་ཀ་དང༌། ཐོག་མའྱི་འཆར་གཞྱི་དེ་ཡྱིན་པ་སྨོས་མེད་ རེད།
ཡང་བསམ་བོ་བཞྱི་གསུམ་བཅུ་གཉྱིས་བཏང་ནས་བརོད་ན་ཐར་པ་དང་དོན་གྱིས་གྲུབ་ཡོད་པའྱི་ ཐམས་ཅད་མཁེན་པའྱི་གོ་འཕང་གཉེར་བའྱི་ནང་པའྱི་རེས་འཇུག་པ་ཚོར་མཚོན་ནའང༌། དཔྱྱིད་
ཀ་ནྱི་རྣམ་མཁེན་དང་སོང་ཉྱིད་ཀྱི་མྱི་བསླུ་བའྱི་ལམ་ལ་འདེན་པའྱི་དེད་དཔོན་ཞྱིག་ཡྱིན་པ་ཁོ་
ཚོས་དན་རྒྱུ་ཡྱིན་པ་ཨ་ཅང་ཅང༌།
དངོས་པོ་དང་རང་བྱུང་གྱི་ཆོས་ཉྱིད་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་
བརོད་ཚེ་དགུན་ཁ་འདས་མ་ཐག་ཏུ་དཔྱྱིད་ཀ་ཡྱིན།
དེ་ཡྱིས་ཁོ་ཚོའྱི་བོ་ངོར་ཡང“ལྟ་བ་བཀར་
བཏགས་ཀྱི་ཕག་རྒྱ་བཞྱི”ཡྱི་ནང་གྱི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མྱི་རག་པ་ཞེས་པའྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་ ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་དན་འོ ང་ངེས་རེད། དེའྱི་རྐྱེན་གྱིས་ནང་པའྱི་རེས་འཇུག་པ་ཚོས་དཔྱྱིད་ཀ་ནྱི་ སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་པའྱི་ཅོང་སྒ་རུ་ཏན་ཏན་ངོས་འཛིན་བྱེད་ངེས། སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་དང་ཞུ་དག་གཏོང་བ་ནྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་རེད།
དཔེར་ན་སྐབས་འདྱིར་
སྤོད་འཇུག་ལས། “སེམས་ཀྱི་གསང་འདྱི་མ་ཤེས་ན། །བདེ་ཐོབ་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་འདོད་ཀང༌། །དེ་ དག་དོན་མེད་གྱི་ནར་འཁམས།
།”ཞེས་པའྱི་འབེལ་གཏམ་འདྱི་ལ་བརེན་ནས་སྱིད་པ་གསུམ་གྱི་ 171
སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་གང་ཡྱིན་ནའང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནྱི་ཀུན་གྱིས་མཁེན་གསལ་རེད། འོ་ ན་དཔྱྱིད་ཀའྱི་ནམ་ཟླ་གཙང་མ་འདྱི་ཡྱིས་སེམས་ལ་གོགས་དང་ཕན་འདོགས་པའྱི་ཕྱིར། ནམ་དུས་སྐྱྱིད་ཤོས་ནྱི་དཔྱྱིད་ཀའྱི་ནམ་ཟླ་ཉག་གཅྱིག་ཡྱིན། འོ་ན།
ལྷག་བསམ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་པའྱི་གོགས་པོ་ཚོ།
དཔྱྱིད་ཀ་ཡྱིན་ནམ།
172
དེ་བས་
ཁོད་ཚོའྱི་ནམ་དུས་སྐྱྱིད་ཤོས་ནྱི་
ཟུར་བཀོད།
རགས་འཇུག་དཀའ་གནད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་། ན་མོ་མཉྫུཤྱི་ཡེ། །རྒྱལ་ཀུན་མཁེན་པའྱི་ཡེ་ཤེས་དཔྱྱིད། །གཞོན་ནུའྱི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་རོལ་པ། །རེ་ བཙུན་བརན་པའྱི་འཁོར་ལོ་དང༌། །དབྱེར་མེད་བ་མའྱི་ཞབས་བཏུད་ནས། །མཁས་མཆོག་ཐོན་མྱིའྱི་ ཐུགས་མཚོ་ལས། །བྱུང་བའྱི་བར་སྤོད་ཕྱི་མོ་མཆོག །རགས་ཀྱི་འཇུག་པའྱི་སྙྱིང་པོའྱི་དོན། །མདོར་ བསྡུས་ཚིག་གྱིས་གསལ་བར་བྱ།
།སྤྱིར་ན་དབྱངས་མོ་གསལ་བྱེད་ཕོ།
།དེ་ཕྱིར་ཀཱ་ལྱི་སུམ་ཅུ་
པོ། །ཕོ་ཡྱི་ཡྱི་གེ་འབའ་ཞྱིག་ལ། །ནང་གསེས་སྡེ་ཚན་ལྔར་དབྱེ་སེ། །ཀ་ཅ་ཏ་པ་ཙ་རྣམས་ཕོ། །ཁ་ཆ་ ཐ་ཕ་ཚ་མ་ནྱིང༌། །ག་ཇ་ད་བ་ཛ་ཝ་ཞ། །ཟ་འ་ཡ་ཤ་ས་རྣམས་མོ། །ང་ཉ་ན་མ་ཤྱིན་ཏུ་མོ། །ར་ལ་ཧ་ ཨ་མོ་གཤམ་སེ། །ཨ་ནྱི་མཚན་མེད་ཅེས་ཀང་བྱ། །
སྔོན་འཇུག་ལྔ་ཡྱི་བ་ཡྱིག་ཕོ། །ག་ད་མ་ནྱིང་འ་མོ་ཡྱིག །མ་ནྱི་ཤྱིན་ཏུ་མོ་ཡྱིན་ནོ། །དེ་རྣམས་གང་ལ་
གང་འཇུག་ན། །ཕོ་ཡྱིག་བ་ནྱི་ཀ་ཅ་ཏ། །ཙ་ག་ང་ཇ་ཉ་ད་ན། །ཛ་ཞ་ཟ་ར་ཤ་སར་འཇུག །མ་ནྱིང་ ག་ནྱི་ཅ་ཏ་ཙ། །ཉ་ད་ན་ཞ་ཟ་ཡ་ཤ །སར་འཇུག་མ་ནྱིང་ད་ཡྱིག་ནྱི། །ཀ་པ་ག་བ་ང་མར་འཇུག །མོ་
ཡྱིག་འ་ནྱི་ག་ཇ་ད། །བ་ཛ་ཁ་ཆ་ཐ་ཕ་ཚར། །ཤྱིན་ཏུ་མོ་ཡྱི་མ་ཡྱིག་ནྱི། །ཁ་ཆ་ཐ་ཚ་ག་ཇ་ད། །ཛ་ང་ཉ་ ན་རྣམས་ལ་འཇུག །
ཇྱི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། །ཕོ་ནྱི་སྒ་རྩོལ་དག་པར་འཇུག །མ་ནྱིང་རན་པར་འཇུག་པ་ཡྱིན། །མོ་ ནྱི་ཞན་པའྱི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། །ཤྱིན་ཏུ་མོ་ནྱི་མཉམ་པས་སོ། ། ཅྱི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན།
།ཐོག་མར་འདྱི་ལྟར་ཤེས་དགོས་ཏེ།
།ལས་གང་ཞྱིག་ལ་བྱེད་པ་
པོ༑ ༑གཞན་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡྱི། །དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱེད་པོ་དང༌། །དེ་ཡྱི་བྱེད་པ་གཉྱིས་ པོ་ནྱི། །དངོས་པོ་བདག་ཡྱིན་བྱ་ཡུལ་དང༌། །བྱ་བ་གཉྱིས་པོ་དངོས་པོ་གཞན། །དེ་བཞྱིན་བྱེད་པ་
པོ་གཞན་དང༌། །དངོས་སུ་འབྲེལ་མྱིན་ཇྱི་ལྟར་ཡང༌། །བྱ་བ་བྱས་ཟྱིན་འདས་པ་དང༌། །བྱ་བ་བྱེད་ འགྱུར་མ་འོངས་དང༌། །བྱེད་བཞྱིན་པ་ནྱི་ད་ལྟ་བ། །དེ་ཕྱིར་དུས་གསུམ་དབྱེ་བས་ནྱི། །བྱེད་ལས་ 173
དང་འབྲེལ་ངག་གྱི་ནྱི། །སྦོར་བ་ཀུན་ལ་ཁབ་པ་ཡྱིན། །བདག་གཞན་དབྱེ་བས་དེ་ཙམ་དུ། །ཁབ་ པ་མྱིན་ཡང་བྱེད་པོ་དང༌། །བྱ་ཡུལ་བསྡུ་ཕྱིར་དབྱེ་བ་དེ། །མཛད་ནས་བདག་གཞན་དང་འབྲེལ་ བའྱི། །བྱ་བྱེད་རྣམས་ཀང་དེ་ཁོངས་བསྡུས། །
དེས་ན་དུས་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ། །བདག་གཞན་དབྱེ་བས་མ་ཁབ་པ། །བསྡུ་བའྱི་དོན་དུ་ཤེས་དགོས་
པར།
།གསུངས་ཀང་སྔོན་འཇུག་འ་ཡྱིག་སྐབས།
པོ་བདག་ལའང་འཇུག་པ་མཐོང༌།
།བྱེད་ལས་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ཡྱི། །དངོས་
།དེ་ལྟར་ངེས་ནས་ཕོ་ཡྱིག་བ།
།བསྒྲུབས་སོ་ལྟ་བུ་འདས་པ་
དང༌། །བསྒྲུབ་བྱའྱི་ལྷ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་སོགས་དངོས་པོ་གཞན་ལ་འཇུག །མ་ནྱིང་ག་ད་ གཉྱིས་པོ་ནྱི། །གཅོད་པ་པོ་དང་གཅོད་པར་བྱེད། །གཅོད་པར་འགྱུར་དང་དཀྲྱི་བ་པོ། །དཀྲྱི་བར་
བྱེད་དང་དཀྲྱི་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་དངོས་པོ་བདག་དོན་དང༌། །གཅད་བྱའྱི་ཤྱིང་དང་གཅད་ པར་བྱ། །དཀྲྱི་བྱའྱི་སྣལ་མ་དཀྲྱི་བར་བྱ། །ཞེས་སོགས་དངོས་པོ་གཞན་དོན་དང༌། །གཅོད་བཞྱིན་པ་
དང་དཀྲྱི་བཞྱིན་པ། །ཞེས་སོགས་ད་ལྟ་བསྒྲུབ་ཆེད་འཇུག །མོ་ཡྱིག་འ་ནྱི་འཆད་པ་པོ། །འཆད་པར་
བྱེད་དང་འཆད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་དངོས་པོ་བདག་དངོས་དང༌། །འགོ་བ་པོ་དང་འགོ་བར་ བྱེད། །ཅེས་སོགས་བདག་དོན་ཕལ་པ་དང༌། །འཁྱིལ་ལོ་ཞེས་སོགས་ད་ལྟ་དང༌། །འཁྱིལ་བར་འགྱུར་ སོགས་མ་འོངས་འཇུག །ཤྱིན་ཏུ་མོ་ཡྱི་མ་ཡྱིག་ནྱི། །བདག་གཞན་དུས་གསུམ་མཉམ་པར་འཇུག །
འོན་ཀང་བྱེད་པོ་གཞན་དངོས་དང༌། །འབྲེལ་བའྱི་འདས་ལ་འའྱི་སྔོན་འཇུག །མེད་པར་ངེས་ཤྱིང་ ག་ད་ཉུང༌། །ད་ལྟ་བ་ལ་བའྱི་སྔོན་འཇུག །ཉུང་ཞྱིང་མགོ་ཅན་ད་ལྟ་བར། །བས་འཕུལ་མེད་པར་ངེས་
པ་ཙམ། །གཞན་ཡང་བས་འཕུལ་ཅན་ཕལ་ཆེར། །བྱེད་པ་པོ་ནྱི་ད་ལྟ་དང༌། །བྱ་ཡུལ་མ་འོངས་པར་
བསྡུས་ནས། །འདས་ལ་བས་འཕུལ་ཡང་འཇུག་ཡོད། །ད་ལྟ་བ་ལ་གཉྱིས་ཀ་མེད། །མ་འོངས་འཕུལ་ ཡོད་ཡང་འཇུག་མེད། །སྐུལ་ཚིག་འཕུལ་མེད་ཡང་འཇུག་ཡོད། ཚིག་ལ། །ས་རྐྱང་སྦར་བས་འཐུས་པའང་ཡོད། །
།སྐབས་འགར་འདས་དང་སྐུལ་
རེས་འཇུག་ཡྱི་གེ་བཅུ་པོ་ཡྱི། །ག་ད་བ་ས་བཞྱི་རྣམས་ཕོ། །ང་མ་འ་གསུམ་མོ་ཡྱིན་ཅྱིང༌། །ན་ར་ལ་
གསུམ་མ་ནྱིང་སེ། །མྱིང་གཞྱིའྱི་ཡྱི་གེ་ཀུན་ལ་འཇུག །ཇྱི་ལྟར་འཇུག་ཚུལ་གཉྱིས་ཡྱིན་ཏེ། །དང་པོ་
སྒ་ཡྱི་འཇུག་ཚུལ་ནྱི། །ཕོ་ཡྱི་ག་ཡྱིག་ཡང་འཇུག་ཅན། །སྐྱེས་བུ་རབ་དང་ཕོ་ཡྱིག་བ། །ཡང་འཇུག་ ཅན་ནྱི་སྐྱེས་བུ་འབྲྱིང༌། །ག་བ་ཡང་འཇུག་མེད་པ་དང༌། །ད་སའྱི་མཐའ་ཅན་ཐ་མ་སེ། །དག་པ་
ཕོ་ལའང་ནང་གསེས་ཀྱི། །དག་ཞན་བར་མ་གསུམ་དུ་དབྱེ། །དེ་བཞྱིན་ཞན་པ་མོ་ལ་ཡང༌། །ནང་ 174
གསེས་དག་ཞན་གཉྱིས་དབྱེ་སེ། །ང་མ་ཡང་འཇུག་ཅན་མོ་དང༌། །ང་མ་ཡང་འཇུག་མེད་པ་དང༌། །འ་ མཐའ་ཅན་རྣམས་ཤྱིན་ཏུ་མོ། །བར་མ་མ་ནྱིང་ན་ར་ལ། །ཡང་འཇུག་ཡོད་དམ་མེད་ཀང་རུང༌། །མྱིང་ གཞྱི་ཕོ་ཡྱིག་མཐར་ཡོད་དང༌། །མྱིང་གཞྱི་མ་ནྱིང་རེས་སུ་ནྱི།
།ཡང་འཇུག་དང་བཅས་ཞུགས་
པ་ན། །དག་དང་འཕད་པས་དག་པར་འགྱུར། །མྱིང་གཞྱི་མོ་ཡྱིག་རེས་སུ་ནྱི། །ཡང་འཇུག་མེད་
པར་ཞུགས་པ་ན། །ཞན་དང་འཕད་པས་ཞན་པར་འགྱུར། །དེ་གཉྱིས་འགྱུར་བ་མ་ནྱིང་ཡྱིན། །མྱིང་ གཞྱི་མོ་ཡྱིག་རེས་སུ་ནྱི། །ཡང་འཇུག་དང་བཅས་ཞུགས་པ་ན།
།དག་ཞན་གཉྱིས་ཀའྱི་ཆ་ལྡན་
ཕྱིར། །མཚན་གཉྱིས་མ་ནྱིང་ཞེས་སུ་གགས། །མྱིང་གཞྱི་མ་ནྱིང་རེས་སུ་ནྱི། །ཡང་འཇུག་མེད་པར་ ཞུགས་པ་ན། །དག་ཞན་གང་དུའང་མྱི་འགྱུར་བས། །མཚན་མེད་མ་ནྱིང་ཞེས་སུ་འདོད། ། གཉྱིས་པ་དོན་ལ་གཉྱིས་ཡོད་པའྱི།
།སྔ་མ་གང་ལྟར་འགྱུར་བ་ནྱི། །རེས་འཇུག་གང་ལ་ཞུགས་པ་
ཡྱི༑ ༑མྱིང་དེས་བདག་གཞན་སོགས་གང་སོན། །ཕལ་ཆེར་མྱིང་དེའྱི་སྔོན་འཇུག་གྱི །ནུས་པར་
སྦར་ནས་རོགས་པར་བྱ། ། ཕྱི་མ་ཇྱི་ལྟར་འགྱུར་བ་ནྱི། བཞྱིན་དུ།
།རེས་འཇུག་ཕོ་ཡྱིས་ཕོ་ཡྱིག་གྱི
།མྱིང་མཐའ་གཞན་དངས་དེ་
།མོ་ཡྱིས་མོ་ཡྱི་མྱིང་མཐའ་དང༌། །མ་ནྱིང་གྱིས་ནྱི་མ་ནྱིང་དངས།
།དེ་རྣམས་རགས་
མཚུངས་འདེན་ཚུལ་ཏེ། །བརོད་བདེ་འདེན་པའང་ཤྱིན་ཏུ་མང༌། །གཞན་ཡང་མྱིང་མཐའ་དེ་ཉྱིད་
ཀྱིས། །རགས་མཚུངས་པའམ་སྒ་མཐུན་པའྱི། །རྣམ་དབྱེ་བརྒྱད་དང་སླར་བསྡུ་སོགས། །སྔ་མའྱི་ ཤུགས་དང་མཐུན་པར་འདེན། །དེ་དག་ནང་གསེས་གང་འཇུག་ནྱི། །རྣམ་དབྱེའམ་ཕད་བཅས་མྱིང་ ཚིག་དེའྱི། །མཐའ་སྦར་མྱིང་དོན་ལས་ཤེས་བྱ། །དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཙམ། །བརོད་པ་རྣམ་
དབྱེ་དང་པོ་སེ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ཀ་བ་བཞྱིན། །གསལ་བྱེད་བོད་ཀྱི་སྐད་ལ་ཉུང༌། །ལས་དང་བྱ་ ཡུལ་དོན་གཅྱིག་སེ། །དེ་ལྟའྱི་བྱ་བའྱི་ཡུལ་ཞྱིག་ལ། །བྱ་བ་བྱས་པར་སོན་པ་ལ། །གཉྱིས་པ་ལས་སུ་
བྱ་བ་དང༌། །གཉྱིས་པའྱི་ནང་ཚན་དེ་ཉྱིད་དང༌། །བཞྱི་པ་དགོས་ཆེད་གསུམ་འད་ཡང༌། །བྱ་བ་བྱས་ པས་བྱ་བའྱི་ཡུལ། །དེ་འམ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ལ། །ཕན་ཐོགས་མེད་ན་གཉྱིས་པ་སེ། །དཔེར་ན་ཤར་
དུ་འགོ་ལྟ་བུ། །ཕན་ཐོགས་ཡོད་ན་བཞྱི་པ་སེ། །དཔེར་ན་སློང་ལ་སྦྱིན་ལྟ་བུ། །ཕན་ཐོགས་མེད་ཀང་ བྱ་ཡུལ་དང༌། །བྱ་བ་ངོ་བོ་གཅྱིག་ཡྱིན་ན། །གཉྱིས་པའྱི་ནང་ཚན་དེ་ཉྱིད་དེ། །དཔེར་ན་ལྷ་རུ་གསལ་
ལྟ་བུ། །གང་ཞྱིག་གང་ལ་བརེན་པའམ། །གནས་དང་ཡོད་པའྱི་དོན་ཙམ་ལས། །བྱ་བ་གཏན་ནས་ མྱི་བྱེད་ན། །རྣམ་དབྱེ་བདུན་པ་གནས་གཞྱི་སེ། །དཔེར་ན་སེང་དུ་མྱི་ཡོད་ལྟར། །ཚེ་སྐབས་གཉྱིས་ 175
དང་དོན་འད་ན། །བདུན་པའྱི་ནང་ཚན་ཚེ་སྐབས་ཏེ། །དཔེར་ན་མཆུ་ཟླ་ཤར་བ་ན། །ཆོ་འཕྲུལ་དུས་
ཆེན་ཚུགས་ལྟ་བུ། །རྣམ་དབྱེ་གཉྱིས་བཞྱི་བདུན་པ་དང༌། །དེ་ཉྱིད་ཚེ་སྐབས་གསལ་བྱེད་སྒ། །སུ་ར་
རུ་དུ་ན་ལ་ཏུ། །ཡྱིན་ཞྱིང་ཕལ་ཆེར་ལ་སྒ་དང༌། །མཐུན་པས་ལ་དོན་རྣམ་དབྱེའང་ཟེར། །འོན་ཀང་ ན་ལ་དེ་ཉྱིད་ལ། །མྱི་འཇུག་སྨྲ་བའྱི་སོ་ལས་གསུངས། །
རྣམ་དབྱེ་གང་ལ་སྦོར་ཡུལ་དེས། །ཉེ་འགངས་གང་དུ་བྱ་བ་ཞྱིག །བྱས་ན་གསུམ་པ་བྱེད་སྒ་ སེ༑ ༑དཔེར་ན་བདག་གྱིས་བཤད་ལྟ་བུ། །བྱ་བ་གཏན་ནས་མྱི་བྱེད་པར། །སྔ་ཕྱི་འབྲེལ་བྱེད་ཙམ་ སོན་ན། །རྣམ་དབྱེ་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒ་སེ། །དཔེར་ན་བདག་གྱི་མྱིག་ལྟ་བུ། །རྣམ་དབྱེ་གསུམ་དྲུག་ གསལ་བྱེད་སྒ། །ས་མཐའ་ཡོད་དང་མེད་པ་ཡྱི། །གྱི་ཀྱི་གྱི་འྱི་ཡྱི་ལྔ་ཡྱིན། །གང་ཞྱིག་གང་ལས་བྱུང་ བ་འམ། །བྱེ་དང་ལྷུང་བའྱི་དོན་ལྡན་ན། །རྣམ་དབྱེ་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཏེ། །དཔེར་ན་ཞལ་ནས་ཐོས་ ལྟ་བུ། །གསལ་བྱེད་སྒ་ནྱི་ནས་ལས་ཏེ། །དགར་དང་སྡུད་པའང་ལྔ་པར་གཏོགས། །གཞན་ཡང་ཚིག་ དོན་གོང་འོག་ཏུ། །བསྡུ་རྒྱུ་ཡོད་ན་སྡུད་པའྱི་སྒ། །དང་དང་ཀང་ཡང་འང་སོགས་སྦོར། །རྣམ་གངས་ དུ་མས་དོན་བསྐྱར་ན། །འབྱེད་སྡུད་སྒ་འཇུག་དགག་པ་དང༌། །བདག་དོན་ཡོད་ན་ཐོག་མཐའ་ རུ༑ ༑པ་སྡེའྱི་རགས་རྣམས་ཅྱི་རྱིགས་འཇུག །རྒྱན་དུ་གྱུར་པའྱི་ཚིག་ཕད་ཀང༌། །དོན་ལ་བསྙེགས་ ས་ཡོད་ན་སྦོར། །དེ་བཞྱིན་བསན་བྱ་ལྷག་ཡོད་ན། །ལྷག་བཅས་སྒ་སྦོར་ཚིག་དོན་ནྱི། །རོགས་ན་ སླར་བསྡུའྱི་སྒ་རྣམས་སྦོར། །
དགོས་པ་ཅྱི་ཕྱིར་འཇུག་ཅེ་ན། །མོ་ཡྱིག་དབྱངས་དང་མྱི་ལྡན་ན། །ཕོ་ཡྱིག་གསལ་བྱེད་བརོད་མྱི་ ནུས། །དེ་ཕྱིར་དབྱངས་ལྔར་བཞེད་པ་བདེ། །ཕོ་ཡྱིག་དབྱངས་ལྡན་དེ་དག་ལའང༌། །རེས་འཇུག་ བཅུ་པོ་མ་ཞུགས་ན། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སོན་པའྱི། །མྱིང་དང་དོན་གྱི་ཁད་པར་རྣམས། །སོན་ པའྱི་ཚིག་དང་དོན་ལྡན་པའྱི། །ངག་གྱི་བརོད་པ་ཡོད་མྱིན་ཏེ། །ཡྱི་གེའྱི་ཁོངས་ནས་མྱིང་དབྱུང་ ཞྱིང༌། །མྱིང་གྱི་ཁོངས་ནས་ཚིག་ཕྱུང་ནས། །ཚིག་གྱིས་དོན་རྣམས་སོན་པས་སོ། །མྱིང་ཚིག་བརོད་ པ་མེད་ན་ནྱི། །ཐུན་མོང་ཐུན་མོང་མ་ཡྱིན་པའྱི། །ཤེས་བྱ་སོན་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །
དེ་ཕྱིར་འཕགས་ཡུལ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །རེས་སུ་འབྲངས་ནས་གསུངས་པ་འདྱི། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་ རོགས་གྱུར་ཅྱིག །ཚིག་གྱི་སྒ་ཙམ་འད་ན་ཡང༌། །དོན་ལ་ཁད་པར་ཤྱིན་ཏུ་ཆེ། །དེ་ཕྱིར་བར་དག་ ལ་བརེན་ནས། །མ་ནོར་དོན་རྣམས་འཚོལ་བ་གཅེས། །དོན་ལ་མྱི་རོངས་རོངས་པ་ཡང༌། །ལུགས་ འདྱིར་མཁས་མྱིན་གྱིས་བྱེད་དེ། །སྒ་ཤེས་དོན་ལ་མྱི་རོངས་ཞེས། །མཁས་པའྱི་གསུང་ལ་ཡོངས་ སུ་གགས། །འདྱི་ལ་མ་སྦངས་རོངས་ཚོད་ཀྱིས། །འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའྱི་གྲྭར་འཇུག་པ། །ཝ་སྐྱེས་ 176
སེང་ལྤགས་གོན་པ་བཞྱིན། །ནམ་ཞྱིག་རེས་ངན་གསལ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་བོ་གསལ་དོན་གཉེར་ རྣམས། །རགས་འཇུག་དཀའ་གནད་གཟུགས་བརན་ཀུན། །གསལ་བར་འཆར་བའྱི་མེ་ལོང་ འདྱིར། །ལ་འུར་གཟྱིགས་མོར་སྤོན་དང་ཀེ། །འདྱི་ལ་ནོངས་པའྱི་ཚོགས་མཆྱིས་ན། །གཟུར་གནས་ མཁས་པའྱི་སྤན་སྔར་འཆགས། །ཅུང་ཟད་འབད་ལས་ཐོབ་པའྱི་དགེས། །ཀུན་གྱིས་འདྱི་དོན་ རོགས་པར་ཤོག །
177