Issuu

བརྡ་འཕྲིིན་འཕྲུལ་ལས་ཀྱིི་སློོབ་ཁྲིིད་རྩ་འཛིིན། (འཛིན་རིམ་བཞི་པ་ནས་བརྒྱད་པ་བར།)

ཤེེས་རིིག་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་འགྲེེམས་ཞུས། ༢༠༢༥

སྤྱིི་ཁྱབ་འགན་འཛིིན།

བསྟན་འཛིིན་པདྨ། (ཤེེས་ལྷན་འགན་འཛིིན།)

བོོད་སྒྱུར་བ།

བསྟན་འཛིིན་སྐལ་བཟང་།

རྩོོམ་སྒྲིིག་འགན་འཁུར་བ། ཞུ་དག་པ།

དེེབ་གཟུགས་ཇུས་འགོོད་པ། དཔར་ཐེེངས་དང་པོོ། དཔར་གྲངས།

དགེེ་འདུན་དོོན་ཡོོད།

དགེེ་འདུན་དོོན་ཡོོད། ངག་དབང་བསྟན་འཛིིན། བཀྲ་ཤིིས་དོོན་གྲུབ། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༢༥ ༣༥༠

བརྡ་འཕྲིིན་འཕྲུལ་ལས་ཀྱིི་སློོབ་ཁྲིིད་རྩ་འཛིིན་གྱིི་བསྐྱར་ཞིིབ་དང་གཏན་འབེེབས་ཚོོགས་ཆུང་གིི་ཚོོགས་མིི།

རྡོོ་རྗེེ་དབང་འདུས།

ཚན་རྩིིས་ཤེེས་ཡོོན་འགན་འཛིིན།

ཚེེ་དབང་ནོོར་བུ།

སཾཾ་བྷོོ་ཊ་སྤྱིི་ཁྱབ་ཡིིག་ཚང་གིི་དྲྭ་རྒྱ་དོོ་དམ་པ།

བསྟན་འཛིིན་སྐལ་བཟང་། བྱང་ཆུབ་རྡོོ་རྗེེ།

ཀུན་དགའ་བཟང་པོོ།

བདེེ་སྐྱིིད་གླིིང་བོོད་ཁྱིིམ་སློོབ་གྲྭའིི་ཀམ་པུ་ཊར་དགེེ་རྒན།

བསོོད་ནམས་སྒྲོོལ་དཀར། ཡེེ་ཤེེས་བསྟན་འཛིིན། ངག་དབང་ཚེེ་རིིང་།

ཤེེས་རིིག་དྲྭ་རྒྱ་དོོ་དམ་པ། (ཟུར་པ།)

སེེ་ལ་ཀུའིི་བོོད་ཁྱིིམ་སློོབ་གྲྭའིི་ཀམ་པུ་ཊར་དགེེ་རྒན། སུ་ཇཱཱ་བོོད་ཁྱིིམ་སློོབ་གྲྭའིི་ཀམ་པུ་ཊར་དགེེ་རྒན།

བོོན་གཞིིས་སཾཾ་བྷོོ་ཊ་དྷོོ་ལན་ཇིི་ཉིིན་སློོབ་ཀྱིི་ཀམ་པུ་ཊར་དགེེ་རྒན། ཅོོན་ཏཱ་ར་བོོད་ཁྱིིམ་སློོབ་གྲྭའིི་ཀམ་པུ་ཊར་དགེེ་རྒན།

Special Acknowledgement Funded by DANIDA through CICED

Phone: +91-1892-310813/310814 E-mail: education@tibet.net Website: www.sherig.org www.bodyiglobjong.com

DEPARTMENT OF EDUCATION CENTRAL TIBETAN ADMINISTRATION

Gangchen Kyishong Dharamsala - 176215 Distt. Kangra, (H.P.) India

གླེང་བརྗོད།

༄༅། །ཕྱིི་ལོོ་ ༡༩༥༩ ལོོར་བོོད་ཆོོལ་ཁ་གསུམ་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་གིིས་བཙན་བཟུང་འོོག་ཚུད་ནས།

སྤྱིི་ནོོར་༸གོོང་ས་༸སྐྱབས་མགོོན་ཆེེན་པོོ་མཆོོག་གིིས་དབུས་པའིི་བོོད་མིི་བརྒྱད་ཁྲིི་ལྷག་བཙན་ བྱོོལ་དུ་ཕེེབས་དགོོས་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་། ༸རྒྱལ་བ་རིིན་པོོ་ཆེེ་མཆོོག་གིི་བླ་ན་མེེད་པའིི་དགོོངས་ གཞིི་དང་། མིི་རབས་རྒན་པའིི་རྒྱལ་ཞེེན་ལྷག་བསམ་གྱིི་འོོག་བོོད་པའིི་སློོབ་གྲྭ་དང་། གཞིིས་ཆགས།

དགོོན་པ་སོོགས་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་ཏེེ། བོོད་མིིའིི་ཆོོས་རིིག་འཛིིན་སྐྱོོང་སྤེེལ་གསུམ་དང་། ངོོ་

བོོ་སྲུང་སྐྱོོབ། བོོད་དོོན་བདེེན་མཐའ་གསལ་ཐབས་སུ་རྒྱ་གཞུང་ལ་མེེས་ཚིིག་མེེར་གཏུགས་ཀྱིི་ཐབས་ ཤེེས་ཡོོད་རྒུ་རྩལ་སྤྲུགས་གནང་ཡོོད།

དེེ་བཞིིན་བཙན་བྱོོལ་ནང་གིི་མ་འོོངས་སོོན་རྩ་རྣམས་ལ་གནའ་དེེང་ཟུང་སྦྲེེལ་གྱིི་ཤེེས་ཡོོན་

སྦྱོོང་རྒྱུའིི་གོོ་སྐབས་སྐྲུན་སླད། བཙན་བྱོོལ་བོོད་མིིའིི་གཞིི་རིིམ་གྱིི་ཤེེས་ཡོོན་སྲིིད་བྱུས་ཀྱིི་དགོོངས་ དོོན་དང་། སློོབ་ཕྲུག་གིི་གནས་ཚད་དང་དགོོས་མཁོོ་སོོགས་ལ་གཞིིགས་ནས། གཞིི་རིིམ་གོོང་འོོག་

བར་གསུམ་གྱིི་སློོབ་ཚན་ཁག་གིི་བསླབ་གཞིིའིི་རྩ་འཛིིན་འཆར་འགོོད་ཞུས་ཏེེ། བོོད་སློོབ་ཁག་ཏུ་ ལག་བསྟར་གནང་འགོོ་བཙུགས།

བརྡ་འཕྲིིན ་གྱིི་དུས་རབས་འདིིར་བརྡ་འཕྲིིན ་འཕྲུལ་ལས་ནིི་ འགྱུར་བ་ཤུ གས་ཆེེར ་འགྲོོ ་

བཞིིན་པ་ལྟར།

བཙན་བྱོོལ་ནང་དུ་སློོབ་ཚན་དེེ་དང་འབྲེེལ་བའིི་ལོོ་མང་ཉམས་མྱོོང་ཡོོད་མཁན་

སློོབ་དགེེ་ཁག་ཅིིག་ཆེེད་བསྐོོང་ཞུས་ནས། འཛིིན་གྲྭ་སོོ་སོོའི ི་གནས་བབ་དང་། སློོབ་ཕྲུག་གིི་ཤེེས་ ཚད་དང་མཐུན་པའིི་ཐོོག་འཛིིན་རིིམ་བཞིི་པ་ནས་བརྒྱད་པ་བར་དེེང་དུས་དང་མཐུན་པའིི་བརྡ་ འཕྲིིན་འཕྲུལ་ལས་ཀྱིི་སློོབ་ཁྲིིད་རྩ་འཛིིན་འདིི་གཏན་འབེེབས་ཞུས།

བཙན་བྱོོལ་བོོད་མིིའིི་གཞིི་རིིམ་གྱིི་ཤེེས་ཡོོན་སྲིིད་བྱུས་ཀྱིི་དགོོངས་དོོན་རྣམས་གཞིི་རིིམ་

སློོབ་དགེེ་ཡོོངས་ཀྱིིས་རྩ་འཛིིན་དང་ལག་ལེེན་བྱ་བའིི་གཞིི་རྩ་གལ་ཆེེན་ཞིིག་ཡིིན་པས། དུས་རྒྱུན་

སློོབ་ཁྲིིད་དང་། སློོབ་ཚན་འཆར་འགོོད། རྒྱུགས་ཞིིབ་སོོགས་སུ་ངེེས་པར་རྩ་འཛིིན་བྱ་དགོོས་ནའང་།

འཛིིན་རིིམ་གང་ཞིིག་ལ་སློོབ་དེེབ་གང་ཞིིག་སློོབ་མིིན་འབྲེེལ་ཡོོད་དགེེ་རྒན་ལ་རང་དབང་ཡོོད་ སྟབས། སློོབ་ཁྲིིད་ཀྱིི་ཁ་ཕྱོོགས་དང་། ནང་དོོན། དམིིགས་ཚད་བཅས་བསླབ་གཞིིའིི་རྩ་འཛིིན་གྱིི་

དགོོངས་དོོན་ལ་གཞིི་བཞག་ནས་སློོབ་ཕྲུག་དང་། ཁོོར་ཡུག་གིི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིིགས་པའིི་སློོབ་ ཁྲིིད་ཀྱིི་ནང་དོོན་དང་། གནས་ཚད་ལ་ཁ་གསབ་དང་གསར་འཇུག་གང་འོོས་བྱ་ཆོོག

མདོོར་ན། སློོབ་ཁྲིིད་རྩ་འཛིིན་འདིི་ཉིིད་སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་དེེང་རབས་ཀྱིི་བརྡ་འཕྲིིན་འཕྲུལ་

ལས་སྤྱིི་དང་།

ཁྱད་པར་ཀམ་པུ་ཊར་གྱིི་རྨང་གཞིིའིི་ཤེེས་བྱ་བརྟན་པོོ་ཡོོང་བའིི་དམིིགས་འདུན་

བཅངས་ནས་གཏན་འབེེབས་ཞུས་པ་ཞིིག་ཡིིན་ཡང་།

མཁྱེེན་ལྡན་དགེེ་རྒན་རྣམས་ནས་འདིི་

ཉིིད་སློོབ་ཕྲུག་གིི་གནས་ཚད་དང་མིི་མཐུན་པ་གཟིིགས་ཚུལ་བྱུང་ན། ལེེགས་སྤེེལ་ཉེེས་འགོོག་གིི་

དགོོངས་འཆར་གནང་སྐྱོོང་ཡོོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་དང་། དགོོས་གལ་བྱུང་ཚེེ་སློོབ་ཁྲིིད་རྩ་འཛིིན་འདིི་ལ་དུས་ ནས་དུས་སུ་བསྐྱར་ཞིིབ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ཤེེས་རིིག་ལས་ཁུངས་ནས། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༨ ཚེེས་ ༡༤ ཉིིན།

དཀར་ཆག

ཆེེད་བརྗོོད།................................................................................i འཛིིན་རིིམ་བཞིི་པ་ནས་བརྒྱད་པ་བར་གྱིི་བརྡ་འཕྲིིན་འཕྲུལ་ལས་ཀྱིི་སློོབ་ཁྲིིད་རྩ་འཛིིན།

འཛིིན་རིིམ་བཞིི་པ།................................................................ 1 འཛིིན་རིིམ་ལྔ་པ།.................................................................. 5 འཛིིན་རིིམ་དྲུག་པ།................................................................ 8 འཛིིན་རིིམ་བདུན་པ།............................................................ 16 འཛིིན་རིིམ་བརྒྱད་པ།........................................................... 23

IT Syllabus For Class IV-VIII Introduction ..................................................................35 Class IV .........................................................................37 Class V ...........................................................................40 Class VI .........................................................................42 Class VII ........................................................................48 Class VIII ......................................................................54 ཀམ་པུ་ཊར་དང་འབྲེེལ་བའིི་ཐ་སྙད།...........................................................61

བོོད ་མིིའིི་ སྒྲིིག ་འཛུགས་ཤེེས ་རིིག ་ལས་ཁུངས་ཀྱིིས ་བསྐོོ་ འཛུགས་བྱས་པའིི་ བརྡ་

འཕྲིིན་འཕྲུལ་ལས་ཀྱིི་སློོབ་ཁྲིིད་རྩ་འཛིིན་བཟོོ་འགོོད་ཚོོགས་ཆུང་གིིས་བསྐྱར་ཞིིབ་དང་ རགས་ཟིིན་གཏན་འབེེབས་བྱས།

བཙན་བྱོོལ ་བོོད ་མིིའིི་ཤེེས ་ཡོོན ་ལྷན་ཚོོག ས་དང་ཤེེས ་ཡོོན ་སློོབ ་སྟོོན ་ཚོོག ས་ཆུང་གིི་ ལྷན་ཚོོགས་ཐེེངས་བཅུ་གཉིིས་པའིི་ཐོོག་རྒྱབ་གཉེེར་དང་བཀའ་འཁྲོོལ་གནང་།

འཛིན་རིམ་བཞི་པ་ནས་བརྒྱད་པ་བར་གྱི་བརྡ་འཕྲིན་ འཕྲུལ་ལས་ཀྱིི་སློོབ་ཁྲིིད་རྩ་འཛིིན།

འཛིིན་རིིམ་བཞིི་པའིི་བརྡ་འཕྲིིན་འཕྲུལ་ལས་ཀྱིི་བསླབ་གཞིི། སློོབ་ཚན་དང་པོོ། ཀམ་པུ་ཊར་ངོོ་སྤྲོོད།

༡།༡ ཀམ་པུ་ཊར་གྱིི་ངེེས་ཚིིག་དང་བྱེེད་ལས།

༡།༢ ཀམ་པུ་ཊར་མ་ལག་གི་བྱེད་ལས་གཙོ་བོ་ཁག

༡།༣ ཀམ་པུ་ཊར་གྱི་དབྱེ་བ་དང་དེ་དག་གི་བྱེད་ལས། ༡།༤ ཀམ་པུ་ཊར་གྱི་དགེ་མཚན།

སློོབ་ཚན་གཉིིས་པ། མཐེེབ་གཞོོང་།

༢།༡ མཐེེབ་གཞོོང་དང་ཙིི་གུ་ངོོས་འཛིིན་དང་བཀོོལ་སྤྱོོད་བྱེེད་སྟངས། ༢།༢ མཐེབ་གཞོང་གི་བཀོད་པ་དང་ཡི་གེ་ངོས་འཛིན།

༢།༣ མཐེབ་གཞོང་གི་སྟོང་མཐེབ་དང་རྒྱབ་བཤིག་མཐེབ། ནང་འཛུལ་མཐེབ་བཅས་བེད་ སྤྱོད་བྱེད་སྟངས།

༢།༤ མཐོབ་གཞོང་སྟེང་གི་ཕྱོགས་མཐེབ་ངོས་འཛིན། 1

༢།༥ སྟངས་འཛིན་མཐེབ་གཞོང་། (བྱོལ་མཐེབ་བེད་སྤྱོད་པ། སྟངས་འཐེབ། བརྗེ་མཐེབ། སྤོ་མཐེབ། ཕྱོགས་མཐེབ་བཅས་ངོས་འཛིན།)

༢།༦ བཀོལ་སྤྱོད་མཐེབ་གནོན། ཨང་གྲངས་མཐེབ་གནོན། སྦབ་བསྐུངས་མཐེབ་གནོན། ༢།༧ གཙོ་ངོས་མཐེབ་གཞོང་ཐོག་མཛུབ་མོ་འོས་ཤིང་འཚམས་པ་འཇོག་སྟངས། ༢།༨ ལུས་པོ་འདྲོང་པོའི་ངང་སྡོད་པའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན།

༢།༩ ཚིིག་གིི་ཐོོ་གཞུང་བཟོོས་ནས་དམིིགས་ཡུལ་གྱིི་མགྱོོགས་ཚད་ཐོོག་ཡིིག་འཇུག་བྱེེད་པ།

སློོབ་ཚན་གསུམ་པ། ཀམ་པུ་ཊར་བཀོོལ་སྤྱོོད། ༣།༡ ཀམ་པུ་ཊར་ཁ་ཕྱེེ་བ་དང་ཁ་རྒྱག་པ།

༣།༢ སྒེའུ་ཁུང་གི་བཀོལ་སྤྱོད་འཆར་ངོས་ངོ་སྤྲོད།

༣།༣ རྩ་བའིི་ཡིིག་སྣོོད། (Root Folder) ངའིི་གློོག་ཀླད་/ཀམ་པུ་ཊར་འདིི། ངའིི་ཡིིག་ ཆ་དང་སྙིིགས་སྣོོད།

༣།༤ སྒེའུ་ཁུང་གི་སྟངས་འཛིན་མཐེབ་གནོན། (ཁ་ཕྱེ་བ། ཁ་རྒྱག་པ། ཆེ་ཆུང་སྒྲིག་པ་དང་སྒེའུ་ཁུང་ སྤོ་བ།)

༣།༥ འགོ་འཛུགས་ཐོ་གཞུང་། ལས་དོན་གདང་བུ། བརྡ་ཁྱབ་གདང་བུ།

སློོབ་ཚན་བཞིི་པ། ཡིིག་འཇུག་སྦྱོོང་བརྡར།

༤།༡ མགྱོོགས་ཚད་དང་འཁྲུལ་བྲལ་ཡར་རྒྱས་གཏོོང་བའིི་ཆེེད་དུ་སྒྲིིག་འཛུགས་ཅན་གྱིི་ ཡིིག་འཇུག་སྦྱོོང་བརྡར།

༤།༢ ཡིག་འཇུག་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་མཉེན་ཆས་ངོས་སྦྱོར། (ཡིག་འཇུག་མཉེན་ཆས་ངོས་སྦྱོར་/དྲྭ་ ཐོག་དང་དྲྭ་ཐོག་མིན་པ།)

༤།༣ སྐར་མ་གཅིག་གི་མགྱོགས་ཚད་ནང་ཉུང་མཐར་ཡིག་འབྲུ་ ༡༥ འབྲི་རྒྱུའི་དམིགས་ ཚད་འཇོག་པ།

སློོབ་ཚན་ལྔ་པ། ཨེེམ་ཨེེས། (MS Paint) རིི་མོོ་འབྲིི་བའིི་མཉེེན་ཆས། ༥།༡ པེེནཊ་པིིར་སྨྱུག་སྤྱོོད་ཆས་ངོོ་སྤྲོོད།

༥།༢ ཡིག་ཆ་གསར་དུ་བཟོ་བ་དང་། ཁ་འབྱེད་ས། ཉར་ཚགས་དང་ཕྱིར་འདོན་བྱེད་པ། ༥།༣ པེནཊ་ནང་གི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཡོ་བྱད་བེད་སྤྱོད་བྱ་ཚུལ། ༥།༤ ཚོན་མདོག་སྒྲོམ་བུར་ཞིབ་འཇུག

༥།༥ ལམ་སྟོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་སློབ་ཕྲུག་གི་ལས་འཆར།

སློོབ་ཚན་དྲུག་པ། ཡིིག་ཆ་རྩོོམ་སྒྲིིག་ངོོ་སྤྲོོད། (Word Processing)

༦།༡ མའིི་ཁོོ་རོོ་སོོཕྷྷཊ་ཝོོཌ། (Microsoft Word) ནིི་ཡིིག་ཆ་རྩོོམ་སྒྲིིག་གིི་སྤྱོོད་ཆས་ 3

ཡིིན་པའིི་གཞིི་རྩའིི་སྤྱིི་བཤད།

སློོབ་ཚན་བདུན་པ། གཅིིག་གྱུར་གྱིི་བོོད་ཡིིག་ཡིིག་འཇུག་གཏག་ངོོ་སྤྲོོད།

གཅིིག་གྱུར་གྱིི་བོོད་ཡིིག་ཡིིག་འཇུག་གཏག་ཤེས ེ ་རྟོོགས་དང་ལག་ལེེན་དུ་འཇུག་པ། (Rapid Typing software)

སློོབ་ཚན་བརྒྱད་པ། དྲྭ་རྒྱ་ངོོ་སྤྲོོད།

༨།༡ དྲྭ་རྒྱའིི་ངེེས་ཚིིག་དང་གལ་གནད། ༨།༢ དྲྭ་རྒྱ་བཤེར་ཆས་ངོ་སྤྲོད། ༨།༣ འཚོལ་བྱེད་ཨིན་ཇེན།

༨།༤ ཤེས་ཡོན་དྲྭ་ཚིགས་དང་། དྲྭ་ཐོག་ཤེས་ཡོན་བརྙན་རྩེད། ཤེས་བྱ་ཀུན་བཏུས་ཁག་ལ་ བལྟ་ཞིབ།

༨།༥ དྲྭ་རྒྱའི་ཐོག་ཆོག་པ་དང་མི་ཆོག་པ།

འཛིིན་རིིམ་ལྔ་པའིི་བརྡ་འཕྲིིན་འཕྲུལ་ལས་ཀྱིི་བསླབ་གཞིི།

སློོབ་ཚན་དང་པོོ། ཀམ་པུ་ཊར་མ་ལག་གིི་བྱེེད་ནུས། ༡།༡ ཀམ་པུ་ཊར་གྱིི་ལས་ཀ་བྱེེད་སྟངས།

༡།༢ ནང་འཇུག་དང་ཕྱིར་འདོན་འཕྲུལ་ཆས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པ། ༡།༣ མ་ལག་གི་སྡེ་ཚན་ཁག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ།

སློོབ་ཚན་གཉིིས་པ། སྒེེའུ་ཁུང་སྤྱོོད་ཆས་ཀྱིི་རྨང་གཞིིའིི་ཤེེས་བྱ།

༢།༡ སྒེེའུ་ཁུང་གིི་ཟུར་སྣོོན་ཆ་ལག་དང་བརྙན་རྩེེད་ཁག་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཡོོད་པར་བྱེེད་པ།

༢།༢ ཡིིག་ཆ་རྩོོམ་སྒྲིིག་དང་རྣམ་གཞག་སྒྲིིག་པར་ཝོོཌ་པེེཌ། (WordPad)བེེད་སྤྱོོད་བྱེེད་པ། ༢།༣ ཡིིག་ཆ་ཉར་ཚགས་དང་འདོོན་ལེེན། པར་འདེེབས་བྱེེད་པ། ༢།༤ སྒྲ་བརྙན་གཏོང་ཆས། (གློག་བརྙན་དང་གཞས་སྣ་གཏོང་བ།)

སློོབ་ཚན་གསུམ་པ། གསོོག་ཆས་དང་གསོོག་མཛོོད།

༣།༡ ཀམ་པུ་ཊར་གྱིི་གསོོག་ཆས་རིིགས་ཤེེས་རྟོོགས་བྱེེད་པ། 5

༣།༢ གསོོག་མཛོོད་ཡོོ་བྱད་གཙོོ་བོོ་དང་ཡན་ལག་གསོོག་མཛོོད་ཡོོ་བྱད་ཤེས ེ ་རྟོོགས་བྱེེད་པ།

སློོབ་ཚན་བཞིི་པ། ཚོོན་གཏོོང་པིིར་སྨྱུག (Paint Brush) ༤།༡ རྩོོམ་སྒྲིིག་བྱེེད་ནུས། (དྲས་པ་དང་། བཤུ་བ། སྦྱར་བ།)

༤།༢ པིར་སྨྱུག་ལག་ཆ་སྣ་ཚོགས་ལ་གོམས་འདྲིས་བྱེད་པ།

༤།༣ པར་རིིས་སྒྲིིག་སྦྱོོར་བྱེེད་པའིི་ཐབས། (པིིག་ཟེེལ་ (Pixels) དང་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེེད་པ།)

སློོབ་ཚན་ལྔ་པ། རྩ་བའིི་ཡིིག་ཆ་རྩོོམ་སྒྲིིག ༥།༡ ཡིི་གེེ་དང་དུམ་ཚན་སྒྲིིག་སྟངས།

༥།༢ པར་རིས་དང་དབྱིབས་རིས་འཇུག་སྟངས། ༥།༣ ཤོག་གྲངས་འཇུག་སྟངས།

༥།༤ ཤོག་ངོས་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་རྣམ་པ་སྒྲིག་སྟངས།

སློོབ་ཚན་དྲུག་པ། ཞིིབ་འཇུག་པ་ཞིིག་གྱིིས།

༥།༡ དྲྭ་ཐོོག་ནས་བརྙན་དང་པར་རིིས་འཚོོལ་ཞིིབ་བྱེེད་ཚུལ།

༦།༢ དྲྭ་རྒྱ་བཤེར་འཕྲུལ་དང་དེ་དག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཚུལ། ༦།༣ ནུས་པ་ལྡན་པའི་གནས་ཚུལ་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ། 6

༦།༤ གཅིིག་གྱུར་ཁུངས་གནས་འཚོོལ་བྱེེད་ཡུ་ཨར་ཨལ། (URL) ཀྱིི་མཚན་ཉིིད།

སློོབ་ཚན་བདུན་པ། སིི་ཁེེ་རེེཆ་ཇུ་ནིི་ཡར། (ScratchJr) ངོོ་སྤྲོོད།

༧།༡ སིི་ཁེེ་རེེཆ་ཇུ་ནིི་ཡར་གྱིི་སྒེེའུ་ཁུང་འཆར་ངོོས་ཤེེས་རྟོོགས་བྱེེད་པ། ༧།༢ མི་སྣ་དང་རྒྱབ་ལྗོངས་འཇུག་པ།

༧།༣ མི་སྣའི་ཐོག་ལ་རྨང་གཞིའི་འགུལ་སྐྱོད་སྦྱོར་བ།

༧།༤ རྨང་གཞིའི་འགུལ་སྐྱོད་དག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པ། ༧།༥ བྱ་དངོས་དང་རྒྱབ་ལྗོངས་སྒེར་བཟོ་བྱེད་པ།

སློོབ་ཚན་བརྒྱད་པ། ཡིིག་སྣོོད་དང་ཡིིག་ཁུག་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེེད་པ། ༨།༡ སྒེེའུ་ཁུང་གིི་ཡིིག་ཆ་མྱུལ་ཞིིབ།

༨།༢ ཡིག་སྣོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་རྣམ་པ། ༨།༣ ཡིག་སྣོད་འཚོལ་ཞིབ།

༨།༤ ཡིག་སྣོད་དང་ཡིག་ཁུག་གསར་བཟོ་དང་གོ་རིམ་སྒྲིག་པ།

འཛིིན་རིིམ་དྲུག་པའིི་བརྡ་འཕྲིིན་འཕྲུལ་ལས་ཀྱིི་བསླབ་གཞིི། (རྨང་གཞི།)

སློོབ་ཚན་དང་པོོ། ཀམ་པུ་ཊར་གྱིི་གཞིི་རྩའིི་རྨང་གཞིི། ༡།༡ ཀམ་པུ་ཊར་ངོོ་སྤྲོོད།

¾ ཀམ་པུ་ཊར་གྱིི་ལོོ་རྒྱུས་དང་འཕེེལ་རིིམ་མདོོར་བསྡུས། ཀམ་པུ་ཊར་གྱིི་དབྱེེ་བ། ཀམ་པུ་ ཊར་མ་ལག་གི་གྲུབ་ཆ་དང་གཞི་རྩའི་ཀམ་པུ་ཊར་གྱི་བཟོ་བཀོད་རིག་པ།

༡།༢ ཀམ་པུ་ཊར་གྱི་མཁྲེགས་ཆས།

¾ སིི་པིི་ཡུ། ནང་འཇུག་དང་ཕྱིིར་འདོོན་འཕྲུལ་ཆས། ཀམ་པུ་ཊར་གྱིི་གསོོག་མཛོོད་དང་ ཟུར་ཆས།

༡།༣ ཀམ་པུ་ཊར་གྱི་མཉེན་ཆས།

¾ མཉེེན་ཆས་ཀྱིི་རིིགས། (མ་ལག་མཉེེན་ཆས། བཀོོལ་སྤྱོོད་མཉེེན་ཆས། མཁོོ་སྤྲོོད་མཉེེན་ཆས།) ཡིག་སྣོད་བཙིར་གནོན་དང་འདོན་ལེན།

སློོབ་ཚན་གཉིིས་པ། ཡིིག་ཆ་རྩོོམ་སྒྲིིག (རྨང་གཞིི།) གུ་གལ་ཌོོག་སིི། (Google Docs) ལ་གཞིི་བཅོོལ་བ།

༢།༡ ཨེེམ་ཨེེས་ཝོོཌ། (Microsoft Word) ངོོ་སྤྲོོད། ¾ བཀོོལ་སྤྱོོད་པའིི་འཆར་ངོོས།

༢།༢ ཡིག་སྣོད་འདེམས་ཐོ།

¾ ཡིིག་སྣོོད་གསར་དུ་བཟོོ་བ་དང་། ཉར་ཚགས་བྱེེད་པ། མིིང་གཞན་བཏགས་ནས་ཉར་ ཚགས་བྱེད་པ། ཁ་ཕྱེ་བ། ཕྱིར་འདྲེན་བྱེད་པ་དང་ཡིག་སྣོད་ཁ་རྒྱག་པ།

༢།༣ ལྟ་ཚུལ་འདེམས་ཐོ།

¾ པར་སྐྲུན་བཀོོད་པ། ཀློོག་ཚུལ། དྲྭ་རྒྱའིི་བཀོོད་པ། དམིིགས་གཏད། སྤྱིི་ཁོོག

༢།༤ གཞི་རྩའི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་སྒྲིག་སྟངས།

¾ མདེེལ་རྟགས་དང་ཨང་རྟགས་སྒྲིིག་སྟངས། ཕྱོོགས་སྒྲིིལ་སྒྲིིག་སྟངས། ནང་འབེེབས། ཡིིག་ འབེབས་བར་ཐག དབྱེ་འབྱེད། ཡི་གེའི་མཐའ་ཐིག ཡིག་གཟུགས་བརྗེ་བ།

༢།༥ ཤོག་ངོས་བཀོད་པ།

¾ མཐའ་མཚམས། ཁ་ཕྱོོགས། ཤོོག་ངོོས་ཀྱིི་ཆེེ་ཆུང་། ཀ་ཐིིག

༢།༦ རེའུ་མིག་འཇུག་པ།

¾ རེེའུ་མིིག་འཇུག་པ། རེེའུ་མིིག་གིི་རྣམ་པ་སྒྲིིག་པ། རེེའུ་མིིག་གིི་བཀོོད་པ། (ཀ་ཐིིག་དང་ བསྟར་པ་འཇུག་པ་དང་བསུབ་པ། ལྷན་སྡེེབ་ (Merge) དང་སྙིིང་འདོོན། (Extract) 9

༢།༧ སྟབས་བདེའི་ཚོན་རིས་འཇུག་པ།

¾ སིི་མར་ཊ་ཨརཊ། (Smart Art) ཡིིག་སྒམ། (Text-Box) ཝོོཌ་ཨརཊ། (Word Art) དབྱིིབས། པར་རིིས། མཚོོན་རྟགས། མཚོོན་བརྡ། ཕྱོོགས་ཚད་གསུམ་ལྡན་དཔེེ་

དབྱིིབས།

༢།༨ དཔྱད་ཞིབ།

¾ སྒེེར་གྱིི་ལས་འཆར་ཏེེ། སྦྱར་ཡིིག་བཟོོ་བ་དང་། མགྲོོན་ཤོ ོག་བཟོོ་བ། མིིང་བྱང་བཟོོ་བ། དུས་ཚོད་རེའུ་མིག་བཟོ་བ།

སློོབ་ཚན་གསུམ་པ། འགྲེེམས་ཤོོག་རེེའུ་མིིག (Spreadsheet) (རྨང་གཞིི།) གུ་གལ་ འགྲེེམས་ཤོ ོག

(Google Sheets) ལ་གཞིི་བཅོོལ་བ།

༣།༡ འགྲེེམས་ཤོོག་རེེའུ་མིིག་ངོོ་སྤྲོོད། ཨེེམ་ཨེེས་ཨེེཀ་ཟེེལ། (MS Excel)

¾ གསར་བཟོོ། ལས་ཤོོག་དང་འགྲེེམས་ཤོོག (Workbook and Worksheet) ཁ་ཕྱེེ་

བ་དང་ཉར་ཚགས་བྱེེད་པ། འགྲེེམས་ཤོ ོག་རེེའུ་མིིག་གིི་ཕྱོོགས་སྟོོན་དང་། འགྲེེམས་ཤོོག་ གིི་ཀ་ཐིིག་དང་འཕྲེེད་ཐིིག སཱེེལ་མཚོོན་རྟགས་ (Cell Address) བཅས་ངོོས་འཛིིན།

ཤོོག་ངོོས་སྟེེང་དུ་ལས་ཀ་བྱེེད་པ། (གནས་ཚུལ་འཇུག་པ་དང་། མཐོོ་ཚད་དང་རིིང་ཚད་ཀྱིི་ཚད་

གཞིི་སྒྲིིག་པ།) ཡིི་གེེའིི་རྣམ་པ་སྒྲིིག་པ། (ཡིིག་གཟུགས་ཀྱིི་ཁ་དོོག་དང་། ཆེེ་ཆུང་། རྣམ་པ། སྙོོམ་ སྒྲིིག་བྱེེད་པ་སོོགས།)

སློོབ་ཚན་བཞིི་པ། སྤྱན་བསྟར། (Presentation) (རྨང་གཞིི།) གུ་གལ་སྒྲོོན་བརྙན་ཤོ ོག་ ངོོས། (Google Slides) དང་། ཀུ་ཤུའིི་སྒྲོོན་བརྙན། (Keynote) ལ་གཞིི་བཅོོལ་བ། ༤།༡ ཨེེམ་ཨེེས་གློོག་སྟོོན་བརྙན་རིིས། (MS Powerpoint) ངོོ་སྤྲོོད།

¾ བཀོོལ་སྤྱོོད་པའིི་འཆར་ངོོས། རིིབ་སྦོོན། (Ribbon) དང་གནས་སྟངས་སྡེེ་ཚན། གློོག་ སྟོོན་བརྙན་རིིས་འགོོ་འཛུགས་པ། སྤྱན་བསྟར་གསར་པ་ཞིིག་བཟོོ་བ། ཡོོད་བཞིིན་པའིི་

སྤྱན་བསྟར་ཞིིག་ཁ་ཕྱེེ་བ། ད་ལྟའིི་ཡིིག་སྣོོད་ཉར་ཚགས་བྱེེད་པ། མིིང་གཞན་ཞིིག་ བཏགས་ནས་ཡིིག་སྣོོད་ཉར་ཚགས་བྱེེད་པ། ཡིིག་སྣོོད་སྒོོ་རྒྱག་པ་བཅས་ཡིིན།

༤།༢ སྒྲོན་བརྙན་ཤོག་ངོས་གསར་བཟོ་དང་སྟངས་འཛིན།

¾ སྒྲོོན་བརྙན་ཤོོག་ངོོས་གསར་པ་འཇུག་པ། སྒྲོོན་བརྙན་ཤོོག་ངོོས་བསུབ་པ་དང་སྦས་པ།

སྒྲོན་བརྙན་ཤོག་ངོས་ཀྱི་བཀོད་པ་བསྒྱུར་བ། སྒྲོན་བརྙན་ཤོག་ངོས་འདྲ་བཤུས་བཟོ་བ། རྒྱབ་ལྗོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཟོ་བ།

༤།༣ སྒྲོན་བརྙན་ཤོག་ངོས་ཐོག་ཡི་གེ་སྒྲིག་པ།

¾ གྲུ་བཞིི་ནར་མོོའི ི་ནང་ཡིི་གེེ་འཇུག་པ། གྲུ་བཞིི་ནར་མོོའི ི་ནང་ཡིི་གེེ་སྒྲིིག་པ། ཡིི་གེེ་སྤོོ་བ་

དང་བཤུ་བ། བསུབ་པ། ཡིི་གེེ་དང་དུམ་ཚན་སྒྲིིག་སྦྱོོར་བྱེེད་པ། ཡིི་གེེར་མདངས་རྒྱག་ ཝོོཊ་ཨརཊ། (WordArt) བེེད་སྤྱོོད་པ། པར་དེེབ་བཟོོ་པ།

༤།༤ འཆར་འགོད་འདེམས་ཐོ།

¾ ཐཱིིམ་དང། (Theme) སྒྲོོན་བརྙན་ཤོོག་ངོོས་ཆེེ་ཆུང་། སྒྲོོན་བརྙན་ཁ་ཕྱོོགས།

༤།༥ འགྱུར་བའིི་འདེེམས་ཐོོ།Transition Menu 11

¾ སྒྲོོན་བརྙན་ཤོ ོག་ངོོས་ཐོོག་འགྱུར་བ་རིིགས་འདྲ་མིིན་དང་། དུས་ཚོོད་བཀག་པ།

༤།༦ འགུལ་སྐྱོད་འདེམས་ཐོ།

¾ སྒྲོོན་བརྙན་ཤོོག་ངོོས་ཐོོག་གིི་དངོོས་པོོར་འགུལ་སྐྱོོད་འདྲ་མིིན་གཏོོང་བ།

དུས་ཚོོད་

བཀག་པ། དངོས་པོ་ངོས་སྟེང་དུ་ཐོན་པ། དངོས་པོར་དམིགས་འཛུགས་བྱེད་པ། དངོས་ པོ་ངོས་ནས་ཡལ།

༤།༧ ལྟ་ཚུལ་འདེམས་ཐོ།

¾ སྤྱིིར་བཏང་ལྟ་ཚུལ། དག་ཐེེར་ལྟ་ཚུལ། སྒྲོོན་བརྙན་ཤོོག་ངོོས་རིིམ་སྒྲིིག ཟིིན་བྲིིས་ཤོོག་ ངོས། ལྟ་ཀློག་འཆར་ངོས།

༤།༨ སྒྲོན་བརྙན།

¾ སྤྱན་བསྟར། (Presentation) སྟོོན་པ། (འགོོ་ནས་ད་ཡོོད་སྒྲོོན་བརྙན་ཤོོག་ངོོས་བར།)

༤།༩ དཔྱད་ཞིབ།

¾ སྒེེར་གྱིི་ལས་འཆར་ཏེེ། བརྗོོད་གཞིི་གང་རུང་ཞིིག་གིི་ཐོོག་སྤྱན་བསྟར་བཟོོ་བ། (ལམ་སྟོོན་ ཡོད་པའམ་མེད་པ།)

སློོབ་ཚན་ལྔ་པ། གློོག་འཕྲིིན་དང་ཀམ་པུ་ཊར་བདེེ་འཇགས། (དྲྭ་རྒྱ་དང་། གློོག་འཕྲིིན། བདེེ་ འཇགས་བཅས་ཀྱིི་རྨང་གཞིི།)

༥།༡ གློོག་འཕྲིིན།

¾ གློོག་འཕྲིིན་ཁ་བྱང་གསར་བཟོོ་བྱེེད་པ། གློོག་འཕྲིིན་ནང་འཛུལ། གློོག་འཕྲིིན་ཕྱིིར་གཏོོང་ 12

དང་ནང་འབྱོོར། མཉམ་སྦྱར། ཟིིན་བྲིིས། སིི་སིི་དང། (CC) ཝིི་སིི་སིི། (BCC) ཕྱིིར་ འདོོན།

༥།༢ ཀམ་པུ་ཊར་གྱི་བདེ་འཇགས་ཞེས་པ་གང་ཡིན་ནམ།

¾ ཀམ་པུ་ཊར་ལ་རྒོོལ་རྡུང་བྱེེད་ཚུལ་རིིགས། སྐྱོོན་གཏོོང་མཉེེན་ཆས། (Malware, Phishing, Etc.)

༥།༣ ཀམ་པུ་ཊར་ཉེན་སྲུང་ག་འདྲ་བྱེད་དགོས་སམ།

¾ གསང་ཚིིག་བརྟན་པོོ་བཟོོ་བ། གསང་ཚིིག་གསང་ཉར་བྱེེད་པ་དང་ནོོར་འཁྲུལ་ཆུང་ཙག་

རིགས་ལས་གཡོལ་བ། གསང་ཚིག་ལས་གཞན་པའི་ཉེན་སྲུང་ཐབས་ལམ་གཉིས། དྲྭ་ འབུ་འགོག་ཆས།

སློོབ་ཚན་དྲུག་པ། སྒྲ་བརྙན་གཏོོང་ཆས། (Multimedia) (སྒྲ་བརྙན་དང་ཚོོན་རིིས། (Graphic) སྒྲ་འཇུག་བཅས་ཀྱིི་རྨང་གཞིི།)

༦།༡ སྒྲ་བརྙན་སྒྲིིག་སྦྱོོར་མཉེེན་ཆས་ངོོས་སྦྱོོར། (Windows Movie Maker, Clipchamp)

༦།༢ པར་རིིས་སྒྲིིག་སྦྱོོར་མཉེེན་ཆས་ངོོས་སྦྱོོར། (Adobe Photoshop) ༦།༣ སྒྲ་འཇུག་སྒྲིིག་སྦྱོོར་མཉེེན་ཆས་ངོོས་སྦྱོོར། (Audacity)

སློོབ་ཚན་བདུན་པ། དུས་རབས་གསར་པའིི་བརྒྱུད་ལམ་དང་འབྲེེལ་ལམ་གྱིི་བཟང་ སྤྱོོད།

༧།༡ བརྡ་འཕྲིིན་མིི་སེེར།

¾ བརྡ་འཕྲིིན་དུས་རབས་ནང་གིི་མིི་སྒེེར་གྱིི་འགན་འཁྲིི་དང་ཐོོབ་ཐང་། དྲྭ་ཐོོག་གཤིིས་ སྤྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཤུགས་རྐྱེན་ཇི་ལྟར་ཐེབས་མིན་ཤེས་རྟོགས་

བྱེད་པ། དྲྭ་ཐོག་ཏུ་ཀུན་སྤྱོད་དང་གུས་ཞབས་ལྡན་པའི་ངང་འབྲེལ་ལམ་བྱེད་པར་སྐུལ་ མ་གཏོང་བ།

༧།༢ གསང་དོན་དང་གྲངས་ཐོ་སྲུང་སྐྱོབ།

¾ བརྡ་འཕྲིིན་དུས་སྐབས་ནང་སྒེེར་གྱིི་གསང་བ་དེེ་གལ་ཆེེན་ཡིིན་པ་ཤེས ེ ་རྟོོགས་དགོོས་པ།

¾ གྲངས་ཐོོ་གཏོོར་བརླག་དང་ཆོོག་མཆན་མེེད་པར་གྲངས་ཐོོ་བསྡུ་རུབ་ཀྱིི་ཉེེན་ཁ་དང་ ཤུགས་རྐྱེན་བཟོ་བ། སྒེར་གྱི་གནས་ཚུལ་དོ་དམ་དང་ཉར་ཚགས་བྱེད་པའི་བཟང་སྤྱོད་ ཀྱི་བསམ་གཞིག

༧།༣ གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་དང་གསར་འགྱུར་རྫུན་མ།

¾ གནས་ཚུལ་རྫུན་མ་དང་གསར་འགྱུར་རྫུན་མ་ཡིིན་པ་ངོོས་འཛིིན་དང་དཔྱད་ཞིིབ་བྱེེད་པ།

དྲྭ་ཐོག་ཏུ་གནས་ཚུལ་བགོ་འགྲེམས་དང་ཁྱབ་སྤེལ་གྱི་བཟང་སྤྱོད་འགན་འཁྲི། དངོས་དོན་ ཞིབ་བཤེར་དང་བརྒྱུད་ལམ་རིག་རྩལ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ།

༧།༤ དྲྭ་ཐོག་སུན་གཙེར་དང་དྲྭ་ཐོག་ཐུབ་ཚོད་གཏོང་བ།

¾ དྲྭ་ཐོོག་སུན་གཙེེར་དང་ཐུབ་ཚོོད། གནོོད་འཚེེའི་ིཤུགས་རྐྱེེན་ཤེས ེ ་རྟོོགས་བྱེེད་པ། 14

¾ དྲྭ་ཐོོག་ནས་སྙིིང་རྗེེ་དང་གུས་བརྩིི། འགན་འཁུར་ལྡན་པའིི་འབྲེེལ་འདྲིིས་བཅས་ལ་སྐུལ་ འདེད་གཏོང་བ། དྲྭ་ཐོག་སུན་གཙེར་སྔོན་འགོག་དང་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་ཐབས་བྱུས།

སློོབ་ཚན་བརྒྱད་པ། དྲྭ་ཐོོག་ཀུན་སྤྱོོད། པར་དབང། བརྐུ་བཤུས། ༨།༡ དྲྭ་ཐོོག་ཀུན་སྤྱོོད་ཀྱིི་མཚན་ཉིིད་དང་གལ་ཆེེའིི་རང་བཞིིན།

¾ དྲྭ་ཐོོག ་ཀུན་སྤྱོོད ་ལས་རང་གཞན་གཉིིས ་ཀར་ཤུ གས་རྐྱེེན ་ཇིི་ ལྟར་ཐེེབ ས་མིིན ་ཤེེས ་ རྟོགས་བྱེད་པ། དྲྭ་ཐོག་འབྲེལ་འདྲིས་བཟང་པོ་དང་གུས་ཞབས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་བར་ སྐུལ་མ་གཏོང་བ།

༨།༢ དྲྭ་ཐོག་འབྲེལ་ལམ་གྱི་རྨང་གཞི།

¾ བརྡ་འཕྲིིན་འབྲེེལ་ལམ་ནང་བརྡ་སྤྲོོད་དང་དག་ཆ། ཡིི་གེེའི་ི མཚམས་རྟགས་འོོས་འཚམས་

བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ། ཁ་གསལ་གནད་བསྡུས་ཀྱི་འཕྲིན་ཡིག་འབྲི་བ། ཡིག་ཆེན་ནང་བེད་ སྤྱོད་བྱ་རྒྱུ་སྤོང་བ། (དམིགས་བསལ་སྐད་འབོད་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་) དང་འཛུམ་རིས་ མང་དྲགས་པ་སྤོང་བ།

༨།༣ སྐད་གདངས་དང་སྐད་ཡིག

¾ དྲྭ་ཐོོག་འབྲེེལ་ལམ་སྐབས་གུས་ཞབས་དང་ཆེེད་ལས་ལྡན་པའིི་ངང་སྐད་གདངས་བེེད་

སྤྱོད་བྱེད་པ། བཙན་གཤེད་བྱེད་པའམ་དམའ་འབེབས་ཀྱི་སྐད་ཆ་སྤོང་བ། ལྟ་ཚུལ་སྣ་ ཚོགས་ལ་གུས་བརྩི་དང་བརྩི་སྲུང་བྱེད་པར་སྐུལ་མ་གཏོང་བ།

༨།༤ གློོག་འཕྲིིན་ཀུན་སྤྱོོད།

¾ བརྗོོད ་གཞིིའིི་ ནང་ཀུན་སྤྱོོད ་དང་གློོག ་འཕྲིིན ་གྱིི་ བརྗོོད ་གཞིི་ གསལ་པོོ་ དགོོས ་པ།

འཚམས་འདྲི་དང་མིང་རྟགས་འོས་འཚམས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ། གློག་འཕྲིན་ནང་དོན་

གནད་བསྡུས་དང་གོ་རིམ་ལྡན་པ་བཟོ་བ། གུས་ཞབས་ངང་ནས་དུས་ཐོག་ཏུ་གློག་ འཕྲིན་ཐོག་ལན་འདེབས་བྱེད་པ།

འཛིིན་རིིམ་བདུན་པའིི་བརྡ་འཕྲིིན་འཕྲུལ་ལས་ཀྱིི་བསླབ་གཞིི། (འབྲིང་རིམ།)

སློོབ་ཚན་དང་པོོ། ཀམ་པུ་ཊར་གྱིི་གཞིི་རྩའིི་རྨང་གཞིི། (འབྲིིང་རིིམ།) ༡།༡ བཀོོལ་སྤྱོོད་མ་ལག

¾ བཀོོལ་སྤྱོོད་མ་ལག་ངོོ་སྤྲོོད། བཀོོལ་སྤྱོོད་མ་ལག་གིི་བྱེེད་ལས། བཀོོལ་སྤྱོོད་མ་ལག་གིི་ དབྱེ་བ། (དཔེར་ན། སྒེའུ་ཁུང་། ཀུ་ཤུ། ལུ་ནེག་སེ།)

༡།༢ ཀམ་པུ་ཊར་གྱི་དྲྭ་རྒྱ།

¾ ཀམ་པུ་ཊར་གྱིི་དྲྭ་རྒྱའིི་རྨང་གཞིི། དྲྭ་རྒྱའིི་གྲུབ་ཆ། དྲྭ་རྒྱའིི་བཀོོད་པ། དྲྭ་རྒྱའིི་ལམ་སྟོོན། དྲྭ་ རྒྱའི་བཟོ་བཀོད། དྲྭ་རྒྱའི་བདེ་འཇགས། དྲྭ་རྒྱའི་ཁེ་ཕན་དང་གྱོང་གུད་བཅས།

༡།༣ གྲངས་ཐོ་མཚོན་སྟངས།

¾ བིིཊ་དང་། (Bit) བྷཡིིཊ། (Bytes) གྲངས་ཐོོ་གསོོག་འཇོོག་གིི་ཚད་གཞིི། ཡིིག་འབྲུ་ 16

དང་གྲངས་ཐོོ་རིིགས་གཞན་མཚོོན་སྟངས། (གྲངས་ཀའིི་ལམ་ལུགས་ངོོ་སྤྲོོད།)

སློོབ་ཚན་གཉིིས་པ། ཡིིག་ཆ་རྩོོམ་སྒྲིིག (Word Processing) (འབྲིིང་རིིམ།) (གུ་གལ་ཌོོག་ སིི། (Google Docs) ལ་གཞིི་བཅོོལ་བ།)

༢།༡ ཡིིག་སྣོོད་འདེེམས་ཐོོ།

¾ ཡིིག་སྣོོད་དྲྭ་ཐོོག་གསོོག་མཛོོད་ (OneDrive) ནང་ཉར་ཚགས་བྱེེད་པ། མ་དཔེེ་བཟོོ་ བ།

༢།༢ ཡི་གེའི་རྣམ་པ་སྒྲིག་པ།

¾ རྣམ་པ་སྒྲིིག་པའིི་པིིར་ཆས། འཚོོལ་ནས་བརྗེེ་བ། འོོག་གིི་འབེེབ་དང་སྟེེང་གིི་འབེེབ། ཡིི་ གེའི་མཛེས་ཆོས་དང་ཡིག་གཟུགས་སྒྲིག་པ།

༢།༣ དུམ་ཚན་རྣམ་པ་སྒྲིག་པ།

¾ གྱེེན་ཐུར་གྱིི་བར་ཐག་སྒྲིིག་པ། ནང་འབེེབས་སྒྲིིག་པ། དུམ་ཚན་མཐའ་ཐིིག་དང་མདོོག་ གཞི་སྒྲིག་པ། རིམ་པ་མང་ལྡན་གྱི་ཐོ་གཞི་འཇོག་པ། ཡི་གེར་ནང་སྒྲིག་རྣམ་པ་སྦྱོར་བ།

༢།༤ ནང་འཇུག་འདེམས་ཐོ།

¾ དཔེེ་རིིས་རེེའུ་མིིག་བཟོོ་བ། དཔེེ་རིིས་རེེའུ་མིིག་གྲངས་ཐོོར་དོོ་དམ་བྱེེད་པ། དཔེེ་རིིས་

རེའུ་མིག་གི་ཆ་ཤས་འཆར་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་བ། ཟླུམ་རིས་དཔེ་རིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ སྒྲིག་པ། སྒེར་བཟོའི་དཔེ་རིས་ཀྱི་དཔེ་གཞི།

༢།༥ མཐོང་རུང་གི་ཆ་ཤས་སྣོན་པ།

¾ ཤོོག་ངོོས་རྒྱབ་ལྗོོངས་ཀྱིི་རྣམ་པ་སྒྲིིག་པ། རྒྱབ་ལྗོོངས་ཀྱིི་ཆུ་རིིས་ནང་འཇུག་བྱེེད་པ།

འགོོ་བརྗོོད་དང་མཇུག་བྱང་། ཤོོག་གྲངས་བཅས་ནང་འཇུག་བྱེེད་པ། འགོོ་ཡིིག་ཡིིག་ ཆེེན་ (Drop cap) འབྲེེལ་ཐག་ནང་འཇུག་བྱེེད་པ། མཉམ་བྱ་དང་མཚོོན་རྟགས།

༢།༦ བསྐྱར་ཞིིབ་འདེེམས་ཐོོ།

¾ བརྡ་སྤྲོོད་དང་དག་ཆ་ཞིིབ་བཤེེར། སྒྲོོག་འདོོན་བྱེེད་པ། ཕྱོོགས་སྟོོན་སྡེེ་ཚན་གྱིི་ནང་དོོན་ དོ་དམ་བྱེད་པ། སྙིང་བསྡུས་ལྟ་ཚུལ་གྱི་ནང་དོན་དོ་དམ་བྱེད་པ། ཤོག་ངོས་ཐོག་དངོས་

པོ་དག་སྒྲིག་པ། ཡི་གེའི་མཐའ་འཁོར་རམ་སྒྲིག་གཞི་འདེམས་པ། ཡིག་ཆའི་ཐོག་མཉམ་ ལས་བྱེད་པ། (མཆན་འགྲེལ་སྣོན་པ། འགྱུར་བ་རྗེས་འདེད། མཚོན་རྟགས་སྟོན་པ།)

སློོབ་ཚན་གསུམ་པ། འགྲེེམས་ཤོོག (Spreadsheet) རེེའུ་མིིག (འབྲིིང་རིིམ།) གུ་གལ་ འགྲེེམས་ཤོ ོག

(Google Sheets) ལ་གཞིི་བཅོོལ་བ།

༣།༡ ཨེེམ་ཨེེས་ཨེེག་ཟེེལ། (MS Excel) དང་དེེའིི་ཁྱད་ཆོོས་ལ་ཞིིབ་འཇུག་བྱེེད་པ།

¾ ལས་དེེབ་གཉིིས་ཀྱིི། (Multiple Workbook) སྒེེའུ་ཁུང་སྒྲིིག་འགོོད། འཇུག་བདེེའིི་ མྱུར་མགྱོོགས་ལག་ཆའིི། (Quick Access Toolbar) སྟེེང་དུ་གནོོན་མཐེེབ་འཇུག་

པ། རིིབ་སྦོོན། (Ribbon) སྒེེར་བཟོོ་བྱེེད་པ། གྲངས་ཐོོ་འཚོོལ་བ་དང་བརྗེེ་བ། ཨེེཀ་

ཟེེལ། (Excel) རེེའུ་མིིག་གསར་བཟོོ། གྲངས་ཐོོའི ི་ཚོོགས་ལ་མིིང་འདོོགས་པ། སེེལ། (Cell) ལ་གཞིི་བཅོོལ་བ། - (ལྟོོས་བཅས་དང་། ལྟོོས་མེེད། འདྲེེས་མ།) སྟབས་བདེེའིི་སྤྱིི་

འགྲོོས་བཟོོ་བ། (བྱེེད་སྒོོ་དང་གོོ་རིིམ།) སཱེེལ། (Cell) གྱིི་རྣམ་པ་སྒྲིིག་པ་དང་འགྲོོས་ཐག་ གཅོོད་པ། འགྲེེམས་ཤོོག་རེེའུ་མིིག་ནང་པར་རིིས་སྣོོན་པ། རེེའུ་མིིག་གྲངས་ཐོོ་གོོ་རིིམ་

སྒྲིིག་པ་དང་ཚགས་དམ་རྒྱག་པ། ལས་དེེབ་དེེ་ལས་དེེབ་གཞན་གྱིི་མ་དཔེེར་བེེད་སྤྱོོད་ 18

བྱེེད་པ། དཔེེ་རིིས། (Chart) གསར་བཟོོ་བྱེེད་པ། དཔེེ་རིིས་གསར་པའིི་རིིགས་བཟོོ་པ། དཔེེ་རིིས་བཟོོ་ལྟ་སྒེེར་བཟོོ་བྱེེད་པ།

༣།༢ དཔྱད་ཞིིབ།

¾ སྒེེར་གྱིི་ལས་འཆར་ཏེེ། དངོོས་ཟོོག་དང་ཞབས་ཞུའིི་དཔྱ་ཁྲལ་གྱིི་འཛིིན་དང་སློོབ་གྲྭའིི་ གྲུབ་འབྲས་བཟོ་བ།

སློོབ་ཚན་བཞིི་པ། སྤྱན་བསྟར། (Presentation) (འབྲིིང་རིིམ།) གུ་གལ་སྒྲོོན་བརྙན་ཤོ ོག་ ངོོས་ (Google Slides) དང་། ཀུ་ཤུའིི་སྒྲོོན་བརྙན་ (Keynote) ལ་གཞིི་བཅོོལ་བ། ༤།༡ ཨེེམ་ཨེེས་ (MS) གློོག་སྟོོན་བརྙན་རིིས་ཀྱིི་ཆ་ཤས། (འབྲིིང་རིིམ།)

¾ གློོག་སྟོོན་བརྙན་རིིས་ནང་དུ་རེེའུ་མིིག་སྤྱོོད་པ་དང་གསར་དུ་བཟོོ་བ། པར་རིིས་འཇུག་པ་

དང་རྣམ་པ་སྒྲིག་པ། (པར་རིས་དང་བརྙན་རིས་འཇུག་པ། གདམ་ག་སྤོ་བ། པར་རིས་ཆེ་ཆུང་སྒྲིག་ པ་དང་པར་རིས་བསྐོར་བ།) དཔེ་རིས་དང་བརྙན་པར་འཇུག་པ། འགོ་བརྗོད་དང་མཇུག་སྡུད།

འབྲེལ་ཐག་ (ནང་ཁུལ་/ཕྱི་རོལ) དང་བྱ་སྤྱོད།

སློོབ་ཚན་ལྔ་པ། ཀམ་པུ་ཊར་བདེེ་སྲུང་། (དྲྭ་རྒྱ། གློོག་འཕྲིིན། བདེེ་འཇགས།) (འབྲིིང་རིིམ།) ༥།༡ གློོག་འཕྲིིན་བདེེ་འཇགས་ངང་བེེད་སྤྱོོད་པ།

¾ དོོགས་གཞིི་ཡོོད་པའིི་གློོག་འཕྲིིན་ངོོས་འཛིིན་དང་དེེ་ལས་གཡོོལ་བ། གློོག་འཕྲིིན་གྱིི་ཟུར་

སྦྱར་ཡིག་ཆ་དང་ཉེན་ཁ་རྣམས་ཤེས་རྟོགས་བྱེད་པ། གློག་འཕྲིན་གྱི་འགྲོ་ལུགས་དང་ འགན་འཁུར་ལྡན་པའི་འབྲེལ་ལམ།

༥།༢ དྲྭ་ཐོག་སུན་གཙེར་དང་ཐུབ་ཚོད།

¾ དྲྭ་ཐོོག་སུན་གཙེེར་དང་ཐུབ་ཚོོད་ཀྱིི་ཤུ གས་རྐྱེེན་ཤེེས་རྟོོགས་བྱེེད་པ།

གཙེར་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་ཐབས་བྱུས་དང་རོགས་སྐྱོར་འཚོལ་བ།

དྲྭ་ཐོོག་སུན་

༥།༣ བདེ་འཇགས་ངང་ཡིག་སྣོད་མཉམ་སྤྱོད་དང་ཕབ་ལེན།

¾ ཡིིག་སྣོོད་མཉམ་སྤྱོོད་དང་། ཕབ་ལེེན་དང་འབྲེེལ་བའིི་ཉེེན་ཁ་རྣམས་ཤེེས་རྟོོགས་བྱེེད་པ།

ཡིད་རྟོན་འོས་པའི་དྲྭ་ཚིགས་ཁག་ནས་ཡིག་སྣོད་ཕབ་ལེན་བྱེད་པ། ཡིག་ཆ་ཁ་མ་ཕྱེ་གོང་ དུ་དྲྭ་འབུ་ཡོད་མེད་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་པ།

༥།༤ ཁ་པར་ཡོ་བྱད་བདེ་འཇགས།

¾ གློོག་ཆས་ཁ་པར་ལ་གསང་ཚིིག་གམ་སྐྱེེ་བཤེེར་བདེེན་དཔང་བརྒྱུད་ནས་ཉེེན་སྲུང་བྱེེད་

པ། ཁ་པར་མཉེན་ཆས་ཀྱི་ཆོག་མཆན་དང་ཉེན་ཁ་ཤེས་པ། གསར་སྣོན་དང་བདེ་འཇགས་ ཁ་གསབ་སྒྲིག་འཇུག་བྱེད་རྒྱུའི་གལ་ཆེའི་རང་བཞིན།

སློོབ་ཚན་དྲུག་པ། སྒྲ་བརྙན་གཏོོང་ཆས། (Multimedia) (སྒྲ་བརྙན། (Video) དང་ཚོོན་རིིས། (Graphic) སྒྲ་འཇུག་བཅས་ཀྱིི་རྨང་གཞིི།) (འབྲིིང་རིིམ།)

༦།༡ སྒྲ་བརྙན་སྒྲིིག་སྦྱོོར་མཉེེན་ཆས་ངོོས་སྦྱོོར། (Windows Movie Maker, Clipchamp)

༦།༢ པར་རིིས་སྒྲིིག་སྦྱོོར་མཉེེན་ཆས་ངོོས་སྦྱོོར། (Adobe Photoshop) ༦།༣ སྒྲ་འཇུག་སྒྲིིག་སྦྱོོར་མཉེེན་ཆས་ངོོས་སྦྱོོར། (Audacity) 20

སློོབ་ཚན་བདུན་པ། དུས་རབས་གསར་པའིི་བརྡ་འཕྲིིན་གྱིི་འབྲེེལ་ལམ་བཟང་སྤྱོོད། ༧།༡ དྲྭ་རྒྱ་དང་གློོག་འཕྲིིན། བདེེ་འཇགས། (འབྲིིང་རིིམ།)

༧།༢ བརྡ་འཕྲིན་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་བཟོ་བཅོས་བྱས་པའི་པར་རིས་དང་བཟང་སྤྱོད།

¾ བརྡ་འཕྲིིན་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིིས་བཟོོ་བཅོོས་བྱས་པའིི་པར་རིིས་དང་བརྙན་རིིས་ངོོས་འཛིིན་དང་

ཤེེས་རྟོོགས་བྱེེད་པ། པར་རིིས་བཟོོ་བཅོོས་དང་དངོོས་ཡོོད་ལ་འགྱུར་བ་གཏོོང་བའིི་བཟང་ སྤྱོོད་ཀྱིི་བསམ་གཞིིག འཕྲིིན་སྤེེལ་རྣམ་དཔྱོོད་ལྡན་པ་དང་འགན་འཁུར་ཡོོད་པ་བྱ་རྒྱུ།

༧།༣ བརྩམས་ཆོས་དང་བསྐྱར་དཔར་གྱི་ཐོབ་ཐང་།

¾ གཞན་གྱིི་བརྩམས་ཆོོས་ཐོོབ་ཐང་ལ་བརྩིི་བཀུར་ཞུ་རྒྱུའིི་གལ་གནད་ཤེེས་རྟོོགས་ཐུབ་པ། བསྐྱར་དཔར་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་སྟངས་དང་ལུང་འདྲེན་ བྱེད་པའི་བཟང་སྤྱོད། བསྐྱར་དཔར་གྱི་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་བརྩི་བཀུར་ཞུ་རྒྱུ་དང་ཆབས་ ཅིག གསར་གཏོད་དང་ངོ་མ་ཉིད་ལ་སྐུལ་མ་གཏོང་བ།

༧།༤ དྲྭ་ཐོག་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་དམིགས་འབེན་ཚོང་འབྲེལ།

¾ དྲྭ་ཐོོག ་ཁྱབ་བསྒྲགས་དང་དམིིག ས་འབེེན ་ཚོོང ་འབྲེེལ ་ལག་ལེེན ་གྱིི་ བཟང་སྤྱོོད ་ཐད་ བསམ་གཞིག ནང་དོན་ངོས་སྦྱོར་དང་ཆོག་མཆན་སྤྲད་པ་རྣམས་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ།

འགན་འཁུར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བེད་སྤྱོད་དང་ཁྱབ་བསྒྲགས་ཀྱི་བརྡ་འཕྲིན་ལ་དཔྱད་ཞིབ།

༧།༥ དྲྭ་ཐོག་ལས་འགུལ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགུལ།

¾ སྤྱིི་ཚོོགས་བརྒྱུད་ལམ་བེེད་སྤྱོོད་བྱས་ནས་ལས་འགུལ་དང་སྤྱིི་ཚོོགས་འགྱུར་བ་གཏོོང་

བའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་བསམ་གཞིག སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དང་འགན་འཁུར་ལྡན་པའི་དྲྭ་ཐོག་ 21

ལས་འགུལ་སྙོམ་སྒྲིག་བྱེད་པ། དྲྭ་ཐོག་གི་གྲོས་མོལ་ཚུད་པ་དང་གུས་ཞབས་ལྡན་པ་ཞིག་ ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བའི་དྲྭ་རྒྱའི་སྤྱི་དམངས་ཞབས་འདེགས།

སློོབ་ཚན་བརྒྱད་པ། དྲྭ་ཐོོག་སྤྱོོད་ལམ། བདག་དབང་། རྐུ་ཡིིག ༨།༡ དྲྭ་ཐོོག་གླེེང་སྟེེགས་དང་བགྲོོ་གླེེང་སྟེེགས་བུའིི་སྤྱོོད་ལམ།

¾ བགྲོོ་གླེེང་གིི་ལམ་སྟོོན་རྣམས་ཀློོག་པ་དང་གོོ་བ་ལེེན་པ། བགྲོོ་གླེེང་ནང་དོོན་ཕན་ལྡན་པའིི་ ངང་ནས་མཉམ་ཞུགས་བྱེད་པ།

¾ གཞན་གྱིི་བསམ་ཚུལ་ལ་བརྩིི་མཐོོང་བྱེེད་པ་དང་གུས་ཞབས་ལྡན་པའིི་ངང་ནས་རྩོོད་གླེེང་ བྱེད་པ། དྲྭ་རྒྱའི་ཐོག་བསླུ་འཕྲིན་དང་། བརྗོད་གཞི་དང་མ་འབྲེལ་བ་སྤེལ་གཏོང་མི་བྱེད་པ།

༨།༢ སྤྱི་ཚོགས་དྲྭ་རྒྱའི་གོམས་སྲོལ།

¾ སྒེེར་གྱིི་གནས་ཚུལ་སྲུང་སྐྱོོབ་བྱེེད་སྟངས་ཀྱིི་སྒྲིིག་གཞིི་དང་མཚམས་འཛིིན་ལ་བརྩིི་ བཀུར་བྱེེད་དགོོས། ནང་དོོན་མ་སྤེེལ་གོོང་ཀློོག་པ་པོོ་ལ་བསམ་གཞིིག་བྱེེད་པ། སྒེེར་གྱིི་ གནས་ཚུལ་སྤེེལ་གཏོོང་ཐལ་དྲགས་པ་མིི་བྱེེད་པ། ཤུགས་རྐྱེེན་ལ་དོོ་སྣང་བྱེེད་དགོོས།

སྤྱིི་ཚོོགས་དྲྭ་རྒྱའིི་ཐོོག་སྤེེལ་བའིི་

༨།༣ བརྙན་འཕྲིིན་བགྲོོ་གླེེང་གོོམས་གཤིིས།

¾ བརྙན་འཕྲིིན་བགྲོོ་གླེེང་ནང་འཛུལ་ཞུགས་དང་ཕྱིིར་ཐོོན་ཚུལ་མཐུན་བྱེེད་པ། གྱོོན་ཆས་

འོོས་འཚམ་གྱོོན་ནས་ཆེེད་ལས་རང་བཞིིན་གྱིི་རྣམ་པ་རྒྱུན་འཁྱོོངས་བྱེེད་དགོོས། སྐད་ཆ་ མིི་ཤོ ོད་པའིི་སྐབས་སྐད་སྒྲ་མེེད་པར་བཟོོ་བ། དོོ་སྣང་བྱེེད་པ་དང་ཧུར་ཐག་གིིས་གྲོོས་ བསྡུར་ནང་ཞུགས་པ།

༨།༤ དྲྭ་ཐོོག་མཉམ་ལས་ཀྱིི་གོོམས་གཤིིས།

¾ གཟུགས་བརྙན་གྱིི་རུ་ཁག་དང་ལས་གཞིིའིི་ནང་མིི་གཞན་དང་མཉམ་དུ་བརྩིི་བཀུར་ལྡན་

པའིི་ཐོོག་མཉམ་ལས་བྱེེད་པ། སྡེེ་ཚན་གྱིི་ཁ་བརྡའམ་ཡང་ན་མཉམ་འབྲེེལ་གྱིི་སྟེེགས་ བུའིི་ཐོོག་ཕན་ནུས་ལྡན་པའིི་འབྲེེལ་བ་བྱེེད་པ།

དུས་བཀག་དང་འགན་འཁྲིི་ལ་བརྩིི་

བཀུར་བྱེེད་པ། གཞན་གྱིི་བྱས་རྗེེས་ལ་གཟེེངས་བསྟོོད་དང་ངོོས་ལེེན་བྱེེད་པ།

འཛིིན་རིིམ་བརྒྱད་པའིི་བརྡ་འཕྲིིན་འཕྲུལ་ལས་ཀྱིི་བསླབ་གཞིི། (ཚད་མཐོོ།)

སློོབ་ཚན་དང་པོོ། གཞིི་རྩའིི་ཀམ་པུ་ཊར། (ཚད་མཐོོ།) ༡།༡ གྲངས་ཀའིི་ལམ་ལུགས།

¾ ཟུང་ལྡན་ (Binary) དང་སིིལ་གྲངས། གྲངས་ཀའིི་ལམ་ལུགས་ཀྱིི་བར་ལ་འགྱུར་བ། གྲངས་ཀའིི་ལམ་ལུགས་བར་གྱིི་ཨང་རྩིིས་རྣམ་གཞག་མིི་འདྲ་བ།

༡།༢ ཨལ་ཁོོ་རིི་ཐམ་ (Algorithms) དང་གྲངས་ཐོོའི ི་སྒྲིིག་གཞིི།

¾ ཨལ་ཁོོ་རིི་ཐམ་གྱིི་རྨང་གཞིི་དང་ཐུན་མོོང་གིི་གྲངས་ཐོོའི ི་སྒྲོོམ་གཞིི། (ཨེེ་རེེའིི། (Arrays)

འབྲེེལ་མཐུད་ཐོོ་གཞུང་། (Linked Lists) སྤུངས་གསོོག (Stacks) ཁེེའུ། (Queues) དེེ་བཞིིན་འཚོོལ་ཞིིབ་དང་གོོ་རིིམ་སྒྲིིག་པའིི་ཨལ་ཁོོ་རིི་ཐམ།) 23

༡།༣ སིི་ཁེེ་རེེཆ་ཇུ་ནིི་ཡར། (ScratchJr 3.0)

¾ འགུལ་སྐྱོོད། བྱ་ལས། སྒྲ། བྱུང་ཚིིགས། སྟངས་འཛིིན། ཚབ་མཚོོན། ངའིི་རང་བཟོོས། བཟོ་ལྟ།

༡།༤ ཀམ་པུ་ཊར་མཉེན་ཆས་ཀྱི་སྐད་ཡིག

¾ མཉེེན་ཆས་སྐད་ཡིིག་གིི་གོོ་བ་དང་ཚབ་མཚོོན། གྲངས་ཐོོའི ི་རིིགས། སྟངས་འཛིིན་སྒྲོོམ་ གཞིི་ (ཆ་རྐྱེེན་ཁག་དང་ལུབ། (Loops)) བྱེེད་ནུས་ཁག་དང་མཉེེན་ཆས་སྐད་ཡིིག་གིི་ རྨང་གཞིིའིི་དཔེེ་གཞིི་ཁག་ངོོ་སྤྲོོད།

སློོབ་ཚན་གཉིིས་པ། ཡིིག་ཆ་རྩོོམ་སྒྲིིག (Word Processing) (ཚད་མཐོོ།) གུ་གལ་ཌོོག་སིིི་ (Google Docs) ལ་གཞིི་བཅོོལ་བ།

༢།༡ དཔྱད་གཞིིའིི་འདེེམས་ཐོོ།

¾ དེེབ་རྟགས་འཇུག་པ་དང་ཕན་ཚུན་ཟུར་ལྟ་བྱེེད་པ། ཡིིག་ཆའིི་ཁྱད་ཆོོས་སྟོོན་པ། མཆན་

(Footnotes) དང་མཇུག་གིི་མཆན་ཡིིག་ (Endnotes) འཇུག་པ་དང་བཟོོ་བཅོོས་

རྒྱག་པ། དཀར་ཆག་གསར་བཟོོ་དང་བཟོོ་བཅོོས་རྒྱག་པ། རྩོོམ་སྡུད་གསར་བཟོོ་དང་བཟོོ་ བཅོོས་རྒྱག་པ། ཡིིག་ཁུངས་དྲངས་ནས་དཔེེ་དེེབ་ཐོོ་གཞུང་སྒྲིིག་པ། ཁ་བྱང་འཇོོག་པ།

༢།༢ སྒེར་བཟོའི་ཡིག་ཆའི་ཆ་ཤས་བཟོ་བཀོད་བྱེད་པ།

¾ རྣམ་པ་གསར་བཟོོ་དང་བཟོོ་བཅོོས་བྱེེད་པ། སྒེེར་བཟོོའི ི་ཐཱིིམ་ (Theme) གསར་བཟོོ་ དང་དོོ་དམ་བྱེེད་པ། དཔེེ་གཞིི་གསར་བཟོོ་དང་མཉམ་སྦྱོོར་བྱེེད་པ། སྒེེར་མཚན་སྒྲོོམ་བུ་ གསར་བཟོོ་བྱེེད་པ།

༢།༣ ཡིིག་ཆ་དང་མིིང་བྱང་མཉམ་དུ་ལྷན་སྡེེབ་གྲངས་ཐོོ་ (Merge Data) བཟོོ་བ།

¾ འཕྲིིན་ཡིིག་ལྷན་སྡེེབ་བརྒྱུད་རིིམ་ (Mail Merge Process) ཤེེས་པར་བྱེེད་པ། འཕྲིིན་ཡིིག་ལྷན་སྡེེབ་ཀྱིི་བརྒྱུད་རིིམ་འགོོ་འཛུགས་པ། གྲངས་ཐོོའི ི་འབྱུང་ཁུངས་འདེེམས་

པ་དང་ཞིིབ་ཚགས་སུ་གཏོོང་བ། ལྷན་སྡེེབ་ཁྱབ་ཁོོངས་སུ་འཇུག་པ། གཟིིགས་ཕུད་ (Preview) དང་ལྷན་སྡེེབ་ཆ་ཚང་བ་བཟོོ་བ། སྒེེར་གྱིི་ཡིིག་སྐོོགས་མིིང་བྱང་གསར་

བཟོོ་བྱེེད་པ།

༢།༤ ཡིག་ཆའི་ཐོག་མཉམ་ལས་བྱེད་པ།

¾ བྱ་སྤྱོོད་ལ་ཚོོད་འཛིིན་བྱེེད་པ། གསང་ཚིིག་སྤྱད་ནས་བྱ་སྤྱོོད་ལ་ཚོོད་འཛིིན་བྱེེད་པ། ཐོོབ་ ཐང་དོ་དམ་སྤྱད་ནས་བྱ་སྤྱོད་ལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ། རྩོམ་རོགས་ཡིག་ཆ།

༢།༥ རེེའུ་མིིག་ (Table) དང་ཀ་ཐིིག (Column)

¾ ཀ་ཐིིག་གསར་དུ་བཟོོ་བ། ཤོོག་ལྷེེ་ཅན་གྱིི་ཐོོ་གཞུང་སྒྲིིག་པ། ཨེེག་སེེལ་རེེའུ་མིིག་ནང་ཡིི་ གེ་འཇུག་པ། རེའུ་མིག་གཞན་གྱི་བཀོད་པའི་འདེམས་ཀ

༢།༦ དཔེ་མཚོན་རི་མོ་ནང་འཇུག་དང་བཟོ་བཅོས་བྱེད་པ།

¾ དཔེེ་མཚོོན་རིི་མོོ་གསར་དུ་བཟོོ་བ། དཔེེ་མཚོོན་རིི་མོོ་བཟོོ་བཅོོས་བྱེེད་པ། པར་རིིས་ཅན་ གྱི་དཔེ་རིས་བཟོ་བ།

༢།༧ ཤོག་ངོས་བཀོད་པ།

¾ སྡེེ་ཚན་དབྱེེ་མཚམས། ཤོོག་ངོོས་དབྱེེ་མཚམས།

༢།༨ མཐའ་མའི་བཅོས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱེད་པ། 25

¾ ཡིིག་ནོོར་བཙལ་ནས་བཅོོས་པ་དང་། གཟིིགས་ཕུད་ (Preview) དང་ཤོོག་ངོོས་

ལེེགས་སྒྲིིག་བྱེེད་པ། ཤོོག་ངོོས་རེེ་རེེར་གང་འཆར་ལ་སྟངས་འཛིིན་བྱེེད་པ། གློོག་རྡུལ་ གྱིི་ལམ་ནས་འགྲེེམས་སྤེེལ་བྱེེད་པར་ཡིིག་ཆ་གྲ་སྒྲིིག་བྱེེད་པ། ཡིིག་ཆ་པར་སྐྲུན་བྱས་ ནས་གཏོོང་བ།

སློོབ་ཚན་གསུམ་པ། འགྲེེམས་ཤོག ོ ་རེེའུ་མིིག (ཚད་མཐོོ།) གུ་གལ་འགྲེེམས་ཤོགོ ་ལ་གཞིི་བཅོོལ་བ། ༣།༡ ཨེེམ་ཨེེས་ཨེེཀ་ཟེེལ་ (MS Excel) ཐོོག་གིི་ཚད་མཐོོའི ི་བརྗོོད་གཞིི།

¾ ཆ་རྐྱེེན་གྱིི་རྣམ་གཞག་སྒྲིིག་པ། སཱེེལ་ (Cell) གྱིི་རྣམ་པ་སྒྲིིག་པ། (སྡེེ་ཚན། སྙོོམ་སྒྲིིག ཡིིག་གཟུགས། མཐའ་ཐིིག ཚོོན་འཇུག་པ།) སྤྱིི་འགྲོོས། བྱེེད་ནུས་ཁག

(གལ་ཏེེ། སྡོོམ་རྩིིས།

ཆུང་ཤོ ོས། ཆེེ་ཤོ ོས། ཆ་སྙོོམས། གྲངས་བརྩིི། བརྒྱ་ཆ།) པིི་ཝོོཌ་རེེའུ་མིིག (PivotTables)

ཝིི་ལུཀ་ཨབ། (VLookup) ཨེེཆ་ལུཀ་ཨབ་ (HLookup) སྦྱོོར་བའིི་འདེེམས་ཀ སྒྲོོམ་ངོོས་འཁྱགས་སྒྲོོམ། སྦས་པ་/མངོོན་པ།

༣།༢ མེེ་ཁོོ་རོོ། (Macros) གསར་བཟོོ་དང་བཟོོ་བཅོོས་བྱེེད་པ། ༣།༣ ལས་ཤོག་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པ།

༣།༤ ལས་ཤོོག་དང་འགྲེེམས་ཤོོག (Workbooks and Worksheets) བདེེ་འཇགས་ ངང་འཇོོག་པ།

སློོབ་ཚན་བཞིི་པ། སྤྱན་བསྟར། (Presentation) (ཚད་མཐོོ།) གུ་གལ་སྒྲོོན་བརྙན་ཤོོག་ངོོས་ (Google Slides) དང་ཀུ་ཤུའིི་སྒྲོོན་བརྙན་ (Keynote) ལ་གཞིི་བཅོོལ་བ།

༤།༡ སྒྲོོན་བརྙན་ཤོོག་ངོོས།

¾ སྒྲོོན་བརྙན་ཤོོག་ངོོས་གཙོོ་བོོ་དང་མཉམ་དུ་ལས་ཀ་བྱེེད་པ། དཔེེ་གཞིི་འཆར་འགོོད་བྱེེད་ པ། སྔོན་ནས་འཆར་འགོད་ཟིན་པའི་དཔེ་གཞི་བེད་སྤྱོད་གཏོང་བ་དང་སྒེར་གྱི་དཔེ་གཞིར་ བཟོ་བཅོས་རྒྱག་པ།

༤།༢ ཚོན་རིས་དངོས་པོ་དོ་དམ་བྱེད་པ།

¾ རིི་མོོའི ི་ལག་ཆ། ཐིིག་རིིས་དང་གཞིི་རྩའིི་དབྱིིབས་བཟོོ་བ། དཔེེ་རིིས་དངོོས་པོོ་རྣམས་སྡེེ་

ཁག་བཟོ་བ་དང་སྡེ་ཁག་བཤིག་པ། དཔེ་རིས་ཀྱི་གནས་ས་དང་ཆེ་ཆུང་སྒྲིག་པ། དཔེ་རིས་ ལ་དམིགས་བསལ་མདངས་རྒྱག་པ།

༤།༣ ཤོག་ངོས་འཕོ་འགྱུར།

¾ བརྙན་རིིས་དངོོས་པོོ་འཇུག་པ་དང་སྒྲིིག་སྦྱོོར་བྱེེད་པ། སྒྲ་འཇུག་བྱེེད་པ། སྦྱོོང་བརྡར་དང་ གློག་བརྙན་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པ་བཅས།

༤།༤ སྒྲོོན་བརྙན་འདེེམས་ཐོོ། (Slide Show Menu)

¾ པར་སྐྲུན་དང་། ཕྱིིར་འདོོན། སྒྲོོན་བརྙན་ཉར་ཚགས་ཇིི་ལྟར་བྱེེད་དགོོས་མིིན་བཅས།

༤།༥ དཔྱད་ཞིབ།

¾ སྒེེར་གྱིི་ལས་འཆར་ཏེེ། འདྲིི་རྩད་བཟོོ་བ། (སྦྱངས་པའིི་ཁྱད་ཆོོས་མང་ཤོོས་བེེད་སྤྱོོད་བྱེེད་པ།) 27

སློོབ་ཚན་ལྔ་པ། ཀམ་པུ་ཊར་གྱིི་བདེེ་འཇགས། དྲྭ་རྒྱ་དང་གློོག་འཕྲིིན། བདེེ་འཇགས། (ཚད་མཐོོ།)

༥།༡ དྲྭ་ཐོོག་སྤྱོོད་ལམ་ལ་འགན་འཁུར།

¾ བཟང་སྤྱོོད་ལྡན་པའིི་སྤྱོོད་ལམ་དང་འཕྲུལ་རིིག་འགན་ཁུར་ལྡན་པའིི་སྒོོ་ནས་བེེད་སྤྱོོད་ བྱེེད་པར་སྐུལ་མ་གཏོོང་བ། དྲྭ་རྒྱའིི་ཐོོག་འབྲེེལ་ལམ་བྱེེད་པར་གུས་བརྩིི་དང་ཚུལ་མཐུན་

ངང་སྐུལ་འདེེད་གཏོོང་བ། ཨང་ཀིིའིི་རྐང་རྗེེས་ (Digital Footprint) དང་དྲྭ་ཐོོག་ མཚན་སྙན་སྐོོར་སློོབ་གསོོ་སྤྲོོད་པ།

༥།༢ སྤྱི་ཚོགས་འཆར་འགོད་རིག་པ།

¾ སྤྱིི་ཚོོགས་འཆར་འགོོད་རིིག་པའིི་ཐབས་ལམ་ (དཔེེར་ན། ངོོ་རྫུན་དང་གཡོོ་བཀོོལ་བྱེེད་པ།) ངོས་འཛིན་ཐུབ་པ།

¾ སྤྱིི་ཚོོགས་འཆར་འགོོད་རིིག་པའིི་རྒོོལ་རྡུང་ལས་སྒེེར་གྱིི་གནས་ཚུལ་སྲུང་སྐྱོོབ་བྱེེད་པ།

༥།༣ དྲྭ་ཐོག་བདེ་འཇགས་དང་བཟང་སྤྱོད།

¾ དྲྭ་ཐོོག་གིི་བསླུ་བྲིིད་དང་ཆོོག་མཆན་མེེད་པའིི་ཐོོག་ནས་བེེད་སྤྱོོད་གཏོོང་བ། བཟང་སྤྱོོད་

ཀྱི་ཐོ ག ་ནས་དྲྭ་གནས་འཇབ་འཛུལ་ལག་བསྟར་བྱེད་ཕྱོགས་སྐོར་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་ དགོས། ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་འགན་འཁྲི་དང་འཕྲུལ་ལས་བེད་སྤྱོད་གོང་སྤེལ་གཏོང་བ།

༥།༤ དྲྭ་རྒྱའི་བདེ་འཇགས་སྐོར་གྱི་གནད་དོན་སྙན་སེང་ཞུ་བ།

¾ སློོབ་ཕྲུག་ཚོོར་དྲྭ་རྒྱའིི་བདེེ་འཇགས་དང་འབྲེེལ་བའིི་གནད་དོོན་ནམ། སེེམས་འཚབ་བྱ་

ཡུལ་གང་ཡོད་ཉེན་རྟོག་ལས་ཁུངས་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་སྙན་སེང་ 28

ཞུ་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བྱ་རྒྱུ། དྲྭ་བའི་ཐོག་སུན་གཙེར་རམ་དོགས་གཞི་ཅན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ རིགས་སྙན་སེང་ཞུ་སྟངས་སློབ་ཕྲུག་ཚོར་སློབ་ཁྲིད་བྱ་རྒྱུ།

སློོབ་ཚན་དྲུག་པ། སྒྲ་བརྙན་གཏོོང་ཆས། (ཚོོན་རིིས་དང་སྒྲ་བརྙན། སྒྲ་འཇུག་) (ཚད་མཐོོ།)

༦།༡ སྒྲ་བརྙན་སྒྲིིག་སྦྱོོར་མཉེེན་ཆས་ངོོས་སྦྱོོར། (Final Cut Pro/Adobe Premiere Pro)

༦།༢ པར་རིིས་སྒྲིིག་སྦྱོོར་མཉེེན་ཆས་ངོོས་སྦྱོོར། (Adobe Photoshop/Adobe Lightroom)

༦།༣ སྒྲ་འཇུག་སྒྲིིག་སྦྱོོར་མཉེེན་ཆས་ངོོས་སྦྱོོར། (Adobe Audition/Cool Edit Pro)

༦།༤ ཝེེག་ཊོོར་དཔེེ་རིིས་ (Vector) ཇུས་འགོོད་མཉེེན་ཆས་ངོོས་སྦྱོོར། (CorelDraw/ Adobe Illustrator)

སློོབ་ཚན་བདུན་པ། དུས་རབས་གསར་པའིི་བརྒྱུད་ལམ་/གནས་ཚུལ་སྤྲོོད་ལེེན་གྱིི་ བཟང་སྤྱོོད།

༧།༡ བརྡ་འཕྲིིན་རྐང་རྗེེས་དང་དྲྭ་ཐོོག་མཚན་སྙན།

¾ བརྡ་འཕྲིིན་རྐང་རྗེེས་ཀྱིི་ལྟ་ཚུལ་དང་དེེའིི་ཤུ གས་རྐྱེེན་ཤེེས་རྟོོགས་བྱེེད་པ། འགན་འཁྲིི་

ལྡན་པའིི་བརྡ་འཕྲིིན་གྱིི་སྤྱོོད་ཚུལ་ (Digital Behavior) དང་། དྲྭ་ཐོོག་མཚན་སྙན་ དོོ་དམ་བྱེེད་པར་སྐུལ་མ་གཏོོང་བ། དྲྭ་ཐོོག་གིི་བྱ་སྤྱོོད་ལ་བརྟེེན་ནས་སྒེེར་དང་ཆེེད་ལས་ ཀྱིི་འཚོོ་བར་ཡུན་རིིང་ཤུགས་རྐྱེེན་ཐེེབས་པ། 29

༧།༢ བཅོོས་མའིི་རིིག་རྩལ་དང་ཨལ་ཁོོ་རིི་ཐམ་ (Algorithms) བེེད་སྤྱོོད་བྱེེད་པའིི་ བཟང་སྤྱོོད།

¾ བརྒྱུད་ལམ་དང་འབྲེེལ་གཏུག་ནང་བཅོོས་མའིི་རིིག་རྩལ་དང་ཨལ་ཁོོ་རིི་ཐམ་བེེད་སྤྱོོད་ བྱེེད་སྐབས་བཟང་སྤྱོོད་ལྡན་པའིི་བསམ་གཞིིག་བྱེེད་དགོོས།

¾ ཨལ་ཁོོ་རིི་ཐམ་གྱིི་ཐག་གཅོོད་བྱེེད་རིིམ་ནང་ཕྱོོགས་ལྷུང་དང་དབྱེེ་འབྱེེད།

དྲང་བདེེན་

བཅས་ཀྱིི་གནད་དོོན། བཅོོས་མའིི་རིིག་རྩལ་མ་ལག་འགན་འཁྲིི་དང་། འགན་འཁུར། དྭངས་གསལ་རང་བཞིིན་བཅས་ཀྱིི་སྐོོར།

༧།༣ སྨྲ་བརྗོོད་ཀྱིི་རང་དབང་དང་གནོོད་འཚེེ་ཅན་གྱིི་ནང་དོོན་དབར་སྙོོམ་སྒྲིིག་བྱེེད་པ།

¾ དྲྭ་ཐོོག ་སྨྲ་བརྗོོད ་རང་དབང་གིི་ ས་མཚམས་དང་དཀའ་ངལ་ལ་ཞིིབ ་འཇུག་བྱེེད ་པ། གནོོད་འཚེེ་ཅན་ནམ་བཙན་ཤེེད་ཀྱིི་ནང་དོོན་ལ་གདོོང་ལེེན་དང་དོོ་དམ་བྱེེད་པའིི་བཟང་ སྤྱོོད་ཀྱིི་བསམ་གཞིིག་བྱེེད་པ།

¾ རང་དབང་གིི་སྨྲ་བརྗོོད་དང་བཀོོལ་སྤྱོོད་པ་རྣམས་གནོོད་འཚེེ་ལས་སྲུང་སྐྱོོབ་དབར་གྱིི་ སྙོོམ་སྒྲིིག་དང་ངོོ་རྒོོལ།

༧།༤ བརྡ་འཕྲིིན་གྱིི་འགན་འཁྲིི་དང་བདེེ་ཐང་།

¾ བརྡ་འཕྲིིན་བདེེ་ཐང་དང་དྲྭ་ཐོོག་བདེེ་ཐང་གོོམས་གཤིིས་གོོང་འཕེེལ་གཏོོང་བ། བརྙན་

ལྟའིི་ དུས་ཚོོད ་དང་བརྡ་འཕྲིིན་ལ་ངན་ལང་ཤོོར་བར་དོོ་ དམ་བྱེེད་པའིི་ བཟང་སྤྱོོད་ཀྱིི་ གནད་དོོན། དྲྭ་རྒྱའིི་སྤྱིི་ཚོོགས་ནང་སྙིིང་རྗེེ་དང་། བྱམས་སེེམས། ཕན་ནུས་ལྡན་པའིི་ མཉམ་ཞུགས་བཅས་ལ་སྐུལ་སློོང་བྱེེད་པ། 30

སློོབ་ཚན་བརྒྱད་པ། དྲྭ་ཐོོག་གོོམས་སྲོོལ། དཔར་དབང་། རྐུ་བཤུས། ༨།༡ དྲྭ་ཐོོག་འཛིིན་གྲྭའིི་གོོམས་སྲོོལ།

¾ གྲུང་ཤ ་དོོད་ཅིིང་གུས་ཞབས་ལྡན་པའིི་ངང་ནས་དྲྭ་ཐོོག་འཛིིན་གྲྭའིི་བགྲོོ་གླེེང་ནང་མཉམ་ ཞུགས་བྱེེད་དགོོས། དགེེ་རྒན་དང་ན་མཉམ་ལྷན་དུ་བགྲོོ་གླེེང་སྐབས་འོོས་འཚམས་ཀྱིི་

སྐད་ཡིིག་དང་ཚིིག་སྦྱོོར་བེེད་སྤྱོོད་གཏོོང་བ། དྲྭ་ཐོོག་འཛིིན་གྲྭའིི་ལམ་སྟོོན་དང་རང་སྦྱོོང་ འབུལ་ཕྱོོགས་ཀྱིི་ལམ་སྟོོན་ལ་བརྩིི་སྲུང་བྱེེད་དགོོས། གཞན་གྱིི་བརྩམས་ཆོོས་དང་ཤེེས་ ཡོོན་པར་བརྩིི་སྲུང་བྱེེད་དགོོས།

༨།༢ བརྡ་འཕྲིིན་མིི་སེེར།

¾ བརྡ་འཕྲིིན་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིི་ཐོོབ་ཐང་དང་འགན་འཁྲིི་ཤེེས་རྟོོགས་དགོོས་པ།

¾ དྲྭ་ཐོོག་ཏུ་གཞན་གྱིི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྙིིང་རྗེེ། བྱམས་བརྩེེའིི་བསམ་པ་བཅས་སྤེེལ་བ། ¾ དཔར་དབང་དང་གཞན་གྱིི་བརྩམས་ཆོོས་ཐོོབ་ཐང་ལ་བརྩིི་སྲུང་ཞུ་བ།

¾ དྲྭ་ཐོོག་བདེེ་འཇགས་དང་རང་སྒེེར་གྱིི་གནས་ཚུལ་ལ་ཤེེས་རྟོོགས་ཡོོད་པ།

༨།༣ དྲྭ་ཐོོག་རྩོོད་རྙོོག་སེེལ་ཐབས།

¾ དྲྭ་ཐོོག་ཏུ་གུས་ཞབས་ལྡན་པའིི་སྒོོ་ནས་རྩོོད་རྙོོག་དང་མིི་མཐུན་པ་སེེལ་བ། ¾ སྒེེར་གྱིི་རྒོོལ་རྡུང་དང་སྲུང་སྐྱོོབ་ཀྱིི་སྤྱོོད་པ་སྤོོང་བ།

¾ ལྟ་ཚུལ་མིི་འདྲ་བ་རྣམས་ཤེེས་རྟོོགས་བྱེེད་པ་དང་འགྲེེལ་བཤད་རྒྱག་པ།

¾ གནད་དོོན་རྣམས་འོོས་འཚམས་ཀྱིི་དབང་འཛིིན་པར་སྙན་སེེང་ཞུ་དགོོས་པའིི་དུས་ཚོོད་ ཤེེས་པ།

༨།༤ དྲྭ་ཐོོག་སུན་གཙེེར་གོོ་རྟོོགས་དང་སྔོོན་འགོོག

¾ དྲྭ་ཐོོག་སུན་གཙེེར་གྱིི་སྤྱོོད་ཚུལ་ངོོས་འཛིིན་དང་སྔོོན་འགོོག་བྱེེད་པ།

¾ དྲྭ་ཐོོག་གིི་སུན་གཙེེར་རམ་འོོས་འཚམས་མིིན་པའིི་དྲྭ་རྒྱའིི་སྤྱོོད་ཚུལ་གྱིི་གནས་ཚུལ་སྙན་ སེེང་ཞུ་བ།

¾ དྲྭ་རྒྱའིི་ཡོོངས་ཚུད་ཁོོར་ཡུག་དང་སྲུང་སྐྱོོབ་ཀྱིི་སྐུལ་མ།

¾ དྲྭ་བའིི་ཐོོག་སུན་གཙེེར་མྱོོང་བཞིིན་པ་རྣམས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོོར་དང་རོོགས་རམ་སྦྱོོར་བ།

INFORMATION TECHNOLOGY (IT) SYLLABUS FOR CLASS IV-VIII

INTRODUCTION Section 1: Introduction (Class 4-5) In this section, students will be introduced to the world of computers and gain a basic understanding of their role in our daily lives. They will learn about the different components of a computer system and their functions. Additionally, students will be introduced to popular operating systems, basic file management techniques, and fundamental word processing skills. They will also explore the internet, learn safe web browsing practices, and gain a basic understanding of email communication.

Section 2: Introductory (Class 6) Building upon the foundational knowledge from the previous section, students in Class 6 will delve deeper into computer fundamentals. They will explore the relationship between hardware and software and gain an understanding of basic programming concepts. Through block-based programming, students will learn coding logic and problem-solving skills. They will also develop advanced word processing skills, including formatting, editing, and document creation. Introduction to multimedia presentations and an emphasis on internet safety and responsible digital citizenship will also be covered.

Section 3: Intermediate (Class 7) In the intermediate section, students in Class 7 will further enhance their understanding of computers and technology. They will explore more advanced programming concepts, including conditional statements and loops. Students will gain proficiency in database management, learning about database concepts, data entry, and simple 35

query operations. They will also develop skills in creating and editing multimedia content, such as graphics and images. Additionally, students will delve deeper into internet research, effective use of search engines, and ethical considerations related to online content.

Section 4: Advanced (Class 8) The advanced section is designed to provide Class 8 students with comprehensive knowledge and practical skills in the field of computer science. They will explore advanced programming languages, algorithms, and data structures. Students will also learn about advanced database management, including complex queries and data manipulation. In addition, they will engage in advanced multimedia design, website development, and cybersecurity practices. The focus will be on equipping students with the necessary skills to pursue further studies or careers in computer science and technology. This syllabus aims to provide a progressive learning path, catering to the evolving needs and abilities of students as they progress through different grade levels. It offers a solid foundation in computer literacy while fostering critical thinking, problem-solving, and digital citizenship skills. The whole syllabus has been prepared by a team of experienced computer teachers, namely Mr. Tsewang Norbu, Mr. Dhundup Tsering, and Mr. Jangchup Dorjee. These teachers have a wealth of knowledge and expertise in the field of computer science education. Their collective efforts and dedication have resulted in the development of a comprehensive and well-structured syllabus. The initiative to create this draft syllabus has been taken by the Department of Education, recognizing the importance of computer literacy and technological skills in today’s world. The department is committed to providing students with a quality education that equips them with the necessary knowledge and skills to thrive in the digital age.

IT SYLLABUS FOR CLASS IV Unit I: Introduction to Computer i. Definition and functions of a computer ii. Main parts of a computer system iii. Types of computers and their roles iv. Advantages of computers

Unit II: Keyboarding i. Identifying and using keyboard and mouse ii. Letter recognition and keyboard layout iii. Using the spacebar, backspace, and return/enter keys iv. Identifying keys on the right and left sides of the keyboard v. Control Keys: (Using Esc, Ctrl, Alt, Shift and Navigation Keys) vi. Function keys, Alphanumeric keys, Toggle Keys vii. Proper finger position on the home row keys viii. Importance of correct body posture ix. Typing practice with word lists at a target speed

Unit III: Operating a computer i. Turning on and off a computer ii. Introduction to the Windows Desktop Interface iii. Root Folder: My Computer/This PC, My Documents, and Recycle Bin iv. Windows Control Buttons (Opening, Closing, Resizing, and Moving Windows)

v. Navigating Start Menu, Task Bar, Notification Bar

Unit IV: Typing Practice i. Structured typing exercises to improve speed and accuracy ii. Recommended typing practice software (Introduction of Typing software/ online and offline)

iii. Setting a target speed of at least 15 words per minute

Unit V: MS Paint i. Introduction to Paint Brush application ii. Creating, opening, saving, and existing files iii. Using common tools in Paint Brush iv. Exploring the color palette v. Guided or independent student project 38

Unit VI: Introduction to Word Processing vii. Basic Overview of Microsoft Word as a word processing application

Unit VII: Introduction to Unicode Tibetan Typing i. Understanding /Practicing Unicode for Tibetan typing (Rapid Typing software)

Unit VIII: Introduction to the Internet i. Definition and importance of the Internet ii. Introduce Web Browser iii. Search Engine iv. Visiting Educational Website, online educational games and encyclopedias v. Do’s & don’t on the internet

IT SYLLABUS FOR CLASS V Unit 1: Function of the Computer System i. How Computer works ii. Understanding input and output devices iii. Exploring the System Units

Unit 2: Basic Window Applications i. Familiarity with Windows accessories and games ii. Using WordPad for text editing and formatting iii. Saving, retrieving, and printing files iv. Multimedia Player (Playing movies and music)

Unit 3: Memory and Storage Devices i. Understanding computer memory types ii. Exploring primary and secondary storage devices

Unit 4: Paint Brush i. Edit menu functions (cut, copy, paste) ii. Familiarity with various Paint Brush tools iii. Applying image editing features (working with pixels) 40

Unit 5: Basic Word processing i. Text and paragraph formatting ii. Insert pictures and shapes iii. Add page Number iv. Page background and formatting

Unit 6: Be an Explorer i. Searching for videos and images online ii. Exploring web browsers and their features iii. Effective information-searching techniques iv. Definition of URL

Unit 7: Introduction to ScratchJr i. Understanding the ScratchJr window interface ii. Insert sprites and backdrops iii. Applying basic motions to sprites iv. Exploring Basic Motions v. Creating custom sprites and backdrops

Unit 8: Working with Files and Folders i. Windows File Explorer ii. File types and Extension iii. Searching for files iv. Creating and Organizing Files and Folders

IT SYLLABUS FOR CLASS VI (BASIC)

UNIT 1: FUNDAMENTALS OF COMPUTER (Basic) i. Introduction to Computers " Brief History and evolution of computers, Types of computers, components of a computer system, and Basic computer architecture. ii. Computer Hardware " Central Processing Unit (CPU) , memory, input and output devices, storage devices, and computer peripherals. iii. Computer Software " Types of software (system software, application software, utility software)

" File compression and extraction

UNIT 2: Word Processing (Basic) (Reference to Google Docs) i. Introduction to MS Word " User Interface Guide ii. FILE MENU " Create a new file, Save, Save As, Open, Export and Close a file iii. VIEW MENU " Print Layout, Read Mode, Web Layout, Focus, Outline iv. BASIC TEXT FORMATTING " Bullets and numbering, alignment, indentation, line-spacing, sorting, text-border, Changing Case, v. PAGE LAYOUT " Margins, Orientation, Paper size, Columns vi. INSERTING TABLES " Table insertion, Table Formatting, Table Layout (Insertion and deletion of rows and columns) , Merge and split. vii. ADD SIMPLE GRAPHIC ELEMENTS " SmartArt, Text-Box, WordArt, Shapes, Pictures, Symbols, Icons, 3D Model viii. Assessment " Individual Project: Poster Making/invitation card, ID Card, Time Table 43

UNIT 3: Spreadsheet (Basic) (Reference to Google Sheets) i. Introduction to Spreadsheet (MS Excel) " Creating, opening and saving Workbook and Worksheet, Spreadsheet navigation. Identifying columns and rows and cell address. Wrap text, Merge and unmerge cells. Deleting/ Hiding the rows and columns. Operations performed on the sheet (entering data, resizing height and weight) . Formatting on the text (font color, size, style, alignment setting etc.)

UNIT 4: Presentation (Basic) (Reference to Google Slides & Keynote) i. INTRODUCTION TO MS POWERPOINT " User Interface, Ribbon and status bar, STARTING POWERPOINT, Create a new presentation, Open an existing presentation, Save the current file, Save As – saving a file with a different name, Close the file ii. Create and manage slides " Insert new slides, Hide and delete slides, Change slide layouts, Duplicate slides, Format-Background iii. FORMATTING TEXT ON SLIDES " Enter text in placeholders, Format text placeholders, Move, copy, and delete text, Format characters and paragraphs, Apply WordArt text effects, Create Photo Album iv. DESIGN MENU " Themes, Slide-Size, Orientation v. TRANSITION MENU 44

" Different Effects on Slides, Timing vi. ANIMATION MENU " Different Effects on slide Objects, Timing, Entrance, Emphasis, Exit vii. VIEW MENU " Normal View, Outline View, Slide Sorter, Notes page, Reading View viii. SLIDE SHOW " Showing presentation (From Beginning, Current Slides) viii. ASSESSMENT " Individual Project: Presentation on any topics (Guided or independent)

UNIT 5: Email and Computer Security (Internet /E-mail/Security) (Basic)

i. Email " Create Account, Sign-in, Compose/receive mail, attachment, Draft, CC, BCC, Sign-out ii. What is Computer Security? " Types of computer attacks (Malware, Phishing, Etc.) iii. How to secure computer? " Creating strong passwords, securing your passwords, and avoiding common mistakes. Two-factor authentication, Antivirus 45

UNIT 6: Multimedia (Video/Graphic/Audio) (Basic) i. Video Editing (Introduce) " Recommended Clipchamp)

Software

(Windows

Movie

Maker,

ii. Photo Editing " Recommended Software (Photoshop) iii. Audio Editing " Recommended Software (Audacity)

UNIT 7: Ethics of new age (Media/Communication) i. Digital Citizenship " Responsibilities and rights of individuals in the digital age. Understanding the impact of online behavior on oneself and others. Promoting ethical conduct and respectful communication online. ii. Privacy and Data Protection " Understanding the importance of personal privacy in the digital realm. Risks and implications of data breaches and unauthorized data collection. Ethical considerations in handling and storing personal data. iii. Misinformation and Fake News " Recognizing and critically evaluating misinformation and fake news. Ethical responsibilities in sharing and spreading information online. Fact-checking and promoting media literacy. 46

iv. Online Harassment and Cyberbullying " Understanding the harmful impact of online harassment and cyberbullying. " Promoting empathy, respect, and responsible digital interactions. Strategies for preventing and responding to online harassment.

UNIT 8: Online Etiquette/Copyright/Plagiarism i. Definition and importance of netiquette " Understanding the impact of online behavior on oneself and others. Promoting positive and respectful online interactions. ii. Online Communication Basics " Using proper grammar, spelling, and punctuation in digital communication. Writing clear and concise messages. Avoiding the use of all caps (considered shouting) and excessive emoticons. iii. Tone and Language " Using a polite and professional tone in online communication. Avoiding offensive or derogatory language. Respecting diverse perspectives and promoting inclusivity. iv. Email Etiquette " Subject line etiquette and clear email subject. Using proper salutations and signatures. Being concise and organized in the email content. Responding promptly and courteously to emails.

IT SYLLABUS FOR CLASS VII (INTERMEDIATE)

UNIT 1: FUNDAMENTALS OF COMPUTER (Intermediate) i.Operating Systems " Introduction to operating systems, functions of an operating system, types of operating systems (e.g., Windows, macOS, Linux) .

ii. Computer Networks " Basics of computer networks, network components, network topologies, network protocols, Internet architecture, and network security, advantages and disadvantages of network. iii. Data Representation " Bits, bytes, and data storage unit, representation of characters and other data types (introduction number system)

UNIT 2: Word Processing (Intermediate) (Reference to Google Docs) i. File Menu " Saves files to OneDrive, Create Template ii. Text Formatting " Format Painter, Find and Replace, Subscript and Superscript, Text Effects and Typography iii. Paragraph Formatting " Configure vertical spacing, configure indents, Configure 48

paragraph borders and shading. " Define Multilevel List, Apply build-in styles to text iv. Insert Menu " Create charts, manage chart data, Modify the display of chart elements, Pie charts, Format Charts, Custom chart templates v. Add Visual Elements " Format the page background, insert a background watermark, Insert headers, footers, and page numbers, Drop cap, Insert hyper link, The Equation and symbols vi. Review Menu " Spelling & Grammar proofing, Read Aloud, Manage content in the Navigation pane, Manage content in Outline view, Arrange objects on a page, Text wrap/layout-option, Collaborate on documents (Insert comments, Track Changes, Display markup, Review and respond to comments, Review and process tracked changes)

UNIT 3: Spreadsheet (Intermediate) (Reference to Google Sheets) i. Exploring MS Excel and its features " Arrange multiple workbook windows, Add buttons to the Quick Access Toolbar, Customize the ribbon, Find and replace data, Create Excel tables, Name groups of data, Cell reference - (relative, absolute and mixed) , Create simple formulas (Operators and Precedence) , Format cells and define styles. " Add images to worksheets, Sort and filter worksheet data, Use workbooks as templates for other workbooks, Create charts, Create new types of charts, Customize chart appearance 49

ii. Assessment " Individual Project: GST Bill/School Result

UNIT 4: Presentation (Intermediate) (Reference to Google Slides & Keynote)

i. Elements of MS PowerPoint (Intermediate) " Creating and using tables in presentation. Add and format images:- (Inserting pictures and clips art, option to move, resize and rotate the image) , Inserting Charts and multimedia, header, footer, Hyperlink (Internal/External) and Action

UNIT 5: Computer Security (Internet/E-mail/Security (Intermediate) i. Safe Email Usage " Identifying and avoiding suspicious emails " Understanding email attachments and risks " Email etiquette and responsible communication ii. Cyberbullying and Online Harassment " Understanding the impact of cyberbullying and online harassment " Strategies for dealing with cyberbullying and seeking help iii. Safe File Sharing and Downloads: " Understanding risks associated with file sharing and downloads " Reliable sources for downloading files 50

" Checking files for viruses before opening or executing iv. Mobile Device Security " Securing mobile devices with passcodes or biometric authentication. " Understanding app permissions and risks. " Importance of installing updates and security patches.

UNIT 6: Multimedia (Graphic/Video/Audio) (Intermediate) i. Video Editing (Introduce) " Recommended Software (Windows Movie Maker, Clipchamp) ii. Photo Editing " Recommended Software (Photoshop) iii. Audio Editing " Recommended Software (Audacity)

UNIT 7: Ethics of new age (Media/communication) i. Internet/E-mail/Security (Intermediate) ii. Digital Manipulation and Image Ethics " Recognizing and understanding digital manipulation of images and videos " Ethical considerations in photo editing and altering reality " Promoting transparency and responsible use of visual media 51

iii. Intellectual Property and Copyright " Understanding the importance of respecting intellectual property rights " Ethical use of copyrighted materials and attribution practices " Encouraging creativity and originality while respecting copyright laws iv. Online Advertising and Targeted Marketing " Ethical considerations in online advertising and targeted marketing practices " Transparency and disclosure of sponsored content and endorsements " Responsible consumption and critical evaluation of advertising messages v. Online Activism and Social Movements " Ethical considerations in using social media for activism and social change " Balancing freedom of expression and responsible digital activism " Digital citizenship in promoting inclusive and respectful online discourse

UNIT 8: Online Etiquette/Copyright/Plagiarism i. Online Forum and Discussion Board Etiquette " Reading and understanding forum guidelines " Constructive participation in discussions 52

" Respecting others’ opinions and engaging in respectful debate " Avoiding spamming and off-topic posts ii. Social Media Etiquette " Respecting privacy settings and boundaries " Considering the audience before posting content " Avoiding oversharing personal information " Being mindful of the impact of social media posts iii. Video Conference Etiquette " Properly joining and leaving video conferences " Dressing appropriately and maintaining a professional appearance " Muting the microphone when not speaking " Paying attention and actively participating in the discussion iv. Online Collaboration Etiquette " Respectfully collaborating with others in virtual teams or projects " Communicating effectively in group chats or collaborative platforms " Honoring deadlines and responsibilities " Giving credit and acknowledging the contributions of others

IT SYLLABUS FOR CLASS VIII (ADVANCE)

UNIT 1: FUNDAMENTALS OF COMPUTER (Advance) i. Number Systems " Binary, decimal, and hexadecimal number systems, conversions between number systems, and arithmetic operations in different number systems ii. Algorithms and Data Structures " Basics of algorithms, common data structures (arrays, linked lists, stacks, queues) , and searching and sorting algorithms iii. Scratch 3.0 " Motion, Looks, Sound, Events, Control, Variable, My Blocks, Costumes iv. Computer Programming " Introduction to programming concepts, variables, data types, control structures (conditionals, loops) , functions, and basic programming paradigms

UNIT 2: Word Processing (Advance) (Reference to Google Docs) i. REFERENCE MENU " Insert bookmarks and cross-references, Display document properties Insert and modify footnotes and endnotes, Create and modify tables of contents, Create and modify indexes, Cite sources and compile bibliographies, Insert Caption 54

ii. CREATE CUSTOM DOCUMENT ELEMENTS " Create and modify styles. Create and manage custom themes. Create and attach templates. Create custom building blocks iii. MERGE DATA WITH DOCUMENTS AND LABELS " Understand the mail merge process. Start the mail merge process. Choose and refine the data source. Insert merge fields. Preview and complete the merge. Create individual envelopes and labels iv. COLLABORATE ON DOCUMENTS " Restrict actions. Restrict access by using a password. Restrict access by using rights management. Coauthor documents v. TABLES AND COLUMNS " Create columns, Create tabbed lists, Insert an Excel spreadsheet, Other table layout options, Format tables vi. INSERT AND MODIFY DIAGRAMS " Create diagrams. Modify diagrams. Create picture diagrams vii. PAGE LAYOUT " Section break, Page break viii. FINALIZE AND DISTRIBUTE DOCUMENTS " Locate and correct text errors. Preview and adjust page layout. Control what appears on each page. Prepare documents for electronic distribution. Print and send documents

UNIT 3: Spreadsheet (Advance) (Reference to Google Sheets) i. Advance topics on MS Excel " Conditional formatting, Formatting cell (Category, Alignment, Font, Border, Fill ) , Formulas, Functions (if, Sum, Min, Max, Average, Count, Percentage) , PivotTables, VLookup, HLookup, Paste Options, Freeze panes, Hide/Unhide ii. Create and modify macros iii. Share workbooks iv. Add protection to workbooks and worksheets

UNIT 4: Presentation (Advance) (Reference to Google Slides & Keynote) i. Slides: Working with Master Slides ii. Design Template " Using pre-designed template, customizing personal templates iii. Manage Graph object " Drawing toolbar, creating line and base shapes, grouping and ungrouping of graph objects, positioning and resizing of graph, special effects to the graph object iv. Slide Transition "

Insert and edit multimedia objects, Sound Recording, Rehearse and Produce Movies

v. Slide Show Menu " Print, Export and Save the presentation 56

vi. Assessment " Individual Project: Interactive quiz (Using maximum features learned)

UNIT 5: Computer Security (Internet /E-mail/ Security) (Advance) i. Responsible Online Behavior " Promoting ethical behavior and responsible use of technology. Encouraging respectful and appropriate communication online. Educating about digital footprint and online reputation. ii. Social Engineering " Recognizing social engineering techniques (e.g., impersonation, manipulation)

" Safeguarding personal information against social engineering attacks iii. Cybersecurity Ethics " Discussing the ethical implications of hacking, unauthorized access, and online fraud " Promoting responsible and legal use of technology iv. Reporting Cybersecurity Incidents " Encouraging students to report any cybersecurity incidents or concerns to appropriate authorities " Teaching students how to report cyberbullying or suspicious online activities

UNIT 6: Multimedia (Graphic/Video/Audio) (Advance) i. Video Editing (Introduce) " Recommended Software (Final Cut Pro/Adobe Premiere Pro) ii. Photo Editing " Recommended Software (Adobe Photoshop/ Adobe Lightroom) iii. Audio Editing " Recommended Software (Adobe Audition/Cool Edit Pro) iv. Vector Design " Recommended Software (CorelDraw/Adobe Illustrator)

UNIT 7: Ethics of new age (Media/Communication) i. Digital Footprint and Online Reputation " Understanding the concept of digital footprint and its impact " Promoting responsible digital behavior and managing online reputation " The long-term implications of online actions on personal and professional life ii. Ethical Use of Artificial Intelligence and Algorithms " Ethical considerations in the use of AI and algorithms in media and communication. Bias, discrimination, and fairness in algorithmic decision-making. Transparency, accountability, and responsible deployment of AI systems. iii. Balancing Freedom of Speech and Harmful Content 58

" Exploring the boundaries and challenges of freedom of speech online " Ethical considerations in handling and moderating harmful or offensive content " Striking a balance between free expression and protecting users from harm iv. Digital Responsibility and Well-being " Promoting digital well-being and healthy online habits " Ethical considerations in managing screen time and digital addiction " Encouraging empathy, kindness, and positive engagement in online communities

UNIT 8: Online Etiquette/Copyright/Plagiarism i. Netiquette for Online Learning " Participating actively and respectfully in online class discussions " Using appropriate language and tone when interacting with instructors and peers " Adhering to online class guidelines and submission protocols " Respecting intellectual property and academic integrity ii. Digital Citizenship " Understanding the rights and responsibilities of digital citizenship " Promoting empathy, kindness, and positive engagement online 59

" Respecting copyright and intellectual property rights " Being aware of online security and privacy concerns iii. Online Conflict Resolution " Resolving conflicts and disagreements respectfully online " Avoiding personal attacks and defensiveness " Seeking clarification and understanding different perspectives " Knowing when to escalate issues to appropriate authorities iv. Cyberbullying Awareness and Prevention " Recognizing and preventing cyberbullying behaviors " Reporting incidents of cyberbullying or inappropriate online behaviors " Promoting a safe and inclusive online environment " Supporting those affected by cyberbullying and offering help

ཀམ་པུ་ཊར་དང་འབྲེལ་བའི་ཐ་སྙད་ཤན་སྦྱར། ཨེེ་ཌོོབ་བྱུས་འགོོད།

Adobe InDesign AI Assistant

བཅོས་རིག་རམ་འདེགས། བརྗེ་མཐེབ།

Alt. key(Alt)

སྒྲ་མཐུད་ཡོ་ཆས།

Audiojack

རང་འགུལ་དངུལ་སྤྲོད།

Autopay

དྲྭ་འབུ་འགོག་ཆས།

Antivirus

ཁྱབ་བསྒྲགས་ཡོང་འབབ།

Adrevenue

དབྱེ་ཞིབ་མདུན་པང་།

Analytics Dashboard

དྲྭ་བཀོལ་མཐུད་བྱང་།

APN(AccessPointName)

རང་འགུལ་དག་བཅོས།

Autocorrect

བཅོས་མའི་རིག་རྩལ།

Artificial Intelligence(AI)

བཅོས་རིག་པར་རིས།

AI-generated Image

བཅོས་རིག་གསར་འགྱུར།

AI-generated News

བཅོས་རིག་བརྙན་པར།

AI-generated Video

མཉེན་ཆས་སྒོ་ལྕགས།

App Lock

མཉེན་ཆས་ཆོག་མཆན།

App Permission

མཉེན་ཆས་ཐུམ་སྣོད།

Application Container

དཀྱུས་ཞེང་བསྡུར་ཚད།

Aspect Ratio 61

རྒྱབ་བཤིག་མཐེབ།

Backspace Key(backspace)

གསང་ཐིག་ཀློག་ཆས།

Barcode Reader

གློག་རྫས།

Battery

གློག་གསོག་ཆས།

Battery Charger

བྷི་ཊ་མཉེན་ཆས།

Beta Software

གློག་བསྲིའི་རྣམ་པ།

Battery Saver Mode

བུལུ་ཊུཐ།

Bluetooth

བུལུ་ཊུཐ་མཐུད་སྒྲིག

Bluetooth Pairing

སྐྱེ་ལྡན་བཤེར་རྟགས།

Biometric

སྐྱེ་བཤེར་བདེན་དཔང་།

Biometric Authentication

གྲངས་མཛོད་དྲྭ་སྦྲེལ།

Blockchain

དྲྭ་ལམ་གཏོར་བ།

Breaking the Internet

ཀམ་པུ་ཊར་མ་ལག་གཙོ་བོ།

Central Processing Unit(CPU)

འཕྲིན་ལམ་འཕྲེད་དར།

Channel Banner

འཕྲིན་ལམ་ཚོགས་མི།

Channel Member

འཕྲིན་ལམ་ཚོགས་ཞུགས།

Channel Membership

སྤྲིན་ལམ་དྲྭ་སྤྱོད།

Cloud Computing

ཀམ་པུ་ཊར་བཀོལ་སྤྱོད།

Computing

ཀམ་པུ་ཊར་དུས་རབས།

Computer Age

ཀམ་པུ་ཊར་ལ་བརྟེན་པའི་སྦྱོང་བརྡར།

Computer Based Training

སྟངས་མཐེབ།

Control Key(ctrl)

ཀམ་པུ་ཊར་ལྟེ་གནས།

Computer Centre

ཀམ་པུ་ཊར་རྗེས་མཐུན།

Computer Friendly

ཀམ་པུ་ཊར་རིས་དབྱིབས།

Computer Graphics

ཀམ་པུ་ཊར་སྐད་ཡིག

Computer Language

ཀམ་པུ་ཊར་རྒྱུས་མངའ།

Computer Literacy

ཀམ་པུ་ཊར་དཔེ་གཞི།

Computer Model

ཀམ་པུ་ཊར་ཚན་རིག

Computer Science

ཀམ་པུ་ཊར་ཚན་རིག་པ།

Computer Scientist

ཀམ་པུ་ཊར་འཇིག་རྟེན།

Computerdom

སྟངས་མཐེབ།

Control Key(Ctrl)

ཚོད་འཛིན་ངོས་པང་།

Control Panel

བཤུས་སྦྱར།

Copy and Paste

འོད་རྟགས།

Cursor

དྲས་སྦྱར།

Cut and Paste

མཐེབ་བརྒྱུད།

Click Through

ཚོན་རྟགས།

Colour Code

ཀམ་པུ་ཊར་གྱི་མཐོང་ཤེས།

Computer Vision

དྲྭ་རྒོལ།

Cyber Attack

དྲྭ་ལམ་ཉེས་སྤྱོད།

Cyber Crime

དྲྭ་ལམ་སྲུང་སྐྱོབ་པ།

Cyber Defender

དྲྭ་དམག

Cyber Warfare

དྲྭ་སྤྱོད་མི་ངན།

Cyberactor

དྲྭ་སྟེང་དམར་སྟོན་པ།

Cyber Flasher

དྲྭ་རྒྱའི་བསླུ་བྲིད།

Cyber Fraud

གྲངས་ཐོ་དཔྱད་ཞིབ།

Data Analysis

གྲངས་མཛོད།

Database

གྲངས་ཐོ་བསྡུ་རུབ།

Data Collection

ཉིས་གནོན།

Double Click

ཕབ་ལེན།

Download

གྲངས་ཐོ་དོ་དམ།

Data Governance

དྲྭ་གནས་གསང་རྒྱ།

Data Privacy

གྲངས་འཛིན་རྒྱབ་རྟེན།

Data Backup

གྲངས་འཛིན་གློག་ཐག

Data Cable

གཏིང་རྫུ།

Deepfake

གཏིང་རྫུ་ཚོར་ཆས།

Deepfake Detection Tools

གྲངས་འཛིན་སྤྱི་དམངས་མཐུན་རྐྱེན།

Digital Public Infrastructure

གྲངས་འཛིན།

Digital

གྲངས་འཛིན་འོས་ཤོག

Digital Ballot

གྲངས་འཛིན་གོ་རྟོགས།

Digital Literacy

གྲངས་འཛིན་མ་དེབ།

Digital Ledger

གྲངས་འཛིན་ཐོབ་ཐང་སྟངས་འཛིན།

Digital Rights Management

གྲངས་འཛིན་འོས་འཕེན་པའི་ངོ་རྟགས།

Digital Voter ID

གྲངས་འཛིན་བདེ་ཐབས།

Digital Wellbeing

འཆར་ངོས་མཐུད་ཁུང་།

Display Port

སུབ་མཐེབ།

Delete Key(Delete)

ཡིག་ཆ་སྟངས་འཛིན།

Document Control

རྫོགས་མཐེབ།

End Key(End)

ནོར་བརྡ།

Error Message

བྱོལ་མཐེབ།

Escape Key(Esc)

དྲྭ་བར་འབྲེལ་མཐུད།

Ethernet

ཡིག་ཁུག

Folder

བཀོལ་མཐེབ།

Function Key(Fn)

གུ་གལ་གསོག་བྱེད།

Google Drive

གུ་གལ་འགེངས་ཤོག

Google Form

ཡིག་རིས་བྱུས་འགོད།

Graphic Design

ཡིག་རིས་བྱུས་འགོད་པ།

Graphic Designer

མཉམ་སྤྱོད་མཉེན་ཆས།

Groupware

ལག་བརྡའི་སྟངས་འཛིན།

Gesture Controls

བརྙན་རིས་ལས་སྣོན་མ་ལག

Graphic Processing Unit(GPU)

སྒྲོམ་རིས་དང་མཚམས་ཐིག

Grid and Guides

དྲྭ་གནས་འཇབ་འཛུལ།

Hacking

དྲྭ་གནས་འཇབ་འཛུལ་རིང་ལུགས།

Hactivism

དྲྭ་ངོས་གཙོ་བོ།

Homepage

འཆར་ཤེལ་ཨ་མ།

Homescreen

རྒྱས་མཐུད།

Hyperlink Hyphen HTTP(HypertextTransferProtocol)

སྦྲེལ་རྟགས།

དྲྭ་ཚིགས་འགོ་ཡིག དྲྭ་རྒྱ།

Internet

དྲྭ་རྒྱའི་བཀོལ་སྤྱོད།

Internet Access

དྲྭ་བཀོལ་མཁོ་སྤྲོད་པ།

Internet Access Provider

དྲྭ་རྒྱར་བརྟེན་པའི།

Internet Based

དྲྭ་རྒྱའི་འགྲོ་ལུགས།

Internet Protocol

དྲྭ་རྒྱའི་འགྲོ་ལུགས་ཁ་བྱང་།

IP Address

བརྡ་འཕྲུལ་འཛིན་སྐྱོང་འགན་འཛིན།

IT Administrator

མཚོན་བརྡ།

Icon

འཇུག་མཐེབ།

Insert Key(Insert)

སྒྲིག་འཇུག

Install

དྲྭ་རྒྱའི་བཀོལ་སྤྱོད།

Internet Access

དྲྭ་ཐོག་དུས་འདེབས།

Internet Dating

དྲྭ་སྤྱོད་ལང་ཤོར།

Internet Dependent

རིག་རྩལ་རང་འགུལ།

Intelligent Automation(IA)

ནང་དྲྭ།

Intranet

དྲྭ་ལམ་འཚང་འགག

Internet Trafficjam

འགྱུར་མེད་གྲངས་ཐོ།

Immutable Data

མཐེབ་གཞོང་།

Keyboard

བརྡ་མཛོད་ཆེན་མོ།

Large Language Model(LLM)

ལག་འཁྱེར་རྩིས་འཕྲུལ།

Laptop

གཡོན་གནོན།

Left Click

ནང་འཛུལ།

ཕྱིར་ཐོན།

Logout

སྐྱོན་གཏོང་མཉེན་ཆས།

Malware

གསོག་འཇོག་བྱང་བུ།

Memory Card

འཕྲུལ་སྦྱོང་།

Machine Learning

མོ་ཌེམ།

Modem

བྱ་རའི་མེ་ལོང་།

Monitor

མ་སྒྲོམ།

Motherboard

ཙི་གུ།

Mouse

ཙི་གུ་རྡེག་གནོན།

Mouse Click

ཨང་མཐེབ།

Number Lockkey(NumLock)

དྲྭ་རྒྱ་བསྐྱར་སྒྲིག

Network Reset

དྲྭ་ཐོག་ཏུ་མེད་པ།

Offline

གཅིག་སྤྱོད་གསང་ཚིག

One Time Password

དྲྭ་ཐོག་རྒྱུ་ཆ།

Online Resources

དྲྭ་ཐོག་ཞབས་ཞུ།

Online Service

དྲྭ་ཐོག་ཉོ་ཆ།

Online Shopping

སྤྱིི་སྤྱོོད་དྲྭ་ཁུངས།

Open Source

ཕ་མའི་སྟངས་འཛིན།

Parental Controls

མཐེབ་སྡེར།

Pendrive

པར་རིས་བྱུས་འགོད།

Photoshop

དྲྭ་སྒོ།

Portal

མཉེན་ཆས་འཆར་འགོད་པ།

Programmar

འཆར་ཤེལ་པར་མཐེབ།

Print Screen Key(PrtScrn)

གཡས་གནོན།

Right Click

མ་ལག་མཉེན་ཆས།

System Software

བཀོལ་སྤྱོད་འཚོལ་ཁུངས།

Status Bar

འཆར་ཡུན་སྒོ་ཐེབས།

Screen Timeout & Auto-lock

བསྒར་གདན།

Socket

མཁྲེགས་སྡེར།

SSD(SolidStateDrive)

མཉེན་ཆས།

Software

ཡིག་འཇུག

Typing

དྲྭ་བྱང་མཇུག་ཡིག

TLD(TopLevelDomain)

ཡར་འཇུག

Upload

བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་དུས་ཡུན།

Uptime

དྲྭ་འབུ།

Virus

གསང་བའི་དྲྭ་འཇུག

VPN(VirtualPrivateNetwork)

དྲྭ་ཚིགས་འཆར་འགོད།

Web Design

དྲྭ་ཚིགས་འཆར་འགོད་པ།

Web Designer

དྲྭ་ཚིགས་བཟོ་འགོད་པ།

Web Developer

དྲྭ་གཉེར།

Web Hosting