ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༢༢ ལོོར་བཙན་བྱོོལ་བོོད་མིིའིི་ཤེེས་ཡོོན་ལྷན་ཚོོགས་དང་ཤེེས་ཡོོན་སློོབ་སྟོོན་ཚོོགས་ཆུང་གིི་ལྷན་ཚོོགས་ཐེེངས་དགུ་པའིི་སྟེེང་གཏན་ ལ་ཕབ་པའིི་སྔོོན་འགྲོོའིི་བསླབ་གཞིིའིི་རྩ་འཛིིིན་གྱིིི་དགོོོངས་དོོོན་ལྟར་རྩོོམ་སྒྲིིིག་བྱས་
སྔོོན་འགྲོོའིིིི་སློོོོབ་དེེེབ་
སྐད་ཡིིིག་ སྟོོད་ཆ་)
(
ཤེེས་རིིིག་ལས་ཁུུངས་ནས་རྩོོོམ་སྒྲིིིག་དང་གཏན་འབེེབས་བྱས་
མངགས་ཉོའི་ཁ་བྱང།
རྩོོམ་སྒྲིིག་ཐེེངས་དང་པོོ།
First Edition
དཔར་ཐེེངས་དང་པོོ།
First Printing
ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༢༢ ཟླ་ ༡༢།
Dec 2022
དཔར་གྲངས། ༢༢༠༠།
2200 Copies
Printed and Distributed by: Sherig Parkhang R-27 & 28, Ramesh Park Laxmi Nagar, New Delhi-110092 Ph: +91-11-2245 3672 Email: shepardelhi@gmail.com Web: www.sherigparkhang.com
© Department of Education, CTA
སྤྱིི་ཁྱབ་འགན་འཛིིན།
དྲུང་འཕར་བསྟན་འཛིིན་པདྨ།
རྩོོམ་སྒྲིིག་པ།
བསྟན་འཛིིན་དཔལ།
རྩོོམ་སྒྲིིག་འགན་འཁུར་བ། དེེབ་གཟུགས་ཇུས་འགོོད་པ། རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོོད་པ། རིི་མོོ་འབྲིི་མཁན། ཞུ་དག་པ།
དགེེ་འདུན་དོོན་ཡོོད། བསྟན་འཛིིན་དཔལ།
བསྟན་འཛིིན་སྐལ་བཟང་།
བསྟན་འཛིིན་དཔལ།
བློོ་བཟང་རྒྱ་མཚོོ། འོོད་ཟེེར། བློོ་བཟང་ཤེེས་རབ། མགོོན་པོོ་དོོན་གྲུབ། བློོ་བཟང་འཕྲིིན་ལས།
སློོབ་དེེབ་བསྐྱར་ཞིིབ་ཚོོགས་ཆུང།
དངོོས་གྲུབ་བསྟན་པ། ཤེེས་རིིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིི་བོོད་ཡིིག་ཤེེས་ཡོོན་འགན་འཛིིན། མིིང་ཆུང་། དྷ་ས་བོོད་ཁྱིིམ་གྱིི་བོོད་ཡིིག་རྒྱུས་སྟོོན་པ། པ་སངས་ཚེེ་རིིང་། སཾཾ་བྷོོ་ཊ་བོོད་སློོབ་ཚོོགས་པའིི་བོོད་ཡིིག་རྒྱུས་སྟོོན་པ། བཟང་པོོ། མ་སུ་རིི་བོོད་ཁྱིིམ་གྱིི་བོོད་ཡིིག་རྒྱུས་སྟོོན་པ། བསྟན་འཛིིན་སྒྲོོལ་དཀར། བདེེ་སྐྱིིད་གླིིང་བོོད་ཁྱིིམ་གྱིི་སྔོོན་འགྲོོའི ི་དགེེ་ཆེེ། བྱམས་པ་དཔལ་མོོ། དྷ་སྟེེང་བོོད་ཁྱིིམ་གྱིི་སྔོོན་འགྲོོའི ི་དགེེ་རྒན། པ་སངས། གངས་སྐྱིིད་དཔེེ་སྟོོན་སློོབ་གྲྭའིི་སྔོོན་འགྲོོའི ི་དགེེ་རྒན། Disclaimer
Publication of this textbook is made possible by the support of the American People through the United States Agency for International Development (USAID). The contents of this textbook are the sole responsibility of the Department of Education, Central Tibetan Administration and do not necessarily reflect the views of USAID or the United States Government.
ཤེེས་ཡོོན་སློོབ་སྦྱོོང་སྤྲོོད་པའིི་དམིིགས་ཡུལ། ༡། སློོབ་ཕྲུག་རྣམས་རང་རང་གིི་རྣམ་འབྱེེད་ཀྱིི་ཤེེས་རབ་ཡོོངས་སུ་སད་དེེ་བླང་དོོར་གྱིི་གནས་ལ་རང་སྟོོབས་ ཀྱིིས་ལེེགས་ཉེེས་འབྱེེད་ནུས་པ་དང༌། དེེ་ལ་བརྟེེན་ནས་ཐག་གཅོོད་བྱེེད་ནུས་པའིི་བསམ་སྤྱོོད་ཀྱིི་རང་དབང་ དང༌། འཚོོ་བ་དགོོས་མཁོོ་དང་འཚམས་པའིི་ཐོོག་གཞན་ཁོོ་ནར་བརྟེེན་པའམ་གཞན་ལ་བཤུ་གཞོོག་བྱེེད་མ་ དགོོས་པར། རང་གིི་འབད་རྩོོལ་གྱིིས་བསྒྲུབས་པའིི་ཐོོན་སྐྱེེད་ཀྱིི་སྒོོ་ནས་ཡང་དག་པར་འཚོོ་ནུས་པའིི་འཚོོ་
བའིི་རང་དབང༌། འཚེེ་མེེད་ཞིི་བའིི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེེན་ནས་རང་དང་རང་གིི་སྤྱིི་ཚོོགས་ཀྱིི་རང་དབང་སྲུང་ སྐྱོོབ་བྱེེད་ནུས་པའིི་སྲུང་སྐྱོོབ་ཀྱིི་རང་དབང་བཅས་རང་དབང་ རང་དབང་དང༌།
༢། རང་ལས་གཞན་གཅེེས་པར་བཟུང་སྟེེ་གཞན་གྱིི་དོོན་དུ་རང་ཉིིད་བློོས་བཏང་ནས་སྲིི་ཞུ་སྒྲུབ་ནུས་པའིི'གཞན་ཕན གཞན་ཕན།
༣། འབྱུང་འགྱུར་མིི་རབས་རྣམས་ཀྱིི་ཆེེད་ཁོོར་ཡུག་དང་ཐོོན་ཁུངས་ལ་གནོོད་སྐྱོོན་མིི་གཏོོང་བར་ས་ཡིི་གོོང་ བུ་འདིི་ཞིི་བདེེ་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་དང༌། འཛིིན་བྱེེད་ནུས་པའིི་རྒྱུན་འཛིིན།
རང་གིི་ཕ་མེེས་ནས་བྱུང་བའིི་རིིག་གཞུང་བཟང་པོོ་རྣམས་བརྒྱུད་
༤། འཇིིག་རྟེེན་སྤྱིིའིི་ཕན་བདེེ་དང་འབྲེེལ་ཞིིང་ཡུལ་དུས་ཀྱིི་དགོོས་མཁོོ་དང་འཚམས་པའིི་ལྟ་གྲུབ་དང་ལམ་
ལུགས། དངོོས་པོོ། ལས་འགུལ་སོོགས་གསར་གཏོོད་བྱེེད་ནུས་པའིི་གསར་གཏོོད་བཅས་བཞིི ་ ་དང་ལྡན་ པའིི་ཡུལ་མིི་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེེ་ཡིིན།
སློོབ་དེེབ་འདིི་ཤེེས་རིིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིི་དྲྭ་ཚིིགས་ bodyiglobjong.com ནས་ལྟ་ཀློོག་དང་ཕབ་ལེེན་བྱེེད་ཐུབ།
Special Acknowledgement Funded by DANIDA through CICED
Cable: SHERIG Phone: +91-1892-222572/222721 Fax: +91-1892-223481 Email: education@tibet.net Web: www.sherig.org
DEPARTMENT OF EDUCATION Central Tibetan Administration
GANGCHEN KYISHONG DHARAMSALA - 176215 DISTT. KANGRA H.P INDIA
ཆེེད་བརྗོོད། ༄༅། །བཙན་བྱོོལ་བོོད་མིིའིི་གཞིི་རིིམ་གྱིི་ཤེེས་ཡོོན་སྲིིད་བྱུས་ནང་། ལོོ་གསུམ་གྱིི་སྔོོན་འགྲོོའི ི་འཛིིན་གྲྭའིི་ལམ་ སྲོོལ་བོོད་མིིར་འཚམས་པ་ཞིིག་གསར་གཏོོད་མ་བྱུང་བར་མོོན་ཊེེ་སོོ་རིིའིི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུ། ཞེེས་ གསུངས་པ་ལྟར། སྔོོན་འགྲོོའི ི་སློོབ་གྲྭ་མང་ཆེེ་བས་ལག་ལེེན་ཁྲོོད་ཤོོག་བྱང་སྤྱོོད་ཤུ གས་ཆེེ་ཡང་། ཁག་ཅིིག་ལ་ མཐུན་རྐྱེེན་འཛོོམས་མིིན་ཙམ་དུ་མ་ཟད། སློོབ་གྲྭ་ཁག་གིིས་སྔོོན་འགྲོོའི ི་སློོབ་དེེབ་ཅིིག་དགོོས་པའིི་དགོོངས་ཚུལ་
བྱུང་བ་ལྟར། གཞིི་རིིམ་གྱིི་ཤེེས་ཡོོན་སྲིིད་བྱུས་ཀྱིི་དགོོངས་དོོན་བཞིིན་ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༠༨ ལོོར་གཏན་ལ་ཕབ་པའིི་སྔོོན་
འགྲོོའི ི་སྐད་ཡིིག་བསླབ་གཞིིའིི་རྩ་འཛིིན་གྱིི་དགོོངས་དོོན་ལྟར་སྔོོན་འགྲོོའི ི་སློོབ་དེེབ་རྩོོམ་སྒྲིིག་བྱས་ཏེེ། ཕྱིི་ལོོ་
༢༠༡༤ ལོོར་སློོབ་དེེབ་སྟོོད་སྨད་གཉིིས་པར་སྐྲུན་བྱས་ཡོོད་ཀྱང་། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༢༡ ལོོར་དེེ་སྔོོན་གྱིི་བསླབ་གཞིིའིི་རྩ་
འཛིིན་ལ་བསྐྱར་ཞིིབ་ཀྱིིས་གཏན་འབེེབས་བྱུང་བས། དེེའིི་དགོོངས་དོོན་ལྟར་སྔོོན་འགྲོོའི ི་སློོབ་དེེབ་བསྐྱར་ཞིིབ་ ཀྱིིས་སྟོོད་ཆ་དང་། བར་ཆ། སྨད་ཆ་བཅས་སློོབ་དེེབ་གསུམ་རྩོོམ་སྒྲིིག་བྱས།
བསྐྱར་ཞིིབ་སྐབས་སྔོོན་འགྲོོའི ི་སློོབ་གྲྭའིི་དགེེ་རྒན་རྣམས་ཀྱིི་དགོོངས་འཆར་བསྡུ་ལེེན་དང་། བོོད་ནང་
གིི་སློོབ་དེེབ་རྣམས་ལ་དཔྱད་ཞིིབ། འདས་པའིི་སློོབ་ཁྲིིད་ཀྱིི་ཉམས་མྱོོང་ཕྱོོགས་བསྡོོམས། སྔོོན་འགྲོོའི ི་སློོབ་གྲྭའིི་ སྐད་ཡིིག་སློོབ་དེེབ་བསྐྱར་ཞིིབ་ཚོོགས་ཆུང་གིི་གཞིི་རྩའིི་ལམ་སྟོོན་བཅས་གཞིི་ལ་བཞག་སྟེེ། པར་རིིས་ཁག་འབྲིི་
རུ་བཅུག་པ་དང་། དྲྭ་ཚིིགས་ནས་ཕབ་ལེེན་གྱིིས་བཅོོས་སྒྲིིག་བྱས་ཏེེ། གཙོོ་བོོ་བོོད་མིིའིི་སློོབ་གྲྭ་ཁག་གིི་ད་ལྟའིི་ སློོབ་སྦྱོོང་དང་སློོབ་ཁྲིིད་ཀྱིི་དགོོས་མཁོོར་དམིིགས་ཏེེ་རྩོོམ་སྒྲིིག་བྱས་ཡོོད།
སྐད་ཡིིག་སློོབ་དེེབ་འདིི་ཉིིད་སློོབ་ཁྲིིད་བྱེེད་སྐབས་སློོབ་དེེབ་ནང་གིི་རིི་མོོ་རྣམས་ངོོས་འཛིིན་དང་། བོོད་
སྐད་ཀྱིི་མིིང་ངག་ལ་བྱང་བར་བྱས་རྗེེས་ཡིི་གེེ་ཀློོག་ཏུ་བཅུག་སྟེེ། འབྲིི་ཀློོག་གཉིིས་ལས་ཀློོག་ལ་གཙོོ་འདོོན་བྱེེད་ དགོོས།
སློོབ་དེེབ་འདིི་ནིི་སྔོོན་འགྲོོའི ི་བོོད་ཡིིག་སློོབ་ཁྲིིད་ཀྱིི་རྩ་འཛིིན་མིིན་སྟབས། ས་གནས་དང་། སློོབ་མ། ཁོོར་
ཡུག ཆ་རྐྱེེན། སློོབ་ཁྲིིད་ཐབས་ལམ་མིི་འདྲ་བའིི་གནས་སྟངས་འོོག དགེེ་རྒན་རང་ངོོས་ནས་སྐབས་བསྟུན་ གྱིིས་སྐད་ཡིིག་སློོ བ་ཁྲིིད་ཀྱིི་ སྤུས་ཚད་གཙོོ་ བོོ ར ་འཛིིན ་ཐུབ་པ་བྱེེད ་དགོོ ས ་པ་དང་། འབྲེེལ ་ཡོོ ད ་སློོ བ་དགེེ་
དང་། ཐུགས་སྣང་ཅན་རྣམས་ཀྱིིས་སྐྱོོན་དང་ནོོར་འཁྲུལ་ཡོོད་ན་ཡིིག་ཐོོག་ནས་ཡོོ་བསྲང་ཡོོང་བའིི་རེེ་སྐུལ་ བཅས། ཤེེས་རིིག་ལས་ཁུངས་ནས། ཕྱིི་ལོོ་ ༢༠༢༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེེས་ ༡༠ ལ།
ཁྲིིད་གཞིིའིི་ལམ་སྟོོན། ༡།. སློོབ་དེེབ་ནང་དབུ་ཅན་དུ་བཀོོད་པ་རྣམས་དགེེ་རྒན་གྱིི་ལམ་སྟོོན་ཆེེད་ཡིིན་པ་ལས།
སློོབ་ཕྲུག་
༢།. སྦྱོོང་ཚན་ནང་ཁ་སློོབ་བྱེེད་དགོོས་པ་རྣམས་དགེེ་རྒན་གྱིིས་ངག་ཐོོག་ནས་བསླབས་ཏེེ།
མིིང་ཚིིག་
རྣམས་ལ་བསླབ་པའིི་ཕྱིིར་མིིན།
རྣམས་སློོབ་མའིི་རྒྱུན་ལྡན་གྱིི་སྐད་ཆའིི་ནང་བེེད་སྤྱོོད་གཏོོང་ཐུབ་པར་སྦྱོོང་བརྡར་སྤྲོོད་དགོོས།
༣།. སྔོོན་འགྲོོའི ི་སྐབས་སུ་སློོབ་མ་རྣམས་ཀྱིིས་དབྱངས་དང་། དབྱངས་སྦྱར་བ།
གསལ་བྱེེད།
སྔོོན་རྗེེས་ཡང་གསུམ།
མགོོ་འདོོགས་བརྩེེགས་གསུམ་བཅས་ཀྱིི་མིིང་ཚིིག་ཁག་སྒྲ་དག་གསལ་གསུམ་
གྱིིས་སྦྱོོར་ཀློོག་རྒྱག་ཐུབ་རྒྱུར་འབད་དགོོས།
༤། . བསླབ་གཞིིའིི་རྩ་འཛིིན་ནང་སྔོོ ན་འགྲོོ ་ དང་པོོ འི་ི སྐབས་ཕྲུ་གུས་རྒྱུན་ལྡན་གྱིི་ སྐད་ཆ་གོོ ་ཐུབ་པ་ དང་། རང་ངོོས་ནས་ལད་ཟློོས་ཀྱིིས་བཤད་ཐུབ་པའིི་དགོོས་དམིིགས་ལྟར། སློོབ་དེེབ་སྟོོད་ཆའིི་ནང་ པར་རིིས་ལ་བལྟས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་དང་།
གཞན་གྱིིས་བཤད་པའིི་སྐད་ཆ་ལ་ལན་འདེེབས་
པའིི་ཚུལ་དུ་བསྒྲིིགས་ཡོོད་པ་རྣམས་སྦྱོོང་བརྡར་ཡང་ཡང་སྤྲོོད་དགོོས།
༥། . དགེེ་རྒན་གྱིིས་སློོབ་ཁྲིིད་ཀྱིི་བྱེེད་སྒོོ་ཙམ་མིིན་པར། སྒོོ་གསུམ་གྱིི་སྤྱོོད་ལམ་ནས་ཕྲུ་གུ་ལ་སྲོོལ་རྒྱུན་ གྱིི་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོོད་དང་། ཆེེར་བརྩིི་དགོོས།
འགྲོོ་བ་མིིའིི་བཟང་པོོའི ི་ཡོོན་ཏན་རྣམས་མིིག་དཔེེ་སྟོོན་རྒྱུ་གལ་
༦།. གཞས་ཚིིག་དང་ལྷན་དྲྭ་ཐག་སྤྲད་ཡོོད་པས། ཕྲུ་གུ་ལ་གཞས་སློོབ་པ་དང་། ཤེེས་རིིག་ཡུ་ཊུབ་དྲྭ་ བརྙན་ནས་གླུ་གཞས་ཀྱིི་བརྙན་ཐུང་བསྟན་ཏེེ་མཉམ་གཏོོང་བྱེེད་དུ་འཇུག་དགོོས།
ལྷ་མོོ་དང་བསྟན་འཛིིན་གཉིིིས་ཀྱིིི་ཉིིིིན་གཅིིིག་གིིི་བྱེེེེད་སྒོོོ།
ཉན་རྩལ་དང་བཤད་རྩལ། (ཁ་སློོབ)
སློོོབ་ཕྲུུག་ཚོོ་ སྔ་དྲོོོ་བདེེེ་ལེེེེགས་
རྒན་ལགས་ སྔ་དྲོོོ་བདེེེ་ལེེེེགས་ i
བསྟན་འཛིིན་ལགས་ ཉིིིན་གུུང་བདེེེ་ལེེེེགས་
རྒན་ལགས་ ཉིིིན་གུུང་བདེེེ་ལེེེེགས་
གཟིིིམ་འཇགས་གནང་ ii
བསྟན་འཛིིན་ལགས་ འདིིི་ག་རེེེ་རེེེེད་
iii
འོོོ་ན་ འདིིི་ཚོོོོ་
iv
བཀྲ་ཤིིས་ལགས་ འདིིི་གཉིིིས་ཀྱིིི་ཚོོོན་མདོོོག་དང་དབྱིིིབས་ཤོོོད་དང་
v
འོོོ་ན་ འདིིི་གཉིིིས་
vi
འདིིི་ཚོོོ་ག་རེེེ་རེེེེད་
vii
མཚོོོ་མོོོོ་ལགས་ ཤིིང་ཏོོོག་འདིིི་ཚོོོོ་ཡིིིི་མིིིིང་ཤོོོོད་དང་
viii
འོོོོ་ན་ འདིིི་ཚོོོ་ཡིིིི་མིིིིང་
ix
ཁྱེེད་རང་གིིི་མིིིིང་ལ་ག་རེེ་ཟེེེར་
ལོོོ་ག་ཚོོོད་ཡིིིིན་
སྔོོན་འགྲོོ་ག་ཚོོད་ཡིིིིན་
x
འོོོ་ན་ ཁྱེེེད་ཀྱིིི་ཕ་མའིིི་མཚན་ལ་གང་ཟེེེར་
ཁྱེེད་ཀྱིིི་རྒན་ལགས་ཀྱིི་མཚན་ལ་གང་ཟེེེར་
xi
ཁྱེེེད་རང་གིིི་ཤིིིིང་ཏོོོོག་དགའ་ཤོོོས་ག་རེེེ་ཡིིིིན་
འོོོ་ན་ སེེེམས་ཅན་དགའ་ཤོོས་ག་རེེ་ཡིིིིན་
xii
རིི་མོོར་བལྟས་ནས་སྐད་ཆ་ཤོོད།
རིི་མོོར་བལྟས་ནས་སྐད་ཆ་ཤོོད།
རིི་མོོར་བལྟས་ནས་སྐད་ཆ་ཤོོད།
རིི་མོོར་བལྟས་ནས་སྐད་ཆ་ཤོོད།
དགེེ་རྒན་གྱིི་མཁྱེེན་རྟོོོོགས་སླད་དུ།
སྤྱིི་བོོ།
སྣ།
མཆུ། སོོ།
མགྲིིན་པ། ལྕེེ།
ཡིི་གེེའིི་སྐྱེེ་གནས།
སྣ། སྤྱིི་བོོ། སོོ། མཆུ། ཁོོག་པ། རྐན། ལྕེེ། མགྲིིན་པ། ཁོོག་པ་ནས་བྱུང་བ་ནིི་ཡིི་གེེ་ཐམས་ཅད་དོོ། །
རྐན།
ཁོོག་པ།
དབྱངས་གསལ་གྱིི་སྐྱེེ་གནས། མགྲིིན་པ་དང་སྤྱིི་བོོའི་ི ཆ་ནས་བཀུག་པ།
དབྱངས་ཀྱིི་སྐྱེེ་གནས།
མགྲིིན་པ་དང་སྤྱིི་བོོའི་ི ཆ་ནས་གྱེེན་དུ་བསྒྲེེངས་པ།
མགྲིིན་པ་དང་ལྕེེའིི་རྩ་བ།
ཨིི། མགྲིིན་པ་དང་མཆུ་མ་རེེག་ཙམ་ཟུམ་པ།
ཨུ།
ཨེེ། མགྲིིན་པ་དང་མཆུ་གྱེེན་དུ་བསྒྲེེངས་པ།
ཨོོ།
གསལ་བྱེེད་སུམ་ཅུ་སོོ་སོོའི ི་སྐྱེེ་གནས་ངོོ་སྤྲོོད།
ཀ། ཁ། ག ཧ། ཨ། རྐན་དང་ལྕེེའིི་རྩེེ་མོོ་དང་ཉེེ་བ།
ཅ། ཆ། ཇ།
སོོ་དང་ལྕེེའིི་རྩེེ་མོོ།
ཏ། ཐ། ད། ལ།
མཆུ་སྦྱར་ཞིིང་བཙུམ་པ།
པ། ཕ། བ།
སོོ་དང་རྐན་ལྕེེ་རྩེེ་དང་ཉེེ་བ།
ཙ། ཚ། ཛ། ཟ།
མཆུ་སྦྱོོར་ལ་ཉེེ་བ་དང་མགྲིིན་པ།
ཝ།
རྐན་དང་ལྕེེའིི་རྩེེ་མོོ་དང་ཉེེ་བ།
ཞ།
མགྲིིན་པ་དང་ལྕེེ་ཉེེ་བ།
འ།
རྐན་དང་ལྕེེའིི་སྐེེད་པ་ཅུང་ཟད་ཉེེ་བ།
ཡ།
སྤྱིི་བོོ་དང་ལྕེེའིི་རྩེེ་མོོ་རྐན་དང་ཅུང་འཕྲད་པ།
ར།
རྐན་དང་ལྕེེའིི་རྩེེ་དང་ཤིིན་ཏུ་ཉེེ་བ།
ཤ།
སོོ་དང་རྐན་ལྕེེའིི་རྩེེ་དང་ཤིིན་ཏུ་ཉེེ་བ།
ས།
མགྲིིན་པ་དང་ལྕེེའིི་རྩ་བ། སྣ།
ང་།
རྐན་དང་ལྕེེའིི་རྩེེ་མོོ། སྣ།
ཉ།
སོོ་དང་ལྕེེའིི་རྩེེ་མོོ། སྣ།
ན།
མཆུ་སྦྱར་ཞིིང་བཙུམ་པ་དང། སྣ།
མ།
དཀར་ཆག་ གསལ་བྱེེད་སུམ་ཅུུ་........................................༡
གསལ་བྱེེད་རྐྱང་པའིིི་མིིིིང་.....................................༥
གསལ་བྱེདེ ་རྐྱང་པ་གཉིིས་འདུས་པའིི་མིིིིང་ (ཀ་-མ་)...................༡༡
གསལ་བྱེེད་རྐྱང་པ་གཉིིས་འདུས་པའིི་མིིིིང་ (ཙ་-ཨ་)..................༡༧ ཡིིིག་གཟུགས་སྦྱོོང་བ་....................................༢༤ མིིིང་མཐའ་བ་ཡིི་སྒྲ་འདོོོན་སྟངས་.............................༣༤
དབྱངས་གསལ་སྦྱོོར་ཚུལ་...................................༤༡
གསལ་བྱེེད་རྐྱང་པར་དབྱངས་སྦྱར་བའིི་མིིིིང་.........................༤༦
གསལ་བྱེེད་གཉིིིས་འདུས་དབྱངས་སྦྱར་བའིི་མིིིིང་ (ཀ་པ་).................༥༣ གསལ་བྱེེད་གཉིིིས་འདུས་དབྱངས་སྦྱར་བའིི་མིིིིང་ (ཁ་པ་)..................༦༠
སློོབ་ཚན་དང་པོོ་
ཀ་ཁ་ག་ང་
གསལ་བྱེེད་སུུམ་ཅུུ་
ཏ་ཐ་ད་ན་
ཅ་ཆ་ཇ་ཉ་
པ་ཕ་བ་མ་
ཙ་ཚ་ཛ་ཝ་
ཞ་ཟ་འ་ཡ་
ར་ལ་ཤ་ས་
ཧ་ཨ་
1
སྦྱོོང་ཚན་
ཀ༽ གསལ་བྱེེད་ངོོོོས་འཛིིིན་ བ་
ཙ་
ཇ་
ཟ་ ད་
པ་
མ་ ཡ་ ཞ་
ཕ་
ཀ་
ཐ་
ཨ་
ཚ་ ཧ་
ར་
འ་
ལ་ ཝ་
ཉ་
2
ཤ་
ཆ་
ཅ་ ཁ་
ན་
ཏ་
ཛ་ ག་
ས་
ང་
ཁ༽ སྒྲ་ཡིི་ཁྱད་པར་འདོོན་སྟངས་
ཀ་ - ག་
ཁ་ - ག་
ཆ་ - ཇ་
ཏ་ - ད་
ཅ་ - ཆ་ ཐ་ - ད་
ཅ་ - ཇ་
3
པ་ - བ་
ཝ་ - བ་
ཞ་ - ཤ་
ས་ - ཟ་
འ་ - ཨ་
ཙ་ - ཅ་
ཚ་ - ཆ་ ཧ་ - འ་
ན་ - ཞ་ 4
སློོབ་ཚན་གཉིིས་པ་
གསལ་བྱེེད་རྐྱང་པའིིི་མིིིིང་
ཁ་
ང་
ཆ་
ཇ་
ཉ་
ན་
5
ཕ་
བ་
མ་
ཝ་
ཟ་
ཡ་
ར་
ལ་
ཤ་
6
ས་ སྦྱོོང་ཚན་
ཀ༽ རིིི་མོོོོ་ངོོོོས་ཟུངས་
7
8
ཁ༽ མཐུུན་སྦྱོརོ ་གྱིིིས་
ཕ་ ན་
ཆ་ ཤ་ ཇ་ ང་ ཡ་ ར་
9
ག༽ ཁ་སློོབ་གྱིིིས་
མཆན། ཁ་སློོབ་འདིིའིི་རིིགས་ཀྱིི་དམིིགས་ཡུལ་ནིི། མིིང་ཚིིག་ཁག་ངག་གིི་བརྗོོད་པའིི་ནང་བེེད་སྤྱོོད་གཏོོང་ཐུབ་ཆེེད་ཡིིན་པ་ ལས། འབྲིི་ཀློོག་ཤེེས་དགོོས་པའིི་ངེེས་པ་མེེད།
ཇ་ ཤ་ ང་ལ་
ར་
ཡོོད་
ས་
མེེད་
ཕ་ མ་
10
སློོབ་ཚན་གསུམ་པ་
གསལ་བྱེེད་རྐྱང་པ་གཉིིིས་འདུས་པའིི་མིིིིང་ (ཀ་-མ་)
ཀ་ར་
ཁ་ཤ་
ག་ཤ་
ཅ་ག་
ཆ་ལ་
ཇ་མ་
11
ཉ་པ་
ཏ་ལ་
ཐ་མ་
ད་ར་
ན་ཁ་
པ་ཕ་
ཕ་མ་
བ་ར་
མ་མ་
12
སྦྱོོང་ཚན་
ཀ༽ རིིི་མོོོོ་ངོོོོས་ཟུངས་
13
ཁ༽ རིིི་མོོོོ་དང་མིིིང་མཐུུན་སྦྱོོོར་གྱིིིས་
ཁ་ཤ་
ཕ་མ་ བ་ར་
ཅ་ག་ ཇ་མ་ 14
ག༽ གཤམ་གྱིི་རིིིི་མོོོོ་རྣམས་ལ་ག་རེེ་ཟེེེར་
འདིིི་ཡིིིི་མིིིིང་ལ་
ཟེེར་
15
བོོད་ཀྱིིི་ཡིིིི་གེེེེ་ཀ་མད་སུུམ་ཅུུའིི་གཞས་
བོོད་ཀྱིིི་ཡིིིི་གེེེེར་གསལ་བྱེེད་ག་ཚོོད་ཡོོོད་
དེེེ་རྣམས་ཁྱེེད་ཀྱིིིས་རེེེ་རེེེེ་ཤོོོོད་དང་
ཀ་ཁ་ག་ང་ ཅ་ཆ་ཇ་ཉ་ ཏ་ཐ་ད་ན་ པ་ཕ་བ་མ་ ཙ་ཚ་ཛ་ཝ་ ཞ་ཟ་འ་ཡ་ ར་ལ་ཤ་ས་ ཧ་ཨ་ ཀ་མད་སུུམ་ཅུུ་སུུམ་ཅུུ་ཡིིན་ གསལ་བྱེེད་ཀ་སོོོགས་སུུམ་ཅུུའིི་ནང་ སྔོོོན་འཇུུག་ཡིི་གེེེ་ག་ཚོོོད་ཡོོོོད་རེེེད་ གསལ་བྱེེད་ཀ་སོོོགས་སུུམ་ཅུུའིི་ནང་ ...................
དྲྭ་ཐག་འདིི་ནས་གཞས་ཆ་ཚང་ཉན་ཐུབ་ https://youtu.be/in9gbvxW8kg
16
སློོབ་ཚན་བཞིི་པ་
ཚ་ཚ་
གསལ་བྱེེད་རྐྱང་པ་གཉིིིས་འདུས་པའིི་མིིིིང་ (ཙ་-ཨ་)
ཛ་ལ་
ཝ་ཁ་
ཟ་མ་
འ་ཆ་
ཡ་མ་
ར་མ་
ལ་ཁ་
17
ཤ་ལ་
ས་ཆ་
ཧ་ཧ་
ཨ་མ་
18
ཀ༽ མཐུན་སྦྱོརོ ་གྱིིིས་
སྦྱོོང་ཚན་
ཧ་ཧ་ ཝ་ཁ་ ཟ་མ་ ཡ་མ་ ཨ་མ་ ཚ་ཚ་ ར་མ་ ས་ཆ་ 19
ཁ༽ རིིི་མོོོོ་དང་དེེེའིིིི་མིིིིང་ངོོོོས་བཟུང་སྟེེ་རྟགས་གཅིིག་པ་རྒྱོོོབས་
(
)
(
)
འ་ཆ་
(
)
(
(
)
(
ཨ་མ་
(
)
(
)
ས་ཆ་
20
)
(
)
ཛ་ལ་
)
(
)
(
ལ་ཁ་
(
ཤ་ལ་
)
)
ག༽ གཤམ་གྱིི་རིིིི་མོོོོ་རྣམས་ལས་ཁྱོོད་སུུ་ཡིིིན་ (ཁ་སློོོབ་) ཛ་ལ་
ཟ་མ་ ང་
ཚ་ཚ་ ས་ཆ་ ར་མ་
སློོོབ་ཕྲུུག་ 21
ཡིིན་
མིིན་
ཁ་སློོོབ་གྱིིིས་
མགོོ་
སྐྲ་
ཐོོོད་པ་
མིིག་
ཁ་
ལྕེེ་
22
སྣ་
ལག་པ་
གཟུགས་པོོ་
སོོ་
རྣ་ཅོོག་
རྐང་པ་
མཛུབ་མོོ་ 23
སློོབ་ཚན་ལྔ་པ་
ཡིིག་གཟུགས་སྦྱོོང་བ་
གསལ་བྱེེད་
24
ཀ་ ཁ་ ག་ ང་
25
ཅ་ ཆ་ ཇ་ ཉ་
26
ཏ་ ཐ་ ད་
ན་
27
པ་ ཕ་ བ་ མ་
28
ཙ་ ཚ་ ཛ་ ཝ་
29
ཞ་ ཟ་ འ་ ཡ་
30
ར་ ལ་ ཤ་
ས་
31
ཧ་
ཨ་
32
ཀ༽ ཡིིིག་གཟུགས་ཀྱིི་ཁྱད་པར་
སྦྱོོང་ཚན་
ཀ་
ག་
མ་
ཕ་
ཞ་
ན་
ཤ་
ན་
ང་
ད་
པ་
ས་
ཡ་
ཨ་
ཅ་
ཙ་
ལ་
མ་
ཧ་
ཏ་
ཆ་
ཚ་
ཐ་
33
ཝ་
སློོབ་ཚན་དྲུག་པ་
མིིང་མཐའ་བ་ཡིི་སྒྲ་འདོོོན་སྟངས་
བ་ར་
ར་བ་
བ་མ་
ན་བ་
34
དཔེེར་བརྗོོོད་ ཀ་བ་
ཁ་བ་
ཚ་བ་
ཟ་བ་
35
སྦྱོོང་ཚན་
ཀ༽ བ་ཡིིག་ཝ་སྒྲ་ཅན་ལ་རྟགས་√ འདིིིི་རྒྱོོོོབས་
བ་ར་ ར་བ་ ཟ་བ་
བ་མ་
བ་ཤ་
ཁ་བ་
36
ཁ༽ རིིི་མོོོོ་དང་མིིིང་མཐུུན་སྦྱོརོ ་གྱིིིས་
བ་མ་
ཀ་བ་
ཁ་བ་
བ་ར་ 37
ག༽ ཁ་སློོབ་གྱིིིས་
བ་མ་ ང་ཚོོོ་ལ་
ཁོོོང་ཚོོོ་ལ་
བ་ར་ ར་བ་
ཡོོད་
ཁ་བ་
འདུག་
ཤ་བ་
ཀ་བ་ 38
ཁ་སློོོབ་གྱིིིས་
ཤ་བ་
རྒོོོ་བ་
གླ་བ་
གནའ་བ་
འཕྱིི་བ་
ངུ་བ་
39
ཀོོ་བ་
ཐོོ་བ་
ཡུུ་བ་
ཟོོ་བ་
ཕོོ་བ་
དུ་བ་
40
སློོབ་ཚན་བདུན་པ་
དབྱངས་གསལ་སྦྱོོར་ཚུལ་
༄༅་།།
སླའོོ་ ཨིི་
ཀིིི་ ཀུུ་ ཀེེ་ ཀོོོ་
དབྱངས་བཞིི་
ཨུ་ ཨེེ་ ཨོོོ་
ཁིི་ ཁུུ་ ཁེེ་ ཁོོ་
41
གིིི་ གུུ་ གེེ་ གོོོ་
ངིི་
ངུ་ ངེེ་
ངོོ་
ཅིིི་ ཅུུ་ ཅེ་ེ ཅོོོ་
ཆིི་ ཆུུ་ ཆེ་ེ ཆོོ་
ཏིིི་ ཏུུ་
ཐིི་
ཇིིི་ ཇུུ་ ཇེེ་ ཇོོོ་
ཉིི་ ཉུ་ ཉེེ་ ཉོོ་
ཏེེ་ ཏོོོ་
དིིི་ དུུ་ དེེ་ དོོོ་
ནིི་
པིིི་ པུུ་ པེེ་ པོོོ་
ཕིི་
བིིི་ བུ་ བེེ་ བོོོ་
ཐུ་ ཐེེ་ ཐོོ་
ནུ་ ནེེ་ ནོོ་ ཕུ་ ཕེེ་ ཕོོ་
མིི་ མུུ་ མེེ་ མོོོ་
42
ཙིིི་ ཙུ་ ཙེ་ེ ཙོོོ་
ཚིི་ ཚུུ་
ཞིིི་ ཞུུ་ ཞེེ་ ཞོོོ་
ཟིི་ ཟུ་ ཟེེ་
ཛིིི་ ཛུུ་ ཛེེ་ ཛོོོ་
ཝིི་
འིིི་ འུུ་ འེེ་ འོོོ་
ཚེེ ་ ཚོོོ་
ཝུ་ ཝེེ་ ཝོོོ་
ཟོོོ་
ཡིི་ ཡུ་ ཡེེ་ ཡོོོ་
རིིི་ རུུ་ རེེ་ རོོོ་
ལིི་
ཧིིི་ ཧུུ་ ཧེེ་ ཧོོོ་
ཨིི་ ཨུུ་ ཨེེ་ ཨོོོ་
ཤིིི་ ཤུུ་ ཤེེ་ ཤོོོ་
སིི་
43
ལུ་ ལེེ་ ལོོོ་ སུ་ སེེ་ སོོོ་
དབྱངས་
44
གིི་གུ་
འགྲེེང་བུ་
ཞབས་ཀྱུ་
དཔེེ་བསྟན་པ་ལྟར་བྲིིས་
ཀ་ཁ་ག་ཐ་པ་ཕ་བ་མ་ཟ་ཡ་ལ་ས་ཨ་ ང་ཅ་ཆ་ཙ་ཚ་ཝ་འ་
ཇ་ཉ་ཏ་ད་ན་ཛ་ཞ་ར་ཤ་ཧ་
ངུ་
ཤུ་ 45
ཀུ་
ན་རོོ་
སློོབ་ཚན་བརྒྱད་པ་
གསལ་བྱེེད་རྐྱང་པར་དབྱངས་སྦྱར་བའིི་མིིིིང་
མིི་
རིི་
ལིི་
བུུ་
ཆུ་
རུ་
46
ཟེེ་
མེེ་
སོོོ་
ངོོོ་
མོོོ་
ཞོོོ་
47
ཀ༽ ངོོོས་འཛིིིན་བྱོོོས་
ཞོོོ་ མོོ་
སྦྱོོང་ཚན་
ཤོོོ་
མིི་
48
ཆུ་ མེེ་
ཁ༽ རིི་མོོོོ་དང་མིིིང་མཐུུན་སྦྱོརོ ་གྱིིིས་
རིི་ མེེ་ ཆུ་ མོོ་ 49
ག༽ ཁ་སློོབ་གྱིིིས་ མིིི་ ལིིི་
ཕ་གིི་ལ་
བུུ་
ཞོོོ་ རིིི་ མུ་མཐུད་རིིགས་སྒྲེེས།
50
འདུག་
ཁ་སློོོབ་གྱིིིས་
ཆུུ་ཚོོོད་
ཕྲེེང་བ་
རྣ་རྒྱན་
ཚིིིགས་ཁེེེབས་
ལག་གདུུབ་
སྐེེེ་རྒྱན་
སྐྲ་འཛིིན་
དངུལ་ཁུུག་
51
རིི་མོོོོ་ལ་བལྟས་ཏེེ་སྐད་ཆ་ཤོོད་
52
སློོབ་ཚན་དགུ་པ་
གསལ་བྱེེད་གཉིིིས་འདུས་དབྱངས་སྦྱར་བའིི་མིིིིང་ (ཀ་པ)
ཙིིི་ཙིིིི་
ཞིིི་མིིིི་
པིིི་པིིིི་
སིིི་ར་
ལུུ་གུུ་
ཀུུ་ཤུུ་
53
ཡུུ་བ་
ནུུ་མ་
ཟེེེ་བ་
སེེེ་ར་
མ་ཧེེེ་
ཆེེེ་བ་
དོོོ་པོོོ་
ཇོོོ་ཇོོོ་
འོོོ་མ་
54
ཀ༽ མཐུུན་སྦྱོརོ ་གྱིིིས་
སྦྱོོང་ཚན་
ལུུ་གུུ་
ཙིིི་ཙིིིི་
ཀུུ་ཤུུ་
ཞིིི་མིིིི་
ནེེེ་ཙོོོོ་
པིིི་པིིིི་
55
ཁ༽ རིིིི་མོོོོ་རྣམས་ཀྱིིི་མིིིིང་བྲིིིིས་
56
ག༽ ཁ་སློོབ་གྱིིིས་ ཙིིི་ཙིིིི་ ང་ཚོོོའིིིི་ནང་ལ་
ཞིིི་མིིིི་ ལུུ་གུུ་
ཡོོོད་
ནེེ་ཙོོོ་
མེེེད་
ཀུུ་ཤུུ་
པིིི་པིིིི་
མུ་མཐུད་རིིགས་སྒྲེེེས།
57
ང༽ ཁ་སློོབ་གྱིིིས་ ཇོོོ་ཇོོོོ་
ང་ཇོོ་ཇོོོ་ལ་དགའ་པོོ་ཡོོོད་
ཝ་མོོོོ་
ཝ་མོོོ་དེེེེ་གངས་ནང་ལ་འདུག་
འོོོ་མ་
ང་འོོ་མ་ལ་དགའ་པོོ་ཡོོོད་
ཞིིི་མིིིི་
ཞིིི་མིིིི་གཉིིིས་མཉམ་དུུ་འདུུག་
ཉིིི་མ་
ཉིི་མ་ཤར་ནས་ཤར་སོོང་
58
ཕྱེེ་མ་ལེེེབ་
ཕྱེེེ་མ་ལེེེབ་ ༢ ག་པར་འཕུུར་གྱིི་ཡིིིིན་ ༢ གཡས་ གཡས་ གཡས་ལ་འཕུུར་ གཡོོན་ གཡོོན་ གཡོོོན་ལ་འཕུུར་ ༢ ཡར་འཕུུར་འཕུུར་ མར་འཕུུར་འཕུུར་ མེེ་ཏོོོོག་སྒང་ལ་བབས་
ཨ་ཁུུ་རིིི་བོོོོང་ ༢ ག་པར་མཆོོོང་གིིིི་ཡིིིིན་ ༢ གཡས་ གཡས་ གཡས་ལ་མཆོོོངས་ གཡོོོན་
གཡོོོན་ གཡོོོན་ལ་མཆོོོངས་ ༢ ཡར་མཆོོོངས་མཆོོོངས་ མར་མཆོོོངས་མཆོོོངས་ ཤིིིང་ནགས་ནང་ལ་ མཆོོོངས་
གླུ་གཞས་འདིིའིིིི་དྲྭ་ཐག
https://youtu.be/Co1YWLraQj0
59
སློོབ་ཚན་བཅུ་པ་
གསལ་བྱེེད་གཉིིིས་འདུས་དབྱངས་སྦྱར་བའིི་མིིིིང་ (ཁ་པ་)
གིིི་གུུ་ རིིི་མོོོོ་
ི
ཚིིི་གུུ་
རིིི་བོོོོ་
ཏིིི་སེེེེ་
ཡིིི་གེེེེ་
60
ཀུུ་ཅོོ་
ཆུུ་བོོ་
ནུུ་བོོ་
བུུ་མོོོ་
ཡུུ་མོོོ་
དེེེ་ཕོོོོ་
ནེེེ་ཙོོོ་
ཧ་ལོོ་
ལོོོ་མ་
61
སྦྱོོང་ཚན་
ཀ༽ གཤམ་གྱིི་མིིིིང་ཆ་མ་ཚང་བ་རྣམས་ཁ་སྐོོངས་
ཧ་
ཆུུ་
ཤ་
ནེེེ་
ལོོོ་
ཇོོོ་
དེེེ་
རིིི་
62
ཁ༽ བརྗོོད་པ་གང་མང་ཁ་སློོབ་གྱིིིས་
ནེེེ་ཙོོོ་ ཚིིི་གུུ་
ཁོོོང་ལ་
ཡུུ་མོོ་ རིིི་མོོོོ་
མུ་མཐུད་རིིགས་སྒྲེེེས།
63
ནུུ་བོོོ་
འདུུག་
ག༽ ཁ་སློོབ་གྱིིིས་ ནུུ་བོོ་
ང་ནུུ་བོོོ་ལ་དགའ་པོོ་ཡོོོད་
ཀུུ་ཅོོ་
ཕྲུུ་གུུ་དེེ་ཚོོོ་ཀུུ་ཅོོོ་ཚ་བ་ལ་
བུུ་མོོོ་
བུུ་མོོ་དེེེེས་ཡིིི་གེེེེ་འབྲིིིི་ཡིིིི་འདུུག་
ཆུ་བོོ་དེེེ་ཆེེེན་པོོོོ་འདུུག་
ཆུུ་བོོ་ རིིི་མོོོོ་
ངས་རིི་མོོོ་འབྲིིི་ཤེེེེས་ཀྱིིིི་ཡོོོོད་
64
རིི་མོོོོ་རྣམས་ཀྱིི་མིིིིང་ཁ་སློོོབ་གྱིིིས་
དཔེེེ་ཁུག་
སྨྱུག་སྒམ་
འགྱིིིག་བསུབ་
ལྕགས་སྨྱུག་
ཐིིིག་ཤིིིང་
ཞ་སྨྱུག་
གཞོོོག་གྲིིི་
གྱང་སྦྱར་
65
སྣག་ཚ་
རྐུབ་བཀྱག་
སྒྲུང་དེེབ་
ས་སྨྱུག་
ཅོོག་ཙེ་ེ
ཨ་མའིི་གཅེེེས་ཕྲུག་ཡིིིན་ན་། སློོབ་སྦྱོོོང་ཧུར་ཐག་གནང་ནས་།
གཞན་ལ་ཕན་ཐོོགས་བྱོོོས་དང་། ཚང་མས་བྱམས་པོོ་བྱས་ཡོོོང་། 66
སྦྱར་པང་ ནག་པང་