བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སློབ་གྲྭའི་འཛིན་གྲྭ་དྲུག་པའི་བོད་ཡིག་སློབ་དེབ།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ལོར་གཏན་འབེབས་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭའི་ བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་གྱ​ྱི་དགོངས་དོན་ལྟར་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་ཞུས།

བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭའི་བོད་ཡིག་སླ​ློབ་དེབ།

འཛིན་རིམ་དྲུག་པའི་སླ​ློབ་དེབ། (ཚོད་ལྟ།)

བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་བསྐྱར་ཞིབ་དང་གཏན་འབེབས་བྱས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོར་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་བྱང་ཨ་རིའི་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭའི་བོད་

ཡིག་སླ​ློབ་དེབ་གཞི་ལ་བཞག་སྟ​ྟེ་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་ཞུས། རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཁུར་བ།

བསྟན་འཛིན་པདྨ། (ཤེས་ལྷན་འགན་འཛིན།)

ཞུ་དག་པ།

དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་རོང་པོ་བླ​ློ་བཟང་སྙན་གྲགས།

རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་པ།

དེབ་གཟུགས་དང་རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོད་པ། དཔར་ལོ། ༢༠༢༥

དགེ་འདུན་དོན་ཡོད།

ཨོ་རྒྱན་བསྟན་འཛིན། བསྟན་འཛིན་དཔལ།

དཔར་གྲངས། ༥༠0

གཏན་འབེབས་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་མི།

དགེ་འདུན་དོན་ཡོད།

ཤེས་རིག་ཤེས་ལྷན་ཡིག་ཚང་གི་སླ​ློབ་དེབ་ཚན་པའི་འགན་འཁུར་བ།

བསྟན་འཛིན་དཔལ།

ཤེས་རིག་ཤེས་ལྷན་ཡིག་ཚང་གི་བོད་ཡིག་སླ​ློབ་དེབ་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་པ།

ངག་དབང་བསྟན་འཛིན། མིང་ཆུང་།

བླ​ློ་བཟང་ཚེ་རིང་།

ཤེས་རིག་ཤེས་ལྷན་ཡིག་ཚང་གི་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་ཚན་པའི་འགན་འཁུར་བ། དྷ་ས་བོད་ཁྱ​ྱིམ་གྱ​ྱི་བོད་ཡིག་རྒྱུས་སྟ​ྟོན་པ།

མེས་དབོན་གཙུག་ལག་དཔེ་སྟ​ྟོན་སླ​ློབ་གྲྭའི་གཞི་རིམ་བར་མའི་དགེ་རྒན།

ཨོ་ཤོད་ཚེ་རིང་གཡང་འཛོམས། ནང་བསྟན་སྲ​ྲི་ཞུ་ཁང་གི་འཛིན་སྐྱོང་འགན་འཛིན་ཟུར་པ། ཉི་མ་བུ་ཁྲ​ྲིད།

འཇིགས་མེད་འཕྲ​ྲིན་ལས།

ནང་བསྟན་སྲ​ྲི་ཞུ་ཁང་གི་སྐད་ཡིག་གཉིས་པའི་སླ​ློབ་དགེ་ཟུར་པ།

ནང་བསྟན་སྲ​ྲི་ཞུ་ཁང་གི་སྐད་ཡིག་གཉིས་པའི་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་རྒྱུས་སྟ​ྟོན་པ་དང་སླ​ློབ་ དགེ་ཟུར་པ།

©བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

དཔེ་དེབ་འདི་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱ​ྱི་དྲྭ་རྒྱ་ bodyiglobjong.com ནས་ལྟ་ཀླ​ློག་དང་ཕབ་ལེན་བྱ​ྱེད་ཐུབ། Special Acknowledgement

Funded by DANIDA through CICED

Phone: Email: Web:

DEPARTMENT OF EDUCATION Central Tibetan Administration

+91-1892-222572/222721 education@tibet.net www.sherig.org

GANGCHEN KYISHONG DHARAMSALA - 176215 DISTT. KANGRA H.P INDIA

ཆེད་བརྗ​ྗོད།

༄༅། །བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་ནི་བཅུ་ཕྲག་རིག་གཞུང་བདུད་རྩ​ྩིའི་ཉིང་བཅུད་འཛིན་པའི་སྣ​ྣོད་བཟང་པོ་དང་གངས་ ལྗ​ྗོངས་ལུགས་གཉིས་ཀྱ​ྱི་དབུགས་རྒྱུན་སྐྱོང་བའི་སྲ​ྲོག་རྩའང་ཡིན། དེས་ན་རང་གི་སྐད་ཡིག་རྒྱུན་འཛིན་དང་

གོང་སྤ​ྤེལ་བྱ​ྱེད་པ་ནི་བོད་མི་ཡོངས་རྫ​ྫོགས་ཀྱ​ྱི་ཕྲག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱ​ྱིས་བབས་པའི་འགན་ཁུར་ཞིག་ཡིན་པ་ སྨ​ྨོས་ཅི་དགོས།

མི་རིགས་གང་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྐད་ཡིག་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་གྱ​ྱིས་མི་རབས་མི་ཐོག་བརྒྱུད་

ནས་འགྲ​ྲོ་མ་ཐུབ་ཚེ་མི་རིགས་དེ་ཉིད་ཉམས་ཉེས་སུ་འགྲ​ྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟ། གོང་དུ་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནས་གལ་ཆེ་དོན་ཆེར་བརྩ​ྩིས་ཏེ།

དེར་བརྟ​ྟེན་མི་ལོ་ཉི་ཤུའི་

བཙན་བྱ​ྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་གྱ​ྱི་ཤེས་

ཡོན་སྲ​ྲིད་བྱུས་གཏན་འབེབས་གནང་སྟ​ྟེ་རྒྱ་བལ་གྱ​ྱི་སླ​ློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ནང་ལག་བསྟར་ཞུས་དང་ཞུ་བཞིན་ཡོད་

ལ༑ དེ་ཐད་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་དང་སླ​ློབ་དེབ་སོགས་

ལ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་བཟོ་འགོད་གསར་གཏོད་གང་ཅིར་གནང་ཡོད།

ཉེ་བའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་འགའི་ནང་བོད་མི་ཕོན་ཆེ་ནུབ་ཕྱ​ྱོགས་ཡུལ་གྲུ་ཁག་ཏུ་གནས་སྤ​ྤོ་གནང་དང་

གནང་བཞིན་པ་མ་ཟད། ཁོར་ཡུག་དང་མི་རབས་འགྱུར་ལྡ​ྡོག་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་

གཞུང་།

གོམས་གཤིས་བཅས་མུ་མཐུད་རྒྱུན་འཛིན་བྱ​ྱེད་པར་དཀའ་ངལ་མང་དག་ཅིག་འཕྲད་བཞིན་ཡོད།

དཀའ་ངལ་དེ་དག་ལ་གདོང་ལེན་ཆེད་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་ཁག་དང་།

བོད་རིགས་སྤྱི་མཐུན་

ཚོགས་པ། བོད་རིགས་ཚོགས་པ། གཞན་བོད་མི་སྒ​ྒེར་བཅས་ནས་གཟའ་མཇུག་ཏུ་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་

གཞུང་གི་སླ​ློབ་གྲྭ་དང་འཛིན་གྲྭ་བསྒྲུབས་པ་དང་། བོད་ཡིག་སྦྱོང་བའི་ཀླ​ློག་དེབ་དང་བྱ​ྱིས་སྒྲུང་། དྲྭ་ཚིགས་

དང་དྲྭ་རྒྱའི་ལམ་ནས་བོད་ཡིག་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་དང་སླ​ློབ་སྦྱོང་གི་མཐུན་རྐྱེན་འདྲ་མིན་གོ་སྒྲིག་ཞུ་བཞིན་པ་ལ་ཡི་

རང་དང་བསྔགས་བརྗ​ྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༥ པའི་ནང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཤེས་ཡོན་ལྷན་ཚོགས་ཡིག་ཚང་ནས་ནུབ་ཕྱག ྱོ ས་

ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་བོད་མིའི་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་ཆེད་ལས་འཆར་གསར་གཏོད་ཀྱ​ྱིས་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་གཞུང་། ལེགས་བྱང་བཅས་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་ཡོང་བར་འབད་བརྩ​ྩོན་ཆེད་དགོངས་ཚུལ་སྡུད་ལེན་ཞུ་འབྲས།

ས་

གནས་སོ་སོ་ནས་བཟོས་པའི་བསླབ་གཞི་དང་སླ​ློབ་དེབ་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་། རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་ཕྱག་རོགས། སླ​ློབ་

དེབ་གཏན་འབེབས། བོད་དགེ་རྣམས་ལ་ཟབ་སྦྱོང་གནང་ཕྱ​ྱོགས་བཅས་སུ་ཐག་གཅོད་བྱུང་སྟ​ྟེ། ཨ་རིའི་བོད་

ཀྱ​ྱི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ཁང་གི་འགན་ཁུར་འོག་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་སྔ​ྔོན་འགྲ​ྲོ་ནས་འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པ་བར་

གྱ​ྱི་སླ​ློབ་དེབ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་པ་དང་བསྐྱར་ཞིབ་ཚོགས་ཆུང་ཆེད་བཙུགས་ཀྱ​ྱིས་བསྐྱར་ ཞིབ་དང་གཏན་འབེབས་གནང་བ་དང་། སུད་སི་ཡི་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭ་ཁག་གིས་རྒྱ་ གར་ནང་གི་སླ​ློབ་དེབ་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་གནང་རྒྱུ་ཐག་གཅོད་བྱུང་བ་ལྟར། སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་བརྙན་འཕྲ​ྲིན་བཟོ་རྒྱུའི་མཚོན་

པའི་ཕྱག་རོགས་ཞུས། དེ་བཞིན་བེལ་ཇི་ཡམ་དང་ཨོ་གླ​ླིང་གིས་ཀྱང་རྒྱ་གར་ནང་གི་སླ​ློབ་དེབ་རྣམས་གཞི་ལ་

བཞག་སྟ​ྟེ་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ་བྱས་པ་ལྟར་པར་རྩ་རྣམས་མཁོ་སྒྲུབ་ཞུ་རྒྱུའི་མཚོན་མཐུན་འགྱུར་གང་ཐུབ་ཞུས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༡༨ ལོར་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་ཕྱ​ྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་

གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭ་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པའི་བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་ཞིག་དགོས་གལ་དུ་མཐོང་སྟ​ྟེ། བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་ རིག་གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭ་ཁག་གི་དགེ་རྒན་དང་།

སླ​ློབ་ཕྲུག་གི་གནས་སྟངས་ལ་ཞིབ་འཇུག

བསླབ་གཞིའི་རྩ་

འཛིན་བཟོ་འགོད་ཐད་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭ་ཁག་ནས་ཕེབས་པའི་དགོངས་འཆར། སྐད་

ཡིག་གཞན་གྱ​ྱི་བསླབ་གཞིའི་ལེགས་ཆ་རྣམས་གཞི་ལ་བཞག་སྟ​ྟེ་<<བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སླ​ློབ་ གྲྭའི་བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་>>ཞེས་པ་བཟོ་འགོད་ཀྱ​ྱིས་རགས་ཟིན་གཏན་འབེབས་གནང་བ་དང་།

ཕྱ​ྱི་ལོ་

༢༠༡༩ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢ དང་ ༣ ལ་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་དང་། བྱང་ཨ་རི་སྐུ་ཚབ་དོན་ཁང་གཉིས་ཀྱ​ྱི་གོ་

སྒྲིག་འོག་ནིའུ་ཡོག་ཏུ་བསྐ​ྐོངས་ཚོགས་གནང་བའི་ཕྱ​ྱི་རྒྱལ་ཡུལ་གྲུ་ཁག་གི་བོད་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་ སླ​ློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཆེན་དང་པོའི་སྟ​ྟེང་སྤྱི་མོས་གཏན་འབེབས་གནང་།

སྤྱིར་བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་གྱ​ྱི་དགོངས་དོན་འོག་ས་གནས་སོ་སོ་ནས་རང་རང་གི་གནས་སྟངས་

དང་འཚམ་པའི་སླ​ློབ་དེབ་རྩ​ྩོམ་སྒྲིག་བྱ​ྱེད་ཆོག་ཀྱང་། ས་གནས་ཆ་ཚང་གི་གནས་སྟངས་གཅིག་མཚུངས་མིན་

སྟབས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལོར་བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་གྱ​ྱི་དགོངས་དོན་འོག་སྔ​ྔོན་འགྲ​ྲོ་ནས་སླ​ློབ་དེབ་རྣམས་རྩ​ྩོམ་ སྒྲིག་འགོ་འཛུགས་ཞུས། ཐེངས་འདིར་འཛིན་རིམ་ལྔ་པ་ནས་འཛིན་རིམ་བརྒྱད་པ་བར་གྱ​ྱི་སླ​ློབ་དེབ་པར་སྐྲུན་ ཞུས་ཏེ།

ཚོད་ལྟའི་ཚུལ་དུ་སླ​ློབ་གྲྭ་ཁག་ཏུ་འགྲ​ྲེམས་སྤ​ྤེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ན།

སླ​ློབ་དེབ་འདི་དག་ལག་བསྟར་གྱ​ྱི་

བརྒྱུད་རིམ་ནང་བརྗ​ྗོད་བྱ་རྗ​ྗོད་བྱ​ྱེད་དང་། སྒྲིག་སྟངས། ཐབས་ཚུལ། ཆད་ལྷག་ཅི་ཡོད་ཐོག་རྒྱ་ཆེའི་བོད་དགེ་

རྣམས་དང་། ཕ་མ། ཚོགས་སྒ​ྒེར་ཅི་རིགས་ནས་དགོངས་འཆར་ཡིག་ཐོག་ནས་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ ཅི་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༧ ཉིན།

ཤེས་ཡོན་སླ​ློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་པའི་དམིགས་ཡུལ།

སླ​ློབ་ཕྲུག་རྣམས་རང་རང་གི་རྣམ་འབྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སད་དེ་བླང་དོར་གྱ​ྱི་གནས་ལ་རང་སྟ​ྟོབས་

ཀྱ​ྱིས་ལེགས་ཉེས་འབྱ​ྱེད་ནུས་པ་དང༌། དབང་དང༌།

དེ་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ​ྱེད་ནུས་པའི་བསམ་སྤྱོད་ཀྱ​ྱི་རང་

འཚོ་བ་དགོས་མཁོ་དང་འཚམས་པའི་ཐོག་གཞན་ཁོ་ནར་བརྟ​ྟེན་པའམ་གཞན་ལ་བཤུ་

གཞོག་བྱ​ྱེད་མ་དགོས་པར། རང་གི་འབད་རྩ​ྩོལ་གྱ​ྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱ​ྱི་སྒ​ྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་འཚོ་

ནུས་པའི་འཚོ་བའི་རང་དབང༌། འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་རང་དང་རང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ ཀྱ​ྱི་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ​ྱེད་ནུས་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱ​ྱི་རང་དབང་བཅས་“རང་དབང་”དང༌།

རང་ལས་གཞན་གཅེས་པར་བཟུང་སྟ​ྟེ་གཞན་གྱ​ྱི་དོན་དུ་རང་ཉིད་བླ​ློས་བཏང་ནས་སྲ​ྲི་ཞུ་སྒྲུབ་ནུས་པའི་ “གཞན་ཕན།”

འབྱུང་འགྱུར་མི་རབས་རྣམས་ཀྱ​ྱི་ཆེད་ཁོར་ཡུག་དང་ཐོན་ཁུངས་ལ་གནོད་སྐྱོན་མི་གཏོང་བར་ས་ཡི་གོང་

བུ་འདི་ཞི་བདེ་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་དང༌། རང་གི་ཕ་མེས་ནས་བྱུང་བའི་རིག་གཞུང་བཟང་པོ་རྣམས་བརྒྱུད་ འཛིན་བྱ​ྱེད་ནུས་པའི་“རྒྱུན་འཛིན།”

འཇིག་རྟ​ྟེན་སྤྱིའི་ཕན་བདེ་དང་འབྲ​ྲེལ་ཞིང་ཡུལ་དུས་ཀྱ​ྱི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམས་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་ལམ་ ལུགས། དངོས་པོ། ལས་འགུལ་སོགས་གསར་གཏོད་བྱ​ྱེད་ནུས་པའི་“གསར་གཏོད་”བཅས་བཞི་དང་ལྡན་

པའི་ཡུལ་མི་བསྐྲུན་རྒྱུ་དེ་ཡིན།།

(ཀ)

ཁྲ​ྲིད་གཞིའི་ལམ་སྟ​ྟོན།

• སློ​ོབ་ཚན་སློ​ོབ་ཁྲི​ིད་སྐབས་སློ​ོབ་དེ​ེབ་ཁོ​ོ་ན་ལས་མི​ི་སློ​ོབ་པ་དང་། དེ​ེ་ཡང་བརྗོ​ོད་དོ​ོན་བསླབ་བྱ་ལས་སྐད་ཡི​ིག་གཙོ​ོ་བོ​ོར་མི​ི་ འཛིན་པའི་རྒྱུན་སྲ​ྲོལ་དང་། ཡིག་རྒྱུགས་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་བྱ​ྱེད་ཐབས་སྤྱོད་མི་རུང་།

• སློ​ོབ་དེ​ེབ་འདི​ི་བསླབ་གཞི​ིའི​ི་རྩ་འཛི​ིན་གྱི​ི་དགོ​ོངས་དོ​ོན་བཞི​ིན་སློ​ོབ་སྦྱོ​ོང་དང་སློ​ོབ་ཁྲི​ིད་ཀྱི​ི་གཞི​ི་རྩའི​ི་དམི​ིགས་ཡུལ་སྒྲུབ་ཐབས་

ཀྱ​ྱི་སླ​ློབ་དེབ་ཡིན་པ་ཙམ་ལས། འཛིན་རིམ་ཁག་གི་བོད་ཡིག་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་རྩ་འཛིན་མིན་སྟབས། ས་གནས་དང་། སླ​ློབ་ མ། ཁོར་ཡུག ཆ་རྐྱེན་སོགས་མི་འདྲ་བའི་གནས་སྟངས་འོག་སླ​ློབ་དེབ་ཀྱ​ྱི་ནང་དོན་དང་། གོ་རིམ། ཟབ་ཚད་བཅས་ལ་

དགེ་རྒན་རང་ངོས་ནས་སྐབས་བསྟུན་ཚོད་འཛིན་གྱ​ྱིས་སྐད་ཡིག་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་སྤུས་ཚད་གཙོ་བོར་འཛིན་ཐུབ་པ་བྱ​ྱེད་དགོས། འོན་ཀྱང་བསླབ་གཞིའི་རྩ་འཛིན་གྱ​ྱི་དགོངས་དོན་དང་མ་འགལ་བ་དགོས།

• སློ​ོབ་ཁྲི​ིད་དང་སློ​ོབ་སྦྱོ​ོང་གི​ི་དམི​ིགས་ཡུལ་ནི​ི་སློ​ོབ་ཚན་བྱེ​ེ་བྲག་པ་དང་།

སློ​ོབ་དེ​ེབ་བྱེ​ེ་བྲག་པ་བསླབས་པ་ཙམ་མ་ཡི​ིན་

པར། སླ​ློབ་མའི་བོད་ཡིག་གི་གནས་ཚད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡིན༌སྟབས། རྒྱུན་མཐུད་རྟ​ྟོག་ཞིབ་ཀྱ​ྱིས་སླ​ློབ་མའི་སྐད་ ཡིག་གི་གནས་ཚད་ལ་གདེང་འཇོག་བྱ​ྱེད་དགོས། སླ​ློབ་དེབ་ནི་ལག་ཆ་དང་ཤེས་ཡོན་ནི་དམིགས་ཡུལ་ཡིན་པར་བརྟ​ྟེན། སླ​ློབ་དེབ་འདི་ཉིད་བེད་སྤྱད་ནས་སླ​ློབ་ཕྲུག་གི་བོད་ཡིག་ཤེས་ཚད་ཡར་རྒྱས་དང་གོང་མཐོར་གཏོང་དགོས།

• ཚི​ིག་གི​ི་གཅོ​ོད་མཚམས་མ་ཉམས་པར་རྩོ​ོམ་ཡི​ིག་འབྲི​ིང་གྲས་དང་། ཡུལ་ལྗོ​ོངས་དང་མི​ི་སྣ། བྱ་བ་སོ​ོགས་ཞི​ིབ་བརྗོ​ོད་ཐུང་

གྲས། གསར་འགྱུར་བཀླགས་ཏེ་ནང་དོན་གོ་ཐུབ་པ་དང། སྦྱངས་ཟིན་པའི་མིང་ཚིག་དང་། བྱ་ཚིག རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱ​ྱི་ཐ་སྙད་ ཁག་སྐད་ཆའི་ནང་བེད་སྤྱོད་ཐུབ་པ་བྱ​ྱེད་དགོས།

• སློ​ོབ་དེ​ེབ་འདི​ིའི​ི་ནང་བརྡ་དག་དང་། ཚི​ིག་ཕྲད་གང་འཚམ་ཞི​ིག་བཀོ​ོད་ཡོ​ོད་པ་རྣམས་ཚི​ིག་སྒྲུབ་འབྲི​ི་སྐབས་དག་ཆ་མ་ནོ​ོར་

བ་དང་། ཚིག་ཕྲད་ཀྱ​ྱི་ཐོབ་ཐང་ལྟར་འབྲ​ྲི་ཐུབ་པ་དང་། རྩ​ྩོམ་ཡིག་ཚན་པ་རེ་དང་། རང་གི་མྱ​ྱོང་ཚོར་སོགས་ཡིག་ཐོག་འབྲ​ྲི་ ཐུབ་པ།

• མཎི​ི་ཡི​ིག་དྲུག་གི​ི་གོ​ོ་དོ​ོན་དང་། མཆོ​ོད་པ་འབུལ་སྟངས། སྒོ​ོམ་སྒྲུབ་བཅས་ཆོ​ོས་རི​ིག་དང་། བསྡུས་གྲྭའི​ི་གཞུང་གི​ི་སྔོ​ོན་ འགྲ​ྲོ། ཁ་དོག་དཀར་དམར་ངོ་སྤྲོད་ཀྱ​ྱི་རིགས་ལམ། བོད་ཀྱ​ྱི་སྣ​ྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ་དང་། བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱ​ྱི་ལོ་ རྒྱུས། དུས་ཆེན་ངོ་སྤྲོད་ཀྱ​ྱི་སྤྱིར་བཏང་ཤེས་བྱ། བརྩ​ྩེ་ཆེན་ཕྱག་ན་པདྨ​ྨོ་ཡིས་མཚོན་པའི་བོད་ཀྱ​ྱི་གནའ་དེང་གི་གླུ་གཞས་ དང་། ཡང་ཆིན་དཀྲ​ྲོལ་སྟངས་བཅས་ཟླ​ློས་གར་གྱ​ྱི་སྐ​ྐོར་སླ​ློབ་དགོས།

• མདོ​ོར་ན། བསླབ་གཞི​ིའི​ི་རྩ་འཛི​ིན་ཡང་ཡང་བཀླགས་ཏེ​ེ། ཉན་རྩལ་དང་། ཀློ​ོག་རྩལ། བཤད་རྩལ། འབྲི​ི་རྩལ་བཅས་སློ​ོབ་ ཕྲུག་གི་ལོ་ཚད་དང་བསྟུན་ནས་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་རྒྱུ་དང་། སླ​ློབ་དེབ་ཀྱ​ྱི་མཇུག་ཏུ་སྤྲད་པའི་དྲྭ་ཚིགས་ལས་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་རྒྱུ་ ཆ་མཁོ་སྒྲུབ་ཀྱ​ྱིས་སླ​ློབ་ཕྲུག་ཉོབ་སྣང་མེད་པར་སྤྲོ་སྣང་འཕེལ་བར་རྩ​ྩེད་མོ་དང་། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ་ཁྲ​ྲིད་སྟ​ྟོན་བྱ​ྱེད་རྒྱུ་ གལ་ཆེ།

(ཁ)

དཀར་ཆག

སླ​ློབ་ཚན། ༡ སྐུ་ཚབ་མཚོན་ཐུབ་དགོས།........................................................................ 1

སླ​ློབ་ཚན། ༢ ཁྱ​ྱིམ་བདག་དང་བོང་བུ།............................................................................. 5 སླ​ློབ་ཚན། ༣ ངའི་ཆེས་བརྩ​ྩེ་བའི་མི།............................................................................. 11 སླ​ློབ་ཚན། ༤ ཕག་ཤ་འཚོང་བ།...................................................................................17 སླ​ློབ་ཚན། ༥ དག་ཡིག (༡)........................................................................................ 23

སླ​ློབ་ཚན། ༦ དག་ཡིག (༢)........................................................................................ 30 སླ​ློབ་ཚན། ༧ ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ། ................................................................................... 36 སླ​ློབ་ཚན། ༨ མེ་ཏོག་ལྡུམ་ར་ཆུང་ཆུང་།........................................................................ 42 སླ​ློབ་ཚན། ༩ བྱ་ཚིག་སྦྱོང་བརྡར།................................................................................ 47 སླ​ློབ་ཚན། ༡༠ མཐུན་པ་སྤུན་བཞི།................................................................................51 སླ​ློབ་ཚན། ༡༡ སླ​ློབ་ཚན་བཅོ་ལྔ་པ། ཚིག་ཕྲད། གམ་སོགས། ......................................... 55

ཆོས་རིག

སླ​ློབ་ཚན། ༡༢ མ་ཎི་ཡི་གེ་དྲུག་མ། ............................................................................. 59 སླ​ློབ་ཚན། ༡༣ ཕྱག་དང་མཆོད་པའི་སྐ​ྐོར། ................................................................... 65 (ག)

སླ​ློབ་ཚན། ༡༤ སྒ​ྒོམ་སྒྲུབ།.......................................................................................... 70

རིགས་ལམ།

སླ​ློབ་ཚན། ༡༥ བསྡུས་གྲྭའི་གཞུང་གི་སྔ​ྔོན་འགྲ​ྲོའི་ཤེས་བྱ།................................................ 74 སླ​ློབ་ཚན། ༡༦ ཁ་དོག་དཀར་དམར་གྱ​ྱི་རྣམ་གཞག ....................................................... 80

རྒྱལ་རབས།

སླ​ློབ་ཚན། ༡༧ བོད་ཀྱ​ྱི་སྣ​ྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ།............................................................. 85 སླ​ློབ་ཚན། ༡༨ བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས།.............................................................................. 90 སླ​ློབ་ཚན། ༡༩ ཁྲ​ྲི་སྲ​ྲོང་ལྡ​ྡེའུ་བཙན་ནས་འུ་དུམ་བཙན་བར།............................................... 96

སྤྱིར་བཏང་ཤེས་བྱ།

སླ​ློབ་ཚན། ༢༠ འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་དང་ལྷག་དཀར།.................................................. 101

ཟླ​ློས་གར།

བརྩ​ྩེ་ཆེན་ཕྱག་ན་པདྨ​ྨོ། ............................................................................................. 108

ཟུར་ལྟའི་སླ​ློབ་ཚན།

རྒྱལ་གླུ་དང་རྒྱལ་དར་ལ་གུས་བརྩ​ྩི།............................................................................. 110 ལེགས་བཤད་ལྗ​ྗོན་དབང་།......................................................................................... 113 (ང)

སླ​ློབ་

ཚན། ༡

སྐུ་ཚབ་མཚོན་ཐུབ་དགོས།

ཡུ་རོབ་ཁུལ་དང༌། ཨ་མི་རི་ཀ་སོགས་ཕྱ​ྱི་རྒྱལ་དུ་གནས་སྡ​ྡོད་ང་ཚོ་བོད་

རིགས་ཕོ་མོ་ཚོ་ལ་བཤད་རྒྱུ།

ཁྱ​ྱེད་ཚོ་ཁ་ཤས་ནི་སླ​ློབ་གྲྭ་ལ་ཕྱ​ྱིན་ནས་གང་

འཚམས་ཕྱ​ྱིན་ཡོད། ཁ་ཤས་ནི་དེ་ཙམ་ཕྱ​ྱིན་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད། མདོ་དོན་ཁྱ​ྱེད་ཚོ་

ཚང་མས་ལུས་སེམས་བག་ཕེབས་ངང་སླ​ློབ་སྦྱོང་བྱ​ྱེད་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་ལས་

ཀ་བྱ​ྱེད་རྒྱུ་ཆ་ཚང་ལ་ཧུར་ཐག་བྱས་ཡོད་ཙང༌། ལེགས་དང༌། འཚམས་འདྲ​ྲི་བྱ​ྱེད་རྒྱུ་ཡིན།

ངས་ཚང་མར་བཀྲ་ཤིས་བདེ་

བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྒན་གཞོན་བར་གསུམ་མང་ཆེ་བ་བླ​ློ་རྩ​ྩེ་གཅིག་

མཐུན་ཐོག་ནས། རྒྱ་མིའི་འོག་ལ་སྡ​ྡོད་འདོད་མེད་པའི་སེམས་ཤུགས་སྒྲིལ་ཡོད་

པ་ཡིན་ཙང༌། ང་ཚོ་བཙན་བྱ​ྱོལ་བ་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང་། ངེས་པར་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་

སེམས་ཤུགས་དེའི་མཇུག་བསྐྱངས་ནས། ང་ཚོས་བྱ​ྱེད་ཐུབ་པའི་འོས་འགན་ངེས་ པར་ལེན་དགོས་པ་རེད།

ཁྱ​ྱེད་ཚོ་ད་ལྟ་ཕྱ​ྱི་རྒྱལ་ལུང་པར་སྡ​ྡོད་མཁན་བོད་རིགས་ཚོ་ཞེ་དྲག་གལ་ཆེན་

1

པོར་མཐོང་གི་འདུག གང་ཡིན་ཟེར་ན། དངོས་གནས་དྲང་གནས་དོན་དམ་གྱ​ྱི་

བོད་མི་རིགས་ཀྱ​ྱི་སྐུ་ཚབ་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད། བོད་ཀྱ​ྱི་གནས་ཚུལ་གོ་རྒྱུ་ཚོར་རྒྱུ་

མེད་པའི་ལུང་པའི་ནང་ལ། བོད་རིགས་རེ་ཟུང་རེ་ཟུང་སླ​ླེབས་སྐབས། དོ་སྣང་བྱ​ྱེད་

མཁན་འགའ་ཤས་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། ཁྱ​ྱེད་རང་ཚོས་བོད་ པའི་སྐུ་ཚབ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཐོག་ནས། ང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱ​ྱི་ཡ་རབས་

གོམས་གཤིས་བཟང་པོ་སྟ​ྟོན་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། གཉིས་ནས་དེང་སང་ང་རང་ཚོའི་

བོད་ཕྱ​ྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་གསལ་བཤད་བྱ​ྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། h མཆན། སློ​ོབ་ཚན་འདི​ི་ནི​ི། ཕྱི​ི་ལོ​ོ་ ༡༩༧༡ ཟླ་ ༡༠ ཚེ​ེས་ ༡ ཉི​ིན་ཁང་སར་ཚུལ་ཁྲི​ིམས་བསྟན་འཛི​ིན་ནས་གསོ​ོལ་བ་ བཏབ་པ་ལྟར། ༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཚོར་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲ​ྲིན་ལས་ཚན་ བཤུས་བྱས། ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟ​ྟོན། ༡༩༩༦

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། བག་ཕེབས།

relaxed

དོན་དམ།

ultimate

བླ​ློ་རྩ​ྩེ་གཅིག་མཐུན།

concurrence

གོམས་གཤིས།

habit

ཧུར་ཐག

diligence

སྐུ་ཚབ།

representative

འོས་འགན།

responsibility

དོ་སྣང་།

interest

2

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། ཚིག་སྒྲུབ་བཟོས། བླ​ློ་རྩ​ྩེ་གཅིག་མཐུན།

དངོས་གནས་དྲང་གནས།

གཉིས་པ། མཚུངས་བསྡུར་རེའུ་མིག་སྐ​ྐོངས།

བོད་ནང་གི་བོད་མི་དང་། བཙན་བྱ​ྱོལ་ནང་གི་བོད་མི། མཚུངས་པ།

བོད་རིགས་ཡིན་པ།

གོམས་གཤིས་བཟང་པོ།

མི་མཚུངས་པ། གནས་ཡུལ།

གསུམ་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

ང་ཚོའི་ལས་འགན་ཞེས་པའི་བརྗ​ྗོད་གཞིའི་ཐོག་བསམ་ཚུལ་ཤོད་དུ་འཇུག་དགོས།

3

སླ​ློབ་

ཚན། ༢

ཁྱ​ྱིམ་བདག་དང་བོང་བུ།

ལུང་པ་ཞིག་ལ་ཁྱ​ྱིམ་བདག་ཕྱུག་པོ་ཞིག་ཡོད། ཉིན་ཞིག་གི་ཞོགས་པར།

ཁོང་རྟ་ཞིག་ལ་བཞོན། བོང་བུ་ཞིག་ཁྲ​ྲིད་ནས་རང་ཡུལ་དུ་ལོག་ཡོང་བའི་ལམ་བར་

དུ། ཡུལ་དེར་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་རྐུན་མ་ཧམ་ཆེན་གཉིས་ཀྱ​ྱིས་མཐོང་། ཁོ་གཉིས་ ཀྱ​ྱིས་བོང་བུ་དེ་བརྐུ་བར་འདོད་ནས། ཁྱ​ྱིམ་བདག་གི་རྗ​ྗེས་སུ་ག་ལེར་འཇབས་ཏེ་ ཕྱ​ྱིན་པ་རེད།

4

ཁྱ​ྱིམ་བདག་གིས་སྣང་མེད་ངང་གཞས་ཤིག་གཏོང་བཞིན་འགྲ​ྲོ་སྐབས། རྐུན་

མ་གཅིག་གིས་བོང་བུ་བརྐུས་པ་དང་། རྐུན་མ་གཞན་དེས་བོང་བུའི་མཐུར་དེ་

རང་གི་སྐ​ྐེ་ལ་གོན་ནས། ཁྱ​ྱིམ་བདག་གི་རྗ​ྗེས་སུ་འབྲངས། ཁྱ​ྱིམ་བདག་རང་ཁྱ​ྱིམ་

དུ་སླ​ླེབ་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས། ཕྱ​ྱིར་མིག་ཅིག་བལྟས་པ་ན། རང་གི་བོང་བུ་མཐོང་རྒྱུ་

མེད་པར། མཐུར་དེ་མི་ཞིག་གི་སྐ​ྐེ་ལ་གོན་ནས་རྗ​ྗེས་སུ་ཡོང་བཞིན་ཡོད་པ་མཐོང་ བས། རེ་ཞིག་ཧང་སངས་ཏེ་ལུས།

རྐུན་མ་ན་རེ། བདག་པོ་ལགས། ཁྱ​ྱོད་ཧང་སངས་དགོས་དོན་མེད། ངས་

ལྷའི་ཡུལ་དུ་ནོར་འཁྲུལ་ཤོར་ཏེ། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱ​ྱིན་གྱ​ྱིས་ང་ རང་ལྷ་ཁྲ​ྲིམས་ལྟར།

5

མི་ཡུལ་

འདི ར ་བོ ང ་བུའི ་ སྐྱེ་བ་ལེ ན ་དུ་

བཅུག་བྱུང་། ཡིན་ནའང་། ད་ལྟ་ཉེས་པ་དག་ཟིན་པས། མི་ལུས་ཐོབ་སོང་། ཞེས་ བཤད།

ཁྱ​ྱིམ་བདག་ན་རེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། ཁྱ​ྱོད་ཀྱ​ྱིས་ངའི་ཁྱ​ྱིམ་ཚང་དོན་དུ་དཀའ་

ལས་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་སོང་། སྒ​ྒོར་མོ་བརྒྱ་ཐམ་པ་འདི། ཁྱ​ྱོད་ལ་གླ་ཡོན་དུ་སྟ​ྟེར། ལུང་པ་སྐྱིད་པོ་ཞིག་ཏུ་མི་ཚེ་སྐྱོལ་ཤོག རྗ​ྗེས་སུ་བྱ་ངན་བྱས་ནས་ཕྱ​ྱིར་བོང་བུར་

འགྱུར་དུ་མ་འཇུག་ཨང་། ཞེས་བསླབ་བྱ་བྱས་ཏེ་བཏང་ངོ་། །

ཉིན་ཤས་རྗ​ྗེས། ཁྱ​ྱིམ་བདག་དེས་བོང་བུ་ཞིག་ཉོ་དགོས་བསམས་ཏེ། ཁྲ​ྲོམ་

ལ་ཕྱ​ྱིན་པ་ན།

རང་གི་བོང་བུ་དེ་ཁྲ​ྲོམ་རར་འཚོང་བཞིན་ཡོད་པ་མཐོང་བས།

སེམས་སྐྱོ་བའི་ངང་། ཨ་ཙི། ལས་ངན་པ་ཁྱ​ྱོད། ཡང་བོང་བུར་གྱུར་འདུག བྱ་བ་

6

ངན་པ་ག་རེ་བྱས་པ་ཡིན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོས་མཁྱ​ྱེན། ཞེས་སྨྲས་ཏེ། སྒ​ྒོར་

བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་སྤྲད་དེ། བོང་བུ་ཕྱ​ྱིར་ཉོས་ནས་རང་ཁྱ​ྱིམ་དུ་ལོག་གོ། ། ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། ཧམ་ཆེན།

greedy

བརྐུས་པ།

stole

རྐུན་མ།

thief

འཇབས།

sneaked

སྣང་མེད།

ignore

ཕྱུག་པོ།

rich

7

མཐུར།

bridle

ཁྲ​ྲོམ་ར།

market

གླ་ཡོན།

salary

ནོར་འཁྲུལ།

mistake

སྒ​ྒོར།

money

ཧང་སངས།

shocked

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། གང་རུང་ལྔ་ལ་ཚིག་སྒྲུབ་བཟོས། གྲགས་ཅན།

འཇབས།

རྐུན་མ། སྒ​ྒོར་མོ།

འབྲངས།

ཉོས།

གཉིས་པ། འགྲ​ྲིགས་རྟགས་དང་ནོར་རྟགས་རྒྱོབ།

གླ་ཡོན།

མྱངས།

ཁྱ​ྱིམ་བདག་བོང་བུར་བཞོན་ནས་ཁྲ​ྲོམ་ལ་ཕྱ​ྱིན།

རྐུན་མ་གཉིས་ཀྱ​ྱིས་བོང་བུ་བཞོན་དགོས་བསམས་པ་རེད། རྐུན་མ་གཅིག་གིས་བོང་བུར་བརྐུས་པ་རེད།

ཁྱ​ྱིམ་བདག་རང་ཁྱ​ྱིམ་དུ་སླ​ླེབས་ཀྱང་ཕྱ​ྱིར་ལྟ་མ་བྱས། རྐུན་མའི་ལག་ཏུ་སྒ​ྒོར་མོ་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པ་སྤྲད།

གསུམ་པ། ཚིག་དུམ་གཉིས་བསྡུར་ནས་དོན་གྱ​ྱི་ཁྱད་པར་ཤོད། རྟ་ཞིག་ལ་བཞོན། བོང་བུ་ཞིག་ཁྲ​ྲིད། རྐུན་མ་གྲགས་ཅན།

རྗ​ྗེས་སུ་འཇབ་སྟ​ྟེ་ཕྱ​ྱིན། རྗ​ྗེས་སུ་འབྲངས།

ཕྱ​ྱིར་མིག་བལྟས།

རྟ་གཅིག་ལ་བཞོན་གཅིག་ཁྲ​ྲིད།

མི་སྐད་གྲགས་ཅན།

རྐང་འཇབ་ལག་འཇབ། རྗ​ྗེས་འདེད་བཏང་།

ཕྱ​ྱིར་བལྟས་སླ​ློག

8

ཧང་སངས་ཏེ་ལུས། ནོར་འཁྲུལ་ཤོར།

བྱ་བ་ངན་པ་བྱས།

བཞི་པ། དཔེ་བསྟན་པ་བཞིན་ཁ་སྐ​ྐོངས། སྔ་པོ།

རིང་པོ།

ཧ་ལས་ཧོན་འཐོར།

ཁྲ​ྲིམས་འགལ་བྱས།

ལས་ངན་པ་བསགས།

སྔ་བ།

སྔ་ཤོས།

དལ་པོ། ཚ་པོ།

སྐྱིད་པོ། སྐྱོ་པོ། ཕྱ​ྱི་པོ།

མཐོ་བོ།

དགའ་བོ།

ལྔ་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

(ཕ་མའམ་ནང་མི་གང་རུང་གི་ས་ནས་སྒྲུང་ཞིག་ཉན་ཏེ། འཛིན་གྲྭའི་ནང་དུ་ཤོད་དུ་འཇུག་དགོས།)

9

སླ​ློབ་

ཚན། ༣

ངའི་ཆེས་བརྩ​ྩེ་བའི་མི། སླ​ློབ་གྲ​ྲོགས་ཚོ།

དེ་རིང་ང་ཚོས་<<ངའི་

ཆེས་བརྩ​ྩེ་བའི་མི་>>ཞེས་པའི་རྩ​ྩོ མ་ཡིག་ཅིག་འབྲ​ྲི་

དགོས་སྟབས། ཁྱ​ྱེད་ཚོས་མི་སུ་འབྲ​ྲི་རྩ​ྩིས་ཡོད། ངའི་ཆེས་བརྩ​ྩེ་བའི་མི་ནི་ཨ་ཕ་ཡིན། ངས་ཁོང་གི་སྐ​ྐོར་འབྲ​ྲི་འདོད་ཡོད། ངའི ་ ཆེ ས ་བརྩ​ྩེ ་ བའི ་ མི ་ དེ ་ ཡང་ཨ་ཕ་

ཡིན། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ཁོང་གིས་དཀའ་ལས་མང་པོ་

བརྒྱབ་ནས། དགོང་མོ་རྟག་པར་འཕྱ​ྱི་པོ་ལོག་ཡོང་གི་རེད།

ངའི་ཆེས་བརྩ​ྩེ་བའི་མི་ནི་ཨ་མ་ཡིན།

ཁོང་གིས་ང་ཆུང་དུས་རྒྱབ་ཏུ་ཁུར་ནས།

ཟ་མ་

བཟོ་བ་དང་། ནང་ལ་གད་བདར་བྱ​ྱེད་པ། གོས་ལོག་ འཁྲུད་པ་སོགས་ལས་ཀ་མང་པོ་བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཡོད།

10

ངའི ་ ཆེ ས ་བརྩ​ྩེ ་ བའི་ མི ་ ནི ་ ཨ་ཕ་དང་ཨ་

མ་ཡིན་ནའང་།

ཁོང་གཉིས་ཀྱ​ྱི་སྐ​ྐོར་བྲ​ྲི་རྒྱུ་མིན།

རྒན་དབང་མོ་ལགས་ཀྱ​ྱི་སྐ​ྐོར་བྲ​ྲི་རྒྱུ་ཡིན། ཁོང་གིས་ཉིན་ མོ་འཛིན་གྲྭར་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་གནང་བ་དང་། དགོང་མོ་ཁྱ​ྱིམ་དུ་

ནང་སྦྱོང་ལ་ཞུ་དག་གཏོང་བ། ཞོགས་པ་དང་དགོང་དྲ​ྲོ་ང་ ཚོ་སླ​ློབ་གྲ​ྲོགས་རྣམས་ལ་ལྟ་རྟ​ྟོག་བྱས་ཏེ་སྐུ་ལས་ ཚད་མེད་བསྐྱོན་ཡོད།

ངས་ཀྱང་རྒན་དབང་མོ་ལགས་ཀྱ​ྱི་སྐ​ྐོར་འབྲ​ྲི་རྒྱུ་ཡིན། དེ་སྔ​ྔོན་ང་ཚོའི་

གྲ​ྲོང་སྡ​ྡེའི་ཉེ་འགྲམ་གྱ​ྱི་རྒྱུག་ཆུའི་སྟ​ྟེང་ཟམ་པ་མེད་སྟབས། རྒན་ལགས་ ཀྱ​ྱིས་ང་རྒྱབ་ལ་ཁུར་ནས་ཆུ་བརྒལ་མྱ​ྱོང་།

ང་ཡང་རྒན་དབང་མོ་ལགས་ཀྱ​ྱིས་འཁུར་མྱ​ྱོང་བ་མ་

ཟད། ང་ལ་སླ​ློབ་ཡོན་སྤྲད་རྒྱུ་མེད་པས། རྒན་ལགས་ ཁོང་གིས་གནང་བྱུང་། ན་ནིང་དགུན་ཁར།

ངའི་གོན་པ་སྲབ་དྲགས་ནས་གྲང་གི་ཡོད་

པ་རྒན་དབང་མོ་ལགས་ཀྱ​ྱིས་གཟིགས་ནས།

ཁོང་གིས་བལ་

གོས་སྟ​ྟོད་ཐུང་མཐུག་པོ་ཞིག་ཉོས་ཏེ་ང་ལ་གནང་བྱུང་།

11

ཟླ་བ་སྔ​ྔོན་མར་ང་ན་

ནས་བདུན་ཕྲག་གཅི ག ་རི ང ་ནང་དུ་ལྷག་

སྐབས། རྒན་བསྟན་འཛིན་ལགས་ཀྱ​ྱིས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་བདུན་ བརྒྱད་ཙམ་གོམ་པ་བརྒྱབ་སྟ​ྟེ། ངའི་ནང་དུ་ཕེབས་ནས་ང་ ལ་ཟུར་ཁྲ​ྲིད་གནང་བྱུང་།

ངས་དམི ག ས་བསལ་སླ​ློ བ ་

སྤྱི ་ རྒྱ་མཚོ ་ ལགས་ལ་བཀའ་དྲ​ྲི ན ་ཆེ ་ ཞུ་འདོ ད ་

ཡོད། ཁོང་ངའི་ནང་དུ་ཐེངས་གསུམ་ཕེབས་ནས། ཕ་མ་ གཉིས་ལ་ཁ་ཏ་སླ​ློབ་གསོ་གནང་སྟ​ྟེ། ཡང་བསྐྱར་ང་སླ​ློབ་གྲྭ་ འདིར་ཡོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་བྱུང་།

ངས་ཁྱ​ྱེད་ཚོ་དང་མི་འདྲ་བར། རྒྱང་རིང་ན་བཞུགས་པའི་སྤ​ྤོ་བོ་

ལགས་ཀྱ​ྱི་སྐ​ྐོར་བྲ​ྲི་རྒྱུ་ཡིན། ཁོང་གིས་རོགས་རམ་གནང་མེད་ ན། ང་ད་ལྟ་སླ​ློབ་གྲྭ་ལ་ཡོང་ཐུབ་ཡོད་མ་རེད། ངས་རྨ​ྨོ ་ མོ ་ ལགས་ཀྱ​ྱི ་ སྐ​ྐོ ར ་བྲ​ྲི ས ་ན་

བསམས་བྱུང་། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོང་གིས་ང་ལ་ཟས་

གང་ཞིམ་དང་། གོས་གང་ཡག་གཡོགས་ཏེ། གང་དུ་ཕྱ​ྱིན་ ནའང་མཉམ་དུ་ཁྲ​ྲིད་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་ཡིན།

12

འདི་ལྟར་བལྟས་ན། འཇིག་རྟ​ྟེན་འདིར། ང་ཚོར་

ཆེས་བརྩ​ྩེ་བའི་མི་སྣ་ཧ་ཅང་མང་པོ་མི་འདུག་གས།

རྒན་འབྲུག་གྲགས་ལགས།

འགྱུར་མེད།

འཇིགས་མེད།

ཀུན་བཟང་།

འཛོམས་སྐྱིད།

ལྷ་རྒྱལ།

དགྲ་འདུལ།

དབྱངས་སྒྲོན།

ཆོས་སྒྲོན།

འཇིགས་བྲལ།

གཡང་མོ་སྐྱིད།

13

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། བརྩ​ྩེ་བའི་མི།

loving man

གད་བདར།

sweep

དམིགས་བསལ།

special

ལྟ་རྟ​ྟོག

care

བལ་གོས་སྟ​ྟོད་ཐུང་།

cotton shirt

རྩ​ྩོམ་ཡིག

article

སླ​ློབ་ཡོན།

scholarship

འཚར་ལོངས།

growth

རྒྱུག་ཆུ།

stream

ཟུར་ཁྲ​ྲིད།

tuition

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

གཤམ་གྱ​ྱི་མིང་ཚིག་རྣམས་ཡང་ཡང་ཀླ​ློག་པ་དང་དཔོད་བྲ​ྲིས་གཏོང་དགོས།

བརྩ​ྩེ་བའི་མི།

དཀའ་སྤྱད།

ཁ་ཏ་སླ​ློབ་གསོ།

དཀའ་ལས་ཚད་མེད་བརྒྱབ།

སླ​ློབ་སྤྱི།

གསོ་སྐྱོང་།

གད་བདར། ལྟ་རྟ​ྟོག ཞུ་དག

བཀའ་དྲ​ྲིན་ཆེ།

བརྒལ།

གནང་།

བཏང་།

༡། དཔེ་ཁུག་

ཡོང་།

ཉོས།

ནས་སླ​ློབ་གྲྭར་སོང་།

༣། ཆོས་སྒྲོན་བོད་ནས་

།

ཁུར།

ཟུར་ཁྲ​ྲིད་གནང་།

བལ་གོས་སྟ​ྟོད་ཐུང་།

གཉིས་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་བྱ་ཚིག་རྣམས་བར་སྟ​ྟོང་དུ་སྐ​ྐོངས། འབྲ​ྲི།

སྲབ་དྲགས་པ།

བལྟས།

བཟོས།

བྱ​ྱེད།

༢། དགེ་རྒན་གྱ​ྱིས་སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་

14

༤། ང་ཚོས་ནང་སྦྱོང་

།

དགོས།

༥། སླ​ློབ་གྲ​ྲོགས་ཚོས་ཤོག་བྱ་

༧། ཚང་མས་མཉམ་དུ་ལྟད་མོ་

༩། སླ​ློབ་ཁང་ལ་གད་བདར་

གསུམ་པ། དྲ​ྲི་བར་ལན་ཐོབས།

། །

༦། ཟླ་བས་རྨ​ྨོ་མོར་གླ​ློག་འཕྲ​ྲིན་

།

༨། ཨ་མས་ང་ལ་རྩ​ྩེད་ཆས་

༡༠། དབྱངས་སྒྲོན་ཆུར་

།

།

ཏེ་ཕྱ​ྱིན།

༡། འཇིགས་མེད་ཀྱ​ྱི་ཆེས་བརྩ​ྩེ་བའི་མི་དེ་སུ་ཡིན་ནམ།

༢། རྒན་དབང་མོ་ལགས་ཆེས་བརྩ​ྩེ་བའི་མི་ཡིན་པའི་སླ​ློབ་ཕྲུག་སུ་དང་སུ་ཡིན་ནམ། ༣། ཀུན་བཟང་གི་ཆེས་བརྩ​ྩེ་བའི་མི་ཨ་མ་ལགས་ཡིན་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ།

༤། སླ​ློབ་སྤྱི་རྒྱ་མཚོ་ལགས་སུའི་ཆེས་བརྩ​ྩེ་བའི་མི་སྣ་ཡིན་ནམ། འདེམས་དགོས་དོན་གང་ རེད།

༥། གཡང་མོ་སྐྱིད་ཀྱ​ྱིས་རྨ​ྨོ་མོ་ལགས་ཀྱ​ྱི་སྐ​ྐོར་འབྲ​ྲི་དགོས་དོན་གང་ཡིན།

བཞི་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

དགེ་རྒན་གྱ​ྱི་ལམ་སྟ​ྟོན་འོག སླ​ློབ་ཕྲུག་གཉིས་སམ་གསུམ་རེ་

ཁག་བགོས་ཀྱ​ྱིས་རང་གི་དགའ་ཤོས་ཀྱ​ྱི་ས་ཆ་ཞིག་གི་སྐ​ྐོར་ གླ​ླེང་མོལ་བྱ​ྱེད་དུ་འཇུག་དགོས།

15

སླ​ློབ་

ཚན། ༤

ཕག་ཤ་འཚོང་བ།

སྔར་བོད་དུ་སྣ​ྣེ་གདོང་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་ལ་ཉི་ཆོས་

བཟང་པོ་ཟེར་བའི་བླ​ློན་པོ་རིག་པ་ཅན་ཞིག་ཡོད།

ཉིན་ཞིག བླ​ློན་པོ་ཉི་ཆོས་བཟང་པོས་སྣ​ྣེ་གདོང་རྒྱལ་པོའི་ཕག་པ་རྒྱགས་

ཤོས་དེ་ལྐ​ྐོག་ཏུ་བསད་རྗ​ྗེས། རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་སོང་ནས། རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེ། ང་ ཚོའི་ཕག་པ་རྒྱགས་ཤོས་དེ་ཤི་འདུག་པས། རོ་གང་དུ་གཡུག་དགོས། ཞེས་ ཞུས་པར།

རྒྱལ་པོས་བླ​ློན་པོ་ལ། སྤུ་གཙང་མ་བཞར་ནས། ཤ་ཁྲ​ྲོམ་ལ་འཚོང་དུ་

སོང༌ཞིག རིན་

པ་ཆད་ལུས་མེད་ པར་རྩ​ྩིས་འབུལ་

ཞུ་དགོས། ཞེས་ བཤད།

16

དེ་ནས་

བླ​ློན་པོ་ཉི་ཆོས་བཟང་པོས་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཞིན་ཕག་ཤ་ཁུར་ནས་ཁྲ​ྲོམ་ལ་

ཕྱ​ྱིན་ཏེ། ཕག་ཤ་གཟིགས། ཕག་ནད་ཕོག་པའི་ཕག་ཤ་ གཟིགས། ཞེས་སྐད་རྒྱག་

བཞིན་ཉིན་གང་བསྡད་ཀྱང༌། ཤ་སྟ​ྟི་ག་གཅིག་ཀྱང་ཉོ་ མཁན་མ་བྱུང་བ་རེད།

དེ་ནས་བླ​ློན་པོ་ཉི་ཆོས་བཟང་པོས་ཕག་ཤ་ཕྱ​ྱིར་ཁྱ​ྱེར་ཡོང་ནས། རྒྱལ་པོར་

ཉོ་མཁན་མེད་ལུགས་ཞུས་པས། རྒྱལ་པོས། དེ་འདྲ་ཡིན་ན། དེ་རིང་ཕག་ཤ་ཕྱ​ྱེད་

ཀ་བཙོས་ཏེ་བཟས་ན་འགྲ​ྲིག ཅེས་གསུངས་པར། བླ​ློན་པོ་ཉི་ཆོས་བཟང་པོས།

རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེ། ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱིས་གསོལ་ཀྲུམ་མཆོད་དམ། ཡང་ན་ཀྲུམ་ཁུ་མཆོད།

ཅེས་ཞུས་པ་དང༌། རྒྱལ་པོས། ང་ནི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པས་ཤ་བཟའ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱ​ྱོད་

ཚོ་འཁོར་གཡོག་ཡིན་པས་ཤ་ཁུ་

ཐུངས། དེ་ལ་འདྲ​ྲི་དགོས་དོན་ག་རེ་ འདུག ཅེས་བཀའ་བཀྱ​ྱོན་གནང་།

དེ ་ ན ས ་ བླ​ློ ན ་ པོ ་ ཉི ་ ཆོ ས ་

17

བཟང་པོས་ཤ་ཡུན་རིང་བཙོས་པས། ཤ་ལྡུར་ནས་ཕག་ཀོ་དང་རུས་པ་ཙམ་ལས་ ལེན་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར། བླ​ློན་པོ་ཉི་ཆོས་བཟང་པོ་དང་གཡོག་པོ་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་རོ་

བཅུད་ལྡན་པའི་ཤ་ཁུ་འཐུངས་ པ་དང༌།

རྒྱལ་པོར་ཕག་ཀོ་

དང་རུས་པ་ཕུལ་ནས། རྒྱལ་ པོ་རིན་པོ་ཆེ།

ཕག་ཀོ་དང་

རུས་པ་ཙམ་མ་གཏོ ག ས་ཤ་

ཚང་མ་ལྡུར་ནས་ཤ་ཁུའི་ནང་

དུ་བཞུར་འདུག ཕག་ཀོ་བཙོས་མ་འདི་བཞེས་རོགས་གནང་། ཞེས་ཞུས་པས།

རྒྱལ་པོས། འོ་ན་ཤ་ཁུ་ཁྱ​ྱེར་ཤོག ཅེས་གསུངས་པར། བླ​ློན་པོ་ཉི་ཆོས་བཟང་

པོས། ང་ཚོས་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཞིན་ཤ་ཁུ་ཚང་མ་འཐུངས་ཚར་བ༌ཡིན། ཞེས་

ཞུས་པས། རྒྱལ་པོ་བྱ་ཐབས་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཕག་ཀོ་བཙོས་མ་དེ་མི་ཟ་ཀ་ མེད་བྱུང༌།

སང་ཉིན་དེར་རྒྱལ་པོས་བླ​ློན་པོ་ཉི་ཆོས་བཟང་པོར། ཕག་ཤ་ལྷག་མ་དེ་

འཚོད་དགོས་པའི་བཀའ་བཏང་། བླ​ློན་པོ་ཉི་ཆོས་བཟང་པོས། རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེ།

ད་ཐེངས་ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱིས་གསོལ་ཀྲུམ་མཆོད་དམ། ཡང་ན་ཀྲུམ་ཁུ་མཆོད། ཅེས་ཞུས་

18

པར། རྒྱལ་པོས། ཁ་སང་ང་ལ་ཕག་ཀོ་མ་གཏོགས་རག་མ་བྱུང་བས། དེ་རིང་ངས་ ཤ་ཁུ་འཐུང་གི་ཡིན། ཁྱ​ྱོད་ཚོས་ཤ་ཟོ་ཞིག ཅེས་བཀའ་བཏང་། བླ​ློན་པོ་ཉི་ཆོས་ བཟང་པོས་ཤ་ཚོས་མ་ཐག་བཏོན་ནས། འཁོར་གཡོག་ཚང་མར་བགོས་ཏེ་བཟས་ པ་དང༌། རྒྱལ་པོར་ཤ་ཁུ་དེ་ཕུལ་བ་རེད། གཏམ་དཔེ།

བཟང་པོའི་ཞོར་ལ་ཇ་ཆང་། །

ངན་པའི་ཞོར་ལ་རྒྱུག་རྡུང་། །

ཤ་སྟ​ྟི་ག་གཅིག་ལ་ཟ་མཁས་བྱ​ྱེད།།

ཆང་དམ་བེ་གང་ལ་འཐུང་མཁས་བྱ​ྱེད། །

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། རྒྱལ་པོ།

king

ཀྲུམ་ཁུ།

broth

ལྐ​ྐོག་ཏུ།

secretly

གསོལ་ཀྲུམ།

meat

འཁོར་གཡོག

attendants

བླ​ློན་པོ།

minister

སྟ​ྟི་ག

piece

ལྡུར།

deliquesce

བསད།

kill

ཕག་ཀོ

Pigskin

19

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། དྲ​ྲི་བར་ལན་འདེབས་དགོས།

༡། བླ​ློན་པོ་ཉི་ཆོས་བཟང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱས་སམ།

༢། ཕག་ནད་ཕོག་པའི་ཕག་ཤ་གཟིགས། ཞེས་སྐད་རྒྱག་དོན་གང་ཡིན།

༣། རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེ། ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱིས་གསོལ་ཀྲུམ་བཞེས་སམ། ཀྲུམ་ཁུ་མཆོད། ཅེས་ཞུ་དགོས་ དོན་གང་ཡིན།

༤། བླ​ློན་པོ་ཉི་ཆོས་བཟང་པོ་ནི་རིག་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་གང་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་ཤེས་ཐུབ། ༥། སྣ​ྣེ་གདོང་རྒྱལ་པོ་མི་གང་འདྲ་ཞིག་འདུག

གཉིས་པ། ཡང་ཡང་ཀླ​ློག་པ་དང་དཔོད་བྲ​ྲིས་གཏོང་དགོས། ལྐ​ྐོག་ཏུ་བསད། རྩ​ྩིས་འབུལ་ཞུ།

ཤ་སྟ​ྟི་ག

ཀྲུམ་ཁུ།

ཤ་ལྡུར།

གསོལ་ཀྲུམ།

གསུམ་པ། ཚིག་གྲ​ྲོགས་རེ་སྦྱོར།

ཆད་ལུས་མེད་པ།

ཁྲ​ྲོམ་ལ་འཚོང་།

སྤུ་གཙང་མ་བཞར།

དཔེར་ན། ལྐ​ྐོག་གྱུར། ལྟ་བུའོ།། ལྐ​ྐོག་

དྲུང་

ལྡུར།

བཞུར།

20

བཞར། ཀོ

བཀའ་བཞིན།

རོ་བཅུད་ལྡན་པ།

ཁུ།

བཞི་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་ལན་རེ་ལ་དྲ​ྲི་བ་གཉིས་རེ་བཟོས། དྲ​ྲི་བ། ༡

དྲ​ྲི་བ། ༢

ལན། རྒྱལ་པོར་ཤ་ཟ་རྒྱུ་མ་རག་པ་རེད། དྲ​ྲི་བ། ༡

དྲ​ྲི་བ། ༢

ལན། བླ​ློན་པོ་ཉི་ཆོས་བཟང་པོ་རིག་པ་སྤྱང་པོ་ཡོད་རེད།

ལྔ་པ།

གཤམ་གསལ་བརྗ​ྗོད་གཞི་གང་རུང་ལ་ཟིན་ཐོ་ཞིག་བྲ​ྲིས།

གཟའ་ཉི་མར་འཆམ་འཆམ་ལ་ཕྱ​ྱིན་པ། རིག་གཞུང་སླ​ློབ་གྲྭར་ཕྱ​ྱིན་པ།

21

སླ​ློབ་

དག་ཡིག (༡)

ཚན། ༥

སྦྱང་གཞི་དང་པོ།

མཐོ་བའི་སྒང་ནི་ས་སྒང་ལ། །

སྒྱེ་སྣ​ྣོད་བསྒང་པ་བ་ས་བསྒང་། །

དཔལ་འབྱ​ྱོར་དཔེ་ཆ་ལ་སོགས་པ། ། ད་ཡིས་འཕུལ་བ་ཤེས་པར་བྱ། །

ཤིང་གི་སྟག་དང་དུད་འགྲ​ྲོའི་སྟག ། ས་སྟག་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱ། །

དམིགས་སུ་བཀར་བ་ད་དམིགས་ལ། ། དུད་འགྲ​ྲོའི་རྨ​ྨིག་པ་ར་རྨ​ྨིག་ཡིན། །

འཚོ་བྱ​ྱེད་སྨན་པ་ས་སྨན་ལ། །

སྐྱེ་བ་དམན་པ་ད་དམན་ཡིན། ། ཁང་པའི་སྒ​ྒོ་ནི་ས་སྒ​ྒོ་ལ། །

སྐལ་དུ་བགོ་བ་བ་བགོ་ཡིན། །

22

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

དཔེར་བལྟས་ནས་ཚིག་སྒྲུབ་རེ་བཟོས།

༡། སྒང་

རྐུབ་སྟ​ྟེགས་སྒང་ སྒང་ལ་བསྡད།

༣། དཔལ་

ཕྱུག་པོ་དཔལ་ དཔལ་འབྱ​ྱོར་ཅན།

༢། བསྒང་

འབྲུ་བླུགས་ནས་སྒྱེ་སྣ​ྣོད་བསྒང་ བསྒང་།

༤། དཔེ་

དཔེ་ཆ་ཡང་ཡང་ཀླ​ློགས།

༦། སྟག་

སྟག་དང་གླང་ཆེན་འཛིང་། སྟག་

༨། རྨ​ྨིག་

རྟ་ལ་རྨ​ྨི རྨ​ྨིག་ལྕགས་བརྒྱབ། ་

༥། སྟག་ ༧། དམིགས་ ༩། སྨན་

༡༠། དམན་ ༡༡། སྒ​ྒོ་

༡༢། བགོ་

གཉིསཔ། ༡།

༢།

ཤིང་སྟག་ སྟག་མའི་མེ་ཏོག་སྐྱེས།

དམིགས་སུ་བཀར་ནས་སྦྱངས། ས་ ན་ཚར་སྨན་ སྨན་བཅོས་བྱ​ྱེད།

མཆོག་དམན་ དམན་ཀུན་ལ་བསྟུན།

སྒ​ྒོ་ལ་སྒ​ྒོ་ལྕགས་བརྒྱབ། སྒ​ྒོ་

ཚང་མར་བགོ བགོ་བཤའ་བརྒྱབ།

གཤམ་གསལ་ལས་རྟགས་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་དག་ཆ་ནོར་བཅོས་གྱ​ྱིས།

ཁང་པའི་བགོ་ཕྱ​ྱེས་ནས་ནང་དུ་འཛུལ། རིའི་བསྒང་ལ་སྨུག་པ་འཐིབ།

23

༣།

ཁྱ​ྱོ་ག་དང་སྐྱེ་སྨན་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་རེད།

༥།

སྤྱོད་པ་ཡ་རབས་ལས་པེ་བླངས།

༤།

སྐུ་ལུས་རྟག་མོ་ལ་སྦྱིན་པ་བཏང་།

སྦྱང་གཞི་གཉིས་པ།

མགྱ​ྱོགས་པོར་འགྲ​ྲོ་བ་མ་མགྱ​ྱོགས་ལ། །

ཁྱ​ྱོགས་ལ་འགྱ​ྱོགས་པ་འ་འགྱ​ྱོགས་ཡིན། ། ཕྱག་ཏུ་བཞེས་པ་བ་བཞེས་ལ། །

དུས་ཀྱ​ྱི་གཞེས་པ་ག་གཞེས་ཡིན། །

གཞོན་ནུ་མ་ནི་ག་གཞོན་ལ། །

འོག་ཏུ་བཞོན་པ་བ་བཞོན་ཡིན། ། ཤིང་གི་སྨྱུག་མ་ས་སྨྱུག་ལ། །

གཉུག་མར་གནས་པ་ག་གཉུག་ཡིན། །

ཉེ་བས་གཉེན་དང་བཤེས་གཉེན་དང་། །

གཉེར་པ་ལ་སོགས་ག་གཉེར་ཡིན། ། རྣ་བར་སྙན་དང་སྙན་གྲགས་དང་། ། ཚུར་ལ་བསྙ​ྙེན་པ་ས་བསྙ​ྙེན་ཡིན། །

24

སྦྱོང་ཚན། བར་སྟ​ྟོང་རྣམས་སུ་འདེམས་སྐ​ྐོང་བྱ​ྱོས། ཁོང་ང་ཚོའི་

གཡོན།

ཕ་མར་

ཚན་རེད།

བཀུར་ཞུ།

པོ་བཏང་སོང་། གཉན་ / གཉེན་ / བསྙ​ྙེན་ / གཉེན་ / སྙན་

གླུ་གཞས་

རྐང་པར་

གཡས།

འབུར་ཐོན།

བསྟ​ྟེན།

དགེ་བའི་བཤེས་ སླ​ློབ་གྲྭར་

ཤུགས་ཀྱ​ྱིས་འདེགས་ རྟག་པར་དབུ་ཞྭ་

པོར་སླ​ླེབས།

མགྱ​ྱོགས་ / འགྱ​ྱོགས་

བྱ​ྱེད།

།

གཞེས་ / བཞེས་

ཉིན་འབྱ​ྱོར་གྱ​ྱི་རེད།

རྟར་

དུས་ཡོན་ཏན་སྦྱོངས།

བཞོན་ / གཞོན་

ནས་བོད་དུ་ལོག

25

མས་མདའ་བཟོས།

མར་གནས་པའི་སེམས་ཅན།

ཁོང་དགོན་པའི་

ཁྱ​ྱི་ཡིས་སྣ་

པ་རེད།

གཉུག་ / སྨྱུག་ བསྙ​ྙེར་ / གཉེར་

།

སྦྱང་གཞི་གསུམ་པ།

རླ​ློན་པ་རླངས་པ་རླབས་ཆེན་གསུམ། ། ར་ལ་ལ་འདོགས་ཤེས་པར་བྱ། །

གཡང་ས་གཡང་ནོར་ག་གཡང་ལ། །

གླུ་དབྱངས་ལེན་པ་ད་དབྱངས་ཡིན། ། མིག་འཕྲུལ་སྒྱུ་མ་ས་སྒྱུ་ལ། ། ལུས་ཀྱ​ྱི་རྒྱུ་མ་ར་རྒྱུ་ཡིན། །

རིན་ཆེན་མཚལ་ནི་མ་མཚལ་ལ། ། ཞེ་སའི་འཚལ་ནི་འ་འཚལ་ཡིན། །

26

རྒྱ་མཚོ་དག་ནི་མ་མཚོ་ལ། །

ཕྱུགས་ཟོག་འཚོ་བ་འ་འཚོ་ཡིན། ། རྟ་སོགས་འཚེར་བ་འ་འཚེར་ལ། །

སྦྱོང་ཚན།

དང་པོ།

འབྲ​ྲོག་གི་མཚེར་ས་མ་མཚེར་ཡིན། ། གཤམ་གསལ་ལས་རྟགས་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་དག་ཆ་ནོར་བཅོས་གྱ​ྱིས།

༡། དམར་པོ་འཚལ་གྱ​ྱི་མདོག ༣། མཐའ་ཡི་རྒྱ་འཚོ།

༤།

༥། རྟ་མཆོག་མཚེར་བཞིན་འདུག

གཉིས་པ།

༢།

བླ་མར་ཕྱག་མཚལ།

བ་ཕྱུགས་མཚོ་བ།

གཤམ་གསལ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་དག་ཆ་བླ​ློར་ངེས་པ་གྱ​ྱིས།

༡།

གཡང་

གཡང་བུམ།

༣།

གཡང་

གཡང་ལ་ཟགས།

༢།

༤།

༥།

དབྱངས་ སྒྱུ་

རྒྱུ་

དགའ་བའི་གླུ་དབྱངས་ལེན། མི་གཡོ་སྒྱུ་ཅན།

ལས་རྒྱུ་འབྲས་བརྩ​ྩི།

27

གསུམ་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་བར་སྟ​ྟོང་རྣམས་སུ་འདེམས་སྐ​ྐོང་བྱ​ྱོས། རྒྱ་མཚོའི་ ལག་ཏུ་

ས་ཆ་

རྒྱལ་པོ་དང་

རྒྱ་མཚོའི་རྦ་ ཕ་མའི་

པ།

བླངས་/རླངས་

།

པ།

རླ​ློན་/བླ​ློན་

པོ།

གཡོ།

རླབས་/བསླབ་

བྱ་ཉན།

28

སླ​ློབ་

དག་ཡིག (༢)

ཚན། ༦

སྦྱང་གཞི་དང་པོ།

རིན་ཆེན་གསེར་ནི་ག་གསེར་ལ། །

བསེར་མ་ལངས་པ་བ་བསེར་ཡིན། ། རི་དྭགས་གཉན་ནི་ག་གཉན་ལ། ། སྒྲ་ཡི་སྙན་པ་ས་སྙན་ཡིན། །

སྡང་བའི་དགྲ་ནི་ད་དགྲ་ཡིན། ། རོལ་མོའི་སྒྲ་ནི་ས་སྒྲ་ལ། །

གོང་མའི་གསུང་ནི་ག་གསུང་ཡིན། ། དྲ​ྲི་བསུང་དག་ནི་བ་བསུང་ལ། །

བྱ་བ་བཤོལ་བ་བ་བཤོལ་ལ། །

ཞིང་རྨ​ྨོ་གཤོལ་ནི་ག་གཤོལ་ཡིན། །

སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ས་བསྟན་ལ། ། མི་འགྱུར་བརྟན་པ་ར་བརྟན་ཡིན། །

29

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

གཤམ་གསལ་ལས་རྟགས་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་དག་ཆ་ནོར་བཅོས་གྱ​ྱིས།

༡།

རླུང་གསེར་བུ་ལངས།

༢།

རི་དྭག་གིས་ཆུ་འཐུང་།

༥།

ཐོང་བཤོལ་གྱ​ྱིས་ཞིང་རྨ​ྨོ།

༦།

སྡང་བའི་སྒྲ་བོ་ཞི་བས་བཏུལ།

༣།

སྤ​ྤོས་ཀྱ​ྱི་དྲ​ྲི་གསུང་ཞིམ།

གཉིས་པ། འདེམས་སྐ​ྐོང་གྱ​ྱིས། ༡།

རིན་ཆེན་

སངས་རྒྱས་ཀྱ​ྱི ་

༣།

རྣ་བས་རོལ་མོའི་

༤། ༥།

སླ​ློབ་སྤྱིས་ རི་དྭགས་

སླ​ློབ་སྦྱོང་ཕྱ​ྱི་གཤོལ་མ་བྱ​ྱེད།

གྱ​ྱིས་བཟོས་པའི་རྣ་རྒྱན་

༢།

(བསྟན་/བརྟན་)

༤།

པ་རི ན ་པོ ་ ཆེ ར ་དད་པ་

ལ་ཉན་ནས་

བཤད་གནང་སྐབས་དྲ​ྲི་ གྱ​ྱི་སྐད་སྒྲ་

པོ་རེད། (སེར་/གསེར་)

པོ ་ ཞི ག ་སྐྱེ་དགོ ས །

བོ་ཡོང་བ་མ་ཤེས། (དགྲ་/སྒྲ་)

ཞིམ་པོ་འཐུལ། (བསུང་/གསུང་)

པོ་མེད། (སྙན་/གཉན་)

གསུམ་པ། གཤམ་གསལ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་སྒྲ་གདངས་ཀྱ​ྱི་ཁྱད་པར་བསྡུར། གཉན། - ཉན།

གོང་། - དགོང་། རྨ​ྨོ། - མོ།

དགྲ། - གྲ།

སྡང་། - དང་།

སངས། - ཟངས།

30

དྭགས། - དག དྲ​ྲི། - འདྲ​ྲི།

སྦྱང་གཞི་གཉིས་པ།

རིན་ཆེན་གཟི་ནི་ག་གཟི་ལ། །

ཆང་གིས་བཟི་བ་བ་བཟི་ཡིན། ། ཁ་ལ་མངར་བ་མ་མངར་ལ། །

གཡུར་དུ་དངར་བ་ད་དངར་ཡིན། །

འབྱུང་བའི་རྡ​ྡོ་ནི་ར་རྡ​ྡོ་ལ། །

འཛེགས་པའི་སྐས་ནི་ས་སྐས་ཡིན། ། ཆུ་ཡི་རྐ་ནི་ར་རྐ་ལ། །

སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་བ་ས་བསྔལ། །

མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་མ་མངལ་ལ། ། ལུས་ཀྱ​ྱི་རྨ་ནི་ར་རྨ་ཡིན། །

ཁ་དོག་དམར་བ་ད་དམར་ལ། །

བྱ​ྱིན་རླབས་རྦ་རླབས་ར་ལ་འདོགས། །

31

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

དག་ཆ་ནོར་བཅོས་གྱ​ྱིས།

ལོ་གསར་ལ་ཆང་སྐ​ྐོལ་གྱ​ྱིས་ར་གཟི༵།

བུ་རམ་དང་སྦྲང་རྩ​ྩི་ཁ་ལ་དང༵ར།

༵ ་ལ་འཛེགས་ཏེ་ཐོག་ཁར་ཕྱ​ྱིན། རྐས

ས་སྡ​ྡོ༵་བརྩ​ྩིགས་ནས་ཁང་པ་བརྒྱབ།

གཞིས་ལུས་བོད་མིས་སྡུག་མང༵ལ་མྱ​ྱོང་།

གཉིས་པ། འདེམས་སྐ​ྐོང་གྱ​ྱིས། ཁྱ​ྱིས་རྨུགས་ནས་

གཡོན།

གཡས། དམར་

བཟོས།

མེ་

ལྷ​ྷེམ་མེར་འབར།

རླབས་

ཆུ་

ནས་ཆུ་འདྲ​ྲེན།

རླབས་

རྒྱ་མཚོའི་རྦ་ སེམས་ལ་བྱ​ྱིན་

རྨ་

གཡོ།

རྐ་

འཇུག

གསུམ་པ། སྒྲ་གདངས་བསྡུར་ནས་མི་མཐུན་པ་མཇུག་གི་རེའུ་མིག་ཏུ་སྐ​ྐོངས། ཟི་

བསྔལ་ དམར་

གཟི་

མངལ་ མར་

བཟི་

མངར་

ངལ་

སྨར་

དོ་

32

ངར་ རྡ​ྡོ་

དངར་ སྡ​ྡོ་

སྦྱང་གཞི་གསུམ་པ།

ལུས་ཀྱ​ྱི་སྨ​ྨེ་བ་ས་སྨ​ྨེ་ལ། །

ལྕང་མ་ལྕུག་མ་ལྕག་ཚན་དང་། །

ལྕ​ྕི་བ་ལྕགས་དང་ལྕ​ྕེ་ལ་སོགས། ། ལ་ལ་ཅ་འདོགས་ཤེས་པར་བྱ། །

གཅོང་ནད་གཅིན་སེར་ག་ཡིས་འཕུལ། ། རྟ་ཡི་རྟ​ྟེའུ་རྟ​ྟོད་ཕུར་དང་། །

བྱ་རྒ​ྒོད་མི་རྒ​ྒོད་ར་རྒ​ྒོད་དང་། །

ཁྱ​ྱི་རྒ​ྒོད་ལ་སོགས་ར་ལ་འདོགས། །

ཚོམ་བུ་དགོད་པ་ད་དགོད་ལ། །

གད་མོ་རྒ​ྒོད་པར་ར་རྒ​ྒོད་ཡིན། །

འགྲ​ྲེལ་བཤད་གཏམ་བཤད་པགས་པ་བཤུ། །

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

བ་ཡིས་འཕུལ་བ་ཤེས་པར་བྱ། །

གཤམ་གསལ་དག་ཆ་རྣམས་བླ​ློ་ལ་ངེས་པར་གྱ​ྱིས།

༡། གདོང་གི་སྨ​ྨེ་བ།

༢། ན་ཚ་གཅོང་ནད།

33

༣། གཅིན་པ་གཏོང་།

༤། རྟ​ྟོད་ཕུར་ལ་བཏགས།

༧། པགས་པ་བཤུ།

༨། ཚོམ་བུ་དགོད་པ།

༥། རྩ་བའི་འགྲ​ྲེལ་བཤད།

༦། སྐད་ཆ་བཤད།

གཉིས་པ། འདེམས་སྐ​ྐོང་གྱ​ྱིས། ལྕ​ྕེ་

༡། ཤིང་

ལྕགས་

ལྕང་

ལྕག་

མའི་སྡ​ྡོང་པོ་སྐྱེས།

༣། རྟ་ལ་

༥། ཟས་ཀྱ​ྱི་བྲ​ྲོ་བ་

ལྕུག་

༢། ཤིང་གི་ཡལ་ག་མཉེན་

ཚན་གཞུས་ཏེ་དེད། ༤། བཟོ་གྲྭར་ངར་ ཡིས་མྱངས།

བཞུས།

གསུམ་པ། གཡོན་གྱ​ྱི་མིང་རྣམས། གཡས་ཀྱ​ྱི་བར་སྟ​ྟོང་ཁག་ཏུ་མ་ནོར་བར་བྲ​ྲིས། གཡོན།

མི་རྒ​ྒོད་

གནམ་ལ་

བྱ་རྒ​ྒོད་

སྤང་ལ་

གད་མོ་ ར་རྒ​ྒོད་

དགོད་བྱ

ནགས་སུ་

ཡི་གེར་

དགའ་ནས་

34

གཡས།

འཕུར། རྒྱུ།

འཚོ།

འི་དོན།

ཤོར།

ལྡན།

སླ​ློབ་

ཚན། ༧

ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ།

པོ་ཏ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱ​ྱི་སྐད་ཡིན་ལ།

བོད་སྐད་དུ་རི་བོ་གྲུ་

འཛིན་ཞེས་ཟེར། བོད་ཀྱ​ྱི་ཡུལ་དབུས་ཀྱ​ྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གླང་ཆེན་འཕྲ​ྲེད་དུ་ཉལ་ བ་ལྟ་བུའི་རི་ཞིག་ཡོད། རི་དེ་ལ་དམར་པོ་རི་ཟེར། རི་དེ་ཐོག་མ་བོད་ཀྱ​ྱི་རྒྱལ་

པོ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་གྱ​ྱི་སྒྲུབ་གནས་ཤིག་ཡིན། དེ་རྗ​ྗེས་རྒྱལ་པོ་སྲ​ྲོང་བཙན་

སྒམ་པོས། བོད་ཀྱ​ྱི་རྒྱལ་ས་ཡར་ཀླུང་ནས་ལྷ་ས་ལ་སྤ​ྤོས། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༦༤༡ ལོར་ སྲ​ྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་དམར་པོ་རིའི་སྟ​ྟེང་དུ་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་ཞེས་པ་གསར་དུ་

བཞེངས་པ་རེད།

35

ཕོ་བྲང་དེའི་ནང་ཆོས་རྒྱལ་སྲ​ྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་སྒྲུབ་པ་གནང་ས་ཆོས་

རྒྱལ་སྒྲུབ་ཕུག་ཅེས་པ་དེ་ཡང་ཡོད། ཕྱ​ྱིས་སུ་བལ་ཡུལ་ནས་བཞེས་པའི་བཙུན་ མོ་བལ་བཟའ་ཁྲ​ྲི་བཙུན་གྱ​ྱིས་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་།

ཕོ་བྲང་དེའི་ཆོས་རྒྱལ་སྒྲུབ་ཕུག་ནང་ཆོས་རྒྱལ་སྲ​ྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་།

རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ། བལ་བཟའ་ཁྲ​ྲི་བཙུན། བླ​ློན་ཆེན་མགར་སྟ​ྟོང་བཙན། ཐོན་མི་ སམ་བྷོ་ཊ་སོགས་ཀྱ​ྱི་སྐུ་བརྙན་བཞེངས་ཡོད། དེ་བཞིན་རྩ་ཆེ་བའི་ནང་རྟ​ྟེན་མང་

དག་ཡོད་པ་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། སྐུ་བརྙན་དེ་རྣམས་བོད་ཀྱ​ྱི་རྩ་ཆེ་བའི་ཤུལ་ བཞག་ཤ་སྟག་ཡིན།

༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་ལྔ་པས་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱ​ྱི་ཆབ་སྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་ཐུགས་

འགན་བཞེས་པའི་རྗ​ྗེས་ཏེ། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༦༤༥ ལོར་ད་ལྟའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོའི་རྨང་གཞི་

36

གསར་འཛུགས་གནང་སྟ​ྟེ། ལོ་ངོ་བརྒྱད་རིང་བཞེངས་བསྐྲུན་གྱ​ྱིས་ལེགས་པར་གྲུབ།

༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་ལྔ་པ་དགོངས་པ་རྫ​ྫོགས་རྗ​ྗེས་སྡ​ྡེ་སྲ​ྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༦༩༠ ནས་བཟུང་ལོ་བཞིའི་རིང་སྔར་གྱ​ྱི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་དེའི་ཐོག་ད་ལྟ་

མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་གསར་དུ་བཞེངས་གནང་བ་རེད། ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་

ལར་ཐོག་བརྩ​ྩེགས་ ༡༣ ཡོད་པ་དང་། མཐོ་ཚད་མི་ཊར་ ༡༡༧་༡༩ རྒྱ་ཁྱ​ྱོན་ལ་མི་ ཊར་གྲུ་བཞི་མ་ ༡་༣༠་༠༠༠ ལྷག་ཡོད།

༸རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ནས་བཟུང་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ནི་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་

རིམ་བྱ​ྱོན་བཞུགས་སའི་ཕོ་བྲང་དང་། བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཆབ་སྲ​ྲིད་

37

ཀྱ​ྱི ་ ལས་ཁུངས་ ཁ ག ་ ཚུ ག ས ་ ཡུལ་ཡང་ཡིན། འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་དང་། ༸རྒྱལ་དབང་ལྔ་པའི་སྐུ་གདུང་།

ཕོ ་ བྲ ང ་

པོ་ཏ་ལའི་ནང་

༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་

ཕྲ​ྲེང་རིམ་བྱ​ྱོན་གྱ​ྱི་སྐུ་གདུང་ཁག་དང་། འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་སོགས་བྱ​ྱིན་རླབས་ ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་། ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟ​ྟེན་གྲངས་མེད་བཞུགས་པའི་

ལྷ་ཁང་དང་། དེ་བཞིན་གཟིམ་ཆུང་། ཚོམས་ཆེན། ཡིག་ཚང་། གྲྭ་ཤག དཔེ་ མཛོད། སླ​ློབ་གྲྭ། མཛོད་ཁང་། ཁྲ​ྲིམས་ཁང་སོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གྲ​ྲོང་སྡ​ྡེ་

ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད།

ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ནི་རི་ལྡ​ྡེབས་ལ་ཆགས་ཡོད་པས་ས་ཡོམ་དང་། ཆར་རླུང་

དྲག་པོ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོང་ཡང་གནོད་སྐྱོན་གཏོང་མི་ཐུབ། དེ་བཞིན་ཕྱ​ྱི་ཡི་བཟོ་

དབྱ​ྱིབས་དང་བརྗ​ྗིད་ཉམས། ནང་གི་བརྐ​ྐོས་རྒྱན་དང་ནང་རྟ​ྟེན་སོགས་གང་ཅིའི་

ཐད་འགྲན་ཟླ་བྲལ་ཞིང་། འཛམ་གླ​ླིང་ནང་ཆེས་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་ཕོ་བྲང་ཞིག་ ཡིན་ནོ། །

38

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། ལེགས་སྦྱར་སྐད།

sanskrit

ཤུལ་བཞག

heritage

མི་ཊར་གྲུ་བཞི་མ།

square metre

གྲྭ་ཤག

monk’s residence

རྒྱ་བསྐྱེད།

expansion

ཐོག་བརྩ​ྩེགས།

storey of house

ཚོམས་ཆེན།

reception hall

ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ།

excellence

སྒྲུབ་གནས།

practice place

ཤ་སྟག

only

གཟིམ་ཆུང་།

chamber

མཛོད་ཁང་།

store room

སྐུ་བརྙན།

statue

རྒྱ་ཁྱ​ྱོན།

the size of an area

ཡིག་ཚང་།

office

བརྐ​ྐོས་རྒྱན།

engraving

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། མིང་ཚིག་རྣམས་ཡང་ཡང་ཀླ​ློག་པ་དང་། དཔོད་བྲ​ྲིས་གཏོང་དགོས། སྒྲུབ་གནས།

ཐུགས་འགན།

བརྐ​ྐོས་རྒྱན།

འགྲན་ཟླ་བྲལ།

ཤུལ་བཞག

རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་།

སྐུ་གདུང་།

བཟོ་དབྱ​ྱིབས།

ས་ཡོམ།

གཉིས་པ། གཤམ་གསལ་དྲ​ྲི་བ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་ལན་བྲ​ྲིས། ༡།

ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་བོད་ཀྱ​ྱི་ས་ཆ་གང་དུ་བཞེངས་ཡོད།

39

ཆབ་སྲ​ྲིད།

གསར་བཞེངས།

སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟ​ྟེན།

༢།

སུའི་སྐབས་ནས་བཟུང་པོ་ཏ་ལའི་ནང་བོད་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་བཙུགས་པ་རེད།

༤།

ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱིས་པོ་ཏ་ལའི་སྐ​ྐོར་གང་ཤེས་བྲ​ྲིས།

༣།

ཕོ་བྲང་དམར་པོ་གསར་བཟོ་གནང་མཁན་སུ་རེད།

གསུམ་པ། ཕྲད་དང་བཅས་མཐུན་སྦྱོར་གྱ​ྱིས། སྡ​ྡེ་སྲ​ྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་ བལ་བཟའ་ཁྲ​ྲི་བཙུན་

༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲ​ྲེང་ལྔ་པ་

རི་དེ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ བོད་ཀྱ​ྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་སྤ​ྤོས་

སྒྲུབ་གནས་ཡིན།

གྱ​ྱི་

ཡིས་ གྱ​ྱིས་ ཏེ་

ཕོ་བྲང་བཞེངས།

ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་རྒྱ་བསྐྱེད།

ད་ལྟའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ་བཞེངས་སྐྲུན་གནང་། ཕོ་བྲང་དམར་པོ་གསར་བཞེངས་གནང་།

བཞི་པ།

གཤམ་གྱ​ྱི་བརྗ​ྗོད་གཞི་གང་རུང་ཐོག་རྩ​ྩོམ་ཡིག་འབྲ​ྲི་དགོས།

ལྔ་པ།

བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

ཨ་རིའི་ཕོ་བྲང་དཀར་པོ།

ང་ཚོའི་ཁང་པ།

ང་ཚོའི་འཛིན་ཁང་།

གོང་གི་སླ​ློབ་ཚན་དེ་ཀླ​ློག་སྐབས་དུས་ཡུན་སྐར་མ་ཅི་ཙམ་འགོར་མིན་བལྟ་དགོས།

40

སླ​ློབ་

མེ་ཏོག་ལྡུམ་ར་ཆུང་ཆུང་།

ཚན། ༨

བཀྲ་ཤིས། སྒྲོལ་མ་ལགས། ཁྱ​ྱོད་ཀྱ​ྱི་ནང་དུ་མེ་ཏོག་མང་པོ་བཏབ་ཡོད་པ་གོ་ཐོས་ བྱུང་། མེ་ཏོག་ག་རེ་ག་རེ་བཏབ་ཡོད།

སྒྲོལ་མ། རྒྱ་སེ་མེ་ཏོག་དང་། མེ་ཏོག་ལྕམ་པ། སྟག་གཟིག་མེ་ཏོག ཐག་འཁྱུད་མེ་ ཏོག་སོགས་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། མང་པོ་ཞིག་གི་མིང་ངས་ཤེས་ཀྱ​ྱི་མེད།

བཀྲ་ཤིས། བྱས་ན། ཁྱ​ྱོད་ཀྱ​ྱི་ནང་དེ་མེ་ཏོག་ལྡུམ་ར་ནང་བཞིན་ཡོད་པ་འདྲ།

སྒྲོལ་མ། དེ་འདྲ་མ་རེད། ཡིན་ནའང་། ཁྱ​ྱེད་རང་གིས་གཟིགས་འདོད་ཡོད་ན་ ཕེབས་ན་འགྲ​ྲིག

བཀྲ་ཤིས། རྒྱ་སེ་མེ་ཏོག་སྙ​ྙིང་རྗ​ྗེ་མོ་ཡོད་རེད་པས། སྒྲོལ་མ། དེ་ཧ་ཅང་སྙ​ྙིང་རྗ​ྗེ་མོ་ཡོད་རེད།

བཀྲ་ཤིས། ཁ་དོ ག་དམར་པོ ་མ་ཡི ན་པའི ་རྒྱ་སེ ་ མེ ་ཏོག ་ཡོད་ རེད་པས།

སྒྲོལ་མ། ཡོད་རེད། ཁ་དོག་སེར་པོ་དང་། དཀར་པོ། ཟིང་སྐྱ་སོགས་ཡོད་རེད།

བཀྲ་ཤིས། མེ་ཏོག་ལྕམ་པའི་བཟོ་ལྟ་ག་འདྲ་ཡོད་རེད།

41

མིང་གོ་བ་དང་མདོག་

དམར་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་འདྲ་བོ་འདུག

སྒྲོལ་མ། དེ་ག་རང་རེད། མེ་ཏོག་དེ་བཞད་དུས་

འདབ་མ་རྣམས་དམར་ལམ་ལམ་ཡོད་

པ་དང་། ལོ་འདབ་རྣམས་ལྗང་ཐིང་ཐིང་

ཡོད་པས། དམིགས་བསལ་མཛེས་པོ་ཞིག་ཡོད་རེད།

བཀྲ་ཤིས། སྟག་གཟིག་མེ་ཏོག་ག་འདྲ་ཡོད་རེད། སྟག་དང་གཟིག་འདྲ་པོ་ཡོད་ རེད་པས།

སྒྲོལ་མ། མ་རེད། མེ་ཏོག་གི་འདབ་མའི་སྟ​ྟེང་དུ་ཐིག་ ལེ་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་བཏགས་པ་རེད།

བཀྲ་ཤིས། དངོས་ནས་མཛེས་པོ་ཡོད་པ་འདྲ། ང་ལྟ་འདོད་ཆེན་པོ་འདུག

སྒྲོལ་མ། བྱས་ན། སླ​ློབ་གྲྭ་གྲ​ྲོལ་རྗ​ྗེས་ང་གཉིས་མཉམ་དུ་ངའི་ནང་ལ་བལྟ་བར་འགྲ​ྲོ།

42

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། སྟག་གཟིག་མེ་ཏོག

tiger lily

མེ་ཏོག་ལྕམ་པ།

hollyhock flower

རྒྱ་སེ་མེ་ཏོག

rose

ཟིང་སྐྱ།

pink

སྦྱོང་ཚན།

ཐག་འཁྱུད་མེ་ཏོག

ivy flower

འདབ་མ།

petals

མེ་ཏོག་ལྡུམ་ར།

flower garden

ལོ་འདབ།

sepal

དང་པོ། སླ​ློབ་ཚན་དེ་སླ​ློབ་ཕྲུག་གཉིས་རེ་བྱས་ཏེ་གླ​ླེང་མོལ་བྱ​ྱེད་དུ་འཇུག་དགོས། གཉིས་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་མིང་ཚིག་ལ་ཚིག་སྒྲུབ་བཟོས། སྙ​ྙིང་རྗ​ྗེ་མོ།

དམར་ལམ་ལམ།

མེ་ཏོག་ལྡུམ་ར།

སླ​ློབ་གྲྭ་གྲ​ྲོལ།

གསུམ་པ། ཡང་ཡང་བཀླགས་ཏེ་ཚིག་གསར་རྣམས་ཟུར་འདོན་གྱ​ྱིས། སྒྲོལ་མའི་སེམས་གཏམ།

ང་ཚོའི་ནང་གི་ལྡུམ་ར་ནི་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་

སྡུག་པ་ཞིག་ཡོད།

ལྡུམ་རའི་ཕྱ​ྱོགས་བཞི་ཡི་མེ་

ཏོག་འཇོག་སྟ​ྟེགས་སྟ​ྟེང་དུ། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཡོད་

པའི་རྫ་མ་ཆེ་ཆུང་མང་པོ་གྲལ་ཡག་པོ་བསྒྲིགས་ ནས་བཞག་ཡོད། མེ་ཏོག་དེ་དག་ངའི་ཨ་མའི་ནོར་ བུ་རུ་གྱུར་ཏེ། སེམས་རྣལ་ལ་ཕབ་སྟ​ྟེ་ཆུ་གཏོར་བ་

43

དང་། ལུད་དང་ས་འཇོག་པ། རྩྭ་ཡན་བཀོག་པ་སོགས་བྱས་ཏེ། ང་ལས་མེ་ཏོག་ལ་གཅེས་པ་གནང་ གི་ཡོད་པས། སྐབས་རེར་ངས་རླུང་སྟ​ྟོན་གྱ​ྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་། ཨ་མས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་ འབྲས་བུར། ངའི་ནང་གི་ལྡུམ་ར་ཆུང་ཆུང་དེའི་ནང་དུ། དབྱར་དགུན་སྟ​ྟོན་དཔྱ​ྱིད་མེད་པར་མེ་ཏོག་

རབ་ཏུ་བཞད་ཅིང་། དྲ​ྲི་བསུང་ཕྱ​ྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། ང་ཚོའི་ནང་ལ་ཕེབས་པའི་སྐུ་མགྲ​ྲོན་རྣམས་

ཀྱ​ྱིས། ཇི་འདྲའི་མཛེས་ཤིང་དྲ​ྲི་མ་ཞིམ་པ་ལ། ཞེས་ཟེར་དུས། ངའི་སེམས་ནང་དུའང་དགའ་སྤྲོས་ རབ་ཏུ་ཁེངས།

44

སླ​ློབ་

བྱ་ཚིག་སྦྱོང་བརྡར།

ཚན། ༩

མ་འོངས་པ།

ད་ལྟ་བ།

འདས་པ།

སྐུལ་ཚིག

བལྟ།

ལྟ།

བལྟས།

ལྟ​ྟོས།

ཟ།

བཟས།

འགྲ​ྲོ།

འགྲ​ྲོ།

སྦྱང་།

སྦྱོང་།

བླང་།

ལེན།

བཟའ།

ཕྱ​ྱིན།

སོང་།

སྦྱངས།

སྦྱོངས།

བླངས།

ལོངས།

ཟོ།

ང་ཚོ་ཚང་མ་ལྷ་སར་འགྲ​ྲོ། འགྲ​ྲོ་བཞིན་འགྲ​ྲོ་བཞིན་དབུས་ལ་སླ​ླེབས། དབུས་

ལ་སླ​ླེབས་ནས་མཆོད་མཇལ་ཕྱ​ྱིན། ལྷ་ཇོ་བོ་མཇལ་ན་ལྷ་སར་སོང་།

གཟའ་སྤ​ྤེན་པའི་དགོང་མོར་བརྙན་འཕྲ​ྲིན་བལྟ་རྒྱུ་ཡོད། ཕྲུ་གུ་ཁ་ཤས་ལྟད་

མོ་ལྟ་བཞིན་གཉིད་ལ་ཤོར། ངས་ཆུ་ཚོད་བཅུ་པ་བར་བལྟས་པ་ཡིན། ཕ་མས་ ཀྱང་ལྟད་མོ་ཡག་པོ་ལྟ​ྟོས། ཞེས་གསུངས་བྱུང་།

ད་ལྟ་སླ​ློབ་ཚན་མང་ཆེ་བ་སྦྱང་རྒྱུ་ཡིན། སྦྱོང་བཞིན་པའི་སླ​ློབ་ཚན་འདི་ནི་

བྱ་ཚིག་སྦྱོང་བརྡར་རེད། སླ​ློབ་ཚན་ལྔ་དྲུག་ཙམ་སྦྱངས་ཟིན། རྒན་ལགས་ཀྱ​ྱིས་

45

སླ​ློབ་ཚན་རྣམས་ཡག་པོ་སྦྱོངས། ཞེས་བཀའ་སླ​ློབ་གནང་།

བཟའ་དགོས་བསམས་ནས་རྩམ་པ་འཐག ཁ་ལ་ཟ་དུས་བྲ​ྲོ་བ་ཆེ། བཟས་

ཚར་རྗ​ྗེས་གྲ​ྲོད་པ་རྒྱགས། ཟས་རྩམ་པ་ཟོ་དང་གཟུགས་པོར་ཕན།

བླང་བྱའི་དོན་དེར་བསམ་བླ​ློ་ཞིབ་ཏུ་ཐོངས། དང་དུ་ལེན་པའི་སྐབས་སུ་ཡིད་

གཟབ་གྱ​ྱིས། བླངས་པའི་རྗ​ྗེས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་ལེན་གྱ​ྱིས། རིན་ཐང་ཆེ་བའི་ གདམས་ངག་ཉམས་སུ་ལོངས།

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། འགྲ​ྲོ། ལྟ། སྦྱོང་། ཟ། ལེན། བརྙན་འཕྲ​ྲིན། རིན་ཐང་།

go watch study eat take television value

ཕྱ​ྱིན། བལྟས། སྦྱངས། བཟས། བླངས། སྦྱོང་བརྡར། གདམས་ངག

46

went watched studied ate took practice advice

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། འགྲ​ྲིགས་པ་དེ་ལ་རྟགས་རྒྱོབ། ང་ལྷ་ས་ལ་

འགྲ​ྲོ་བ་ཡིན།

ཁ་སང་གླ​ློག་བརྙན་

ཕྱ​ྱིན་པ་ཡིན།

སོང་བ་ཡིན།

སྦྱང་བཞིན་ཡོད།

སྦྱོང་བཞིན་ཡོད།

བལྟས་པ་ཡིན།

འབྲ​ྲི་ཀླ​ློག་ སྦྱངས་བཞིན་ཡོད། བག་ལེབ་ ཆུ་

ཟ་རྒྱུ་རེད།

བླངས་ཚར།

ལྟ་བ་ཡིན།

བཟའ་རྒྱུ་རེད།

ལེན་ཚར།

གཉིས་པ། བྱ་ཚིག་རྣམས་ལ་ཚིག་སྒྲུབ་རེ་བཟོས། ཕྱ​ྱིན།

བལྟས། སྦྱང་།

ལྟད་མོ་

བླངས།

ཡི་གེ་

འཁྲབ།

ཟླ​ློས་གར་

བཟས།

རྩམ་པ་

བྲ​ྲིས།

ལག་ཏུ་

བལྟས།

47

བཟས་རྒྱུ་རེད།

བླང་ཚར།

བཟས།

གསུམ་པ། མཐུན་སྦྱོར་གྱ​ྱིས།

བལྟ་བ་ཡིན།

བླངས།

བཞི་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

ལམ་ཞིག་ཏུ་དངོས་པོས་ཁེངས་པའི་ཐེར་ཆུང་ཞིག་ཡོད། ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། ཉ། སྦལ་པ་གསུམ་

གྱ​ྱིས་ཐེར་ཆུང་ལ་ཐག་པ་བསྐ​ྐོན་ཏེ། ཁྲུང་ཁྲུང་གིས་ནུས་ཤུགས་གང་ཡོད་ཀྱ​ྱིས་གནམ་ལ་འཕུར་ཏེ་

ཡར་འཐེན། ཉ་ཡིས་ཤེད་ཡོད་ཚད་ཀྱ​ྱིས་ཆུ་ལ་འཁྱུག་སྟ​ྟེ་མར་འཐེན། སྦལ་པས་སྟ​ྟོབས་རྩལ་ཡོད་ དགུས་མདུན་དུ་གོག་ནས་མདུན་ཕྱ​ྱོགས་ལ་འཐེན། ཐེར་ཆུང་ནང་གི་དངོས་པོ་དེར་ལྗ​ྗིད་ཁོག་དེ་ཙམ་ མེད་ཀྱང་། འགུལ་ཙམ་ཡང་བྱ​ྱེད་མ་ཐུབ།

བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ་རྣམས་ལེགས་པར་སྒྲུབས། ཀ ཁ

གོང་གི་སྒྲུང་ཐུང་འདིའི་ནང་བྱ་ཚིག་ག་ཚོད་ཡོད་པ་ཟུར་འདོན་གྱ​ྱིས།

ཁྲུང་ཁྲུང་དང་། སྦལ་པ། ཉ་གསུམ་གྱ​ྱིས་ཐེར་ཆུང་སྒུལ་ཙམ་ཡང་བྱ​ྱེད་མ་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་ མཚན་ཤོད་དུ་འཇུག་དགོས།

48

སླ​ློབ་

ཚན། ༡༠

མཐུན་པ་སྤུན་བཞི།

བྱ་གོང་མ་སྲ​ྲེག་དང་། རི་བོང་། སྤྲེའུ། གླང་ཆེན་བཅས་ལ་མཐུན་པ་སྤུན་

བཞི་ཟེར། གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་བཞི་པོ་དེ་དག་བསམ་བླ​ློ་དང་། སྤྱོད་ལམ་ ཤིན་ཏུ་མཐུན་པའི་གྲ​ྲོགས་པོ་དང་སྤུན་མཆེད་ལྟ་བུ་ཡིན།

ཉིན་ཞིག གྲ​ྲོགས་པོ་བཞི་པོས་རྒན་བཀུར་གཞོན་སྐྱོང་བྱ་ཆེད། རྒན་གཞོན་

གྱ​ྱི་གོ་རིམ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་རེད།

དེ་ཡང་གླང་པོ་ཆེས། ང་ས་ཆ་འདིར་ཐོག་མར་སླ​ླེབས་དུས། ཤིང་སྡ​ྡོང་འདི་ ངའི་ལུས་པོ་དང་མཉམ་པ་ཞིག་ འདུག ཅེས་ཟེར། སྤྲེའུས། ང་ ས་ཆ་འདིར་དང་པོ་སླ​ླེབས་དུས་

ཤི ང ་སྡ​ྡོ ང ་འདི ་ ངའི ་ ལུས་ཚད་

ཙམ་འདུག ཅེས་ཟེར། རི་བོང་

49

གིས། ཤིང་སྡ​ྡོང་འདི་ལ་ལོ་མ་གཉིས་ལས་མེད་པའི་ཚེ། ངས་འདིའི་སྟ​ྟེང་གི་ཟིལ་

པ་བལྡགས་མྱ​ྱོང་། ཞེས་ཟེར། བྱ་གོང་མ་སྲ​ྲེག་གིས། ཤིང་སྡ​ྡོང་འདིའི་ས་བོན་ཐོག་

ངས་བྲུན་བཏང་ནས་སྐྱེས་པ་རེད། ཅེས་སྨྲས་པས། རྒན་ཤོས་བྱ་གོང་མ་སྲ​ྲེག་དང་། དེའི་འོག་རི་བོང་། དེ་ནས་སྤྲེའུ། གཞོན་ཤོས་གླང་པོ་ཆེ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་རེད།

དེ་ནས་ཁོང་ཚོས་རྒན་གཞོན་གོ་རིམ་ལྟར་གུས་ཞབས་བྱས་ནས། ལམ་ལ་

འགྲ​ྲོ་བའི་ཚེ་གླང་པོ་ཆེས་སྤྲེའུ་དང་། སྤྲེའུས་རི་བོང་། རི་བོང་གིས་བྱ་གོང་མ་

སྲ​ྲེག་ཁུར་ནས་འགྲ​ྲོ།

དེ་ནས་བྱ་གོང་མ་སྲ​ྲེག་གིས་སྨྲས་པ། ད་ནས་བཟུང་ང་ཚོས་འབུ་སྲ​ྲིན་དང་

སྲ​ྲོག་ཆགས་རིགས་མི་གསོད་པ་དང་། རྐུ་མི་བྱ​ྱེད། ལོག་གཡེམ་མི་བྱ། རྫུན་མི་

བཤད། ཆང་མི་འཐུང་། ཞེས་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ལ་སྤྱོད་པར་ཁས་བླངས་སོ། ། དེ་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་ཡུལ་དེར་ཆར་ཆུ་དུས་སུ་བབས་པ་དང་། ལོ་ཕྱུགས་རྟག་

ཏུ་ལེགས་པ་སོགས་བཀྲ་ཤིས་ཤིང་བདེ་སྐྱིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱུང་བ་རེད།

50

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར།

མཐུན་པ་སྤུན་བཞི། four harmonious friends མ་བྱ​ྱིན་ལེན།

steal

ཆང་རག

alcohol

བྱ་གོང་མ་སྲ​ྲེག

patridge

ལོག་གཡེམ།

sexual misconduct

རྒན་གཞོན། བལྡགས།

བརྟག་དཔྱད། རྫུན།

བསྙ​ྙེན་བཀུར།

experiment lie respect

གླང་པོ་ཆེ།

elephant

བྲུན།

poop

སྲ​ྲོག་གཅོད།

killing

ཉམས་སུ་བླངས། practice

old and young licked

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། དཔོད་བྲ​ྲིས་གཏོང་དགོས། མཐུན་པ་སྤུན་བཞི།

རྒན་བཀུར་གཞོན་སྐྱོང་།

བདེ་སྐྱིད་ཕུན་ཚོགས།

བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ། རྗ​ྗེས་སུ་ཡི་རང་།

གོ་རིམ་བརྟག་དཔྱད། མཛའ་མཐུན་བག་ཕེབས།

དམ་ཚིག་བརྩ​ྩི་སྲུང་།

ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ།

གཉིས་པ། དྲ​ྲི་བར་ལན་ཐོབས། ༡།

མཐུན་པ་སྤུན་བཞི་གང་དང་གང་ཡིན།

༣།

གཞོན་པས་རྒན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གུས་བཀུར་ཞུས་འདུག

༢།

༤།

མཐུན་པ་སྤུན་བཞིས་ཕན་ཚུན་རྒན་གཞོན་ཇི་ལྟར་ཤེས། བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ཕན་ཡོན་གང་ཡོད།

51

གསུམ་པ། མཐུན་སྦྱོར་གྱ​ྱིས། གཡོན།

གཡས།

ལོག་གཡེམ་སྤ​ྤོང་བ།

སྲ​ྲོག་ཆགས་རིགས་མི་གསོད་པ།

ཆང་སྤ​ྤོང་བ།

བགྲ​ྲོད་བྱ་མ་ཡིན་པར་མི་སྤྱོད་པ།

རྫུན་ཚིག་སྤ​ྤོང་བ།

སྲ​ྲོག་གཅོད་སྤ​ྤོང་བ།

མ་བྱ​ྱིན་ལེན་སྤ​ྤོང་བ།

གནང་བ་མ་ཐོབ་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་སྤྱོད་པ། བདེན་པའི་ཚིག་དུས་སུ་སྨྲ་བ། མྱ​ྱོས་བྱ​ྱེད་ཆང་མི་འཐུང་བ།

52

སླ​ློབ་

ཚིག་ཕྲད། གམ་སོགས།

ཚན། ༡༡

ཚིག་ཕྲད།

གམ་ངམ་དམ་ནམ་བམ་མམ་འམ་རམ་ལམ་སམ་ཏམ།

སྒྲ་ཡི་སྦྱོར་ཚུལ་ནི།

རྗ​ྗེས་འཇུག་སོ་སོའི་མཇུག་ཏུ་རྗ​ྗེས་འཇུག་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཕྲད་སྦྱོར་བ་

དང་། ཡང་འཇུག་སའི་རྗ​ྗེས་སུ་སམ་དང་། ཡང་འཇུག་ད་ཡི་རྗ​ྗེས་སུ་ཏམ། རྗ​ྗེས་

འཇུག་མེད་པའི་རྗ​ྗེས་སུ་འམ་སྦྱོར་དགོས།

ཚིག་ཕྲད་གམ་སོགས་དྲ​ྲི་བ་དང་གདམ་ཀ་ལ་འཇུག་པ། དཔེར་ན།

རྗ​ྗེས་འཇུག

ཕྲད

ག

གམ

ང

ངམ

དཔེར་བརྗ​ྗོད།

རྒན་ལགས་ཡག་པོ་འདུག་གམ། འདུག་གམ་མི་འདུག

ཁྱ​ྱེད་རང་ལ་རྔན་པ་སྤྲད་བྱུང་ངམ། བྱུང་ངམ་མ་བྱུང་།

53

ད

དམ

ན

ནམ

བ

བམ

མ

མམ

འ

འམ

ར

རམ

ལ

ལམ

ས

སམ

ཡང་འཇུག་ ས

སམ

ཁྱ​ྱོད་ལ་བོད་ཡིག་སླ​ློབ་དེབ་ཡོད་དམ། ཡོད་དམ་མེ མེད།

ཁྱ​ྱེད་རང་བོད་པ་ཡིན་ནམ། ཡིན་ནམ་མིན།

ང་ཚོ་བོད་ལ་འགྲ​ྲོ་ཐུབ་བམ། ཐུབ་བམ་མི་ཐུབ།

མོག་མོག་དེ་ཞིམ་མམ། ཞིམ་མམ་མི་ཞིམ།

ཁྱ​ྱོད་ཁོ་ལ་དགའ་འམ། དགའ་འམ་མི་དགའ། རྡ​ྡོ་ལ་མེ་འབར་རམ།

འབར་རམ་མི་འབར།

རིན་པོ་ཆེ་ལ་མཇལ་དར་འབུལ་ལམ། འབུལ་ལམ་མི་འབུལ།

ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཕ་ཡུལ་གང་ཡིན་ཤེས་སམ། ཤེས་སམ་མི་ཤེས།

རྒན་ལགས་ཤག་ཏུ་བཞུགས་སམ། བཞུགས་སམ་མི་བཞུགས།

54

ཡང་འཇུག་ ད

མཐའ་མེད

སྦྱོང་ཚན།

ཏམ འམ

རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱ​ྱིནད་ཏམ། ཕྱ​ྱིནད་ཏམ་མ་ཕྱ​ྱིན།

ང་ཚོ་སླ​ློབ་གྲྭར་འགྲ​ྲོའམ། འགྲ​ྲོའམ་མི་འགྲ​ྲོ།

དང་པོ། མིང་གི་རྗ​ྗེས་སུ་ཕྲད་སྦྱོར། གཡག་

མཐའ་

འཕྲ​ྲོད་

དལ་

བཟང་

ཤར་

ཉན་

ཉེས་

འགྲམ་

བསྟནད་

ལྷ་

ཚབ་

གཉིས་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་ཚིག་ཕྲད་ནོར་བཅོས་བྱ​ྱོས། ཁོང་སྤྱོད་ལམ་ཡག་ཏམ།

སང་ཉིན་དམ་གནངས་ཉིན་གང་རུང་ལ་ཡོང་ན་འགྲ​ྲིག ཡོད་ཏམ་མེད་གསལ་པོར་ཤོད།

55

རྒྱལ་ཁབ་ལམ་སྤྱི་པ་ལ་ཤ་ཞེན་དགོས། ཤར་ནམ་ནུབ་གང་རུང་ལ་ལྟ​ྟོས།

ཕ་ཡུལ་ལམ་རང་ཡུལ་མ་བརྗ​ྗེད།

གསུམ་པ། སླ​ློབ་ཕྲུག་ཕན་ཚུན་གནད་དོན་གང་མང་སྟ​ྟེང་སྐད་ཆ་ཤོད་དུ་འཇུག་དགོས། ཀ་པ། སྒྲོལ་མ་ལགས། ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱིས་ཐུག་པ་འཐུང་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་འབྲས་ཟ་རྒྱུ་ཡིན།

ཁ་པ། མཚོ་མོ་ལགས། ངས་འབྲས་ཟ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱིས་འཚིག་ཇ་གྲང་མོ་འཐུང་རྒྱུ་ཡིན་ ནམ། ཚ་པོ་འཐུང་རྒྱུ་ཡིན།

ཀ་པ། ངས་ཚ་པོ་འཐུང་རྒྱུ་ཡིན། ཁ་ལག་བཟས་རྗ​ྗེས། ནང་དུ་ལོག་གམ་ལས་ཀར་འགྲ​ྲོ། ཁ་པ། ང་ནང་ལ་ལོག་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱ​ྱེད་རང་ལས་ཀར་འགྲ​ྲོ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། ཀ་པ། མིན། ང་ཡང་ནང་དུ་ལོག་རྒྱུ་ཡིན།

56

ཆོས་རིག

སླ​ློབ་

མ་ཎི་ཡི་གེ་དྲུག་མ།

ཚན། ༡༢

ཆོས་ཀྱ​ྱི་སྙ​ྙིང་པོ་མ་ཎི་ཡི་གེ་དྲུག་མ་ནི། བོད་གངས་ཅན་ལྗ​ྗོངས་ཀྱ​ྱི་ལྷ་སྐལ་

འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱ​ྱི་གཟུངས་སྔགས་ཡིན། མ་ཎི་ཡིག་དྲུག་གི་ནང་ དོན་ནི།

ༀ་ནི་ཡི་གེ་ཨ་ཨུ་མ་གསུམ་གྱ​ྱིས་གྲུབ།

ༀ་གྱ​ྱིས་ཉམས་ལེན་པའི་མ་དག་པའི་ལུས་དང་། ངག

དང་། དག་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་མཚོན་གྱ​ྱི་ཡོད། ༀ་གྱ​ྱི་མཚོན་དོན།

ཡི་གེ

མ་དག་པའི་

དག་པའི་

མ།

ཡིད།

ཐུགས།

ཨ། ཨུ།

ལུས། ངག

སྐུ།

གསུང་།

57

ཡིད་གསུམ་

དེ་ཉིད་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱ​ྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱ​ྱི་ངོ་བོར་གང་འདྲ་བསྒྲུབ་

དགོས་སམ་ཞེ་ན། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལམ་ནི། ཡི་གེ་ཕྱ​ྱི་མ་བཞིས་མཚོན་པར་ བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཡོད། ༡)

༢)

༣)

མཎི ཎི།། ཞེས་པ་ནོར་བུ་ལ་གོ་བ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱ​ྱི་སེམས། སྙ​ྙིང་རྗ​ྗེ་ཆེན་པོ།

བྱམས་པ་བཅས་མཚོན་གྱ​ྱི་ཡོད།

དཔེར་ན། ནོར་བུས་དབུལ་ཕོངས་ཀྱ​ྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་

བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱ​ྱི་སེམས་ལའང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་སེལ་བའི་

ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན།

ནོར་བུས་སེམས་ཅན་གྱ​ྱི་རེ་བ་སྐ​ྐོང་བ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱ​ྱིས་ཀྱང་

སེམས་ཅན་གྱ​ྱི་རེ་བ་སྐ​ྐོང་གི་ཡོད།

། ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་གཉིས་པོ་མེ་ཏོག་པདྨ་ཡི་དོན་ཡིན་ལ། དེས་

ཤེས་རབ་མཚོན་གྱ​ྱི་ཡོད།

པདྨ་འདམ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་འདམ་གྱ​ྱིས་མ་གོས་པ་བཞིན་དུ།

58

ཤེས་རབ་

ལའང་རང་ཉིད་འགལ་འདུ་མི་ཡོང་བའི་སར་འཇོག་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་མེད་ན་འགལ་འདུ་ཡོང་གི་ཡོད། རང་ཉིད་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་ འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱ​ྱིས་མ་གོས་པར་གནས་ཐུབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་བྱུང་

བ་ཡིན།

ཧཱུྃ། ཞེས་པས་ངོ་བོ་དབྱ​ྱེར་མེད་སྟ​ྟོན་གྱ​ྱི་ཡོད།

རང་རྒྱུད་ཀྱ​ྱི ་ སྐྱོན་དག་པ་ལ་ངེ ས ་པར་དུ་ཐབས་བྱང་ཆུབ་ཀྱ​ྱི ་ སེ མ ས་

དང་། ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་སྟ​ྟོང་པ་ཉིད་རྟ​ྟོགས་པའི་བླ​ློ་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས་ཐོབ་དགོས་པ་

མཚོན་གྱ​ྱི་ཡོད།

ༀམཎིཔདྨ​ྨེཧཱུྃ། ཞེས་པའི་ཡི་གེ་དྲུག་པོས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་

གཉིས་དབྱ​ྱེ་བ་མེད་པར། མཉམ་དུ་འབྲ​ྲེལ་བའི་ལམ་གྱ​ྱི་ཉམས་ལེན་ལ་བརྟ​ྟེན་ནས། རང་ཉིད་ཀྱ​ྱི་མ་དག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དེ།

གསུང་ཐུགས་ཀྱ​ྱི་ངོ་བོར་སྒྱུར་ཐུབ་པ་སྟ​ྟོན་གྱ​ྱི་ཡོད།

ངག་རྒྱུན་དུ། དང་པོར་བསླབ་པའི་ངལ་བ་མེད། །

བར་དུ་ཤེས་པའི་ང་རྒྱལ་མེད། །

ཐ་མར་བརྗ​ྗེད་ཀྱ​ྱི་དོགས་པ་མེད། །

བཏོན་པའི་ཕན་ཡོན་བསམ་མི་ཁྱབ། །

59

དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱ​ྱི་སྐུ་

ཅེས་པ་ལྟར། བྱ​ྱིན་རླབས་ཅན་གྱ​ྱི་རིག་སྔགས་འདི་ཉིད་ཀྱ​ྱི་དོན་ཡིད་ལ་དྲན་

བཞིན། ལན་གཅིག་ཙམ་བཟླས་ཀྱང་ཕན་ཡོན་བསམ་གྱ​ྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། ། ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། ལྷ་སྐལ།

deity

སྙ​ྙིང་རྗ​ྗེ།

compassion

ཤེས་རབ།

wisdom

སྐུ་གསུང་ཐུགས།

body, speech, and mind

དབུལ་ཕོངས།

destitute

བྱ​ྱིན་རླབས།

blessing

གཟུངས་སྔགས། mantra

བྱང་ཆུབ་སེམས། bodhicitta བྱམས་པ།

རེ་བ་སྐ​ྐོང་བ།

fulfil a hope

ང་རྒྱལ།

ego

ངོ་བོ་དབྱ​ྱེར་མེད། undifferentiable entity

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

གཤམ་གསལ་དྲ​ྲི་བ་རྣམས་ལ་ལན་ཐུང་ངུ་རེ་བྲ​ྲིས།

༡།

ཆོས་ཀྱ​ྱི་སྙ​ྙིང་པོ་ག་རེ་ཡིན་ནམ།

༣།

ཡི་གེ་མཎི་ཡིས་གང་མཚོན་གྱ​ྱི་ཡོད་དམ།

༢།

༤།

love

ཨ་ཨུ་མ་གསུམ་གྱ​ྱིས་གང་མཚོན་གྱ​ྱི་ཡོད་དམ། ངག་རྒྱུན་དུ་མཎི་བགྲང་བའི་བཤད་སྲ​ྲོལ་གང་ཡོད་དམ།

60

གཉིས་པ། གཤམ་གསལ་རྣམས་བཀླགས་ཏེ་འགྲ​ྲིགས་རྟགས་(√) དང་ནོར་རྟགས་(×) རྒྱོབ།

༡།

ནོར་བུ་ལ་དབུལ་ཕོངས་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཡོད། (

༣།

ཧཱུྃ་ཞེས་པས་ངོ་བོ་དབྱ​ྱེར་མེད་སྟ​ྟོན་གྱ​ྱི་ཡོད། ( )

༢།

༤། ༥།

པདྨ་ཞེས་པས་མེ་ཏོག་མཚོན་གྱ​ྱི་མེད། (

)

མཎི་ཞེས་པ་ནོར་བུ་ལ་གོ་བ་ཡིན། ( )

ༀ་གྱ​ྱིས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མཚོན་གྱ​ྱི་མེད། (

གསུམ་པ། གཤམ་གསལ་རྣམས་ལ་དྲ​ྲི་བ་བཟོས།

)

)

༡ དྲ​ྲི་བ།

ལན། གཟུངས་སྔགས་མཎི་ལ་ཡི་གེ་དྲུག་ཡོད་པ་རེད། ༢ དྲ​ྲི་བ།

ལན། མཎི་བགྲང་དུས་དོན་དག་ལ་བསམ་བླ​ློ་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན། ༣ དྲ​ྲི་བ།

ལན། མཎི་བགྲངས་ན་ཕན་ཡོན་བསམ་གྱ​ྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་རེད།

61

བཞི་པ། ཚིག་གྲ​ྲོགས་སྦྱོར། ༡ གཟུངས་

༣ བྱང་

༥ བྱམས་

༧ དབུལ་

སྔགས

།

། །

།

༢ བསམ་ ༤ སྙ​ྙིང་

༦ ཤེས་

༨ ཉམས་

ལྔ་པ། གཤམ་གསལ་པར་གཉིས་ཀྱ​ྱི་མཚོན་དོན་བྲ​ྲིས།

༡

དྲུག་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

།༢

།

།

།

།

།

དགེ་རྒན་དང་སླ​ློབ་ཕྲུག་ཚང་མས་མཉམ་དུ་མཎི་ཕྲ​ྲེང་སྐ​ྐོར་གཅིག་བསགས་པ་དང་།

སྔ་དགོང་ལ་མཎི་འདོན་དགོས་པ་སྐུལ་དགོས།

62

སླ​ློབ་

ཚན། ༡༣

ཕྱག་དང་མཆོད་པའི་སྐ​ྐོར།

༄༅། །སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུའི་གླ​ླིང་འདིའི་སྟ​ྟེང་ལ་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་མང་ པོ་ཡོད་ཅིང་། ཆོས་ལུགས་སོ་སོ་ལ་ཕྱག་དང་མཆོད་པ་བྱ​ྱེད་སྟངས་ཀྱང་མི་འདྲ་ བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་ཕྱག་འཚལ་སྟངས་ནི།

ལག་པ་གཉིས་

ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས། ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་གསུམ་གྱ​ྱི་སྒ​ྒོ་ནས་དཀོན་མཆོག་ གསུམ་ལ་དད་པ་དང་གུས་ཞབས་བྱ​ྱེད་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། སྤྱིར་ཕྱག་ལ་ལུས་ཀྱ​ྱི་ཕྱག་དང་།

ངག་གི་ཕྱག

ཡིད་ཀྱ​ྱི་ཕྱག་བཅས་

གསུམ་ཡོད། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་བྱས་ནས་ལུས་ཀྱ​ྱིས་གུས་བཏུད་

ཀྱ​ྱི་བྱ་བ་ཞིག་ལ་ལུས་ཀྱ​ྱི་ཕྱག་དང་། ངག་གིས་བསྟ​ྟོད་པ་བརྗ​ྗོད་པ་ལ་ངག་གི་ཕྱག སེམས་ནས་དད་གུས་བྱ​ྱེད་པ་ལ་ཡིད་ཀྱ​ྱི་ཕྱག་ཟེར། ལུས་ཀྱ​ྱི་ཕྱག་ལའང་བསྐུམས་ཕྱག་དང་།

བརྐྱངས་ཕྱག་གཉིས་ཡོད་པ་

དང་། དེ་གཉིས་འཚལ་སྟངས་འཛིན་རིམ་འོག་མར་སྦྱངས་ཟིན་པ་ལྟར། དེ་དག་

གི་ཕན་ཡོན་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱ​ྱི་སྒ​ྒོ་ནས་རང་གིས་སྔར་བསགས་པའི་

63

སྡ​ྡིག་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་ཡག་ཤོས་དང་། ལུས་སྦྱོང་ཡང་ཡག་ཤོས་

ཤིག་ཡིན་པས། ཕྱག་འཚལ་བར་གང་ཐུབ་ཐུབ་འབད་བརྩ​ྩོན་བྱ​ྱེད་དགོས་པ་ཡིན། མཆོད་པ་ལ་དབྱ​ྱེ་ན།

h དངོ​ོས་སུ་བཤམས་པའི​ི་མཆོ​ོད་པ་དང་།

h ཡི​ིད་ཀྱི​ིས་སྤྲུལ་པའི​ི་མཆོ​ོད་པ་བཅས་གཉི​ིས་ཡོ​ོད།

དང་པོ། དངོས་སུ་བཤམས་པའི་མཆོད་པ་ནི། རང་ལ་བདག་པའི་དངོས་པོ་

སྣ་ཚོགས་དང་། ཅི་ཟ་ཅི་འཐུང་གི་ཕུད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་

བ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། ཡོན་ཆབ་དང་། ཤིང་ཏོག་སོགས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟ​ྟེན་གྱ​ྱི་

མདུན་དུ་གཤོམ་པ་དང་། རང་གིས་ཅི་ཞིག་ཟ་བ་དང་། ཅི་ཞིག་འཐུང་བའི་སྐབས་

ཡི་དམ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ། རང་གི་བླ་མ་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་བ་ལྟ་བུའོ།། གཉིས་པ། ཡིད་ཀྱ​ྱིས་སྤྲུལ་པའི་མཆོད་པ་ནི། མེ་ཏོག་སོགས་ཡིད་དུ་འོང་

བའི་དངོས་པོ་རྣམས་བླ​ློས་བླངས་ནས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་

བ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། ཉམས་དགའ་བའི་ཡུལ་ལྗ​ྗོངས་དང་། མེ་ཏོག་གི་ལྡུམ་ར་

སོགས་བླ​ློས་བླངས་པའམ། བླ​ློ་རུ་ཤར་བར་བྱས་ནས། དེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ མཆོད་པ་འབུལ་བ་ལྟ་བུའོ། །

མདོར་བསྡུས་ན། མཆོད་པ་འབུལ་བའི་ཕན་ཡོན་ནི། སོ་སོའི་བསོད་ནམས་

64

གསོག་པའི་ཐབས་ཡག་ཤོས་ཡིན་པས། མདོ་ལས། བསོད་ནམས་རྣམ་སྨ​ྨིན་

བདེ་སྟ​ྟེར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ། །བསོད་ནམས་ལྡན་པའི་མི་ཡི་བསམ་ པ་རྣམས་ཀྱང་འགྲུབ། །ཅེས་དང་། བསླབ་བྱ་མུ་ཐི་ལིའི་ཕྲ​ྲེང་བ་ལས། ལྷ་ཆོས་ ལྟ་ཞོག་མི་ཆོས་བྱ་བཞག་ཀྱང་། །ལམ་དུ་རྒྱུག་པ་བསོད་ནམས་ལ་རག་པས།། དཀོན་ཅོག་མཆོད་དང་ངན་སླ​ློང་སྦྱིན་གཏོང་སོགས།

།ལེགས་བྱས་སྤ​ྤེལ་པའི་

ཚོགས་ཆེན་གསོག་པ་གནད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡར་དཀོན་མཆོག་ལ་

མཆོད་པ་དང་། བར་དགེ་འདུན་ལ་བསྙ​ྙེན་བཀུར། མར་དབུལ་ཕོངས་ལ་སྦྱིན་པ་

བཏང་ནས་གང་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱ​ྱིས་འབད་བརྩ​ྩོན་བྱས་ཏེ། བསོད་ནམས་གསོག་གལ་ ཆེའོ། །

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། ཆོས་ལུགས།

religion

བསྟ​ྟོད་པ།

praise

སྡ​ྡིག་པ།

sin

རྣམ་སྨ​ྨིན།

maturation

ཕྱག་འཚལ།

prostration

དད་གུས།

faith

སྒྲིབ་པ།

obscuration

སྦྱིན་གཏོང་།

generosity

དཀོན་མཆོག་གསུམ།

three Jewels

བསྐུམས་ཕྱག

partial prostration

དངོས་སུ་བཤམས་པ།

actual arrangement ཡིད་ཀྱ​ྱིས་སྤྲུལ་བ། emanate with mind

གུས་བཏུད།

respect

བརྐྱངས་ཕྱག

full prostration

65

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

དྲ​ྲི་བ་རྣམས་ལ་ལན་བྲ​ྲིས།

༡།

སྤྱིར་བཏང་ཕྱག་ལ་དབྱ​ྱེ་བ་ག་ཚོད་ཡོད་དམ།

༣།

མཆོད་པ་འབུལ་དུས་འབུལ་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ག་ཚོད་ཡོད་དམ།

༢།

༤།

ལུས་ཀྱ​ྱི་ཕྱག་འཚལ་སྟངས་ལ་དབྱ​ྱེ་བ་ག་ཚོད་ཡོད་དམ།

བསོད་ནམས་གསོག་པར་རང་ཉིད་ཀྱ​ྱིས་བྱ​ྱེད་ཐུབ་པ་གང་དང་གང་ཡོད་དམ།

གཉིས་པ། གཤམ་གསལ་རྣམས་འགྲ​ྲི གཤམ་གསལ་རྣམས་འགྲ​ྲིགས་ནོར་གྱ​ྱི་རྟགས་རྒྱོབ། ༡།

ནང་པ་ཚོས་ཕྱག་འཚལ་དུས་ལག་པ་གཉིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་དགོས། (

༣།

མཆོད་པ་ལ་དངོས་སུ་བཤམས་པ་དང་ཡིད་ཀྱ​ྱིས་སྤྲུལ་བ་གཉིས་ཡོད།(

༢།

༤། ༥།

བསྐུམས་ཕྱག་འཚལ་དུས་ཡན་ལག་བཞི་ས་ལ་ཐུག་དགོས། ( ཕྱག་བཙལ་ན་སྒྲིབ་པ་དང་སྡ​ྡིག་པ་དག་གི་མེད། (

ཕྱག་བཙལ་ན་གཟུགས་པོ་བདེ་ཐང་ལ་ཕན་གྱ​ྱི་ཡོད། (

)

)

)

) )

གསུམ་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་ཚིག་སྒྲུབ་ལ་དཔེ་བལྟས་ནས་ཚིག་སྒྲུབ་གསར་པ་རེ་བཟོས། ༡།

ཕྱག་འཚལ། ཁོང་གིས་དགོན་པའི་ནང་ལ་ཕྱག་འཚལ་བཞིན་འདུག

ཚིག་སྒྲུབ།

66

༢།

མཆོད་པ། ཞོགས་པ་མཆོད་ཁང་ནང་དུ་མཆོད་པ་འབུལ་གྱ​ྱི་ཡོད།

༣།

དངོས་སུ་བཤམས། ངས་མེ་ཏོག་དང་སྤ​ྤོས་སོགས་དངོས་སུ་བཤམས་ནས་མཆོད་པ་

ཚིག་སྒྲུབ།

ཕུལ་ཡོད།

ཚིག་སྒྲུབ།

༤།

ཡིད་ཀྱ​ྱིས་སྤྲུལ། ངས་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཡིད་ཀྱ​ྱིས་སྤྲུལ་ནས་མཆོད་པ་ཕུལ་བ་ཡིན།

ཚིག་སྒྲུབ།

བཞི་པ།

བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

སླ​ློབ་ཕྲུག་རྣམས་མཆོད་ཁང་ནང་ཁྲ​ྲིད་ནས་མཆོད་རྫས་ངོ་སྤྲོད་བྱ​ྱེད་དགོས།

67

སླ​ློབ་

ཚན། ༡༤

སྒ​ྒོམ་སྒྲུབ།

དེང་སང་སྤྱི་ཚོགས་ནི་ཁྲ་ཁྲ་ཟིང་ཟིང་ཡིན་པས། མི་ཕལ་མོ་ཆེར་སེམས་པ་

ལྷ​ྷོད་ལ་འབབ་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱ​ྱིས་འཕྲད་ཀྱ​ྱི་ཡོད། དེ་

བས་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་ཡོང་ཆེད་ཆུང་དུས་ནས་སེམས་ཁམས་ཞི་བདེར་གནས་ པའི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་སྒ​ྒོམ་གྱ​ྱི་ཉམས་ལེན་ལ་འབད་རྒྱུ་གལ་ཆེ།

སྤྱིར་སྒ​ྒོམ་སྒྲུབ་ཅེས་པ་ནི། སེམས་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དང་ཡང་

དུ་གཏོད་པའི་དམིགས་རྣམ་སྐྱོང་བ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན། དད་པ་དང་སྙ​ྙིང་རྗ​ྗེ་བསྒ​ྒོམ་ ཞེས་པ་ནི།

བཞིན་ནོ། །

ཡིད་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་ནས་གོམས་པར་བྱ​ྱེད་པ་ལ་ཟེར་བ་

དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རང་སེམས་ཀྱ​ྱི་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་།

སེམས་

ཀྱང་ཉོན་མོངས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་རྗ​ྗེས་སུ་ཕྱ​ྱོགས་པས། ཉེས་སྐྱོན་

ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱ​ྱེད་པའི་སེམས་འདི་རང་གི་དབང་དུ་འགྱུར་བར་བྱས་ནས།

དགེ་བའི་དམིགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་འདོད་དུ་བཀོལ་དུ་རུང་བར་བྱ​ྱེད་པའི་ཆེད་ དུ་ཡིན་ནོ། །

68

དེ་ཡང་གང་ཟིན་ཟིན་ནས་དམིགས་པ་བསྐྱངས་ན་རང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་

གྱ​ྱི་དགེ་བའི་དམིགས་པ་གྲངས་འདི་ཙམ་དང་། གོ་རིམ་འདི་བཞིན་བཏང་སྙམ་

ནས་བཏང་ཡང་འགྲ​ྲོར་མི་ཉན་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་དམིགས་པ་

ལ་བཀོལ་དུ་རུང་བའི་གེགས་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཞིང་། དང་པོ་ནས་ངན་པ་ལང་ཤོར་ དུ་སོང་ན་མི་ཚེ་ཧྲ​ྲིལ་པོའི་དགེ་སྦྱོར་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྲ​ྲོ། སྡ​ྡོད་སྟངས།

སྒ​ྒོམ་རྒྱག་སྐབས་ལུས་རྣམ་སྣང་གི་ཆོས་བདུན་ལྡན་ཏེ། ༡) རྐང་པ་རྡ​ྡོ་

རྗ​ྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ངམ་ཕྱ​ྱེད་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཡང་རུང་། ༢) ལག་པ་གཉིས་མཉམ་བཞག ༣) སྒལ་ཚིགས་དྲང་པོར་བསྲང་། ༤) ལྕ​ྕེ་ཡ་རྐན་དུ་སྦྱར། ༥) མཆུ་སོ་མ་རེག་

ཙམ་གྱ​ྱི་བར་ནས་དབུགས་ཀྱ​ྱི་རྒྱུ་བ་དལ་མོར་གཏོང་། ༦) སྐ​ྐེ་ཅུང་ཟད་ནང་དུ་ འགུག ༧) མིག་སྣ་རྩ​ྩེར་ཕབ་པ་བཅས་སོ། །

གོང་གསལ་སྡ​ྡོད་སྟངས་ལྟར་འདུག་ཐུབ་ན་རབ་དང་། དེ་མིན་ཡང་སྐྱིལ་ཀྲུང་

ཕྱ​ྱེད། རྐང་པ་ན་བའི་རིགས་ཡིན་ན་རྐུབ་སྟ​ྟེགས་སྟ​ྟེང་བསྡད་ནའང་རུང་།

69

རླུང་རོ་དགུ་ཕྲུགས་དང་འབྲ​ྲེལ་ཏེ་དམིགས་པ་བསྐྱངས་རྗ​ྗེས་ཕ་མའི་བཀའ་དྲ​ྲིན་ བསམ་ཚུལ།

དེ་ཡང་འཛིན་རིམ་འོག་མར་རླུང་རོ་དགུ་ཕྲུགས་བསལ་བ་དང་དམིགས་

རྣམ་སྐྱོང་ཚུལ་སྦྱོང་བརྡར་ཟིན་པ་ལྟར།

ཐེངས་འདིར་རླུང་རོ་དགུ་ཕྲུགས་དང་

འབྲ​ྲེལ་ཏེ་དམིགས་རྣམ་བསྐྱངས་རྗ​ྗེས། ཕྲུ་གུ་རྣམས་སེམས་དམིགས་པ་གཅིག་

ལ་ལྷན་ནེར་སྐར་མ་ཁ་ཤས་རིང་འཇོག་པ་དང་། དེ་ནས་དགེ་རྒན་གྱ​ྱིས་གསལ་

འདེབས་དང་མཉམ་དུ་ཕ་མའི་བཀའ་དྲ​ྲིན་བསམ་པར་བྱའོ ། །

ཕ་མའི་བཀའ་དྲ​ྲིན་སྒ​ྒོམ་ཚུལ། ཕ་མ་ནི། རང་ལ་ཕྱ​ྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་

བཀའ་དྲ​ྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན། ཐོག་མར་ཨ་མས་ཟླ་བ་དགུ་དང་ཞག་མ་བཅུ་མངལ་དུ་ ཁུར། སྐྱེས་མ་ཐག་ནས་འཁྱགས་མ་བཅུག་པར་ཤའི་དྲ​ྲོད་ལ་སྦྱར། ལྟ​ྟོགས་པ་དང་

སྐ​ྐོམ་དུ་མ་བཅུག་པར་བྲང་གི་ནུ་ཞོ་སྤྲད། བརྩ​ྩེ་བའི་སེམས་ཀྱ​ྱིས་བསྐྱངས། བྱམས་

པའི་མིག་གིས་བལྟས། དགའ་བའི་འཛུམ་གྱ​ྱིས་བསུས། སྣབས་ཁ་ཡིས་ཕྱ​ྱི། ཟས་ ལྕ​ྕེ་ཡིས་སྤྲད།

གཅིན་སྐྱག་ལག་པས་ཕྱ​ྱི་ནས་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པ་སོགས་རེ་རེ་

བཞིན་དྲན་དུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་རྐང་པ་ཡོད་ཀྱང་གོམ་པ་སྤ​ྤོ་མི་ཤེས། ལག་

པ་ཡོད་ཀྱང་ལས་ཀ་བྱ​ྱེད་མི་ཤེས། ཁ་ལྕ​ྕེ་ཡོད་ཀྱང་སྐད་ཆ་བཤད་མི་ཤེས། རྣ་བ་ ཡོད་ཀྱང་གོ་བརྡ་མི་འཕྲ​ྲོད། མིག་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་བལྟ་མི་ཤེས་པའི་སྐབས་རེ་རེ་

བཞིན་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱ​ྱིས་ལམ་སྟ​ྟོན་བྱས་པ་རྣམས་དྲན་དུ་འཇུག་པ་དང་། མི་གྲལ་དུ་

70

ཚུད་པར་ཟས་ཟ་ལུགས། གོས་གྱ​ྱོན་ལུགས། ལས་ཀ་སྒྲུབ་ལུགས་རེ་རེ་བཞིན་རང་

གི་ཕ་མས་ཤེས་ཚད་ཚང་མ་སླ​ློབ་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་སྦྱོང་བར་ཕ་མ་གཉིས་

ཀྱ​ྱིས་བསགས་པའི་དངུལ་ཕངས་མེད་གཏོང་བར་མ་ཟད། རང་གི་བུ་ཕྲུག་གི་ཆེད་

དུ་རང་ཉིད་ཀྱ​ྱི་སྲ​ྲོག་ཀྱང་གཏོང་ནུས་པའི་བཀའ་དྲ​ྲིན་རྣམས་རིམ་བཞིན་དྲན་པར་

བྱས་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱ​ྱི་ངོས་ནས་ཕ་མ་སེམས་དགའ་བ་དང་། ཕན་པའི་ལས་ཀ་ག་རེ་

བྱས་འདུག ཅེས་ཡང་ཡང་བསམ་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །

མཆན། སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་འགོ་མ་ཚུགས་གོང་སྐར་མ་ ༥-༨ སྒ​ྒོམ་རྒྱག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། ཞོགས་པ་རྟག་པར་སྒ​ྒོམ་རྒྱག་པར་སྐུལ་དགོས།

71

སླ​ློབ་

ཚན། ༡༥

རིགས་ལམ།

བསྡུས་གྲྭའི་གཞུང་གི་སྔ​ྔོན་འགྲ​ྲོའི་ཤེས་བྱ།

རྟགས་བསལ་རྩ​ྩོད་གཞི་ངོས་འཛིན་དང་ལན་འདེབས་ཚུལ་གྱ​ྱི་རྣམ་གཞག ཟེར།

སྔ་རྒ​ྒོལ་དང་། ་ རྟགས་བསལ་གཏོང་མཁན་ལ་ཕྱ​ྱི ཕྱ​ྱི་རྒ​ྒོལ་ཞེ ་ ས་ དམ་བཅའ་བ་ལ་སྔ་རྒ​ྒོ

དེ་ཡང་རྟགས་བསལ་གཏོང་མཁན་གྱ​ྱིས། དམ་བཅའ་བ་ལ་འདི་ལྟར། ཁ་

དོག་ཡིན་ན། དམར་པོ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཞེས་འཕངས་པ་ལ། སྔ་རྒ​ྒོལ་

གྱ​ྱིས། འདོད་ཅེ ་ ས་ལན་བཏབ་པའི་དབང་དུ་བཏང་ན། དེ་ལ་ཕྱ​ྱི་རྒ​ྒོལ་གྱ​ྱིས། འོ་ན།

མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ ཕྱ​ྱིར། ཞེས་འཕེན་པའི་ཐལ་འགྱུར་གྱ​ྱི་རྟགས་བསལ་རྩ​ྩོད་གཞི་ངོས་གཟུང་བ་ལ། རྩ​ྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན།

མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག

བསལ་བ།

དམར་པོ་ཡིན།

རྟགས་སམ་རྒྱུ་མཚན། ཁ་དོག་ཡིན་པ།

མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ནི། རྩ​ྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན་དང་། དམར་པོ་བསལ་

བ་དང་། ཁ་དོག་རྟགས་སམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །

72

སྔ་རྒ​ྒོལ་དང་། ཕྱ​ྱི་རྒ​ྒོལ་གཉིས་ཀྱ​ྱིས་རིགས་ལམ་རྩ​ྩོད་སྐབས། ཐལ་འགྱུར་

བཀོད་ནས་རྩ​ྩོད་པ་རྩ​ྩོད་དགོས་པས། སྤྱིར་ཐལ་འགྱུར་འགོད་ཚུལ་ལ། རྟགས་

བསལ་རྩ​ྩོད་གཞི་གསུམ་གང་རུང་མ་ཚང་བའི་ཐལ་འགྱུར་དང་། རྟགས་བསལ་ རྩ​ྩོད་གཞི་གསུམ་ག་ཚང་བའི་ཐལ་འགྱུར་འགོད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད།

དང་པོ་ནི། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ།

ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལྟ་བུ་དང་།

གཉིས་པ་ནི། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ།

དཀར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལྟ་བུའོ། །

ཐལ་འགྱུར་གང་བཀོད་ཀྱང་ལན་འདེབས་ཚུལ་བཞི་ནི། འདོད་དང་། རྟགས་

མ་གྲུབ། མ་ཁྱབ། འགལ་ཁྱབ། བཅས་ཡིན། དེ་དག་གི་སྟ​ྟེང་ལན་ལ་ཅིའི་ཕྱ​ྱིར་ ཞེས་དྲ​ྲི་བ་འགོད་རྒྱུ་ལས་གཞན། ཡིན་དང་མིན། རེད་དང་མ་རེད་སོགས་ཀྱ​ྱི་ལན་

བཏབ་ན་མི་ཆོག་པ་ཡིན།

དང་པོ། འདོད། ཅེས་པའི་ལན་ནི། ཐལ་འགྱུར་གང་ཞིག་གི་རྩ​ྩོད་གཞི་

ཆོས་ཅན་དེ། བསལ་བ་དེ་ཡིན་པ་རང་གི་བླ​ློ་ངོར་འཐད་པ་བྱུང་ན། དེ་ལ་འདོ འདོད་ ཅེས་པའི་ལན་དེ་འདེབས་དགོས།

དཔེར་ན། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ།

73

ཞེས་འཕངས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་འདོ འདོད་ལན་འདེ ་ བས་པ་ལྟ་བུའོ། །

དེ་ལ་འདོད་ལན་རྩ​ྩི་སྐབས། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཁ་དོག་ཡིན་པར་

འདོད་ཅེས་འདོད་ལན་རྩ​ྩི་བར་བྱ​ྱེད་དོ། །

གཉིས་པ། རྟགས་མ་གྲུབ། ཅེས་པའི་ལན་ནི། ཐལ་འགྱུར་གང་ཞིག་གི་

རྩ​ྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན་དེ། བསལ་བ་དེ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱ​ྱེད་དུ་བཀོད་པའི་

རྟགས་སམ། རྒྱུ་མཚན་དེ་རྩ​ྩོད་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱ​ྱི་སྟ​ྟེང་དུ་འགོད་ཚུལ་དང་མཐུན་ པར་བླ​ློ་ངོར་མི་འཐད་ན། རྟགས་མ་གྲུབ་ རྟགས་མ་གྲུབ་ཅེས་ལན་འདེབས་པར་བྱ​ྱེད་དོ། །

དཔེར་ན། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ།

རྟགས་མ་ དམར་པོའི་མདོག་ཏུ་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་རྟགས་མ་ གྲུབ་ཅེས་ལན་འདེབས་པ་ལྟ་བུའོ། ། གྲུབ

རྟགས་ལན་རྩ​ྩི་སྐབས། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་དམར་པོའི་མདོག་ཏུ་

རུང་བ་ཡིན་པ་རྟགས་མ་གྲུབ་ཅེས་ལན་རྩ​ྩི་བར་བྱ​ྱེད་དོ། །

གསུམ་པ། མ་ཁྱབ། ཅེས་པའི་ལན་ནི། ཐལ་འགྱུར་གང་ཞིག་གི་རྟགས་དེ་

ཡིན་ན། བསལ་བ་དེ་ཡིན་མི་དགོས་ན། མ་ཁྱབ་ མ་ཁྱབ་ཅེས་པའི་ལན་འདེབས་དགོས།

དཔེར་ན། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ།

74

ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་མ་ཁྱབ་ མ་ཁྱབ་ཅེས་ལན་འདེབས་པ་ལྟ་ བུའོ། །

མ་ཁྱབ་ཅེས་པའི་ལན་རྩ​ྩི་སྐབས། ཁ་དོག་ཡིན་ན། དམར་པོ་ཡིན་པས་མ་

ཁྱབ་ཅེས་ལན་རྩ​ྩི་བར་བྱ​ྱེད་དོ། །

བཞི་པ། འགལ་ཁྱབ། ཅེས་པའི་ལན་ནི། ཐལ་འགྱུར་གང་ཞིག་གི་རྟགས་

དེ་ཡིན་ན། བསལ་བ་དེ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ན། འགལ་ཁྱབ་ འགལ་ཁྱབ་ཅེས་པའི་ལན་འདེབས་ དགོས།

དཔེར་ན། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ།

འགལ་ཁྱབ་ཅེས་ལན་འདེབས་ དཀར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་འགལ་ཁྱབ་

པ་ལྟ་བུའོ། །

དེ་ལ་འགལ་ཁྱབ་ཅེས་པའི་ལན་རྩ​ྩི་སྐབས། དཀར་པོ་ཡིན་ན། དམར་པོ་མ་

ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་ལན་རྩ​ྩི་བར་བྱ​ྱེད་དོ། །

ཅིའི་ཕྱ​ྱིར། ཞེས་པའི་དྲ​ྲི་བ་འགོད་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་གང་ཞིག་གི་རྩ​ྩོད་གཞི་

ཆོས་ཅན་དེ། བསལ་བ་དེ་ཡིན་པ་རང་གི་བླ​ློ་ངོར་མི་འཐད་པའམ་དོགས་པ་ཟ་ན།

དེ་ལ་ཅི ཅིའི་ཕྱ​ྱིར་ཞེ ་ ས་པའི་དྲ​ྲི་བ་འགོད་དགོས།

75

དཔེར་ན། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ།

ཞེས་འཕངས་པའི་ཐལ་འགྱུར་ལ་ཅི ཅིའི་ཕྱ​ྱིར་ཞེ ་ ས་པའི་ལན་འདེབས་པ་ལྟ་བུའོ། །

དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱ​ྱིར་ཞེས་པའི་ལན་རྩ​ྩི་སྐབས། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་དམར་

པོ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱ​ྱིར་ཞེས་ལན་རྩ​ྩི་བར་བྱ​ྱེད་དོ། །སྤྱིར་ཅིའི་ཕྱ​ྱིར་ཞེས་པ་དྲ​ྲི་བ་ལས་ ལན་མ་ཡིན་ཀྱང་འདིར་དྲ​ྲི་བ་བཀོད་ནས་ལན་བཏབ་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། ། ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། བསྡུས་གྲྭ།

Collected Topics

ཕྱ​ྱི་རྒ​ྒོལ།

second party

ཆོས་ཅན།

subject

སྔ་རྒ​ྒོལ།

former opponent

ཐལ་འགྱུར།

logical consequence

བསལ་བ།

clear away

རྟགས།

logical mark

རྟགས་མ་གྲུབ།

the reason is not established

འགལ་ཁྱབ།

the pervasion is opposite

འདོད།

accept

མ་ཁྱབ།

no pervasion

ཅིའི་ཕྱ​ྱིར།

why

76

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

སླ​ློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་དྲ​ྲི་བར་ལན་བྲ​ྲིས།

༡། ཐལ་འགྱུར་ཞིག་བཀོད་དེ། རྟགས་བསལ་རྩ​ྩོད་གཞི་གསུམ་ངོས་འཛིན་གྱ​ྱིས། ༢། ཐལ་འགྱུར་གྱ​ྱི་ལན་ལ་ཇི་ཡོད་གསལ་བར་བྲ​ྲིས།

གཉིས་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་བར་སྟ​ྟོང་ནང་ལན་གང་རུང་འབྲ​ྲི་དགོས། འདོད། རྟགས་མ་གྲུབ། མ་ཁྱབ། འགལ་ཁྱབ། ཅིའི་ཕྱ​ྱིར།

༡། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། (

༢། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། (

)

)

༣། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། དམར་པོའི་མདོག་ཏུ་ རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར། (

)

༤། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། དཀར་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར། (

)

༥། མེ་ཏོག་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན། དམར་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁ་དོག་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར། ( )

77

སླ​ློབ་

ཚན། ༡༦

ཁ་དོག་དཀར་དམར་གྱ​ྱི་རྣམ་གཞག

ཁ་དོག་དཀར་དམར་གྱ​ྱི་རྣམ་གཞག་ནི། རྣམ་འགྲ​ྲེལ་རང་དོན་ལེའུ་ལས།

སྔ​ྔོ་སོགས་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ། །ནུས་པ་སོ་སོར་མཐོང་བའི་ཕྱ​ྱིར། །ཞེས་པའི་ གཞུང་སོགས་ལས་འཕྲ​ྲོས།

དེ་ཡང་མདོག་ཏུ་རུང་བ། ཁ་དོག་གི་མཚན་ཉིད། དེ་ལ་དབྱ​ྱེ་ན། རྩ་བའི་ཁ་

དོག་དང༌། ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་གཉིས་ཡོད།

རྩ་བའི་མདོག་ཏུ་རུང་བ། རྩ་བའི་ཁ་དོག་གི་མཚན་ཉིད།

རྩ་བའི་ཁ་དོག་ལ་དབྱ​ྱེ་ན་བཞི་སྟ​ྟེ། སྔ​ྔོན་པོ་དང༌། སེར་པོ། དཀར་པོ།

དམར་པོ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱ​ྱིར།

སྔ​ྔོ་སེར་དཀར་དམར་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་རྩ་བའི་ཁ་དོག་ཅེས་བརྗ​ྗོད་པའི་

རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཁ་དོག་དེ་རྣམས་ཁ་དོག་གཞན་དང་མ་འདྲ​ྲེས་པར་གྲུབ་ཅིང༌།

ཁ་དོག་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཁ་དོག་འདི་བཞིས་རྩ་བ་བྱས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྩ་ བའི་ཁ་དོག་ཅེས་བརྗ​ྗོད་པའི་ཕྱ​ྱིར།

གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་མདོག་ཏུ་རུང་བ། ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་གི ་ ་མཚན་

78

ཉིད།

དེ་ལ་དབྱ​ྱེ་ན་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེར་གྱུར་པའི་སྤྲིན་དང་དུ་བ། རྡུལ་དང་ཁུག་

སྣ༑ སྣང་བ་དང་མུན་པ། གྲ​ྲིབ་མ་དང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱ​ྱི ་ ་ཁ་དོག་དང་བརྒྱད་ཡོད་ པའི་ཕྱ​ྱིར།

གཞན་རྣམས་གོ་སླ་ཞིང་། ཁུག་སྣ་ནི། ལྷ​ྷོ་བུར་སྟ​ྟེ། སྨུག་པ་དང་། ན་

བུན་ནོ། །སྣང་བ་ནི། ཟླ་བ་དང་། སྐར་མ་དང་། མེ་དང་། སྨན་དང་། ནོར་བུ་

རྣམས་ཀྱ​ྱི་འོད་དག་གོ །གྲ​ྲིབ་མ་ནི། གང་ན་གཟུགས་རྣམས་སྣང་བའོ། །བཟླ​ློག་

པ་ནི་མུན་པའོ། །ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་ལ་དེ་བརྒྱད་དུ་གྲངས་མ་ངེས་ཏེ། ལྗང་གུ་ དང་སྨུག་པོ། ནག་པོ། ཟིང་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱ​ྱིར།

ཁ་དོག་དེ་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་ཅེས་བརྗ​ྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ།

ཁ་དོག་དེ་རྣམས་ཁ་དོག་གཞན་དང་ཕན་ཚུན་འདྲ​ྲེས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཡན་

ལག་གི་ཁ་དོག་ཅེས་བརྗ​ྗོད་པའི་ཕྱ​ྱིར། མུ་སྒྲིག་ཚུལ།

ཁ་དོག་དང་། རྩ་བའི་ཁ་དོག་གཉིས་ལ་མུ་གསུམ་ཡོད་དེ།  ཁ་དོག་

ཡིན་ལ་རྩ་བའི་ཁ་དོག་མ་ཡིན་པའི་མུ་ནི། ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་བརྒྱད་ལྟ་བུ་དང་།

79

རྩ་བའི་ཁ་དོག་ཡིན་ལ། ཁ་དོག་མ་ཡིན་པའི་མུ་ནི་མེད་དེ། རྩ་བའི་ཁ་དོག་

ཡིན་ན་ཁ་དོག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱ​ྱིར།

 གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ་ནི། རྩ་བའི་ཁ་དོག་བཞི་ལྟ་བུ།

 གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ་ནི། སྒྲ་དང་། དྲ​ྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་ལྟ་

བུའོ། །

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། ཁ་དོག

color

དུ་བ།

smoke

མུན་པ།

darkness

ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག

secondary color

ཁུག་སྣ།

mist

ཉི་མའི་འོད་ཟེར།

sunlight

རྩ་བའི་ཁ་དོག

primary colors

རྡུལ།

dust

གྲ​ྲིབ་མ།

darkness

སྤྲིན།

cloud

སྣང་བ།

light

80

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

སླ​ློབ་ཚན་བཀླགས་ཏེ་དྲ​ྲི་བའི་ལན་བྲ​ྲིས།

༡། རྩ་བའི་ཁ་དོག་དང༌། ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ནམ།

༢། རྩ་བའི་ཁ་དོག་དང༌། ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་གཉིས་ལ་སོ་སོར་དབྱ​ྱེ་བ་གང་དག་ཡོད་དམ།

གཉིས་པ། གཤམ་གསལ་རྣམས་ལ་མུ་ག་ཚོད་ཡོད་དམ། ༡། རྩ་བའི་ཁ་དོག་དང༌། ཁ་དོག་གཉིས་ལ་མུ། (

)

༢། རྩ་བའི་ཁ་དོག་དང༌། ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་གཉིས་ལ་མུ། (

)

གསུམ་པ། རྟགས་བསལ་རྩ​ྩོད་གཞི་གསུམ་ལས་འོས་འཚམས་རེ་གཤམ་གྱ​ྱི་བར་སྟ​ྟོང་ རྣམས་སུ་ཁ་སྐ​ྐོང་དགོས།

༡།

༢།

སྒྲོལ་མ་དཀར་པོའི་ཁ་དོག་ཆོས་ཅན།

རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱ​ྱིར།

ཕྱ​ྱིར།

དཀར་པོའི་མདོག་ཏུ་

ཁ་དོག་ཡིན་པར་ཐལ། ལྗང་ཁུའི་ཁ་དོག་ཡིན་པའི་

81

སླ​ློབ་

ཚན། ༡༧

རྒྱལ་རབས།

བོད་ཀྱ​ྱི་སྣ​ྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ།

དེ་ཡང་བོད་ཀྱ​ྱི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་ཏུ་ཡོངས་གྲགས་སུ། བོད་ཀྱ​ྱི་ཡུལ་འདི་གནའ་

སྔ་མོ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱ​ྱིས་སུ་མཚོ་བྲ​ྲི་ནས་རིམ་བཞིན་ལྟ་ན་

སྡུག་པའི་བོད་མཐོ་སྒང་གི་ཡུལ་ལྗ​ྗོངས་འདི་ཐོན་པར་བཤད།

ཚན་རིག་པ་ཚོས་ཀྱང་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ལྟར་ན། ཕལ་ཆེར་ལོ་ངོ་དུང་ཕྱུར་

གཉིས་ཀྱ​ྱི་སྔ​ྔོན་ལ་ཁ་བའི་ལྗ​ྗོངས་འདི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ལོ་ས་ཡ་ལྔ་

བཅུའི་གོང་དུ་ས་བབ་མཐོ་རུ་ཕྱ​ྱིན་ཏེ་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཆགས་པར་འདོད། བོད།

བོད།

ལོ་ངོ་ས་ཡ་༡༩༥ གོང་དུ་བོད་དང་ཨི་རན། ཊར་ཀི་སོགས་ས་ངོས་སུ་ ཐོན་བཞིན་ཡོད་མོད། དེ་དག་གླ​ླིང་ཕྲན་གྱ​ྱི་རྣམ་པར་གནས་ཡོད།

ལོ་ངོ་ས་ཡ་ ༥༠ གོང་དུ་རྒྱ་གར་གྱ​ྱི་སྐམ་ས་ཨེ་ཤི་ཡ་གླ​ླིང་ཆེན་གྱ​ྱི་ཕྱ​ྱོགས་སུ་འགུལ་སྐྱོད་ བྱས་པ་དང་། མཚོ་བོད་མཐོ་སྒང་དང་ཧི་མ་ལ་ཡ་ས་ངོས་སུ་འབུར་དུ་ཐོན་ཡོད།

དེ་ནས་རིམ་བཞིན་སའི་གོ་ལའི་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱ​ྱི་དབང་གིས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་

82

རྒྱུད་ཇེ་མཐོར་སོང་བས། བོད་མཐོ་སྒང་སྤྱི་དང། ཁྱད་པར་དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་

སོགས་ཀྱ​ྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་འགྱུར་ལྡ​ྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟ​ྟེ། ནུབ་བྱང་མཐོ་ལ་ ཤར་ལྷ​ྷོ་དམའ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ཆགས་པ་མ་ཟད། རྩ​ྩི་ཤིང་དང་སྲ​ྲོག་ཆགས་ཀྱ​ྱི་སྐྱེ་ འཕེལ་ལའང་འགྱུར་ལྡ​ྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་།

བོད་ཡུལ་དུ་མི་ཡི་འགྲ​ྲོ་བ་བྱུང་ཚུལ།

འཇིག་རྟ​ྟེན་འདིར་མི་ཡི་འགྲ​ྲོ་བ་བྱུང་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གསུམ་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་

རྒྱུས་ཡོད་ཅིང་། བོད་དབུས་ཁུལ་གྱ​ྱི་སྟ​ྟོད་ལུང་དང་། ཤན་ཚ། དིང་རི། སྤུ་ཧྲ​ྲེང་།

ནག་ཆུ། མདོ་སྨད་ཁུལ་གྱ​ྱི་ཚྭ་འདམ་གཤོང་དང་། རྟ་ནག་མ་སོགས་ནས་སྲ​ྲོག་

ཆགས་ཀྱ​ྱི་རུས་པའི་འགྱུར་རྡ​ྡོ་དང་། རྡ​ྡོ་ཆས་རྙ​ྙིང་མའི་དུས་རབས་ཀྱ​ྱི་གནའ་རྫས་

སྣ་ཚོགས་ཤིག་རྙ​ྙེད་སོན་བྱུང་བར་བརྟགས་ན། བོད་ཀྱ​ྱི་ཡུལ་འདིར་སྲ​ྲོག་ཆགས་ གནས་པ་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ལྷག་ཙམ་འདས་པ་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད། དེ ་ ལྟ ར ་ ན ་ འ གྲ​ྲོ ་ བ ་

མི ་ ཡི ་ རི ག ས་ཀྱང་དེ ་ དག་

དང་ཧ་ལམ་དུས་མཚུངས་

ཙམ་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་རྗ​ྗེས་སུ་ དཔོག་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ཕྱ​ྱིས་

སུ་དུས་རབས་མི་འདྲ་བར་

83

བོད་ཀྱ​ྱི་མིའི་རིགས་བྱུང་ཚུལ།

བོད་མིའི་བྱུང་ཚུལ་སྐ​ྐོར་ལ་བཤད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཁ་ཤས་བྱུང་ཡོད།

དེ་ལས་རང་ཅག་བོད་དུ་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཕ་སྤྲེའུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

དང་། མ་བྲག་སྲ​ྲིན་མོ་གཉིས་ཀྱ​ྱི་བུ་རྒྱུད་ལས་མིའི་རིགས་འཕེལ་བར་འདོད།

དེ ་ དག་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ འི ་ འགྲམ་རྒྱུད་ཀྱ​ྱི ་ ནགས་ཚལ་དུ་གནས་

ཤིང་། སྤྲེའུ་དང་བྲག་སྲ​ྲིན་མོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འདུས་པ་ལས་ཕྲུ་གུ་རྣམས་རིམ་

བཞིན་འཕེལ།

ལོ་ངོ་ཁྲ​ྲི་ཕྲག་དུ་མའི་རིང་འཚོ་གནས་ཀྱ​ྱི་ཆེད་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་འཐབ་རྩ​ྩོད་

ཀྱ​ྱིས་ངལ་རྩ​ྩོལ་ཡུན་རིང་བྱས་པར་བརྟ​ྟེན་རིམ་བཞིན་མིར་གྱུར་བ་དང། ཁོང་ཚོའི་

རྒྱུད་པ་རིམ་བཞིན་འཕེལ་བ་ལས་བོད་མི་རིགས་ཀྱ​ྱི་མེས་པོ་སྟ​ྟེ། སེ་དང་། རྨུ། ལྡ​ྡོང་། སྟ​ྟོང་། དབྲ། འབྲུ་བཅས་མིའུ་གདུང་དྲུག་བྱུང་། ཁོང་ཚོས་ཟས་སུ་ཤིང་འབྲས་ཟ་ཞིང་། གོས་

སུ་ཤིང་ལོ་གྱ​ྱོན། ནགས་གསེབ་ཏུ་རི་དྭགས་ལྟར་

འཚོ་སྡ​ྡོད་བྱ​ྱེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་རིམ་བཞིན་འགྱུར་ ནས། འབྲ​ྲོག་པ་དང་། ས་མ་འབྲ​ྲོག ཞིང་པ་སོགས་ བྱུང་སྟ​ྟེ་ཡུལ་སྡ​ྡེའི་རྣམ་པར་གྱུར།

བོད་སྟ​ྟོད་ལུང་ནས་རྙ​ྙེད་པའི་གདོད་མའི་མིའི་རྐང་ ལག་གི་རྗ​ྗེས་ཤུལ།

84

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། བོད་མཐོ་སྒང་།

Tibetan plateau

འགྱུར་རྡ​ྡོ།

fossils

འགྲམ་རྒྱུད།

peripheral region

ས་མ་འབྲ​ྲོག

agro-pastoralists

ས་ཡ།

million

གནའ་རྫས།

antique

འཐབ་རྩ​ྩོད།

struggle

དུང་ཕྱུར།

one hundred million

རྡ​ྡོ་ཆས།

stone tools

རང་བྱུང་ཁམས།

nature

ཞིང་པ།

farmer

འགུལ་བསྐྱོད།

movement

བདེན་དཔང་།

testimony

འབྲ​ྲོག་པ།

nomad

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། གཤམ་གྱ​ྱི་བརྗ​ྗོད་པ་རྣམས་འགྲ​ྲིགས་ནོར་རྟགས་རྒྱོབ། ༡.

བོད་འདི་གནའ་སྔ་མོར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན། ( )

༣.

བོད་ཡུལ་དུ་སྲ​ྲོག་ཆགས་གནས་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ལྷག་ཙམ་འདས་པའི་བདེན་དཔང་

༢.

ཧི་མ་ལ་ཡ་ཇེ་མཐོར་སོང་བས་བོད་ཀྱ​ྱི་ཁོར་ཡུག་ལ་འགྱུར་ལྡ​ྡོག་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད།( ) ཡོད། ( )

85

གཉིས་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་དྲ​ྲི་བ་རྣམས་ལ་ལན་བྲ​ྲིས།

༡. བོད་མཐོ་སྒང་གི་སྐམ་ས་མ་ཆགས་གོང་བོད་ཡུལ་གྱ​ྱི་རྣམ་པ་ཅི་འདྲ་ཡིན་ནམ། ༢. བོད་དུ་འགྲ​ྲོ་བ་མིའི་བྱུང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ།

གསུམ་པ། བྱ​ྱེད་སྒ​ྒོ།

h སློ​ོབ་ཚན་ཡང་ཡང་བཀླགས་ཏེ​ེ་ནང་དོ​ོན་ཤོ​ོད།

h སོ​ོ་སོ​ོའི་གནས་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི​ི་འགྲོ​ོ ་བ་མི​ིའི​ི་བྱུང་ཚུལ་ཤོ​ོད། ི མཁར་ལ་སྔ་བ་

ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་། (བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་

གཉའ་ཁྲ​ྲི་བཙན་པོའི་ སྐབས་བཞེངས།)

86

སླ​ློབ་

ཚན། ༡༨

བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས།

བོད་ལ་འགྲ​ྲོ་བ་མི་བྱུང་བ་ནས་རིམ་གྱ​ྱིས་དཔལ་ཡོན་དར་འགོ་ཚུགས་པ་

དང་། དུས་ཡུན་དེའི་ནང་དབང་མཛད་རིམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཙམ་བྱུང་བ་བོད་ཀྱ​ྱི་ལོ་ རྒྱུས་ཁག་ལ་གཅིག་གྱུར་དུ་གསལ་ཡོད།

བོད་ཀྱ​ྱི་དབང་མཛད་དུས་རབས་མཐའ་མ་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་བཞི་བཅུའི་

རྗ​ྗེས། ཕྱ​ྱི་ལོའི་སྔ​ྔོན་གྱ​ྱི་ལོ་ ༡༢༧ ལ་བོད་ཀྱ​ྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲ​ྲི་བཙན་པོ་ བྱ​ྱོན་པ་དང་། རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུས་ཏེ། ཕོ་བྲང་གི་ཐོག་མ་ཡུམ་བུ་བླ་ མཁར་བརྩ​ྩིགས།

གཉའ་ཁྲ​ྲི་བཙན་པོའི་སྲས་མུ་ཁྲ​ྲི་བཙན་པོ་ནས་རིམ་པར་གནམ་གྱ​ྱི་ཁྲ​ྲི་བདུན་

བྱ​ྱོན་ཞིང་། དེའི་རྗ​ྗེས་རྒྱལ་ཐོག་བརྒྱད་

པ་གྲ​ྲི་གུམ་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ། ཕྱ​ྱི་

ནང་གི ་ གནས་ཚུལ་མང་པོ ་ ཞི ག ་གི ་ འོག་ནས་བླ​ློན་པོ་ལོང་ངམ་དང་འགལ་

ཟླ་བྱུང་བ་མ་ཟད། མཐའ་མར་བཙན་

87

པོའི་སྐུ་སྲ​ྲོག་ཤོར་བ་དང་། ཆབ་སྲ​ྲིད་དབང་ཆ་ཡང་ལོང་ངམ་ལ་ཤོར། ལོང་ངམ་

གྱ​ྱིས་བོད་ཀྱ​ྱི་ཆབ་སྲ​ྲིད་ལོ་ངོ་བཅུ་གསུམ་རིང་བསྐྱངས།

བླ​ློན་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱ​ྱི་ཐབས་ཇུས་འོག་ནས་བཙན་པོའི་སྲ​ྲིད་དབང་སླར་

གསོ་བྱ​ྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་སྟ​ྟེ། པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱ​ྱིས་རྒྱལ་སྲ​ྲིད་བཟུང་བ་དང་། ཁོང་གི་

ཡབ་ཀྱ​ྱི་རིང་ལ་སྲ​ྲིད་དབང་ཤོར་བ་དང་། དགྲ་ལག་ཏུ་འདས་པ་དྲན་གསོ་བྱ་ཆེད་

བང་སོ་རྩ​ྩིག་པའི་སྲ​ྲོལ་བཏོད།

རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱ​ྱིས་ཞིང་ཆུ་འདྲ​ྲེན་གཏོང་དང། ཟངས་ལྕགས་སོགས་བཞུས་

པའི་ལག་རྩལ་གསར་གཏོད་བྱས་པས། བོད་ཀྱ​ྱི་གསར་གཏོད་པ་ཐོག་མ་ཡིན།

བཙན་པོ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་ནི། བོད་ཀྱ​ྱི་རྒྱལ་རབས་ཉེར་བདུན་པ་

ཡིན་ཞིང་། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༢༢༣ སྟ​ྟེ། བཙན་པོ་དགུང་གྲངས་དྲུག་ཅུ་བཞེས་པའི་སྐབས་ སུ་བོད་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱ​ྱི་དབུ་བརྙ​ྙེས།

བོད་རྒྱལ་སོ་གསུམ་པ་སྲ​ྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནི། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༦༡༧ ལོར་ཡབ་

གནམ་རི་སྲ​ྲོང་བཙན་དང་། ཡུམ་ཚེ་སྤ​ྤོང་བཟའ་གཉིས་ཀྱ​ྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་པ་ དང་། དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་སྐབས་བོད་ཀྱ​ྱི་རྒྱལ་སྲ​ྲིད་བཟུང་།

བོད་ཕྲུག་རིག་པ་ཅན་བཅུ་དྲུག་རྒྱ་གར་ལ་ཡི་གེ་སླ​ློབ་ཏུ་བཏང་བ་ལས།

བླ​ློན་པོ་ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊས་མཐར་ཕྱ​ྱིན་པ་སྦྱངས་ཏེ། ཕྱ​ྱིར་བོད་དུ་ལོག་ནས་བོད་

88

ཀྱ​ྱི་སྐད་དང་མཐུན་པའི་ཡིག་གཟུགས་གསར་གཏོད་གནང་བས། བོད་ཀྱ​ྱི་གསར་ གཏོད་པ་ཨང་བཞི་པ་དེ་ཡིན།

རྒྱལ་པོ་དང་བླ​ློན་པོ་ཚང་མ་འཛོམས་ནས་ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ་དང་། མི་

ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཆོས་དང་སྲ​ྲིད་གཉིས་ཀྱ​ྱི་ཁྲ​ྲིམས་ཡིག་གཏན་ལ་ ཕབ་པ་དང་། རྒྱལ་ས་ཡར་ཀླུང་

ནས་ལྷ་སར་སྤ​ྤོས་ཏེ། དམར་པོ་ རིའི་སྟ​ྟེང་དུ་ཕོ་བྲང་བཞེངས།

རྒྱལ་པོ་སྲ​ྲོང་བཙན་སྒམ་

པོ ས ་བལ་ཡུལ་གྱ​ྱི ་ རྒྱལ་པོ འི ་ སྲས་མོ་བལ་བཟའ་ཁྲ​ྲི་བཙུན་

བཙུན་མོར་བླངས་པ་དང་། བཙུན་མོའི་རྟ​ྟེན་སྐལ་དུ་བྱམས་པ་ཆོས་འཁོར་མ་དང་།

ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡ​ྡོ་རྗ​ྗེའི་སྐུ་སོགས་གདན་འདྲ​ྲེན་ཞུས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༦༤༡ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་མོ་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་བཙུན་

མོར་བླངས་པ་དང་། བཙུན་མོའི་རྟ​ྟེན་སྐལ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་སོགས་གདན་འདྲ​ྲེན་

ཞུས།

བལ་བཟའ་ཁྲ​ྲི་བཙུན་གྱ​ྱིས་ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡ​ྡོ་རྗ​ྗེའི་བཞུགས་གནས་ར་ས་

89

འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པ་དང་། རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོས་ཀྱང་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་

མུ་ནེ་བཞུགས་གནས་རྒྱས་བཏབ་ར་མོ་ཆེ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས། ཕྱ​ྱིས་སུ་

ཆབ་སྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་འགྱུར་ལྡ​ྡོག་དབང་གིས་ཇོ་བོ་གཉིས་ཀྱ​ྱི་བཞུགས་གནས་བརྗ​ྗེ་བོ་

ཐེབས་ཏེ། ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་དང་། རྒྱས་བཏབ་ ར་མོ་ཆེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡ​ྡོ་རྗ​ྗེ་བཞུགས་གདན་འཇགས་པ་རེད།

གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོ་སྲ​ྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ལ་མོང་བཟའ་ཁྲ​ྲི་ལྕམ་དང་། ཞང་

ཞུང་བཟའ། རུ་ཡོང་བཟའ་བཅས་བཙུན་མོ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། མོང་བཟའ་ ཁྲ​ྲི་ལྕམ་མ་གཏོགས་སྲས་བྱུང་མེད། བཞེངས་ཡོད།

བཙུན་མོ་གསུམ་པོས་ཀྱང་ལྷ་ཁང་རེ་རེ་

སྐབས་དེ་དུས་བོད་ཀྱ​ྱི་ཆབ་སྲ​ྲིད་སྟ​ྟོབས་ཤུགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པས།

རྒྱ་ནག་དང་བལ་ཡུལ་གྱ​ྱི་ས་ཁོངས་མང་པོ་དང་།

དེ་བཞིན་སུམ་པ་དང་འ་ཞ་

སོགས་ཁྱ​ྱིམ་མཚེས་ཀྱ​ྱི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་དབང་དུ་བསྡུས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱ​ྱི་མངའ་ ཐང་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད།

90

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། དཔལ་ཡོན།

civilization

བང་སོ།

tomb

དབང་མཛད།

governance

ཞིང་ཆུ་འདྲ​ྲེན་གཏོང་།

irrigation

རྒྱལ་ཕྲན།

minor kingdoms སྲ​ྲིད་དབང་།

གསར་གཏོད་པ།

innovator

ཁྲ​ྲིམས་ཡིག

law

ལྷ་ཆོས་དགེ་བ་བཅུ།

the ten moral principles

སྟ​ྟོབས་ཤུགས།

power

སྦྱོང་ཚན།

དབུ་བརྙ​ྙེས།

began

རྟ​ྟེན་སྐལ།

dowry

མི་ཆོས་གཙང་མ་བཅུ་དྲུག

The sixteen human principles

མངའ་ཐང་།

kingdom

དང་པོ། དཔོད་བྲ​ྲིས་གཏོང་དགོས། དཔལ་འབྱ​ྱོར།

political power

ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊ།

བལ་བཟའ་ཁྲ​ྲི་བཙུན། རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ།

ཁྲ​ྲིམས་ཡིག

ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ།

ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡ​ྡོ་རྗ​ྗེ། ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་།

གཉིས་པ། དྲ​ྲི་བ་རྣམས་ལ་ལན་ཐུང་ངུ་རེ་བྲ​ྲིས།

ར་མོ་ཆེ་གཙུག་ལག་ཁང་།

༡།

སྲ​ྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ཡབ་དང་ཡུམ་གྱ​ྱི་མཚན་གང་ཡིན་ནམ།

༣།

ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊ་རྒྱ་གར་ལ་གཏོང་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ།

༢།

༤།

རྟ​ྟེན་སྐལ།

སྲ​ྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དགུང་ལོ་ག་ཚོད་ལ་ཁྲ​ྲི་ལ་འཁོད་པ་རེད་དམ། རྒྱ་ནག་དང་བལ་པོ་ནས་བཞེས་པའི་བཙུན་མོའི་མཚན་ལ་གང་དང་གང་ཟེར་རམ།

91

༥།

རྒྱ་ནག་དང་བལ་པོའི་རྒྱལ་པོས་རང་རང་གི་སྲས་མོའི་རྟ​ྟེན་སྐལ་དུ་ག་རེ་གནང་ཡོད་

༦།

ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡ​ྡོ་རྗ​ྗེ་བཞུགས་གནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མིང་ལ་གང་ཟེར་རམ།

༧།

དམ།

སྲ​ྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱ​ྱི་མངའ་ཐང་རྒྱ་བསྐྱེད་ཇི་ལྟར་གནང་ངམ།

གསུམ་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་མིང་ཚིག་རྣམས་ལ་ཚིག་སྒྲུབ་རེ་བཟོས། བོད། རྒྱལ་ཁབ།

རྒྱལ་ས།

རྒྱལ་པོ།

བཙུན་མོ།

མངའ་ཐང་།

བཞི་པ། རྒྱལ་པོ་སྲ​ྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐ​ྐོར་ལ་ཡིག་ཕྲ​ྲེང་བརྒྱད་ལས་མི་ཉུང་བའི་རྩ​ྩོམ་ ཞིག་བྲ​ྲིས།

ལྔ་པ། མཐུན་སྦྱོ​ོར་གྱ​ྱིས། ཀ

ཁ

གནམ་རི་སྲ​ྲོང་བཙན་གྱ​ྱི་བཙུན་མོ་

ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ།

རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོའི་རྟ​ྟེན་སྐལ་

སྲ​ྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་བླ​ློན་པོ།

ཐོན་མི་སཾ་བྷོ་ཊས་

ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡ​ྡོ་རྗ​ྗེ།

བལ་བཟའ་ཁྲ​ྲི་བཙུན་གྱ​ྱི་རྟ​ྟེན་སྐལ་

ཁྲ​ྲིམས་ཡིག་བཟོས།

ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་བཞུགས་གནས་

བོད་ཡིག་བཟོས།

མགར་སྟ​ྟོང་བཙན་ ཆོས་དང་སྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་

ར་མོ་ཆེ་གཙུག་ལག་ཁང་།

92

ཚེ་སྤ​ྤོང་བཟའ།

སླ​ློབ་

ཚན། ༡༩

ཁྲ​ྲི་སྲ​ྲོང་ལྡ​ྡེའུ་བཙན་ནས་འུ་དུམ་བཙན་བར།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༧༤༢ ལོར་ཁྲ​ྲི་སྲ​ྲོང་ལྡ​ྡེའུ་བཙན་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བཅུ་བཞི་ལ་བོད་

ཀྱ​ྱི་རྒྱལ་པོར་བསྐ​ྐོས། ཡབ་མེས་ཀྱ​ྱིས་ནང་ཆོས་གོང་འཕེལ་བཏང་བ་བཞིན། རྒྱལ་ པོ་ཁྲ​ྲི་སྲ​ྲོང་ལྡ​ྡེའུ་བཙན་གྱ​ྱིས་བླ​ློན་པོ་སྦ་གསལ་སྣང་བལ་ཡུལ་དང་། རྒྱ་གར་ལ་

བཏང་སྟ​ྟེ། རྒྱ་གར་ནས་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་དང་། སླ​ློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་

བོད་ལ་གདན་འདྲ​ྲེན་ཞུས།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༧༦༤ ལོར་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པ་དང་། མཁན་

ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ལས་སད་མི་མི་བདུན་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟ​ྟེ་དགེ་འདུན་གྱ​ྱི་སྡ​ྡེ་ཐོག་མར་ ཚུགས། རྒྱ་གར་སྐད་ནས་ནང་ཆོས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་དར་སྤ​ྤེལ་གནང་།

རྒྱལ་པོ་ཁྲ​ྲི ་ སྲ​ྲོ ང ་ལྡ​ྡེ འུ ་

བཙན་གྱ​ྱི ་ རི ང ་དམག་ཐེ ང ས་

མང་བརྒྱབས་ནས་མངའ་ཐང་ རྒྱ་བསྐྱེད་གནང་།

93

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༧༩༧ ལོར་སྲས་

མུ་ནེ་བཙན་པོ་རྒྱལ་སྲ​ྲིད་དུ་བསྐ​ྐོས་ནས། ལོ་དེའི་རྗ​ྗེས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཁྲ​ྲི་སྲ​ྲོང་ལྡ​ྡེའུ་

བཙན་སྐུ་གཤེགས།

མུ་ནེ་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་མི་མང་སྐྱོ་བོ་དང་ཕྱུག་པོའི་དབར་རྒྱུ་ནོར་གྱ​ྱི་

དབུལ་ཕྱུག་ལན་གསུམ་སྙ​ྙོམས། མུ་ནེ་བཙན་པོ་གྲ​ྲོངས་རྗ​ྗེས་ཁོང་ལ་སྲས་མེད་

པས། རྒྱལ་པོ་ཁྲ​ྲི་སྲ​ྲོང་ལྡ​ྡེའུ་བཙན་གྱ​ྱི་སྲས་བཞི་པ་སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་གྱ​ྱིས་ རྒྱལ་སྲ​ྲིད་ལོ་བཅུ་དྲུག་རིང་བཟུང་།

སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་ལ་སྲས་ལྔ་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། སྲས་གཙང་མ་རབ་

ཏུ་བྱུང་བ་དང་། སྲས་ལྷ་རྗ​ྗེ་དང་ལྷུན་གྲུབ་གཉིས་ལོ་ཆུང་ཆུང་ནས་གྲ​ྲོངས། འུ་དུམ་

བཙན་པོ་གཤིས་ཀ་རྩུབ་པོ་ཡོད་པས། རྒྱལ་པོ་ལ་མ་བསྐ​ྐོས་པར། སྲས་ཆུང་བ་ མངའ་བདག་ཁྲ​ྲི་རལ་པ་ཅན་རྒྱལ་པོའི་ཁྲ​ྲི་ལ་བསྐ​ྐོས།

རྒྱལ་པོ་མངའ་བདག་ཁྲ​ྲི་རལ་གྱ​ྱི་སྐབས་ལ། རྒྱ་གར་ནས་པཎྜ​ྜི་ཏ་མང་པོ་བོད་

ལ་གདན་འདྲ​ྲེན་ཞུས་ནས། བོད་ཀྱ​ྱི་ལོ་ཙཱ་བ་མང་པོས་རྒྱལ་པོ་སྔ​ྔོན་མ་རྣམས་ཀྱ​ྱི་

སྐབས། ནང་ཆོས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་ཞུ་དག་མཛད། མ་འོངས་

པར་ནང་ཆོས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཆེད། ལམ་ལུགས་གཏན་འབེབས་གནང་སྟ​ྟེ། ཚིག་མཛོད་སྒྲ་སྦྱོར་བམ་གཉིས་གསར་བཟོ་མཛད།

ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༨༢༢ ལོ་ལ་བོད་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱ​ྱི་དབར་ལ། ཞི་བའི་ཆིངས་ཡིག་

94

བཞག་ནས་རྡ​ྡོ་རིང་ལ། རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད། །བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད། །ཅེ ། ས་བཀོད་དེ་

བོད་དང་རྒྱ་ནག་གི་ས་མཚམས་གུ་གུ་རྨ​ྨེ་རུ་དང་། བོད་ཀྱ​ྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་གཙུག་

ལག་ཁང་གི་མདུན། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ས་ཁྲང་ཨན་བཅས་སུ་རྡ​ྡོ་རིང་རེ་རེ་བཙུགས།

རྒྱལ་པོ་ཁྲ​ྲི་རལ་པ་ཅན་ཕོ་བྲང་གི་ཁྱམས་ར་ལ་ཉི་མ་སྲ​ྲོ་བའི་སྐབས། བླ​ློན་པོ་

སྦས་སྟག་སྣ་སོགས་ཀྱ​ྱིས་རྒྱལ་པོའི་མཇིང་པ་གཅུས་ནས་བཀྲ​ྲོངས།

རྒྱལ་པོ ་ ཁྲ​ྲི ་ རལ་པ་ཅན་བཀྲ​ྲོ ང ས་པའི ་ རྗ​ྗེས་འུ་དུམ་བཙན་རྒྱལ་སྲ​ྲི ད ་ལ་

བསྐ​ྐོས། གཤིས་ཀ་རྩུབ་པོ་ཡོད་པས་ན། མི་མང་གིས་རྒྱལ་པོ་ལ་གླང་དར་མ་

ཞེས་འབོད་ཀྱ​ྱི་ཡོད། ལོ་གསུམ་གྱ​ྱི་རྗ​ྗེས་སུ་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་བཙན་དང་། བླ​ློན་པོ་ ཆོས་ལ་མི་དགའ་མཁན་ཚོས་གྲ​ྲོས་བྱས་ནས། དགོན་པ་དང་ལྷ་ཁང་བཤིག་པ་

དང་། གྲྭ་བཙུན་རྣམས་བསད་པ་སོགས་བྱས་པས། ཉིན་གཅིག་རྒྱལ་པོ་འུ་དུམ་

བཙན་གྱ​ྱི ས ་ལྷ་སའི ་ རྡ​ྡོ ་

རིང་གི་ཡི་གེ་ཀླ​ློག་པའི་

སྐབས། ལྷ་ལུང་དཔལ་ གྱ​ྱི་རྡ​ྡོ་རྗ​ྗེས་མདའ་བརྒྱབ་ ནས་བཀྲ​ྲོངས།

95

དེའི་

རྗ​ྗེས་ནང་འཁྲུག་བྱུང་སྟ​ྟེ།

རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཉམས་པ་དང་། བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་མེད་པར་ལོ་ ༤༡༡ ཙམ་གྱ​ྱི་རིང་བོད་སིལ་བུར་འཐོར་བ་རེད། སྐབས་དེར་ཡུལ་ལུང་འགའ་

ཤས་ལ་དཔོན་པོ་རེ་ཟུང་གིས་བདག་སྐྱོང་བྱས་པ་དང་། ཡུལ་ལུང་འགའ་ཤས་ ལ་དཔོན་པོ་སོགས་མེད་པའི་གནས་སྟངས་ཆགས་པ་རེད།

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། གཙུག་ལག་ཁང་།

temple

ཚིག་མཛོད།

dictionary

མཇིང་པ།

neck

སིལ་བུར་འཐོར།

split apart

གྲ​ྲོངས།

died

རྡ​ྡོ་རིང་།

stone pillar

བཀྲ​ྲོངས།

killed

དབུལ་ཕྱུག

poor and rich

ཞི་བའི་ཆིངས་ཡིག

peace treaties.

གཅུས།

twisted

དཔོན་པོ།

chief

ཞུ་དག

proof reading

ཁྱམས་ར།

open space before a house

རྒྱལ་རྒྱུད།

dynasty

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ། དྲ​ྲི་བར་ལན་བྲ​ྲིས། ༡།

རྒྱལ་པོ་ཁྲ​ྲི་སྲ​ྲོང་ལྡ​ྡེའུ་བཙན་དགུང་ལོ་ག་ཚོད་ལ་རྒྱལ་སྲ​ྲིད་བཞེས་སམ།

༣།

སད་མི་མི་བདུན་ལ་རབ་བྱུང་གི་སྡ​ྡོམ་པ་གནང་མཁན་སུ་ཡིན་ནམ།

༢།

རྒྱལ་པོ་ཁྲ​ྲི་སྲ​ྲོང་ལྡ​ྡེའུ་བཙན་གྱ​ྱིས་ནང་ཆོས་དར་སྤ​ྤེལ་ཇི་ལྟར་མཛད་དམ།

96

༤། ༥།

རྒྱལ་པོ་ཁྲ​ྲི་རལ་པ་ཅན་གྱ​ྱི་སྐབས་ཆོས་ཕྱ​ྱོགས་ཀྱ​ྱི་མཛད་པ་གང་གནང་ཡོད་དམ།

རྒྱལ་པོ་ཁྲ​ྲི་རལ་པ་ཅན་གྱ​ྱི་སྐབས་སུ་རྡ​ྡོ་རིང་གསུམ་གང་དང་གང་དུ་བཙུགས་སམ།

གཉིས་པ། དཔོད་བྲ​ྲིས་གཏོང་དགོས། སད་མི་མི་བདུན།

དར་སྤ​ྤེལ་གནང་།

རབ་བྱུང་གི་སྡ​ྡེ།

གདན་འདྲ​ྲེན་ཞུས།

གཏན་འབེབས་གནང་།

གསར་བཟོ་མཛད།

གསུམ་པ། བོད་ཀྱ​ྱི་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐ​ྐོར། ཤེས་ཀྱ​ྱི་ཡོད་པ།

ཤེས་རྟ​ྟོགས་བྱུང་བ།

རྒྱལ་པོ་ཁྲ​ྲི་སྲ​ྲོང་ལྡ​ྡེ་བཙན། རབ་བྱུང་གི་སྡ​ྡེ་ཐོག་མ་བྱུང་བ།

97

རྡ​ྡོ་རིང་བཙུགས།

ཡབ་མེས།

ཤེས་འདོད་པ།

སླ​ློབ་

ཚན། ༢༠

སྤྱིར་བཏང་ཤེས་བྱ།

འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་དང་ལྷག་དཀར།

དུས་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་བོ་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གི་གལ་ཆེན་གྱ​ྱི་བྱུང་བ་

དང་། དམིགས་བསལ་གྱ​ྱི་དུས་ཚེས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གོ།

༸་གོང་ས་མཆོག་གི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན།

༸གོང་ས་མཆོག་གི་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་ནི། ལོ་རེའི་ཕྱ​ྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦

ཡིན་ལ། དེ་ནི་བདག་ཅག་རྣམས་ལ་བཀའ་དྲ​ྲིན་རབ་ཏུ་ཆེ་བ། ཚེ་འདི་ཕྱ​ྱི་གཉིས་

ཀྱ​ྱི་སྐྱབས་གནས། འཛམ་གླ​ླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོ། བོད་མིའི་ཆོས་སྲ​ྲིད་

གཉིས་ཀྱ​ྱི་དབུ་ཁྲ​ྲིེད། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག མདོ་སྨད་

སྐུ་འབུམ་ལྟག་མཚེར་དུ། ཕྱ​ྱི་ལོ་ ༡༩༣༥ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༦ ཉིན་སྐུ་འཁྲུངས་པའི་ ཉིན་མོ་ཡིན།

བོད་རང་དབང་རང་བཙན་མ་ཤོར་གོང་། ཉིན་མོ་དེར་འཁྲུངས་ལྷ་དབྱར་

གསོལ་ཞེས་སྲུང་བརྩ​ྩི་ཞུ་སྲ​ྲོལ་ཡོད་ལ། བོད་ལ་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་གཞུང་གིས་

98

བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗ​ྗེས། བོད་ཕྱ​ྱི་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་རྣམ་པ་འདྲ་མིན་སྒ​ྒོ་ ནས་སྲུང་བརྩ​ྩི་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

རང་ཅག་བཙན་བྱ​ྱོལ་ནང་དུའང་འཛམ་གླ​ླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་གནས་པའི་

བོད་མི་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་ཉིན་དེར་འཁྲུངས་ལྷའི་གསོལ་མཆོད་དང་། སྐུའི་ཁམས་དང་

མཐུན་པའི་རླུང་རྟ་དར་འཛུགས། ཚང་མ་ལྷན་འཛོམས་ཐོག་མཛད་སྒ​ྒོ་འཚོགས་ཏེ།

གླུ་ལེན་པ་དང་། ཞབས་བྲ​ྲོ་འཁྲབ་པ་སོགས་བྱས་ ནས་དགའ་སྐྱིད་ཀྱ​ྱི་དཔལ་ལ་རོལ་གྱ​ྱི་ཡོད།

༸གོ ང ་ས་མཆོ ག ་གི ས ་དུས་རྒྱུན་ནས།

ཁོང་གི་འཁྲུངས་སྐར་གྱ​ྱི་ལག་རྟགས་ཡག་ཤོས་

ནི། སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱ​ྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཞེས་ གསུང་གི་ཡོད་སྟབས། ང་ཚོས་༸གོང་ས་མཆོག་

གི་བཀའ་སླ​ློབ་ལམ་སྟ​ྟོན་ལྟར། རྒྱུན་ལྡན་ནས་ཡ་

རབས་བཟང་སྤྱོད་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་བྱས་ན། དེ་ནི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩ​ྩི་ལེགས་ ཤོས་དེ་ཡིན་ནོ། །

འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་ཉིན་གཏོང་སྲ​ྲོལ་ཡོད་པའི་<<དྲུག་ཅུའི་དབྱངས་

ལྡན།>>

99

༡། སྐུ་ཡི་བཀོད་པས་རི་དབང་སྐྱེངས་ཤིང་། དྲུག་ཅུའི་དབྱངས་ལྡན་ཟབ་

ཡངས་ཐུགས་མཚོ་རབ་རྒྱས། ཨེ་མ་ཧོ་ལ་དགའ་བ་དང་ལགས་སོ་སྐྱིད་དོ། །

༢། མགོན་ཁྱ​ྱེད་དགུང་གྲངས་ xxx བཞེས་པའི། དུས་བཟང་ལ་ཨུ་དུམ་ཝ་

རའི་མེ་ཏོག་རབ་བཞད། ཨེ་མ་ཧོ་ལ་དགའ་བ་ལགས་སོ་སྐྱིད་དོ། །

༣། འགྲ​ྲོ་ལ་བརྩ​ྩེ་བའི་ཐུགས་རྗ​ྗེའི་སྤྱན་མངའ། རྒྱལ་ཀུན་ལ་སྙ​ྙིང་རྗ​ྗེའི་ཕུང་པོ་

གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི། ཨེ་མ་ཧོ་ལ་དགའ་བ་ལགས་སོ་སྐྱིད་དོ། །

༤། སྲ​ྲིད་གསུམ་དབང་བསྒྱུར་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ། མི་ཡི་ཉིན་བྱ​ྱེད་གདུལ་

བྱའི་མཁའ་ན་འཕགས་ཤིང་། ཨེ་མ་ཧོ་ལ་དགའ་བ་ལགས་སོ་སྐྱིད་དོ། །

100

༥། མི་མཐུན་མཚན་མའི་སྒྲིབ་གཡོགས་ཀུན་བྲལ། མཛད་བཟང་འོད་སྟ​ྟོང་

ཕྱ​ྱོགས་བརྒྱར་རྣམ་པར་འཕྲ​ྲོ་ཞིང་། ཨེ་མ་ཧོ་ལ་དགའ་བ་ལགས་སོ་སྐྱིད་དོ། །

༦། སླར་ཡང་མི་ནུབ་བསྐལ་བརྒྱའི་བར་དུ། ཁམས་གསུམ་སྐྱེ་རྒུའི་དཔལ་

དུ་མཛེས་པར་གྱུར་ཅིག ཨེ་མ་ཧོ་ལ་དགའ་བ་ལགས་སོ་སྐྱིད་དོ། །

https://youtu.be/XGXdRU16_8k?si=ZxCoOek0JJjXPjKn

ལྷག་དཀར་ཉིན་མོ།

ལྷག་ཅེས་པ་ནི་རེས་གཟའ་ལྷག་པ་དང་། དཀར་ཞེས་པ་ནི་དཀར་པོ་དགེ་

བའི་ལས་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན།

ཉི ན ་དེ ར ་སྤྱི ་ ནོ ར ་༸གོ ང ་ས་༸སྐྱབས་མགོ ན ་ཆེ ན ་པོ ་ མཆོ ག ་གི ་ ༸སྐུའི ་

བླ་གཟའ་འཁེལ་གྱ​ྱི་ཡོད་པས།

བོད་མི་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་སྡ​ྡིག་པར་འཛེམས་ཤིང་།

དཀར་པོ་དགེ་བའི་ལས་ལ་བརྩ​ྩོན་ཏེ། ༸གོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཚེ་བརྟན་པའི་སྨ​ྨོན་ ལམ་འདེབས་ཀྱ​ྱི་ཡོད། བོད་མི་ཚོས་བོད་ཀྱ​ྱི་བདེན་མཐའ་སེལ་ནས་གཞིས་བྱ​ྱེས་

101

གཉིས་མཉམ་འཛོམས་ཀྱ​ྱི་ཉི་མ་མགྱ​ྱོགས་ནས་མྱུར་དུ་ཤར་ཆེད། རྒྱ་ནག་གུང་

ཁྲན་གྱ​ྱི་དྲག་པོའི་བཙན་གནོན་འོག་བོད་མི་ཚོས་ཞི་བའི་ངང་རང་མི་རིགས་ཀྱ​ྱི་ རིག་གཞུང་དང་། སྐད་ཡིག གོམས་གཤིས་སོགས་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་ ལས་འགུལ་སྤ​ྤེལ་བའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

ལྷག་དཀར་ཉི ན ་འཛམ་གླ​ླི ང ་ས་ཕྱ​ྱོ ག ས་གང་སར་བཞུགས་པའི ་ བོ ད ་མི ་

དང་། ༸གོང་ས་མཆོག་ལ་དད་འདུན་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱ​ྱིས། སྡ​ྡིག་པའི་ལས་ལ་

འཛེམས་ཤིང་། དགེ་བའི་ལས་ལ་བརྩ​ྩོན་པ་དང་། བསང་གསོལ་གཏོང་བ་དང་དར་

ལྕ​ྕོག་འཛུགས་པ་སོགས་བྱས་ཏེ། ༸གོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན་པའི་

སྨ​ྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱ​ྱིན་ཡོད་ལ། གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་རྣམས་ཀྱ​ྱིས་ཀྱང་༸གོང་

ས་མཆོག་གང་མྱུར་བོད་ལ་ཕེབས་ཐུབ་པ་དང་། གཞིས་བྱ​ྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཡོང་ བའི་སྨ​ྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱ​ྱི་ཡོད།

ཉིན་མོ་དེར་བོད་མི་ཚོས་བོད་སྐད་དང་བོད་ཡིག་བཀོལ་སྤྱོད། བོད་ཆས་

གྱ​ྱོན་པ། དཀར་ཟས་ལ་རོལ་བ། བོད་ཟས་ཟ་བ། བོད་ཀྱ​ྱི་ཚོང་རྫས་ཉོ་བ། གཙང་ སྦྲ་བྱ​ྱེད་པ། སྒ​ྒོར་གཞས་འཁྲབ་པ་སོགས་ཀྱ​ྱི་ལས་འགུལ་སྣ་ཚོགས་སྤ​ྤེལ་ཏེ། རང་

མི་རིགས་ཀྱ​ྱི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་གཞུང་། གོམས་གཤིས་སོགས་མི་ཉམས་རྒྱུན་

འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་ལས་འགུལ་སྤ​ྤེལ་བའི་ཉིན་མོ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱི་ཡོད།

102

ཚིག་གསར་ཤན་སྦྱར། འཁྲུངས་སྐར།

birthday

བཙན་འཛུལ།

invasion

གོམས་གཤིས།

habit

དེད་དཔོན།

master

བཙན་གནོན།

oppression

སྐྱབས་གནས།

refuge

དབུ་ཁྲ​ྲིད།

leader

སྲུང་བརྩ​ྩི།

celebration

གཞིས་བྱ​ྱེས།

(Tibetans) in Tibet and exile

རིག་གཞུང་།

culture

སྦྱོང་ཚན། དང་པོ།

ཡང་ཡང་ཀླ​ློག་པ་དང་དཔོད་བྲ​ྲིས་ཐོངས།

གཞིས་བྱ​ྱེས་མཉམ་འཛོམས། བདེན་མཐའ་སེལ།

མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན།

བཀའ་སླ​ློབ་ལམ་སྟ​ྟོན།

ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན།

སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བརྟན།

རང་དབང་རང་བཙན། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད།

གཉིས་པ། གཤམ་གྱ​ྱི་དྲ​ྲི་བ་ཁག་ལ་ལན་བྲ​ྲིས། ༡།

༢། ༣།

འཁྲུངས་ལྷ་དབྱར་གསོལ།

༸གོང་ས་མཆོག་གི་འཁྲུངས་ཚེས་དང་། འཁྲུངས་ཡུལ་གང་ཡིན་ནམ།

༸གོ ང་ས་མཆོ ག་གིས་ཁོ ང་ལ་འཁྲུངས་སྐར་གྱ​ྱི་ ལག་རྟགས་ཡག་ཤོ ས ་གང་ཡིན་ གསུངས་འདུག་གམ།

ལྷག་དཀར་ཞེས་པའི་གོ་དོན་གང་ཡིན་ནམ།

103

གསུམ་པ། རང་ངོས་ནས་ལན་ཐོབས། ༡།

༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཡབ་ཡུམ་གྱ​ྱི་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ།

༣།

ཁྱ​ྱེད་ཀྱ​ྱིས་ལྷག་དཀར་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩ​ྩི་ཞུ་སྟངས་སྐ​ྐོར་ལ་རོབ་ཙམ་ཞིག་བྲ​ྲིས།

༢།

ཁྱ​ྱེད་ལ་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་གྱ​ྱི་སྐབས་སུ་ཚོར་སྣང་ཅི་ཞིག་བྱུང་ངམ།

བཞི་པ། འཚོལ་ཞིབ་གྱ​ྱིས།

གཤམ་གྱ​ྱི་ཟླ་ཚེས་ལ་དུས་ཆེན་གང་དང་གང་འཁེལ་གྱ​ྱི་ཡོད་པ་བྲ​ྲིས།

ཕྱ​ྱི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༠

ཕྱ​ྱི་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢

བོད་ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢

ལྔ་པ། ཤེས་གསུམ་རེའུ་མིག་སྐ​ྐོངས། བོད་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་དུས་ཆེན་ཁག

ཤེས་ཀྱ​ྱི་ཡོད་པ།

ཤེས་རྟ​ྟོགས་བྱུང་བ།

104

ཤེས་འདོད་པ།

ཟླ​ློས་གར།

བརྩ​ྩེ་ཆེན་ཕྱག་ན་པདྨ​ྨོ།

བརྩ​ྩེ་ཆེན་ཕྱག་ན་པདྨ​ྨོའི། བཀའ་དགོངས་ཇི་བཞིན་སྒྲུབས་དང་། བོད་ལྗ​ྗོངས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱ​ྱི་ཉི་མ། སླར་ཡང་ཤར་བ་ཡོད་དོ། །

ད་ཆ་འཛམ་གླ​ླིང་མཁས་མང་སྤྱི་ནས། ཞི་བདེའི་རྟགས་མ་ཕུལ་བར། ཚང་མས་སྤྱི་མོས་ཞུ་གི དགྲ་བོས་ངུ་སྐད་བརྒྱབ་ཀྱ​ྱིས།

༸རྒྱལ་བ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས། ཞི་བདེའི་རྟགས་མ་བཞེས་པར། ང་ཚོ་བོད་འབངས་ཡོངས་ནས། བཀྲ་ཤིས་སྨ​ྨོན་འདུན་ཞུ་ལགས།

རྟགས་མའི་ཕྱག་དངུལ་ཚང་མ། བཀྲ​ྲེས་སྐ​ྐོམ་གདུང་བ་སེལ་ཕྱ​ྱིར།

ཞི་བདེའི་རྩ་བ་བཙུགས་ནས། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསལ་སོང་།

https://youtu.be/DaP1LDRi2sE?si=EkYl3XfJjF_ N5iYf

105

ཟུར་བཀོད། དྲ་ཐོག་ཚིག་མཛོད། ཐ་སྙད་འཚོལ་བཤེར།

སྨ​ྨོན་ལམ་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ།

https://tibterminology.net/

https://monlamdictionary.com/

གཤམ་གྱ​ྱི་དྲྭ་ཚིགས་ཁག་ལ་དོ་སྣང་གྱ​ྱིས། བོད་ཡིག་སླ​ློབ་སྦྱོང་དྲྭ་ཚིགས། https://bodyiglobjong.com/

ཤེས་རིག་སྒྲ་མཛོད།

https://soundcloud.com/sherigs

ཤེས་རིག་ཡུ་ཊུབ་དྲྭ་བརྙན།

https://youtube.com/@sherigCTA

ཨཡེ་སུའུ་དྲྭ་ཚིགས།

https://issuu.com/doewebmaster

ཆོས་ལུགས་ལ་མ་བརྟ​ྟེན་པའི་བཟང་སྤྱོད་ཀྱ​ྱི་དྲྭ་ཚིགས། http://www.secularethics.net/

གོང་གསལ་དྲྭ་ཚིགས་ཁག་ནས་ཀླ​ློག་དེབ་དང་། བྱ​ྱིས་པའི་སྒྲུང་དེབ། བྱ​ྱིས་པའི་གླུ་གཞས་འགུལ་བརྙན། འགུལ་བརྙན།

སླ​ློབ་ཁྲ​ྲིད་བརྙན་འཕྲ​ྲིན། སུམ་རྟགས་སོགས་ཁྲ​ྲིད་པའི་སྒྲ་བཅས་ལ་ལྟ་ཀླ​ློག་ཉན་གསུམ་བྱ​ྱེད་ཐུབ།

106

ཟུར་ལྟའི་སླ​ློབ་ཚན།

རྒྱལ་གླུ་དང་རྒྱལ་དར་ལ་གུས་བརྩ​ྩི།

ཆོས་སྲ​ྲིད་ལུགས་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲ​ྲེལ་བའི་གཞུང་གི་ཆབ་སྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་འཕྲ​ྲིན་

ལས་ལས། ཆོལ་གསུམ་བོད་འབངས་ཡོངས་ལ་འཕྲལ་ཡུན་བདེ་སྐྱིད་ཀྱ​ྱི་གཞི་རྩ་

ཚུགས་དགོས་པ་དང་། མང་ཚོགས་ཆིག་སྒྲིལ་གྱ​ྱི་སྟ​ྟོབས་དང་། རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་

བསམ་གྱ​ྱི་སེམས་ཤུགས། སྐྱེས་སྦྱངས་རྣམ་དཔྱ​ྱོད་ཀྱ​ྱི་ནུས་པ་སོགས་གཅིག་ཏུ་

འཛོམས་པ་ལས། གཞུང་གི་ཆབ་སྲ​ྲིད་ཀྱ​ྱི་མངའ་ཐང་སྟ​ྟོབས་ཤུགས་དབུ་འཕང་

དགུང་ལ་བཏེགས་དགོས་པ་བཅས། རྟ​ྟེན་འབྲ​ྲེལ་ལྟ​ྟོས་གྲུབ་ཀྱ​ྱི་གནད་འགག་འདི་

དག་ཡིད་ལ་བཅངས་ཏེ། ཤེས་ལྡན་བླ​ློ་གསར་རྣམས་ནས་རང་དྲ​ྲིན་རང་ལ་མ་ ཆུང་བར། ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་བླ​ློ་གྲ​ྲོས་ཀྱ​ྱི་འདྲ​ྲེན་བྱ​ྱེད་ཡངས་པོར་ཕྱ​ྱེ་སྟ​ྟེ། རྟག་ཏུ་

རང་གི་མི་རིགས་ལ་ཤ་ཞེན་དང་། རང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ལ་སྙ​ྙིང་ནས་བཀའ་དྲ​ྲིན་དྲན་

ཤེས་ཀྱ​ྱིས་གཅེས་འཛིན་གུས་ཞབས་དང་། བག་ཡོད་སྲུང་བརྩ​ྩི་ཞུ་འོས་པ་སྨ​ྨོས་ ཅི་དགོས། རྒྱལ་གླུ་དང་། རྒྱལ་དར་ལའང་རང་བཞིན་ཕལ་བའི་གཞས་ཚིག་དང་།

དར་ཆའི​ི་ངོ་བོར་མ་བཟུང་བར། གཤམ་གྱ​ྱི་དོན་ཚན་དེ་དག་ཚང་མའི་སྤྱོད་ལམ་

107

ཚུལ་བཞིན་བསྲུངས་ཏེ། གཞུང་འབྲ​ྲེལ་མཛད་སྒ​ྒོ་དང་དུས་ཆེན་ཁག འཆར་ཅན་ དགོས་གལ་ཡོད་རིགས་སོགས་ལ་ཆེ་མཐོང་སྤྲད་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱ​ྱེད་པ་ལས་

གནས་མིན་རྣམས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱ​ྱེད་རྒྱུ་ལྟ་ཞོག རྒྱལ་གླུ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱ​ྱིས་རང་

ཉིད་འགྲ​ྲོ་བཞིན་པ་ཡིན་ནའང་འཕྲ​ྲོ་བཅད་དེ། རང་སར་ལངས་ནས་གུས་ཞབས་

བྱ​ྱེད་དགོས་པ་དང་། སྡ​ྡོད་པའི་སྐབས་ཡིན་ནའང་། ཡར་ལང་བ་སོགས་སྤྱོད་ལམ་ གྱ​ྱིས་སྲུང་བརྩ​ྩི་སྤྱི་སྲ​ྲོལ་ལྟར་བྱ​ྱེད་དགོས། རྒྱལ་གླུ་གཏོང་སྐབས་སུ།

h རུ་གྲལ་ཡོ​ོ་འཁྱོ​ོག་མེ​ེད་པར་བྱི​ིངས་དང་མཐུན་པ།

h ལུས་ཀྱི​ི་འཁྱེ​ེར་སོ​ོ་གཡོ​ོ་འགུལ་མེ​ེད་པར་དྲང་ཞི​ིང་འདྲོ​ོངས་པ།

h རྐང་པ་མཉམ་གཤི​ིབས་ཀྱི​ིས་ལག་གཉི​ིས་རང་ལུས་སྟ་ཟུར་ངོ​ོས་སུ་དྲང་ པོར་དཔྱངས་ཏེ་མཛུབ་མོ་ནང་དུ་བསྐུམས་པ།

h མི​ིག་གཉི​ིས་རྒྱལ་དར་ལ་རྩེ​ེ་གཅི​ིག་ཏུ་གཏོ​ོད་པ།

h བོ​ོད་རྒྱལ་ཁབ་ལ་དགའ་ཞེ​ེན་དང་། དབུ་འཕང་དགུང་ལ་རེ​ེག་པའི​ི་སེ​ེམས་ ཀྱ​ྱི་ངར་དང་ལྡན་པ།

h ངག་གི​ི་འགྱུར་ཁུག་དང་སྒྲ་གདངས་མང་ཚོ​ོགས་དང་མཐུན་པ་བཅས།

108

རྒྱལ་དར།

h རྣམ་ཀུན་གཞུང་ཁང་ཁག་ལ།

h དགོ​ོས་དབང་ལྡན་པའི​ི་མཛད་སྒོ​ོ་གར་ཡོ​ོད་སར།

h རྒྱལ་ཁབ་གཞན་མང་པོ​ོའི་རྒྱལ་དར་གྱི​ི་གཡས་ཕྱོ​ོ གས། ི h རྒྱལ་དར་གཞན་དང་མཐོ​ོ་ཚད་འདྲ་མཉམ།

h རུ་སྒྲི​ིག་སྐབས་རུའི​ི་གཡས་ཕྱོ​ོག ས་སུ་སྒྲེ​ེང ་འཛུགས་བྱེ​ེད ་སྲོ​ོལ ་དང་།

གནད་ཡོད་མི་སྣ་འདས་གྲ​ྲོངས་བྱུང་ཚེ་གནས་རིམ་ལ་གཞིགས་པའི་རྒྱལ་ དར་མར་འབེབས་སྲ​ྲོལ་སོགས་ཡོད།

མདོར་ན། རྒྱ་ཆེ་མི་རིགས་ཀྱ​ྱི་ངོ་བོ་མཚོན་པའི་གཞུང་། གཞུང་གི་ངོ་བོ་

མཚོན་པའི་རྒྱལ་གླུ་དང་། རྒྱལ་དར། རྒྱལ་རྟགས་ལ་གཅེས་སྤྲས་དང་རྩ​ྩི་མཐོང་ བྱ​ྱེད་འོས་ཇི་ཡོད་གང་གཟབ་དགོས་གལ་ཆེ་བ་ཡིན།

རྒྱལ་དར།

109

རྒྱལ་རྟགས།

ལེགས་བཤད་ལྗ​ྗོན་དབང་། མཛད་པ་པོ། དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡ​ྡོ་རྗ​ྗེ།

༄༅། །ན་མོ་གུ་རུ་མཉྫུ་གྷ​ྷོ་ཥཱ་ཡ། །བླ་མ་མཆོག་དང་དབྱ​ྱེར་མེད་པའི། །འཇམ་

པའི་དབྱངས་ལ་གུས་བཏུད་ནས། །ཐོན་མིའི་ལེགས་བཤད་སུམ་ཅུ་པའི། །སྙ​ྙིང་ པོ་མདོར་བསྡུས་བཤད་པར་བྱ། །དབྱངས་ཀྱ​ྱི་བྱ་བ་གསལ་པོ་རུ། །བྱ​ྱེད་པ་ཨི་

ཨུ་ཨེ་ཨོ་བཞི། །གསལ་བྱ​ྱེད་ཀ་སོགས་སུམ་ཅུ་ཡིན། །ག་ང་ད་ན་བ་མ་འ། །ར་ ལ་ས་རྣམས་རྗ​ྗེས་འཇུག་བཅུ། །ད་དང་ས་གཉིས་ཡང་འཇུག་སྟ​ྟེ། །ད་ནི་ན་ར་ལ་ གསུམ་དང༌། །ས་ནི་ག་ང་བ་མར་འཐོབ། །ག་ད་བ་མ་འ་སྔ​ྔོན་འཇུག །གོ་ངོ་དོ་ནོ་

བོ་མོ་འོ། །རོ་ལོ་སོ་ཏོ་སླར་བསྡུ་སྟ​ྟེ། །རྫ​ྫོགས་ཚིག་ཟླ་སྡུད་ཅེས་ཀྱང་བྱ། །དྲག་ ཡོད་ཏོ་དང་མཐའ་མེད་འོ ། །གཞན་རྣམས་མིང་མཐའི་རྗ​ྗེས་མཐུན་སྦྱར། །སུ་ ར་རུ་དུ་ན་ལ་ཏུ། །ལ་དོན་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་དབྱ​ྱེ་གཉིས་བཞི་བདུན་

པ་དང༌། །དེ་ཉིད་ཚེ་སྐབས་རྣམས་ལ་འཇུག །ས་སུ་ག་བ་དྲག་མཐར་ཏུ། །ང་ ད་ན་མ་ར་ལ་དུ། །འ་དང་མཐའ་མེད་ར་དང་རུ། །གི་ཀྱ​ྱི་གྱ​ྱི་འི་ཡི་ལྔ་པོ། །རྣམ་ དབྱ​ྱེ་དྲུག་པ་འབྲ​ྲེལ་སྒྲ་དང༌། །དེ་རྣམས་ས་མཐའ་ཅན་ལྔ་ནི། །རྣམ་དབྱ​ྱེ་གསུམ་

པ་བྱ​ྱེད་སྒྲ་སྟ​ྟེ། །སྦྱོར་ཚུལ་ན་མ་ར་ལ་གྱ​ྱི། །ད་བ་ས་ཀྱ​ྱི་ག་ང་གི །འ་དང་མཐའ་ མེད་འི་དང་ཡི། །ཀྱང་ཡང་འང་གསུམ་རྒྱན་སྡུད་དེ། །ག་ད་བ་ས་དྲག་མཐར་

110

ཀྱང༌། །ང་ན་མ་ར་ལ་མཐར་ཡང༌། །འ་དང་མཐའ་མེད་འང་དང་ཡང༌། །ཏེ་དེ་སྟ​ྟེ་

གསུམ་ལྷག་བཅས་ཏེ། །ན་ར་ལ་ས་དྲག་མཐར་ཏེ། །ད་དེ་ག་ང་བ་མ་འ། །མཐའ་ མེད་རྣམས་ལ་ས་སྟ​ྟེ་འཐོབ། །གམ་ངམ་དམ་ནམ་བམ་མམ་འམ། །རམ་ལམ་

སམ་ཏམ་འབྱ​ྱེད་སྡུད་དེ། །སྦྱོར་ཚུལ་སླར་བསྡུའི་སྐབས་དང་མཚུངས། །ར་རུ་ འི་ཡི་འང་ཡང་རྣམས། །རྐང་པ་མི་སྐ​ྐོང་སྐ​ྐོང་བའི་ཁྱད། །འོ་འུ་འམ་གྱ​ྱི་གོང་དུ་ ཚེག །མེད་དང་ཡོད་པའང་དེ་བཞིན་ཡིན། །ནས་ལས་འབྱུང་ཁུངས་དགར་སྡུད་

དེ༑ ༑འབྱུང་ཁུངས་དངོས་ལ་གང་སྦྱར་འཐུས། །རིགས་མཐུན་དགར་ནས་མི་

མཐུན་ལས། །སྡུད་ལ་ནས་སྒྲ་ཁོ་ན་འཇུག །ཀྱ​ྱེ་དང་ཀྭ་ཡེ་བོད་སྒྲ་སྟ​ྟེ། །ཕལ་ཆེར་

མིང་གི་ཐོག་མར་སྦྱོར། །ནི་ནི་དགར་དང་བརྣན་པའི་སྒྲ། །དང་ནི་སྡུད་འབྱ​ྱེད་ རྒྱུ་མཚན་དང༌། །ཚེ་སྐབས་གདམས་ངག་ལྔ་ལ་འཇུག །མིང་གི་ཐོག་མའི་དེ་སྒྲ་

ནི༑ ༑ཐ་སྙད་འདས་མ་ཐག་པ་དང༌། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཅན་གཉིས་ལ་འཇུག །ཅི་ ཇི་སུ་གང་སྤྱི་སྒྲ་སྟ​ྟེ། །ཞིག་སྟ​ྟེ་སླད་འདྲ་ཕྱ​ྱིར་ལ་ཅི། །སྙ​ྙེད་སྲ​ྲིད་ལྟར་བཞིན་སྐད་

ལ་ཇི། །སུ་ནི་གང་ཟག་གང་ཀུན་ལའོ། །ན་རོ་ཡོད་མེད་པ་བ་མ། །བདག་པོའི་

སྒྲ་སྟ​ྟེ་ག་ད་ན། །བ་མ་ས་དང་དྲག་མཐར་པ། །ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་ལ། །བདག་ སྒྲ་ཡར་གྱུར་བ་དང་ནི། །ཆ་ལ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལེགས། །མིང་མཐའི་པ་བའང་ ཕལ་ཆེར་འདྲ། །མ་ནི་ངེས་མེད་སྐབས་དང་སྦྱར། །མ་མི་མིན་མེད་དགག་སྒྲ་

སྟ​ྟེ༑ ༑མ་མི་ཐོག་མ་མིན་མེད་མཇུག །མ་ནི་བར་གྱ​ྱི་གསལ་བྱ​ྱེད་ལའང༌། །ཚིག་

111

ཕྲད་ཞིང་སོགས་ང་ན་མ། །འ་དང་ར་ལ་མཐའ་མེད་མཐར། །ཞིང་ཞེས་ཞེ་འོ་ཞེ་ན་ ཞིག །ག་ད་བ་དང་ད་དྲག་མཐར། །ཅིང་ཅེས་ཅེ་འོ་ཅེ་ན་ཅིག །ས་མཐར་དམིགས་ བསལ་ཞེས་མ་གཏོགས།

།ཤིང་ཤིག་ཤེ་འོ ་ཤེ་ན་འཐོབ།

།འོ ན་ཀྱང་ཁ་ཅིག་

ལྷན་ཅིག་སོགས། །མིང་གི་ཆ་དང་མ་ནོར་གཅེས། །རྐྱང་པ་འཕུལ་ལ་འ་མཐའ་

དགོས། །གུག་ཀྱ​ྱེད་བརྩ​ྩེགས་འདོགས་ཅན་ལ་སྤང༌། །ལྷུག་པའི་དོན་མང་མིང་ མཚམས་དང༌།

།དོན་འབྲ​ྲིང་འབྱ​ྱེད་དང་དོན་ཉུང་རྫ​ྫོགས།

།ཚིགས་བཅད་ག་

མཐར་ཆིག་ཤད་བྱ། །རྫ​ྫོགས་ཚིག་མཐའ་ཅན་ལྷུག་པ་དང༌། །ཚིགས་བཅད་རྐང་ མཐར་ཉིས་ཤད་འཐོབ། །དོན་ཚན་ཆེན་མོ་རྫ​ྫོགས་པ་དང༌། །ལེའུའི་མཚམས་སུ་ བཞི་ཤད་དགོས། །ང་ཡིག་མ་གཏོགས་ཡིག་ཤད་དབར། །ཚེག་མེད་དེ་སོགས་

ཞིབ་ཏུ་འབད། །ཚིག་གི་ལོ་མས་མ་བསྒྲིབས་ཤིང༌། །དོན་གྱ​ྱི་འབྲས་བུ་གཡུར་ ཟ་བའི། །ལེགས་བཤད་ལྗ​ྗོན་པའི་དབང་པོ་འདི། །དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡ​ྡོ་རྗ​ྗེས་ སྤ​ྤེལ། །

112